<

ရာသီတုပ္ေကြး H1N1 ျဖစ္ပြားေနခ်ိန္တြင္ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး H5N1 ႐ုတ္တရက္ျဖစ္သြားပါက လုပ္ရကိုင္ရခက္ခဲသည့္ အေျခအေနျဖစ္ႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ H5N1 မျဖစ္မီေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္မႈမွာ အေရးႀကီးေၾကာင္း က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးေျပာၾကား


H5N1 ေရာဂါပိုးေတြ႕ရိွခဲ့သည့္ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး ထား၀ယ္ၿမိဳ႕နယ္မွ ၾကက္ျခံကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု- ၿဖိဳးဇင္)

ရာသီတုပ္ေကြး H1N1 ျဖစ္ပြားေနခ်ိန္တြင္ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး H5N1 ႐ုတ္တရက္ျဖစ္သြားပါက လုပ္ရကိုင္ရခက္ခဲသည့္ အေျခအေနျဖစ္ႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ H5N1 မျဖစ္မီ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္မႈမွာ အေရးႀကီးေၾကာင္း ဇူလိုင္ ၃၀ ရက္က ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးတကၠသိုလ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ‘ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 2009 ျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးလုပ္ငန္း ညႇိႏႈိင္းအစည္းအေ၀းတြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက အဖြင့္မိန္႔ခြန္းတြင္ ထည့္သြင္းေျပာၾကားသည္။

“H1N1 ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈက ပထမပိုင္းမွာေတာ့ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ထိရွိေပမယ့္ အခု ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ကို က်သြားပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ ၁၄ ႐ံုမွာ ေဆး႐ံုေတြရဲ႕ လူနာေဆး႐ံုတက္ေရာက္မႈ အေျခအေန အားလံုးေပါင္းၿပီးေတာ့ ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါမွာ ႏႈန္းကဘယ္ေလာက္ရွိသလဲဆိုေတာ့ ဇူလိုင္ ၁ ရက္ကေန ၂၈ ရက္အထိ ၁၁ ကေန ၃၆ ေယာက္ရွိပါတယ္။ အမ်ားဆံုးတက္တာ ၃၆ ေယာက္၊ ပ်မ္းမွ်ကေတာ့ ၁၂ ျဖစ္ပါတယ္။ အျမင့္ဆံုးႏႈန္းမွာက ၃၁ ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုၾကည့္တဲ့အခါ အေျခအေနကမဆိုးေသးဘူး။ လြန္ခဲ့တဲ့တစ္ပတ္ကတည္းက နည္းနည္းေလးတန္႔ေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ သက္သာမလား၊ က်သြားမလားဆိုတာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆက္ၾကည့္ေနပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ဒါထက္ပိုစိုးရိမ္တာက H5N1 ပါ။ မရမ္းကုန္းမွာ မေန႔ကေတြ႕တယ္။ ထား၀ယ္မွာလည္း ေတြ႕ေနတယ္။ ဘာလို႔စိုးရိမ္သလဲဆိုေတာ့ စီးပြားေရးထိခိုက္မႈေတြရွိတဲ့အျပင္ ေသဆံုးမႈႏႈန္းကလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားပါတယ္။ H5N1 ကေတာ့ မ်က္ျခည္ျပတ္လို႔မရပါဘူး။ H5N1 ကျဗဳန္းခနဲျဖစ္သြားရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔လုပ္ရကိုင္ရ ေတာ္ေတာ္ခက္မယ့္ အေျခအေနပါ။ ဒီေတာ့ H5N1 ကိုမျဖစ္ခင္ Containment (ထိန္းခ်ဳပ္မႈ) အပိုင္းက အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္” ဟုျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး၊ ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ေျပာၾကားသည္။

၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွစၿပီး အာရွႏုိင္ငံမ်ားအပါအ၀င္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕တြင္ ႏွစ္စဥ္ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး (H5N1) ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈရွိလာၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ေဖေဖာ္၀ါရီလအထိ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ မွတ္တမ္းမ်ားအရ H5N1 လူကိုကူးစက္မႈရွိေၾကာင္း သတင္းေပးပို႔မႈရွိခဲ့သည့္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၆ ႏုိင္ငံတြင္ ကူးစက္ခံရမႈ ၈၅၆ ႀကိမ္၊ လူေသဆံုးမႈ ၄၅၂ ဦးရွိခဲ့ေၾကာင္း ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားသည္။

လက္ရွိထား၀ယ္ၿမိဳ႕၌ H5N1 ျဖစ္ပြားမႈမ်ားရွိေနေၾကာင္း၊ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ ၀ဲကြၽန္းထိန္သစ္ရပ္ကြက္ရွိ အမွတ္ (၄) အထက္တန္းေက်ာင္းအနီးမွ ဥစားၾကက္ေကာင္ေရ ၅၀၀၀ ေမြးျမဴထားေသာ ၾကက္ေမြးျခံ၌ ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္မွ စတင္ကာၾကက္ေကာင္ေရ ေထာင္ခ်ီေသဆံုးၿပီးေနာက္ ၾကက္အေသေကာင္နမူနာမ်ားကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ ဓာတ္ခြဲခန္းသို႔ ေပးပို႔စစ္ေဆးခဲ့ရာ အျပင္းစားၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါ H5N1 ေတြ႕ရွိေၾကာင္း ဇူလိုင္ ၂၅ ရက္က အတည္ျပဳခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၊ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေနအိမ္တစ္အိမ္မွ ၾကက္မ်ားေသဆံုးသျဖင့္ စစ္ေဆးခဲ့ရာ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး H5N1 ေတြ႕ရွိေၾကာင္း ဇူလိုင္၂၈ ရက္က မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕မရဲစခန္းက အတည္ျပဳခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး H5N1 ကို ၂၀၀၆ ခုႏွစ္က စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ မတ္ႏွင့္ဧၿပီလတြင္ မႏၲေလး၊ စစ္ကိုင္း၌လည္းေကာင္း၊၂၀၀၇ ခုႏွစ္ေဖေဖာ္၀ါရီႏွင့္ ေအာက္တိုဘာလတြင္ ရန္ကုန္၊ မြန္၊ ပဲခူး၌လည္းေကာင္း၊ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္၌ပင္ ဒုတိယအႀကိမ္ေတြ႕ရွိမႈကို ႏုိ၀င္ဘာႏွင့္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ရွမ္းျပည္နယ္၌ ထပ္မံေတြ႔ရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ေဖေဖာ္၀ါရီႏွင့္ မတ္လတြင္ ရန္ကုန္ႏွင့္စစ္ကိုင္း၌လည္းေကာင္း၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ဇန္န၀ါရီႏွင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ ရခိုင္ႏွင့္စစ္ကိုင္း၌လည္းေကာင္း၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ေဖေဖာ္၀ါရီႏွင့္ မတ္လတြင္ စစ္ကိုင္းႏွင့္ ပဲခူး၌လည္းေကာင္း၊ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ စစ္ကိုင္း၌လည္းေကာင္း၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ဧၿပီလတြင္ စစ္ကိုင္း၌လည္းေကာင္း အသီးသီးျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ေနာက္ဆံုးျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈျဖစ္စဥ္တြင္ H5N1 အျပင္ H9N2 ေခၚ အေပ်ာ့စား ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါ ပူးတြဲျဖစ္ပြားမႈကို ေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးတစ္မ်ဳိးေၾကာင့္ ၾကက္၊ ငွက္မ်ားတြင္ လ်င္ျမန္စြာကူးစက္၍ ၾကက္အမ်ားအျပားေသဆံုးၿပီး လူကိုပါကူးစက္ေစသည့္ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရာဂါမွာ အျပင္းစားႏွင့္ အေပ်ာ့စားဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးရွိေၾကာင္း၊ ေရာဂါျပင္းထန္မႈအလိုက္ ၾကက္ေသဆံုးမႈ၊ လူသို႔ကူးစက္ႏုိင္ေျခပိုမ်ားၿပီး ယခင္က H5N1 ေရာဂါမွာျပင္းထန္ၿပီး ယခုေနာက္ပိုင္း၌ H5N1 အျပင္ H5N2၊ H5N6၊ H5N8၊ H10N8 မ်ားလည္းပါ၀င္လာေၾကာင္းႏွင့္ H7N9၊ H9N2 မ်ားမွာေရာဂါအေပ်ာ့စားတြင္ ပါ၀င္ေသာ္လည္း ယခုအခါ H7N9 မွာ အျပင္းစားအဆင့္သို႔ မ်ဳိး႐ိုးဗီဇေျပာင္းလဲလာျခင္းမ်ား ေတြ႕ရေၾကာင္း ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာနမွ သိရသည္။

“တုပ္ေကြးပိုးေတြ မ်ဳိးမတူတာေတြ ေပါင္းသြားႏုိင္သလားဆိုေတာ့ တကယ္ေတာ့ တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္ေတြက သူတို႔လည္းမ်ဳိးပြားတာေပါ့။ မ်ဳိးပြားတဲ့အခါ မ်ဳိးစိတ္တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုက အနည္းနဲ႔အမ်ား ေျပာင္းသြားႏုိင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက သူတို႔အခ်င္းခ်င္း ေပါက္ပြားလာတဲ့အခါ ပိုၿပီးအစြမ္းျပင္းတဲ့ပိုးေတြ ထူးထူးျခားျခား ထြက္လာတာမ်ဳိးေတာ့ ရွိပါတယ္။ မ်ဳိးမတူတာ ေပါင္းသလားဆိုေတာ့ ေပါင္းေတာ့ေပါင္းတယ္။ တိုက္႐ိုက္ေပါင္းလို႔ေတာ့မရဘူး။ ၾကားခံသူတို႔ကို ေပါင္းစပ္ေပးမယ့္ သတၱ၀ါတစ္မ်ဳိးေတာ့ရွိရမယ္။ ဥပမာ- ၀က္ဆိုပါစို႔။ လူမွာျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ တုပ္ေကြး၊ ၾကက္ငွက္မွာရွိတဲ့ တုပ္ေကြးပိုး သူတို႔က ၀က္ထဲကို၀င္လို႔ရတယ္။ ၀က္က အဲဒီႏွစ္ခုလံုးကို လက္ခံလို႔ရတယ္ဆိုပါစို႔။ ၀က္မွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမတူတာ ႏွစ္မ်ဳိးေလာက္၀င္သြားမယ္။ ၀င္သြားၿပီး ရင္သူ႔ထဲမွာတစ္ခါ မ်ဳိးစိတ္ျပန္ျပန္႔ပြားမယ္။ ၀က္ကလည္း မေသဘူး။ သူ႔ဆီကေန ျပန္ထြက္လာတဲ့ မ်ဳိးစိတ္ကအသစ္ ေပၚေပါက္ႏုိင္တာေပါ့။ ေလာေလာဆယ္ ရာသီတုပ္ေကြးကလည္း ျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးကလည္း ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ႏွစ္ခုက ေလထဲမွာေတာ့ ေပါင္းလို႔မရဘူး။ လြယ္လြယ္ကူကူ အဲဒီလိုေတာ့ ေပါင္းလို႔မျဖစ္ပါဘူး။ ၾကားခံသတၱ၀ါလိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့၀င္လုိက္တိုင္းလည္း ျဖစ္မယ္လို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ကံေသကာမေတာ့ ေျပာလို႔မရဘူး” ဟု ေဆးတကၠသိုလ္(၁) ရန္ကုန္၊ အဆုတ္ႏွင့္ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆုိင္ရာ ေဆးပညာဌာန၊ ပါေမာကၡ/ဌာနမွဴး ေဒါက္တာ၀င္းႏုိင္က ဇူလိုင္ ၃၀ ရက္က H1N1 ညႇိႏႈိင္းအစည္းအေ၀းၿပီး ေနာက္ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေျပာၾကားသည္။

ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရးဦးစီးဌာနေအာက္ရွိ ကမၻာ့အဆင့္မီ BSL II ဓာတ္ခြဲခန္းသံုးခုျဖစ္သည့္ ရန္ကုန္တိရစၦာန္ေရာဂါ ရွာေဖြေရးဓာတ္ခြဲခန္း၊ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး စဥ့္ကိုင္ဓာတ္ခြဲခန္းႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္ ေရႊၿမိဳ႕ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ားမွ H5,H7,H9 ဗိုင္းရပ္စ္အမ်ဳိးအစားမ်ားကို အျမန္ခြဲျခားစစ္ေဆးေပးေနေၾကာင္း သိရသည္။
Writer – အိသဥၨာေက်ာ္

July 31, 2017














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.