<

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဌာေနလင္းတငွက္မ်ဳိးစိတ္မ်ား မ်ဳိးသုဥ္းရန္ အလြန္နီးကပ္ေနၿပီး ေနာက္ဆံုးအဆင့္ေရာက္ေန

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ မ်ဳိးသုဥ္းလုနီး လင္းတမ်ဳိးစိတ္မ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ဦးႏိုင္လင္း WCS)

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဌာေနလင္းတငွက္မ်ဳိးစိတ္မ်ားသည္ မ်ဳိးသုဥ္းရန္ အလြန္နီးကပ္ၿပီး ေနာက္ဆံုးအဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ က်က္စားေနထိုင္ေသာ လင္းတမ်ဳိးစိတ္ ေျခာက္မ်ဳိးရွိၿပီး ၎တို႔အနက္ သံုးမ်ဳိးမွာ ေဆာင္းခိုငွက္မ်ားျဖစ္ကာ က်န္သံုးမ်ဳိးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္က်က္စားေသာ ဌာေနငွက္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ထိုဌာေနငွက္သံုးမ်ဳိးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္သာမက ကမၻာတြင္ပါ မ်ဳိးသုဥ္းရန္ အလြန္နီးကပ္ေနေသာ အေျခအေန (Critically Endangered) ႏွင့္ ၾကံဳေတြ႕ေနရေၾကာင္း သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္) မွ ဦးႏိုင္လင္းက ေျပာၾကားသည္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ဌာေနလင္းတ ငွက္မ်ဳိးစိတ္သံုးမ်ဳိးရွိတယ္။ အဲဒါေတြက လင္းတၿမီးရင္ျဖဴ၊ ႏုတ္သီးလံုးေခ်ာလင္းတနဲ႔ ဦးေခါင္းနီလင္းတေပါ့။ အခုေတာ့ အဲဒီလင္းတေတြ အကုန္လံုးေတာ္ေတာ္ေလးရွားသြားၿပီ။ သိပ္မေတြ႕ရေတာ့ဘူး။ အရင္ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံေနရာအႏွံ႔မွာ ေတြ႕ရေပမယ့္ အခုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း (ကခ်င္ျပည္နယ္)၊ အေနာက္ပိုင္း (ရခိုင္ႏွင့္ ခ်င္းေဒသ) ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းေတြမွာပဲ ေတြ႕ရေတာ့တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း ဟူးေကာင္းေဒသနဲ႔ အင္းေတာ္ႀကီးေဒသတစ္၀ိုက္မွာေတာ့ နည္းနည္းေပါေပါမ်ားမ်ား ေတြ႕ရေသးတယ္။ လင္းတေတြ အဲဒီလိုရွားလာတာက ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံတည္းေတာ့မဟုတ္ဘူး။ တစ္ကမၻာလံုးမွာပါ အလြန္ရွားလာၿပီး အခုဆိုရင္ မ်ဳိးသုဥ္းလုနီးပါးအေျခအေနကိုေတာင္ ေရာက္လာၿပီ။ ဒီအေျခအေနက ေနာက္ဆံုးအဆင့္လို႔ ေျပာရမွာေပါ့။ ဒီအဆင့္ၿပီးရင္ အဆင့္ႏွစ္ဆင့္ပဲရွိေတာ့တယ္။ အဲဒါက သဘာ၀ေတာထဲမွာ လံုး၀ေပ်ာက္ကြယ္သြားတဲ့အဆင့္ (တိရစၦာန္႐ံုေတြမွာေတာ့ ထိန္းသိမ္းေမြးျမဴထားတာ ရွိရင္ရွိဦးမွာေပါ့) နဲ႔ သဘာ၀ေတာထဲမွာေရာ တိရစၦာန္႐ံုေတြမွာပါမရွိေတာ့ဘဲ ဒီကမၻာေပၚကေန လံုး၀ေပ်ာက္ကြယ္သြားတဲ့အဆင့္ေပါ့။ အခုေနာက္ပိုင္းဆိုရင္ ဒီလင္းတမ်ဳိးစိတ္ေတြကို ေတြ႔ျမင္ရတာ ေတာ္ေတာ္ေလးရွားသြားၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက တိရစၦာန္ဥယ်ာဥ္မွာေတာင္မွ ဒီလင္းတမ်ဳိးစိတ္သံုးမ်ဳိးကို မျပထားႏိုင္ဘူး။ တိရစၦာန္ဥယ်ာဥ္ေတြမွာ ျပထားတဲ့လင္းတေတြက ဒီလင္းတေတြမဟုတ္ဘူး ဟိမ၀ႏၲာလင္းတေတြ။ ဟိမ၀ႏၲာလင္းတဆိုတာက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဌာေနလင္းတငွက္မ်ဳိးစိတ္မဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေဆာင္းခိုလာတဲ့လင္းတေတြ” ဟု ဦးႏိုင္လင္းက ဆိုသည္။

အဆိုပါ လင္းတမ်ဳိးစိတ္မ်ားသည္ မ်ဳိးသုဥ္းလုနီးပါးအေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိလာရသည့္ အဓိကအေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ လင္းတငွက္မ်ား ေနထိုင္ရာေနရာမ်ား ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးသြားျခင္း၊ ၎တို႔ အသိုက္ေဆာက္မ်ဳိးပြားသည့္ အပင္မ်ားဖ်က္ဆီးခံရျခင္း (ေတာင္ယာခုတ္ျခင္း၊ ေတာမီး႐ိႈ႕ျခင္း၊ သစ္ထုတ္လုပ္ျခင္း)၊ လူတို႔၏ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ (ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္ျခင္း)၊ အဆိပ္သင့္၍ ေသဆံုးေသာအေကာင္မ်ားကို စားသံုးမိျခင္း စသည္တို႔ေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“လင္းတေတြက တျခားငွက္ေတြနဲ႔မတူဘူး။ သူတိုရဲ့အသိုက္ကို သစ္ပင္အျမင့္ႀကီးေပၚမွာပဲ ေဆာက္လုပ္ၾကတယ္။ ဒီေတာ့ေတာင္ယာခုတ္တာေတြ၊ ေတာမီး႐ႈိ႕တာေတြ၊ သစ္ထုတ္လုပ္ေရးေတြေၾကာင့္ သစ္ေတာေတြျပဳန္းတီးၿပီး သစ္ပင္အျမင့္ႀကီးေတြ၊ အႀကီးႀကီးေတြမရွိေတာ့တဲ့အခါ သူတိုရဲ႕ေနစရာေနရာ ေပ်ာက္ကုန္တာေပါ့။ ေနာက္ၿပီး သူတို႔ကမ်ဳိးပြားႏႈန္းလည္း နည္းတယ္။ လင္းတတစ္စံုက အသိုက္တစ္သိုက္မွာ တစ္ဥပဲဥၿပီး တစ္ေကာင္ပဲေပါက္တယ္။ အဲဒီအေကာင္ကလည္း အရြယ္ေရာက္ဖို႔ သံုးႏွစ္ကေန ေလးႏွစ္အထိၾကာတယ္။ အဲဒီလင္းတေတြ အေကာင္ေရနည္းသြားရတဲ့ အဓိကအခ်က္က အဆိပ္သင့္ၿပီးေသတဲ့ အေကာင္ေတြကို စားမိရာကေန သူတို႔ေတြရဲ႕ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးၿပီး ေသတာေပါ့။ အဲဒီလင္းတေတြကို အရင္က အိႏၵိယနဲ႔ နီေပါႏိုင္ငံေတြမွာလည္း မ်ားမ်ားေတြ႕ရေပမယ့္ ၁၉၉၀ အေစာပိုင္းေလာက္ကစၿပီး အေကာင္ေရ သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းသြားတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အိႏိၵယ၊ နီေပါနဲ႔ တခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ ကြၽဲေတြ၊ ႏြားေတြေရာဂါျဖစ္ေတာ့ အဲဒီကြၽဲႏြားေတြကို ေရာဂါကာကြယ္ေဆး (အေရာင္က်ေဆး) အျဖစ္ Declofence (non-sterokdal anti-infla-mmatorydrug) ေဆးေတြထိုးေပးလိုက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီေဆးထိုးၿပီးေသသြားတဲ့ ကြၽဲႏြားအေသေတြကို လင္းတေတြကစားမိတဲ့အခါ အဲဒီေဆးေတြေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕ေက်ာက္ကပ္ေတြပ်က္စီးၿပီး ေသၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုေနာက္ပိုင္းဆိုရင္ အဲဒီႏိုင္ငံေတြမွာ Declofenac ကို တင္သြင္းခြင့္ လံုး၀ပိတ္လိုက္ၾကတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ကြၽဲႏြားေတြမွာေတာ့ အဲဒီေဆးသံုးတာမေတြ႕ရေသးပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အဲဒီလင္းတေတြ ရွားပါးလာရတာကေတာ့ သူတို႔ေနတဲ့သစ္ပင္ေတြ၊ သစ္ေတာေတြျပဳန္းတီးမႈေၾကာင့္ပါ” ဟု ၎ကဆိုသည္။

ထိုလင္းတမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံအျပင္ ပါကစၥတန္၊ အိႏိၵယ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ နီေပါ၊ ဘူတန္၊ ထိုင္း၊ လာအို၊ ကေမၻာဒီးယား၊ ဗီယက္နမ္၊ အာဖဂန္နစၥတန္ႏွင့္ အီရန္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ပါ ေတြ႔ရွိႏိုင္ေသာ္လည္း အေကာင္ေရ သိသာစြာ ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းေနေၾကာင္း သိရသည္။

January 16, 2018














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.