မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ရေကာတာများကြောင့် မြေယာဆုံးရှုံးခြင်း၊ ရေလွှမ်းခြင်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ထိခိုက်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဒေသခံများ သတင်းစာရှင်းလင်း

မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ရေကာတာများကြောင့် မြေယာဆုံးရှုံးခြင်း၊ ရေလွှမ်းခြင်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ထိခိုက်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဒေသခံများ သတင်းစာရှင်းလင်း
Published 11 July 2018

ဒေသခံများက ဇူလိုင် ၁၀ ရက်တွင် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်နေစဉ်

မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ရေကာတာများကြောင့် မြေယာဆုံးရှုံးခြင်း၊ ရေလွှမ်းခြင်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ထိခိုက်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဒေသခံများက ဇူလိုင် ၁၀ ရက် နံနက်ပိုင်းက ရန်ကုန်မြို့ရှိ Orchid Hotel တွင် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါပွဲကို ကရင်လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (KHRG) နှင့် ကရင်မြစ်ချောင်းများ စောင့်ကြည့်ရေးကွန်ယက် (KRW) တို့မှ ဦးဆောင်ကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ရေကာတာများဖြစ်သည့် ဟတ်ကြီး၊ သောက်ရေခပ် (၁)၊ သောက်ရေခပ် (၂)၊ ရွှေကျင်၊ ပသိ၊ ဘီလင်းစသည့် ရေကာတာများ အနီးတွင် နေထိုင်သည့် ဒေသခံများက ထိခိုက်ခံစားရမှုများကို ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ပြီး ‘ရေကာတာသည် ဖွံ့ဖြိုးရေးလော၊ ပျက်စီးခြင်းလော’ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းများကြောင့် ဆိုးကျိုးသက်ရောက် မှုများနှင့် အကြုံပြုချက်များ ပါဝင်သည့် အစီရင်ခံစာကို မိတ်ဆက်ခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

“ကျွန်မတို့က ၂၀၀၀ ခုနှစ်လောက်မှာ မြေတွေကို သိမ်းပါတယ်။ တကယ် စီမံကိန်းလုပ်တာက ၂၀၀၂/၂၀၀၃ ခုနှစ်လောက်မှ စီမံကိန်းလုပ်ပါတယ်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှာတော့ ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းဖွင့်ပွဲ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်အထိ ကျွန်မတို့ကို လျော်ကြေး၊ နစ်နာကြေး ဘာတစ်ခုမှ မပေးခဲ့ပါဘူး။ ကျွန်မတို့ ရွှေကျင်ဒေသခံတွေ စီးပွားရေးဖြစ်တဲ့ ဥယျာဉ်၊ ခြံ၊ မြေတွေက ရွှေကျင်ရေအားလျှပ်စစ်ရှိခဲ့လို့ ရေမြုပ်ခဲ့တယ်။ လူမျိုးစု တိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ ရွာပေါင်း ၃၁ ရွာ ရေမြုပ်ခံခဲ့ရပါတယ်” ဟု ရွှေကျင်ဒေသခံ တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဒေါ်အေးအေးမြင့်က ပြောကြားသည်။

ရွှေကျင်ဒေသမှ မြေယာများ၏ တစ်နှစ်တာဝင်ငွေသည် တစ်ဧကလျှင် ၁၀ သိန်းမှ သိန်း ၃၀ အထိရှိကြောင်း၊ ရေကျင်ရေအားလျှပ်စစ် လုပ်ပြီးနောက်တွင် မည်သည့်နစ်နာမှု လျော်ကြေးမှ မရရှိခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သား အစိုးရ တက်လာချိန်တွင် တစ်ဧကလျှင် လျော်ကြေး ၁၅ သိန်း ဆွေးနွေးညှိနှိုင်း သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း လျော်ကြေး လေးသိန်းနှစ်သောင်းသာ လျော်ကြေးပေးခဲ့ကြောင်း၊ နိုင်ငံတော် သမ္မတက သိမ်းဆည်းခံ မြေယာများကို ဥပဒေနှင့်အညီ စိစစ်၍ လျော်ကြေးများ ပြန်ပေးမည်ဟု ပြောကြားထားသဖြင့် မြေယာလျော်ကြေးများကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းဆိုကြောင်း၊ ရွှေကျင်ရေကာတာနှင့် ပတ်သက်ပြီး မြေယာလျော်ကြေးပေးရာတွင် မျှတမှု မရှိခြင်းနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိခြင်း၊ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်မှု မရှိခြင်း၊ ဧကလျှော့ပေးခြင်းများရှိကြောင်း ဒေါ်အေးအေးမြင့်က ပြောကြားသည်။

အလားတူ မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ရေကာတာများနှင့် စီမံကိန်းများကြောင့် လူမှုဘ၀ ထိခိုက်နိုင်ခြင်းများ၊ မြေယာများ ဆုံးရှုံးခံရနိုင်ခြင်း၊ ရေလွှမ်းနိုင်ခြင်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ထိခိုက်နိုင်ခြင်းနှင့် လျော်ကြေးငွေ မရရှိခြင်း စသည့်အကြောင်း အရာများကို ဒေသအသီးသီးမှ ဒေသခံပြည်သူများက သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ၌ ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။

ထို့နောက် ကရင်မြစ်ချောင်းများကွန်ရက် (KRW) နှင့် ကရင်လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (KHRG) တို့ ပူးပေါင်းပြုစုခဲ့သည့် ‘ရေကာတာသည် ဖွံ့ဖြိုးရေးလော၊ ပျက်စီးရေးလော’ ရေကာတာ တည်ဆောက်ခြင်းကြောင့် ဒေသခံများအပေါ် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုများ အစီရင်ခံစာကို မိတ်ဆက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

“ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အစီရင်ခံစာက ရရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ပညာရှင်တွေကိုလည်း ပေးမယ်။ မီဒီယာတွေကိုလည်း ပေးမယ်။ အဲဒီလို ဖြန့်ဝေခြင်းအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းမှာ ဖြစ်နေတဲ့ ရေကာတာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အခြေအနေတွေကို ပိုသိရမယ်။ ထို့နည်းတူပဲ ကျွန်တော်တို့ရရှိတဲ့ သတင်းအချက်အလက် စာအုပ်တွေကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်တဲ့ သူတွေဆီ တစ်ဆင့်ချင်းစီ လက်ဆင့်ကမ်းပြီး ပေးသွားမယ့် အစီအစဉ်တွေ ရှိပါတယ်” ဟု ကရင်မြစ်ချောင်းများကွန်ရက် (KRW) မှ စောသာဘိုးက ပြောကြားသည်။

ယင်းအစီရင်ခံစာတွင် ရေကာတာစီမံကိန်းများနှင့် လူမှုဘ၀ ထိခိုက်နိုင်ခြင်းများ၊ မြေယာများ ဆုံးရှုံးခံရခြင်း၊ ရေလွမ်းနိုင်ခြင်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ထိခိုက်နိုင်ခြင်းနှင့် လျော်ကြေးငွေမရရှိခြင်း၊ နေရပ်ရွှေ့ပြောင်း ခံရခြင်း၊ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများတွင် ပါဝင်ခွင့်အားနည်းခြင်း၊ ပြန်လည်အစားထိုး မရနိုင်သော ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုများ၊ တရားမျှတမှု မရှိသော လျော်ကြေး၊ ရေကာတာ စီမံကိန်းကြောင့် အဓမ္မနေရပ်ရွေ့ပြောင်း နေထိုင်ရခြင်း၊ လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲနှင့် မိုင်းအန္တရာယ်များနှင့် အကျိုးအမြတ် ခွဲဝေပေးခြင်း ယန္တရားများ ထားရှိရန် ပျက်ကွက်ခြင်း စသည်တို့ကို ရေးသားဖော်ပြထားသည်။

အလားတူ ရေအားလျှပ်စစ် ဖော်ဆောင်ရေးကဏ္ဍ ကောင်းမွန်လာအောင် ပြန်လည်ပြုပြင်ရာတွင် မူဝါဒရေးဆွဲသူများနှင့် ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း ဖော်ဆောင်သူများအတွက် အကြံပြုချက်များ၊ မြန်မာပြည် အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ လူနည်းစု တိုင်းရင်းသားများအား ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းများသည် မည်ကဲ့သို့ ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှု ဖြစ်စေကြောင်းကို သုတေသန ပြုလုပ်ထားသော ရလဒ်များအပေါ် မူတည်ပြီး ပေးထားသော အကြံပြုချက်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေနှင့် အုပ်ချုပ်မှုနည်းစနစ်သည် နိုင်ငံတကာ၏ အကောင်းဆုံးစံနှုန်း၊ ကျင့်ထုံးများအရ မည်သည့်အချက်နှင့် ဆန့်ကျင်နေသည်ကို တိုင်းတာ ဖော်ပြထားမှုများ စသည့် အကြံပြုချက်များ အစီရင်ခံစာတွင် ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။