■ ဒီဇယ်ဆီဈေးနှုန်း ပြန်လည်မြင့်တက်ခဲ့ပြီး အခြားသော ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးများထက် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်း ပိုများနေဆဲဖြစ်သည့်အပြင် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုများဖြစ်ပေါ်နေ

ပြီးခဲ့သည့် ဇူလိုင်လ (‌၇) ရက်က စက်သုံးဆီတင်သွင်းသိုလှာင်ဖြန့်ဖြူးခြင်းလုပ်ငန်းကြီးကြပ်ရေးကော်မတီမှ ထုတ်ပြန်သည့် စက်သုံးဆီရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းသစ်အရ မွန်ပြည်နယ်၏ စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းမှာ ဓါတ်ဆီဈေးနှုန်းထပ်ကျသော်လည်း ဒီဇယ်ဈေးနှုန်း ပြန်လည်မြင့်တက်ခဲ့ပြီး၊ အခြားသော ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးများထက် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်း ပိုများနေဆဲဖြစ်ကြောင်းနှင့် မြို့နယ်တချို့တွင် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း သိရသည်။

စက်သုံးဆီရည်ညွန်းဈေးနှုန်းအသစ်အရ မွန်ပြည်နယ်၏ ဓါတ်ဆီ 92 Rom တစ်လီတာဈေးနှုန်းမှာ (၃၄၃၅) ကျပ်ဖြစ်ပြီး ယခင်ဈေးနှုန်းထက် (၄၅) ကျပ် လျော့ကျခဲ့ကာ၊ မွန်ပြည်နယ်၏ ဓါတ်ဆီ (95) Rom တစ်လီတာဈေးနှုန်းမှာ (၃၅၀၀) ကျပ်ဖြစ်ပြီး၊ ယခင်ဈေးနှုန်းထက် (၄၅) ကျပ် လျော့ကျခဲ့သည်။

သို့သော် မွန်ပြည်နယ်၏ ဒီဇယ်ဆီ (ရိုးရိုး) တစ်လီတာဈေးနှုန်းမှာ (၃၆၆၅) ကျပ်ဖြစ်ပြီး ယခင်ဈေးနှုန်းထက် (၁၁၅) ကျပ် ပိုများခဲ့ကာ၊ မွန်ပြည်နယ်၏ ဒီဇယ်ဆီ (ပရီမီယံ) တစ်လီတာဈေးနှုန်းမှာလည်း (၄၁၄၅) ကျပ်ဖြစ်ပြီး ယခင်ဈေးနှု်နးထက် (၁၃၀) ကျပ် ပိုများခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း စက်သုံးဆီရည်ညွန်းဈေးနှုန်းအသစ်အရ မွန်ပြည်နယ်၏ ဓါတ်ဆီ 92 Rom တစ်လီတာဈေးနှုန်းမှာ ရန်ကုန်ထက် (၂၂၅) ကျပ်၊ ဘားအံထက် (၁၂၅) ကျပ်၊ ပဲခူးထက် (၂၁၀) ကျပ်၊ ထားဝယ်ထက် (၆၅) ကျပ် ပိုများနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ ဓါတ်ဆီ (95) Rom တစ်လီတာဈေးနှုန်းမှာလည်း ရန်ကုန်ထက် (၂၁၅) ကျပ်၊ ဘားအံထက် (၁၁၅) ကျပ်၊ ပဲခူးထက် (၂၀၀) ကျပ်၊ ထားဝယ်ထက် (၅၅) ကျပ် ပိုများနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အလားတူ မွန်ပြည်နယ်၏ ဒီဇယ်ဆီ (ရိုးရိုး) တစ်လီတာဈေးနှု်နးမှာလည်း ရန်ကုန်ထက် (၄၉၀) ကျပ်၊ ဘားအံထက် (၃၉၆) ကျပ်၊ ပဲခူးထက် (၄၇၅) ကျပ်၊ ထားဝယ်ထက် (၃၄၀) ကျပ်ပိုများနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ ဒီဇယ်ဆီ (ပရီမီယံ) တစ်လီတာဈေးနှုန်းမှာလည်း ရန်ကုန်ထက် (၂၅၀) ကျပ်၊ ဘားအံထက် (၁၅၀) ကျပ်၊ ပဲခူးထက် (၂၃၅) ကျပ်၊ ထားဝယ်ထက် (၉၀) ကျပ် ပိုများနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ထို့အပြင် ပြီးခဲ့သည့် ဇူလိုင်လ ဒုတိယအပတ်အတွင်းမှစ၍ မွန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်တချို့တွင် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုနှင့် ကြုံတွေ့နေရကြောင်းလည်း ဒေသခံများ၏ ပြောကြားချက်များအရ သိရသည်။

မွန်ပြည်နယ် ပေါင်မြို့နယ်အတွင်း ဇူလိုင်လ (၁၀) ရက်မှ စတင်ကာ စက်သုံးဆီဆိုင်ကြီးများတွင် ဆီမရောက်လာသည့်အတွက်ကြောင့်ဟုဆိုကာ အရောင်းပိတ်ထားကြကြောင်း ပေါင်မြို့ခံပြည်သူတစ်ဦးက ပြောကြားသည်။

၎င်းကဆက်လက်ပြီး "ဆီဆိုင်အသေးလေးတွေမှာတော့ ဆီရသေးတယ်။ တချို့ဆိုင်တွေက QR Code နဲ့ရောင်းတာရှိသလို တချို့ဆိုင်တွေက အရင်လို တစ်သောင်းကျပ်ဖိုး၊ နှစ်သောင်းကျပ်ဖိုးဘဲ ရောင်းပေးနိုင်တာမျိုးတွေရှိပါတယ်" ဟု ပြောကြားသည်။

ထို့အတူ မွန်ပြည်နယ် မုဒုံမြို့နယ်အတွင်းတွင်လည်း စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များ၌ စက်သုံးဆီဝင်ရောက်မှုမရှိသည့်အတွက်ကြောင့်ဟုဆိုကာ အရောင်းပိတ်ထားကြကြောင်း မုဒုံမြို့ခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

၎င်းကဆက်လက်ပြီး "စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်တွေမှာ စက်သုံးဝင်မဝင်လို့ဆိုပြီး အရောင်းပိတ်ထားကြတယ်။ ပြင်ပမှောင်ခိုဈေးမှာ ဓါတ်ဆီတစ်လီတာကို တစ်သောင်းကျပ်လောက်ပေးပြီး ဝယ်သုံးနေကြရတယ်" ဟု ပြောကြားသည်။

အလားတူ မွန်ပြည်နယ် သထုံမြို့တွင်လည်း စက်သုံးဆီပြတ်လပ်နေသည်မှာ နှစ်ရက်ပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ယနေ့ (ဇူလိုင်လ (၁၇) ရက်) တွင် စက်သုံးဆီထုတ်ယူခွင့် (PO) ရရှိကြသည့်အတွက် မနက်ဖြန် (ဇူလိုင်လ (၁၈) ရက်) တွင် စက်သုံးဆီများ ပုံမှန်အတိုင်းပြန်လည် ရောင်းချနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင် တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားသည်။

၎င်းကဆက်လက်ပြီး "ဒီနေ့မှာ ဆီဘောက်ဆာယာဉ်တွေပေါ် စက်သုံးဆီတင်နေကြပြီးလို့သိရပါတယ်။ မုဒုံမြို့နယ် ကတုံးပေါ်ဆိပ်ကမ်းကနေ သထုံကို ညနေပိုင်းလောက်ရောက်လာနိုင်ပါတယ်။ အချိန်မီရင်တော့ ဒီနေ့ညနေပိုင်းမှာဘဲ ရောင်းချပေးသွားမှာပါ။ အချိန်မမီရင်တော့ မနက်ဖြန် စနေနေ့မှာ စက်သုံးဆီကို ပုံမှန်အတိုင်းပြန်လည်ရောင်းချပေးသွားမှာပါ" ဟု ပြောကြားသည်။

စက်သုံးဆီထုတ်ယူခွင့် (PO) ထောက်သွားသည့်အတွက် စက်သုံးဆီထုတ်ယူခွင့်မရကြကြောင်းနှင့် ထို့အတွက်ကြောင့် စက်သုံးဆီဆိုင်များသို့ စက်သုံးဆီဝင်ရောက်ခြင်းမရှိတွက် ရောင်းစရာစက်သုံးဆီမရှိဖြစ်နေရခြင်းဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းကဆိုသည်။

၎င်းအပြင် မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်မရောမြို့နယ်အတွင်း စက်သုံးဆီပြတ်လပ်နေသည့်အတွက် ပြင်ပမှောင်ခိုဈေးကွက်တွင် ဓါတ်ဆီတစ်လီတာအား (၆၀၀၀) ကျပ်မှ (၈၀၀၀) ကျပ်အထိပေးကာဝယ်ယူနေကြရကြောင်းလည်း ဒေသခံများ၏ ပြောကြားချက်များအရ သိရသည်။

မွန်ပြည်နယ်အတွင်း စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းရေးအတွက် နည်းလမ်းများရှာကျန်ပြီး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျှက်ရှိသော်လည်း၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး သီလဝါဆိပ်ကမ်းမှ မွန်ပြည်နယ်အတွက် စက်သုံးဆီပြန်လည်ဝယ်ယူခွင့်နှင့် ပတ်သက်ပြီး လတ်တလောဆောင်ရွက်ပေးရန်အစီအစဉ်မရှိသေးကြောင်း မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် လျှပ်စစ်၊ စွမ်းအင်၊ စက်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးဇေယျာဦးက ပြီးခဲ့သည့် ဇွန်လ (၁၅) ရက်နေ့က မော်လမြိုင်မြို့ရှိ မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် တတိယအကြိမ်မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး (တတိယနေ့) အစီအစဉ်တွင် ကျိုက်မရောမြို့နယ် ကိုယ်စားလှယ်အမှတ် (၂) ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးသန့်ဇော် မှမေးမြန်းခဲ့သည့် မွန်ပြည်နယ်အတွင်း ဖြန့်ဖြူးရောင်းချလျက်ရှိသည့် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းကျဆင်းစေရန် နှင့် ရန်ကုန်မြို့ (သီလဝါ) ဆိပ်ကမ်းမှ ပြန်လည်ဝယ်ယူခွင့်ပြုပေးပါရန် မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအနေဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးရန် အစီအစဉ် ရှိ/မရှိ မေးမြန်းသည့် မေးခွန်းအား ဦးဇေယျာဦး မှ ပြန်လည်ဖြေကြားရာတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

မွန်ပြည်နယ်အတွက် စက်သုံးဆီတင်သွင်းနေသည့် Importer များအား ရန်ကုန် သီလဝါဆိပ်ကမ်းတွင် စက်သုံးဆီတင်သွင်းသော Importer များကဲ့သို့ နိုင်ငံတော်က ဒေါ်လာ မရောင်းပေးသည့်အတွက် Importer က ကိုယ်ပိုင်ဒေါ်လာဖြင့် စက်သုံးဆီတင်သွင်းနေရကြောင်း၊ ဒေါ်လာကိုလည်း နိုင်ငံတော်က ရောင်းချပေးသည့် သတ်မှတ်ဈေးနှုန်းဖြင့်ဝယ်ယူခွင့်မရသည့်အတွက် ပြင်ပပေါက်ဈေးနှင့် အနီးစပ်ဆုံးဝယ်ယူနေရသောကြောင့် ရန်ကုန်မှ စက်သုံးဆီရည်ညွန်းဈေးနှုန်နှင့် မွန်ပြည်နယ်မှ စက်သုံးဆီရည်ညွန်းဈေးနှုန်းက ကွာခြားနေတာမျိုးဖြစ်နေကြောင်း မွန်ပြည်နယ်စက်သုံးဆီတင်သွင်းသိုလှောင်ဖြန့်ဖြူးရေးအသင်းထံမှ သိရသည်။

မွန်ပြည်နယ်အတွင်း စက်သုံးဆီတင်သွင်းဖြန့်ဖြူးရောင်းချမှုအား ယခင်မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးအောင်ကြည်သိန်းလက်ထက်က Myanmar Energy King ကုမ္ပဏီနှင့် Ya Zar Min Industry ကုမ္ပဏီတို့ က တင်ဒါအောင်မြင်ထားသည့်အတွက် လုပ်ကိုင်နေကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း နှင့် မုဒုံမြို့နယ် ကတုံးပေါ်ကျေးရွာရှိ  Puma International Port Terminal ဆိပ်ကမ်း မှတဆင့် မွန်ပြည်နယ်အတွင်း စက်သုံးဆီ ဖြန့်ဖြူးရောင်းချနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

သို့သော်လည်း Ya Zar Min Industry ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်ဦးညီညီထွေး (၅၅) နှစ် မှာ စက်သုံးဆီများအား တရားမဝင်မှောင်ခိုင်ရောင်းချမှုများကြောင့် အရေးကြီးကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှု ဥပဒေအရ မော်လမြိုင်မြို့နယ် တရားရုံးက ဇူလိုင်လ  ပထမ အပတ်က ထောင်ဒဏ် (၂) နှစ်နှင့် ငွေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်းနှင့် ဦးညီညီထွေး မှာ ဘီးလင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ တရားမဝင်ရွှေလုပ်ကွက်များနှင့် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့များထံသို့ စက်သုံးဆီအား မှောင်ခိုရောင်းချခဲ့မှုဖြင့် သထုံခရိုင်တရားရုံးတွင်လည်း အမှုရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ကြောင်း တရားရုံးနှင့် နီးစပ်သူများ၏ ပြောကြားချက်များအရ သိရသည်။

ထို့အပြင် ပင်လယ်ပြင်အတွင်းရှိ စက်လှေများသို့လည်း စက်သုံးဆီအား တရားမဝင် မှောင်ခိုရောင်းချမှုများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ရာဇာမင်းကုမ္ပဏီမှ တာဝန်ရှိသူတချို့အား မုဒုံမြိုမရဲစခန်းတွင် အမှုဖွင့်အရေးယူခြင်းခံထားရသေးကြောင်း လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် နီးစပ်သူများထံမှ သိရသည်။

ထို့အပြင် စက်သုံးဆီလုပ်ငန်းရှင်များဖြစ်ကြသည့် စွမ်းမြန်မာစက်သုံးဆီဆိုင်ပိုင်ရှင်ဖြစ်သူ ဦးစိန်တင် (ခ) ကာဆင် (၆၅) နှစ်၊ မိဘမေတ္တာစက်သုံးဆီဆိုင် ပိုင်ရှင်ဖြစ်သူ ဦးမြင့်ဇော်ဦး (ခ) ဇော်ဦး (၄၃) နှစ်၊ မင်းသန့်စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်ပိုင်ရှင်ဖြစ်သူ ဦးလှဝင်းခိုင် တို့ကိုလည်း စက်သုံးဆီများ တရားမဝင်မှောင်ခိုရောင်းချသည်ဟုဆိုကာ အရေးကြီးကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှု ဥပဒေအရ သက်ဆိုင်ရာနယ်မြေရဲစခန်းများ၌ အမှုဖွင့်အရေးယူထားခြင်းခံထားရကြောင်း သိရသည်။

 ဘိုဘိုမြင့်