<

စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ၊ ပဋိပကၡတိုးလာမႈ၊ အစိုးရအေပၚ ယံုၾကည္မႈ အေျခအေနေတြနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဘာေတြဆက္ျဖစ္လာမွာလဲ

IRI ၏ လူထုစစ္တမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္

အစိုးရသစ္တာ၀န္ယူခဲ့ၿပီး တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ တိုးတက္မႈထက္ ဆုတ္ယုတ္မႈပဲ ျမင္ေနရျခင္းရဲ႕ ရလဒ္အျဖစ္ လူထုၾကားမွာ အစိုးရသစ္ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို မယံုၾကည္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာေနပါတယ္။

သတင္းစာထဲနဲ႔ အစိုးရေထာက္ခံသူေတြၾကားမွာ ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ လက္ရွိအေျခအေနအေပၚ ႏိုင္ငံတစ္၀န္းက လူထုအသံကို မ်က္ကြယ္ျပဳထားေပမယ့္ စား၀တ္ေနေရး အဆင္မေျပတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ အသံေတြကေတာ့ စစ္တမ္းတစ္ေစာင္ကေန ထြက္ေပၚလာပါ တယ္။

စစ္တမ္းကိုျပဳစုတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းက ဦးသိန္းစိန္ဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထက္ လူႀကိဳက္မ်ားတယ္ဆိုတဲ့ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ စစ္တမ္းကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္အေျခစိုက္ International Republican Institute (IRI) ျဖစ္ၿပီး အခုထုတ္ျပန္တဲ့ စစ္တမ္းကိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ လူထုစစ္တမ္းလို႔ အမည္ေပးထားပါတယ္။

အစိုးရသစ္ ရက္ ၁၀၀ အတြင္းနဲ႔ တစ္ႏွစ္ျပည့္ ကာလအတြင္းမွာ ေအာင္မွတ္မရခဲ့တဲ့ လက္ရွိအစိုးရအတြက္ လူထုၾကားက စစ္တမ္းညႊန္းကိန္းဟာ ငါတို႔ကို ထိုးႏွက္တာပဲလို႔ ျမင္ရင္ေတာ့ စိတ္ပ်က္စရာျဖစ္လာမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီညႊန္းကိန္းက ငါတို႔မလုပ္ႏိုင္ေသးတာကို လုပ္ႏုိင္ေအာင္၊ ငါတုိ႔ဘာမွားေနတာလဲ ဆိုတာကို ေထာက္ျပေပးတာလို႔ ျမင္ႏုိင္ေအာင္ ၾကည့္တတ္မယ္၊ အားနည္းခ်က္ေတြ ျပင္ႏုိင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ လာမယ့္ ၂၀၂၀ ေရြး ေကာက္ပြဲမွာ အစိုးရဖြဲ႕ဖို႔အထိ ေထာက္ပံ့ေပးမယ့္ စစ္တမ္းလို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီမွာ ပထမအႀကိမ္ စစ္တမ္းထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ လက္ရွိ ေကာက္ခံခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းဟာ အစိုးရသစ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအေပၚ ျပည္သူေတြ တစ္ႏွစ္ၾကံဳေတြ႕ ခံစားခဲ့ၿပီးတဲ့ အေျခအေနအတြက္ ေကာက္ခံခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဒီစစ္တမ္းအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ၿမိဳ႕ျပေတြနဲ႔ ေက်းလက္ အႏွံ႔အျပားဆီသြားၿပီး ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းမွာရွိတဲ့ ျမန္မာ့လူဦးေရအေပၚ အေျခခံၿပီး အိမ္ေထာင္စု ၃၀၀၀ ကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ လူဦးေရ ၃၀၀၀ အေပၚ စစ္တမ္းေကာက္ခံခဲ့တာပါ။ လူဦးေရ ၃၀၀၀ ဟာ တစ္ႏုိင္ငံလံုးကို ကိုယ္စားျပဳမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ အျငင္းပြားလိုသူေတြ ပြားႏုိင္ေပမယ့္ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ၊ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားမႈ တိုးျမင့္လာမႈ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက လူထုနဲ႔ ထိေတြ႕ျခင္း ကင္းမဲ့လာမႈစတဲ့ ညႊန္းကိန္းေတြရဲ႕ လူထုအျမင္ဟာ မျငင္းပယ္ႏိုင္စရာ အခ်က္အလက္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

စစ္တမ္းမွာဆိုရင္ လူမႈစီးပြားညႊန္းကိန္းေတြ၊ အစိုးရတစ္ရပ္အတြက္ ဦးစားေပး လုပ္ကိုင္ရမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြ၊ ဒီမုိကေရစီ နဲ႔ အခြင့္အေရး၊ အစိုးရနဲ႔ ၀န္ႀကီးဌာနေတြအေပၚ ဆန္းစစ္ခ်က္၊ တုိင္းေဒသႀကီးေတြနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ႏိုင္ငံ ေရးပါတီေတြအေပၚ အျမင္နဲ႔ ျပည္သူလူထုၾကားက ဆက္သြယ္ေရးက႑ျဖစ္တဲ့ မီဒီယာ စတဲ့ က႑ခုနစ္ခုနဲ႔ စစ္တမ္း ေကာက္ယူထားတာပါ။

Facebook ၊ Internet နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စစ္တမ္းေကာက္ယူထားတဲ့ မီဒီယာက႑ကလြဲရင္ က်န္တဲ့ ခုနစ္ခ်က္က လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္အေပၚ ဆံုးျဖတ္ထားတဲ့ မွတ္ခ်က္ေတြပါ။

ဒီစြမ္းေဆာင္ရည္ေတြမွာ စိတ္မေကာင္းစရာကေတာ့ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြအေပၚ ျပည္သူေတြရဲ႕ အျမင္ေတြက သံသယေတြရွိေနသလို စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ မ်ဳိးဆက္လို႔ ျပည္သူေတြေရာ အတိုက္အခံကပါ မွတ္ယူခဲ့တဲ့ အရင္အစုိးရရဲ႕ စြမ္း ေဆာင္ရည္ေလာက္ေတာင္ အမွတ္မရခဲ့တာပါ။

အာဏာကို ဆုပ္ကိုင္ထားႏုိင္ေရးနဲ႔ တုိင္းျပည္အတြက္ ဆက္ၿပီးေတာ့ ရွိေပးခ်င္ေသးတယ္ဆိုရင္ IRI စစ္တမ္းဟာ ဆင္ျခင္စရာျဖစ္လာမွာျဖစ္ၿပီး ငါ့ေလွငါထိုး ပဲခူးပဲ ေရာက္ေရာက္ဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ ပါးစပ္ေတြ႕ရာေျပာ၊ စိတ္ထင္ရာ မူ၀ါဒခ်၊ ျပည္သူလူထု အသံ နားမေထာင္ဘဲ လုပ္ခ်င္ရာလုပ္ေနဦးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အခ်ိန္က ဆံုးျဖတ္ေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

■ လူမႈစီးပြားညႊန္းကိန္းေတြထဲ ႏုိင္ငံ့ အေျခအေန

လူမႈစီးပြားညႊန္းကိန္းေတြမွာဆိုရင္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီမွာ ေကာက္ခံခဲ့တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအရ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနအရပ္ရပ္ဟာ အေကာင္းဘက္မွာရွိေနတယ္လို႔ ေျဖဆိုသူ ၈၈ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိရွိခဲ့ၿပီး လက္ရွိ အစိုးရလက္ထက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေနအရပ္ရပ္ဟာာ အေကာင္းဘက္မွာ ရွိေနတယ္လို႔ ယူဆသူဟာ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိေနတယ္လို႔ေျဖဆိုခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ အေျခအေနအေပၚ အေကာင္းျမင္မႈ က်ဆင္းသြားတယ္လို႔ စစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနဟာ အဆိုးဘက္ကို ေရာက္ေနတယ္လို႔ ထင္ျမင္ယူဆသူေတြကေတာ့ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္မွာ ေျခာက္ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ရွိ ခဲ့ရာက လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာ ၁၆ ရာ ခိုင္ႏႈန္းအထိ ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး အေကာင္း ျမင္မႈက်ဆင္းျခင္းဟာ အဆုိးဘက္ကိုေျပာင္းသြားတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

“ေယဘုယ်ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေျဖဆိုသူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေန အရပ္ရပ္ဟာ အေကာင္းဘက္ကို ဦးတည္ေနတယ္လို႔ ေျပာၾကတာမ်ားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၂၀၁၄ တုန္းက ေကာက္ခံခဲ့တဲ့ လူထုစစ္တမ္းနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္မယ္ဆိုရင္ အေကာင္းျမင္မႈ က်ဆင္းသြားတာေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီလိုဘာေၾကာင့္ က်ဆင္းတာလဲဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ စစ္တမ္းအရ စီးပြားေရးအေျခအေနနဲ႔ ပဋိပက ၡအေျခအေနေတြေၾကာင့္ က်ဆင္းသြားတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရပါတယ္” လို႔ စစ္တမ္းေကာက္ခံခဲ့တဲ့ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ Global Strategic Partners က Rob Varsalone က ဆိုပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနအရပ္ရပ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေကာင္းျမင္တဲ့ဘက္မွာ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအတုိင္းအတာနဲ႔ ေျဖဆိုတဲ့သူ ၂၂၄၉ ဦးရွိၿပီး ဒီေျဖဆိုမႈေတြမွာ လမ္းတံတားေတြ ေဖာက္ေပးတာအတြက္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၄၀ က အေကာင္းျမင္ခဲ့ၿပီး စီးပြားေရးတိုးတက္ၿပီး အလုပ္အကိုင္ေတြ ရလာတယ္လို႔ ထင္တဲ့သူက ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ လံုျခံဳေရးအေျခအေန တုိးတက္လာၿပီး လူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡ နည္းလာတယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ဒီမုိကေရစီ နဲ႔ လြတ္လပ္မႈစံႏႈန္းအေပၚ အေကာင္းျမင္ခဲ့သူ ေျခာက္ရာခိုင္ႏႈန္း၊ လူမႈေရး၀န္ေဆာင္မႈေတြအေပၚ ေျခာက္ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ အစိုးရသစ္ေၾကာင့္ တိုးတက္တာလို႔ အေကာင္းျမင္ခဲ့တဲ့သူ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနအရပ္ရပ္အေပၚ မေျဖတဲ့ မသိတဲ့သူက ကိုးရာခိုင္ႏႈန္းပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနဟာ အဆုိးဘက္ကို ဦးတည္ေနတယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၄၉၃ ဦး မဲေပးခဲ့ၿပီး စီးပြားေရးက႑ေတြ ျဖစ္တဲ့ စီးပြားေရးအေျခအေန မေကာင္းမြန္မႈ၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္လာမႈ၊ သီးႏွံေစ်းေတြ က်ဆင္းလာမႈ၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း နည္းပါးလာမႈနဲ႔ အျခားအခ်က္အလက္ေတြေၾကာင့္ အဆုိးဘက္ကို ဦးတည္ေနတယ္လို႔ ယူဆသူ ၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိခဲ့ပါတယ္။ မေအာင္ျမင္ေသးတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ အဆုိးဘက္ကို ဦးတည္ေနတယ္လို႔ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ က ထင္ ျမင္ခဲ့ၿပီး ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈမ်ားျပားလာတာ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ မရွိတာ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိတာနဲ႔ လံုျခံဳေရးအားနည္းလာတာ စတဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး က်ဆင္းေနတယ္လို႔ ထင္ျမင္တာေၾကာင့္ အဆုိးဘက္ဆီ ဦးတည္ေနၿပီလို႔ ၁၄ ရာခုိင္ႏႈန္းက ေျဖဆိုပါတယ္။

“အေကာင္းဘက္ကို ေရာက္ေနတယ္ လို႔ ေျပာတဲ့သူေတြက အေျခခံအေဆာက္အအံုေၾကာင့္ ေျပာတဲ့သူေတြမ်ားၿပီးေတာ့ အဆိုးဘက္ကို သြားတယ္လို႔ ေျပာတဲ့သူေတြကို ဘာေၾကာင့္ဆိုးတယ္ေျပာလဲလို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ထပ္ဆင့္ေမးတဲ့အခါက်ေတာ့ ၅၃ ရာ ခိုင္ႏႈန္းက စီးပြားေရးအေျခအေန အဆုိးရြားဆံုးလို႔ ေျပာခဲ့တာကို ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ အဆုိးဘက္ကို ဦးတည္ေနတယ္လို႔ ျမင္တဲ့သူေတြရဲ႕ အဓိကအခ်က္က စီးပြားေရးနဲ႔ ပဋိပကၡအေပၚ စိုးရိမ္ေနတယ္ဆိုတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနဟာ အေကာင္း ဘက္ကို သြားေနသလား၊ အဆုိးဘက္ကို ဦးတည္ေနသလားဆိုတာကို ေမးတဲ့အခ်ိန္မွာ လူေတြရဲ႕ ေယဘုယ်အေျခအေနကို မွန္းလို႔ရပါတယ္” လုိ႔  Rob Varsalone က ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လက္ရွိျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လံုျခံဳေရး အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အရမ္းေကာင္းတယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၁၉ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ သာမန္ေလာက္ေကာင္းတယ္လို႔ မတင္မက် ေျဖဆိုတာက ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀၊ ဆိုးရြားေနတယ္လို႔ ၁၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အရမ္း ဆိုးရြားေနတယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ မေျဖတာနဲ႔ မသိပါဘူးလို႔ ေျဖဆိုခဲ့တဲ့သူက ငါးရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနတယ္လို႔ စစ္တမ္းက ဆိုပါတယ္။

“ျမန္မာ့ လံုျခံဳေရးအေျခအေနကို ေျဖဆိုတဲ့အခါမွာ အမ်ားစုက ေကာင္းတယ္လို႔ ေျဖဆိုတာ ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေကာင္းတယ္လို႔ေျဖတဲ့ ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀ က အရမ္းႀကီး ေကာင္းတယ္လို႔ ေျဖဆိုတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ သာမန္ေလးပဲ ေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုလိုတဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ သိပ္မေသခ်ာတဲ့ သေဘာလည္း ဆန္ပါတယ္” လုိ႔ Rob Varsalone က ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိႏုိင္ငံေရး အေျခအေနကို လုံး၀တည္ၿငိမ္တယ္လို႔ ထင္ျမင္သူက ၁၄ ရာခုိင္ႏႈန္းနဲ႔ အလြန္နည္းပါးခဲ့ၿပီး အေတာ္အသင့္ပဲ တည္ၿငိမ္တယ္လို႔ ေျဖဆိုခဲ့တာက ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနပါတယ္။ သိပ္မတည္ၿငိမ္ဘူးလို႔ ေျဖတာက ၃၄ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနၿပီး လံုး၀မတည္ၿငိမ္ဘူးလို႔ေျဖသူက ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနပါတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲအျဖစ္ မႏွစ္ကထက္စာရင္ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေန ပိုၿပီးတည္ၿငိမ္မႈ ရွိလာသလား၊ အရင္အတုိင္းပဲလား၊ တည္ၿငိမ္မႈ ေလ်ာ့နည္းလာသလားလို႔ စစ္တမ္း ေကာက္ယူရာမွာေတာ့ ပိုၿပီးတည္ၿငိမ္လာတယ္လို႔ ထင္ျမင္သူက ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အရင္အတိုင္းပဲလို႔ ထင္သူက ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ နဲ႔ တည္ၿငိမ္မႈ ေလ်ာ့နည္းလာတယ္လို႔ ေျဖခဲ့တဲ့သူက ၂၈ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။

 

■ လူမႈစီးပြား ညႊန္းကိန္းေတြထဲက ျမန္မာ့စီးပြားေရး

ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျခအေနအေပၚ စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်ိန္မွာ ေကာင္းတယ္လို႔ မတင္မက်ေျဖဆိုသူဟာ ၇၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိခဲ့ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစိုးရလက္ထက္မွာေတာ့ ၅၃ ရာ ခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ညံ့တယ္လို႔ ထင္တဲ့ သူေတြကေတာ့ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိခဲ့ရာက လက္ရွိမွာ ၂၂ ရာ ခုိင္ႏႈန္းအထိ ခုန္တက္သြားပါတယ္။ ေတာ္ေတာ့္ကိုညံ့တယ္လို႔ ထင္ျမင္ၾကတာက ဦး သိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္မွာ တစ္ရာခိုင္ႏႈန္း သာရွိခဲ့ၿပီး ဦးထင္ေက်ာ္အစိုးရလက္ထက္ မွာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ည့ံတယ္လို႔ ထင္ျမင္မႈက ကိုးရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ျမင့္တက္လာတာကို ျမင္ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ စီးပြားေရးဟာ အရမ္းေကာင္းတယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၁၂ ရာ ခိုင္ႏႈန္းရွိရာကေန လက္ရွိ အစိုးရလက္ထက္မွာေတာ့ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ပဲရွိေတာ့တဲ့အထိ က်ဆင္းသြားပါတယ္။

မႏွစ္ကထက္စာရင္ စီးပြားေရးအေျခအေန ပိုေကာင္းလာသလား၊ အရင္အတုိင္းပဲလား၊ ပိုဆိုးသြားသလားလို႔ ေမးရာမွာေတာ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္မွာ ပိုေကာင္းတယ္လို႔ ေျဖသူ ရာခိုင္ႏႈန္း ၄၀၊ အတူတူပဲလို႔ ေျဖသူ ၄၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ပိုဆိုးသြားတယ္လို႔ ေျဖဆိုသူ ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစိုးရလက္ထက္မွာေတာ့ ပိုေကာင္းတယ္လို႔ ေျဖသူ ၃၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အတူတူပဲလို႔ ေျဖသူ ၃၇ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ပိုဆိုးသြားတယ္လို႔ ေျဖဆိုသူ ၂၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ျဖစ္လာၿပီး ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္ကထက္ ရလဒ္ ေကာင္းေတြ ေလ်ာ့က်တာကို စစ္တမ္းက ေဖာ္ျပပါတယ္။

ေနာက္ဆက္တြဲေမးခြန္းအျဖစ္ လာမယ့္ႏွစ္မွာ အစ္ကို၊ အစ္မတို႔ရဲ႕ စီးပြားေရးအေျခအေန ပိုေကာင္းလာမယ္လို႔ထင္လား။ အတူတူပဲ ျဖစ္မယ္လို႔ထင္လား။ ဒါမွမဟုတ္ ပိုဆိုးသြားမယ္ ထင္လားလို႔ ေမးရာမွာေတာ့ ပိုေကာင္းလာမယ္လို႔ထင္သူ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ၅၇ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လက္ထက္မွာ ၅၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိပါတယ္။ အတူတူပဲျဖစ္မယ္လို႔ထင္ျမင္မႈက ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ၂၄ ရာခုိင္ႏႈန္းနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လက္ထက္မွာ ၂၆ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ပိုဆိုးသြားမယ္ ထင္ေနၾကတာက ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လက္ထက္မွာ ကိုးရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ စစ္တမ္းေတြအရဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူေတြဟာ စီးပြားေရး တိုးတက္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနတာကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္တယ္လို႔  Rob Varsalone က ဆိုပါတယ္။

အိမ္ေထာင္စုရဲ႕ စီးပြားေရးအေျခအေနအေပၚ ေမးျမန္းခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းမွာဆိုရင္လည္း အရမ္းေကာင္းတယ္လို႔ထင္တဲ့ အိမ္ေထာင္စု ငါးရာခိုင္ႏႈန္းပဲရိွၿပီး ေကာင္းပါတယ္လို႔ မတင္မက်ေျဖတာက ၆၁ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ ဆိုးတယ္လို႔ ေျဖသူက ၂၃ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ အရမ္းဆိုးတယ္လို႔ ေျဖတဲ့သူက ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနျပန္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အိမ္ေထာင္စု၀င္ေငြဟာ ေခ်ာင္ေခ်ာင္လည္လည္ေနႏုိင္မႈ ရွိ မရွိ အေျခအေနကို ေမးျမန္းရာမွာလည္း လက္ရွိ၀င္ေငြ နဲ႔ ေခ်ာင္ေခ်ာင္လည္လည္ ေနႏုိင္တယ္လို႔ ေျဖတာက ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိၿပီး လက္ရွိ၀င္ေငြ နဲ႔ စားႏုိင္ ေနႏုိင္ အဆင့္ပဲရွိေနတာက ၅၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနပါတယ္။ လက္ရွိ၀င္ေငြနဲ႔ ရပ္တည္မႈအေပၚမွာ ဆိုးတယ္လို႔ေျဖတဲ့သူက  ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ နဲ႔ အရမ္းဆိုးေနတယ္လို႔ ေျဖတာက ကိုးရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ ဒီစစ္တမ္းကို ၾကည့္ ျခင္းအားျဖင့္လည္း တစ္ေန႔လုပ္အားခ ၃၆၀၀ သာရရွိတဲ့ ျမန္မာ့လုပ္အားခဟာ ျမင့္တက္လာတဲ့ ကုန္ေစ်းႏႈန္း၊ မထိန္းႏုိင္ေသးတဲ့ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ၊ က်ဆင္းေနတဲ့ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး စတဲ့အေျခအေနေတြေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လုပ္အားခကို တိုးျမႇင့္သင့္ေနၿပီဆိုတာကို ျမင္ရမွာပါ။

ပိုဆိုးတာတစ္ခုကေတာ့ တစ္ပတ္၀င္ေငြကို စား၀တ္ေနေရးအတြက္ ဘယ္ေလာက္အထိ သံုးေနလဲဆိုတာကို စစ္တမ္းေကာက္ယူမႈပါ။ ဒီေနရာမွာ တစ္ပတ္၀င္ေငြရဲ႕ ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀ ေအာက္ကို စား၀တ္ေနေရးအတြက္ သံုးတာက ကိုးရာခိုင္ႏႈန္း၊ ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀ ေလာက္ကို စား၀တ္ေနေရးအတြက္ သံုးေနတာက ၁၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ တစ္ပတ္၀င္ေငြရဲ႕ ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀ ကေန ၇၀ အၾကားကို စား၀တ္ေနေရးအတြက္ သံုးေနတာက ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း နဲ႔ ရာခိုင္ႏႈန္း ၇၀ကေန ၉၀ အထိကို စား၀တ္ေနေရးအတြက္ သံုးေနတာက ၂၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ။ ရရစားစား သေဘာမ်ဳိးျဖစ္တဲ့ တစ္ပတ္ ၀င္ေငြရဲ႕ ရာခိုင္ႏႈန္း ၉၀ ကေန ၁၀၀ ကို စား၀တ္ေနေရးအတြက္ သံုးေနတာက ၄၄ ရာခိုင္ ႏႈန္းအထိ ရွိေနပါတယ္။ ဒါဟာ ျပည္သူ႔က်ပ္တည္းမႈ အမွန္တရားျဖစ္ၿပီး မလြဲႏိုင္ဘူးလို႔ ယူဆရမယ့္ အခ်က္ျဖစ္လို႔ အခြန္ Base ခ်ဲ႕မယ္ဆိုၿပီး ေတြ႕သမွ်တိုးေကာက္ခ်င္တဲ့ မူ၀ါဒခ်သူေတြ သတိျပဳဖို႔ လိုအပ္ပါမယ္။

 

■ အစိုးရ ဦးစားေပးလုပ္မယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြအေပၚ  ျပည္သူ႕႐ႈျမင္မႈ

ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးအေနနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အႀကီးဆံုးျပႆနာသံုးခုက ဘာေတြလဲလို႔ ေမးျမန္းခံရသူေျဖခ်င္တာ ေျဖလို႔ရတဲ့ အဖြင့္ေမးခြန္းမွာ ေျဖဆိုမႈက စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းပါတယ္။

ဒီေမးခြန္းအတြက္ ေျဖဆိုမႈမွာ အဓိကအႀကီးဆံုးျပႆနာက စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈအတြက္ပါ။ ဒုတိယက ပဋိပကၡျဖစ္ၿပီးေတာ့ တတိယမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးျဖစ္ၿပီး စတုတၳကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈ မရွိျခင္းလို႔ ေျဖဆိုပါတယ္။

စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈမွာဆိုရင္ ပထမအႀကိမ္ေဖာ္ျပမႈမွာ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ဒုတိယအႀကိမ္ ေဖာ္ျပမႈမွာ ၃၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ တတိယအႀကိမ္ေဖာ္ျပမႈမွာ ၂၆ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ သံုးႀကိမ္ေပါင္းမွာ ၈၃ ရာခိုင္ႏႈန္းက စီးပြားေရးတိုးတက္မႈကို ေတာင့္တေနပါတယ္။ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားမႈအေပၚ သံုးႀကိမ္ေဖာ္ျပရာမွာ ၄၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးျပႆနာအေပၚ သံုးႀကိမ္ေဖာ္ျပရာမွာ ၃၄ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈ မရွိတဲ့အေပၚမွာ ၂၃ ရာခိုင္ႏႈန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံအႀကီးဆံုး ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြလို႔ ေျဖဆိုၾကပါတယ္။ တျခားအခ်က္ ေတြအျဖစ္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမရွိတာက ၃၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္းႀကီးတာ က ၂၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ သီးႏွံေစ်းက်တာက ၁၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ျပည္တြင္းစစ္/ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကို ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀၊ မတူတဲ့အုပ္စုေတြအၾကား ပဋိပကၡ ၁၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ တုိင္းရင္းသားပဋိ ပကၡေတြအတြက္ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ လံုျခံဳေရး/ လံုျခံဳမႈ/မႈခင္းအတြက္ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈမရွိတဲ့အေပၚမွာ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အႀကီးဆံုးျပႆနာကို ေျဖၾကပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လက္ရွိအစိုးရအေနနဲ႔ ဘယ္ကိစၥကို ပထမဦးစားေပးအေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္ ထင္ပါသလဲလို႔ အဖြင့္ေမးခြန္း ဆက္လက္ေမးျမန္းရာမွာလည္း စီးပြားေရးတိုးတက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ ၃၁ ရာခိုင္ႏႈန္းက ဆႏၵျပဳခဲ့ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပဋိပကၡကို ပထမ ဦးစားေပးအေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လို႔ ေျဖသူကေတာ့ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၊ ေဆး႐ံုေဆးခန္း၊ လွ်ပ္စစ္မီး စတဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအံုေတြကို ဦးစားေပး လုပ္ပါလို႔ ဆႏၵျပဳသူ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး ပညာအေရးအဆင့္အတန္း ျမႇင့္ရမယ္လို႔ ထင္ ျမင္သူက ေျခာက္ရာခိုင္ႏႈန္းရွိပါတယ္။

ဒါကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ျပည္သူေတြဟာ သူတို႔အတြက္ စား၀တ္ေနေရးက်ပ္တည္းမႈကိုျဖစ္ေစတဲ့ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈကိုပဲ စိတ္ထဲမွာရွိေနတာကို ျမင္ရမွာျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရမွာ ႏုိင္ငံ့စီးပြားေရးတိုးတက္မယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ႔ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီးဆန္႔က်င္ ေနတာကို ျမင္ရမွာျဖစ္လို႔ မွန္ကန္တဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ျပည္သူ႔စား၀တ္ေနေရး မက်ပ္ရေအာင္ ဆင္ျခင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔လိုတာကို ေတြ႕ရမွာပါ။

ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္မားမႈ၊ ၀င္ေငြနည္းပါးမႈ၊ ေဆးကုသမႈ လက္လွမ္းမမီျခင္း၊ မတူညီတဲ့ အုပ္စုေတြအၾကား ပဋိပကၡ၊ ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈ၊ အေျခခံအေဆာက္အအံု မလံုေလာက္မႈ၊ တုိင္းရင္းသားပဋိပကၡ၊ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးမႈ၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ အရည္အ ေသြးနည္းပါးမႈ၊ ပညာေရးအရည္အေသြးနိမ့္ပါးမႈ၊ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ အိမ္ျခံေျမအေျခအေန၊ ေျမယာသိမ္းမႈ၊ ရာဇ၀တ္မႈထူေျပာတာ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ျပႆနာ၊ ေသာက္သံုးေရ မလံုေလာက္မႈ၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္အေရး ႀကီးတဲ့ ျပႆနာျဖစ္ေနသလဲဆိုတာကို စစ္တမ္းေကာက္ခဲ့ရာမွာလည္း ဒီျပႆနာေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ျပႆနာေတြပါလို႔ ေျဖဆိုမႈဟာ ပွ်မ္းမွ်အားျဖင့္ ၇၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ပတ္၀န္းက်င္ကေန ၈၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိကို ေျဖခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စစ္တမ္းေကာက္ယူရာမွာလည္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ ၇၅ ရာ ခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္က ေထာက္ခံမွ ျပင္ရမယ္ဆိုတဲ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ကိုျပဳျပင္ဖို႔ ေထာက္ခံမလား ေမးရာမွာလည္း လံုး၀ကို ေထာက္ခံပါတယ္ ဆိုသူ ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး အေတာ္အသင့္ ေထာက္ခံသူက ၃၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိေနပါတယ္။ သိပ္မေထာက္ခံဘူးလို႔ေျဖသူက ေလးရာခိုင္ ႏႈန္းနဲ႔ လံုး၀မေထာက္ခံဘူးလို႔ ေျဖဆိုသူက ငါးရာခိုင္ႏႈန္းပါ။

“ျပည္သူေတြကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေတာ္ေတာ္ျပင္ခ်င္ၾကတာ ေတြ႕ရတယ္” လို႔ Rob Varsalone က ဆိုပါတယ္။

 

■ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမွာ ဘာကိုေရြးမလဲ

ဒီမိုကေရစီနဲ႔ အခြင့္အေရးမ်ားအခန္းက႑အတြက္ မဲေကာက္ခံရာမွာေတာ့ ပထမဆံုးမွာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ဒီႏွစ္ခုတည္းက တစ္ခုတည္းကိုပဲ ေရြးရမယ္ဆိုရင္ ဘာကိုေရြးမလဲလို႔ ေမးခဲ့ပါတယ္။

ဒီလိုေမးျမန္းရာမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္က လံုး၀ပိုအေရးႀကီးတယ္လို႔ ေျဖတဲ့သူက ၂၄ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိၿပီး ဒီမိုကေရစီစနစ္က အေတာ္အသင့္ေတာ့ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ထင္ျမင္သူက ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိေနတာကို အံ့ၾသဖြယ္ ေတြ႕ျမင္ရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈက ပိုအေရးႀကီးတယ္လို႔ ေျဖခဲ့တာကေတာ့ ရာခိုင္ႏႈန္း ၄၀ အထိရွိေနၿပီး စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈက အေတာ္အသင့္ေတာ့ ပိုအေရးႀကီးတယ္လို႔ ေျဖဆိုတာက ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ ပါ။ ကာလရွည္လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိုပဲ ဦးတည္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ ဂယက္အရွိန္ နဲ႔ ျပည္သူေတြဟာ ဒီမိုကေရစီဆိုတာကို စိတ္ကုန္လာပါလိမ့္မယ္။

ဒါ့အျပင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေမးခြန္းေလးခုနဲ႔ စစ္တမ္းယူခဲ့ရာမွာလည္း  ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ကထက္ စစ္တမ္းေတြမွာ အေကာင္းျမင္မႈ ေလ်ာ့က်လာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္ဟာ ပို ေကာင္းလာသလား၊ ပိုဆိုးလာသလား ေမးရာမွာေတာ့ ပိုေကာင္းလာတယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး ၃၁ ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ အရင္အတုိင္းပါလို႔ ေျဖခဲ့ပါတယ္။ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ ပိုဆိုးသြားတယ္လို႔ ႐ႈျမင္ခဲ့ၿပီး မသိလို မေျဖလိုသူက ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူထုက ႏုိင္ငံေရးအျမင္ေတြကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထုတ္ေဖာ္ဖို႔ ေၾကာက္သလား၊ မေၾကာက္သလားဆိုတာကို ေျဖဆိုသူအေနနဲ႔ မဟုတ္ဘဲ တျခားသူေတြအေပၚ အျမင္ကို ေမးရာမွာေတာ့ ရလဒ္မေကာင္းခဲ့ဘဲ အမ်ားစုက ေၾကာက္ေနဆဲပါလို႔ ၃၄ ရာခိုင္ႏႈန္းက ေျဖဆိုခဲ့ၿပီး တခ်ဳိ႕ကေၾကာက္ေနဆဲပါလို႔ ၂၆ ရာခိုင္ႏႈန္းက ေျဖဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ေၾကာက္ေနတယ္လို႔ ထင္ျမင္မႈေတြဟာ ျပည္သူလူထုက လက္သင့္မခံတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆ (ဃ) နဲ႔ သက္ဆိုင္ႏုိင္ၿပီး ၃၇ ရာခုိင္ႏႈန္းကေတာ့ ဘယ္သူမွ မေၾကာက္ေတာ့ဘူးလို႔ ထင္ျမင္ေၾကာင္း ေျဖဆိုခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

 

■ အစိုးရ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြအေပၚ ဘယ္လိုထင္ေနၾကလဲ

လက္ရွိအစိုးရ လုပ္ေဆာင္ေနတာကို ဘယ္လိုသေဘာရလဲ၊ ေကာင္းတယ္လို႔ ထင္သလား၊ ဆိုးတယ္လို႔ ထင္သလားလို႔ ေမးျမန္းတဲ့ စစ္တမ္းကို ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္နဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး အလြန္ေကာင္းတယ္လို႔ ေျဖသူက ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ နဲ႔ လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာ ၂၄ ရာ ခိုင္ႏႈန္းပါ။ အေတာ္အသင့္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္လို႔ မတင္မက် ေျဖဆိုမႈေတြက ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ၆၉ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ လက္ရွိ အစိုးရလက္ထက္မွာ ၅၈ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ အေတာ္အသင့္ဆိုးတယ္ဆိုတာနဲ႔ အလြန္ဆိုး တယ္ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းမွာေတာ့ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိခဲ့ရာက လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ျမင့္တက္လာပါတယ္။

တိုင္းျပည္တည္ေဆာက္ေရးမွာ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ေတြျဖစ္တဲ့ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အေျခခံ အေဆာက္အအံု စတဲ့က႑ေတြအေပၚ လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္ ကိုင္တြယ္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေကာင္းမေကာင္း စစ္တမ္းမွာဆိုရင္လည္း စီးပြားေရးက႑နဲ႔ အဓိကသက္ဆိုင္တဲ့ က႑ေတြအေပၚမွာ ျပည္သူလူထုက ကိုင္တြယ္မႈ မေကာင္းဘူးလို႔ ေျဖဆိုၾကပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ၊ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္မႈ၊ အိမ္ရာေဖာ္ထုတ္ တည္ေဆာက္ေပးႏိုင္မႈႏွင့္ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈအ ပါအ၀င္ အေၾကာင္းအရာအမ်ားစုမွာ လက္ရွိ အစိုးရလုပ္ေဆာင္မႈအေပၚ ျပည္သူေတြရဲ႕ အေကာင္းျမင္မႈ ေလ်ာ့က်ေနတာကို စစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

တိုင္းျပည္တစ္ခု တိုးတက္ဖို႔အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ က႑ေတြျဖစ္တဲ့ လမ္းတံတား ေဆာက္လုပ္မႈ၊ ေရ၊ လွ်ပ္စစ္မီး၊ ေရေကာင္း ေရသန္႔၊ ပညာေရး အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈ၊ က်ား/မ တန္းတူညီမွ်ေရး၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ ေရွာက္မႈေပးျခင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္၊ လူမ်ဳိးေရးတန္းတူညီမွ်မႈ၊ တုိင္းရင္းသား ပဋိပက ၡအဆံုးသတ္ျခင္း၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းမႈ၊ ေျမယာပိုင္ဆုိင္မႈ အခြင့္အေရးမ်ား၊ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ မတူေသာ အုပ္စုမ်ားအၾကား ပဋိပကၡအဆံုးသတ္ျခင္း၊ ဒီမိုကေရစီဆုိင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ရာ ဇ၀တ္မႈ တိုက္ဖ်က္ျခင္း၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ တိုက္ဖ်က္ျခင္း၊ အိမ္ရာေဖာ္ေဆာင္ေပးျခင္း၊ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးမႈနဲ႔ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈစတဲ့ က႑အသီးသီးအေပၚ ကိုင္တြယ္မႈေတြကို ျပည္သူေတြက ေကာင္းမေကာင္းအဆင့္ သတ္မွတ္ေစရာမွာ စီးပြားေရးက႑နဲ႔ အဓိကသက္ဆုိင္တဲ့ က႑ေတြအေပၚ ကိုင္တြယ္မႈေတြကို ျပည္သူေတြ အားမလိုအားမရ ျဖစ္ေနတာပါ။

ဒီစစ္တမ္းအခ်က္အလက္ေတြထဲမွာ ဆိုရင္ လမ္းတံတားတည္ေဆာက္မႈအေပၚ အလြန္ေကာင္းတယ္လို႔ ထင္ျမင္ဆႏၵျပဳမႈက ၅၂ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ထိပ္ဆံုးမွာရပ္တည္ခဲ့ၿပီး ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈအေပၚ ကိုင္တြယ္ျခင္းကိုေတာ့ အလြန္ေကာင္းမြန္တယ္လို႔ ထင္ျမင္မႈ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ နဲ႔ ႏွစ္ၿခိဳက္မႈ အနည္းဆံုးပါ။

လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈကို ကိုင္တြယ္တဲ့အေပၚ မတင္မက်ေျဖဆိုမႈ ျဖစ္တဲ့ သာမန္သာေကာင္းတယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၄၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ညံ့ဖ်င္းတယ္လို႔ ထင္ျမင္တာ ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ေတာ္ေတာ္ည့ံတယ္လို႔ ထင္ေနၾကတာက မဲေပးမႈ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ ဒါဟာ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္ကထက္ ပိုမ်ားေနတဲ့ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြေတြနဲ႔ ဒီဘတ္ဂ်က္လိုေငြေတြကို အမ်ားအျပားသံုးစြဲေနေပမယ့္ စိစစ္ႏုိင္ျခင္းမရွိတဲ့ တင္ဒါေတြ၊ တင္ဒါ ေပးတည္ေဆာက္ထားတဲ့ အေဆာက္အအံု၊ လမ္း၊ တံတား စတဲ့ စီမံကိန္းေတြဟာ ေပးခဲ့ရတဲ့ ျပည္သူ႔ဘ႑ာအတုိင္း အမွန္တကယ္ သံုးစြဲမႈရွိ မရွိ အတြက္ေတာ့ စစ္ေဆးၾကပ္မတ္ႏိုင္မႈမွာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြမွာ အားနည္းမႈေတြရွိေနသလို ၀န္ႀကီးဌာနေတြက ေဆာက္လုပ္မယ့္အေဆာက္အအံုေတြမွာ ေဒသအလိုက္ ကြာျခားႏုိင္တဲ့ ေစ်းႏႈန္းေတြကိုလည္း ကိန္းေသႏႈန္းေတြနဲ႔ တင္ျပေတာင္းခံထားတာကို ျမင္ေနရပါတယ္။ ေဒသအလိုက္ ကြာျခားႏုိင္တဲ့ ေစ်းႏႈန္းေတြက ဘတ္ဂ်က္မွာေတာ့ ကြာဟမႈမရွိဘဲ ဒီပံုစံ၊ ဒီ အေဆာက္အအံုေဆာက္မွာမို႔လို႔ ဒီေစ်းႏႈန္းပဲ ေတာင္းတယ္။ ဒီလိုေတာင္းတိုင္းလည္း စိစစ္ ျဖတ္ေတာက္ႏုိင္မႈ မရွိဘူးဆိုတာ မျဖစ္သင့္ေတာ့ပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္မႈမွာ အလြန္ေကာင္းမြန္တယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ သာမန္ေလာက္ ေကာင္းမြန္တာပါလို႔ မတင္မက်ေျဖဆိုသူ ၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ညံ့တယ္လို႔ထင္ျမင္သူ ၁၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ေတာ္ေတာ္ညံ့တယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိခဲ့ပါတယ္။

ျပည္သူေတြရဲ႕ အဓိကလိုအပ္ခ်က္ ျဖစ္တဲ့ အိမ္ရာေဖာ္ထုတ္ တည္ေဆာက္မႈအေပၚ အလြန္ ေကာင္းမြန္တယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ သာမန္ေလာက္ ေကာင္းမြန္တယ္လို႔ မတင္မက် ေျဖဆိုသူ ၄၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ညံ့တယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ေတာ္ ေတာ္ညံ့တယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ။ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးစတဲ့ ေနရာေတြကလြဲရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေနစရာ တစ္ေနရာဟာ အလြန္ခဲယဥ္းတဲ့ လက္လွမ္းမမီႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေက်းလက္က ျပည္ သူေတြကို အားျပဳေမးထားတဲ့ ဒီစစ္တမ္းမွာေတာ့ အိမ္ရာလိုအပ္ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေျခအေနေတြကို ျမင္ရမွာပါ။

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္မယ္လို႔ ေၾကြးေၾကာ္မႈနဲ႔တက္လာတဲ့ အစိုးရတစ္ရပ္အတြက္ ကိုယ့္ေၾကြးေၾကာ္သံအေပၚ လုပ္ေဆာင္မႈနည္းပါးတဲ့အတြက္ ျပည္သူက အေကာင္းျမင္မႈ နည္းပါးေနတယ္ဆိုတာ ၀မ္းနည္းစရာ အေျခအေနတစ္ရပ္ပါ။ ၀န္ထမ္းတစ္သန္းခြဲ ေလာက္မွာ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့အစိုးရအဖြဲ႕ လူအနည္းစု ေသးေသးေလးကပဲ လာဘ္မစားပါဘူးလို႔ အာမခံႏုိင္ၿပီး က်န္၀န္ထမ္းအမ်ားစု အက်င့္ပ်က္လာဘ္စားမႈကို အာမခံခ်က္မေပးႏိုင္ေသးတာ၊ အေရးမယူရဲေသးတာဟာ အိုးအသစ္နဲ႔ ထမင္းသိုး ခ်က္ေနတုန္းမို႔လားလို႔ ေမးခ်င္စရာပါ။ လက္ရွိ အစိုးရရဲ႕ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးအေပၚ အလြန္ေကာင္းမြန္တယ္လို႔ ထင္ၾကတာက ၂၈ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိၿပီး  သာမန္ေလာက္ေကာင္းတာပါလို႔ မတင္မက် ေျဖဆိုသူ ၄၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ညံ့တယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ေတာ္ေတာ္ ညံ့တယ္လို႔ ထင္ျမင္သူ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိခဲ့ပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္အေပၚ သေဘာက်မႈမွာေတာ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္ကထက္ ျမင့္တက္လာခဲ့သလို တုိင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အေပၚ သေဘာက်မႈေတြမွာလည္း ျမင့္တက္လာတာ ေတြ႕ရၿပီး သိပ္သေဘာမက်မႈနဲ႔ လံုး၀ သေဘာမက်မႈဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွာ ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ အျမင့္ဆံုးသာျဖစ္ေနၿပီး ခ်င္းျပည္နယ္မွာေတာ့ သိပ္သေဘာမက်မႈနဲ႔ လံုး၀သေဘာမက်မႈ ေျဖဆိုသူမရွိဘဲ ရာခိုင္ ႏႈန္း ၉၀ က လံုး၀ သေဘာက်တယ္ဆိုတာနဲ႔ အေတာ္အသင့္ သေဘာက်တယ္လို႔ ေျဖဆိုခဲ့ၿပီး မေျဖလို မသိေၾကာင္းေျဖတာ ၁၀ ရာ ခိုင္ႏႈန္းပါ။

လူထုအတြက္ အက်ဳိးရွိတဲ့ ရလဒ္ေတြ စတင္ထြက္ေပၚလာဖို႔ လက္ရွိအစိုးရအေနနဲ႔ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ယူရမလဲ ေမးရာမွာေတာ့  NLD အစိုးရမွာ လုံေလာက္တဲ့အခ်ိန္ရၿပီးၿပီလို႔ တစ္ရာခိုင္ႏႈန္းက ေျဖပါတယ္။ ေနာက္ တစ္ႏွစ္အတြင္း လုပ္ပါလို႔ ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းက ေျဖဆိုၿပီး ေနာက္ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း လူထုအတြက္ အက်ဳိးရွိတာေတြ လုပ္ေပးပါလို႔ ဆႏၵျပဳတာ က ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ ေနာက္သံုးႏွစ္အတြင္း လုပ္ေဆာင္ေပးပါလို႔ ဆႏၵျပဳသူေတြကေတာ့ ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး အစုိးရသက္တမ္း မကုန္မီ လုပ္ေဆာင္ေပးပါလို႔ ဆႏၵျပဳသူက ၃၁ ရာခိုင္ ႏႈန္းရွိေနပါတယ္။ အစိုးရသက္တမ္း မကုန္မခ်င္း လူထုအတြက္ အက်ဳိးရွိတာလုပ္ေပးတာကို ျမင္လိုသူေတြမ်ားေနတာကို ျမင္ရမွာျဖစ္ၿပီး လူထုအတြက္ အက်ဳိးမရွိတာကိုပဲ လုပ္သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လက္သန္းနဲ႔ ေရြးခဲ့သလိုမ်ဳိး ၂၀၂၀ မွာ လက္သန္းနဲ႔ပဲ ျပန္ေတာက္ခ်သြားႏိုင္တာမို႔ လူထုလိုအပ္ခ်က္ကို သိရွိေအာင္လုပ္ၿပီး ျပည္သူ႔အတြက္ အက်ဳိးရွိတဲ့ရလဒ္ေတြ ထြက္ေပၚေအာင္လုပ္ၾကပါလို႔ ဆိုရမွာပါ။

“ဒီေမးခြန္းကိုေတာ့ အစိုးရေတြအေပၚ လူထုေတြက ဘယ္ေလာက္အထိ သည္းခံႏုိင္လဲဆိုတာကို ေမးတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ တစ္ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ အစိုးရမွာလံုေလာက္တဲ့ အခ်ိန္ရၿပီးၿပီ အခုထိမလုပ္ေသးဘူးလား ဆိုတဲ့သေဘာနဲ႔ ေျဖတာေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ ေနာက္တစ္ႏွစ္ဆို အဆင္ေျပမွာပါေပါ့။ ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္းက ေနာက္ ႏွစ္ႏွစ္၊ ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ ေနာက္သံုးႏွစ္ အတြင္းလို႔ ေျဖၾကၿပီးေတာ့ ၃၁ ရာခိုင္ႏႈန္းက ေတာ့ အစိုးရသက္တမ္း မကုန္ခင္လို႔ ေျဖတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ေယဘုယ်ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လူထုရဲ႕ သည္းခံႏုိင္စြမ္းက ရွိေနတာကို ေတြ႕ရဦးမွာျဖစ္ၿပီး အခ်ိန္ေတြကုန္လာတာနဲ႔အမွ် သည္းခံႏုိင္စြမ္းက ေလ်ာ့က်လာမယ့္ အေျခအေန ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီကိန္းဂဏန္းေတြဟာ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိႏိုင္ၿပီးေတာ့ စီးပြားေရး အေပၚမွာလည္း ျပည္သူေတြက စိုးရိမ္မႈေတြ ရွိေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ျပည္သူေတြၾကံဳေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြ အထူးသျဖင့္ စီးပြားေရးျပႆနာေတြကိုသာ မေျဖရွင္းႏိုင္ဘူးဆိုရင္ အဲဒီျပႆနာ အခက္အခဲ ကိန္းဂဏန္းေတြဟာ အ ေျပာင္းအလဲေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္” လို႔ စစ္တမ္းေကာက္ယူရာမွာ ပါ၀င္ခဲ့သူတစ္ဦးက ဆိုပါတယ္။

 

■ ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္းေဒသႀကီးေတြကို ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ မေပးခ်င္ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ စစ္တမ္း

ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္းေဒသႀကီးေတြကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္၊ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ေပးဖို႔ ေထာက္ခံလား၊ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ စနစ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရက ဆံုးျဖတ္သင့္တယ္လို႔ ထင္သလားလို႔ ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ အံ့ၾသဖြယ္ ရလဒ္ထြက္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဦးသိန္း စိန္အစိုးရလက္ထက္မွာ ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္းေဒသႀကီးေတြကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္၊ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ေပးဖို႔ ေထာက္ခံခဲ့မႈထက္ ေလ်ာ့က်လာတာေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္မွာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေပးဖို႔ ေထာက္ခံမႈမွာ ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိခဲ့ရာ က လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာ ၂၃ ရာခိုင္ ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းသြားတာပါ။

ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီးေတြကို ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈစနစ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ဆံုးျဖတ္သင့္တယ္ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းမွာေတာ့  ဦးထင္ေက်ာ္ အစိုးရလက္ထက္မွာ ၆၇ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိျဖစ္လာခဲ့ၿပီး ဒီပမာဏဟာ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္ကထက္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းျမင့္ တက္လာတာပါ။

တုိင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ မေပးခ်င္ေတာ့ဘဲ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈနဲ႔ ဆက္သြားခ်င္မႈျမင့္တက္လာျခင္းဟာ ျပည္သူေရြးတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အစိုးရေၾကာင့္လို႔ Rob Varsalone က ထင္ျမင္သံုးသပ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဗမာနဲ႔ ဗမာ မဟုတ္တဲ့ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အေျဖေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ရလဒ္စစ္ထုတ္တဲ့အခါမွာေတာ့ တုိင္း နဲ႔ ျပည္နယ္ေတြကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ မေပးခ်င္ေတာ့ဘဲ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈနဲ႔ ဆက္သြားခ်င္တယ္လို႔ ဆႏၵျပဳသူေတြဟာ ဗမာလူမ်ဳိးေတြ ပိုမ်ားတယ္ဆိုတာ သိခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္းေဒသႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြကို ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီးေတြကပဲ မဲေပး ေရြးခ်ယ္ေစခ်င္သလား၊ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရက ေရြးခ်ယ္ေစခ်င္သလား စစ္တမ္းမွာေတာ့ ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီးေတြကပဲ မဲေပးေရြးခ်ယ္ေစခ်င္မႈ ပိုမ်ားၿပီး ၄၉ ရာခိုင္ ႏႈန္းက ဆႏၵျပဳခဲ့သလို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားပါလို႔ ဆႏၵျပဳတာက ၄၃ ရာခုိင္ႏႈန္းပါ။

ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္းေဒသႀကီးေတြကထြက္ ရွိတဲ့ သယံဇာတေတြကို သူတို႔ကိုယ္တိုင္ စီမံခန္႔ ခြဲခြင့္ပိုရသင့္တယ္ဆိုတာကို ေထာက္ခံသလားလို႔ ေမးျမန္းရာမွာလည္း လံုး၀မေထာက္ခံတာနဲ႔ သိပ္မေထာက္ခံဘူးဆိုတာက ၄၁ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိခဲ့ၿပီး လံုး၀ေထာက္ခံတယ္ ဆိုတာနဲ႔ အေတာ္အသင့္ ေထာက္ခံတယ္လို႔ ဆိုသူက ၃၁ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိခဲ့ပါတယ္။

 

■ ႏုိင္ငံေရးပါတီနဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ျပည္သူနဲ႔ ထိေတြ႕မႈ မျပဳေတာ့ဘူးလား

IRI က လူ ၃၀၀၀ ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ တုန္းက မဲေပးခဲ့သလား ဆိုတာကို ေမးခဲ့ရာ မွာ ၈၄ ရာခိုင္ႏႈန္းက မဲေပးခဲ့တယ္လို႔ ဆိုခဲ့ၿပီး ၂၀၂၀ မွာ မဲဆက္ေပးမလားလို႔ ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ ၇၇ ရာခိုင္ႏႈန္းကပဲ မဲဆက္ေပးမယ္လို႔ ေျဖဆိုခဲ့ပါတယ္။ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းက မေသခ်ာ မေရရာသေဘာ သက္ေရာက္တဲ့ အေတာ္အသင့္ေသခ်ာလို႔ေျဖခဲ့ၿပီး မဲေပးဖို႔ သိပ္မေသခ်ာဘူးလို႔ ေျဖဆိုခဲ့တဲ့သူက ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္း နဲ႔ လံုး၀မေသခ်ာေတာ့ဘူးလို႔ ေျဖခဲ့သူက ႏွစ္ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ တစ္ႀကိမ္ထက္တစ္ႀကိမ္ မဲေပးမႈ က်ဆင္းလာတာဟာ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံႀကီး ေတြေတာင္ အေျဖရွာေနရခ်ိန္ဆိုေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ဒီမိုကေရစီကူးေျပာင္းစႏုိင္ငံေတြမွာေတာ့ ၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျမင္ခဲ့ရတဲ့ မဲေပးလိုမႈ က်ဆင္းျခင္းဟာ ျပည္သူေတြ ဒီမိုကေရစီကို စိတ္ကုန္ေနတာလားလို႔ ေတြးထင္စရာပါ။

ႏုိင္ငံေရးပါတီတစ္ခုကို ေရြးေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဘာကိုအဓိကထားၿပီးေရြးမလဲဆိုတာ ကို စစ္တမ္းေကာက္ရာမွာေတာ့ ပါတီရပ္တည္ခ်က္၊ မူ၀ါဒ၊ လုပ္ငန္းစဥ္က ၃၄ ရာခိုင္ ႏႈန္းနဲ႔ အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ပါတီေခါင္းေဆာင္ လို႔ ေျဖတာက ၂၃ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ ကိုယ္စား လွယ္ေလာင္း အရည္အခ်င္းလို႔ ေျဖသူက ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တုိင္းျပည္အတြက္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္စြမ္းရွိတဲ့ တစ္သီးပုဂၢလေတြဟာ ကိုယ့္ဘက္ကသာ အရည္အခ်င္းရွိရင္ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ အႏိုင္ရႏုိင္မယ့္ အေျခအေနပါ။

USDP ပါတီအစိုးရ USDP ပါတီ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ NLD အစိုးရ NLD လႊတ္ေတာ္ကို ႏွစ္ႀကိမ္ၾကံဳၿပီးတဲ့ ျပည္သူေတြဟာ ပါတီတစ္ခုတည္းက လႊတ္ေတာ္ထဲမွာႀကီးစိုးၿပီး ျပည္သူေတာင့္တမႈေတြကို ထိုင္ၿပီးပယ္ခ်ေနတာမ်ဳိးကို USDP လႊတ္ေတာ္မွာ ၾကံဳခဲ့ၿပီးသလို လက္ရွိ NLD လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အေမရိကန္ဆန္ရွင္လြတ္ေျမာက္ေရးအဆို၊ ပုဒ္မ ၆၆ (ဃ) ပယ္ဖ်က္ေရးအဆို၊ ႏိုင္ငံတစ္၀န္းလံုး ျဖစ္ပြားေနတဲ့ H1 N1  ရာသီတုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူေတြအတြက္ ပိုမိုလုပ္ေပးဖို႔ အဆိုေတြကို ပယ္ခ်ခဲ့တာေၾကာင့္ စိတ္ပ်က္ခဲ့ရၿပီးျဖစ္သလို လက္ရွိရခိုင္ေဒသက ရဲကင္းေတြကို ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က ဘဂၤါလီ အစြန္းေရာက္အၾကမ္းဖက္ေတြ ၀င္မတိုက္ခိုက္မီမွာ ရခိုင္ေဒသကို လံုျခံဳမႈတိုးျမႇင့္ဖို႔အဆိုကို NLD လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၂၃၂ ဦးက ကန္႔ကြက္ခဲ့တာေၾကာင့္ လံုျခံဳမႈတုိးျမႇင့္ ဖို႔အဆို မွတ္တမ္းသာတင္ခဲ့ၿပီး ဒီလိုမွတ္တမ္းပဲ တင္ေနခ်ိန္မွာ ဘဂၤါလီေတြက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္တာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံ့၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြမ်ားစြာ အသက္အိုးအိမ္ ပ်က္စီးခဲ့ရမႈ ဆင့္ကဲျဖစ္ပြားခဲ့လို႔ ရခိုင္လံုျခံဳေရးအဆို ကန္႔ကြက္ခဲ့သူ ၂၃၂ ဦးကို ျပည္သူေတြေသေနၿပီ အိပ္လို႔ေပ်ာ္ၾကရဲ႕လားလို႔ ေမးခြန္းထုတ္သံေတြ ညံခဲ့သလို အဲဒီလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၂၃၂ ဦးကို ရခိုင္ျပည္နယ္ဆီ ပို႔ပါလို႔ ေ၀ဖန္ခဲ့မႈေတြလည္း ဆူညံခဲ့တာေတြ႕ရပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ႏွစ္အတြင္း လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးဦးက ဆက္သြယ္ခဲ့ဖူးသလားလို႔ ေမးရာမွာေတာ့ ၉၆ ရာခိုင္ႏႈန္းက ဆက္သြယ္မႈ မရွိပါလို႔ ေျဖဆိုခဲ့ၿပီး သံုးရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ ဆက္သြယ္တယ္လို႔ ေျဖပါတယ္။

ေနာင္အခ်ိန္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္က ဆက္သြယ္ရင္ လက္ခံမလားလို႔ ဆင့္ကဲေမးရာမွာေတာ့ ၈၁ ရာခုိင္ႏႈန္းက လက္ခံမယ္လို႔ ေျဖဆိုခဲ့ၿပီး ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္းက လက္မခံေတာ့ဘူးလို႔ ေျဖဆိုခဲ့ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက အီးေမးလ္နဲ႔ဆက္သြယ္ရင္ လက္မခံဘူးလို႔ ေျဖတာက ၃၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ SMS က ဆက္သြယ္ရင္ လက္မခံဘူးလို႔ေျဖတာက ၃၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ လူျမင္ကြင္းမွာ ခ်ဥ္းကပ္ရင္ လက္မခံဘူးဆိုတာက ၃၃ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ဖုန္းနဲ႔ဆက္ၿပီးေခၚရင္ လက္မခံဘူးဆိုတာက ၂၈ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ လူထုစည္းေ၀းပြဲ တက္ဖို႔ဖိတ္ ရင္ လက္ခံမယ္ဆိုတာက ၆၆ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အိမ္နီးနားခ်င္းေတြနဲ႔ လုပ္တဲ့ အစည္းအေ၀းဖိတ္ရင္ လက္ခံမယ္ဆိုတာက ၆၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အိမ္လာလည္ရင္ လက္ခံမယ္ဆိုတာက ၈၁ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

လူထုအေနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ကို အရည္အခ်င္းတူရင္ အမ်ဳိးသားအမ်ဳိးသမီး ဘယ္သူ႕ကို ေရြးမလဲဆိုတဲ့စစ္တမ္းကိုေတာ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ေဖာ္ျပထားၿပီး ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္မွာ အမ်ဳိးသားလို႔ေျဖတာက ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး လက္ရွိ အစိုးရ လက္ထက္မွာေတာ့ အမ်ဳိးသားကို ေရြးမယ္လို႔ ေျဖဆိုမႈက ၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္လာပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးကိုေရြးမယ္လို႔ လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာ ေျဖဆိုမႈကလည္း ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္ကထက္ ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာၿပီး ၂၆ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္လာပါတယ္။ က်ဆင္းသြားတာကေတာ့ အမ်ဳိးသား ျဖစ္ျဖစ္၊ အမ်ဴိးသမီးျဖစ္ျဖစ္ အေရးမႀကီးဘူးဆိုတဲ့ စစ္တမ္းမွာျဖစ္ၿပီး အရင္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန လက္ရွိမွာ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းသြားတာပါ။ ဒီစစ္တမ္းမွာပဲ ေျဖဆိုသူ အမ်ဳိးသားေတြက အမ်ဳိးသားကိုယ္စားလွယ္ေတြကိုပဲ အဓိကေရြးခဲ့ၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြကလည္း အမ်ဳိးသမီးကိုယ္စားလွယ္ေတြကိုပဲ ေရြးမယ္လို႔ ေျဖဆိုခဲ့ၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ လူထုနဲ႔ထိေတြ႕မႈ ေလ်ာ့က်ေနတာကို ဒီစစ္တမ္းရဲ႕အပိုင္းမွာ ျမင္ရမွာျဖစ္သလို ဆိုကၠားသမားေလာက္ေတာင္ စိတ္ဓာတ္မျမင့္ျမတ္သူေတြ ပါတယ္လို႔ ႏုိင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားထားတဲ့အေျခအေန၊ ၀န္ႀကီးေနရာေတြ မေမွ်ာ္လင့္နဲ႔လို႔ ေျပာထားတဲ့ အေျခအေန၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ မာန္မတက္ဖို႔ သတိေပးထားရတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ လတ္တေလာမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို တုိင္ၾကားထားမႈေတြကို အခ်ိန္မီျပင္ဆင္ႏုိင္ဖို႔ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ၿပီး အခ်ိန္မီမျပင္ႏုိင္ရင္ေတာ့ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လူကိုမၾကည့္ပါနဲ႔စကားမ်ဳိး ေအာင္ျမင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆုိရမွာပါ။

 

■ IRI ျပဳစုတဲ့စစ္တမ္းက ဘာေတြအတုယူမလဲ

IRI အေနနဲ႔ ဒီစစ္တမ္းကို လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ သက္ဆိုင္ရာတာ၀န္ရွိသူေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပည္သူေတြမွာ ဘာေတြေတြးေနတယ္ဆိုတာ ဒီလူထုစစ္တမ္းကေနၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အပံ့ ေပးမလဲဆိုတာကို ရည္ရြယ္ခဲ့တာျဖစ္တယ္ လို႔ IRI ရဲ႕ Senior Regional Advisor,Asia  ျဖစ္တဲ့ Ms.Johanna Kao က ဆုိပါတယ္။

“ျပည္သူေတြရဲ႕ အေတြးအျမင္ေတြက ဘာေတြလဲ။ ဒါကို ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြက ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုဆက္လုပ္မလဲဆိုတာ မီးေမာင္းထုိးျပခ်င္လို ဒါကို လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္လို႔ Ms.Johanna Kao က ဆုိပါတယ္။

IRI ျပဳစုတဲ့စစ္တမ္းကို ဘာေတြအတုယူမလဲဆိုၿပီး ေမးမယ္ဆိုရင္ အျငင္းပြားစရာ ေတြ ရွိေနႏုိင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအားျပဳတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီးဆန္႔က်င္ေနၿပီးေတာ့ ျပည္သူေတြက စီးပြားေရးဆိုင္ရာ တိုးတက္မႈကို ေတာင့္တေနတာကို စစ္တမ္းမွာ ျမင္သာခဲ့လို႔ပါ။ ေနာက္တစ္ခ်က္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာ ကာလရွည္ေဆြးေႏြးလုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္ၿပီး ဦးသိန္းစိန္အစိုးရဟာ ငါးႏွစ္တာကာလမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဇာင္းေပးလုပ္ခဲ့ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလည္း က်ဆင္း၊ စီးပြားေရး လည္းမေအာင္ျမင္နဲ႔ ေနာက္ဆံုးမွာ လက္သန္းေတြနဲ႔ ေတာက္ခ်ခဲ့တာကိုလည္း နမူနာယူဖို႔ လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တမ္းေတြရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ဟာ တိုင္းျပည္တိုးတက္မႈအေပၚ လူထုထင္ျမင္ခ်က္နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေနတာ ျဖစ္လို႔ ပိုမိုတုိးတက္ေအာင္သာ လုပ္ျပႏုိင္ မယ္ဆိုရင္ ေနာင္အခ်ိန္ေကာက္ခံတဲ့ စစ္တမ္းေတြမွာ ရလဒ္ပိုေကာင္းလာႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ စစ္တမ္းမွာဆိုလည္း လူထုလိုလားခ်က္က စီးပြားေရးတိုးတက္ဖို႔ဆိုတာ အဓိကျမင္ရၿပီျဖစ္လို႔ ဦးစားေပးသင့္တာကို ျပန္ဆံုးျဖတ္ပါလို႔ပဲ တုိက္တြန္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။

 

Ref;: Survey of Burma/ Myanmar

Public Opinion (The International Republican Institute)

August 28, 2017














Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.