ျမန္မာျပည္ပန္းခ်ီအသင္းႀကီး၏ ပထမဆုံးဥကၠ႒ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္

ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္၏ ပန္းခ်ီလက္ရာတစ္ခု

ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ ႐ူပေဗဒပါေမာကၡ ၀ါ့ဒ္ကုိ ျမန္မာပန္းခ်ီဆရာမ်ား၏ ဖခင္ႀကီးဟု ပန္းခ်ီအသုိင္းအ၀ုိင္းက အသိအမွတ္ျပဳၾကပါသည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ပါေမာကၡတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ လာေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ၁၉၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာျပည္ ပန္းခ်ီအသင္းႀကီးကုိ ထူေထာင္ကာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေနာက္တုိင္းပန္းခ်ီ တုိးတက္ျပန္႔ပြားေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမန္မာလူငယ္ ပန္းခ်ီ၀ါသနာရွင္မ်ားသည္ ဥေရာပပန္းခ်ီေရးနည္းမ်ားကုိ သင္ယူရန္ လမ္းစပြင့္ခဲ့ရသည္။ ျမန္မာျပည္ ပန္းခ်ီအသင္းႀကီး၏ ေက်းဇူးေၾကာင့္ပင္ သင္တန္းသားမ်ားထဲမွ ပန္းခ်ီဦးဘဥာဏ္၊ ပန္းခ်ီဦးဘေဇာ္တုိ႔ကုိ လန္ဒန္သုိ႔ ပန္းခ်ီပညာေတာ္သင္ ေစလႊတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ဦးဘဥာဏ္ ပန္းခ်ီပညာေကာင္းစြာ သင္ၾကားႏုိင္ေစရန္အတြက္ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ေတာ္၀င္ပန္းခ်ီသိပၸံ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီး ဆာ၀ီလ်ံ႐ုိသင္စတိန္၊ တံခါး၀ါ ပန္းခ်ီေက်ာင္းအုပ္ႀကီး စပင္းလပ္တုိ႔ႏွင့္ လန္ဒန္တြင္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဘိလပ္ျပန္ ပန္းခ်ီဆရာႀကီ ဦးဘဥာဏ္က “ပေရာ္ဖက္ဆာ၀ါ့ဒ္က ၾကပ္မတ္၍ သြင္းေပးသျဖင့္ ပန္းခ်ီအဆီအႏွစ္ကုိ တြက္စစ္၍ သင္ျပေသာ ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းသုိ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းသင္ၾကားခြင့္ရေလသည္” ဟုမွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္။

ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ကုိ အဂၤလန္ႏုိင္ငံ ကင္းဘရစ္ၿမိဳ႕တြင္ ၁၈၇၃ ခုႏွစ္ခန္႔က ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ဖခင္ပါေမာကၡဂ်မ္း၀ါ့ဒ္ႏွင့္ မိခင္မစၥဘီဂ်ိမ္းတုိ႔မွ ဖြားျမင္ခဲ့ၿပီး ေမြးခ်င္းသုံးဦးတြင္ ဒုတိယေျမာက္သားျဖစ္သည္။ ငယ္စဥ္ကပင္ ပန္းခ်ီ၀ါသနာပါခဲ့သူျဖစ္သည္။ အရြယ္ေရာက္ေသာအခါ အဂၤလန္ တံခါး၀ါပန္းခ်ီေက်ာင္းတြင္ (YELLOW DOOR) တြင္ပန္းခ်ီပညာ သင္ယူခဲ့သည္။ ကင္းဗရစ္တကၠသုိလ္မွ အမ္ေအဘြဲ႕ရခဲ့သည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္က “ငါငယ္ငယ္တုန္းက နတ္သမီးေလးေတြနဲ႔ ကစားရတယ္။ သူတုိ႔က မင္းဒီၿမိဳ႕အေနာက္သြားရင္ ခ်စ္သူေတြ႕မယ္။ အေရွ႕သြားရင္ မိတ္ေကာင္းေဆြ ေကာင္းေတြ႔မယ္” ဟုဆုိခဲ့သည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ နတ္သမီးေလးမ်ားဆုိခဲ့သည့္အတုိင္း အေမရိကတြင္ ဘ၀ၾကင္ေဖာ္ကုိေတြ႕ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မိတ္ေကာင္းေဆြေကာင္းမ်ားကုိ ေတြ႕ခဲ့ရသည္။ အထူးသျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈပင္ျဖစ္သည္။

ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေက်ာ္ခန္႔တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္တကၠသုိလ္တြင္ ႐ူပေဗဒပါေမာကၡအျဖစ္ အမႈထမ္းခဲ့သည္။ ျမန္မာ့ေတာေတာင္ ေရေျမသဘာ၀ကုိ ျမင္ေတြ႕ရသည္ႏွင့္ ၾကည္ၾကည္ႏူးႏူးခံစားခဲ့ၿပီး အဂၤလန္တြင္ ခင္မင္ခဲ့သည့္ ေငြတုိက္မင္းႀကီး ဦးလွေအာင္၊ မင္းႀကီးကေတာ္ ေဒၚျမေမ၏အိမ္တြင္ ေနထုိင္ခဲ့သည္။ ရခုိင္အမ်ဳိးသားမ်ားျဖစ္ေသာ ဦးလွေအာင္ႏွင့္ ဦးေမေအာင္တုိ႔ လန္ဒန္တြင္၀တ္လုံဘြဲ႕ယူစဥ္က ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္က အကူအညီမ်ားေပးခဲ့ဘူးေလသည္။ ေဒၚျမေမ ဗုဒၶဘာသာသုိ႔ သြတ္သြင္းေပးခဲ့ေသာ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး ဘုန္းေတာ္ႀကီးႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးရသည္ကုိ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ ႏွစ္သက္သည္။ အားလပ္ခ်ိန္မ်ားတြင္လည္း ဗုဒၶ၀ါဒႏွင့္ ပတ္သက္သည့္စာမ်ားကုိ ေရးသားခဲ့သည္။ ေက်ာင္းပိတ္ရက္မ်ားတြင္ ပုဂံေညာင္ဦး၊ က်ဳိကၡမီကမ္းေျခမ်ားသုိ႔ ခရီးထြက္၍ ပန္းခ်ီေအာက္ဒုိးဆြဲေလ့ရွိသည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ျမန္မာ့ေတာေတာင္ ေရေျမ႐ႈခင္းကားမ်ားစြာကုိ ေရးဆြဲခဲ့ၿပီး ႐ႈခင္းမ်ားႏွင့္ လူပုံတြဲဖက္ေရးသည့္နည္းကုိ အေစာဆုံး တီထြင္ဆန္းသစ္ခဲ့သည္။ လူပုံ၏စ႐ုိက္ကုိ မိေအာင္ဖမ္းရာ၌ အေရာင္အေသြး၊ ဟန္ပန္အမူအရာ ႏွစ္မ်ဳိးစလုံးတြင္ ကြၽမ္းက်င္သူျဖစ္သည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ က်ဳိကၡမီ ပင္လယ္ကမ္းေျခကုိ သေဘာက်သူျဖစ္ၿပီး အဂၤလန္ရွိ မိခင္ထံသုိ႔ က်ဳိကၡမီဆည္းဆာဆီ ေဆးပန္းခ်ီကားႀကီးကုိ ပုိ႔ေပးခဲ့သည္။ ပါေမာကၡလုစ္ႏွင့္အတူ ျမန္မာစာေပသမုိင္းႏွင့္ အႏုပညာရပ္ဆုိင္ရာ တုိးတက္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ဘုရင္ခံက ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္အား ျမန္မာအလုိေတာ္ရိ တစ္ေယာက္ဟုပင္ဆုိခဲ့သည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ျမန္မာလူငယ္မ်ား၏ ပန္းခ်ီပညာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈအတြက္ ပန္းခ်ီေက်ာင္း ဖြင့္လွစ္ႏုိင္ေရးကုိလည္း ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ တရားဥပေဒျပဳ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား၏ အစည္းအေ၀း (Legislative Council) သုိ႔တက္ေရာက္ရန္လာေသာ မင္းတုိင္ပင္အမတ္ ေတာင္ငူဦးဘခ်ဳိ (M.L.C) ႏွင့္တုိင္ပင္ကာ ျမန္မာျပည္တြင္ ပန္းခ်ီေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္း ဖြင့္လွစ္ရန္အဆုိကုိ တင္ျပေတာင္းဆုိခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ ဘုရင္ခံက ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ လက္ရာမွန္းသိ၍ “မင္း ႏုိင္ငံေရးမွာ ၀င္မစြက္ပါနဲ႔” ဟူ၍အျပစ္တင္ခဲ့သည္။

ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ က်ဳိက္ကၡမီကမ္းေျခသုိ႔သြားတုိင္း ပန္းခ်ီဗီဇရွိသည့္ ေနာင္ပန္းခ်ီဆရာႀကီးျဖစ္လာမည့္ ေမာင္စံ၀င္းကုိ အုပ္ထိန္းသူမ်ားထံမွ ေတာင္းေလ့ရွိသည္။ ေနာက္ဆုံး စိတ္ရင္းေစတနာေကာင္း၍ ဗုဒၶဘာသာကုိလည္း သက္၀င္ယုံၾကည္သူ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ထံ ေမာင္စံ၀င္းကုိ အဘုိးအဘြားမ်ားက ထည့္ေပးခဲ့သည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ႏွင့္ ေမာင္စံ၀င္းတုိ႔သည္ မင္းႀကီးကေတာ္ ေဒၚျမေမ၏ အိမ္တြင္ပင္ ေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ၁၉၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာျပည္ပန္းခ်ီအသင္း (Burma Art Club) ကုိ ကင္းေထာက္မင္းႀကီး မစၥတာကင့္ခ်္၊ မီးရထားကုန္၀န္ မန္ေနဂ်ာ မစၥတာမာတင္ဂ်ဳံးတုိ႔ႏွင့္အတူ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး ပထမဆုံးဥကၠ႒အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ အသင္းစတင္တည္ေထာင္ခ်ိန္တြင္ မင္းႀကီးကေတာ္ ေဒၚျမေမ၏အိမ္တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ၾကၿပီး အသင္းသားမ်ားအျဖစ္ ပန္းခ်ီဦးေရႊစုိး၊ ပန္းခ်ီဦးေမာင္ေမာင္ႀကီး၊ ပန္းခ်ီဦးစံလြင္၊ ေအလွေမာင္၊ ေဒၚခင္ေအးတုိ႔ ပါ၀င္ခဲ့ၾကသည္။ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ဦးသာထြန္း (ဗိသုကာ) ကေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး တနဂၤေႏြေန႔တုိင္း ပန္းခ်ီသင္တန္းကုိ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။ ပန္းခ်ီ၀ါသနာရွင္ ျမန္မာလူငယ္မ်ားသည္လည္း မ်က္စိပြင့္နားပြင့္ျဖစ္လာၾကၿပီး ပန္းခ်ီေဟာေျပာပြဲမ်ား၊ လက္ေတြ႕ေရးဆြဲပြဲမ်ားသုိ႔ မလြတ္တမ္း တက္ေရာက္ သင္ၾကားလာခဲ့ၾကသည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ဆီေဆး၊ မစၥတာမာတင္ဂ်ဳံးသည္ လူ႔ခႏၶာကုိယ္အခ်ဳိးအစား ေရးဆြဲနည္းမ်ားကုိ ျပသေပးခဲ့ၾကသည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္လည္း ျမန္မာပန္းခ်ီေလာကအတြင္ ၾသဇာႀကီးသူတစ္ဦး ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ေက်ာင္းပိတ္ရက္တစ္ရက္တြင္ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ႏွင့္ သားျဖစ္သူ ေမာင္စံ၀င္းတုိ႔သည္ ေမာ္လၿမိဳင္သုိ႔ အလည္အပတ္သြားရာမွ ဦးဘဥာဏ္ႏွင့္ ဆုံခဲ့သည္။ ဦးဘဥာဏ္၏ ဆရာျဖစ္သူ ေမာ္လၿမိဳင္ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာႀကီး မစၥတာကင့္ခ်္က “ဘဥာဏ္ဟာ အ႐ုပ္ေရးတတ္ေပမယ့္ အေရာင္သိပ္ၿပီးမႏုိင္ေသးဘူး။ ငါလည္းနားမလည္၊ မင္းၾကည့္လုပ္ေပးပါဦး” ဟု ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ထံ အပ္ခဲ့သည္။ ဦးဘဥာဏ္၏ ပန္းခ်ီလက္ရာမ်ားကုိ ႏွစ္သက္ေသာ ဘုရင္ခံ၏အစီအစဥ္ျဖင့္ ဦးဘဥာဏ္ ရန္ကုန္ေရာက္လာေသာအခါ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္တုိ႔ႏွင့္ လုိက္ေနခဲ့သည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ဦးဘဥာဏ္ကုိ ရန္ကုန္ဟုိက္စကူးေက်ာင္းတြင္ လက္ေထာက္ပုံဆြဲဆရာအျဖစ္ အလုပ္သြင္းေပးခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ျမန္မာမႈဒီဇုိင္းမ်ား ေရးဆြဲထုတ္လုပ္ရန္လည္း တုိက္တြန္းခဲ့သည္။ ဦးဘဥာဏ္ကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ ညီျဖစ္သူ ဦးဘဖန္မွာလည္း ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္တုိ႔ႏွင့္အတူ ေနထုိင္ခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဦးဘေဇာ္ႏွင့္ ဦးသာထြန္း (ဗိသုကာ) တုိ႔လည္းေရာက္လာၿပီး ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ထံတြင္ ပန္းခ်ီပညာသင္ၾကားၾကသည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ပန္းခ်ီအေၾကာင္းမ်ား ေဟာေျပာလုိက္၊ ပန္းခ်ီကားမ်ားေရးျပလုိက္ႏွင့္ အမႈထမ္းဘ၀ မလြတ္လပ္မႈမ်ားကုိလည္း တပည့္မ်ားကုိ ေျပာျပေလ့ရွိခဲ့သည္။

၁၉၂၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ပါေမာကၡ၀ါဒ္သည္ ပန္းခ်ီျပပြဲတစ္ခုကုိ ဦးစီးက်င္းပခဲ့သည္။ ထုိပန္းခ်ီျပပြဲသုိ႔ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ အပါအ၀င္ ဦးဘဥာဏ္၊ ဦးဘဖန္၊ ဦးစံ၀င္းႏွင့္ ဦးသာထြန္းတုိ႔သည္ ပန္းခ်ီကားမ်ားကုိ တင္သြင္းခဲ့ၾကၿပီး ဦးသာထြန္း ပထမဆုရရွိခဲ့သည္။ ဦးဘဥာဏ္မွာလည္း ျမန္မာျပည္ပန္းခ်ီအသင္းႀကီးတြင္ ျမန္မာလူမ်ဳိးထဲမွ ပထမဆုံးသင္တန္းနည္းျပ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ျမန္မာျပည္ ပန္းခ်ီအသင္းႀကီးသည္ ျမန္မာလူငယ္မ်ားထဲမွ အလားအလာရွိသူမ်ားကုိ ေျမေတာင္ေျမႇာက္ေပးရန္ စီစဥ္ခဲ့ရာ ဦးဘဥာဏ္ကုိ အဂၤလန္သုိ႔ ပညာေတာ္သင္လႊတ္ရန္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့သည္။ အစပုိင္းတြင္ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္၊ မစၥတာကင့္ခ်္ႏွင့္ မစၥတာမာတင္ဂ်ဳံးတုိ႔သည္ ၎တုိ႔၏ေငြျဖင့္ ဦးဘဥာဏ္ကုိ ပညာေတာ္သင္လႊတ္ရန္ ရည္ရြယ္ခဲ့ေသာ္လည္း ကုန္က်စရိတ္က မ်ားလြန္းေနသျဖင့္ အစိုးရစရိတ္ျဖင့္ပင္ လႊတ္ခဲ့ၾကသည္။ ဦးဘဥာဏ္ လန္ဒန္တြင္ ပညာသင္ၾကားေနစဥ္ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ဦးဘဥာဏ္ထံ မၾကာခဏစာေရး၍ တုိးတက္မႈအေျခအေနမ်ားကုိ ေမးျမန္းစုံစမ္းခဲ့သည္။ ပထမႏွစ္ကုန္ဆုံးသည့္တုိင္ ေဆးေရာင္စုံမကုိင္ရေသးေၾကာင္း သိရသည့္အခါ အားမလုိအားမရ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဆက္လက္ႀကိဳးစားျမဲ ႀကိဳးစားရန္ႏွင့္ မိမိေႏြရာသီ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ အဂၤလန္သို႔ျပန္လာလွ်င္ တစ္မ်ဳိးတစ္ဖုံ ေျပာင္းလဲေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း စာေရးခဲ့သည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ လန္ဒန္သုိ႔ေရာက္ေသာအခါ ဦးဘဥာဏ္ထံသြား၍ အေျခအေနအရပ္ရပ္ကုိ သုံးသပ္ၿပီးေနာက္ ဦးဘဥာဏ္ကုိ ျပင္ပဆရာတစ္ဦးဦးထံ အပ္ႏွံေပးရန္ ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္။ ထု႔ိေနာက္ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ သူတက္ေရာက္ခဲ့ေသာ ပန္းခ်ီဆရာႀကီး စပင္းလပ္၏ တံခါး၀ါပန္းခ်ီေက်ာင္းတြင္ ဦးဘဥာဏ္ကုိ ဆက္လက္ပညာယူေစခဲ့သည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္၏ ေထာက္ခံခ်က္အရ ေက်ာင္း၀င္ခြင့္လည္း အဆင္ေျပေျပရရွိခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ေတာ္၀င္ပန္းခ်ီသိပၸံ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီး ဆာ၀ီလ်ံ႐ုိသင္စတိန္ႏွင့္ သြားေရာက္ေတြ႕ဆုံကာ ဦးဘဥာဏ္အား ေက်ာင္းေျပာင္းရျခင္း အေျခအေနမွန္ကုိ တင္ျပခဲ့သည္။

ဦးဘဥာဏ္ဒုတိယအႀကိမ္ ပညာေတာ္သင္ သြားခါနီးတြင္လည္း ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ဦးဘဥာဏ္၏ ျမန္မာမႈဒီဇုိင္းမ်ားကုိ ေက်ာင္းသုံးစာအုပ္မ်ားတြင္ အသုံးျပဳေစေရးအတြက္ ကူညီခဲ့သည္။ ထိုမွရေသာေငြသည္ ဦးဘဥာဏ္ကုိ ပညာေတာ္သင္သြားရာတြင္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစခဲ့သည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ ၁၉၂၆ ခုႏွစ္တြင္ မက်န္းမာသျဖင့္ အဂၤလန္သုိ႔ေဆးကုသရန္ ေခတၱျပန္သြားခဲ့သည္။ အဂၤလန္သုိ႔မျပန္ခင္တြင္ သားျဖစ္သူ ေမာင္စံ၀င္းကုိ ‘စံ၀င္း ငါ့စာတစ္၀က္ မင္းဆီမွာထားခဲ့မယ္။ တစ္၀က္ေတာ့ ငါယူသြားမယ္။ တစ္စုံတစ္ခုေသာ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ပ်က္စီးဦးေတာ့ တစ္၀က္က်န္ရင္ေတာ္ၿပီ’ ဟုဆုိကာ သူ၏ဗုဒၶစာစုမ်ားကုိ ေပးအပ္ခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဆက္လက္၍ ‘စံ၀င္း မင္းဟာ ဦးတည္ခ်က္မမွားဘဲ ထိပ္တန္းေရာက္ေအာင္ ႀကိဳးစားပါ။ မင္းရဲ႕ေကာလိပ္ေက်ာင္းမွာ မင္းသင္ႏိုင္သေလာက္သင္ဖုိ႔ ငါေငြအလုံအေလာက္ထားခဲ့မယ္’ ဟုမွာခဲ့ျပန္သည္။ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္တြင္ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္သည္ လန္ဒန္တြင္ ေဆးကုသခံယူရင္း ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္။

ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ ဦးဘဥာဏ္မွာ ဥေရာပတခြင္သုိ႔ ေလ့လာေရးခရီး ထြက္ေနခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ဦးဘဥာဏ္၏ ဆရာျဖစ္သူ တံခါး၀ါပန္းခ်ီေက်ာင္းအုပ္ႀကီးကလည္း မထူးေတာ့သည္မုိ႔ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္၏ နာေရးသတင္းကုိ ဦးဘဥာဏ္ထံ အေၾကာင္းမၾကားခဲ့ေပ။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ ကြယ္လြန္ေၾကာင္း ျမန္မာျပည္ပန္းခ်ီအသင္းသုိ႔ သတင္းေရာက္လာေသာအခါ အသင္းသားမ်ား ယူက်ဳံးမရျဖစ္ခဲ့ၾကရသည္။ ဦးစံ၀င္းႏွင့္ ဦးဘဥာဏ္တုိ႔အတြက္မႈ ေရႊေတာင္ႀကီးၿပိဳသကဲ့သုိ႔ ခံစားၾကရသည္။ ဦးစံ၀င္းမွာ ထုိႏွစ္တြင္ ၁၀ တန္းေအာင္ျမင္ရာ ေမြးစားဖခင္ႀကီး၏ သတင္းေၾကာင့္ မေပ်ာ္ႏုိင္ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ ထုိအခ်ိန္မွာပင္ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္၏ မိခင္မစၥဘီဂ်ိမ္းက ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္၏ ေသတမ္းစာအရ တကၠသုိလ္ပညာ သင္ၾကားေတာ့မည့္ ဦးစံ၀င္းထံသုိ႔ ထုိစဥ္က ျမန္မာေငြက်ပ္ သံုးေထာင္ပုိ႔လုိက္ေလသည္။ သုိ႔ေသာ္ ေမာင္စံ၀င္းက သားလည္းဆုံး၊ အသက္အရြယ္လည္း ေထာက္လာသည့္ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္၏ မိခင္ႀကီးအား ထုိေငြမ်ားျဖင့္ ျပန္ကန္ေတာ့လုိက္ေလသည္။

ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ ကြယ္လြန္ေၾကာင္း သတင္းၾကားရ၍ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီး ဒီေဂ်စေလာ့၊ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္အဓိပတိ ဘုရင္ခံဆာဟာကုတ္ဘာတလာ၊ ပါေမာကၡဂ်ီအိပ္ခ်္လု(စ္) တုိ႔ကလည္း ရန္ကုန္တကၠသုိလ္အတြက္ အရည္အခ်င္းျပည့္၀ေသာ ပါေမာကၡတစ္ဦး ဆုံး႐ႈံးရေၾကာင္း၊ ျမန္မာပန္းခ်ီေလာကအတြက္လည္း မိတ္ေဆြေကာင္းတစ္ဦး ဆုံး႐ႈံးရေၾကာင္း၊ အလင္းေရာင္ကြယ္ခဲ့ရေၾကာင္းျဖင့္ ၀မ္းနည္းသ၀ဏ္လႊာမ်ား ေရးပုိ႔ခဲ့ၾကသည္။ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီး ဒီေဂ်စေလာ့က ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ ကြယ္လြန္ျခင္းသည္ တကၠသုိလ္အတြက္ ဆုံး႐ႈံးမႈႀကီးျဖစ္ေၾကာင္းကုိ တကၠသုိလ္ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ မိန္႔ခြန္းတြင္ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ ကြယ္လြန္ၿပီး ႏွစ္ႏွစ္အၾကာ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္တြင္ လန္ဒန္တြင္ Memories of Kenneth Martin Ward ဟူသည့္စာအုပ္ကုိ အေရအတြက္ အကန္႔အသတ္ျဖင့္ ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။

ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္ ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ သူ၏ဗုဒၶစာစုမ်ားကုိ စာအုပ္အျဖစ္ထုတ္ေ၀ရန္ မိခင္ျဖစ္သူက ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ မေအာင္ျမင္ခဲ့ေပ။ ေမာ္ရစ္ေကာလစ္က “ျမန္မာျပည္မွာ အမႈထမ္းၾကတဲ့ ၿဗိတိသွ်လူမ်ဳိးထဲမွာ ၀ါ့ဒ္နဲ႔လုစ္တုိ႔ ႏွစ္ေယာက္စလုံး အလြန္ထူးျခားတဲ့လူေတြ၊ ၀ါ့ဒ္ဟာ သူေရးတဲ့ ဗုဒၶအဘိဓမၼာစာအုပ္ကုိ ထုတ္ေ၀လုိက္ရင္ သူဟာဗုဒၶဘာသာအေပၚ ဘယ္ေလာက္ သက္၀င္ယုံၾကည္တယ္ဆုိတာ လက္ေတြ႕ျပႏုိင္ၿပီး ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသြားမွာပဲ။ စိတ္ဓာတ္တည္ၿငိမ္တယ္” ဟုဆုိခဲ့သည္။ ဦစံ၀င္းသည္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ဧၿပီလတြင္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ရွိ ဂုိးလ္စမစ္ေကာလိပ္သုိ႔ ပန္းခ်ီပညာေတာ္သင္ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ထုိစဥ္က ဦးစံ၀င္းကုိ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္၏ မိခင္ႀကီးကလည္း ေစာင့္ေရွာက္ေပးခဲ့သည္။ ဦးစံ၀င္းက “လန္ဒန္တြင္ေနစဥ္ ေမြးစားဖခင္ ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္၏မိခင္ အဘြားမစၥဘီဂ်ိမ္းႏွင့္ေတြ႕ၿပီး အားတက္ခဲ့ရသည္။ အဘြားကလည္း မိမိကုိေကြ်းေမြးျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ရာ ေမြးစားဖခင္ကုိယ္စား အလြမ္းေျပခဲ့ရပါသည္” ဟုအမွတ္ရခဲ့သည္။ ဦးစံ၀င္းသည္ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ယူနက္စကုိ အေရွ႕အေနာက္ယဥ္ေက်းမႈ ဖလွယ္ေရးဆုရရွိသျဖင့္ အီတလီ၊ ျပင္သစ္၊ အဂၤလန္စေသာ ႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ လွည့္လည္ရာတြင္လည္း ပါေမာကၡ၀ါ့ဒ္၏ အစ္မျဖစ္သူႏွင့္ ေတြ႕ဆုံခဲ့ေလေသးသည္။

ရည္ညႊန္း
■ ဦးဘဥာဏ္၏ဘ၀ႏွင့္ သူ႔လက္ရာ (ဦးမင္းႏုိင္)

■ ၀ဏၰေက်ာ္ထင္ ပန္းခ်ီဆရာႀကီးဦးစံ၀င္း (ပန္းခ်ီလွတင္ထြန္း)

■ စာေရးသူ၏မွတ္စုမ်ား