ႏိုင္ငံ၏အင္တာနက္ႏႈန္း မျမန္ဆန္ေသာ္ျငား၊ ဒီဂ်စ္တယ္အေဆာက္အအုံမ်ား အားရစရာမရွိေသာ္ျငား ကမၻာ့ဆိုရွယ္မီဒီယာၿမိဳ႕ေတာ္ဟု သတ္မွတ္ေခၚေ၀ၚၾကသည့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသည္ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ အင္တာနက္ႏွင့္ ဆိုရွယ္မီဒီယာအသုံးျပဳသူ အမ်ားဆုံးႏိုင္ငံျဖစ္လာေနသည္။ ထိုအခ်က္ေၾကာင့္ ဆိုရွယ္မီဒီယာလႊမ္းမိုးမႈေအာက္ ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္ပါ၀င္ေနျခင္းက ထူးဆန္းမည္မဟုတ္ေပ။
အနီးစပ္ဆုံးအားျဖင့္ ေမ ၂၀၂၂ ခုႏွစ္ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ျပန္ဆန္းစစ္လွ်င္ပင္ ဆိုရွယ္မီဒီယာပလက္ေဖာင္းမ်ား၏ အေရးပါသည့္အခန္းက႑ကို ျမင္ေတြ႕ႏိုင္သည္။ အထူးသျဖင့္ ဖာဒီနန္မားကို႔စ္ဂ်ဴနီယာႏွင့္ ဒုတိယသမၼတေဟာင္း လန္နီေရာ္ဘရီဒိုတို႔၏ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမဲဆြယ္စည္း႐ုံးမႈမ်ားကို ၾကည့္လွ်င္သိႏိုင္သည္။
ကိုဗစ္-၁၉ ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ အသြားအလာကန႔္သတ္ကာ လူတစ္႐ုံး႐ုံးျဖင့္ မဲဆြယ္ေဟာေျပာပြဲမ်ား တားျမစ္ထားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ဖိလစ္ပိုင္ျပည္သူမ်ား ဆိုရွယ္မီဒီယာတြင္အခ်ိန္ကုန္မႈတိုးလာခဲ့ၿပီး ေ႐ြးေကာက္ပြဲကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားႏွင့္ စည္း႐ုံးေရးအဖြဲ႕မ်ားကလည္း ဆိုရွယ္မီဒီယာမားကတ္တင္း ဘက္ကို မျဖစ္မေနမွီခိုလာရေတာ့သည္။
သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံေရးမဲဆြယ္မႈမ်ားကို ဒစ္ဂ်စ္တယ္စနစ္ဘက္သို႔ ကူးေျပာင္းလာျခင္း၏အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ သတင္းတု၊ သတင္းမွားမ်ားလည္း ေရွာင္ႏိုင္လိမ့္မည္မဟုတ္ေတာ့ေပ။
ဆိုရွယ္မီဒီယာေရြးေကာက္ပြဲမ်ား
SOCIALMEDIAELECTIONS လစ္ပိုင္ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားသည္ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ကတည္းက ႏိုင္ငံေရးကမ္ပိန္းလႈပ္ရွားမႈမ်ားအတြက္ အင္တာနက္ကို စတင္သုံးလာခဲ့သည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားအတြက္ ၀က္ဘ္ဆိုဒ္မ်ား ဖန္တီးလာၾကသည္။ ထိုကတည္းကစတင္ကာ အင္ တာနက္အသုံးျပဳမႈတြင္ ပိုမိုေခတ္မီလာၾကသည္။
႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတးအႏိုင္ရခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ သမၼတေ႐ြးေကာက္ပြဲသည္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၏ ပထမဆုံး ဆိုရွယ္မီဒီယာေရြးေကာက္ပြဲဟု ဆိုရလိမ့္မည္။ ဒူတာေတးသည္ ၎ေရွ႕တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည့္ ဘန္နင္ႏိုအကြီႏို (၃)၏ အႏုပညာသမားမ်ား၀န္းရံသည့္ ၂၀၁၀ ႐ုပ္သံကမ္ပိန္းႏွင့္ကြဲထြက္စြာ အြန္လိုင္းဘေလာ့ဂါမ်ား၏ အားေပး၀န္းရံမႈကို ရခဲ့သည္။
မားကို႔စ္မ်ိဳးဆက္သည္လည္း ဆိုရွယ္မီဒီယာပတ္၀န္းက်င္၌ပင္ ရွင္သန္လာခဲ့သည္။ ၂၀၁၆ ဒုသမၼတေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ လန္နီေရာ္ဘရီဒိုကို ပြတ္ကာသီကာ႐ႈံးနိမ့္ခဲ့ၿပီးေနာက္ မားကို႔စ္ဂ်ဴနီယာသည္ ၎၏ဆိုရွယ္မီဒီယာအသုံးခ်မႈကို သိသိသာသာတိုးလိုက္သည္။ အထူးသျဖင့္ ဖိလစ္ပိုင္ျပည္သူမ်ားအၾကား အသုံးအမ်ားဆုံး ဆိုရွယ္မီဒီယာပလက္ေဖာင္းႏွစ္ခုျဖစ္သည့္ Facebook ႏွင့္ YouTube ကို ၎က အာ႐ုံစိုက္ခဲ့သည္။
မားကို႔စ္ဂ်ဴနီယာ၏ Facebook ေပ့ခ်္ႏွင့္ YouTube ခ်န္နယ္တို႔တြင္ ေဖာ္လို၀ါသန္းခ်ီရွိၿပီး ထိုကဲ့သို႔ ဆိုရွယ္မီဒီယာေထာက္ခံသူမ်ားကို စုေဆာင္းခဲ့ျခင္းက ၎၏ ၂၀၂၂ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မႈအတြက္ သိသိသာသာအသုံး၀င္ခဲ့သည္ကို သက္ေသျပခဲ့သည္။
၎၏ YouTube ခ်န္နယ္က စည္း႐ုံးေရးအတြက္ အဓိကပံ့ပိုးမႈတစ္ခုျဖစ္လာၿပီး သမၼတတာ၀န္ယူလိုက္ၿပီးေနာက္တြင္ အနည္းဆုံးတစ္ပတ္လွ်င္ ဗီဒီယိုတစ္ခုတင္လာခဲ့သည္။
မားကို႔စ္ဂ်ဴနီယာ၏ Facebook ေပ့ခ်္ႏွင့္ YouTube ခ်န္နယ္တို႔တြင္တင္ထားသည့္ ပို႔စ္မ်ားအား Like ၊ Share ႏွင့္ မွတ္ခ်က္မ်ားေပးျခင္းတို႔သည္ ၎၏မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးအတြက္ အလြန္အေရးပါခဲ့ၿပီး၊ သမ႐ိုးက် သတင္းမီဒီယာမ်ားအား ေ၀ဖန္တတ္သူ မားကို႔စ္သည္ သမၼတျဖစ္လာခ်ိန္မွစတင္ကာ ဆိုရွယ္မီဒီယာဘေလာ့ဂါမ်ားႏွင့္ အေပးအယူမွ်မွ် သဟဇာတျဖစ္သည့္ဆက္ဆံေရးကို ထူေထာင္လိုက္သည္။ အျပန္အလွန္အေနျဖင့္ ဘေလာ့ဂါ ၊ အြန္လိုင္း influencer မ်ားက မားကို႔စ္ဂ်ဴနီယာအတြက္ အက်ိဳးရွိမည့္ (၎ကိုေထာက္ခံသည့္) အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေရးသားမွ်ေ၀ျခင္းမ်ားျဖင့္ ၎တို႔အက်ိဳးကို ဖန္တီးေနၾကသည္။
လွ်ဳိ႕၀ွက္ႏိုင္ငံေရးလက္နက္
ဆိုရွယ္မီဒီယာေလာကတြင္ ႏိုင္ငံေရးလက္နက္သဖြယ္ ေနာက္ကြယ္မွ အသုံးခ် ေနသည့္အရာတစ္ခုလည္းရွိသည္။ ထိုအရာက အခေၾကးေငြယူကာ Troll ရသည့္အလုပ္ျဖစ္သည္။ ပ႐ိုဖိုင္အတုမ်ားႏွင့္ ဆင္းမ္ကတ္မ်ားစြာကိုအသုံးျပဳကာ ဆိုရွယ္မီဒီယာဂ႐ု(ပ္)မ်ားအတြင္းသို႔ သတင္းလိုက္ျဖန႔္ရသည့္၊ တတ္ႏိုင္သမွ်လူမ်ားမ်ားထံ အလိမ္အညာမ်ားျဖန႔္ေပးရသည့္ အလုပ္ကိုေၾကးစားလုပ္ ကိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။
ဖိလစ္ပိုင္တြင္ ထိုအလုပ္လုပ္ကိုင္သူမ်ားစြာရွိသည္။ ၎င္းတို႔ကို ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားက ျပည္သူမ်ား၏အေတြးအျမင္မ်ားကို စိုးမိုးျခယ္လွယ္ႏိုင္ရန္ အသုံးခ်ၾကသည္။
ဖိလစ္ပိုင္တြင္ ထိုအလုပ္လုပ္ကိုင္သူတစ္ဦးက တစ္လလွ်င္ ပီဆိုသုံးေသာင္းမွ တစ္သိန္းၾကားရသည္ဟု ျပည္တြင္းသတင္းမ်ားက ေဖာ္ျပသည္။ သာမန္အလုပ္မွရသည့္ တစ္လစာႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ Troll လုပ္ရျခင္းက ပိုအက်ိဳးအျမတ္မ်ားသည္။ သို႔ေသာ္ ေငြရမႈ၌ပင္ Troll လုပ္ရသူမ်ားက အနိမ့္ဆုံးအဆင့္သာ ရွိေသးသည္။ အလုပ္တစ္ခု၏ ၇၅ သို႔မဟုတ္ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းနီးပါးရသူမ်ားက ကြန္ရက္တစ္ခုအဖြဲ႕တစ္ခုကို ေနာက္ကြယ္မွညႊန္ ၾကားေနသူ Architect ဟုေခၚသူမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ညႊန္ၾကားသူမ်ားက မ်ားေသာအားျဖင့္ PR သမားမ်ားျဖစ္ကာ အခ်ိဳ႕က ဂ်ာနယ္လစ္ေဟာင္းမ်ားျဖစ္သည္။
Troll သူူ လုပ္ရသူ၏တာ၀န္က မိမိအလုပ္ရွင္(ဥပမာ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတစ္ဦး)၏ နာမည္တက္ေအာင္ ဗီဒီယိုမ်ားဖန္တီးၿပီး၊ တစ္ဖက္ၿပိဳင္ဖက္၏နာမည္ထိခိုက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရျခင္းမ်ိဳးလည္းျဖစ္သည္။ မ ေကာင္းသည့္အလုပ္မွန္းသိေသာ္လည္း ကပ္ေရာဂါကာလအတြင္း လူအားလုံးက်ပ္တည္းေနခ်ိန္ ထိုအလုပ္ကိုလုပ္သူမွာ မိမိတစ္ဦးတည္းမဟုတ္ဆိုသည့္အေတြးျဖင့္ မိသားစုကိုထည့္တြက္ကာ ထိုအလုပ္ကို ေရြးခ်ယ္သူမ်ားလည္း ရွိသည္။
လာမည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္း ဖိလစ္ပိုင္ျပည္သူမ်ားအၾကား ဆိုရွယ္မီဒီယာသုံးစြဲမႈ ဆက္ လက္ျမင့္တက္လာဦးမည္ဟုယူဆရၿပီး၊ ဆိုရွယ္မီဒီယာကို သတင္းအရင္းအျမစ္ေနရာ တစ္ခုအျဖစ္ သေဘာထားသည့္ဖိလစ္ပိုင္တြင္ အနာဂါတ္မဲဆြယ္စည္း႐ုံးမႈမ်ား၌လည္း အြန္လိုင္း Influencer မ်ား၏ အခန္းက႑ ပိုမိုႀကီးမားလာမည္ျဖစ္သည္။
MORE THAN WHAT POLITICIANS BARGAINED FOR အခ်ိဳ႕လည္း လက္တြဲ ျဖဳတ္ၾက
ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး အခ်ိဳ႕ေသာ၀ိေရာဓိျဖစ္မႈမ်ားလည္း ရွိလာခဲ့သည္။ အခ်င္းခ်င္း သေဘာထားကြဲလြဲမႈမ်ား၏ ရလဒ္ျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕ဘေလာ့ဂါမ်ားက မားကို႔စ္ကိုေထာက္ခံအားေပးသည့္ အေရးအသားမ်ား ၎တို႔၏ေပ့ခ်္မ်ားတြင္ ဆက္လက္ေရးသားၾကေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ဘေလာ့ဂါမ်ားက လက္တြဲျဖဳတ္ကာ မားကို႔စ္အစိုးရသစ္ကို ေ၀ဖန္ဆန႔္က်င္သူမ်ားလည္း ျဖစ္သြားသည္။
ေထာက္ခံသူမ်ားအၾကား ထိုသို႔ လမ္းခြဲသြားမႈမ်ားသည္ မားကို႔စ္ဂ်ဴနီယာ၏ မူလမဲ ဆြယ္စည္း႐ုံးမႈတြင္ေပးခဲ့သည့္မက္ေဆ့ျဖစ္သည့္ စည္းလုံးျခင္းဆိုသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ ဆန႔္က်င္ဘက္ျဖစ္ေနသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ကျမင္ခဲ့ရသည့္ ဆိုရွယ္မီဒီယာ၏စြမ္းအားက ေနာက္ပိုင္းႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား ၎တို႔ ထင္မွတ္ေမွ်ာ္လင့္ထားသည္ထက္ ပိုေနသည္ကို သိလာၾကလိမ့္မည္။
