ၿမိတ္ကြၽန္းစုဆိုတာ ကြၽန္းေပါင္း ၈၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အက္ဒမန္ပင္လယ္အတြင္းက ကြၽန္းမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး ကမ္း႐ိုးတန္းတစ္ေလွ်ာက္ အေနာက္ဘက္ပင္လယ္အတြင္းမွာ တံငါလုပ္ငန္းမ်ားျဖင့္ အဓိကအသက္ေမြးၿပီး ေဒသခံမ်ား အေျခခ်ေနထိုင္လ်က္ရွိၾကပါတယ္။
လူသူမေနတဲ့ ကြၽန္းမ်ားစြာရွိသလို လူေနအိမ္ေျခမ်ားစြာျဖင့္ အတည္အက်ျဖစ္ေနတဲ့ ေက်းရြာမ်ား၊ လူေနအိမ္ေျခအနည္းငယ္ျဖင့္ တည္ထားတဲ့ ေက်းရြာမ်ားမွာလည္း ၿမိတ္ကြၽန္းစုအတြင္း ပါ၀င္ဖြဲ႕စည္းထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးက ေရလမ္းခရီးတစ္ခုတည္းကိုပဲ အားထားသြားလာေနရၿပီး တခ်ိဳ႕ကြၽန္းေတြက ေက်းရြာခ်င္းဆက္ လမ္းေလးေတြနဲ႔ တစ္ရြာနဲ႔ တစ္ရြာ သြားလာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ၿမိတ္ကြၽန္းစုအတြင္းက အနာဂတ္လူငယ္ေလး ေတြအတြက္ အဓိက အခက္အခဲ တစ္ခုႀကံဳေတြ႕လာရပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားနဲ႔ ဆရာ၊ ဆရာမ လုိအပ္ခ်က္ႀကီးမားလာတဲ့ အခက္အခဲျဖစ္ပါတယ္။
“ကဘင္ေက်းရြာအုပ္စု အတြင္းမွာ ရွိတဲ့ ျပင္သာဆိုတဲ့ ကြၽန္းေလးမွာ အေျခခံမူလတန္းလြန္ ေက်ာင္းရွိတယ္။ ဒီႏွစ္ပညာသင္ႏွစ္မွာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားက ၃၀၀ ေက်ာ္ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရခန္႔ ဆရာႏွစ္ဦးပဲရွိတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြက မ်ားေနၿပီး ဆရာမေတြ နည္းေနတယ္။ ပညာသင္ၾကားဖို႔ အေတာ္ေလး အခက္အခဲျဖစ္ေနတယ္။ မၾကာခင္မွာ အတန္းတင္ စာေမးပြဲႀကီးေတြ စတင္ေတာ့မယ္။ ဒီႏွစ္ေတာ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ လံုးပန္းၿပီး သြားေနရတယ္။ လာမယ့္ႏွစ္မွာေတာ့ ဆရာဆရာမေတြကို လံုေလာက္ေအာင္ တာ၀န္ခ်ထား ေပးေစခ်င္တယ္”လို ႔ျပင္သာေက်းရြာ ရာအိမ္မွဴး ဦးဘိုဘိုက ေျပာၾကားပါတယ္။
ကြၽန္းေပၚမွာရွိတဲ့ စာသင္ေက်ာင္းေတြက ဆရာဆရာမလိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတဲ့အျပင္ ေက်ာင္းေဆာင္ေတြကလည္း ေဟာင္းႏြမ္း ေဆြးျမည့္တဲ့အေနအထားေတြျဖစ္ေနပါတယ္။ ကြၽန္းတစ္ကြၽန္းကေန တစ္ကြၽန္းကို ဆက္ထားတဲ့ ေပေထာင္ခ်ီရွိတဲ့ တံတားေတြကလည္း ပ်က္စီးယိုယြင္းေနတဲ့အတြက္ သြားလာေရးေတြက အခက္အခဲျဖစ္လာတယ္လို႔သိရပါတယ္။
“၂၀၂၂-၂၀၂၃ ပညာသင္ႏွစ္အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေက်းရြာ မူလတန္းေက်ာင္းမွာ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား ၆၀ ဦး ပညာသင္ၾကားေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေက်ာင္းမွာ ဆရာမတစ္ဦးပဲရွိပါတယ္။ အိမ္ေျခ ၁၀၀၊ လူဦးေရ ၇၀၀ ေက်ာ္ရွိတဲ့ ေက်းရြာတစ္ရြာျဖစ္ပါတယ္။ ဥယ်ာဥ္ၿခံလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အဓိက အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းျပဳၾကတယ္”လို႔ ပဒဲ့ေကာေက်းရြာတာ၀န္ခံ ဦးေစာတာရွည္က ေျပာၾကားပါတယ္။
ပဒဲ့ေကာေက်းရြာေလးက ၿမိတ္ကြၽန္းစုအတြင္းမွာ ဥယ်ာဥ္ၿခံလုပ္ငန္းကို အဓိကလုပ္ကိုင္ၾကတဲ့ ထူးျခားတဲ့ ေက်းရြာေလးျဖစ္ၿပီး တံငါလုပ္ကိုင္သူ နည္းပါးၾကပါတယ္။ ၿမိတ္ကြၽန္းစုအတြင္းက ကြၽန္းေတြမွာေတာ့ ဗမာ၊ ကရင္၊ ဆလံုနဲ႔ တျခားလူမ်ဳိးစုေတြ ေနထိုင္ၾကၿပီး အနာဂတ္ကေလးငယ္ေတြအတြက္ ပညာေရးမွာ အခက္အခဲျဖစ္ေနၾကတာပါ။ ၿမိတ္ကြၽန္းစုအတြင္းမွာရွိတဲ့ ကတန္ကြၽန္း၊ မလိကြၽန္း၊ ကံေမာ္ကြၽန္း၊ စခန္းသစ္ကြၽန္း၊ ေရကန္ေတာင္ကြၽန္း၊ ဒိုမယ္ကြၽန္းေတြဟာ ၿမိဳ႕ႀကီးတစ္ၿမိဳ႕စာမွ် က်ယ္၀န္းတဲ့ ကြၽန္းေတြျဖစ္ၿပီး လူဦးေရေထာင္ခ်ီ အေျခခ် ေနထိုင္ၾကတဲ့ ကြၽန္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
“ေရကန္ေတာင္ေက်းရြာအုပ္ စု အတြင္းမွာဆိုရင္ ကလိမ္ဘဲ၊ ဆီဒံု၊ ေရတြင္းေခ်ာင္း၊ ေရကန္ေတာင္၊ ပဒဲ့ေကာ၊ ေမာ္ရြတ္၊ ကလန္ေအာ္၊ ပေလာေတာ၊ ေရေအး၊ သဲေခ်ာင္း ႀကီးေက်းရြာေတြရွိပါတယ္။ ကံေမာ္ ေက်းရြာအုပ္စုအတြင္းမွာဆိုရင္ ေမာ္ရြန္၊ ဘိုေတာင္၊ ပသွ်ဴးေခ်ာင္း၊ ေမာ္ေခါင္းတံုး၊ ေရေခ်ာင္းႀကီး၊ ေတာေကာ၊ ၀န္ေတာင္၊ ငမန္း ေခ်ာင္းေတာင္၊ ေျမနီေတာင္၊ ေပၚမယ္၊ အေရာင္ေတာင္ စတဲ့ ေက်းရြာေတြ အားလံုးဆိုရင္ ၂၁ ရြာအထိ ရွိႏိုင္တယ္။ အိမ္ေျခ ၅၀၀၀ ေက်ာ္၊ လူဦးေရ ၂၂၀၀၀ ေက်ာ္ရဲ႕ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး အခက္အခဲေတြ ရွိပါ တယ္။ ေက်းရြာႀကီးတခ်ိဳ႕မွာဆိုရင္ တိုက္နယ္ေဆး႐ံုေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆရာ၀န္က တစ္ဦးတည္း ရွိေနတယ္။ သူနာျပဳဆရာမဆိုရင္ တစ္ေယာက္မွ မရွိဘူး။ ေက်းရြာေတြကလည္း ေရလမ္းခရီးကိုပဲ အားထားသြားလာေနရေတာ့ အေရးေပၚကိစၥေတြျဖစ္လာရင္ အေတာ္ေလး အခက္ႀကံဳရတယ္” လို႔ ေရကန္ေတာင္ ေက်းရြာအုပ္စု ရပ္မိရပ္ဖ ဦးေက်ာ္ေဇာထိုက္က ေျပာၾကားပါတယ္။
တံငါလုပ္ငန္းနဲ႔ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ျပဳေနရတဲ့အတြက္ ေက်ာင္းသားလူငယ္ေတြကို ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ပညာသင္ၾကားေပးဖို႔ အေတာ္ေလး အခက္အခဲျဖစ္ၾကရပါတယ္။ ကြၽန္းေတြေပၚမွာပဲ မိမိတို႔ရင္ေသြးငယ္မ်ားကို အဓိက ပညာသင္ၾကားေပးရမယ့္ အေနအထားျဖစ္ပါတယ္။ ေက်းရြာတစ္ရြာနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ တံတားေတြ၊ လမ္းေတြ ေကာင္းမြန္ပါမွ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္းအဆင့္ကိုသြားေရာက္ သင္ၾကားႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ အခက္အခဲက မူလတန္းအဆင့္မွာပင္ ဆရာဆရာမလိုအပ္ခ်က္က မ်ားစြာ ႀကီးမားေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသား ၃၀၀ ေက်ာ္မွာ ဆရာ ဆရာမ ႏွစ္ဦးနဲ႔ ဘယ္လိုမွပညာသင္ၾကားလို႔မရႏိုင္ပါဘူး။
ေန႔ကေလးထိန္းေက်ာင္း ပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ သြားေနရတဲ့ အေနအထားသာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အနာဂတ္မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြအတြက္ ပညာေရးက ေရရွည္မွာဒီအတိုင္းဆက္သြားေနလို႔ မရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ပင္လယ္အတြင္းက ကြၽန္းေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးေတြအတြက္ အဓိက ေဆာင္ရြက္ေပးထားပါမွ အဆင္ေျပႏိုင္မွာပါ။ ကိုဗစ္ေရာဂါ၊ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနေတြေၾကာင့္ပညာေရး အေနအထားမ်ား ေႏွာင့္ေႏွးခဲ့ရတဲ့ အျပင္ဆရာ ဆရာမလိုအပ္ခ်က္ေတြက ေနာက္ဆက္တြဲ လိုက္ပါလာေနတဲ့အတြက္ ေရရွည္မွာ အခက္အခဲ ပိုမိုလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿမိတ္ကြၽန္းစုအတြင္းက အနာဂတ္ လူငယ္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြအတြက္ ဆရာဆရာမ လိုအပ္ခ်က္ကို ဘယ္လိုျဖည့္ဆည္းေပးမလဲဆိုတာက ဒီေဒသအတြက္ ေမးခြန္းထုတ္ရမယ့္ အေနအထားျဖစ္ေနပါတယ္။
