မြဝတီမြို့တွင် ကိုဗစ်ပိုးတွေ့သူများအား ရွှေမြဝတီကိုဗစ်ကုသရေးစင်တာသို့ ပို့ဆောင်ရန် ပြင်ဆင်နေစဉ် (Photo: CJ)

မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ် မြဝတီမြို့​တောင် ဘက်က ငြိမ်းချမ်း​ရေး သ​င်္ကေတမြို့​တော် ​လေး​ကေ့​ကော်က အစပြုဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ စစ်မီး ဟာ ယမ်း​ငွေ့​တွေ မ​ပြယ်​သေးတာ​မို့  နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်စည်းခြား  ​သောင်ရင်းမြစ်ကမ်းစပ်မှာ စစ်​ဘေး​ရှောင်ပြည်သူ ​ရာနဲ့ချီရှိ​နေပါ​သေး တယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ  ၁၅ ရက်​က ​လေး​ကေ့​ကော်​ဒေသမှာ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ စစ်ပွဲ​တွေ​ကြောင့် ပြည်သူ ထောင်​ပေါင်းများစွာ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်ကို ထွက်​ပြေးခဲ့ရသလို သောင်ရင်းမြစ် ကမ်းစပ်တ​စ်လျှောက်မှာ လည်း တဲထိုးပြီး ခိုလှုံ​နေထိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေ​ဖော်ဝါရီလဆန်းပိုင်းမှာ​တော့ စစ်သံတိတ်လာ​တော့ မြဝတီ-ဝေါ​လေ မြိုင် မြို့သွားလမ်း​အနီးရှိ ​ကျေးရွာတွေက​ဒေသခံ​ စစ်​ရှောင်ပြည်သူတွေဟာ သူတို့ရဲ့ နေရပ်ရင်းအိမ်ကို ပြန်လာခဲ့ကြ​ပေမဲ့ အထူး သဖြင့်​တော့ စစ်တလင်းဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ဆိုကြ တဲ့ ​လေး​ကေ့​ကော်၊  ထီးမယ်ဝါးခီး၊ ပဟိက​လော်၊ ရ​သေ့ဂူ စတဲ့​ကျေးရွာတွေက ပြည်သူ တွေဟာ ပြန်ခွင့်မရခဲ့ပြန်ပါဘူး။

မြန်မာစစ်​ဘေး​ရှောင်​တွေကို ကူညီ လက်ခံထားတဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံ မယ့်ကိုကင်း စစ်​ရှောင်စခန်းက စစ်​ဘေး​​ရှောင်​တွေကို မြန်မာ နိုင်ငံဘက်သို့ပို့​ဆောင်​ပေးခဲ့တဲ့​နောက်ပိုင်း​ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်​ (တိုက်ပွဲ စတင်ဖြစ်ချိန်မှ နှစ်လပြည့်တဲ့​နေ့) မှာ တ​စ် ကျော့ပြန် ဖြစ်ပွားလာတဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု​တွေ​​ကြောင့်​ ဒေသခံပြည်သူအများစုမှာ ​သောင်ရင်းမြစ်ကမ်းစပ်သို့ တစ်ဖန်ထွက်​ပြေး ရှောင်တိမ်းရင်း ယခုအထိအ​ခြေမလှတဲ့ဘဝ ကို ရင်ဆိုင်​နေရဆဲဖြစ်ပါတယ်။

​သောင်ရင်းကမ်းစပ်မှာ မလုံ့တလုံ မိုး ထားကာထားတဲ့ တဲ​လေး​တွေအောက်မှာ ​စေ တနာရှင်​တွေရဲ့အလှူကို ​မျှော်စား​နေရတဲ့ ကာလမှာ အချိန်အခါမဟုတ် မိုးရွာသွန်းမှု ​တွေကြုံလာရ​တော့ အ​အေးမိ၊ နှာ​စေး၊ ဖျား နာ၊​ချောင်းဆိုးစတဲ့  ​ဝေဒနာခံစားရမှုနဲ့အတူ  ကိုဗစ်အလွန် တ​စ်ကျော့ပြန်​ရေပန်းစားလာ တဲ့ အိုမီခရွန်ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှု​တွေနဲ့ ရင် ဆိုင်​နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

​သောင်ရင်းကမ်းစပ်မှာ ခိုလှုံ​နေရဆဲဖြစ် တဲ့ လေးကေ့ကော်ဒေသက စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူ​တွေဟာ အိုမီခရွန် ကူးစက်ခံရမှုနဲ့ ဆက်လက်ကြုံတွေ့​နေရတယ်လို့  စစ်ဘေး ရှောင်တွေကို အကူအညီပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အ စည်း တာဝန်ရှိသူ​တွေက ဆိုပါတယ်။

“ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက COVID-19 အသွင်ပြောင်းဆိုလား၊ အိုမီခရွန်ဆိုလားပဲ။ ​ဒေသကျန်းမာ​ရေးဌာနက စစ်​ဆေးမှု​တွေလုပ်​တော့  ၁၈ ဦးမှာ ပိုးတွေ့ရှိတယ်။ ပြီး​တော့ အခု တစ်ခါ ပလောတပို့ဒေသမှာ  နောက်ထပ် သုံး ဦး ထပ်မံတွေ့ပြန်တယ်။ ​နောက်ထပ်  မယ် ထော်သလေးဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ စစ်ပြေး ရှောင်နေရသူ တွေ အနက် ၃၂ ဦး ​ရောဂါပိုးကူးစက်ခံနေရတယ်လို့ဆိုတယ်။ မယ်ထော် သလေး ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာခိုလှုံ​နေကြရတဲ့ စစ်​ဘေး​ရှောင်​တွေကို  မြဝတီဘက်က လာစစ် ဆေးပေး​တော့  ၃၂ ယောက်တွေ့တယ်လို့ အသိပေးလာတယ်။ သူတို့ကျတော့ ပဟိက လော်ဒေသခံတွေ”လို့ ၎င်းင်းတို့က ဆိုပါတယ်။

မြန်မာနဲ့ ထိုင်း၊ မြဝတီနဲ့ မဲ​ဆောက်ကို ခြားထားတဲ့ ​သောင်ရင်းမြစ်ရဲ့ နှုတ်ခမ်းသား​ပေါ်မှာ ဟိုတစ်စုသည်တစ်စု တာလဘတ် အပြာရောင်​လေး​တွေမိုးပြီး ​နေကြရသူ​တွေ ရှိသလို တချို့ကလည်း ​ကျေးရွာဘုန်းကြီး​ကျောင်း​တွေမှာ ​နေ​နေကြရပါတယ်။

စစ်​ဘေး​ရှောင်​တွေထဲမှာ လတ်တ​လော ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရသူ ၅၃ ဦးရှိလာပြီးလို့ဆို​ပေ မဲ့ ဆိုးဆိုးရွားရွား ရောဂါလက္ခဏာပြသမှုမရှိ သလို သေဆုံးတဲ့အထိ မရှိ​သေးဘူးလို့လည်း ယင်းတာဝန်ရှိသူက ဆိုပါတယ်။

ထိုင်းနိုင်ငံ မဲ​ဆောက်မြို့ပတ်ဝန်းကျင် မှာလည်း COVID-19 မျိုးကွဲ အိုမီခရွန် ကူး စက်မှု​နေ့စဉ်ရှိ​နေသလို ​သေဆုံးမှုများလည်းရှိ​နေတဲ့အတွက် ကျန်းမာ​ရေးအသိ ကျန်းမာရေး သတိရှိဖို့လိုတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်ဘေး​ရှောင်​တွေထဲမှာ အိုမီခရွန် ကူး စက်ပျံ့နှံ့ မှုက အသက်အရွယ်အစုံလိုက် ဖြစ် ပွားနေပြီး နှစ်နှှစ်နဲ့ သုံးနှစ်အရွယ်ကလေးသူ ငယ်​တွေလည်း ကူးစက်ခံနေရတယ်လို့ သိရ ပါတယ်။

​​လေး​ကေ့​ကော်​ဒေသ မှ စစ်​ဘေး​ရှောင်​လာသူတွေထဲက ကိုဗစ်မျိုးကွဲ အိုမီခရွန်ကူး စက်ခံနေရသူ​တွေကို သီးသန့်နေရာချထားမှု  ပြုလုပ်ပေးထားပြီး စစ်ဘေးရှောင်ဝင်းအတွင်း ဝင်ထွက်သွားလာမှုကိုလည်း စစ်ဆေးကန့် သတ်မှုတွေ​ဆောင်ရွက်ထားပါတယ်။

ကရင်တိုင်းရင်းသား ကျန်းမာရေးနဲ့ ကယ်ဆယ်ရေးဌာန (KDHW) က ကျန်းမာ ရေး စောင့်ရှောက်မှုကို အဓိက တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိတယ်လို့သိရပါတယ်။

နေရပ်ပြန်ခွင့်မရ​သေးတဲ့ စစ်​ဘေးရှောင်​ တွေဟာ  ရာသီအချိန်အခါမဟုတ် ရွာသွန်းတဲ့ မိုး၊ အ​အေးဓာတ်ပါတဲ့ လေကြောင့်လည်း အများအပြား ဖျားနာနေကြတယ်လို့ ဆိုပါ တယ်။ မိုး​ဒဏ်​လေဒဏ်ကြောင့်ပျက်စီးသွားခဲ့ တဲ့ စစ်​ရှောင်မိသားစု​တွေရဲ့ ယိုင်နဲ့နဲ့ဂေဟာ​တွေကို  ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှု​လည်းပြုလုပ်​နေ ရတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

တိုက်ပွဲနဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာကြားမှာ အသက်ရှင်သန်နိုင်ဖို့ ဗျာများ​နေကြရတဲ့  စစ်ဘေးရှောင်​တွေရဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ​တွေအပြင်  စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ယိုယွင်းမှု​တွေရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စစ်​ဘေး​ရှောင်​တွေရဲ့ လိုအပ်နေဆဲဖြစ် တဲ့ ​နေထိုင်စား​သောက်အတွက် အလှူရှင်​တွေကိုသာ အားကိုး​နေရတယ်လို့လည်း စစ် ဘေးရှောင်ပြည်သူ​တွေကို အကူအညီ​ပေး​နေ သူ​တွေက ဆိုပြန်တယ်။

ပြီးခဲ့​တဲ့ ဖေ​ဖော်ဝါရီလ တတိယပတ်က ဖျားနာနေတဲ့ စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူတစ်ဦးကို  စစ်ဆေးရာက​နေ အိုမီခရွန် ကူးစက်ခံရမှုတွေ့ ရှိရပြီးနောက် ကျန်စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူ​တွေကို ဆက်လက်စစ်ဆေးကြည့်ရာ ကူးစက် ခံရသူအရေအတွက် တိုးလာနေခြင်းဖြစ်တယ် လို့ သိရပါတယ်။

ယခုအခါ မဲ​ဆောက်-မြဝတီ အမှတ် (၂) ချစ်ကြည်​ရေးတံတားက တစ်ဆင့် တစ်ပတ်မှာ သုံးရက်၊ တစ်ရက်ကို လူဦး​ရေ ၂၀၀ နှုန်းကြိုဆို လက်ခံနေတဲ့ မြန်မာ​ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သား​တွေ မှာလည်း အိုမီခရွန်ကူးစက်ခံရမှု ပိုမိုများပြား​နေတာဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာ- ထိုင်း အမှတ် (၂) ချစ်ကြည်​ရေး တံတားက​နေ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေ​ဖော်ဝါရီ  ၅ ရက်​ မွန်းလွဲ  ၁ နာရီ ဝင်​ရောက်လာ​ခဲ့တဲ့ မြန် မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ၁၉၉ ဦးကို မြဝ တီမြို့ရှိ COVID-19 ရောဂါ ထိန်းချုပ်​ရေး Quarantine Center ​တွေဆီကိုပို့ဆောင်​စောင့်ကြည့်ခဲ့တဲ့ မြန်မာလုပ်သား  အမျိုးသား ၁၁၇ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၈၂ ဦး စုစုပေါင်း ၁၉၉ ဦးကို ၂၀၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ရက်​မှာ ဏဃျွ ွှနျအ နဲ့ ကျန်းမာ​ရေးစစ်​ဆေးစစ်​ဆေးခဲ့တာ မှာ အဖြေအရ အမျိုးသား ၆၄ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၃၇ ဦး စုစုပေါင်း ၁၀၁ ဦးထံမှ COVID-19  Positive လက္ခဏာတွေ့ရှိခဲ့​တယ်လို့ကျန်းမာ​ရေး ဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါတယ်။

ဒါ့ပြင် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၂ရက်​က Quarantine ဝင်​နေတဲ့ မြန်မာလုပ်သား ၇၀ ​ကျော် မှာလည်း COVID-19 ​ရောဂါပိုး​တွေ့ရှိခဲ့​တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။

မြဝတီမြို့ အမှတ် (၄) ရပ်ကွက်မှာရှိ​တဲ့ ကျောက်လုံးကြီး Quarantine Center နဲ့  ကုန်သွယ်​ရေးဇုန် Quarantine Center ​တွေ မှာ Quarantine ဝင်​နေတဲ့ ​နေရပ်ပြန် ၇၂ ဦးနဲ့ Contact Person  ၂၇ ဦးကိုမြန်မာနိုင်ငံ လူမှု ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (ဗဟို) Myanmar Rescue Organization က ဦး​ဆောင်၍ မဲက နယ် လူမှုကယ်ဆယ်​ရေးအဖွဲ့၊ ညီ​နောင်လူမှု ကယ်ဆယ်​ရေးအဖွဲ့တို့က ညတွင်းချင်း မြဝတီ မြို့ ​ရွှေမြဝတီ ကိုဗစ်ကုသ​ရေးစင်တာသို့ ပို့​ဆောင်​ပေးခဲ့​ကြောင်း သိရပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံလူမှုကယ်ဆယ်​ရေးအသင်း ( မြဝတီ) မှတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “​နေရပ်ပြန်​တွေကို တစ်ရက်၂၀၀ နှုန်းနဲ့ တစ်ပတ်သုံးရက် ကြိုဆိုပြီး​တော့ Quarantine Center တွေကို ပို့​ဆောင်ပါတယ်။ ၁၄ ရက် Q ဝင်​နေတဲ့အ တွင်းမှာ သူ့ရက်အလိုက် ကျန်းမာ​ရေးစစ်​ဆေးတာ မ​နေ့က​​ပေါ့။ နေရပ်ပြန်​တွေထဲက ၇၀ ​ကျော်ပို့​တွေတာ။ အားလုံးကို​တော့ Quarantine Center ကို ပို့လိုက်တယ်ဆို​ပေမဲ့ မြဝတီကလူ​တွေကို​ ပြောချင်တယ်၊ မ​ပေါ့​လျော့ကြပါနဲ့၊ Mask တပ်ကြပါ။ လူစုလူ​ဝေး ရှိတဲ့​နေရာမသွားကြပါနဲ့လို့ သတိ​ပေးချင် ပါတယ်”လို့ ဆိုပါတယ်။။

“မြဝတီမြို့ ကိုဗစ်ကုသ​ရေး ​ရွှေမြဝတီစင် တာမှာ  ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၅ရက်​ လူနာသစ် အမျိုး  သား အမျိုးသမီး ၉၈ ဦး ထပ်မံ ရောက်ရှိလာတဲ့ အတွက် လက်ရှိ ကုသမှုခံယူ​နေရသူ အမျိုး သား အမျိုးသမီး ၄၁၆ ဦးအထိရှိလာပါတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။

မြဝတီမြို့မှာ ကိုဗစ်အသွင်​ပြောင်း အိုမီ ခရွန်ကူးစက်မှု ​လျော့ကျ​စေ​ရေးအတွက်  ပရ ဟိတအသင်းအဖွဲ့များနဲ့ သက်ဆိုင်ရာတာဝန် ရှိသူ​တွေက ြေျု အခမဲ့ဖြန့်​ဝေသည့် ကမ် ပိန်းပြုလုပ်​နေ​ကြ​ပါတယ်။ စစ်​ဘေး​ရှောင် တွေဟာ ​နေ​ဒဏ်၊ မိုးဒဏ်၊ ​လေဒဏ်ကို အမိုး မလုံ့တလုံတဲ​လေး​တွေထဲ ထမင်းနပ်မှန်ဖို့ အလှူရှင် ​မျှော်စားနေကြရ​ပေမဲ့  မြဝတီမြို့ တွင်း ​နေရာအနှံ့အပြားမှာ​တော့ လူစုလူ​ဝေး ဖြစ်​စေ​တဲ့  လောင်းကစား၊ အာဝါ​ဒေးဇာတ်ပွဲ​တွေက​တော့ ကိုဗစ်စည်းကမ်း ကန့်သတ်ချက်​တွေနဲ့ သက်ဆိုင်ရာက ဘယ်လိုပင်တားတား တရားမဝင် နားလည်မှုလမ်း​ကြောင်း​တွေ အသုံးပြုပြီး ​နေစဉ် ကျင်းပလျက်ရှိ​နေပါ တယ်။