ဇူလုိင္ ၁၁ ရက္တြင္ ျပဳလုပ္မည့္ ၂၁ ရာစုပင္လုံ တတိယအစည္းေ၀းသုိ႔ “၀” အဖြဲ႕ဦးေဆာင္ေသာ ေျမာက္ပုိင္းတုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕မ်ား တက္ေရာက္မည္

ေခတၱတည္းခိုမည့္ ဟိုတယ္သို႔ ေရာက္ရွိလာသည့္ ကခ်င္လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ (KIO/KIA) မွ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဂြန္ေမာ္အား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးသိန္းေဇာ္က ႀကိဳဆိုေနစဥ္

ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ-၂၁ ရာစုပင္လံု တတိယ အစည္းအေ၀းကို ဇူလိုင္ ၁၁ ရက္၌ ေနျပည္ေတာ္ရွိ MICC-2 တြင္ စတင္က်င္းပမည္ျဖစ္ၿပီး ညီလာခံကို ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္အထိ ေျခာက္ရက္ၾကာ က်င္းပမည္ျဖစ္သည္။

အဆုိပါ ညီလာခံသို႔ တက္ေရာက္ရန္ ေျမာက္ပုိင္းတုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ယေန႔ (ဇူလုိင္ ၁၀ ရက္) တြင္ ေနျပည္ေတာ္သုိ႔ ေရာက္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ညီလာခံသုိ႔ တက္ေရာက္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကခ်င္လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ (KIO/KIA) မွ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဂြန္ေမာ္က “ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြနဲ႔ လာတာပါ။ အားလုံးကုိ မက္ေဆ့ခ်္ေပးခ်င္ပါတယ္။ (ညီလာခံသုိ႔ ေခါင္းေဆာင္ အနည္းငယ္ပုိင္းမ်ားသာ တက္ေရာက္ရန္ သတင္းထြက္ေပၚမႈအေပၚ) မဟုတ္ပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ FPNCC အစည္းအေ၀းေတြ မလုပ္ရေသးေတာ့ ကုိယ္စားလွယ္ေတြ မေရြးရေသးလုိ႔ပါ။ အဲဒီေနာက္ပုိင္း အစည္းအေ၀းအၿပီး ကုိယ္စားလွယ္ေရြးၿပီးမွ လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေခတၱတည္းခုိမည့္ ဟုိတယ္တြင္ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံစဥ္ ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ အခန္းက႑ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဂြန္ေမာ္က တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ၂၁ ရာစုပင္လုံ ဒုတိယအႀကိမ္ အစည္းေ၀းမွ စတင္ကာ ေျမာက္ပုိင္း မဟာမိတ္ အဖြဲ႕မ်ားအား လုံျခံဳေရး တာ၀န္ယူကာ ေခၚေဆာင္လာျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ညီလာခံသုိ႔ တက္ေရာက္ျခင္းမွာလည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ ဖိအားေၾကာင့္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

“ဘယ္လုိေမွ်ာ္လင့္ ထားသလဲဆုိေတာ့ အဓိကေတာ့ ဒီပြဲမွာေတာ့ ေဆြးေႏြးမႈအဓိက မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အဆက္ျပတ္ေနတဲ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဆက္သြယ္ေရးေတြ ဘယ္လုိလုပ္မလဲ ဆုိတဲ့အပုိင္း ပုိအဓိက က်မယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။ တုိက္ပြဲေတြ ေလ်ာ့သြားမယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ (ေဆြးေႏြးပြဲအေပၚ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္) ေဆြးေႏြးပြဲအေပၚေတာ့ ေဆြးေႏြးမွပဲ သိမွာပါ” ဟု ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဂြန္ေမာ္က ဆိုသည္။

ထုိ႔အတူ အစုိးရႏွင့္ ေျမာက္ပုိင္းတုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕မ်ားၾကား အဓိက ညိႇႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ ေပးေနသည့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန အာရွေရးရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ မစၥတာဆြန္းေကာ့ရွန္သည္လည္း ညီလာခံ တက္ေရာက္ရန္ ဇူလုိင္ ၁၀ ရက္တြင္ ေနျပည္ေတာ္သို႔ ေရာက္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

အစုိးရ (အစုိးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ တပ္မေတာ္) အစုအဖြဲ႕၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီ အစုအဖြဲ႕၊ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အစုအဖြဲ႕မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ အခ်ိဳးက် ပါ၀င္ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးမႈ ပူးတြဲေကာ္မတီ (UPDJC) ၏ ဇူလိုင္ ၉ ရက္က က်င္းပသည့္ အစည္းအေ၀း၌ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ-၂၁ ရာစုပင္လုံ တတိယ အစည္းအေ၀းတြင္ ေဆြးေႏြးမည့္ အခ်က္ ၁၂ ခ်က္ကုိ သေဘာတူညီမႈ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“ႏုိင္ငံေရးက႑မွာ ခုနစ္ခ်က္တင္တယ္။ ႏွစ္ခ်က္သေဘာတူတယ္။ စီးပြားေရးက႑မွာ ၁၁ ခ်က္တင္တယ္။ တစ္ခ်က္ သေဘာတူတယ္။ ေျမယာက႑မွာ ငါးခ်က္တင္တယ္။ ႏွစ္ခ်က္သေဘာတူတယ္။ လူမႈေရးက႑မွာ ကိုးခ်က္တင္တယ္။ ခုနစ္ခ်က္ သေဘာတူတယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီဟာကို အစုအဖြဲ႕ တခ်ိဳ႕ထဲမွာ ျပန္ေဆြးေႏြးဖို႔ရွိတယ္။ ေဆြးေႏြးၿပီးရင္ အတြင္းေရးမွဴးမ်ား အဖြဲ႕မွာ ျပန္ၿပီးေတာ့ သေဘာတူေၾကာင္း ျပန္လာႏုိင္တာက စီးပြားေရးက႑ ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ခ်က္သံုးခ်က္ေလာက္ ျပန္လာႏုိင္တယ္။ လူမႈေရးက႑က တစ္ခ်က္ေလာက္ ျပန္လာႏုိင္တယ္။ ႏုိင္ငံေရးက႑မွာ ႏွစ္ခ်က္ေလာက္ ျပန္လာႏုိင္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးက႑က ႏွစ္ခ်က္ရေသာ္လည္း ညီလာခံ မတုိင္ခင္ ထပ္တိုးလာႏုိင္တယ္” ဟု ႏုိင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး ၀န္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက ဆိုသည္။

သုိ႔ရာတြင္ လုံျခံဳေရးက႑ကုိ ယခုအစည္းအေ၀းတြင္ ေဆြးေႏြးျခင္းမျပဳရန္ ယခင္ႀကိဳတင္ညိႇႏႈိင္း အစည္းအေ၀းမ်ားတြင္ပင္ သေဘာတူညီခ်က္ ရယူထားသည္။

ထို႔ျပင္ ညီလာခံတြင္ တက္ေရာက္မည့္ ကိုယ္စားလွယ္ ၇၀၀ ၏ သေဘာတူဆံုးျဖတ္ခ်က္ မူၾကမ္းအား အစိုးရဘက္မွ UPDJC အစည္းအေ၀းတြင္ အဆိုျပဳခ်က္ တင္ျပခဲ့ရာ ႏုိင္ငံေရးပါတီ အစုအဖြဲ႕ဘက္မွ ေထာက္ခံခ်က္ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“ညီလာခံမွာ တက္ေရာက္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ ၇၀၀ ရဲ႕ သေဘာတူ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ အစိုးရဘက္က အဆုိျပဳထားတယ္။ အဲဒီအဆုိျပဳခ်က္ကို တင္တယ္။ တင္တဲ့အေပၚမွာ ႏုိင္ငံေရးပါတီဘက္က ေထာက္ခံတယ္။ EAO ဘက္ေတာ့က PPST ကိုခြင့္ျပဳခ်က္ လိုတဲ့အတြက္ PPST ကို ျပန္သယ္သြားမယ္။ ျပန္သယ္သြားလို႔ ခြင့္ျပဳတယ္ဆိုရင္ ညီလာခံရဲ႕ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္အျဖစ္ ညီလာခံ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ သေဘာတူဆံုးျဖတ္ခ်က္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ထုတ္မယ္” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိအစိုးရ လက္ထက္တြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ လက္က်န္ကာလအတြင္း ညီလာခံတစ္ႀကိမ္ႏွင့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္း ညီလာခံႏွစ္ႀကိမ္ ျပဳလုပ္ႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ညီလာခံသံုးႀကိမ္ က်င္းပၿပီးပါက ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ အေျခခံမူမ်ားကို ေဖာင္ေဒးရွင္း ခ်မွတ္ႏိုင္ရန္ ေဆာင္ရြက္သြား မည္ဟုလည္း ဦးေဇာ္ေဌးက ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ – ၂၁ ရာစုပင္လုံ ဒုတိယအစည္း အေ၀းတြင္ ေဆြးေႏြးရန္ UPDJC မွ တင္သြင္းခဲ့သည့္အခ်က္ ၄၅ ခ်က္ရွိခဲ့ၿပီး အဆုိပါ ၄၅ ခ်က္အနက္ အခ်က္ေပါင္း ၃၇ ခ်က္ကုိ ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူစာခ်ဳပ္ အစိတ္အပုိင္းတြင္ ထည့္သြင္းခ်ဳပ္ဆုိ ႏုိင္ခဲ့သည္။

ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ – ၂၁ ရာစုပင္လုံ တတိယအစည္းအေ၀းသုိ႔ အစုိးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ တပ္မေတာ္အစုအဖြဲ႕မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီ အစုအဖြဲ႕မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) လက္မွတ္ ေရးထုိးထားေသာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အစုအဖြဲ႕မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား တက္ေရာက္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။

 

ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ၾကာ တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားၿပီးျဖစ္သည့္အတြက္ ျပည္သူ႕မ်က္ႏွာေထာက္၍ ႏုိင္ငံေရးနည္းလမ္းျဖင့္ အေျဖရွာရန္ KIO/KIA အား လီဆူအမ်ဳိးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး ပါတီဥကၠ႒ တုိက္တြန္း

ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ၾကာေအာင္ တုိက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးၿပီျဖစ္သည့္အတြက္ ျပည္သူ႔မ်က္ႏွာေထာက္၍ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာမ်ားကုိ ႏုိင္ငံေရးနည္းလမ္းျဖင့္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြး အေျဖရွာရန္ ကခ်င္လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ (KIO/KIA) အား လီဆူအမ်ဳိးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးပါတီဥကၠ႒ ဦးေရႊမင္း (ခ) ဆီဖာလာလူးက တုိက္တြန္း ေျပာၾကားသည္။

KIO/KIA အေနျဖင့္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈ ရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) တြင္ ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထုိး၍ ႏုိင္ငံေရးေတြ႕ဆုံ aဆြးေႏြးမႈလမ္းေၾကာင္းေပၚ တက္ေရာက္ႏုိင္မည္ဆုိပါက ေဒသတြင္း တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ားအေပၚ လက္နက္ကိုင္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားလည္း ေလ်ာ့ပါးသြားမည္ဟု ဦးေရႊမင္း(ခ)ဆီဖာလာလူးက ဆိုသည္။

“အဓိကကြၽန္ေတာ္တို႔လုိခ်င္တာ အဲဒါပါပဲ။ ႏွစ္ဖက္တုိက္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဘယ္စစ္တပ္မဆုိေတာထဲမွာေတြ႕ရင္ ဒါျပည္သူလူထုအတြက္ကေတာ့ အႏၲရာယ္ပါပဲ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တုိက္ပြဲကာလမွာဆုိရင္ ဆပ္ေၾကးေကာက္တာတုိ႔၊ လူသစ္စုေဆာင္းတာတုိ႔၊ မုိင္းေထာင္တာတုိ႔ကေတာ့ ဆက္ရွိေနဦးမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပည္သူလူထုေတြကေတာ့ နစ္နာေနဦးမွာပဲ။ အဲဒါေၾကာင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၊ ၆၀ ေက်ာ္ၾကာေအာင္ တုိက္ခုိက္လာခဲ့ၿပီးၾကၿပီ။ စစ္ပြဲဆုိတာက ေလးႏွစ္တုိက္လုိ႔မွ မေအာင္ျမင္ဘူးဆုိရင္ ဒါလုပ္ပြဲပဲ။ ဒါဟာ ႏုိင္ငံေရး မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ လုပ္ပြဲျဖစ္သြားၿပီ။ အဲဒီေတာ့ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားအတြက္ လုပ္ပြဲေတြ မျဖစ္လာေအာင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ျပည္သူ႔မ်က္ႏွာေထာက္ပါ။ ျပည္သူ႔ကုိ ကုိယ္စားျပဳတယ္။ ျပည္သူ႔မ်က္ႏွာေထာက္မယ္ဆုိရင္ ဒါႏုိင္ငံေရးနည္းလမ္းနဲ႔ ေျဖရွင္းႏုိင္ဖုိ႔ အေျဖရွာၾကပါလုိ႔ တုိက္တြန္းခ်င္တယ္။ ဒါက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ျပည္သူ႔အတြက္ေရာ သူတုိ႔အတြက္ေရာ အားလုံးကုိ ေထာက္ထားၿပီးေတာ့ တုိက္တြန္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

KIO/KIA သည္ ႏုိင္ငံေရးနည္လမ္းျဖင့္ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာေရးသုိ႔ တက္လွမ္းလာျခင္း မရွိဘဲ လက္နက္ကုိင္လမ္းစဥ္ျဖင့္ လက္နက္အားကုိးကာ ျပည္သူလူထုအား အေၾကာက္တရားျဖင့္ လႊမ္းမုိးခ်ဳပ္ကုိင္လာေနျခင္းကုိ စိတ္မေကာင္းစြာ ေတြ႕ရွိေနရသည္ဟု ဇြန္ ၈ ရက္တြင္ လီဆူအမ်ိဳးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး ပါတီက ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ ဇီးလြန္ရပ္ကြက္တြင္ ေနထုိင္ေသာ လီဆူအမ်ဳိးသားေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူ ကခ်င္ျပည္နယ္ လီဆူခရစ္ယာန္ အသင္းေတာ္မ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ နာယကလည္းျဖစ္သူ သိကၡာေတာ္ရဆရာ ဦးငြါးဒါ၀ိဒ္ (ခ) ေဒးဗစ္ဖစ္ရွ္ကုိ ေမ ၂၈ ရက္တြင္ KIO/KIA က သတိေပးစာ ေပးပုိ႔ခဲ့ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ လီဆူအမ်ဳိးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးပါတီက ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

KIO/KIA ၏ အဆုိပါ သတိေပးစာကုိ လီဆူအမ်ဳိးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးပါတီက ကန္႔ကြက္႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရအေနျဖင့္ အေၾကာက္တရားကင္းမဲ့ေသာ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆုိေရးသား ထုတ္ေ၀ခြင့္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္ကုိ ဥပေဒအရ ခြင့္ျပဳေပးလ်က္ရွိသည့္အျပင္ ႏုိင္ငံေရးကိစၥရပ္မ်ားကိုလည္း လက္နက္ကုိင္လမ္းစဥ္ျဖင့္ မေျဖရွင္းဘဲ ႏုိင္ငံေရးနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္ အေျဖရွာသြားႏုိင္ေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ-၂၁ ရာစု ပင္လုံ တတိယအစည္းအေ၀းကုိ ေခၚယူက်င္းပေနေသာ အခ်ိန္ကာလျဖစ္ေၾကာင္း လီဆူအမ်ဳိးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးပါတီ၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

သုိ႔ေသာ္လည္း KIA ၏ သတင္းႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဌာနက KIO အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးနည္းလမ္းျဖင့္ ေဆြးေႏြးညႇိႏိႈင္း အေျဖရွာမွသာလွ်င္ စစ္မွန္သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရမည္ဟု ယုံၾကည္႐ႈျမင္ၾကေသာ္လည္း အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္ဘက္မွ စစ္မွန္ေသာ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြး ညႇိႏႈိင္းေရး တံခါးကုိ ဖြင့္ေပးထားျခင္းမရွိသည့္အတြက္ ယခုကဲ့သို႔ စစ္ခ်ိန္ကာလ ၾကာရွည္ေနရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဇြန္ ၉ ရက္တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္၀န္းလံုးတြင္ လက္နက္ကိုင္ ထိေတြ႕မႈ ၉၂ ႀကိမ္ႏွင့္ ေဒသႏၲရ လက္လုပ္မိုင္း အသံုးျပဳတိုက္ခိုက္မႈ ၁၇ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားၿပီး ဧၿပီလထက္ အႀကိမ္အေရအတြက္ပုိမ်ားဟု MIPS လစဥ္မွတ္တမ္း၌ ေဖာ္ျပ

ဧၿပီ ၄ ရက္က International Business Center တြင္ Norwegian People’s Aid မွ အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦး ေျမျမႇဳပ္မိုင္း ရွင္းလင္းေရး သ႐ုပ္ျပေနစဥ္

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္၀န္းလံုးတြင္ လက္နက္ကိုင္ထိေတြ႕မႈ (Armed Clash) ၉၂ ႀကိမ္ႏွင့္  ေဒသႏၲရ လက္လုပ္မိုင္း အသံုးျပဳသည့္ တိုက္ခိုက္မႈ (Improvised Explosive Devices Attack) ၁၇ ႀကိမ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း Myanmar Institute for Peace and Security (MIPS) ၏ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ ပဋိပကၡ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အခ်က္အလက္ ေဒတာေဘ့စ္ (Township-based Conflict Monitoring System Data-base) တြင္ မွတ္တမ္းတင္ထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။

MIPS ၏ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ ပဋိပကၡေစာင့္ၾကည့္ေရး အခ်က္အလက္ ေဒတာေဘ့စ္ မွတ္တမ္းမ်ားအရ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ (Armed Incidents) (လက္နက္ကိုင္ထိေတြ႕မႈႏွင့္ ေဒသႏၲရ လက္လုပ္မိုင္း အသံုးျပဳသည့္ တိုက္ခိုက္မႈ) ၇၃ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့ရာမွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားမႈ ၁၀၉ ႀကိမ္အထိ ျမင့္တက္လာခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိ႔အတူ ဧၿပီလအတြင္း လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားမႈမ်ားမွာ ၿမိဳ႕နယ္ ၂၁ ၿမိဳ႕နယ္တြင္သာ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ္လည္း ေမလတြင္မူ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၂၅ ၿမိဳ႕နယ္အထိ လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း သိရသည္။

သို႔ေသာ္ ေမလတြင္ လက္နက္ကိုင္ထိေတြ႕မႈတုိက္ပြဲ အႀကိမ္အေရအတြက္ ပိုမ်ားလာခဲ့ေသာ္လည္း တုိက္ပြဲႀကီး ျဖစ္ပြားမႈအႀကိမ္ အေရအတြက္မွာမူ ဧၿပီလေအာက္ နည္းပါးေနသည္ကုိ ေတြ႕ရေၾကာင္း MIPS ၏ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

“တုိက္ပြဲအေရအတြက္က ေမလမွာေတာ့ ပိုမ်ားလာတယ္။ ဒါေပမဲ့ တုိက္ပြဲႀကီးေတြ ေလ်ာ့သြားတယ္ေပါ့။ ေမလမွာေတာ့ တုိက္ပြဲထိေတြ႕မႈေတြေတာ့ ပိုမ်ားလာတယ္။ တုိက္ပြဲႀကီးေတြေတာ့ ေလ်ာ့လာတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာပါ။ စစ္ရဲ႕သေဘာသဘာ၀အရ Adjustment ေပါ့။ ဒီလုိလုပ္ၾကတယ္ လုိ႔ေတာ့ျမင္တယ္။ တစ္ဖက္က စစ္နည္းဗ်ဴဟာ ေျပာင္းတဲ့အလားအလာ ေတြ႕ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ KIO ဘက္ကဆုိရင္ သူတို႔က အရင္တုန္းက စခန္းထုိင္တုိက္တဲ့ စစ္ပြဲသဏၭာန္ကေနၿပီးေတာ့ ေျပာက္က်ား စစ္သဏၭာန္ကို ပိုၿပီးေျပာင္းလာတာကို ေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီအလားအလာကို ေတြ႕ရတယ္။ တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အခ်ိဳ႕တပ္မေတြကို ျပန္႐ုပ္ၿပီးေတာ့ သူတို႔လည္း စစ္ပြဲပံုသဏၭာန္ေတြ ေျပာင္းလာတာကို ေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ စစ္ေျမျပင္ေပၚ ေတြ႕ေနရတာကေတာ့ ႏွစ္ဖက္စလံုးကေနၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ တုိက္နည္းတုိက္ဟန္ေတြ ေျပာင္းလာမယ့္ အလားအလာေတြကို ေတြ႕ရပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာ မင္းေဇာ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ေမလအတြင္း လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း အျမင့္မားဆံုး ၾကံဳေတြ႕ရသည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ နယ္ႏွင့္ တႏုိင္းၿမိဳ႕နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ရွိ မူဆယ္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားရာ၌ တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA အဖြဲ႕တုိ႔အၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ တုိက္ပြဲမ်ားမွာ ဧၿပီတြင္ ၃၈ ႀကိမ္သာရွိခဲ့ရာမွ ေမလတြင္ ယင္းအဖြဲ႕အစည္း ႏွစ္ဖြဲ႕အၾကား ထိေတြ႕မႈ ၅၅ ႀကိမ္အထိ ျမင့္တက္လာေၾကာင္း၊ ထုိကဲ့သို႔ တုိက္ပြဲအေရအတြက္ ျမင့္မားလာေသာ္လည္း KIA အထုိင္စခန္းမ်ားကုိ သိမ္းပုိက္ရန္ ရည္ရြယ္၍ လက္နက္ႀကီးပစ္ကူ၊ ေလေၾကာင္းပစ္ကူတုိ႔ႏွင့္ တုိက္ခုိက္မႈ အေရအတြက္မွာ ဧၿပီလႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ က်ဆင္းသြားေၾကာင္း MIPS က ေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။

ထုိ႔အတူ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ တပ္ေပါင္းစု (Nothern Alliance) အဖြဲ႕က တပ္မေတာ္ စစ္ေၾကာင္းမ်ားကို ေနရာေဒသ အမ်ားအျပားတြင္ အႀကိမ္မ်ားစြာ တန္ျပန္တုိက္ခုိက္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေမလအတြင္း လက္နက္ကိုင္ ထိေတြ႕မႈ အေရအတြက္ ပုိမုိျမင့္မားလာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တအန္းလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ (TNLA) တို႔အၾကားတြင္လည္း တုိက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရခုိင္လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ (AA) တို႔အၾကားတြင္ ထိေတြ႕မႈ ရွစ္ႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း MIPS က ေဖာ္ျပထားသည္။

ေမ ၁၇ ရက္တြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး (KNU) ေခါင္းေဆာင္မ်ား ေတြ႕ဆံုခဲ့ၿပီး ေနာက္တြင္မူ တပ္မေတာ္ႏွင့္ KNU လက္ေအာက္ခံ KNLA အဖြဲ႕တို႔အၾကား တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ရပ္တန္႔သြားေၾကာင္း သိရသည္။

အဆုိပါ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားမႈ အခ်က္အလက္ ေကာက္ယူခဲ့သည့္ ပံုစံမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦးက “ကြၽန္ေတာ္တုိ႔မွာ ေဒတာေကာက္တဲ့စနစ္ရွိတယ္။ အဲဒီစနစ္မွာ ေျမျပင္ကတာ၀န္ရွိတဲ့ သူေတြက ေကာက္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လံုျခံဳေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ သူတို႔ဆီက အတည္ျပဳတာ မ်ိဳးေတြရွိတယ္။ ေျမျပင္ကေန အတည္ျပဳတာေတြရွိတယ္။ ဂ်ာနယ္ေတြ၊ Report ေတြကေနၿပီးေတာ့ ၾကည့္တာေတြရွိတယ္။ သတင္းထုတ္ျပန္တာေတြျပန္ၿပီး အတည္ျပဳတာမ်ိဳး ပံုစံေတြနဲ႔ စစ္တမ္းယူပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ (ေျမာက္ပိုင္း) ၌ စစ္ေရးတင္းမာမႈမ်ား ျမင့္တက္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး ဖားကန္႔ေဒသတြင္ တိုက္ပြဲမ်ား ျပန္လည္ျဖစ္ပြားႏိုင္သည့္ အလားအလာကို ေတြ႕ရွိရေၾကာင္းႏွင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္း စစ္ဘက္ပစ္မွတ္ မဟုတ္ေသာ အရပ္သားဆိုင္ရာ ပစ္မွတ္မ်ားကို ေဖာက္ခြဲတိုက္ခုိက္မႈ အေရအတြက္ ေလ်ာ့က်သြားေသာ္လည္း ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခ ျမင့္မားေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း MIPS က သံုးသပ္ေဖာ္ျပ ထားသည္။

 

စစ္ေဘးေရွာင္ ခုနစ္ႏွစ္ျပည့္ အခမ္းအနား ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ မေနာကြင္းတြင္ က်င္းပ

စစ္ေဘးေရွာင္ ခုနစ္ႏွစ္ျပည့္ အခမ္းအနား ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ စီတာပူရပ္ကြက္ မေနာကြင္းတြင္ ဇြန္ ၉ ရက္က က်င္းပစဥ္

စစ္ေဘးေရွာင္ ခုနစ္ႏွစ္ျပည့္ အခမ္းအနားကို ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ စီတာပူရပ္ကြက္ မေနာကြင္းတြင္ ဇြန္ ၉ ရက္က က်င္းပခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

အခမ္းအနားသို႔ ျမစ္ႀကီးနားႏွင့္ ၀ိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕မ်ားရွိ စစ္ေရွာင္စခန္း ၃၀ ေက်ာ္မွ လူေပါင္းေထာင္ႏွင့္ခ်ီ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ အခမ္းအနားတြင္ စစ္ေရွာင္ျပည္သူမ်ားက သေဘာထား ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး စစ္ေျပးဒုကၡသည္ လူ႔အခြင့္အေရး က်ဴးလြန္မႈႏွင့္ လံုျခံဳေရး ကင္းမဲ့ေနေၾကာင္း၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁၁ ရက္မွစ၍ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္၊ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ အင္ဂ်န္းယန္ၿမိဳ႕နယ္တို႔တြင္ ပိတ္မိျပည္သူ ၃၀၀ ခန္႔သည္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီမ်ား လိုအပ္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ပိတ္မိေနဆဲ ျပည္သူအခ်ဳိ႕လည္း လြတ္ေျမာက္ရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း၊ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီေပးရန္ ကန္႔သတ္ျခင္း၊ သတင္းအခ်က္အလက္ ပိတ္ပင္ျခင္း မရွိဘဲ လြတ္လပ္စြာ သြားခြင့္ျပဳရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ စစ္ေရွာင္စခန္းမ်ားကို ပိတ္သိမ္းျခင္းမျပဳဘဲ ထပ္မံေရာက္ရွိလာေသာ စစ္ေရွာင္မ်ားအတြက္ စား၀တ္ေနေရး၊ ပညာေရးပစၥည္းမ်ား ေထာက္ပ့ံရန္၊ ျပည္သူမ်ားေနထိုင္ရာ ရပ္ရြာအနီးတြင္ တပ္စခန္းမ်ား ဆုတ္ေပးရန္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အစိုးရ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႕တို႔ စားပြဲေပၚတြင္ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာၾကရန္၊ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံသည္ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ အမ်ိဳးသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ျပည့္စံုသည့္ ညီလာခံ ျဖစ္ရမည္ျဖစ္ၿပီး မူလပင္လံုစာခ်ဳပ္ ကတိက၀တ္အရ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ကုိယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းပိုင္ခြင့္ရွိရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။

ဆုေတာင္းပြဲသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ မိုင္းနား၊ မေခါယန္စစ္ေရွာင္ ေအဂ်ီစခန္းတာ၀န္ခံ ေဒၚငြားမတားက “ကြၽန္မတို႔ စစ္ေရွာင္ စခန္းမွာ အိမ္ေထာင္စု ၃၀၀ ေက်ာ္၊ လူဦးေရ ၂၀၀၀ ေက်ာ္ပါတယ္။ အစိုးရစာရင္းႏွင့္ လည္း ကြဲေနတယ္။ အစိုးရစာရင္းမွာက အိမ္ ေထာင္စု ၅၀ ေက်ာ္၊ လူဦးေရက ၃၀၀ ေက်ာ္ ပဲ ရွိပါတယ္။ လူငယ္ေတြက ဖားကန္႔၊ တႏိုင္း ေမွာ္ဘက္သြားၾကတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္ ကိုသြားၿပီး အလုပ္လုပ္တဲ့ သူေတြလည္း ရွိ ေနပါတယ္။ ကေလးေတြအတြက္ ေရရွည္မွာ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတယ္။ ပညာေရးမွာက အတန္းႀကီးလာတာနဲ႔အမွ် ေက်ာင္းထြက္လာတာေတြ  မ်ားလာတယ္။ မူးယစ္ေဆး၀ါးလည္း ေၾကာက္စရာ ေကာင္းေနတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ ေတြကလည္း ျပန္ႏိုင္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေစခ်င္တယ္။ ဟိုေရာက္ရင္ေတာ့ ကေလးေတြကို အလုပ္ေပးဖို႔ရွိတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ျပဇာတ္သ႐ုပ္ေဖာ္ တင္ဆက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရဲအင္အား ၃၀ ေက်ာ္ မေနာကြင္း အျပင္ဘက္၌ စု႐ုံးေရာက္ရွိလာစဥ္

စီတာပူရပ္ကြက္မွ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ အရြယ္ရွိ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးက “ကြၽန္ေတာ္တို႔ မိသားစုမွာက ခုနစ္ႏွစ္ အတြင္းမွာ စစ္ေၾကာင့္ ေသတာမရွိဘူး။ ၀မ္းကြဲမိသားစု ထဲမွာေတာ့ ရွိတယ္။ ေသရင္သူ႔မိသားစုကို အမ်ိဳးေတြက ၀ိုင္းေထာက္ပံ့ရတာေပါ့။ အမ်ိဳးမေ၀းသူေတြလည္း စစ္ေရွာင္စခန္းမွာ ရွိတယ္။ အိမ္မွာ အမ်ားႀကီး လာေနတာ မတတ္ႏိုင္ေတာ့ စစ္ေရွာင္ပို႔ရတာေပါ့။ ကိုယ္တိုင္ေတာ့ မထိခိုက္ေပမယ့္ အမ်ဳိးေတြထိခိုက္ေတာ့ အပူေတြ ကိုယ့္ဆီေရာက္တာေပါ့။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာသင့္ပါၿပီ” ဟု ေျပာၾကားသည္။

အခမ္းအနားတြင္ ဆုေတာင္းပြဲအတြင္း ျပဇာတ္သ႐ုပ္ေဖာ္ တင္ဆက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ သက္ဆိုင္ရာ ရဲတပ္ဖြဲ႕က တားျမစ္ခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းသ႐ုပ္ေဖာ္ တင္ဆက္မႈေၾကာင့္ ရဲအင္အား ၃၀ ေက်ာ္ မေနာကြင္း အျပင္ဘက္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး လက္နက္ပစၥည္း အျပည့္အစံုျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၉ ရက္မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၃၀ ရက္အထိ တိုက္ပြဲေပါင္း ၃၈၀၀ ေက်ာ္ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ပ်မ္းမွ် တစ္လလွ်င္ ၄၆ ပြဲႏႈန္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း၊ လူေပါင္း ၁၂၀၀၀၀ ေက်ာ္သည္ စစ္ေရွာင္စခန္းမ်ားတြင္ ခိုလံႈေနရေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စာရင္းမ်ားအရ အစိုးရထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမတြင္ စခန္းေပါင္း ၉၄ ခု၊ လူဦးေရ ၄၀၀၀၀ နီးပါး ခိုလံႈေနၿပီး ေကအိုင္အို ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမအတြင္း ဒုကၡသည္စခန္းေပါင္း ၂၅ ခုရွိကာ လူဦးေရ ၄၆၀၀၀ ေက်ာ္ ခိုလံႈေၾကာင္း ေကအိုင္အို ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ေကာ္မတီ၏ စာရင္းအရ သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း စစ္ေရွာင္မ်ား၏ အသံုးစရိတ္ ငါးႏွစ္အတြင္း ကုေဋေပါင္း ၁၉၀၀ ေက်ာ္ (၁၉၈၁၉၉၆၈၄၆၉ က်ပ္) သံုးခဲ့ေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ အပါအ၀င္ လႊတ္ေတာ္၊ ပါတီ၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္း၊ NGOs၊ INGOs မ်ား၏ အစိုးရထံ ေရာက္ေသာ စာရင္းသာျဖစ္ၿပီး အမည္ေပါက္ မေရာက္သည့္ စာရင္းမ်ားလည္း အမ်ားအျပား က်န္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

ကခ်င္တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ KIO/KIA အဖြဲ႕သည္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ ၁၇ ႏွစ္အၾကာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၉ ရက္တြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ မိုးေမာက္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ တိုက္ပြဲမ်ား ျပန္လည္ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ယခုႏွစ္ ဇြန္ ၉ ရက္တြင္ ခုနစ္ႏွစ္ ျပည့္ၿပီျဖစ္သည္။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ေကအိုင္ေအတို႔ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔လာၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ လိုင္ဇာ၊ မုိင္ဂ်ာယန္၊ ၀ိုင္းေမာ္၊ ကာမိုင္း၊ ဖားကန္႔၊ မိုးညႇင္း၊ မိုးေကာင္း၊ တႏိုင္း၊ ဆြမ္ပရာဘြမ္ စသည့္ေဒသမ်ားတြင္ပါ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး စစ္ေရွာင္သူ တစ္သိန္းေက်ာ္မွာ နီးစပ္ရာ ဘုရားေက်ာင္း၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ားတြင္ ခိုလံႈေနသည္မွာ ခုနစ္ႏွစ္ ၾကာျမင့္ၿပီ ျဖစ္သည္။

 

KIO/KIA ဌာနခ်ဳပ္ လုိင္ဇာဘက္သုိ႔ တပ္မေတာ္က စစ္အင္အားတုိးခ်ဲ႕မႈမ်ား ရွိေနဟု KIO ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ေျပာၾကား

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းမ်ား သာမန္ထက္လြန္ကဲေသာ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားရွိေနၿပီး ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (KIO/KIA) ဌာနခ်ဳပ္တည္ရွိရာ လုိင္ဇာဘက္သို႔ တပ္မေတာ္က စစ္အင္အား တုိးခ်ဲ႕မႈမ်ားရွိေနသည္ဟု KIO ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဒုတိယဗုိလ္မွဴးႀကီး ေနာ္ဘူက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္၌ တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တုိ႔၏ တုိက္ပြဲမ်ား ရပ္တန္႔ေနၿပီး တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းမ်ားမွ မူလတပ္စြဲထားေသာ ေနရာမ်ားမွ ျပန္႐ုပ္သိမ္းသြားေသာ္လည္း ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းမွ ထြက္ခြာသြားျခင္းမ်ဳိးမရွိဘဲ စစ္ေၾကာင္းအခ်ဳိ႕မွာ လုိင္ဇာဌာနခ်ဳပ္အနီးသုိ႔ စစ္အင္အား လာေရာက္ျဖည့္တင္းေနသည္ဟု ေအာက္ေျခက သတင္းေပးပို႔ေၾကာင္း ဒုတိယဗုိလ္မွဴးႀကီး ေနာ္ဘူက ေျပာၾကားသည္။

“အခုတစ္ေလာကေတာ့ ဒီတစ္ပတ္ အတြင္းထဲမွာ ဒီလုိင္ဇာဌာနခ်ဳပ္ပတ္၀န္းက်င္က တပ္ေတြထဲမွာ စစ္အင္အားေတြ ျပန္ျဖည့္တင္းေနတယ္ဆုိတဲ့သတင္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ၾကားသိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ခန္႔မွန္းတာက သူတုိ႔တပ္ေတြ အခ်င္းခ်င္း အေျပာင္းအလဲေတြမ်ား ျဖစ္သလားလုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခန္႔မွန္းပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ၾကားသိရတာကေတာ့ မူလထုိးထားတဲ့ တျခားေနရာမွာ ထုိးထားတဲ့စစ္ေၾကာင္းေတြကုိ ျပန္႐ုပ္ၿပီးမွ ဒီ KIA ဌာနခ်ဳပ္ ပတ္၀န္းက်င္ကတပ္ေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တပ္မဟာ (၃) မုိင္ဂ်ာယန္ ပတ္၀န္းက်င္ကတပ္ေတြမွာ သူတုိ႔က အင္အားေတြ ျဖည့္ထားတယ္လုိ႔ ေအာက္ေျခက သတင္းပို႔တာေတြ ၾကားသိရပါတယ္” ဟု ဒုတိယဗုိလ္မွဴးႀကီးေနာ္ဘူက ေျပာၾကားသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီလ ဒုတိယပတ္မွ ေမလ တတိယပတ္ခန္႔အထိ တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တုိ႔သည္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန္႔၊ တႏုိင္း၊ အင္ဂ်န္းယန္၊ မုိးေကာင္း၊ နမၼတီး စသည့္ ေဒသမ်ားတြင္ တုိက္ပြဲမ်ား ျပင္းထန္စြာ ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကၿပီး ယခုအခါ အဆုိပါေဒသမ်ားမွ စစ္ေၾကာင္းအခ်ဳိ႕ ျပန္လည္ဆုတ္ခြာသြားၿပီျဖစ္ကာ တုိက္ပြဲမ်ားလည္း ၿငိမ္သက္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

သုိ႔ေသာ္လည္း ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ တပ္မေတာ္၏ စစ္ေၾကာင္းမ်ားသည္ သာမန္ထက္လြန္ကဲေသာ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈႏွင့္ ခရီးသြားလာမႈမ်ား ရွိေနသည္ဟု ျမစ္ႀကီးနားအေျခစုိက္ KIO နည္းပညာ အၾကံေပးအဖြဲ႕႐ုံး ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဦးေဒါင္ခါးက ေျမျပင္အေျခအေနကို ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း တုိက္ပြဲမ်ား ၿငိမ္သက္ေနမႈကုိ အခြင့္အေရးေကာင္းအျဖစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေဆာင္ရြက္ရန္မွာ KIO/KIA ထိပ္ပုိင္း ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အေပၚ မူတည္သည့္အတြက္ မွတ္ခ်က္မေပးလုိေသာ္လည္း အကယ္၍ လုိင္ဇာပတ္၀န္းက်င္တြင္ တုိက္ပြဲမ်ား ျပင္းထန္စြာ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားလာမည္ဆုိပါက လုိင္ဇာေဒသအနီးတစ္၀ုိက္မွ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ စစ္ေဘးေရွာင္ျပည္သူလူထုမ်ား ပုိမုိဒုကၡေရာက္မည္ဟု ဒုတိယဗုိလ္မွဴးႀကီးေနာ္ဘူက ေျပာၾကားသည္။

KIO/KIA အား ဂုဏ္သိကၡာမဲ့ေစေသာ အျပဳအမူမ်ားႏွင့္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ပါက ထိေရာက္စြာအေရးယူမည္ဟု လီဆူစာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႕ကုိ KIO/KIA သတိေပး

KIO/KIA  အား  ဂုဏ္သိကၡာမဲ့ေစေသာ အျပဳအမူမ်ားႏွင့္ ေၾကညာခ်က္မ်ားကုိ ထုတ္ျပန္ေၾကညာျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ပါက ထိေရာက္စြာအေရးယူသြားမည္ဟု ျမစ္ႀကီးနား အေျခစုိက္ လီဆူစာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႕ကုိ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (KIO/KIA ) က ေမ ၂၉ ရက္ ရက္စြဲျဖင့္ သတိေပးစာေပးပုိ႔ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ ဇီးလြန္ရပ္ကြက္တြင္ ေနထုိင္သူ သိကၡာေတာ္ရဆရာ ငြါးသား၀ူ၏ ေမ ၁၈ ရက္ ရက္စြဲျဖင့္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ေသာ စာေစာင္သည္ KIO/KIA အား ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်႐ုံသာမက ကခ်င္တုိင္းရင္းသားေပါင္းစုံအား စိတ္၀မ္းကြဲေစေသာ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ျဖစ္သျဖင့္ ယခုကဲ့သုိ႔ သတိေပးရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း KIO/KIA ၏ သတိေပးစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

KIO/KIA က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ သတိေပးစာတြင္ KIO/KIA အစုိးရဟု သုံးႏႈန္းထားၿပီး ေနာက္ေနာင္တြင္ KIO/KIA ႏွင့္ ကခ်င္ (၀မ္ေပါင္) တုိင္းရင္းသားေပါင္းစုံ အားဣေႁႏၵညိႇဳးႏြမ္း၊ သိကၡာမဲ့ေစျခင္း၊ စိတ္၀မ္းကြဲေစျခင္း စသည့္အျပဳအမူျဖစ္ေစ၊ ျပန္လည္ထုတ္ျပန္ေၾကညာျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ပါက လီဆူစာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈ အဖြဲ႕ကုိ ထိေရာက္စြာအေရးယူသြားမည္ဟု KIO/KIA က သတိေပးခဲ့သည္။

ျမစ္ႀကီးနားအေျခစုိက္ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပုိင္း ရွမ္းမ်ိဳးႏြယ္စုေရးရာအဖြဲ႕ႏွင့္ လီဆူစာေပယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႕တုိ႔သည္ ေမ ၁၈ ရက္က ပူးတြဲသေဘာထားေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ကုိ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၾကၿပီး အဆုိပါေၾကညာခ်က္တြင္ KIO/KIA ေသာင္းက်န္းသူအၾကမ္းဖက္သမား သူပုန္မ်ားသည္ ယခုအခါ ၿမိဳ႕ေပၚေက်းလက္မ်ားသုိ႔ ၀င္ေရာက္၍ အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္မ်ားကုိ ေပၚေပၚထင္ထင္ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္အတြက္ ရွမ္းႏွင့္လီဆူတုိ႔သည္ စုိးရိမ္ထိတ္လန္႔ ေၾကာက္ရြံ႕ေနၾကရ၍ ၎တုိ႔၏ အသက္အုိးအိမ္စည္းစိမ္ကုိ ကာကြယ္ေပးႏုိင္မည့္အဖြဲ႕အား အထူးပင္လုိလားေတာင့္တေနေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ရွမ္းႏွင့္လီဆူတုိ႔၏ လိုလားေတာင့္တခ်က္အတုိင္း ျမန္မာအစုိးရႏွင့္ တပ္မေတာ္က KIO/KIA အဖြဲ႕အား ထုိးစစ္ဆင္အျမစ္ျပတ္တုိက္ခုိက္ေနျခင္းကုိ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားမ်ားျဖစ္သည့္ ရွမ္းႏွင့္ လီဆူတို႔၏ကုိယ္စား ၎တုိ႔ႏွစ္ဖြဲ႕မွ ေထာက္ခံေၾကာင္း ပူးတြဲသေဘာထား ထုတ္ျပန္ေၾကညာေၾကာင္း ၎တို႔၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

တႏုိင္းေဒသ လီဒိုလမ္းေၾကာင္းသည္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ One Belt One Road စီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္ႏုိင္သျဖင့္ နယ္ေျမစုိးမုိးမႈအတြက္ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ စစ္ဆင္ေရးေဆာင္ရြက္ေနျခင္း ျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း KIO ေျပာၾကား

တႏုိင္းေဒသ လီဒိုလမ္းေၾကာင္းသည္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ One Belt One Road စီမံကိန္းႏွင့္ ပတ္သက္ႏုိင္သျဖင့္ နယ္ေျမစုိးမုိးမႈအတြက္ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ စစ္ဆင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ကခ်င္လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ (KIO/KIA) ၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဗုိလ္မွဴးႀကီးေနာ္ဘူက သုံးသပ္ေျပာၾကားသည္။

ဗိုလ္မွဴးႀကီးေနာ္ဘူက “အင္အားအျပည့္နဲ႔ တပ္မေတာ္က ထိုးစစ္လုပ္တာနယ္ ေျမစိုးမိုးလိုမႈလို႔ တြက္တယ္။ လီဒိုလမ္းေၾကာက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ One Belt One Road စီမံကိန္းနဲ႔လည္း ပတ္သက္မယ္လို႔ တြက္တယ္။ ဒါကို တပ္မေတာ္နဲ႔ အစိုးရေပါင္းၿပီး အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေကအိုင္ေအေတြရွိေနရင္ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္အတြက္ နယ္ေျမစိုးမိုးေရး၊ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးအတြက္ လုပ္တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းတယ္။ လီဒိုလမ္းက တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယလမ္းမႀကီးကိုး” ဟု ေျပာၾကားသည္။

လတ္တေလာတြင္ တပ္မေတာ္ဘက္မွ  ဧရာ၀တီအေရွ႕ဘက္ျခမ္း ၀ိုင္းေမာ္ဘက္သုိ႔ ဧၿပီ ၂၃ ရက္တြင္ စစ္အင္အားအမ်ားအျပား ေရာက္ရွိလာၿပီး မည္သည္ဘက္ကုိ ပစ္မွတ္ထားသည္ကုိ မသိရေသးေၾကာင္း၊ ထုိ႔အတူ KIA တပ္မဟာ (၁) နယ္ေျမ ရင္း (၄) အင္ဂ်န္းယန္ဘက္သုိ႔လည္း ဧၿပီ ၂၄ ရက္တြင္ တပ္မေတာ္ဘက္မွ စစ္အင္အားအမ်ားအျပား တက္လာေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

“အဲဒီေလာက္ စစ္အင္အားနဲ႔ဆိုေတာ့ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ထိုးစစ္လုပ္မယ့္သေဘာေပါ့။ ခ်ီေဖြ-ေလာေခါင္-ပန္၀ါလမ္းဘက္လည္း စစ္ကားအစီး ၆၀ ေလာက္တက္လာတယ္။ ႀတိဂံနယ္ေျမ (ေမခ၊ ေမလိချမစ္ၾကား) ဘက္လား။ ဆံုးဘက္ကိုထိုးၿပီး လိုင္ဇာဌာနခ်ဳပ္ဘက္ ထိုးလုပ္လိုတာလားဆိုတာ ေလ့လာတုန္းျဖစ္ပါတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္ရဲ႕ ေလာေလာဆယ္ စစ္ေရးအေျခအေနက စစ္ေရးအရ KIA ေရာ ျပည္သူေရာ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ပါတယ္။ KIO/KIA အဖြဲ႕ဟာ ေတာ္လွန္ေရးျဖစ္တဲ့အတြက္ ပန္းခင္းလမ္းမဟုတ္ဘူး။ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရမခ်င္း အခက္အခဲေတြကို ေက်ာ္ျဖတ္ရမွာ။ ခုခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို စစ္အင္အား၊ ေသနတ္ေျပာင္း၀နဲ႔ခ်ိန္ထားတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိုေတာ့ မလိုလားပါဘူး” ဟု ဗုိလ္မွဴးႀကီးေနာ္ဘူက ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔အတူ တႏိုင္းေဒသ KIA တပ္မဟာ (၂) နယ္ေျမ၊ ရင္း (၁၄) နယ္ေျမ၊ ကဆုန္႔ေဒသရင္း (၁၁) နယ္ေျမ၊  ဖားကန္႔ေဒသရင္း (၆) နယ္ေျမမ်ားတြင္ တပ္မေတာ္က ၀င္ေရာက္ေနရာယူထားသည့္အတြက္ KIA အေနျဖင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းတပ္ရင္းအျဖစ္သာရွိေနေၾကာင္း ဗုိလ္မွဴးႀကီးေနာ္ဘူက ေျပာၾကားသည္။

KIO ဥကၠ႒သစ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးအင္ဘန္လႏွင့္ တပ္မေတာ္ဘက္မွ အမွတ္ (၁) စစ္ဆင္ေရးအထူးအဖြဲ႕ (ကစထ) မွဴး ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ထြန္းထြန္းေနာင္တို႔ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း KIA တပ္မဟာ ( ၆) ႏွင့္နီးစပ္သည့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ Dali (ဒါးလီး) ၿမိဳ႕တြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁ ရက္က ေတြ႕ဆံုခဲ့သည္။

အဆုိပါ ေတြ႕ဆံုမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၈ ရက္တြင္ KIO ဗဟုိေကာ္မတီက ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ရာတြင္ KIO ဥကၠ႒သစ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္အႀကီးအကဲတို႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၌ ေတြ႕ဆံုခဲ့မႈတြင္ KIA တပ္ရင္းအခ်ဳိ႕ကို ဆုတ္ခြာေပးရန္ ေတာင္းဆုိခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ယင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ KIO ဗဟိုႏွင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္တို႔ ပထမဆံုး သီးျခားေတြ႕ဆံုျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊  အဖြဲ႕က လက္ရွိျဖစ္ပြားေနေသာ တုိက္ပြဲမ်ားအပါအ၀င္ ေဒသတည္ၿငိမ္ေရး၊ တိုက္ပြဲမ်ားေလွ်ာ့ခ်ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ရာတြင္ အားလံုးပါ၀င္ေရးႏွင့္ ပင္လံုကတိက၀တ္ႏွင့္အညီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးကို အေလးထားေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း၊ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ေဆြးေႏြးရာတြင္ KIA တပ္ရင္း (၁၄) ဌာနခ်ဳပ္အပါအ၀င္ KIA ေရွ႕တန္းစခန္းမ်ားကို ဖယ္ရွားေပးရန္၊ အခ်ဳိ႕ေသာ KIA တပ္ မဟာမ်ား တည္ရွိမႈကို အသိအမွတ္မျပဳႏိုင္ေၾကာင္း ဖိအားေပးေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း၊ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈတြင္ ကတိက၀တ္ျပဳသည့္ တစ္စံုတစ္ရာ မရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ထပ္မံေတြ႕ဆံုရန္ ႏွစ္ဖက္စလံုးက သေဘာဆႏၵရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တို႕ တႏိုင္းေဒသတြင္ တရားမ၀င္ေရႊေမွာ္၊ ပယင္းေမွာ္မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ပစ္ခတ္မႈမ်ား ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္မွာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လဆန္းပိုင္းမွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလအထိ ၁၀ လနီးပါး ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

ႏွစ္ဖက္ပစ္ခတ္မႈမ်ားၾကားတြင္ အရပ္သားမ်ား ထိခိုက္ေသဆံုးျခင္း၊ လူေပါင္းအမ်ားအျပား ေရႊ႕ေျပာင္းရျခင္း၊ ပစ္ခတ္မႈမ်ားၾကားတြင္ ဒဏ္ရာရျခင္း၊ မိုင္းနင္းဒဏ္ရာရျခင္း၊ မသကၤာသူမ်ားဖမ္းဆီးခံရျခင္း၊ ေက်းရြာလံုး ကြၽတ္ထြက္ေျပးလာရျခင္းမ်ားရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

တႏိုင္းေဒသတြင္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွ စတင္ခဲ့သည့္ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ လူေပါင္းသိန္းႏွင့္ခ်ီ စစ္၏အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈကိုခံရၿပီး ေဒသခံမ်ားအတြက္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးမွာ ႀကီးမားေသာစိန္ေခၚမႈျဖစ္ေနေၾကာင္းလည္း ေဒသခံအခ်ဳိ႕က သုံးသပ္ၾကသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလအတြင္း တႏိုင္းေဒသ တပ္မဟာ (၂) အေျခစိုက္ရာ ေအာင္ေလာဒ္ရြာတြင္ ေက်းရြာသား ၂၀၀၀ ခန္႔ ေတာေတာင္ထဲတြင္ရွိေနၿပီး နမၼတီးၿမိဳ႕ေျမာက္ဘက္ရွိ KIA ရင္း (၁၁) အေျခစိုက္ရာ ကဆုန္႔ႏွင့္ ဇြတ္မိုင္ေက်းရြာမွ လူေပါင္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ နမၼတီးၿမိဳ႕ရွိ ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္းမ်ားတြင္ လာေရာက္ခိုလႈံေနရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းေဒသတြင္ တိုက္ပြဲေရွာင္ေနသူမ်ားကို ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕မ်ား သြားေရာက္ကူညီ

ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းေဒသတြင္ တိုက္ပြဲေရွာင္ေနသူမ်ားကို ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕မ်ားက ဧၿပီ ၂၀ရက္က သြားေရာက္ကူညီခဲ့ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ကခ်င္လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ (KIA) တပ္မဟာ (၂)အေျခစိုက္ရာ ေအာင္ေလာဒ္ေက်း ရြာ၊ ဆြတ္ရိန္ယန္ေက်းရြာ၊ ဆြတ္ရာေက်းရြာမ်ားတြင္ ဧၿပီ ဒုတိယအပတ္အတြင္း  တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တို႔ျပင္းထန္ေသာ ပစ္ခတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ လူေပါင္း ၂၀၀၀ ခန္႔ ပိတ္မိေနခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။

တႏိုင္းေဒသတြင္ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေရွာင္တိမ္းေနသူ ေအာင္ေလာဒ္ရြာသားမ်ား ျပန္လာေရး တပ္မေတာ္က တႏိုင္းၿမိဳ႕အတြင္း ဧၿပီ ၁၈ ရက္က လွည့္လည္ေၾကညာခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္ NDF ပါတီဥကၠ႒ ဦးရဲ၀င္းက “ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕ေတြ ဘာသာေရးအဖြဲ႕ေတြကေတာ့ ဒီေန ႔(ဧၿပီ ၂၀) မနက္ ၁၀ နာရီမွာ ထြက္သြားၾကၿပီ။ သိရတာက ရြာသားေတြက ရြာမွာမရွိၾကဘူး။ ေတာေတာင္ထဲ ေျပးေနၾကတာ။ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြၾကားမွာ ဘယ္ကိုမွ မသြားရဲတဲ့အေျခအေနဆိုေတာ့ ရြာကိုကူညီေရးအဖြဲ႕ေတြ ေရာက္တာေတာင္မွ အကူအညီေတြ ခ်က္ခ်င္းေရာက္ဖို႔ မလြယ္ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မိတ္ေဆြေတြလည္း ကူညီေရးအတြက္လိုက္သြားၾကတယ္။ ျပန္မေရာက္ေသးဘူး။ ေသခ်ာတာေတာ့ လူနာေတြ၊ ဗိုက္ႀကီးသည္ေတြ၊ ကေလးေတြ၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြကေတာ့ ဒုကၡေရာက္ၾကမွာပဲ”ဟု ေျပာ ၾကားသည္။

KIO ဗဟိုဌာနေျပာဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴးႀကီးေနာ္ဘူက “တပ္မဟာ(၂)ဌာနခ်ဳပ္ကို တပ္မေတာ္က ေရာက္လာတာက ဧၿပီ ၁၇ ရက္ေလာက္ကပါ။ အဲဒီမတိုင္ခင္ကတည္းက KIA အဖြဲ႕ေတြက ေနရာေျပာင္းၿပီးျဖစ္ပါ တယ္။ ဌာနခ်ဳပ္တည္ခဲ့တာလည္း ႏွစ္ေပါင္းဆယ္ခ်ီေနပါၿပီ။ အခုလိုျဖစ္တာကေတာ့ တပ္မေတာ္ဘက္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးထက္ စစ္ေရးကိုအေလးေပးေနတဲ့သေဘာကို ေတြ႕ေန ရပါတယ္။ ထိပ္ပုိင္းေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတြ႕ဖို႕ KIO မွာ မူ အျမဲတမ္းရွိေနေပမဲ့ ဘယ္ေတာ့ ေတြ႕မယ္ဆိုတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတာ့မရွိေသးပါဘူး။ ဒီေန႔မွာလည္း ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတဲ့သတင္းေတာ့ ရထားပါတယ္။ အျပင္သတင္းပါ။ စစ္ေရွာင္ေတြကလည္း ေတာေတာင္ထဲမွာပဲလို႕ သိရတယ္။ တပ္ကျပန္ေခၚေပမဲ့ အဲဒီလိုေနရာက ျပည္သူေတြ တပ္နဲ႔နီးနဲ႔ ေနရာမ်ဳိးမွာ ဘယ္သူမွေနခ်င္မွာ မဟုတ္ပါ ဘူး”ဟု ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢဌာေန ကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ညိႇႏိႈင္းေရးမွဴး ခႏြတ္ေအာ့ဒ္စဘီက ဧၿပီ ၂၀ ရက္ ရက္စြဲျဖင့္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ရာတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္း လက္နက္ကိုင္ပဋိ ပကၡမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ လြန္စြာ စိုးရိမ္မိေၾကာင္း၊ ဖားကန္႔ႏွင့္ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အရပ္သားမ်ား ထိခိုက္ေသဆံုးျခင္း၊ ျပည္သူလူထုမ်ား ထိခိုက္ခံစားရ ျခင္းႏွင့္ အျခားေနရာမ်ားတြင္လည္း ထိခိုက္မႈမ်ားစြာရွိေနေၾကာင္း၊ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေက်းရြာသံုးရြာမွ လူေပါင္း ၂၀၀၀ ခန္႔ သြားလာရန္ခက္ခဲေသာ ေတာေတာင္မ်ားတြင္ ေနထိုင္လ်က္ရွိၿပီး ထိခိုက္မႈျဖစ္ေနေသာ ေဒသမွ ထြက္ခြာႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း၊ အဆိုပါ အရပ္သားမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၊ ကေလးငယ္မ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ ဖ်ား နာေနသူမ်ား၊ ဒဏ္ရာရထားသူမ်ား ပါ၀င္ကာ လူသားျခင္း စာနာမႈဆိုင္ရာအကူအညီမ်ားႏွင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈ အပူတျပင္း လိုအပ္ရွိသည္ဟုသိရေၾကာင္း၊ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ လိုင္ေနာင္းခူးေက်းရြာတြင္လည္း အရပ္သားမ်ား လံုျခံဳေဘးကင္းေသာ ေနရာမ်ားသို႕ ထြက္ခြာႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ထုိ႔ျပင္ ပဋိပကၡတြင္ ပါ၀င္ေနသူမ်ားအေနျဖင့္ အရပ္သားမ်ားကို ၎တို႔ဆႏၵအတိုင္း ပိုမုိလံုျခံဳေသာေနရာသို႔သြားခြင့္ေပးပါရန္ႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာအကူအ ညီမ်ားေပးအပ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ခြင့္ျပဳေပးႏိုင္ရန္၊ ပဋိပကၡတြင္ ပါ၀င္ေနသူမ်ားအားလံုး အရပ္သားမ်ားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေသခ်ာစြာ ေဆာင္ရြက္ေပးပါရန္ႏွင့္  အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာလူသားခ်င္း စာနာမႈဆိုင္ရာဥပေဒမ်ားကို လိုက္နာရန္ တာ၀န္ရွိေၾကာင္းလည္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ပါရွိသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တို႔ ႏွစ္သစ္ကူးကာလ (၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ဒုတိယအပတ္အတြင္း)တြင္ ျပင္းထန္ေသာ ပစ္ခတ္မႈမ်ားရွိခဲ့ၿပီး အရပ္သားသံုးဦးထက္ မနည္းေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ KIO/KIA ျပန္ၾကားေရးဌာန ကေျပာၾကားထားသည္။

တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တို႔ တႏိုင္းေဒသတြင္ တရားမ၀င္ ေရႊေမွာ္၊ ပယင္းေမွာ္မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ပစ္ခတ္မႈမ်ားဆက္တိုက္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္မွာ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လဆန္းပိုင္းမွ ၂၀၁၈ ဧၿပီအထိ ၁၀ လနီးပါးၾကာျမင့္ ခဲ့ၿပီျဖစ္ကာ ႏွစ္ဖက္ပစ္ခတ္မႈမ်ားၾကားတြင္ ေဒသအသီးသီးမွ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ား ေထာင္ခ်ီကာ ထြက္ေျပးရျခင္း၊ ရိကၡာျပတ္လပ္ျခင္း၊ အရပ္သားမ်ား ထိခိုက္ေသဆံုးျခင္း၊ ဒဏ္ရာရျခင္း၊ မိုင္းနင္းဒဏ္ရာရျခင္း၊ မသကၤာသူမ်ား ဖမ္းဆီးခံရျခင္းမ်ား ရွိေနသည္။

ဟူးေကာင္းေဒသအတြင္း ေျပာက္က်ားစစ္ဆင္ေရးႏွင့္ မိုင္းစစ္ဆင္ေရးမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အဆိုပါေဒသရွိ ေရႊႏွင့္ ပယင္းတူးေဖာ္ေနၾကသူမ်ား ဧၿပီ ၁၀ ရက္မွစ၍ အျမန္ဆံုး ထြက္ခြာၾကရန္ KIA သတိေပး

ဟူးေကာင္းေဒသအတြင္း ေပ်ာက္က်ားစစ္ဆင္ေရးႏွင့္ မိုင္းစစ္ဆင္ေရးမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အဆိုပါေဒသရွိ ေရႊႏွင့္ ပယင္းတူးေဖာ္ေနၾကေသာ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ မိဘျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ အျမန္ဆံုး ထြက္ခြာေပးၾကရန္ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (KIA) ၏ အမွတ္ (၁၄) တပ္ရင္း႐ံုးက ဧၿပီ ၅ ရက္တြင္ သတိေပးေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္သည္။

ဟူးေကာင္းခ႐ိုင္ နယ္ေျမေဒသအတြင္းရွိ ရွဒူးဂ်ာ၀မ္၊ နန္ဗ်ဴ၊ နန္ကြမ္း၊ တံုမဏီ၊ ဒဂြမ္ေခ်ာင္းႏွင့္ ဒဘာေခ်ာင္းဖ်ားရွိ ေရႊေမွာ္မ်ားႏွင့္ ပယင္းေမွာ္မ်ားတြင္ (ေရႊႏွင့္ပယင္း) ခိုးတူး လုပ္ကိုင္ေနၾကေသာ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၊ လက္လုပ္လက္စား မိဘျပည္သူမ်ားထံသို႔ အသိေပး ေၾကညာလိုက္ေၾကာင္း၊ ဟူးေကာင္းခ႐ုိင္အတြင္း ဧၿပီ ၁၀ ရက္က စတင္ၿပီး ေျပာက္က်ားစစ္ဆင္ေရးႏွင့္ မိုင္းစစ္ဆင္ေရးမ်ားကို ျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္၍ ေရႊေမွာ္၊ ပယင္းေမွာ္မ်ားတြင္ (ေရႊႏွင့္ပယင္း) ခိုးတူးလုပ္ကိုင္ေနၾကေသာ မိဘျပည္သူမ်ား မိမိရပ္ရြာသုိ႔ အျမန္ဆံုး ထြက္ခြာသြားၾကပါရန္ သတိေပးေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

သတိေပးေၾကညာခ်က္အား ေတြ႕ျမင္သိရွိၿပီးေနာက္ လိုက္နာျခင္းမရွိဘဲ ဆက္လက္ခိုးတူးလုပ္ကိုင္ေနေသာ မိဘျပည္သူမ်ားသည္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ျပႆနာအလံုးစံုႏွင့္ ပတ္သက္၍ မိမိ၏ ကံၾကမၼာႏွင့္ မိမိသာျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

သို႔ျဖစ္၍ သတိေပးေၾကညာစာအား ေတြ႕ျမင္သိရွိေသာ မိဘျပည္သူမ်ားအားလံုး မိမိႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း၊ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ အေပါင္းအသင္းမ်ားအားလည္း ဆက္လက္အသိေပးသြားၾကရန္ ႏိႈးေဆာ္လိုက္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

အဆုိပါ ထုတ္ျပန္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ KIO/KIA ဌာနခ်ဳပ္ လိုင္ဇာဗဟို႐ံုးသို႔ ေမးျမန္းေသာ္လည္း ေျဖၾကားခဲ့ျခင္းမရွိေခ်။

အမည္မေဖာ္လုိသူ တႏိုင္းေဒသခံတစ္ဦးက “စာထုတ္တယ္ၾကားလို႔ လိုက္ရွာေနတာ။ မေတြ႕ေသးဘူး။ ေရႊေမွာ္မွာကလူေလး၊ ငါး၊ ေျခာက္ရာ၊ ပယင္းေမွာ္မွာက လူတစ္ရာေလာက္ ရွိေသးတယ္။ ေရႊေတြက ထြက္တယ္ဗ်။ ဓာတ္ခဲေမွာ္ဆိုတာ အရင္ ေရႊကိုဓာတ္ခဲနဲ႔ ခ်ိန္ၿပီး အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္တဲ့ေနရာပဲ။ လူေတြက ေလာဘသမားႀကီးပဲဆိုေတာ့ တားရင္လည္း မရဘူးျဖစ္ေနတာ။ ေရႊက ပယင္းနဲ႔တြဲၿပီးထြက္တယ္။ ေရႊတစ္မ်ဳိးတည္း ထြက္တဲ့ေနရာလည္းရွိတယ္။ လူေတြထြက္လာတာ မေတြ႕ေသးဘူး။ မိုင္းနင္းတဲ့သူေတြပဲ ထြက္လာၾကတာ။ အခုက တႏိုင္းမွာ လူမရွိေတာ့ဘူး။ ေျခာက္ကပ္ေနတာ။ စိုက္ပ်ိဳးေရးသမားေတြလည္း ၀ယ္သူမရွိဘူး။ ငါးတစ္ပိႆာ က်ပ္ ၆၀၀၀ ကေန က်ပ္ ၃၀၀၀ ပဲ ရွိေတာ့တယ္။ တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္လာရင္ေတာ့ ဒီေဒသခံေတြက ဒုကၡေရာက္ဦးမယ္။ လမ္းေပၚမွာေငြေကာက္၊ လမ္းပိတ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဘာမွလည္းမတတ္ႏိုင္ပါဘူး” ဟု ေျပာၾကားသည္။

တႏိုင္းဟူးေကာင္းခ်ဳိင့္၀ွမ္းေဒသ ျပႆနာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစပိုင္းတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တို႔ ႏွစ္ဖက္အျပန္အလွန္ စကားကမ္းလွမ္းေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ျပင္းထန္ေသာ တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ပိုင္း ဆက္ဆံေရးေျပာဆိုမႈ မရွိေတာ့ေၾကာင္း၊ ယင္းေဒသတြင္ စစ္ဆင္ေရးလုပ္မည့္ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ေရႊေမွာ္၊ ပယင္းေမွာ္မ်ားတြင္ ေရာက္ရွိေနသူမ်ားကို ထိခိုက္မႈမ်ားရွိႏိုင္သည့္အတြက္ ထြက္ခြာေစျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ပစ္ခတ္မႈမ်ား ပိုမိုျဖစ္ပြားလာႏုိင္ေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ အေျခစုိက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအက်ိဳးေဆာင္အဖြဲ႕က ေျပာၾကားသည္။

ျမစ္ႀကီးနားအေျခစုိက္ KIO နည္းပညာ အၾကံေပးအဖြဲ႕႐ံုးေျပာဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဒါင္ခါးက “စာထုတ္တာက အမွန္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေဒသေတြမွာက လြန္ခဲတဲ့ႏွစ္ မိုး၀င္စကာလကတည္းက တပ္မေတာ္ကလည္း စာေတြျဖန္႔ေ၀ၿပီး ေမွာင္းထုတ္ခဲ့တယ္။ ေက်းရြာေဒသခံေတြက တႏိုင္းၿမိဳ႕ေပၚကို ေရာက္ေနၾကပါၿပီ။ အခုက ေဒသခံနည္းနည္း၊ တစ္ျခားေအာက္ျပည္ေအာက္ရြာကလာတဲ့ သူေတြအမ်ားစုက ေရႊ၊ ပယင္း၀င္လုပ္ေနတဲ့သူေတြကို သတိေပးတဲ့ သေဘာပါ။ KIA ကေျပာက္က်ားစစ္ထိုးရင္ မဆိုင္သူေတြ အထိနာမွာေၾကာင့္လို႔ သိရတယ္။ တပ္မဟာ ၂ လက္ေအာက္ခံ KIA ရင္း ၁၄ က လြန္ခဲ့တဲ့လပိုင္းကတည္းက တပ္မေတာ္က ၀င္သိမ္းလိုက္ေတာ့ ရင္း ၁၄ ရယ္၊ ဖားကန္႔ဘက္က ရင္း ၆ ရယ္က ေနရာအမွန္မရွိေတာ့ဘဲ လႈပ္ရွားတပ္အသြင္ ေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ေရးအေနနဲ႔က ကြၽန္ေတာ္တို႔ အပိုင္းမဟုတ္ေတာ့ သိလည္းမသိသလို ေျပာပုိင္ခြင့္လည္း မရွိပါဘူး” ဟု ေျပာၾကားသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လအတြင္းက တပ္မေတာ္က ရဟတ္ယာဥ္ျဖင့္ အဆိုပါေဒသတြင္ စာမ်ားျဖန္႔ေ၀ခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္သျဖင့္ တရားမ၀င္ေမွာ္မ်ားတြင္ လုပ္ကုိင္ေနသူမ်ား ထြက္ခြာရန္ သတိေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA တို႔ တႏိုင္းၿမိဳ႕အနီးတြင္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

တပ္မေတာ္ႏွင့္ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (KIO/KIA) တို႔အၾကား စစ္ေရးတင္းမာမႈေၾကာင့္ ေဒသတြင္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းတက္ေနသည့္အတြက္ ႏွစ္ဖက္အျပန္အလွန္ အျမန္ဆံုးေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးရန္လိုအပ္ေၾကာင္း ကခ်င္ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ေတာင္းဆို

တပ္မေတာ္ႏွင့္ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ (KIO/KIA) တို႔အၾကား စစ္ေရးတင္းမာမႈေၾကာင့္ ေဒသတြင္းကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ေစ်းတက္ေနသည့္အတြက္ ႏွစ္ဖက္အျပန္အလွန္ အျမန္ဆံုးေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ကခ်င္ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားက ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ တစ္လခန္႔မွစတင္၍ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (KIO/KIA) တို႔အၾကား စစ္ေရးတင္းမာမႈမ်ားေၾကာင့္ လမ္းတံတားမ်ားပ်က္စီးခဲ့ရၿပီး ေဒသတြင္းကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား အဆမတန္ ျမင့္တက္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

“တစ္လေလာက္ေတာ့ရွိၿပီ။ ဆြမ္ပရာဘြမ္အေရွ႕ဘက္မွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ေတာ့ တံတားေတြ၊ လမ္းေတြ ပ်က္သြားတယ္။ အဲဒါ ကေနစၿပီးေတာ့မွ ျပန္ျပင္လို႔လည္းမရဘူး။ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြက တင္းမာမႈအေျခအေနေတြ ရွိေနတယ္။ ဒီေတာ့ ကားေတြက မသြားရဲဘူး။ ကားႀကီး၊ ကားငယ္ ဘယ္ကားမွ မသြားရဲဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဆြမ္ပရာဘြမ္နဲ႔ ပူတာအုိဘက္မွာေတာ့ ကုန္ပစၥည္းေတြ တင္ပို႔လို႔ မရခဲ့ဘူး။ တင္ပို႔လို႔မရခဲ့တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ တက္တယ္။ တက္႐ံုတင္မကဘူး။ ျပတ္လပ္ေနတဲ့ အေနအထားေတြပါ ဆိုက္ေရာက္လာတယ္လို႔ သတင္းေတြ ၾကားရတယ္။ အဓိက,ကေတာ့ တိုက္ပြဲျဖစ္လို႔ေပါ့။ အခုခ်ိန္ထိ တံတားေတြ၊ လမ္းေတြ ျပန္မျပင္ႏိုင္ေသးဘူး။ အဲဒါ ဘယ္ေလာက္ထိ ၾကာမလဲေတာ့ မသိဘူး။ ႏွစ္ဖက္ေျပလည္ေအာင္ ညိႇႏိႈင္းဖို႔ေတာ့ လိုမယ္” ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ ဒီမိုကေရစီပါတီ (KSDP ) ဥကၠ႒ ေဒါက္တာမနန္တူးဂ်ာက ဆိုသည္။

အဆုိပါျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ “ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ ျပည္သူလူထုက အရမ္းကို ဒုကၡေရာက္ေနတယ္။ ဒီဟာကို အခ်ိန္ဆြဲမေနေတာ့ဘဲနဲ႔ ႏွစ္ဖက္တာ၀န္ရွိ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ေတြ႕ဆံုၿပီးေတာ့မွ ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းေစခ်င္တယ္။ အျမန္ဆံုးေျပလည္ေအာင္ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ ဒီကိစၥေတြကိုေျဖရွင္းေပးပါလို႔ ေမတၱာရပ္ခံခ်င္ပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာ မနန္တူးဂ်ာက ေျပာၾကားသည္။

ယခင္က ပူတာအိုၿမိဳ႕၌ ဓာတ္ဆီေစ်းမွာ တစ္ပုလင္းကို က်ပ္ ၈၀၀ ႏွင့္ ၁၀၀၀ ၾကားတြင္ရွိ၍ ယခုလက္ရွိတြင္ တစ္ပုလင္းကို တစ္ေသာင္းခန္႔အထိ ရွစ္ဆခန္႔ေစ်းတက္ေနၿပီး အျခားစားေသာက္ကုန္မ်ားျဖစ္ေသာ ဆန္၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴႏွင့္စသည့္ ကုန္စည္မ်ားမွာ ႏွစ္ဆ၊ သံုးဆခန္႔ ေစ်းတက္ေနေၾကာင္း ပူတာအိုၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးမိုးေရႊထံမွ သိရသည္။

ကခ်င္အမ်ဳိးသား ကြန္ဂရက္ပါတီ (KNC ) ဥကၠ႒ ေဒါက္တာအမ္ေကာန္လက “KIO အေနနဲ႔လည္း NCA ေရးထိုးဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတယ္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သိရသေလာက္။ PC (ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္) နဲ႔ တုိက္႐ိုက္ စကားေျပာဖို႔ ေတာင္းဆိုထားတာရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီကိစၥက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အျမင္ကေတာ့ လူထုပဲ ၾကားက နစ္နာတယ္။ KIO ဘက္ကလည္း ျပင္ဆင္သလို တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း ဒီဖက္မွာ အင္အားႀကီးတဲ့အေနနဲ႔ အထိုက္အေလ်ာက္ ဒီဟာကို ေျဖေလွ်ာ့ဖို႔လိုမယ္။ ဆိုေတာ့ သယံဇာတ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေရး တစ္ခုတည္းမဟုတ္ဘူး ကြၽန္ေတာ့္အျမင္ကေတာ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေဒသခံတိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြရဲ႕ အေနအထားကိုပါ ႐ႈျမင္ဖို႔လုိမယ္။ စစ္ေရးတစ္ခုတည္း ႐ႈျမင္တာထက္စာရင္ေလ။ အဲဒီႏွစ္ခ်က္ကို Balance လုပ္ႏုိင္မွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကလည္း ပိုေျပလည္လိမ့္မယ္။ ဒီလိုမွ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ လူထုၾကားမွာ မုန္းတီးေရး ႏွစ္ဖက္၀င္တယ္ေပ့ါ။ ဘာမွအက်ဳိးမရွိဘူး။ မုန္းတီးေရးႏွစ္ဖက္၀င္တယ္ဆိုတာက တခ်ဳိ႕လည္း KIO ေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ KIO ကို ပိုၿပီးမုန္းတီးလာတယ္ ကခ်င္လူမ်ဳိးစုေတြ ၾကားထဲမွာ။ ေနာက္တစ္ခါ KIO ကို မမုန္းတဲ့အုပ္စုကလည္း ဒါတပ္ေၾကာင့္။ ငါတို႔နယ္ေျမထဲ ငါတို႔သယံဇာတကို ဒီလုိစစ္ေၾကာင္းေတြထိုးတယ္။ ဒုကၡေပးတာလည္း ၾကာၿပီဆိုတဲ့ အျမင္ေတြကလည္း ပိုၿပီးႀကီးလာတာေပါ့။ အက်ဳိးေက်းဇူးကေတာ့ ႏွစ္ဖက္စလံုးအတြက္ မေကာင္းဘူး။ မုန္းလာတဲ့အခါမွာ လူမ်ဳိးေရးမုန္းတီးမႈေတြ အေျခခံလာတဲ့အခါက်ေတာ့ မျဖစ္ေစခ်င္ဘူးေပါ့။ အဲဒီေတာ့ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ေသာ္လည္း ေကာင္းအခုက သယံဇာတထိန္းသိမ္းေရးက အေရးႀကီးတာ မွန္တယ္ေသာ္ျငားလည္းပဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကို ပိုၿပီး ေရွး႐ႈေစခ်င္တယ္။ ဒီလုိပဲ KIO ဘက္ကလည္း တပ္မေတာ္နဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ -၂၁ ရာစုအတြက္ သြားမယ္ဆိုလည္း ဒီထက္ ျမန္ဆန္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ နည္းလမ္းေတြကို ရွာေစခ်င္တယ္။ ဒါ ကြၽန္ေတာ့္ ဆႏၵေပါ့ေနာ္။ အဲလိုပဲျဖစ္မွ လူထုက သက္သာမယ္။ မဟုတ္လို႔ဆိုရင္ေတာ့ လူထုက ေျမစာပင္လံုးလံုးျဖစ္ေနမွာပဲ” ဟု တိုက္တြန္းေျပာၾကားသည္။

တပ္မေတာ္မွ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ထြန္းထြန္းေနာင္ႏွင့္ KIO ဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အင္ဘန္လဦးေဆာင္သည့္ အဖြဲ႕တို႔သည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အာရွေရးရာ အထူးသံတမန္ၾကား၀င္ေစ့စပ္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးမႈေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ တာလီၿမိဳ႕၌ ေဖေဖာ္၀ါ ရီ ၁ ရက္က ေတြ႕ဆံုခဲ့ရာတြင္ လက္ရွိျဖစ္ပြားေနေသာ တုိက္ပြဲကိစၥမ်ားအပါအ၀င္ ေဒသတည္ၿငိမ္ေရး၊ တုိက္ပြဲမ်ားေလွ်ာ့ခ်ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အားလံုးပါ၀င္ေရးႏွင့္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္၊ ပင္လံုကတိက၀တ္ႏွင့္အညီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးတို႔ကို ေဆြးေႏြးခဲ့ေသာ္လည္း ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ ကတိက၀တ္ျပဳသည့္ သေဘာတူညီမႈ တစ္စံုတစ္ရာမရရွိခဲ့ေၾကာင္း KIO က ထုတ္ျပန္ထားသည္။