အေမရိကန္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ တပ္မ်ားက ဆီးရီးယားရွိ IS ေနာက္ဆံုးေျခကုပ္ကို ထုိးစစ္ဆင္ရန္ ျပင္ဆင္

စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္တြင္ ဆီးရီးယားနယ္စပ္အနီး ဒီယာအက္ေဇာျပည္နယ္၌ အေမရိကန္ ေက်ာေထာက္နာက္ခံျပဳ တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AFP)

အေမရိကန္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ကာ့ဒ္မ်ား ဦးေဆာင္ေသာ ဆီးရီးယားဒီမိုကရက္တစ္တပ္မ်ား (SDF) မွ တုိက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားသည္ ဆီးရီးယားအေရွ႕ပုိင္းရွိ IS ဂ်ီဟတ္အဖြဲ႕၏ ေနာက္ဆံုးေျခကုပ္ကို ထုိးစစ္ဆင္ရန္ အသင့္ျဖစ္ေနၿပီျဖစ္သည္။ SDF ႏွင့္ ၎တုိ႔၏ အေမရိကန္ အၾကံေပးမ်ားသည္ ဒီယာအက္ေဇာျပည္နယ္၊ ယူဖေရးတီးျမစ္ အေရွ႕ဘက္ကမ္းရွိ အက္စ္ဆူဆာရြာ အျပင္ဘက္တြင္ စုေ၀းေနၾကသည္။

ေကြ႕ေကာက္ေနေသာ လမ္းမ်ားတစ္ေလွ်ာက္ ေမာင္းလာသည့္ ပစ္ကပ္ထရပ္ကားမ်ားတြင္ ကာ့ဒ္-အာရပ္ တပ္ဖြဲ႕မွ တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ား လိုက္ပါလာၾကၿပီး ညြန္႔ေပါင္းတပ္ဖဲြ႕မ်ားက ဂ်ီဟတ္မ်ား၏ ေနရာမ်ားကို ေမာ္တာမ်ားႏွင့္ ေရာ့ကတ္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။

Daesh မ်ားသည္ ခံစစ္အားေကာင္းေၾကာင္း၊ ၎တုိ႔၏ ခံစစ္မ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္ၿပီး ယူဖေရးတီး အေရွ႕ဘက္ကမ္းတြင္ ေျခကုပ္ယူထားမႈကို အဆံုးသတ္ပစ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနေၾကာင္း တပ္မွဴးတစ္ဦးျဖစ္သူ အီဘရာဟင္အယ္ဒိုင္ရီက IS အဖဲြ႕၏ အာရပ္အမည္အတုိ ေကာက္ကိုရည္ညႊန္းလ်က္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

SDF တပ္ဖြဲ႕မ်ားသည္ ထုိနယ္ေျမအနီးသို႔ ေရာက္ရွိေနသည္မွာ လႏွင့္ခ်ီ ၾကာျမင့္ေနၿပီျဖစ္ၿပီး ထုိးစစ္ဆင္မႈကို စက္တင္ဘာ ၁၀ ရက္တြင္ တရား၀င္ စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းေနာက္ပိုုင္း တိုက္ပြဲမ်ားအတြင္း ဂ်ီဟတ္ ၅၃ ဦးႏွင့္ SDF တုိက္ခိုက္ေရးသမား ၃၇ ဦးတုိ႔ ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း ဆီးရီးယား လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္သည့္ အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ စက္တင္ဘာ ၁၄ ရက္တြင္ IS အဖဲြ႕၏ ျခံဳခိုတုိက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ SDF တုိက္ခိုက္ေရးသမား ၂၀ ထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့သည္။ သဲမုန္တုိင္း တုိက္ခိုက္ေနစဥ္ ဂ်ီဟတ္မ်ားသည္ ေဖာက္ခဲြေရး ပစၥည္းမ်ားကို ေဖာက္ခဲြျခင္းႏွင့္ ပစ္ခတ္ျခင္းတုိ႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ ထိုေစာင့္ၾကည့္သည့္ အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ထိုထုိးစစ္သည္ ဆီးရီးယား-အီရတ္ နယ္စပ္သို႔ ဦးတည္ေသာ ယူဖေရးတီးျမစ္၀ွမ္း အလယ္ပိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ဆီးရီးယား အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းမွ IS လက္က်န္မ်ားကို ေခ်မႈန္းသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဂ်ီဟတ္အဖြဲ႕ကို ႏွိမ္နင္းေနသည့္ ႏိုင္ငံတကာ ညြန္႔ေပါင္းက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထုိတိုက္ပြဲသည္ ၎တုိ႔အတြက္သာမက Daesh တုိ႔၏ ကံၾကမၼာအတြက္ပါ အေရးပါေနေၾကာင္း၊ ထိုလက္က်န္ ဂ်ီဟတ္မ်ားသည္  အေသအေက် တုိက္ပြဲ၀င္ၾကမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ဒိုင္ရီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထုိ၀န္းရံခံထားရေသာ ေဒသတြင္ ျပည္ပတုိက္ခိုက္ေရးသမား အမ်ားစု ပါ၀င္ေသာ IS ဂ်ီဟတ္ ၃၀၀၀ ခန္႔ ရွိမည္ဟု SDF က ခန္႔ မွန္းထားသည္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္တုိ႔ရွိ နယ္ေျမအမ်ားအျပားအား သိမ္းယူၿပီး မြတ္စလင္ပိုင္နက္အျဖစ္ ေၾကညာခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း IS ဂ်ီဟတ္အဖြဲ႕သည္ ထုိႏွစ္ႏုိင္ငံ၌ စစ္ေရးဆုိင္ရာ ႐ံႈးနိမ့္မႈမ်ား တစ္သီတစ္တန္း ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရၿပီးေနာက္ ယခုအခါ ဆီးရီးယား၏နယ္ေျမ သံုးရာခိုင္ႏႈန္းေအာက္ကိုသာ ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏုိင္ေတာ့သည္။ IS အဖြဲ႕သည္ ဒီယာအက္ေဇာကို ယခင္က တစ္ခုလံုးနီးပါး ထိန္းခ်ဳပ္ထား ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္တြင္ SDF ႏွင့္ ႐ုရွားေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ဆီးရီးယားအစိုးရ တပ္မ်ား၏ သီးျခားထုိးစစ္ဆင္မႈမ်ားေၾကာင့္ အီရတ္နယ္စပ္အနီး နယ္ေျမအနည္းငယ္ကိုသာ ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္သည္။ IS ေခါင္းေဆာင္ အဘူဘကာအယ္ ဘဂၢဒါဒီသည္ မည္သည့္ေနရာတြင္ ေရာက္ေနေၾကာင္း အတိအက် မသိရေသာ္လည္း ထုိ၀န္းရံထားေသာ နယ္ေျမတြင္ IS ၏ အဓိက ေခါင္းေဆာင္မ်ား ပုန္းေအာင္းေနသည္ဟု SDF က ယံုၾကည္ထားသည္။

Ref : AFP

အေမရိကန္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ကာ့ဒ္တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားအား တုိက္ထုတ္ပစ္မည္ဟု ဆီးရီးယားသမၼတအာဆတ္ သတိေပး

ေမ ၅ ရက္က ဆီးရီးယားႏုိင္ငံ အာဖရင္ၿမိဳ႕၀င္ေပါက္တြင္ လက္နက္ကုိင္ အမ်ဳိးသားႏွစ္ဦးကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ဆီးရီးယားႏုိင္ငံ၏ နယ္ေျမသံုးပုံတစ္ပံုအား ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ အေမရိကန္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ကာ့ဒ္တပ္ဖဲြ႕မ်ားအား အင္အားသံုး တိုက္ခိုက္ၿပီး ထိုနယ္ေျမမ်ားကို ျပန္လည္သိမ္းယူရန္ တံု႔ဆုိင္းေနမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ဆီးရီးယားသမၼတ ဘာရွားအယ္အာဆတ္က ေမ ၃၁ ရက္တြင္ သတိေပးခဲ့သည္။ ဆီးရီးယားတြင္ က်န္ရွိသည့္ တစ္ခုတည္းေသာ ျပႆနာမွာ SDF ျဖစ္ေၾကာင္း IS ဂ်ီဟတ္မ်ားအား တုိက္ထုတ္ရာတြင္ ဦးေဆာင္ခဲ့သည့္ ကာ့ဒ္မ်ား ဦးေဆာင္ေသာ ဆီးရီးယားဒီမုိကရက္တစ္တပ္ဖဲြ႕မ်ားကို ရည္ညႊန္း၍ အာဆတ္က Russia Today ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၎တုိ႔တြင္ ေရြးခ်ယ္စရာႏွစ္ခုရွိေၾကာင္း၊ တစ္ခုမွာ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးရန္အတြက္ လမ္းဖြင့္ထားေၾကာင္း၊ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၎တုိ႔အနက္ အမ်ားစုသည္ ဆီးရီးယားမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး ဆီးရီးယားႏုိင္ငံအား ႏွစ္သက္လိမ့္မည္ဟု ယူဆေၾကာင္း၊ ၎တုိ႔သည္မည္သည့္ ျပည္ပႏုိင္ငံအတြက္မဆို ႐ုပ္ေသး႐ုပ္မ်ားအျဖစ္ အျဖစ္ခံလိုမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေမ ၃၁ ရက္တြင္ ထုတ္လႊင့္ခဲ့သည့္ အင္တာဗ်ဴး၌ အာဆတ္က အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၎တုိ႔သည္ ဆီးရီးယားမ်ားအျဖစ္ အတူယွဥ္တဲြေနထိုင္ရန္ နည္းလမ္းရွိေၾကာင္း၊ ယင္းသို႔မဟုတ္ပါက ထိုေဒသမ်ား လြတ္ေျမာက္ေစရန္အတြက္ အင္အားသံုး၍ ျပန္လည္တံု႔ျပန္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆီးရီးယား အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းရွိ ေရနံၾကြယ္၀ေသာေဒသမွ ကာ့ဒ္မ်ားသည္ ၎တုိ႔၏နယ္ေျမအတြက္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ တုိးျမႇင့္ရရွိႏိုင္ရန္ ကာလရွည္ၾကာ တြန္းအားေပးလာခဲ့ၾကေသာ္လည္း ဆီးရီးယားအစိုးရက တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ၎တုိ႔၏ၾသဇာအာဏာကို ျပန္လည္ျပသရန္ ဆႏၵရွိေၾကာင္း အခုိင္အမာ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ကာ့ဒ္မ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရအစိုးရဟု ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ဖဲြ႕စည္းထားေသာ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားလႊမ္းမိုးထားသည့္ SDF သည္ IS ဂ်ီဟတ္အဖဲြ႕အား တိုက္ခိုက္ရာတြင္ အေမရိကန္ဦးေဆာင္ေသာ ညြန္႔ေပါင္း၏ ေလေၾကာင္းေထာက္ပံ့မႈ ရရွိထားၿပီး ေျမျပင္တြင္လည္း အေမရိကန္ႏွင့္ ျပင္သစ္အထူးတပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ား၏ အကူအညီမ်ားကို ရရွိခဲ့သည္။

“ဒါ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔နယ္ေျမပါ။ အဲဒီ နယ္ေျမေတြ လြတ္လပ္ေစဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ၀တၱရားရွိပါတယ္” ဟု အာဆတ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “အေမရိကန္ေတြ ထြက္သြားသင့္တယ္။ ဘယ္နည္းနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ သူတုိ႔ေတြ ထြက္သြားရမွာပါ” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆီးရီးယားအေရွ႕ပိုင္းတြင္ SDF ႏွင့္ ႐ုရွားေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ဆီးရီးယားတပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားက IS ႏွိမ္နင္းသည့္ စစ္ဆင္ေရးမ်ားကို သီးျခား ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကသည္။ ဆီးရီးယားတြင္ အေမရိကန္ႏွင့္ ႐ုရွားတပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားအၾကား ထိပ္တုိက္ေတြ႕ၿပီး ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရန္ နီးစပ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ထိုအေျခအေနကို ေရွာင္လဲႊႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း အာဆတ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိ႔ျပင္ ဆီးရီးယား၌ အီရန္၏ အျမဲတမ္းတပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ား မရွိေၾကာင္း အာဆတ္က ျငင္းဆန္ခဲ့ၿပီး ဆီးရီးယားစစ္ေျမျပင္တြင္ အီရန္၏စစ္ဘက္ အၾကံေပးမ်ားသာရွိေၾကာင္း ၀န္ခံေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref: AFP

အီရတ္အာဏာရွင္ေဟာင္း ဆက္ဒမ္ဟူစိန္ ျပဳတ္က်ၿပီးေနာက္ ၁၅ ႏွစ္အၾကာ၌ အီရတ္စစ္တပ္ ရင္ဆိုင္ေနရေသာ ျပႆနာ

ဧၿပီ ၆ ရက္က အီရတ္ၿမိဳ႕ေတာ္ ဘဂၢဒက္ရိွ တဟီရာရင္ျပင္ကို ႐ိုက္ကူးထားစဥ္ (Photo: AFP)

အီရတ္တပ္မ်ားက IS ဂ်ီဟတ္မ်ားအား ႏွိမ္နင္းေနရစဥ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း အဗၺဒယ္ကာရင္ခါလစ္သည္ ရဲေဘာ္ရဲဘက္ေဟာင္းအခ်ဳိ႕ကို တိုက္ခိုက္ေနရသည့္ ၀မ္းနည္းဖြယ္ အေျခအေနကို ၾကံဳေနရသည္။ ဥမင္မ်ားတူးမႈမွသည္ အကာအကြယ္မ်ား တည္ေဆာက္မႈအထိ IS ဂ်ီဟတ္မ်ားက အသံုးခ်ခဲ့သည့္ နည္းဗ်ဴဟာမ်ားသည္ အာဏာရွင္ဆက္ဒမ္ဟူစိန္ လက္ထက္က အီရတ္စစ္တပ္ေဟာင္း၏ လက္စဲြစာေစာင္မွ နည္းစနစ္မ်ားကို ခုိးခ်ထားျခင္းျဖစ္သည္။

“သူတို႔က စစ္တပ္ကေန ကြၽမ္းက်င္မႈေတြနဲ႔ နည္းစနစ္ေတြကို အေမြဆက္ခံရရွိခဲ့တယ္။ သူတို႔က ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို သိထားတယ္” ဟု အၿငိမ္းစားတပ္မွဴးခါလစ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အေမရိကန္ဦးေဆာင္ေသာ တပ္မ်ားက ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၅ ႏွစ္ခန္႔က ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ အီရတ္ကို က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္ၿပီး ဆက္ဒမ္ကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ခ်ိန္၌ အီရတ္လူမႈပတ္၀န္းက်င္အား အပိုင္းပိုင္းအစစ ခဲြထုတ္ခဲ့ၿပီး အီရတ္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႕ေအာက္၌ ထမ္းေဆာင္ေနသူမ်ားအၾကား သစၥာခံမႈကို ခ်ဳိးဖ်က္ပစ္ခဲ့သည္။ ယင္းအခ်ိန္က တိုက္ခုိက္သိမ္းပုိက္မႈဆိုင္ရာ အေမရိကန္အာဏာပိုင္အဖဲြ႕ေခါင္းေဆာင္ ေပါဘရမ္မာက ပထမဆံုးခ်မွတ္ခဲ့သည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ႏိုင္ငံတြင္းရွိ လံုျခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕ အားလံုးကို ဖ်က္သိမ္းရန္ျဖစ္သည္။

ဖ်က္သိမ္းခဲ့ေသာ အီရတ္စစ္တပ္၊ ရဲႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရးေအဂ်င္စီမ်ားမွ အဖဲြ႕၀င္အမ်ားအျပားက ၎တုိ႔အား ျပန္လည္တိုက္ခုိက္သည့္ လႈပ္ရွားမႈမ်ား၌ ပူးေပါင္းခဲ့ခ်ိန္တြင္ ထိုအျငင္းပြားဖြယ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္က အေမရိကန္ဦးေဆာင္ေသာ တပ္မ်ားကို ျပန္လည္ေျခာက္လွန္႔ေနမည္ျဖစ္သည္။

IS ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္မ်ား

ဆက္ဒမ္လက္ထက္ စစ္တပ္မွ ဆက္ခံရရွိသည့္ ကြၽမ္းက်င္မႈမ်ားသည္ ပုန္ကန္တုိက္ခုိက္မႈမ်ားအတြက္ အလြန္အမင္း အေရးပါခဲ့ေၾကာင္း အေရွ႕အလယ္ပုိင္းေရးရာ အင္စတီက်ဳမွ အီရတ္ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္ ဖန္နာဟက္ဒတ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ IS ဂ်ီဟတ္အဖဲြ႕က ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ အီရတ္တစ္၀န္းႏွင့္ ဆီးရီးယားေျမာက္ပိုင္းတုိ႔ကို စီးနင္းတုိက္ခိုက္ခ်ိန္၌ အီရတ္လံုျခံဳေရး တပ္ဖဲြ႕ေဟာင္းမ်ားထံမွ ရရွိခဲ့ေသာ ယင္းဗဟုသုတမ်ားက တြန္းလွန္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားထံ ေရာက္ရွိခဲ့ခ်ိန္တြင္ ႀကီးစြာေသာ အပ်က္အစီးမ်ားကို ျဖစ္ေစခဲ့သည္။

IS အဖဲြ႕၏ေခါင္းေဆာင္မ်ား ထဲတြင္ နယ္ေျမမ်ားအား တိုက္ခုိက္သိမ္းယူရန္ႏွင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကုိယ္ မြတ္စလင္ပိုင္နက္အျဖစ္ ေၾကညာထားသည့္ေဒသမ်ားကို အုပ္ခ်ဳပ္ႏုိင္ရန္ ေလ့က်င့္ေပးခဲ့ၾကသည့္ ဆက္ဒမ္စစ္တပ္မွ ၀ါရင့္မ်ား ပါ၀င္သည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာတြင္ အီရတ္ေျမာက္ပိုင္းရွိ မိုဆူးၿမိဳ႕အနီး ေလေၾကာင္းတုိက္ခိုက္မႈ၌ ေသဆံုးခဲ့ရသည့္ IS ေခါင္းေဆာင္ အဘူဘကာအယ္ဘဂၢဒါဒီ၏ ဒုတိယတပ္မွဴးျဖစ္သူသည္ အီရတ္ရီပက္ ဘလီကင္အေစာင့္တပ္၏ အဖဲြ႕၀င္ေဟာင္း ဖာဒယ္အာမက္အယ္ဟာ ယာလီျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဘဂၢဒါဒီ၏လက္ေထာက္ျဖစ္သူ ဖာဒယ္အာမက္အယ္ ဟာယာလီသည္ အီရတ္ႏွင့္ ဆီးရီးယားတုိ႔အၾကား လက္နက္မ်ား၊ ေဖာက္ခဲြေရးပစၥည္းမ်ား၊ ယာဥ္မ်ားႏွင့္ လူမ်ားကို ေပးပို႔၊ လဲႊေျပာင္းရာတြင္ တာ၀န္ရွိသည္။

ေနာက္ထပ္၀ါရင့္တစ္ဦးမွာ IS အဖဲြ႕၏ အေရးပါဆံုး မဟာဗ်ဴဟာခ်မွတ္သူဟု ဂ်ာမန္အပတ္စဥ္ ႏိုင္ငံေရးမဂၢဇင္း Der Spiegel က သတ္မွတ္သည့္ ဆမီယာအက္မူဟာ မက္အယ္ခါလီဖာ၀ီျဖစ္သည္။ အမည္ေျပာင္ဟာဂ်ီဘကာဟုလည္း ေခၚသည့္ ေလတပ္ေထာက္လွမ္းေရး တာ၀န္ရွိသူေဟာင္းသည္ ဆီးရီးယား ေျမာက္ပိုင္းအား IS အဖဲြ႕က ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ရန္ အစီအစဥ္မ်ားအတြက္ ကူညီေပးခဲ့ၿပီး ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ဆီးရီးယားသူပုန္မ်ား၏ လက္ခ်က္ျဖင့္ ေသဆံုးခဲ့သည္။

IS အဖဲြ႕က ၎တို႔၏စစ္ေရးႏွင့္ လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာအဖဲြ႕မ်ားအား ဆက္ဒမ္ေခတ္ လူေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ျဖည့္ဆည္းေနခ်ိန္တြင္ အထက္ပါ ၀ါရင့္မ်ားသည္ သီးျခားကင္းလြတ္မေနခဲ့ေၾကာင္း ဂ်ီဟတ္မ်ား၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားဆိုင္ရာ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဟီရွမ္အယ္ဟာ ရွီမီက သံုးသပ္ခဲ့သည္။

၎တုိ႔၏လႈပ္ရွားမႈမ်ားအား ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္မွန္းမႈ

အီရတ္အစိုးရက IS အဖဲြ႕အား ႏွိမ္နင္းသည့္ အလြန္ခက္ခဲေသာ စစ္ဆင္ေရးကို ဆင္ႏႊဲခဲ့ခ်ိန္တြင္ ယခင္အစိုးရမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားကုိသာ အလြန္အမင္း အားထားခဲ့ရသည္။ အီရတ္၏ အၾကမ္းဖက္မႈတုိက္ဖ်က္ေရး အထူးတပ္ဖဲြ႕မ်ား၏ေခါင္းေဆာင္မ်ား အပါအ၀င္ အဓိကတပ္မွဴးမ်ားသည္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္က အေမရိကန္၏ က်ဴးေက်ာ္မႈအၿပီး ဖဲြ႕စည္းခဲ့ေသာ အဖဲြ႕မ်ား၌ ျပန္လည္ထည့္သြင္းခံခဲ့ရသည့္ စစ္သားေဟာင္းမ်ား ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ဦးေဆာင္ေသာ ႏိုင္ငံတကာညြန္႔ေပါင္း၏ ေလေၾကာင္း ေထာက္ကူေပးမႈျဖင့္ အီရတ္တပ္မ်ားသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္း ကမၻာ့အျပင္းထန္ဆံုး ၿမိဳ႕ျပစစ္ပဲြအခ်ဳိ႕ကို တိုက္ခိုက္အၿပီးတြင္ ဂ်ီဟတ္မ်ားအား ျပန္လည္တုိက္ထုတ္ႏုိင္ခဲ့သည္။ ဘက္ႏွစ္ဖက္အၾကား အေျခခံတူညီမႈမ်ားက ဘဂၢဒက္အတြက္ အဓိကအားသာခ်က္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ IS အဖဲြ႕ကို အႏုိင္ရခဲ့ၿပီဟု ေၾကညာႏိုင္ခဲ့သည္။ “ဆက္ဒမ္ဟူစိန္ရဲ႕ အထူးတပ္ဖဲြ႕ေတြရဲ႕ နည္းစနစ္ေတြကို IS ေတြက သံုးထားတာကိုသိၿပီး ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားႏုိင္လို႔ အီရတ္စစ္တပ္က အႏုိင္ရခဲ့တာပါ” ဟု ဟာရွီမီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လံုျခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕မ်ား ျပန္လည္ ရွင္သန္မွာလား

IS အဖဲြ႕အား ႏွိမ္နင္းခဲ့မႈသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ီဟတ္မ်ားက ပထမဆံုးအႀကိမ္ ထိုးစစ္ဆင္ခဲ့သည့္ အခ်ိန္၌ ကစဥ့္ကလ်ားျဖစ္ခဲ့ေသာ အီရတ္တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားအတြက္ အလွည့္အေျပာင္းတစ္ခုအျဖစ္ ႐ႈျမင္ခံခဲ့ရသည္။ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ ထိုတုိက္ခုိက္မႈမ်ားသည္ ဆက္ဒမ္ျဖဳတ္ခ်ခံခဲ့ရၿပီးေနာက္ ၁၅ ႏွစ္ အၾကာတြင္ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ား ထက္ျမက္ေစရန္အတြက္ ေနာက္ဆံုး စမ္းသပ္ခံေနရာျဖစ္လာသည္။

“အီရတ္တပ္ေတြက တုိက္ပဲြရဲ႕ သေဘာသဘာ၀နဲ႔ နယ္ေျမအေနအထားကို ေကာင္းေကာင္းသိထားတယ္။ ရန္သူေတြက ဘယ္လိုတိုက္ခိုက္တာကို ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က နားလည္ထားတယ္။ အဲဒါေတြ အကုန္လံုးက စစ္တပ္ကေန ဆည္းပူးထားတဲ့ အလိုအေလ်ာက္ တံု႔ျပန္မႈကေနလာတယ္” ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းခါလစ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref: AFP

ကမၻာတစ္၀န္းမွ မြတ္စလင္မ်ား အာဖဂန္သို႔ လာေရာက္အေျခခ်ရန္ IS အဖဲြ႕ ဖိတ္ေခၚ

မတ္ ၇ ရက္က ဂ်လာလာဘတ္တြင္ အေသခံတုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ပြားသည့္ေနရာအား အာဖဂန္လုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက စစ္ေဆးေနစဥ္ (Photo: AFP)

ကမၻာတစ္၀န္းရွိ မြတ္စလင္မ်ားသည္ ဆီးရီးယား သို႔မဟုတ္ အီရတ္တုိ႔သုိ႔ သြားေရာက္၍ မရႏိုင္ျဖစ္ေနခ်ိန္တြင္ စစ္ဒဏ္ၾကံဳေနရေသာ အာဖဂန္နစၥတန္သို႔ လာေရာက္ အေျခခ်ၾကရန္ အာဖဂန္ရွိ IS အဖဲြ႕က ဖိတ္ေခၚခဲ့သည္။ ၎၏ေျခကုပ္ကို ခ်ဲ႕ထြင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသည့္ Islamic State – Khorasan Province (IS-K) အဖဲြ႕က မတ္ ၄ ရက္တြင္ ထုတ္လႊင့္ခဲ့သည့္ ၂၅ မိနစ္ၾကာျမင့္ေသာ ၀ါဒျဖန္႔ဗီဒီယို၌ အာဖဂန္၏ေျမာက္ပုိင္းႏွင့္ အေရွ႕ပိုင္းသည္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်မ်ားအတြက္ ေရြးခ်ယ္စရာတစ္ခုအျဖစ္ IS အဖဲြ႕ က ေၾကာ္ျငာထားေၾကာင္း SITE ေထာက္လွမ္းေရးအဖဲြ႕က မတ္ ၆ ရက္တြင္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ကမၻာတစ္၀န္းရွိ မြတ္စလင္မ်ားသည္ အီရတ္ႏွင့္ ရွမ္ (ဆီးရီးယား) တို႔သုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕အေျခခ်ရန္ အဆင္မေျပပါက ခိုရာဆန္သို႔ လာေရာက္အေျခခ်ရန္ ဖိတ္ေခၚေၾကာင္း ယင္းဗီဒီယို၌ တိုက္ခုိက္ေရးသမားတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ခုိရာဆန္ဟူေသာ အမည္သည္ ေခတ္သစ္ အာဖဂန္၊ ပါကစၥတန္ႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ား၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ားပါ၀င္ေသာ သမိုင္း၀င္ေဒသတစ္ခုကို ရည္ညႊန္းျခင္းျဖစ္သည္။

ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္တုိ႔ရွိ စစ္ေျမျပင္မ်ားမွ ထြက္ေျပးလာေသာ IS တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားသည္ ၎တုိ႔၏ အဖဲြ႕၀င္အေရအတြက္ နည္းပါးစြာရွိေသာ္လည္း ခုိင္ခုိင္မာမာ ရပ္တည္ႏိုင္ေသာ အဖြဲ႕ရွိသည့္ အာဖဂန္သို႔ သြားေရာက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနမႈအတြက္ စုိးရိမ္ မႈမ်ားထြက္ေပၚေနစဥ္ ယင္းဗီဒီယိုထြက္ေပၚလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဆီးရီးယားမွ ေရာက္ရွိလာသူအခ်ဳိ႕ အပါအ၀င္ ျပင္သစ္ႏွင့္ အယ္ဂ်ီးရီးယား တုိက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားသည္ အာဖဂန္ေျမာက္ပိုင္း Jowzjan  ျပည္နယ္ရွိ IS မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းခဲ့ၾကေၾကာင္း ေအအက္ဖ္ ပီ၏မၾကာေသးမီက သတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

အာရပ္ဘာသာစကားျဖင့္ ထုတ္လႊင့္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေသာ ယင္းဗီဒီယို၌ တုိက္ခုိက္ေရးသမားအခ်ဳိ႕က ပက္ရွ္တို၊ ပါရွန္ႏွင့္ ဥဇဘက္ဘာသာစကားမ်ားျဖင့္လည္း ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။ အာဖဂန္ရွိ IS အဖဲြ႕အား ေခ်မႈန္းပစ္မည္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ထားသည့္ အေမရိကန္ သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔ကို ထိုဗီဒီယိုအဖြင့္တြင္ ေလွာင္ေျပာင္ထားၿပီး အက်ဥ္းသားမ်ားအား ကြပ္မ်က္မႈႏွင့္ ကေလးစစ္သားမ်ားအား ေလ့က်င့္ေပးမႈတုိ႔ကိုလည္း ျပသခဲ့သည္။

IS-K အဖဲြ႕သည္ ဆီးရီးယားမွ အာဖဂန္သို႔ ျပည္ပတုိက္ခုိက္ေရးသမားမ်ား ေရႊ႕ေျပာင္းေနေၾကာင္း ေကာလာဟလမ်ားကို လက္ေတြ႕ အေျခအေနသို႔ ေျပာင္းလဲရန္ ႀကိဳးပမ္းေနခဲ့ေၾကာင္း International Crisis Group မွ ထိပ္တန္းသုေတသီ ေဘာ္ဟန္ေအာ္စမန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ တုိက္ခုိက္ေရးသမားမ်ားအား အာဖဂန္ကဲ့သို႔ ေ၀းလံလွသည့္ ႏိုင္ငံသုိ႔ လာေရာက္ရန္အတြက္ ဆဲြေဆာင္ႏုိင္ရန္မွာမူ ယင္းအဖဲြ႕က ခက္ခက္ခဲခဲႀကိဳးပမ္းရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ Royal United Services Institute for Defense and Security Studies မွ ထိပ္တန္း သုေတသနအဖဲြ႕၀င္ အမ္မလီ၀င္းတာဘိုတမ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေနတုိးတပ္ဖဲြ႕မ်ားကို အာဖဂန္မွ ႐ုပ္သိမ္းသြားခဲ့ၿပီး လံုျခံဳေရးတာ၀န္မ်ားကို အာဖဂန္တပ္မ်ားထံ လႊဲေပးခဲ့သည့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ တြင္ IS အဖဲြ႕က အာဖဂန္၌ ပထမဆံုး စတင္ ထြက္ေပၚလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။