ကခ်င္ျပည္နယ္၌ မူးယစ္ေဆး၀ါး အသုံးျပဳသူမ်ားေနၿပီး ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ မူးယစ္ေဆးစြဲေရာဂါကုေဆး႐ုံတြင္ ေဆး႐ုံတက္လူနာ ႐ုတ္တရက္ျမင့္တက္လာ၍ လူနာမ်ားစာရင္းေပး ေစာင့္ဆုိင္းေနရ

ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ မူးယစ္ေဆးစြဲေရာဂါကုေဆး႐ံုႀကီးအား ေတြ႕ရစဥ္

ကခ်င္ျပည္နယ္၌ မူးယစ္ေဆး၀ါး အသံုးျပဳသူမ်ားေနၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ တစ္ခုတည္းသာရွိသည့္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ မူးယစ္ေဆးစြဲေရာဂါ ကုေဆး႐ံုႀကီးတြင္ ေဆး႐ံုတက္လူနာ ႐ုတ္တရက္ျမင့္တက္လာ၍ လူနာမ်ား စာရင္းေပးၿပီး ေစာင့္ဆိုင္းေနရေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးစြဲ ေရာဂါကုေဆး႐ံုမွာ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕တြင္ တစ္ခုတည္းသာရွိၿပီး ေရာဂါအႏၲရာယ္ ေလွ်ာ့ခ်ေရး မက္သဒံုးတိုက္ေကြၽးသည့္ဌာန ၁၈ ခု ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ျမစ္ႀကီးနား မူးယစ္ေဆးစြဲေရာဂါကု ေဆး႐ံုတြင္ ခုတင္ ၁၀၀ ဆံ့ျဖစ္ေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္ လူဦးေရ ၁၁၀ အထိ လက္ခံကုသ ေနရၿပီး ေနာက္ထပ္ေဆး႐ံုတက္ကုသရန္ လူဦးေရ ၂၀ ေက်ာ္ စာရင္းေပးထားေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

မူးယစ္ေဆးစြဲေရာဂါကု ေဆး႐ံုအုပ္ႀကီး  ေဒါက္တာတင့္ႏိုင္က “ဒီရာသီမွာ ေဆး႐ံုတက္တဲ့သူေတြ မ်ားတတ္တယ္။ အဖမ္းအဆီးမ်ားတာတို႔၊ ေငြရွာရခက္တာတို႔လည္း ပါမယ္။ လူမႈအဖြဲ႕အစည္း၊ ရပ္ေက်းအဖြဲ႕အ စည္းေတြကလည္း လူငါးေယာက္၊ ၁၀ ေယာက္ ပို႔လာတဲ့အခါ ဒီမွာက ေနစရာက်ပ္သြားတာ ေပါ့။ ဒီလဆိုရင္ စာရင္းမခ်ဳပ္ရေသးဘူး။ ခါ တိုင္းလထက္ မ်ားေနတယ္။ ဇြန္မွာ ၂၂ ဦး၊ ဇူ လိုင္ ၅၃ ဦးအထိေရာက္လာတယ္။ လူ ၂၀ ေက်ာ္ကေတာ့ ေဆး႐ံုမွာ မဆံ့ေတာ့ လိပ္စာ ေတြ၊ ဆက္သြယ္ရမယ့္ ဖုန္းေတြ ေတာင္းထားတယ္။ ခုတင္ ၁၀၀ ဆံ့ကို ေဆးျဖတ္က ၉၄ ဦး၊ မက္သဒံုးအတြက္က ၁၆ ဦး၊ ႏွစ္ခုေပါင္း ခုတင္ ၁၁၀ ထိုး ထားတယ္။ အခု ကြၽန္ေတာ့္ ေဆး႐ံုမွာ အျပင္ကေန မက္သဒံုးေန႔စဥ္ ေသာက္ေနတာက ၈၀၀ ၀န္းက်င္ေလာက္ရွိတယ္။ အမ်ဳိးသမီးက ငါးဦးကေန ရွစ္ဦးပါတတ္တယ္။ ဇူလုိင္လကုန္ တစ္ျပည္နယ္လံုး စာရင္းက မက္သဒံုးတိုက္ေကြၽးဌာနေပါင္း ၁၈ ခုမွာ ၆၃၃၈ ဦး ရွိတယ္။ မက္သဒံုး သံုးစြဲသူဦးေရကေတာ့ ႏွစ္စဥ္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ တက္လာတာေပါ့။ မူးယစ္ေဆးစြဲကုမယ္ဆို ရင္ ၂၅ ရက္ေပါ့။ ေဆး႐ံုမွာေနရမယ္။ ေဆး ကုသမႈေတြ ခံယူရမယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္က ေထာက္ပံ့တာရွိေပမယ့္ နည္းလြန္းေတာ့ လူနာတစ္ဦး က ၆၀၀၀၀ က်ပ္ေကာက္ခံၿပီး ေကြၽးေမြးရတယ္။ မူးယစ္ေဆးစြဲကုတာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း သြားရမွာက ေပါ့။ အခုက ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကို မလုပ္ႏိုင္ၾကေသးဘူး” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ဘိန္းျဖဴ၊ ဘိန္းမည္း၊ ႐ူးသြပ္စိတ္ၾကြ ေဆးျပားမ်ားကို အသံုးျပဳသူမ်ားေနၿပီး လက္ရွိတြင္ ေဒသတြင္း၌ ႐ူးသြပ္စိတ္ၾကြ ေဆးျပား အသံုးျပဳမႈ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေန ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမစ္ႀကီးနား မူးယစ္ေဆးစြဲေရာဂါကု ေဆး႐ံုႀကီးမွ စိတ္ေရာဂါအထူးကု ဆရာ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာထြန္းေက်ာ္ဇင္က “မူးယစ္ ေဆး၀ါးကေတာ့ သံုးတာနဲ႔ ဆိုးက်ဳိးရွိတယ္။ ဘိန္းျဖဴသံုးရင္ ေငြကုန္မ်ားတယ္။ ထိုးသြင္းရင္ အသည္းေရာင္ ဘီပိုး၊ စီပိုး၊ HIV/AIDS ေတြလို ဆိုးက်ဳိးရွိတယ္။ ေဆးျပားက်ေတာ့ သူ႔ကိုေခၚတာကို ႐ူးသြပ္စိတ္ၾကြ ေဆးျပားလို႔ ေခၚတာ။ မအိပ္တာ၊ အထင္အျမင္မွားတာ၊ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္တာေတြျဖစ္တယ္။ စိတ္က်ေရာဂါ၊ တျခားစိတ္ေရာဂါေတြလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အာ႐ံုေၾကာကို သြားထိတာကိုး။ ျဖစ္လို႔ကုသရင္လည္း ေျခာက္လ၊ တစ္ႏွစ္ အနည္းဆံုးၾကာတတ္တယ္” ဟု ေျပာၾကား သည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း ဆာရာ (SARA) မူးယစ္ေဆးစြဲေရာဂါ သုေသတနအသင္း႐ံုး စိုက္ရာ ေျခာက္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲသြင္းသူ ၈၀၀၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း၊ ေဆးအေၾကာထဲထိုးသြင္းသူမ်ားတြင္ ၂၆ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ HIV/AIDA ေရာဂါပိုးရွိေနၿပီး ကူးစက္မႈႏႈန္း အျမင့္မားဆံုး ျပည္နယ္တစ္ခုအျဖစ္ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။

UNODC က ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ရရွိထားသည့္ စာရင္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေဆးစြဲၿပီး အေၾကာထဲသြင္းသည့္ မူးယစ္သံုးစြဲသူ ၈၃၀၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ၂၉ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ HIV အိပ္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ခံေနရေၾကာင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ အေၾကာအတြင္း မူးယစ္ထိုးသြင္းသံုးစြဲေနသူ ၃၀၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ HIV အိပ္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ခံေနရေၾကာင္းႏွင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အထိ ဆုိပါက အဆုိပါအေျခအေနထက္ အဆမ်ားစြာ ပိုႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျပည္နယ္ရဲတပ္ဖြဲ႕ မွတ္တမ္းမ်ားအရ နယ္ရဲႏွင့္ အထူးမူးယစ္တပ္ဖြဲ႕က ဖမ္းဆီးမႈ ေပါင္း ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လလယ္ပိုင္းအထိ အမႈေပါင္း ၁၃၅၂ မႈ၊ က်ား ၁၅၅၇ ဦး၊ မ ၃၃၇ ဦး၊ ေပါင္း ၁၈၉၄ ဦးကို ဖမ္းဆီးအေရးယူခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ အမႈေပါင္း ၁၈၁၄ မႈ၊ တရားခံေပါင္း ၂၄၀၇ ဦး၊ မူး ယစ္ေဆး၀ါးဖမ္းဆီးခဲ့သည့္ ကာလတန္ဖိုးက်ပ္  ၈၅၂၁၆ သိန္းေက်ာ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္၌ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးအမႈ ၁၁၃၈ မႈမွ တရားခံ ၁၆၉၆ ဦး၊၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ၁၅၀၂ မႈမွ တရားခံ ၂၂၉၉ ဦး၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ အမႈေပါင္း ၁၈၉၀ မွ တရားခံ က်ား ၂၃၆၅ ဦး၊ မ ၃၈၄ ဦး စုစုေပါင္း ၂၇၄၉  ဦး၊၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ အမႈေပါင္း ၁၆၇၁ မႈမွ တရားခံ က်ား ၁၈၄၇ ဦး၊ မ ၂၉၅ ဦး စုစုေပါင္း ၂၁၄၂ ဦး၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ၁၅၂၉ မႈမွ တရား ခံေပါင္း ၂၀၉၀ ကို အေရးယူခဲ့ေၾကာင္း သိရ သည္။

လိြဳင္ေကာ္အက်ဥ္းေထာင္တြင္ HIV ေ၀ဒနာရွင္အက်ဥ္းသားငါးဦး ART ေဆးမ်ား အျမန္ဆုံးရရွိေရးအပါအ၀င္ အေၾကာင္းအရာရွစ္ခ်က္ကို အေလးထားဂ႐ုျပဳေဆာင္ရြက္ေပးရန္ လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ အၾကံျပဳ

လြိဳင္ေကာ္အက်ဥ္းေထာင္တြင္ HIV ေရာဂါသည္အက်ဥ္းသားငါးဦး ART ေဆး အျမန္ဆုံးရရွိေရး အပါအ၀င္ အေၾကာင္းအရာ ရွစ္ခ်က္အား အေလးထားဂ႐ုျပဳေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ျမန္မာနိုင္ငံအမ်ဳိးသားလူ႔အခြင့္ အေရးေကာ္မရွင္အၾကံျပဳစာကုိ ၾသဂုတ္ ၁၇ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ၾသဂုတ္ ၈ ရက္မွ ၁၀ ရက္အထိ  ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္မွ လြိဳင္ေကာ္အက်ဥ္းေထာင္ကုိ ၾကည့္႐ႈစစ္ေဆးၿပီး ေနာက္သက္ဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားသို႔ ေပးပို႔ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အၾကံျပဳစာတြင္ မၾကာေသးမီက ေတြ႕ရွိခဲ့ရေသာ  HIV ေရာဂါသည္ အက်ဥ္းသား ငါးဦးအတြက္ ART ေဆးမ်ားရရွိေရး သက္ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနႏွင့္ ညိႇႏႈိင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရွိရသျဖင့္ အျမန္ဆံုးရရွိေရး ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း၊ တကၠသိုလ္၀င္စာေမးပြဲေျဖဆိုမည့္ အက်ဥ္းသားသံုးဦးကို မႏၲေလးဗဟိုအက်ဥ္းေထာင္သို႔ အျမန္ဆံုးေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း (သို႔မဟုတ္) လြိဳင္ေကာ္ အက်ဉ္းေထာင္၌ပင္ စာေမးပြဲေျဖဆိုႏိုင္ေရးအတြက္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ေၾကာင္း၊  ဘြဲ႕ရအက်ဥ္းသား၊ တကၠသိုလ္ေရာက္ရွိ အက်ဥ္းသား ၅၆ ဦးကို အျခားစာမတတ္ အက်ဥ္းသား၊ အက်ဥ္းသူမ်ားအား အတန္းပညာမ်ား ျပန္လည္သင္ၾကားျပသႏိုင္ေရး စည္း႐ံုးတာ၀န္ေပးေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္းႏွင့္ စာၾကည့္တိုက္တြင္ စိတ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေစနိုင္မည့္ စာအုပ္စာေပ၊ ဥပမာ- ခ်စ္ႏုိင္ (စိတ္ပညာ)၊ လယ္တြင္းသား ေစာခ်စ္၊ ဆရာေဖျမင့္ စသည့္ စာေရးဆရာႀကီးမ်ား ေရးသားေသာ စာအုပ္မ်ား ထပ္မံျဖည့္ဆည္း ေပးသင့္ေၾကာင္းတို႔ ပါရွိခဲ့သည္။

ထုိ႔ျပင္ အက်ဥ္းေထာင္အတြင္း အားကစားျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ ေနရာတစ္ခု သတ္မွတ္၍ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ေၾကာင္း၊ တိုက္ထဲရွိ အက်ဥ္းသားမ်ား လမ္းေလွ်ာက္ခ်ိန္၊ အားကစားျပဳလုပ္ခ်ိန္ကို ယခုထက္ ပိုမိုေပးသင့္ေၾကာင္း၊ ဖေယာင္းပုဆိုးစုတ္ျပဲေနသည့္ အိပ္ေဆာင္မ်ား၌ ဖေယာင္းပုဆိုးအသစ္မ်ား လဲလွယ္ေပးသင့္ေၾကာင္းႏွင့္ အမ်ဳိးသားအိပ္ေဆာင္တစ္ရွိ အခန္းေျခာက္ခန္းတြင္ရွိေသာ ၀င္ေပါက္တံခါးမ်ားမွာ အျမင့္သံုးေပ ေျခာက္လက္မ၊ အလ်ားမွာ ႏွစ္ေပသာရွိသျဖင့္ ေျခာက္ေပအျမင့္ ျပဳျပင္သင့္ေၾကာင္း ပါရွိခဲ့သည္။

ထုိသုိ႔ ၾကည့္႐ႈစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕က ေခၚယူေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့ေသာ အက်ဥ္းသားမ်ားကို လက္တံု႔ျပန္မႈမခံရေစေရးအတြက္ ေကာ္မရွင္ဥပေဒပုဒ္မ ၃၈ ႏွင့္  အညီအေလးထား ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ေကာ္မရွင္၏အၾကံျပဳစာတြင္ ေဖာ္ျပပါရွိခဲ့သည္။

ကုိယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး၏ ေသြးစစ္ခ်က္ အေျဖတြင္ HIV ပိုးေတြ႕ရွိဟု ဗဟုိအမ်ဳိးသမီးေဆး႐ုံႀကီး ေသြးစစ္ဌာန၌ ေဆးစစ္ခ်က္ မွားယြင္းေဖာ္ျပမႈ ျဖစ္ပြား

ဗဟုိအမ်ဳိးသမီးေဆး႐ုံႀကီး ေသြးစစ္ဌာနတြင္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး၏ ေသြးစစ္ခ်က္အေျဖ ေဖာ္ျပရာတြင္ HIV ပိုးေတြ႕သည္ဟု အေျဖမွား ေဖာ္ျပမႈ ဇူလုိင္ ၁၀ ရက္က ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆုိပါ အမ်ဳိးသမီးသည္ ကုိယ္၀န္သုံးလခြဲေက်ာ္ရွိၿပီး အသက္ (၃၁ ႏွစ္) အရြယ္ရွိသည့္ အမ်ဳိးသမီး တစ္ဦးျဖစ္ကာ ယင္းေဆး႐ုံႀကီးတြင္ ကေလးမီးဖြားရန္အတြက္ ကုိယ္၀န္ အပ္ႏွံထားေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီး လႈိင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနထုိင္သူျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျဖစ္စဥ္မွာ ယင္းေဆး႐ုံႀကီးတြင္ ယခုလ ၃ ရက္မွ စတင္ကာ ကုိယ္၀န္အပ္ႏွံထားျခင္းျဖစ္ၿပီး ၁၀ ရက္တြင္ ထြက္ရွိသည့္ ေသြးစစ္ခ်က္ အေျဖတြင္ HIV Positive ရွိသည္ဟု အေျဖမွား ထြက္ရွိခဲ့ေၾကာင္း ကာယကံရွင္ျဖစ္သူ မအိအိေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

“အစ္မ ကုိယ္၀န္အပ္တာက ဒီလ ၃ ရက္ေန႔က စအပ္တယ္။ အပ္တဲ့ေန႔မွာပဲ ေသြးစစ္တယ္။ အဆင့္ဆင့္ လုပ္ရတယ္ေပါ့။ ၿပီးေတာ့ တစ္ပတ္ျပန္ခ်ိန္းတယ္။ တစ္ပတ္ျပည့္တဲ့ေန႔ ျပန္သြားေတာ့ သူတုိ႔ေသြးအေျဖကုိ မနက္ ၉ နာရီေလာက္မွာ ထုတ္ေပးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေသြးအားနည္း မနည္း၊ ေသြးအမ်ဳိးအစား ဒါေတြကုိ သူတုိ႔ေျပာျပေပးတယ္။ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီေခၚၿပီး အစ္မအလွည့္ေရာက္ေတာ့ တာ၀န္က်ဆရာမက သမီးမွာ HIV ရွိေနတယ္ဆုိၿပီး ေျပာတယ္။ ေျပာၿပီး ဘာမွအားမငယ္နဲ႔ ဒီလုိေဆးက ေသာက္ရင္ လူတုိင္း သက္တမ္းေစ့ ေနလုိ႔ရတယ္ဆုိၿပီး ေျပာလာတယ္။ အစ္မအမ်ဳိးသားရဲ႕ အလုပ္ေတြကုိေမးတယ္။ အစ္မကလည္း အကုန္ေျပာျပတယ္။ အဲဒီက်ေတာ့ အမ်ဳိးသားကုိ ေသြးစစ္ခုိင္းလုိက္ပါဆုိၿပီး ေျပာလာတယ္။ သမီးမွာ ရွိေနတဲ့အတြက္ သူ႔ကုိပါ စစ္ခုိင္းလုိက္ပါ ဆုိၿပီးေျပာတယ္။ အစ္မတုိ႔ မိသားစုေတြမွာ ဒါမ်ဳိးမရွိဘူးလုိ႔ေျပာေတာ့ သူတုိ႔က လက္မခံခ်င္ဘူး” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

ယင္းကဲ့သုိ႔ ေျပာဆုိၿပီးေနာက္ တာ၀န္က်ဆရာမက ဆရာ၀န္ႀကီးႏွင့္ ေပးေတြ႕ေၾကာင္း၊ ဆရာ၀န္ႀကီးကလည္း ေဆးစစ္ခ်က္အေျဖမ်ားကုိ ၾကည့္႐ႈကာ HIV ေဆး ထုတ္ယူရမည့္ ရက္မ်ားကုိ ေျပာလာေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားသည္။

“အစ္မကလည္း ထပ္စစ္မယ္ဆုိၿပီး အေျဖထြက္တဲ့ေန႔ ၁၀ ရက္ေန႔မွာပဲ နီနီေဆးခန္းကုိသြားၿပီး ပုိးရိွ မရွိ ခ်က္ခ်င္းသြားစစ္တယ္။ ဒီပုိး မရွိဘူးဆုိၿပီး အေျဖထြက္လာတယ္။ ဒါနဲ႔ တာ၀န္က်ဆရာမကုိ စစ္ထားတဲ့ စာရြက္ကုိ Viber ကေန လွမ္းပုိ႔ေပးလုိက္ေတာ့ ‘မရွိဘူး။ ၀မ္းသာစရာပဲ’ လုိ႔ေျပာတယ္။ ၿပီးေတာ့ ပုိၿပီးေသခ်ာေအာင္ အမ်ဳိးသားဓာတ္ခြဲဌာနကုိ ထပ္စစ္ခုိင္းတယ္။ စစ္လုိက္တယ္။ ဒီပုိးမရွိဘူးဆုိၿပီး အေျဖက ထြက္လာတယ္။ ေနာက္ အစ္မအမ်ဳိးသားက နယ္ေရာက္ေနတဲ့အတြက္ နယ္မွာပဲ စစ္ခုိင္းလုိက္ေတာ့ ဒီပုိး သူ႔မွာလည္း လုံး၀မရွိဘူးဆုိၿပီး အေျဖထြက္လာတယ္” ဟု မအိအိေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

ေသြးစစ္ခ်က္အေျဖ ရယူသည့္ေန႔တြင္ပင္ ေဆးစာရြက္မ်ားထဲတြင္ နာမည္မတူ၊ အသက္မတူ၊ ကုတ္နံပါတ္တူသည့္ စာရြက္ တစ္ရြက္လည္း ပါရွိလာေၾကာင္း ၎ကေျပာၾကားသည္။

အဆုိပါ စာရြက္ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဗဟုိအမ်ဳိးသမီး ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီး ေဒါက္တာခင္ျပံဳးၾကည္အား ေမးျမန္းရာတြင္ အျခားကုိယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး၏ ေဆးစာရြက္ျဖစ္ၿပီး ကုတ္နံပါတ္မွာ တာ၀န္က် ဆရာမမွ လက္ေရးေသာ့ၿပီး ေရးထားသျဖင့္ ဆင္တူယုိးမွား ျဖစ္သြားခဲ့ေၾကာင္း ရွင္းျပသည္။

ေဆးစစ္ခ်က္အေျဖ မွားယြင္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ တာ၀န္ရွိဆရာ၀န္က “စစ္တဲ့အခါမွာ စစ္ေဆးမႈကုိ သုံးႀကိမ္လုပ္ရတယ္။ အဲဒီလုိ သုံးႀကိမ္လုပ္တဲ့ အခါမွာလည္း အေျဖက HIV Positive ဆုိၿပီးထြက္ေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆီးစစ္တာတုိ႔၊ ေသြးစစ္တာတုိ႔ကုိ မိနစ္ ၂၀ အတြင္း ဖတ္ရတာေပါ့။ ဆရာမတုိ႔ သုံးသပ္တာကေတာ့ မိနစ္ ၂၀ မ်ား ေက်ာ္သြားလုိ႔လား ဆုိၿပီးေပါ့။ ၿပီးေတာ့ လူတစ္ေယာက္က ေသြးမစစ္ခင္မွာ တုပ္ေကြးမိၿပီး ဖ်ားတာတုိ႔၊ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ျဖစ္တာတို႔ ျဖစ္ထားရင္လည္း ဒီပုိးေပၚလာတတ္တယ္” ဟု ၎ကရွင္းျပသည္။

အဆုိပါေဆး႐ုံတြင္ ယင္းကဲ့သုိ႔ ျဖစ္စဥ္မ်ဳိးမွာ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆုိပါျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အမ်ားျပည္သူမ်ား သိရွိရန္အတြက္ ေျဖရွင္းေပးရန္ ဇူလုိင္ ၂၀ ရက္က ဗဟုိအမ်ဳိးသမီး ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီးအား ေတာင္းဆုိခဲ့ေၾကာင္း၊ ေတာင္းဆုိမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီးဘက္က  ဇူလုိင္ ၂၂ ရက္က ေတြ႕ဆုံေျဖရွင္း ေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“၂၂ ရက္က ေဆး႐ုံဘက္ကေတာ့ ေျဖရွင္းေပးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ားျပည္သူသိေအာင္ ခ်ျပခ်င္တယ္။ အမ်ားျပည္သူ သိေအာင္လည္း ဒီကိစၥကုိ ခ်ျပသြားမယ္” ဟု မအိအိေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

အဆုိပါ ေတြ႕ဆုံမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီး ေဒါက္တာခင္ျပံဳးၾကည္အား ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာတြင္ ေျပလည္မႈ ရရွိသြားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုသည္။

ေဆးယဥ္ပါး အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ျဖစ္ပြားသူမ်ား ရွိလာၿပီး ေအအာတီေဆး ယဥ္ပါးမႈမ်ားကို အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားထက္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္မ်ားတြင္ ပိုေတြ႕ေနရ

အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ လူနာမ်ားအတြက္ နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္အဖြဲ႕က ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ ေဆးခန္းတြင္ ေအအာတီေဆး လာေရာက္ ထုတ္ယူေနသူအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-အိသဥၨာက်ာ္)

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေဆးယဥ္ပါး အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ျဖစ္ပြားမႈမ်ား ရွိလာၿပီး ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူမ်ားအနက္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္မ်ားမွာ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားထက္ ပထမအဆင့္ ေဆးယဥ္ပါးမႈ ပိုမိုမ်ားျပားေနေၾကာင္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ လူနာမ်ားအား ေဆးကုသမႈ ေပးေနသည့္ နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္အဖြဲ႕မွ သိရသည္။

အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီေရာဂါပိုးရွိ ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္မ်ားသည္ ေရာဂါဒဏ္ ခံစားရေသာ အဓိကအုပ္စု တစ္စုျဖစ္ေသာ္လည္း ပံ့ပိုးကူညီမႈ ျပဳလုပ္ၾကရာတြင္ မၾကာခဏ လ်စ္လ်ဴ႐ႈခံေနၾကရသူမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္ေလးမ်ား၏ ဆယ္ေက်ာ္သက္ဘ၀ အထူးလိုအပ္ခ်က္မ်ားသည္လည္း လံုေလာက္စြာ ဂ႐ုတစိုက္ကူညီပံ့ပိုးမႈ မရရွိၾကေသာေၾကာင့္ ရလဒ္အေနျဖင့္ ၎အုပ္စု၀င္မ်ားအတြင္း ေဆးယဥ္ပါးျဖစ္ပြားမႈ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာလည္း ျမင့္မားေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္အဖြဲ႕က လူနာေတြအတြက္ အင္းစိန္နဲ႔ သာေကတ ေဆးခန္းမွာ က်န္းမာေရး ၀န္ေဆာင္မႈေတြကို ေပးေနပါတယ္။ အင္းစိန္နဲ႔ သာေကတေဆးခန္း ႏွစ္ခုေပါင္းရင္ လူနာေပါင္း ၁၇၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိတယ္။ လူနာေတြထဲမွာ ေအအာတီေဆး ေသာက္ေနရတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္ေတြလည္း ပါၿပီးေတာ့ လူနာ ၈၀၀ ေက်ာ္ ရွိပါတယ္။ လူနာေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လိုအပ္ရင္ လိုအပ္သလို ၾကည့္ေပးၿပီး က်န္းမာေရး အရမ္းေကာင္းေနတဲ့ လူနာေတြဆိုရင္ေတာ့ သံုးလ တစ္ႀကိမ္ ျပန္ၾကည့္ပါတယ္။ ေအအာတီေဆးက ပံုမွန္ စြဲေသာက္ရတယ္။ အခ်ိန္တိက်ရတယ္။ ပမာဏ တူညီရတဲ့အတြက္ စနစ္တက် မေသာက္ရင္ ေဆးယဥ္ပါး ျဖစ္တာေပါ့။ အခု ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္ေတြက အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူေတြထက္ ပထမအဆင့္ ေဆးယဥ္ပါးမႈက ပိုမ်ားေနတယ္။ ျဖစ္ႏုိင္ေျခက သူတို႔က ငယ္တဲ့အခ်ိန္မွာက်ေတာ့ သူတို႔ကို ေစာင့္ေရွာက္တဲ့သူအေပၚမွာ မွီခိုေနရတယ္။ ေစာင့္ေရွာက္ေပးတဲ့သူက အလုပ္မ်ားလို႔၊ မအားလို႔ ေဆးကို ပံုမွန္ မလုပ္ေပးႏုိင္တာမ်ဳိး၊ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့ မိဘေတြ မရွိၾကေတာ့ဘူး။ တျခား ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းေတြနဲ႔ ေနရတဲ့အခါ အခ်ိန္မွန္မွန္ ေဆးမေသာက္ႏုိင္တာေတြက မ်ားလာတယ္။ ၾကာလာတဲ့အခါ လူနာက ပထမအဆင့္ ေဆးေတြနဲ႔ ကုလို႔ မရၾကေတာ့ဘူး။ အဓိက ေဆးကို ပံုမွန္ မေသာက္လို႔ ေဆးယဥ္ပါးတာေတြ ျဖစ္တာပါ။ ဒီလို ပထမအဆင့္ ေဆးယဥ္ပါးတဲ့ သူေတြကို ဒီထက္ပိုျပင္းတဲ့ ဒုတိယအဆင့္ ေဆးေတြနဲ႔ ျပန္ကုေပးရပါတယ္” ဟု နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္အဖြဲ႕၊ သာေကတ ေဆးခန္းမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္အဖြဲ႕ (ရန္ကုန္) တြင္ ေအအာတီေဆး ေသာက္သံုးေနရသူ လူနာ စုစုေပါင္း ၁၇၀၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ယင္းတို႔အနက္ အသက္ ၁၀ ႏွစ္မွ ၁၉ ႏွစ္ၾကား ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္ ၈၀၀ ေက်ာ္ ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ဒုတိယအဆင့္ ေအအာတီေဆး ေသာက္သံုးေနရသူ ဆယ္ေက်ာ္သက္လူငယ္မွာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ ခန္႔ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္အဖြဲ႕သည္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွစ၍ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အသက္ကယ္ ေအအာတီေဆးကုထံုးကို စတင္ခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ရွမ္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီးတို႔တြင္ လက္ရွိ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ/တီဘီေရာဂါကု စီမံကိန္း လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလထိ ရရွိထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားအရ အဖြဲ႕၏ စီမံကိန္းေနရာမ်ား အားလံုးတြင္ ေအအာတီေဆးျဖင့္ လူနာ ၃၄၈၇၇ ဦးကို ကုသေပးေနၿပီး ယင္းတို႔အနက္မွ ၁၈၀၇ ဦးမွာ အသက္ ၁၀ ႏွစ္မွ ၁၉ ႏွစ္ၾကား လူငယ္မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းအေရအတြက္မွာ လူနာစုစုေပါင္း၏ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕အပါအ၀င္ အာဆီယံရွစ္ႏုိင္ငံရွိ ၿမိဳ႕ႀကီး ၅၀ တြင္ ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ HIV ကင္းစင္ေရး G2Z စီမံခ်က္ကို ဘားအံၿမိဳ႕ႏွင့္ ျမ၀တီၿမိဳ႕တြင္ တုိးခ်ဲ႕ေဆာင္ရြက္မည္

ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕အပါအ၀င္ အာဆီယံရွစ္ႏုိင္ငံရွိ ၿမိဳ႕ႀကီး ၅၀ တြင္ ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ G2Z စီမံခ်က္အား ဘားအံၿမိဳ႕ႏွင့္ ျမ၀တီၿမိဳ႕မ်ားတြင္ တုိးခ်ဲ႕ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ေျပာၾကားသည္။

အဆုိပါကိစၥအား ျမန္မာႏိုင္ငံက အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံအျဖစ္ က်င္းပသည့္ အာဆီယံၿမိဳ႕ႀကီးမ်ား၌ HIV ကင္းစင္ေရး ေဒသဆိုင္ရာ အစည္းအေ၀း (ASEAN Cities Getting to Zero, Regional Consultation Meeting) ကို မြန္ျပည္နယ္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ရွိ ႐ြိဳင္ရယ္ဟသၤာဟိုတယ္တြင္ ဧၿပီ ၂၀ ရက္ နံနက္ ၈ နာရီခြဲတြင္ က်င္းပရာ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက အမွာစကားေျပာၾကားရာတြင္ ထည့္သြင္းေျပာၾကားေၾကာင္း သိရသည္။

ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက HIV/AIDS ေရာဂါသည္ ႏိုင္ငံမ်ားအားလုံး လက္တြဲပူးေပါင္း ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေၾကာင့္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား သိသာစြာရရွိေနေသာ္လည္း မိမိတို႔အေနျဖင့္ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္ ေရာင့္ရဲမေနသင့္ဘဲ ေရာဂါ၏သဘာ၀နွင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအေျခအေနကို ႐ႈေထာင့္ေပါင္းစုံမွ သတိမျပတ္ ဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ စုံစမ္းေထာက္လွမ္းေသာ္လည္း မေတြ႕ရွိသည့္ ပုန္းကြယ္ေနသည့္ လူနာမ်ားရွိေနႏိုင္ေၾကာင္း၊ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား၏ ၿမိဳ႕ေတာ္မ်ားတြင္ HIV/AIDS ကင္းစင္ေရးစီမံခ်က္ကို HIV ပိုးကူးစက္ခံရသူ အသစ္မရွိေရး HIV/AIDS ႏွင့္ပတ္သက္၍ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ လုံး၀မရွိေရးႏွင့္ AIDS ေရာဂါျဖင့္ ေသဆုံးသူမရွိေရး စသည့္ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွစတင္၍ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ကုသေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အက်ဳိးရွိထိေရာက္စြာျဖင့္ အာဆီယံၿမိဳ႕ေတာ္မ်ား၌ အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ HIV/AIDS ေရာဂါသည္ ျပည္သူက်န္းမာေရးအႏၲရာယ္အျဖစ္မွ အဆုံးသတ္ရပ္တန္႔ႏိုင္ေရးအတြက္ လက္ေတြ႕က်ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ စီမံခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း။

ယခု G2Z စီမံခ်က္ ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ ေထာက္ပံ့ကူညီေပးေသာ မူ၀ါဒႏွင့္ ဥပေဒမ်ားရွိေရး၊ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား အခ်ိန္ႏွင့္တစ္ေျပးညီရရွိေရး၊ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ပညာရပ္လုပ္ငန္းမ်ား၊ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားအၾကားတြင္ ပူးေပါင္းညိႇႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္မႈေကာင္းျခင္း၊ ျပည္သူမ်ား တက္ၾကြစြာပူးေပါင္းပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမ်ားသည္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ပါေၾကာင္း၊ ယခုအခ်ိန္ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕အပါအ၀င္ ASEAN ႏိုင္ငံရွစ္ႏိုင္ငံရွိ ၿမိဳ႕ႀကီး ၅၀ ၌ G2Z စီမံခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး ဘားအံၿမိဳ႕ႏွင့္ ျမ၀တီၿမိဳ႕မ်ား၌လည္း တိုးခ်ဲ႕ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးက ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ ဤေဒသဆိုင္ရာ အစည္းအေ၀းသည္ တက္ေရာက္လာေသာ ႏိုင္ငံမ်ားအၾကား အဖိုးတန္အေတြ႕အၾကဳံမ်ား၊ သင္ခန္းစာမ်ား၊ ခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္ရြက္ပုံ နည္းလမ္းသစ္မ်ားကို အျပန္အလွန္မွ်ေ၀ႏိုင္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ပါေၾကာင္း၊ ဤအစည္းအေ၀းမွတစ္ဆင့္ HIV/AIDS ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တည္တံ့ခိုင္ျမဲေသာ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားရရွိႏိုင္မည့္ လက္ေတြ႕က်ေသာ နည္းလမ္းႏွင့္ အေျဖမ်ားကိုေဆြးေႏြး ထုတ္ေဖာ္သြားႏိုင္မည္ဟု ယုံၾကည္ပါေၾကာင္း၊ အျမစ္တြယ္ေနေသာ ဤ HIV/AIDS ေရာဂါအႏၲရာယ္ႀကီးကို ျပန္လည္ေခါင္းေထာင္ ဦးေမာ့မလာႏိုင္သည္အထိ ကင္းစင္အဆုံးသတ္သြားေစရန္ မိမိတို႔ အားလုံးစုေပါင္းၿပီး နည္းလမ္းေပါင္းစုံ၊ ဘက္ေပါင္းစုံမွ ခ်ဥ္းကပ္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သြားရန္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထုိးသြင္းမႈေၾကာင့္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိး ကူးစက္မႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္ၿပီး ေဆး၀ါးထုိးသြင္းသူ အေယာက္ ၁၀၀ တြင္ အေယာက္ ၂၀ ေက်ာ္သည္ ေရာဂါပုိးရွိေနဟုဆုိ

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါး အေၾကာထဲ ထုိးသြင္းမႈေၾကာင့္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိး ေရာဂါကူးစက္မႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္ၿပီး မူးယစ္ေဆးထုိးသြင္းသူ အေယာက္ ၁၀၀ တြင္ အေယာက္ ၂၀ ေက်ာ္သည္ ယင္းေရာဂါပုိးရွိေနသည္ကုိ ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီလူနာမ်ားကုိ ျပဳစုကုသေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ေ၀ဘာဂီေဆး႐ုံႀကီးမွ၊ အထူးကုဆရာ၀န္ႀကီး ပါေမာကၡ ေဒါက္တာထင္ေအာင္ေစာက ေျပာၾကားသည္။

ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္မႈမ်ားအရ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိး ကူးစက္ခံရသူ အသစ္ေပါင္း ၁၁၀၀၀ ခန္႔ရွိၿပီး ၎တုိ႔အနက္ ဦးတည္အုပ္စုမ်ားျဖစ္သည့္ မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထုိးသြင္းသူမ်ားတြင္ ၂၉ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အမ်ဳိးသမီး လိင္လုပ္သားမ်ားတြင္ ခုနစ္ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အမ်ဳိးသားခ်င္း လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ားတြင္ ၁၃ ရာခုိင္ႏႈန္းႏွင့္ လိင္လုပ္သားမ်ား၏ အမ်ဳိးသား လိင္ဆက္ဆံေဖာ္မ်ားတြင္ ၂၃ ရာခုိင္ႏႈန္းထိရွိၿပီး ေရာဂါပုိးကူးစက္ခံရသူအသစ္ စုစုေပါင္း၏ ရာခုိင္ႏႈန္း ၇၀ ေက်ာ္အထိရွိေၾကာင္း သိရသည္။

အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြပုိး အသစ္ကူးစက္ခံရမႈသည္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ လူဦးေရ ၃၅၀၀၀ ရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ၁၅၀၀ ေက်ာ္အထိ က်ဆင္းလာေသာ္လည္း ၂၀၃၀ အကုန္တြင္ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီြပုိး ကူးစက္မႈ ကင္းေ၀းသည့္ အဆင့္ထိေရာက္ရန္ ရည္မွန္းေဆာင္ရြက္ေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွစ၍ အရြယ္မ်ဳိးစုံ မူးယစ္ေဆး၀ါး ထုိးသြင္းေနသည္ကုိ ေတြ႕ရွိရၿပီး ယင္းကဲ့သုိ႔ ထုိးသြင္းသူမ်ားတြင္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိးသာမက ဘီပုိး၊ စီပုိး၊ ေရာဂါမ်ား တြဲျဖစ္ႏုိင္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ သာမန္လူမ်ားထက္ပုိ၍ အႏၲရာယ္ရွိႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လိင္ကြဲဆက္ဆံမႈမွတစ္ဆင့္၊ အမ်ဳိးသားႏွင့္ အမ်ဳိးသမီး ဆက္ဆံတာမွတစ္ဆင့္ ေရာဂါပုိး ကူးစက္မႈ အမ်ားဆုံး ဆုိေသာ္လည္း လိင္တူဆက္ဆံသည့္ သူမ်ားတြင္လည္း ေရာဂါပုိးကူးစက္မႈရွိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ လူအုပ္စုလုိက္ၾကည့္မည္ ဆုိပါက အျခားသာမာန္သူမ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထုိးသြင္းသူမ်ားသည္ ေရာဂါပုိးကူးစက္ခံရမႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိး ကူးစက္ခံရမႈသည္ တစ္ႏုိင္ငံလုံး တစ္ေျပးညီ ျဖစ္ပြားေနျခင္း မဟုတ္ဘဲ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြပုိး ကူးစက္ရန္ အႏၲရာယ္မ်ားေသာ ဦးတည္အုပ္စုမ်ား (Key effected populations) ျဖစ္သည့္ မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထုိးသြင္းသူမ်ား၊ အမ်ဳိးသမီး လိင္လုပ္သားမ်ားႏွင့္ အမ်ဳိးသားခ်င္း လိင္ဆက္ဆံမႈမ်ား တြင္အျဖစ္မ်ားကာ ေနရာေဒသအားျဖင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ (ေျမာက္ပုိင္း)၊ မႏၲေလးတုိင္း ေဒသႀကီးႏွင့္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးတုိ႔တြင္ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း အျမင့္မားဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြ ကူးစက္ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနကုိ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္း စစ္တမ္းမ်ားအရ ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း သိရသည္။

 

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကာကြယ္ကုသေရးလုပ္ငန္းမ်ား ပိုမိုလႊမ္းျခံဳမႈေပးႏုိင္ရန္ USAID က UHF စီမံခ်က္ကို ႏွစ္ႏွစ္ၾကာ လုပ္ေဆာင္မည္

အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ အသိပညာေပးအစီအစဥ္တြင္ ျပသထားသည့္ အေထာက္အကူျပဳပစၥည္းမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကာကြယ္ကုသေရးလုပ္ငန္းမ်ား ပိုမိုလႊမ္းျခံဳမႈေပးႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္၍ USAID က ‘USAID HIV/AIDS Flagship (UHF)’ စီမံခ်က္ကို ႏွစ္ႏွစ္ၾကာ လုပ္ေဆာင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

UHF စီမံခ်က္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ကင္းေ၀းေစရန္ ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ႏိုင္ငံ၏ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ေထာက္ပံ့ေပးသည့္ အစီအစဥ္ျဖစ္ၿပီး စီမံကိန္းကာလမွာ ႏွစ္ႏွစ္ၾကာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဆုိပါစီမံကိန္းသည္ လက္ရွိ က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၊ ကမၻာ့ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ႏွင့္ အျခားေသာမိတ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ အတူတကြ လက္တြဲေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး စစ္ေဆးေပးျခင္း၊ ေအအာဗြီေဆး၀ါးမ်ားျဖင့္ ကုသေပးျခင္း စသည့္လုပ္ငန္းမ်ား ပိုမိုလႊမ္းျခံဳလာႏုိင္ေစရန္ႏွင့္ အရည္အေသြး ပိုမိုျမင့္မားလာေစရန္ ကူညီေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ USAID -U.S President’s Emergency Plan for AIDS Relief (PEPFAR) ၏ ရန္ပံုေငြအေထာက္အပံ့ျဖင့္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကာကြယ္ကုသေရးလုပ္ငန္းမ်ား ပိုမိုလႊမ္းျခံဳမႈေပးႏုိင္ေစရန္ ရည္ရြယ္သည့္ UHF စီမံခ်က္အား UNAIDS မွတစ္ဆင့္ ႀကီးၾကပ္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး CPI အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူထုမိတ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းမွ အျခားေသာ မိတ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္အတူ အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ျဖစ္သည္။

ယင္းစီမံခ်က္သည္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အမ်ဳိးသားမဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္း (၂၀၁၆-၂၀၂၀) ၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ စီမံခ်က္လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အမ်ဳိးသားခုခံက် ကာလသားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးစီမံခ်က္၏ လမ္းညႊန္ခ်က္ျဖင့္ CPI ႏွင့္အတူ အျခားမိတ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အတူတကြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္အတြင္းက UNAIDS ၏ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ေျခာက္ႏွစ္အတြင္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီေၾကာင့္ ေသဆံုးႏႈန္း ၅၂ ရာခိုင္ႏႈန္း (ထက္၀က္ေက်ာ္) က်ဆင္းသြားေၾကာင္း၊ ေသဆံုးမႈႏႈန္းမ်ားက်ဆင္းရျခင္း အဓိကအေၾကာင္းရင္းမွာ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္းက အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီကုသမႈမ်ား သိသိသာသာတိုးျမႇင့္ခဲ့ၿပီး အဆိုပါကုသမႈမ်ားကို အစိုးရဌာနမ်ားႏွင့္အတူ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ပုဂၢလိကအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ပူးေပါင္းကာ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ အစိုးရက က်န္းမာေရးအသံုးစရိတ္မ်ား ႏွစ္အလိုက္ တိုးျမင့္လာမႈမ်ားေၾကာင့္ ကုသေရးအပိုင္းတိုးျမႇင့္ျခင္း၊ ေဆး၀ါးေထာက္ပံ့မႈအပိုင္း တိုးျမႇင့္ျခင္းမ်ား ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္မႈမ်ားအရ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ကူးစက္ခံရသူအသစ္ေပါင္း ၁၁၁၄၉ ရွိၿပီး ေန႔စဥ္လူဦးေရ ၃၀ ခန္႔ေရာဂါကူးစက္ခံေနရေၾကာင္း၊ ၎တို႔အနက္ ဦးတည္အုပ္စုမ်ားျဖစ္သည့္ မူးယစ္ေဆးအေၾကာထဲ ထိုးသြင္းသူမ်ားတြင္ ၂၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အမ်ဳိးသမီးလိင္လုပ္သားမ်ားတြင္ ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အမ်ဳိးသားခ်င္း လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ားတြင္ ၁၃ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ လိင္လုပ္သားမ်ား၏ အမ်ဳိးသားလိင္ဆက္ဆံေဖာ္မ်ားတြင္ ၂၃ ရာခိုင္ႏႈန္းထိရွိေနၿပီး ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူအသစ္ စုစုေပါင္း၏ ရာခိုင္ႏႈန္း ၇၀ ေက်ာ္အထိရွိေနေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနက ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္းက ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။

၂၀၃၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ ကပ္ေရာဂါအျဖစ္မွ အဆံုးသတ္ရန္ ရည္ရြယ္ထားေၾကာင္း အဆိုပါ၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

HIV ပုိးရွိေၾကာင္း မွားယြင္းေဖာ္ျပခဲ့သည့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ေဆး႐ံုအား နစ္နာေၾကး က်ပ္သိန္း ၃၀၀ ေပးေလ်ာ္ေစရန္ အမိန္႔ခ်

လူနာအား အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိးရွိေၾကာင္း မွားယြင္းေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ေဆး႐ံုအား က်ပ္သိန္း ၃၀၀ ရလိုမႈျဖင့္ ခ႐ိုင္တရား႐ံုးတြင္ တရားစြဲဆုိထားရာ လူနာရွင္ဘက္က အႏုိင္ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိးရွိေၾကာင္း မွားယြင္း ေဖာ္ျပခဲ့သျဖင့္ လူနာရွင္အား တရား႐ံုးကုန္ က်စရိတ္ႏွင့္ နစ္နာေၾကး က်ပ္သိန္း ၃၀၀ ေပးေဆာင္ေစရန္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၀ ရက္က အမိန္႔ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး ျမင္းျခံခ႐ိုင္ ေတာင္သာၿမိဳ႕နယ္ ဘုရားလွေက်းရြာမွ ဦး၀င္းတင္ (၆၆ ႏွစ္) သည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလအတြင္းက က်န္းမာေရး မေကာင္းသျဖင့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ ၿမိဳ႕ေတာ္ေဆး႐ံု သို႔ တက္ေရာက္ကုသခဲ့ရာ ေဆးစစ္အေျဖ တြင္ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိးေတြ႕ရွိရၿပီး ေရာဂါပိုးျမင့္မားေသာေၾကာင့္ အဆုတ္ထဲသုိ႔ပင္ ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေဆး႐ံုမွ ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ေရာဂါအေျခအေနအရ ကုသခဲ့ရာ ေဆး႐ံုတြင္ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီပိုး ေရာဂါရွိသူမ်ားႏွင့္အတူ ကုသေနထုိင္ရသည့္ အတြက္ မေနလုိသျဖင့္ ေဆး႐ံုမွဆင္းကာ ရြာသုိ႔ျပန္လာခဲ့ေၾကာင္း၊ ေဆး႐ံုမွဆင္းအၿပီး တစ္လခန္႔အၾကာ က်န္းမာေရးျပန္လည္ ေကာင္းမြန္လာကာ နားအၾကားအာ႐ံုခ်ဳိ႕တဲ့ ေနသျဖင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဆာကူရာေဆး႐ံုသို႔ သြားေရာက္စစ္ေဆးခဲ့ရာ ဦး၀င္းတင္တြင္ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိးမရွိသည္ကုိ ေပၚေပါက္ခဲ့ ေၾကာင္း၊ ထုိသို႔ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီပိုးမရွိဘဲ ရွိသည္ဟုဆုိကာ မွားယြင္းေဖာ္ျပခဲ့သလို အဆုိပါပိုး ရွိသည္ဆုိသျဖင့္ ေသာက္သံုးခဲ့ရသည့္ေဆး မ်ားေၾကာင့္ အၾကားအာ႐ံုခ်ဳိ႕တဲ့ခဲ့ရေၾကာင္း၊ သို႔ျဖစ္ပါ၍ ေဆးကုသရာတြင္ တိက်ေသခ်ာ စြာမရိွမႈေၾကာင့္ လူနာမွာ ရပ္ရြာတြင္ အရွက္ရ ျခင္းတုိ႔အတြက္ နစ္နာေၾကးရလုိမႈျဖင့္ တရား စြဲဆုိျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

က်ပ္သိန္း ၃၀၀ ရလိုေၾကာင္း နစ္နာခဲ့ သူ ဦး၀င္းတင္က တရားလိုျပဳလုပ္ကာ ၿမိဳ႕ေတာ္ေဆး႐ံုကုိယ္စား တာ၀န္ခံ႐ုံးအုပ္ႀကီး ေဒၚႏြယ္ႏြယ္၀င္းကုိ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာမွ စတင္တရားစြဲဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

လူနာရွင္အား နစ္နာေၾကး က်ပ္သိန္း ၃၀၀ ေပးေလ်ာ္ေစရန္ အမိန္႔ခ်ခဲ့ေသာျဖစ္ရပ္သည္  ပုဂၢလိကေဆး႐ံု၏ အမွားေၾကာင့္ ပထမဆံုး နစ္နာေၾကးေပးရမႈ ျဖစ္ဖြယ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။