ရာသီတုပ္ေကြး H1N1 မွာ ႏွစ္စဥ္ျဖစ္ပြားတတ္ေသာ ေရာဂါျဖစ္သျဖင့္ အျခားကူးစက္ေရာဂါမ်ား နည္းတူ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈျခင္းကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္မည္

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈရွိခဲ့သည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလအတြင္းက  ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ႏွာေခါင္းစည္း တပ္ဆင္၍ သြားလာေနသူ အခ်ဳိ႕အား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါမွာ ႏွစ္စဥ္ျဖစ္ပြားတတ္ေသာေရာဂါ ျဖစ္သျဖင့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ စသည့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားနည္းတူ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈ၍ကာ ကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို လာမည့္ ႏွစ္မ်ားတြင္လည္း စီမံခ်က္မ်ားခ်မွတ္ကာ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါသည္ မိုးတြင္းကာလႏွင့္ ေဆာင္းတြင္းကာလတြင္ ပိုမိုျဖစ္ပြားကူးစက္တတ္ရာ ၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးႏွင့္ တံု႔ျပန္ေရးစီမံခ်က္ကို ေရးဆြဲ၍ ေရာဂါ ေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈေရးႏွင့္ တုံ႔ျပန္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တုပ္ေကြးဆန္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားႏွင့္ လတ္တေလာ ျပင္းထန္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းေရာဂါ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္းႏွင့္ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို Pandemic Influenza Preparedness (PIP) Framework ႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး စည္းမ်ဥ္းမ်ား ၂၀၀၅ ႏွင့္အညီ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေရးအတြက္ Pandemic Influenza Preparedness Strategic Plan ကို ျပန္လည္သံုးသပ္ၿပီး ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရး ကြင္းဆင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းဆုိင္ရာ စြမ္းရည္ျမႇင့္သင္တန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ပို႔ခ်ျခင္း၊ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါဆုိင္ရာ ဇာတ္တိုက္ေလ့က်င့္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး အေရးေပၚ စီမံခန္႔ခြဲေရးဗဟိုဌာန ဖြင့္လွစ္ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ေဆး႐ံုမ်ားတြင္ လိုအပ္ေသာေဆးႏွင့္ ေဆးပစၥည္းမ်ား အဆင္သင့္ရွိေစေရး ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ျပည္သူလူထုအတြင္း ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ က်န္းမာေရး အသိပညာေပး လုပ္ငန္းမ်ား ႏွစ္စဥ္မိုးရာသီ မတိုင္မီ ႀကိဳတင္ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ အမ်ဳိးသား က်န္းမာေရး ဓာတ္ခြဲမႈဆိုင္ရာဌာနကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္း၊ ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးမ်ား ယဥ္ပါးမႈ မျဖစ္ေစေရးအတြက္ အေရးႀကီးလုပ္ငန္း တစ္ရပ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းႏွင့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါဆုိင္ရာ သုေတသန လုပ္ငန္းမ်ားကို ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွစ၍ ရာသီတုပ္ေကြး H1N1 ျဖစ္ပြားေသဆံုးႏႈန္း သိသာစြာ က်ဆင္းသြားၿပီး ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈအဆင့္ကို လြန္စြာက်ဆင္း လာေသာအဆင့္ (very low case fatality) အျဖစ္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနက သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

 

ေသဆံုးသူ ၄၀ နီးပါးရိွခဲ့သည့္ ရာသီတုပ္ေကြး H1N1 ဂယက္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္တြင္ ႏွာေခါင္းစည္းတပ္လ်က္ သြားလာေနၾကသူမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ဒုတိယပတ္မွစ၍ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အပါအ၀င္ တိုင္းေဒသ ႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္အမ်ားစုတြင္ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါ Seasonal Influenza A (H1N1) 2009 ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး လူေသဆံုးမႈ ျဖစ္စဥ္မ်ား ဆက္တိုက္ရွိခဲ့သည့္အတြက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၏ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကား ျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ တစ္ခုအပါအ၀င္ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ဇူလိုင္လ မတိုင္မီကတည္းက ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ျဖစ္ပြားႏႈန္း၊ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံႏႈန္း သိသိသာသာ ျမင့္တက္မႈ မရွိျခင္းေၾကာင့္ လူထုၾကား သတိျပဳမႈ နည္းပါးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဇူလိုင္လ ဒုတိယပတ္အတြင္း  ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ Seasonal Influenza A (H1N1) 2009 ဓာတ္ခြဲအတည္ျပဳလူနာ ျဖစ္ပြားသူ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ သုံးဦး၊ ခ်င္းျပည္နယ္၊ မတူပီၿမိဳ႕တြင္ ၁၀ ဦးရွိၿပီး တစ္ဦးေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနက အတည္ျပဳ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ထိုသို႔ အတည္ျပဳခ်က္ ထြက္ေပၚခဲ့ၿပီးေနာက္ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ ေဆး႐ုံႀကီးတြင္ လူနာႏွစ္ဦး၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အေထြေထြေရာဂါကု ေဆး႐ုံသစ္ႀကီးတြင္ လူနာတစ္ဦးသည္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ Seasonal Influenza A (H1N1) 2009 ျဖင့္ တက္ေရာက္ကုသေနၿပီး လုိအပ္ေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈခံယူ လ်က္ရွိသည္ ဆိုေသာ သတင္းမ်ား ထပ္မံထြက္ေပၚခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ရာသီတုပ္ေကြး Seasonal Influenza A (H1N1) 2009 ျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္က ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနတြင္ ရွင္းလင္းပြဲတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ထိုရွင္းလင္းပြဲတြင္ ၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား၊ ကူးစက္ျမန္ေရာဂါမ်ား ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္း၊ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းႏွင့္ ထိေရာက္စြာ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးႏွင့္ အေထြေထြေရာဂါကု ေဆး႐ံုႀကီးမ်ားတြင္ တက္ေရာက္ ေဆးကုသမႈ ခံယူေနသည့္ လူနာသံုးဦး စလံုးမွာ စိုးရိမ္ရသည့္ အေနအထားတြင္ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ေသဆံုးလူနာမွာ ခ်င္းျပည္နယ္ မတူပီၿမိဳ႕မွ လူနာတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး တုပ္ေကြးေရာဂါ၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပင္းထန္အဆုတ္ေရာင္ ေရာဂါျဖင့္ ေသဆံုးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါ ရွင္းလင္းပြဲ မျပဳလုပ္မီ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနတြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနမွ အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ေဒါက္တာသက္ခိုင္၀င္း ဦးေဆာင္ၿပီး သမားေတာ္ႀကီးမ်ား၊ ေဆး႐ံုအုပ္ႀကီးမ်ား၊ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕မွ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ႏွီးႏႊယ္ဌာန အသီးသီးမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားျဖင့္ ညႇိႏႈိင္းအစည္းအေ၀းကိုလည္း ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား လ်င္ျမန္စြာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္ ကုသေရးဦးစီးဌာန အေနျဖင့္လည္း  ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးမ်ားႏွင့္ ပုဂၢလိက ေဆး႐ံုမ်ားတြင္ ရာသီတုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားသည့္ လူနာမ်ားကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကုသရန္ႏွင့္ ျပင္းထန္ေရာဂါ လကၡဏာရွိသည့္ လူနာမ်ားတြင္ ရာသီတုပ္ေကြး Seasonal Influenza A (H1N1) 2009 ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိမရွိ စစ္ေဆးရန္ ညႊန္ၾကားခဲ့သည္။ နယ္စပ္၀င္ေပါက္ ထြက္ေပါက္မ်ား၊ ေလဆိပ္၊ ေရဆိပ္မ်ားတြင္လည္း ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါပိုးကို ဂ်ပန္ႏုိင္ငံရွိ National Institute of Infections Disease ဓာတ္ခြဲခန္းသို႔ ပို႔ေဆာင္၍ အေသးစိတ္စစ္ေဆးရာ (၁) ေရာဂါပိုးမွာ တစ္ကမၻာလံုး ပံုမွန္ပ်ံ႕ႏွံ႔သည့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါပိုး အမ်ဳိးအစားျဖစ္ေၾကာင္း၊ (၂) ပံုမွန္ကုသသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါကို ကုသေသာေဆးမ်ားအား ၉၅ မွ ၉၈ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တံု႔ျပန္မႈရွိေၾကာင္း၊ (၃) ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး ေရာဂါပိုးႏွင့္ မ်ဳိး႐ိုးဗီဇ ေပါင္းစပ္မႈ မရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့သည္ဟု သံုးသပ္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ထိုအခ်ိန္က ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ တုိင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္မ်ားတြင ္ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ၊ ပိုးေတြ႕ရိွမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆန္းစစ္ခဲ့ရာ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးတြင္ ပိုးေတြ႕လူနာ အမ်ားဆံုး ေတြ႕ရွိရၿပီး ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးတို႔တြင္ ပိုးေတြ႕လူနာ ဒုတိယအမ်ားဆံုးရွိေၾကာင္း၊ ေသဆံုးမႈႏႈန္းအရ ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီးတြင္ ၂ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ၃ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီးတြင္ ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့သည္။

ဗဟိုကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးဌာနခြဲ အေနျဖင့္ ကုသေရး ဦးစီးဌာနႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ လတ္တေလာ ျပင္းထန္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ေရာဂါျဖင့္ ေဆး႐ံုတက္ေရာက္ ကုသခံယူရသူမ်ားအနက္ ေသဆံုးသည့္ႏႈန္းကို ေန႔စဥ္ဆန္းစစ္၍ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ ဆီးခ်ဳိေရာဂါရွိသူမ်ား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား၊ နာတာရွည္ေရာဂါအခံရွိသူမ်ား၊ ကေလးမ်ားတြင္ ပိုမိုေသဆံုးေၾကာင္း၊ ေသဆံုးရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားအနက္ ျပင္းထန္ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား ရွိေသာ္လည္း ေဆး႐ံုသို႔ေနာက္က်ၿပီး ေရာက္လာျခင္း၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ဘက္တီးရီးယားပိုးေၾကာင့္ အဆုတ္ေရာင္ျခင္းအတြက္ ေဆးယဥ္ပါးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေသဆံုးႏႈန္း ျမင့္မားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန က စက္တင္ဘာ ၂၆ ရက္အထိ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ H1N1 ပိုးေတြ႕ရွိသူ ဦးေရ ၄၀၀၊ ေသဆံုးသူဦး ေရ ၃၈ ဦးရွိေၾကာင္း တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ စတင္ခဲ့သည့္ ဇူလိုင္ ၂၁ ရက္မွ စက္တင္ဘာ ၂၆ ရက္ အထိ လတ္တေလာ ျပင္းထန္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါျဖင့္ ေဆး႐ံုတက္ေရာက္ ကုသသူ စုစုေပါင္းလူနာ ၁၁၈၀ အနက္ H1N1 ပိုးေတြ႕လူနာ စုစုေပါင္း ၄၀၀ ရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ စက္တင္ဘာ ၂၆ ရက္အထိ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသဆံုးသူဦးေရမွာ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ၁၃ ဦး၊ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးတြင္ ရွစ္ဦး၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ေျခာက္ဦးႏွင့္ အျခားတုိင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ၁၁ ဦး၊ စုစုေပါင္း ၃၈ ဦးရွိခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ H1N1 ပိုး ေတြ႕ရွိေသာ္လည္း ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါ၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ဳိးေၾကာင့္ ေသဆံုးျခင္း မဟုတ္ဘဲ အျခားေရာဂါအခံမ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ စုစုေပါင္း ၂၂ ဦးအထိ ရွိခဲ့သည့္ အတြက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၏ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကား က႑တြင္ ျပန္လည္ေဖာ္ျပ အပ္ပါသည္။

 

H1N1 ျဖစ္ပြားေသဆံုးႏႈန္း သိသာစြာ က်ဆင္းသြားၿပီး ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈအဆင့္အား လြန္စြာက် ဆင္းလာေသာအဆင့္ (Very Low Case Fatality) အျဖစ္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန သတ္မွတ္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ႏွာေခါင္းစည္းတပ္ သြားလာေနသူမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေက်ာ္ဇင္ၿဖိဳး )

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ကနဦး သံုးသပ္ခ်က္အား ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ျဖစ္ပြားႏႈန္း မ်ားျပားသည့္ ကာလျဖစ္သည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ဒုတိယပတ္အတြင္း ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျဖစ္ပြားမႈအေျခအေန ႏႈိင္းယွဥ္ခ်က္ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား၊ နည္းဗ်ဴဟာမ်ား၊ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား စသည္ျဖင့္ အေသးစိတ္ သံုးသပ္ခ်က္အား သိရွိႏိုင္ရန္ ၾသဂုတ္ ၁၃ ရက္က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယခုအခါ ေရာဂါျဖစ္ပြား ကူးစက္ေသဆံုးမႈမွာ သိသာစြာ က်ဆင္းလာၿပီး ေသဆံုးမႈ အေနျဖင့္လည္း စက္တင္ဘာ ၁ ရက္မွ စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္အထိ တစ္ဦးသာ ရွိေတာ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရာ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈ အဆင့္အား လြန္စြာက်ဆင္းလာေသာအဆင့္ (Very Low Case Fatality) အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္သျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ အေျခအေနကို ထိန္းခ်ဴပ္ႏိုင္သည့္ အေျခအေနအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေၾကာင္း စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္က က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၏ ဒုတိယအႀကိမ္ သံုးသပ္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ျဖစ္စဥ္စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဇူလိုင္ ၂၁ ရက္မွစတင္၍ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ‘Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09’ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္းႏွင့္ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကုိ က်န္းမာေရးဌာန အေျချပဳႏွင့္ ျပည္သူလူထုအေျချပဳ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ ဇူလိုင္ေနာက္ဆုံးရက္သတၱပတ္မွ ၾသဂုတ္ဒုတိယ ရက္သတၱပတ္အထိ လတ္တေလာ ျပင္းထန္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါျဖင့္ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ကုသမႈ၊ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ပိုးေတြ႕ရွိမႈ၊ ေသဆုံးမႈတို႔မွာ ေရာဂါကူးစက္မႈ အေျခအေန သုံးသပ္ခ်က္အရ Ascending Limb ႏွင့္ Peak Period ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ အမ်ားဆုံးကာလအျဖစ္ သုံးသပ္ႏိုင္ၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေန၊ ေသဆုံးမႈ အေျခအေနမွာ ၾသဂုတ္ ၁၅ ရက္မွစ၍ သိသိသာသာ က်ဆင္းလာေၾကာင္း၊ စာသင္ေက်ာင္း၊ လုပ္ငန္းခြင္၊ ဟိုတယ္၊ လူမႈေရးရိပ္သာႏွင့္ ေဂဟာမ်ား၊ အျခားလူစုလူေ၀းရွိေသာ ေနရာမ်ားတြင္ တုပ္ေကြးဆန္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား၊ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ေရာဂါ၏ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ အေျခအေန၊ ေရာဂါေၾကာင့္ ေဆး႐ုံတက္လူနာမ်ား ေသဆုံးမႈအေျခအေန (Case Fatality Rate Among SARI Cases) မ်ားျဖင့္ သုံးသပ္ခဲ့ရာ စက္တင္ဘာ ပထမ ရက္သတၱပတ္မွစ၍ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ေၾကာင့္ ေရာဂါေသဆုံးမႈ လြန္စြာေလ်ာ့နည္းလာျခင္း၊ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈမႈအရ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈမရွိျခင္း၊ ေ၀ဘာဂီေဆး႐ုံႀကီး၊ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႀကီး အပါအ၀င္ ေဆး႐ုံႀကီးမ်ားတြင္ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ ကုသသည့္ လူနာအေရအတြက္ က်ဆင္းလာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါျပင္းထန္မႈအဆင့္ အနိမ့္ဆုံးအေျခအေန (Low Severity) အဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိသြားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ ကုသေနေသာ ျပင္းထန္လူနာမ်ား ထံမွတစ္ဆင့္ ေဆးကုသေပးေနေသာ ဆရာ၀န္၊ ဆရာမမ်ား၊ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းမ်ားသို႔ ေရာဂါကူးစက္မႈ နည္းပါးျခင္း၊ လူနာမ်ား၏ မိသားစုမ်ားသို႔လည္း ဆင့္ပြားေရာဂါကူးစက္မႈ မရွိသေလာက္ နည္းပါးျခင္း၊ ေက်ာင္းမ်ား၊ အလုပ္႐ုံမ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အို ေဂဟာမ်ားတြင္ ေရာဂါကူးစက္ျဖစ္ပြားမႈ မရွိသေလာက္ နည္းပါးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ အေျခအေနကို အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ (Very Low Transmission) အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေရာဂါကူးစက္ ျပန္႔ပြားမႈႏွင့္ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ အနိမ့္ဆုံးအဆင့္တို႔သည္ တစ္ႏွစ္လုံး ျဖစ္ပြားသည့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ အေျခအေနမ်ား ျဖစ္သျဖင့္ လက္ရွိ ျဖစ္ပြားေနမႈအား သာမန္ရာသီ တုပ္ေကြးေရာဂါ (Seasonal Influenza) ျပန္႔ပြားကူးစက္မႈ အေျခအေနအျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

သို႔ေသာ္ သာမန္ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈတြင္လည္း အသက္အရြယ္ ငယ္လြန္းသူမ်ား၊ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္သူမ်ား၊ နာတာရွည္ေရာဂါရွိသူမ်ား (ဆီးခ်ဳိ၊ ႏွလုံးေရာဂါ၊ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ) အေနျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ခံရပါက ျပင္းထန္ၿပီး အသက္အႏၲရာယ္ရွိသျဖင့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါကို က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနမွ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ျခင္း၊ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းျခင္း လုပ္ငန္းမ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ မြန္းလြဲ ၂ နာရီ အထိ လတ္တေလာ ျပင္းထန္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါျဖင့္ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္သူ လူနာ ၁၁၃၁ ဦးအနက္ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ပိုးေတြ႕လူနာ ၃၉၈ ဦး၊ H3N2 ပိုးေတြ႕လူနာ ၄၆ ဦး ေတြ႕ရွိရေၾကာင္းႏွင့္ ျဖစ္ပြားမႈအေနျဖင့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးတို႔တြင္ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း အမ်ားဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

 

ကယားျပည္နယ္တြင္ ပထမဦးဆံုးအျဖစ္ ႏွစ္ႏွစ္အရြယ္ကေလးငယ္တစ္ဦးတြင္ ကနဦးသံသယ H1N1 ေရာဂါျဖစ္ေၾကာင္း အတည္ျပဳေျပာၾကား

ကယားျပည္နယ္တြင္ ပထမဦးဆံုးအျဖစ္ လိြဳင္ေကာ္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးတြင္ တက္ေရာက္ကုသမႈခံယူေနေသာ အသက္ႏွစ္ႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္တစ္ဦး၌ ကနဦးသံသယ H1N1 ေရာဂါျဖစ္ေၾကာင္း ေဆး႐ံုအုပ္ ေဒါက္တာရန္ႏိုင္ေမာင္က စက္တင္ဘာ ၇ ရက္ ညပိုင္းတြင္ အတည္ျပဳေျပာၾကားသည္။

ကေလးငယ္မွာ အသက္ႏွစ္ႏွစ္အရြယ္ ေယာက်္ားေလးတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္ ဖယ္ခံုၿမိဳ႕နယ္ မိုးျဗဲတိုက္နယ္ လြယ္ယင္းေက်းရြာမွ လာေရာက္ကုသမႈခံယူသူျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ စက္တင္ဘာ ၂ ရက္တြင္ ေဆး႐ံုသို႔ လာေရာက္ကုသမႈခံယူၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဗဟိုဓာတ္ခြဲဌာနသို႔ ႏွာေခါင္းတို႔ဖတ္အား ေပးပို႔စစ္ေဆးခဲ့ရာ စက္တင္ဘာ ၇ ရက္ ညေန ၅ နာရီတြင္ ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးခ်က္အေျဖအရ H1N1 pdm 09 ျဖစ္ေၾကာင္း အတည္ျပဳခ့ဲသည္ဟု သိရသည္။

“လက္ရွိကေတာ့ ကေလးကေကာင္းတယ္။ စိုးရိမ္စရာမရွိေတာ့ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေရာက္ကတည္းက အထူးကုႀကီးေတြနဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီးေတာ့ ကေလးအထူးကုႀကီးေတြကိုယ္တိုင္ ေသခ်ာေလးေတာ့ကုေပးေနတယ္။ အခုေတာ့ ေကာင္းေနပါၿပီဗ်။ မိဘေတြကိုလည္း ကူးစက္မႈမရွိေအာင္ ပညာေပးထားတယ္။ သံသယရွိတဲ့အခါမွာလည္း သြားေတြ႕ထားတယ္။ ေရာဂါ Confirm ျဖစ္ေတာ့လည္း သူ႔မိဘႏွစ္ေယာက္စလံုးကို သြားေတြ႕ၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရွင္းလင္းၿပီး ေျပာစရာရွိတာ အကုန္ေျပာျပထားတယ္။ ကုသမႈအပိုင္းက အကုန္အဆင္ေျပပါတယ္” ဟု ေဆး႐ံုအုပ္ႀကီး ေဒါက္တာရန္ႏိုင္ေမာင္က ေျပာၾကားသည္။

လူနာအေျခအေနမွာ တည္ၿငိမ္လ်က္ရွိသျဖင့္ စိုးရိမ္စရာမရွိေၾကာင္း၊ လိုအပ္ေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ ကူးစက္မႈမျပန္႔ပြားေစရန္အတြက္ တားဆီးကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ရွမ္းျပည္နယ္ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနႏွင့္ လိုအပ္သလို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ကယားျပည္နယ္ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွလည္း သတင္းထုတ္ျပန္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

လိြဳင္ေကာ္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးတြင္ H1N1 ေရာဂါသံသယရွိလူနာမ်ား ေတြ႕ရွိပါက သီးျခားစမ္းသပ္စစ္ေဆးရန္ အေဆာင္ႏွင့္ အေရးေပၚကုသရန္အတြက္ Isolation Ward အား ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။ လိြဳင္ေကာ္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးတြင္ ကယားျပည္နယ္သာမက ရွမ္းျပည္နယ္ မိုးျဗဲ၊ ဖယ္ခံု၊ ပင္ေလာင္း စသည့္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ လူနာမ်ား လာေရာက္ကုသသည့္ ေဆး႐ံုႀကီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

H1N1 ျဖင့္ စက္တင္ဘာ ၆ ရက္တြင္ လူနာတစ္ဦး ထပ္မံေသဆံုးၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသဆံုးသူ စုစုေပါင္း ၃၇ ဦး ရွိၿပီျဖစ္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္တြင္ ႏွာေခါင္းစည္းတပ္လ်က္ သြားလာေနၾကသူမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္

စက္တင္ဘာ ၆ ရက္က H1N1 ျဖင့္ လူနာတစ္ဦး ထပ္မံေသဆံုးၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသဆံုးသူ စုစုေပါင္း ၃၇ ဦးအထိရွိေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

စက္တင္ဘာ ၅ ရက္မွ ၆ ရက္အထိ သံသယလူနာ ၁၀ ဦးအား ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးရာ H1N1 ပိုးေတြ႕လူနာႏွစ္ဦး ထပ္မံေတြ႕ရွိၿပီး စက္တင္ဘာ ၆ ရက္က H1N1 ျဖင့္ လူနာတစ္ဦး ထပ္မံေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ စက္တင္ဘာ ၆ ရက္အထိ H1N1 ပိုးေတြ႕ လူနာအျဖစ္ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္ ေဆး႐ံုႀကီးမ်ားတြင္ အတြင္းလူနာစုစုေပါင္း ၁၈ ဦး ဆက္လက္ ေဆးကုသမႈ ခံယူလ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ခ်င္းျပည္နယ္၊ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေနျပည္ေတာ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ (ေတာင္ပိုင္း)၊ ရွမ္းျပည္နယ္ (အေရွ႕ပိုင္း)၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔တြင္ H1N1 ျဖင့္ ေဆး႐ံုတက္ေရာက္ ကုသသူမ်ားရွိေသာ္လည္း ေသဆံုးသူ မေတြ႕ရွိရေၾကာင္းႏွင့္ ကယားျပည္နယ္တြင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ မရွိေၾကာင္း သိရသည္။

Seasonal Influence A (H1N1) pdm 2009 ပိုးေတြ႕ရွိေသာ္လည္း ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ၏ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဳိးေၾကာင့္ ေသဆံုးျခင္းမဟုတ္ဘဲ အျခားေရာဂါအခံမ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ စက္တင္ဘာ ၂ ရက္အထိ စုစုေပါင္း ၂၂ ဦးရွိေၾကာင္း၊ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ အျခားတိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္ေဆး႐ံုႀကီးမ်ား၌ အတြင္းလူနာစုစုေပါင္း ၂၃ ဦး ေဆးကုသလ်က္ရွိၿပီး ေဆး႐ံုတက္ေရာက္သူဦးေရ သိသိသာသာ က်ဆင္းလာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

စာသင္ေက်ာင္း၊ လုပ္ငန္းခြင္၊ ဟိုတယ္၊ လူမႈေရးရိပ္သာႏွင့္ ေဂဟာမ်ား၊ အျခားလူစု လူေ၀းရွိေသာေနရာမ်ားတြင္ တုပ္ေကြးဆန္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ထပ္ေပါင္းျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေန ေလ်ာ့နည္းသြားသျဖင့္ ကူးစက္မႈႏႈန္း က်ဆင္းလာေၾကာင္းႏွင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးကို မျဖစ္မေန ထိုးရမည္ဟု သတ္မွတ္ထားျခင္း မရွိေသာ္လည္း လူနာႏွင့္ထိေတြ႕ရသည့္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားအား ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးလ်က္ရွိၿပီး ကမၻာ့ႏုိင္ငံအမ်ားစုတြင္လည္း ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးကို ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္း အစီအစဥ္တြင္ ထိုးႏွံေပးျခင္းမရွိေၾကာင္း သိရသည္။

တစ္ေန႔လွ်င္ ပ်မ္းမွ် H1N1 သံသယလူနာ ၂၀ ၀န္းက်င္ ေတြ႕ရိွေနဆဲျဖစ္ၿပီး စက္တင္ဘာ ၃ ရက္မွ ၄ ရက္အထိ တစ္ရက္အတြင္း H1N1 ပိုးေတြ႕လူနာကိုးဦး ထပ္မံေတြ႕ရွိ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အတြင္း ႏွာေခါင္းစည္းတပ္ဆင္၍ သြားလာေနသူအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

တစ္ေန႔လွ်င္ပ်မ္းမွ် H1N1 သံသယ လူနာဦးေရ ၂၀ ၀န္းက်င္ခန္႔ ေတြ႕ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး စက္တင္ဘာ ၃ ရက္မွ ၄ ရက္အထိ တစ္ရက္အတြင္း တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ H1N1 ပိုးေတြ႕ လူနာကိုးဦး ထပ္မံေတြ႕ရွိေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

စက္တင္ဘာ ၃ ရက္မွ ၄ ရက္အထိ  သံသယလူနာ၂၀ အား ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ စစ္ေဆးမႈတြင္ H1N1 ပိုးေတြ႕ လူနာကိုးဦး ေတြ႕ ရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ စက္တင္ဘာ ၄ ရက္အထိ H1N1 ပိုးေတြ႕လူနာအျဖစ္ တုိင္းေဒသႀကီး/ျပည္ နယ္ေဆး႐ံုႀကီးမ်ားတြင္ အတြင္းလူနာ စုစုေပါင္း ၂၇ ဦး ဆက္လက္ ေဆးကုသမႈ ခံယူေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္  တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသဆံုးသူ စုစုေပါင္း ၃၆ ဦးအထိရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 2009 ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တစ္ကမၻာလံုးႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ အခ်က္အလက္မ်ားအား ေလ့လာခ်က္အရ လူထုအတြင္း ေရာဂါျဖစ္ပြား၊ ေသဆံုးႏႈန္း မျမင့္မားေသာ္လည္း နာတာရွည္ေရာဂါအခံရွိသူမ်ား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား၊ ကေလးမ်ားတြင္ ေရာဂါျပင္းထန္ၿပီး ေသဆံုးမႈႏႈန္း ျမင့္မားေနေၾကာင္းႏွင့္ အထူးသျဖင့္ ပိုးေတြ႕လူနာမ်ားအနက္  အသက္ခုနစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားတြင္ စုစုေပါင္း ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ ႏွင့္ ေသဆံုးမႈႏႈန္း ရာခိုင္ႏႈန္း   ၄၀ ခန္႔ရွိေနေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၏ H1N1 ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ သံုးသပ္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ စာရင္းမ်ားအရ Influenza A (H3N2), (H1N1), A (H1N1) pdm 2009, Influenza B ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါပိုး အမ်ဳိးအစားမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ တစ္ကမၻာလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ တစ္ကမၻာလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ ႏွစ္စဥ္ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျပင္းထန္စြာခံစားရသူ သံုးသန္းမွ ငါးသန္းအထိရွိၿပီး ေသဆံုးသူႏွစ္ သိန္းခြဲမွ ငါးသိန္းရွိသျဖင့္ ေရာဂါျပင္းထန္ သူမ်ားတြင္ ေသဆံုးမႈႏႈန္း ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ရွိေၾကာင္း၊ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါသည္ အထူးသျဖင့္ ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ား၊ အသက္ ၆၅ ႏွစ္အထက္ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား၊ ဆီးခ်ဳိေရာဂါ အစရွိသည့္ နာတာရွည္ေရာဂါ ရွိသူမ်ား၊ ကိုယ္ခံအား က်ဆင္းသူမ်ားတြင္ ေရာဂါပိုမို ျပင္းထန္တတ္ၿပီး အသက္ေသဆံုး တတ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

ဗဟိုကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးဌာနႏွင့္ အမ်ဳိးသားက်န္းမာေရး ဓာတ္ခြဲမႈဆိုင္ရာ ဌာနတို႔ပူးေပါင္း၍ တုပ္ေကြးေရာဂါပိုးမ်ားအား ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္း လုပ္ငန္းအား ၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳ အမ်ဳိးသားအဆင့္ တုပ္ေကြးေရာဂါလုပ္ငန္း ဗဟိုဌာန (National Influenza Centre) အျဖစ္၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေန၊ ပ်ံ႕ႏွံ႔လ်က္ရွိသည့္ ေရာဂါပိုး အမ်ဳိးအစား၊ ေရာဂါပိုးမ်ား၏ ကူးစက္ႏုိင္စြမ္း သတိၱ၊ ရာသီအလိုက္ တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈအေျခအေန၊ ကပ္ေရာဂါအသြင္ ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနႏွင့္ ကမၻာတစ္၀န္းရွိ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားအား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

Influenza A (H1N1) pdm 2009 တုပ္ေကြးေရာဂါပိုးသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါပိုးအသစ္ (Novel Virus) အေနျဖင့္ ေျမာက္အေမရိကတိုက္၌ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလမွစတင္ၿပီး တစ္ကမၻာလံုးသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ရာ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါ (Pandemic) အျဖစ္သတ္မွတ္၍ တံု႔ျပန္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ အဆိုပါ Influenza A (H1N1) pdm 2009 ဗိုင္းရပ္စ္ ေရာဂါပိုး၏ ျဖစ္ပြားေသဆံုးမႈႏွင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈလကၡဏာမ်ားအား ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က သံုးသပ္ၿပီး ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၁၀ ရက္တြင္ ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါအသြင္မွ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ (Seasonal Influenza) ျဖစ္ပြားကူး စက္မႈအျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါပိုး ေတြ႕ရွိမႈ အေျခအေနအရ ၂၀၁၀  ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တို႔တြင္ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 2009 ပိုး ကူးစက္မႈ အဓိကျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ႏွစ္မ်ားအျဖစ္  ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း သိရသည္။

 

အာရွႏုိင္ငံမ်ားအနက္ ျမန္မာႏုိင္ငံက H1N1 ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ အဆင့္ (၅) တြင္ ရွိေန

လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ အာရွေဒသတြင္း ႏိုင္ငံအမ်ားစုတြင္ အမ်ဳိးအစားတူ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 2009 ကူးစက္ျဖစ္ပြားမႈ ရွိေနၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားေနေသာ ႏိုင္ငံမ်ားအနက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရာဂါဓာတ္ခြဲ အတည္ျပဳျဖစ္ပြားသူ ဦးေရ ၃၀၀ နီးပါးျဖင့္ အဆင့္ (၅) ေနရာတြင္ ရွိေနေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ Flu Net Website တြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီမွ ၾသဂုတ္ ၂၀ ရက္အထိ ခုနစ္လေက်ာ္ ကာလအတြင္း အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ား၏ သတင္းေပးပို႔ အတည္ျပဳ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတြင္ ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ စစ္ေဆးသူ ၃၉၇၆၀၉ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၁၂၁၀၃ ဦး ရွိေၾကာင္း၊ အိႏၵိယႏုိင္ငံတြင္ ၈၈၄၅ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၁၄၁၂ ဦး၊ နီေပါႏိုင္ငံတြင္ ၁၈၂၆ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၄၈၀၊ သီရိလကၤာႏုိင္ငံတြင္ ၅၈၅၄ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၃၇၃ ဦး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၇၉၇ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၂၉၇ ဦး၊ ေမာ္လ္ဒိုက္ႏုိင္ငံတြင္ ၉၄၆ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၂၈၉ ဦး၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံတြင္ ၃၄၅၅ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၂၇၄ ဦး၊ ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ ၁၉၂၈ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၁၃၂ ဦး၊ မေလးရွားႏုိင္ငံတြင္ ၁၈၄၈ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၅၉ ဦး၊ ဘူတန္ႏုိင္ငံတြင္ ၁၀၄၃ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၄၈ ဦး၊ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံတြင္ ၁၀၉ ဦးအနက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ႏွစ္ဦးရွိေၾကာင္း သိရသည္။

H1N1 ေရာဂါ ႐ိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ သံုးလအတြင္း ၾကက္ေမြးျမဴေရးက႑မွ ေဒၚလာ ၁၆၅ သန္း၀န္းက်င္ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ဟုဆို

H1N1 ေရာဂါ ႐ိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ သံုးလအတြင္း ၾကက္ေမြးျမဴေရးက႑မွ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၆၅ သန္း၀န္းက်င္ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးျမဟန္က ေျပာၾကားသည္။

ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားႏွင့္ သားငါးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအတြက္ အာမခံ၀န္ေဆာင္မႈ ေပးစြမ္းႏုိင္ေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲကို ၾသဂုတ္ ၁၉ ရက္က စိုက္ပ်ဳိးေရး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာေအာင္သူႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကေၾကာင္း ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္ မွ သိရသည္။

အာမခံစနစ္ကို စိုက္ပ်ဳိးေရးက႑တြင္သာမကဘဲ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းအတြက္ပါ ၀န္ေဆာင္မႈေပးႏုိင္ေရး ျမန္မာႏုိင္ငံ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္မွ ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း H1N1 ေရာဂါႏွင့္ H5N1 ေရာဂါျဖစ္ပြားေနမႈ သတင္းမ်ားေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ား ၾကက္ဥ၊ ၾကက္သားမ်ား စားသံုးမႈ ေလွ်ာ့နည္းသြားခဲ့ရၿပီး ၾကက္ဥ၊ ၾကက္သားေစ်းႏႈန္းမ်ား ဆက္တိုက္ က်ဆင္းေနမႈမ်ားေၾကာင့္ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အေနျဖင့္ လုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လက္ ရပ္တည္ရန္ ခက္ခဲလာေနေၾကာင္း ၾသဂုတ္ ၁၉ ရက္တြင္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအဖြဲ႕၏ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွ သိရသည္။

လူမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားတတ္သည့္ H1N1 ေရာဂါႏွင့္ ၾကက္မ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားတတ္သည့္ H5N1 ေရာဂါမ်ားအား ျပည္သူမ်ားမွ ေရာေထြးစြာ သိရွိေနၾကျခင္းေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ ၾကက္ဥ၊ ၾကက္သား စားသံုးမႈမ်ား အလြန္က်ဆင္းသြားခဲ့ရေၾကာင္း၊ H5N1 ေရာဂါမွာ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕တြင္သာ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ ၾကက္ဥ၊ ၾကက္သား စားသံုးရန္ကို ျပည္သူမ်ား စိုးရိမ္ေနသည္ကို အစိုးရအဖြဲ႕မွ တိက်ေသာ သတင္းထုတ္ျပန္ အသိေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္၍ ျပည္သူမ်ား စိုးရိမ္မႀကီးေစရန္ ျပဳလုပ္ေပးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ၾကက္ဥ၊ ၾကက္သားေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ထုတ္လုပ္မႈ ကုန္က်စရိတ္ေအာက္ကို ေရာက္ရွိေနၿပီး ေမြးျမဴေရးသမား အေနျဖင့္ ၾကက္မ်ားကို အစာမ်ား ေကြၽးေမြးရန္အတြက္ပါ ရင္းႏွီးေငြမ်ား လိုအပ္မႈမ်ားရွိလာၾကေၾကာင္း၊ ယခုကဲ့သို႔ ေစ်းႏႈန္းမ်ား ဆက္လက္ က်ဆင္းေနပါက ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေနျဖင့္ လုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လက္ ရပ္တည္ႏိုင္ရန္မွာ ခက္ခဲမႈမ်ားရွိေနေသာေၾကာင့္ အစိုးရအဖြဲ႕အေနျဖင့္ ျပည္သူလူထုအား ၾကက္ဥ၊ ၾကက္သားမ်ား စားသံုးမႈမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအႏွံ႔တြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ H1N1 ေရာဂါႏွင့္ ဆက္စပ္မႈမ်ား မရွိေၾကာင္း သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမ်ား ႏိုင္ငံပိုင္မီဒီယာမ်ားမွ သတင္းထုတ္ျပန္ေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အဖြဲ႕မွ အဆိုပါ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေျပာၾကားသည္။

“ျပည္သူေတြက H1N1 ေရာဂါနဲ႔ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါကို ေရာေထြးၿပီးေတာ့ ျမင္ေနၾကတယ္။ အခု ၾကက္ဥ၊ ၾကက္သား စားတာဟာ H1N1 ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈနဲ႔ မသက္ဆိုင္ဘူး ဆိုတာကို ျပည္သူေတြ သိေစဖို႔ အစိုးရအေနနဲ႔ မီဒီယာေတြ ႐ုပ္သံေတြကေန ခပ္စိပ္စိပ္ေလး ျဖန္႔ေ၀ေပးဖို႔လိုတယ္။ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး ေရာဂါဟာအခု ဦးတို႔ေဒသေတြမွာ မျဖစ္ပါဘူး။ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အျမဲတမ္း ဦးတို႔က စစ္ေဆး ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ျပည္သူေတြက ေၾကာက္ၿပီးေတာ့ ၾကက္ဥ၊ ၾကက္သား စားသံုးမႈက အလြန္ကို ေလ်ာ့က်သြားပါတယ္။ အခုဆို က်ဆင္းေနတဲ့ ေစ်းႏႈန္းမ်ားအရ ေမြးျမဴေရးသမားေတြဟာ ဆက္ၿပီးေတာ့ ရပ္တည္ဖို႔ဆိုတာ ခက္ခဲကုန္ပါၿပီ” ဟု ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

ၾကက္သား တစ္ပိသာလွ်င္ ပွ်မ္းမွ် ထုတ္လုပ္မႈ ကုန္က်စရိတ္မွာ က်ပ္ ၂၈၀၀ ခန္႔ရွိၿပီး ယေန႔ ေစ်းကြက္တြင္ ၾကက္သား တစ္ပိသာ က်ပ္ ၁၅၀၀ ခန္႔သာ ေရာင္းခ်ေနရေၾကာင္း၊ ၾကက္ဥ တစ္လံုးေစ်းနႈန္းမ်ားမွာလည္း ယခင္က က်ပ္ ၉၀ ခန္႔ ေစ်းႏႈန္း ရွိေသာ္လည္း ယေန႔ေစ်းကြက္တြင္ ၾကက္ဥ တစ္လံုး ၄၅ က်ပ္ခန္႔သာ ေရာင္းခ်ေနရေၾကာင္း ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားထံမွ သိရသည္။

H1N1 ေရာဂါျဖင့္ လူေသဆံုးမႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ္လည္း ေပါင္းတည္ၿမိဳ႕၌ ျမတ္စြယ္ေတာ္ လွည့္လည္ပူေဇာ္ခံ ပြဲေတာ္ က်င္းပမည္

 ယခုႏွစ္ ျမတ္စြယ္ေတာ္ပြဲေတာ္သို႔ လာေရာက္ၾကသည့္ ေစ်းဆိုင္ခန္းမ်ားကို ၾသဂုတ္ ၂၀ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေ၀လင္း)

ရာသီတုပ္ေကြး H1N1 ေရာဂါျဖင့္ လူေသဆံုးမႈ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး အေနာက္ပိုင္း ျပည္ခ႐ိုင္ ေပါင္းတည္ၿမိဳ႕တြင္ ျမတ္စြယ္ေတာ္ လွည့္လည္ပူေဇာ္ခံပြဲေတာ္အား ႏွစ္စဥ္က်င္းပသကဲ့သို႔ က်င္းပမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေပါင္းတည္ ျမတ္စြယ္ေတာ္ လွည့္လည္ပူေဇာ္ပြဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အထင္ကရပြဲေတာ္ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ဆင္မ်ားျဖင့္ လွည့္လည္သည့္ ပြဲေတာ္ျဖစ္ကာ ၾသဂုတ္ ၁၂ ရက္က ေပါင္းတည္ၿမိဳ႕နယ္ ကြၽဲတဲေက်းရြာတြင္ေန ထုိင္သူ အသက္(၄၃ )ႏွစ္အရြယ္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးမွာ ျပည္ၿမိဳ႕ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးတြင္ ေဆးကုသမႈခံယူရင္း ေသဆံုးခဲ့ၿပီး H1N1 ျဖင့္ ေသဆံုးသူျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးဌာနက အတည္ျပဳထားျခင္းေၾကာင့္ မၾကာမီ ပြဲေတာ္က်င္းပမည့္အေပၚ က်န္းမာေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ေပးႏိုင္ရန္ စည္းေ၀းေနေသာ္လည္း ေဒသခံအခ်ိဳ႕မွာ စိုးရိမ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနေၾကာင္း ၿမိဳ႕ခံမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

“ဘုရားပြဲကေတာ့ ႏွစ္တုိင္းလုပ္ေနက်ဆုိေတာ့ ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ ျဖစ္ေစခ်င္တာေပါ့။ အေရးႀကီးတာက H1N1 ျဖစ္ေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ လံုျခံဳေရး စီမံခ်က္ကေတာ့ အမ်ားႀကီးလုပ္ဖို႔ လိုအပ္မယ္ေလ။ က်န္းမာေရးဌာန ေတြအေနနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူးဆုိရင္ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ဘယ္လိုပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မလဲ။ လံုျခံဳေရးစီမံခ်က္ကို တိတိက်က်လုပ္ဖုိ႔ လိုမယ္လို႔ျမင္တယ္” ဟု ၿမိဳ႕ခံကိုမိုးလိႈင္က ေျပာၾကားသည္။

ဘုရားေဂါပကအဖြဲ႕မ်ား အေနျဖင့္လည္း က်န္းမာေရး အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ တုိင္ပင္ကာ အသိပညာေပး ဆုိင္းဘုတ္မ်ား ေထာင္ျခင္း၊ ႏွာေခါင္းစည္းမ်ား ေ၀ငွျခင္း၊ တစ္႐ွဴးမ်ား ေ၀ငွျခင္းတုိ႔ ျပဳလုပ္ရန္ရွိၿပီး အမ်ားစိုးရိမ္သလို ဆိုးဆိုးရြားရြားျဖစ္မည္ မဟုတ္သလို ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း က်င္းပျမဲၿဖစ္၍ ဆက္လက္က်င္းပမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဂါပကအဖြဲ႕မွ သိရသည္။

“ႏိုင္ငံေတာ္ သတင္းစာေတြမွာပါတဲ့ အတုိင္းပဲေလ။ တစ္ႏုိင္ငံလံုး မစိုးရိမ္ရတဲ့အပိုင္း။ ကပ္ေရာဂါမဟုတ္ဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကိုယ္ခံအားနည္းတဲ့သူေတြ၊ နဂိုေရာဂါအခံရွိတဲ့သူေတြ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က လည္း ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စီစဥ္ၿပီးေဆာင္ရြက္ ထားတဲ့အတြက္ စိုးရိမ္စရာမလိုဘူး။ ဒီႏွစ္ ကေတာ့က်င္းပခြင့္က ထစ္ေငါ့ထစ္ေငါ့ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အပိုင္းမွာ တရား၀င္စာကို ေစာင့္ရတယ္။ ဟုိတုန္းကေတာ့ တရား၀င္စာကို လမ္းေၾကာင္းက သြားတာကသြားတာပဲ။ လုပ္ေနက်လုပ္ငန္းက ပံုမွန္လုပ္ေနတာပဲ။ တစ္ခါမွလည္း အထစ္အေငါ့ မရွိခဲ့ဘူး။ တစ္ႏုိင္ငံလံုးနဲ႔ ပတ္သက္ေတာ့ သတိထားလုပ္တဲ့ သေဘာပဲ။ အခုေခတ္ကေတာ့ သေဘာက်တဲ့ လူလည္းရွိတယ္။ သေဘာမက်တဲ့လူလည္း ရွိတယ္။ ေထာက္ခံတဲ့သူလည္းရွိတယ္။ မေထာက္ခံတဲ့သူလည္းရွိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကေတာ့ ေထာက္ခံသူမ်ားလို႔ က်င္းပတာပါ” ဟု သက်မုနိ မိုဃ္းေကာင္းဘုရားႀကီး ျမတ္စြယ္ေတာ္ အခမ္းအနားစီစဥ္မႈအဖြဲ႕ ဒုဥကၠ႒ဦးေက်ာ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ျမတ္စြယ္ေတာ္ လွည့္လည္ပူေဇာ္ပြဲအား ေတာ္သလင္းလဆန္း ၁၂  ရက္မွ လျပည့္ေန႔အထိ (စက္တာဘာ၂ ရက္မွ ၅ ရက္) က်င္းပေလ့ရွိၿပီး ျမတ္စြယ္ေတာ္ လွည့္လည္ရာတြင္ ဆင္မ်ား၊ ေဒ၀ါ၀င္းရာဇာ၀င္း၊ ဘုရားနိပါတ္ေတာ္ ဇာတ္သ႐ုပ္ေဖာ္ထားသည့္ ႏြားလွည္းယာဥ္မ်ား၊ ယိမ္းကားမ်ားျဖင့္ စည္ကားစြာ က်င္းပေလ့ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

 

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ H1N1 ျဖစ္ပြားမႈအရ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ အသင့္အတင့္၊ ေရာဂါျပင္းထန္မႈမွာ ျပင္းထန္မဟုတ္ေသာ အဆင့္၌သာရွိၿပီး ကပ္ေရာဂါအျဖစ္သုိ႔ ကူးေျပာင္းႏုိင္ေျခ နည္းပါးဟုဆို

ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးရွိ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းမ်ား ႏွာေခါင္းစည္း တပ္ဆင္ထားသည္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ရာသီတုပ္ေကြး H1N1 ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနအရ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ အသင့္အတင့္ (Moderate Transmission) ေရာဂါျပင္းထန္မႈမွာ ျပင္းထန္မဟုတ္ေသာ (Low Severity) အဆင့္တြင္သာရွိၿပီး ကပ္ေရာဂါ အျဖစ္သို႔ ကူးေျပာင္းႏုိင္ေျခ နည္းပါးသြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

လက္ရွိျပည္တြင္း၌ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈသည္ ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္ထက္ ပိုမိုလာသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ ေရာဂါ၏ ျဖစ္ပြားတတ္ေသာ သဘာ၀အရ လာမည့္ရက္သတၱပတ္မ်ားတြင္ ျဖစ္ပြား၊ ေသဆံုးမႈ လံုး၀ပေပ်ာက္ရန္ ေသခ်ာေပါက္ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္၍ မရႏိုင္ေသးေၾကာင္းႏွင့္ လက္ရွိေရာဂါျဖစ္ပြား၊ ေသဆံုးမႈ အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္မႈေၾကာင့္ ထိန္းသိမ္းႏုိင္ေသာ အေျခအေနတြင္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ေရာဂါကူးစက္မႈ အေျခအေနႏွင့္ပတ္သက္၍ သံုးသပ္မႈအရ လူထုအတြင္း တုပ္ေကြးဆန္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ထပ္ဆင့္စုစုေပါင္း ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေန၊ လုပ္ငန္းခြင္မ်ားတြင္ တုပ္ေကြးဆန္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ထပ္ဆင့္စုစုေပါင္း ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေန၊ အိမ္ရွိလူမ်ားတြင္ တုပ္ေကြးဆန္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ထပ္ဆင့္စုစုေပါင္း ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနႏွင့္ လူနာႏွင့္ အနီးကပ္ထိေတြ႕ ကိုင္တြယ္သူမ်ားတြင္ တုပ္ေကြးဆန္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ျဖစ္ပြားမႈအေျခအေန ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 2009 သည္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ အသင့္အတင့္ (Moderate Transmission) ရွိေၾကာင္း သံုးသပ္ထားသည္။

ေရာဂါျပင္းထန္မႈ အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္၍ သံုးသပ္မႈအရ လတ္တေလာျပင္းထန္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါလူနာမ်ားတြင္ ေသဆံုးမႈႏႈန္း၊ ရက္အလိုက္ လတ္တေလာျပင္းထန္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါျဖင့္ ေဆး႐ံုတက္ေရာက္မႈႏႈန္း၊ ယခုျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါပိုးအား ဂ်ပန္ႏုိင္ငံရွိ National Institute of Infectious ဓာတ္ခြဲခန္းသို႔ ပို႔ေဆာင္၍ အေသးစိတ္စစ္ေဆးရာ (၁) ေရာဂါပိုးမွာ တစ္ကမၻာလံုး ပံုမွန္ပ်ံ႕ႏွံ႔သည့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါပိုး အမ်ဳိးအစားျဖစ္ျခင္း၊ (၂) ပံုမွန္ကုသသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါကို ကုသေသာေဆးမ်ားအား ၉၅ မွ ၉၈ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တံု႔ျပန္မႈရွိျခင္း၊ (၃) ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး ေရာဂါပိုးႏွင့္ မ်ဳိး႐ိုးဗီဇေပါင္းစပ္မႈ မရွိျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ အေျခအ ေနသည္ ျပင္းထန္အဆင့္ မဟုတ္ေသာ (Low Severity) အဆင့္တြင္သာရွိေၾကာင္း သံုးသပ္ထားသည္။

ထို႔ျပင္ ေရာဂါကူးစက္ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈႏွင့္ ျပင္းထန္မႈမ်ားအရလည္းေကာင္း၊ Cluster of IlI cases ေလ့လာမႈအရ လည္းေကာင္း လက္ရွိျဖစ္ပြားေနေသာ A (H1N1) pdm 2009 သည္ Early Warning အဆင့္ျဖစ္ၿပီး ကပ္ျဖစ္ပြားမႈအေျခအေန၏ Ascending Limb ျဖစ္ပြားႏုိင္ေျခ အဆင့္သာ သတ္မွတ္ႏုိင္ေၾကာင္းႏွင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရ၊ ဌာနဆုိင္ရာမ်ား ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈေၾကာင့္ ကပ္ေရာဂါ အျဖစ္သို႔ ကူးေျပာင္းႏုိင္ေျခ နည္းပါးသြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံအမ်ားစုတြင္ အမ်ဳိးအစားတူ  ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 2009 ကူးစက္ျဖစ္ပြားမႈရွိေနၿပီး အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံျဖစ္သည့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတြင္ လူဦးေရ ၁၂၀၀၀ ေက်ာ္အထိ  ျဖစ္ပြားမႈရွိေနေၾကာင္း ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕မွ သိရသည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ Flu Net Website တြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီမွ ၾသဂုတ္လ ပထမပတ္အထိ ခုနစ္လတာကာလ အတြင္း အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံ၏ သတင္းေပးပို႔ခ်က္အရ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတြင္ ၁၂၀၆၀၊ အိႏၵိယႏုိင္ငံတြင္ ၁၃၁၈ ဦး၊ နီေပါႏုိင္ငံတြင္ ၄၈၀၊ သီရိလကၤာ ႏုိင္ငံတြင္ ၃၇၃ ဦး၊ ေမာ္ဒိုက္ႏုိင္ငံ တြင္ ၂၈၉ ဦး၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ တြင္ ၂၇၄ ဦး၊ ျမန္မာတြင္ ၁၃၆ ဦး၊ ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ ၁၀၉ ဦး၊ မေလးရွား ႏုိင္ငံတြင္ ၅၉ ဦး၊ ဘူတန္ႏုိင္ငံတြင္ ၄၈ ဦးႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံတြင္ ႏွစ္ဦး ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါကူးစက္ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ သာမက နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနေသာ ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွေဒသတြင္း ႏုိင္ငံမ်ားအနက္ အမ်ားစုတြင္ အမ်ဳိးအစားတူ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ျဖစ္ပြားေနသည့္ ကာလျဖစ္ေၾကာင္း သိရ သည္။