အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ႏွင့္မညီေသာ ႏို႔စို႔ကေလးႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ေဖာ္စပ္ထုတ္လုပ္ထားသည့္ အစားအေသာက္မ်ား ေစ်းကြက္၌ ေတြ႕ရွိေနေၾကာင္း FDA ထုတ္ျပန္

ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ေဖာ္စပ္ထုတ္လုပ္ထားေသာ အစားအေသာက္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ FDA က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္းက ေရွာင္တခင္စစ္ေဆးစဥ္

အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ မညီေသာ ႏုိ႔စို႔ကေလးႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ေဖာ္စပ္ထုတ္လုပ္ထားသည့္ အစားအေသာက္မ်ား ေစ်းကြက္အတြင္း ေတြ႕ရွိေနေၾကာင္း စက္တင္ဘာ ၁၄ ရက္က ျမန္မာႏုိင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနမွ သိရသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန ျမန္မာႏုိင္ငံအစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးအာဏာပိုင္အဖြဲ႕ သည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္က အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာအမွတ္ ၂၂/၂၀၁၄ ‘ႏုိ႔စို႔ကေလးႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ားအ တြက္ ေဖာ္စပ္ထုတ္လုပ္ထားေသာ အစားအေသာက္မ်ား ေစ်းကြက္တင္ျခင္းဆုိင္ရာအမိန္႔’ ကို ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္  ႏုိ႔စို႔ကေလးႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ေဖာ္စပ္ထုတ္လုပ္ထားေသာ အစားအေသာက္မ်ား အမွတ္တံဆိပ္ကပ္ျခင္းဆုိင္ရာ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ား စစ္တမ္းေကာက္ယူရာ၌ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ညီညြတ္မႈမရွိေသာ စိစစ္ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ား ေတြ႕ရွိခဲ့ ေၾကာင္း သိရသည္။

ယင္းေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားမွာ ႏုိ႔သီးေခါင္းပံု၊ မိခင္ႏွင့္ ကေလးပံုမ်ား၊ ႏုိ႔ဘူး၊ ႏို႔သီးေခါင္း စသည့္ ပစၥည္းမ်ား ကိုင္တြယ္အသံုးျပဳေနသည့္ပံုမ်ား ထည့္သြင္းထားျခင္းႏွင့္ အလားတူ အဓိပၸာယ္သက္ေရာက္ေသာ ေဖာ္ျပခ်က္ မ်ား ေဖာ္ျပထားျခင္း၊ အထူးသတိျပဳရန္ အခ်က္ေဖာ္ျပရန္ ျပ႒ာန္းခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ေနာက္ခံေဖာ္ျပရမည့္  အေရာင္လြဲမွားျခင္း၊ အထူးသတိျပဳရန္အခ်က္ ေဖာ္ျပမထားျခင္း၊ အနီေရာင္ျဖင့္ ေရးသားထားေသာ္လည္း ျပည့္စံုစြာ ေဖာ္ျပထားမႈမရွိျခင္း၊ အျပာေရာင္ေအာက္ခံတြင္ အျပာရင့္ေရာင္ျဖင့္ ေရးသားထားျခင္း၊ အစိမ္းေရာင္ေအာက္ခံတြင္ အနီေရာင္ျဖင့္ ေရးသားထားျခင္း၊ အလြယ္တကူ ကြာမထြက္ႏုိင္ေသာ ေအာက္ခံေပၚတြင္ ေရးသားထားမႈမရွိျခင္း၊ ထုတ္လုပ္သည့္ လုပ္ငန္း အမည္၊ တင္ပို႔သူ/ျဖန္႔ျဖဴးသူအမည္ႏွင့္ လိပ္ စာမ်ား ေဖာ္ျပမထားျခင္း၊ ထုတ္လုပ္သည့္  ရက္စြဲ ေဖာ္ျပမထားျခင္း၊ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ ေဖာ္ျပမထားျခင္းႏွင့္ စြန္႔ပစ္နည္း ေဖာ္ျပမထားျခင္း၊ က်န္းမာေရးအားသာခ်က္မ်ား၊ အက်ဳိးထူးစာသားမ်ား၊ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ား (စာသား၊ ႐ုပ္ပံု၊ ကာတြန္း) ႏွင့္ အလားတူ အဓိပၸာယ္သက္ေရာက္ေသာ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ား ေဖာ္ျပထားျခင္း (သင့္ကေလးအတြက္ အေကာင္းဆံုးအစာျဖစ္သည္။ အက်ဳိးျပဳအာဟာ ရဓာတ္မ်ား ပါ၀င္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေလထိုးေလေအာင့္ျခင္းတို႔မွ သက္သာၿပီး ကေလးငယ္၏ နာက်င္စြာငိုေၾကြးရေသာ အခ်ိန္ကို သိသာစြာ ေလ်ာ့က်ေစပါသည္။ ကေလးငယ္အတြက္ က်န္းမာဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို အေထာက္အကူ ျပဳသည့္အျပင္ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ မ်က္စိဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအ  တြက္ DHA ထပ္မံပါ၀င္ပါသည္။ ကေလးအာဟာရမႈန္႔သည္ အစာေျခဖ်က္မႈ အထူး ေကာင္းမြန္ေစၿပီး ရင္ေသြးငယ္မ်ားအတြက္ အေရးႀကီးေသာ ဗီတာမင္ႏွင့္ သတၱဳဓာတ္ ၁၆ မ်ဳိးပါ၀င္ပါသည္) စသည့္ေဖာ္ျပခ်က္မ်ား စိစစ္ေတြ႕ရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ စိစစ္ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ FDA ၏ေထာက္ခံခ်က္ ရရွိထားသည္ျဖစ္ေစ၊ မရွိထားသည္ျဖစ္ေစ အမိန္႔ႏွင့္ေလ်ာ္ညီေစရန္ အျမန္ဆံုး ျပန္လည္စိစစ္ျပဳျပင္၍ FDA သို႔  ျပန္လည္တင္ျပ အတည္ျပဳခ်က္ရယူၿပီး ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၁ ရက္တြင္ ေနာက္ဆံုးထား၍ ေျပာင္းလဲေဖာ္ျပရန္ အသိေပးေၾကညာထားေၾကာင္း သိရသည္။

မိုးတြင္းကာလ င႐ုတ္သီးမႈန္႔မ်ားတြင္ မိႈေပါက္ပြားႏႈန္း မ်ားႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို FDA က ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးေနၿပီး မႈိပါ၀င္သည့္ ပစၥည္းမ်ား ေစ်းကြက္မွ ျပန္သိမ္းမည္

ၾသဂုတ္ ၂၁ ရက္က ေညာင္ပင္ေလးေစ်းရွိ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ လက္လီလက္ကား အေရာင္းဆိုင္မ်ားအား FDA က ေရွာင္တခင္ စစ္ေဆးေနစဥ္

မိုးတြင္းကာလ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ င႐ုတ္သီးမႈန္႔မ်ားတြင္ အသည္းကို ထိခိုက္ေစႏုိင္ေသာ Aflatoxins မႈိေပါက္ပြားႏႈန္း မ်ားျပားႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ ေစ်းကြက္ရွိ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို FDA က နမူနာယူ ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးေနၿပီး မႈိပါ၀င္သည့္ ပစၥည္းမ်ားကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္း သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန ရန္ကုန္႐ံုးမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာမင္း၀ံက ေျပာၾကားသည္။

“င႐ုတ္သီးမႈန္႔ေတြကို ျပန္စစ္ရတာက အခုကာလက မိုးတြင္းျဖစ္တယ္။ မႈိေပါက္ႏႈန္းေတြကလည္း တက္လာၿပီ။ ေနာက္ ျပည္သူေတြၾကားမွာ အထိတ္တလန္႔ ရွိေနတာက င႐ုတ္သီးမႈန္႔ေတြမွာ အေရာင္ဆိုးတယ္ဆိုၿပီး ေျပာေနၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေနတာပါ။ အခု ရန္ကုန္မွာ ေကာက္လို႔ရသမွ် အထိေတာ့ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ေတြမွာ အေရာင္ဆုိးထားတာေတြ မေတြ႕ေသးဘူး။ အခုလက္ကား ေစ်းႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ ေညာင္ပင္ေလးေစ်း၊ သိမ္ႀကီးေစ်း၊ ဘုရင့္ေနာင္ ကုန္စည္ဒုိင္ေတြမွာေတာ့ စစ္ၿပီးၿပီ။ အေရာင္ဆိုးေဆးေတာ့ မေတြ႕ေသးဘူး။ ပံုမွန္ေစ်းေတြမွာ ၀င္စစ္တဲ့ အခါမွာလည္း ဆိုးေဆးမေတြ႕ဘူး။ မႈိကေတာ့ ေတြ႕တဲ့ေနရာေတြ ေတြ႕ေနတဲ့အတြက္ ၾသဂုတ္လထဲမွာ ဒါကို အာ႐ံုစိုက္ၿပီး လုပ္လိုက္တာေပါ့။ မႈိကေတာ့ ေတြ႕ေနတုန္းပဲ။ အထူးသျဖင့္ မိုးတြင္းမို႔လို႔ မႈိေပါက္တာက ျပႆနာ ရွိေနတယ္။ လက္ရွိ နမူနာယူထားတဲ့ ပစၥည္းအားလံုး အေျဖမရေသးဘူး။ ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးေနတုန္းပါ။ စစ္ေဆးလို႔ မႈိေတြ႕တဲ့ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ေတြဆိုရင္ ေစ်းကြက္က ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းရမွာပါ။ အကယ္၍ တံဆိပ္နဲ႔ ထုတ္တယ္ဆိုရင္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ေခၚသတိေပးရမယ္။ ကိုယ္တိုင္ႀကိတ္ ေရာင္းတယ္ဆိုရင္ ႀကိတ္တဲ့သူကိုေျပာၿပီး ေစ်းကြက္မျဖန္႔ဖို႔ အသိေပးရမွာပါ” ဟု ရန္ကုန္႐ံုးမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာမင္း၀ံက ေျပာၾကားသည္။

ေစ်းကြက္အတြင္း လက္လီလက္ကား ေရာင္းခ်ေနသည့္ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ အမ်ဳိးမ်ဳိးတြင္ ခြင့္မျပဳ ဓာတုဆိုးေဆးမ်ား၊ အသည္းကို ထိခိုက္ေစႏုိင္ေသာ Aflatoxins ပါ၀င္မႈ ရွိ မရွိႏွင့္ အေရာအေႏွာပါ၀င္မႈ ရွိ မရွိ  ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနက ေရွာင္တခင္ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးကာ နမူနာ ရယူလ်က္ရွိသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္းက တစ္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ေစ်းကြက္နမူနာ ရယူစစ္ေဆးခဲ့ေသာ င႐ုတ္သီးမႈန္႔မ်ားအနက္ Aflatoxins B1 မႈိဆိပ္မ်ားကို င႐ုတ္သီး အစိမ္းမႈန္႔မ်ားတြင္ အမ်ားဆံုး ပါ၀င္ေနေၾကာင္း FDA ၏ စစ္ေဆးေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။

ရန္ကုန္၊ ေနျပည္ေတာ္၊ မႏၲေလး၊ မေကြး၊ စစ္ကိုင္း၊ မြန္၊ ပဲခူး၊ ရွမ္း၊ ဧရာ၀တီ၊ ရခိုင္၊ ကရင္စေသာ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးမ်ားတြင္ ေစ်းကြက္နမူနာ ရယူခဲ့ေသာ င႐ုတ္သီးမႈန္႔နမူနာ ၁၂၆၄ ခုကို သုေတသန ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန (ေနျပည္ေတာ္) ရွိ အစားအေသာက္ အဏုဇီ၀ ဓာတ္ခြဲခန္းတြင္ ELISA နည္းျဖင့္ ဓာတ္ခဲြစမ္းသပ္ စစ္ေဆးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ အမ်ဳိးအစားမ်ားအနက္ မႈိဆိပ္ပါ၀င္မႈႏႈန္းမ်ားမွာ င႐ုတ္သီးအစိမ္းမႈန္႔တြင္ ၄၆ ဒသမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ င႐ုတ္သီး အေလွာ္မႈန္႔မ်ားတြင္ ၂၂ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ င႐ုတ္သီး အၾကမ္းမႈန္႔မ်ားတြင္ ၂၈ ဒသမ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ င႐ုတ္ေျခာက္ေတာင့္တြင္ ၁ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ င႐ုတ္သီးအႏွစ္မ်ားတြင္ ၀ ဒသမ ၉ ရာခုိင္ႏႈန္းတို႔ ပါ၀င္ေၾကာင္းႏွင့္ ၎တို႔တြင္ င႐ုတ္သီးအစိမ္းမႈန္႔၌ Aflatoxins B1 ပါ၀င္မႈ အမ်ားဆံုး ေတြ႕ရွိရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုအခ်ိန္က ေစ်းကြက္၌ ေရာင္းခ်ေနသည့္ င႐ုတ္သီးမႈန္႔မ်ား၏ ရာခိုင္ႏႈန္း ၆၀ ၌ အသည္းကင္ဆာ ျဖစ္ေစေသာ Aflatoxins မႈိ အဆိပ္မ်ား ပါ၀င္ေနျခင္းေၾကာင့္ ယင္းကုန္ပစၥည္းမ်ားအား ျပန္လည္သိမ္းဆည္းခဲ့သည္။

 

မွတ္ပံုတင္ထားျခင္းမရွိေသာ တရားမ၀င္ေဆး၀ါးရွစ္မ်ဳိး FDA ထုတ္ျပန္

အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲ ေရးဦးစီးဌာန (FDA) က  ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မွတ္ပံုတင္ထားျခင္းမရွိေသာ တရားမ၀င္ ေဆး၀ါးရွစ္မ်ဳိးကို ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။

ထိုေဆးရွစ္မ်ဳိးမွာ Regent Eye/ Ear Drops/ Phenolphthalein Tablets၊ Ninazol Tablets၊ Piyenchin Solution၊ Compound Miconazole Nirtrate Cream၊ Chlorpheniramine Tablets၊ Diclo-M Tablets ႏွင့္ Oxytocin Injection တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မွတ္ပံုတင္ထားျခင္းမရွိေသာ ေဆး၀ါးမ်ား ၀ယ္ယူသံုးစြဲျခင္းမျပဳရန္ႏွင့္ မွတ္ပံုတင္ထားေသာ ေဆး၀ါးမ်ားကိုလည္း ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္ျဖင့္သာ ၀ယ္ယူသံုးစြဲရန္ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာန (FDA) က သတိေပးထားသည္။ ထို႔ျပင္ ျပည္သူက်န္းမာေရးအတြက္ ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေဆာင္ရြက္ေပးသူမ်ားအေနျဖင့္ ေဆး၀ါးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သံသယျဖစ္ဖြယ္တစ္စံု တစ္ရာရွိပါက တိုင္ၾကားရန္လည္း သတိေပးထားသည္။

ေဆး၀ါးတင္သြင္းျဖန္႔ျဖဴးသည့္ ကုမၸဏီ ႏွင့္ ေဆး၀ါးေရာင္းခ်သည့္ ေဆးဆိုင္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မွတ္ပံုတင္ထားျခင္း မရွိေသာ ေဆး၀ါးမ်ား၊ ေဆး၀ါးအတုႏွင့္ စံမညီ ေဆး၀ါးမ်ားကို တင္သြင္းျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ျခင္း (လက္လီ၊ လက္ကား) မျပဳရန္ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာန (FDA) မွ သတိေပးထားသည္။

ထို႔ျပင္ လိုက္နာမႈေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိပါက သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းက အမ်ဳိးသားေဆး၀ါးဥပေဒပုဒ္မ (၁၈) ျဖင့္ တရားစြဲဆိုအေရးယူသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။

 

 

GMP ႏွင့္အညီ ထုတ္လုပ္မႈ မရွိေသာ ေသာက္ေရသန္႔မ်ား ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ FDA သတ္မွတ္ခ်က္အတိုင္း ထုတ္လုပ္ရန္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကို ဒီဇင္ဘာလအထိ သင္တန္းေပးမည္

GMP ႏွင့္အညီ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ရန္ ေသာက္ေရသန္႔လုပ္ငန္းမ်ားအား ၾသဂုတ္ ၃၀ ရက္က FDA ရန္ကုန္႐ံုးတြင္ သင္တန္းေပးေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု-အိသဥၨာေက်ာ္)

ေကာင္းမြန္ေသာ ထုတ္လုပ္မႈက်င့္စဥ္ (GMP) ႏွင့္အညီ ထုတ္လုပ္မႈ မရွိေသာ ေသာက္ေရသန္႔မ်ား ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ FDA သတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္အညီ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ရန္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကို ဒီဇင္ဘာလအထိ သင္တန္းမ်ား ေပးသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၾသဂုတ္ ၃၀ ရက္က ျမန္မာႏုိင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန ရန္ကုန္႐ံုး၌ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ “ေကာင္းမြန္ေသာ ထုတ္လုပ္မႈက်င့္စဥ္ႏွင့္အညီ ေသာက္ေရသန္႔ ထုတ္လုပ္ႏုိင္ေရးအတြက္ ေသာက္ေရသန္႔ လုပ္ငန္းမ်ားအား သင္တန္းပို႔ခ်ျခင္း” အခမ္းအနားတြင္ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။

“ေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြက ျပည္သူလူထုရဲ႕ အားထားရာလည္း ျဖစ္တယ္။ အခုေခတ္မွာ ေရသန္႔ကို ဦးစားေပး ေသာက္ေနၾကၿပီဆိုေတာ့ ေရသန္႔လုပ္ငန္းေတြက တကယ္ ေရသန္႔ျဖစ္မွ အားလံုးအတြက္ အက်ဳိးရွိမယ္ဆိုေတာ့ တခ်ဳိ႕ေရသန္႔နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အဆင္မေျပတဲ့ အသံေလးေတြ ၾကားေနရတဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း စံုစမ္းတယ္။ စစ္ေဆးတယ္။ သတ္မွတ္ခ်က္နဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ ေရသန္႔ေတြ ေတြ႕ရင္ အေရးယူတယ္။ ပိတ္သိမ္းတယ္။ လုပ္ငန္းေတြကို ျပန္ျပဳျပင္ခိုင္းၿပီး ျပန္စစ္ေဆးတယ္။ ဒီလိုေတြလုပ္ရင္း ေတြ႕ရတဲ့အခါ တခ်ဳိ႕လုပ္ငန္းေတြကလည္း အသိပညာ နည္းနည္း အားနည္းၿပီး လုပ္ရမယ့္ အခ်က္ေတြကို ေသခ်ာမသိလုိ႔ ဆိုတာေတြ ေတြ႕ရတဲ့အတြက္ ဒီလို သင္တန္းေတြေပးၿပီး သူတို႔ရဲ႕အသိပညာကို ျမႇင့္တင္ေပးတဲ့ သေဘာပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လုပ္ငန္းအလိုက္ ပညာေပးတာေတာ့ ခဏခဏ ရွိပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ဒီလိုမ်ဳိး တစုတေ၀းတည္း ေခၚၿပီး ပညာေပးတာကေတာ့ ရန္ကုန္အေနနဲ႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ပါ” ဟု အစားအေသာက္ ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန ရန္ကုန္႐ံုးမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာမင္း၀ံက ေျပာၾကားသည္။

ယခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနက တစ္ႏုိင္ငံလံုးအေနျဖင့္ ခြင့္ျပဳခဲ့ေသာ ေသာက္ေရသန္႔လုပ္ငန္း အသစ္ေပါင္း ၁၅၀ အနက္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးတြင္ လုပ္ငန္းသစ္ ၅၀ နီးပါး ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

FDA အေနျဖင့္ လတ္တေလာ ပိတ္သိမ္း အေရးယူထားေသာ ေသာက္ေရသန္႔ အမွတ္တံဆိပ္မ်ား ေစ်းကြက္အတြင္း ထုတ္လုပ္ျဖန္႔ျဖဴး ေရာင္းခ်ျခင္း ေတြ႕ရွိက ျမန္မာႏိုင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲေရးေကာ္မတီ သို႔မဟုတ္ ၿမိဳ႕နယ္အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးႀကီးၾကပ္ေရးေကာ္မတီ၊ ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနသို႔ အေထာက္အထားႏွင့္တကြ တိုင္ၾကားႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

“သင္တန္းမွာ ေကာင္းမြန္ေသာ ထုတ္လုပ္မႈက်င့္စဥ္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ လုိက္နာဖို႔နဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔နဲ႔ ေဆြးေႏြးျခင္းအားျဖင့္ သူတို႔ ဘယ္အပိုင္းမွာ အားနည္းေနသလဲ ဆိုတာကို လုပ္ငန္းရွင္ေတြလည္း သိသြားမယ္။ အားနည္းေနတဲ့ အပိုင္းေတြကို ျပင္ဆင္သြားႏုိင္မယ္။ တစ္ဦး တစ္ေယာက္ခ်င္းစီ လုပ္ငန္းတစ္ခုမွာ တစ္ခါေျပာဖို႔က အခက္အခဲ ရွိတဲ့အတြက္ အခုလို အားလံုး စုေျပာလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ အားလံုးလည္း နားလည္သြားမယ္ေပါ့။ အခုသင္တန္းမွာ ေရသန္႔လုပ္ငန္း လုပ္တဲ့သူေတြ အေယာက္ ၆၀ ေလာက္ တက္ပါတယ္။ ၿပီးရင္ ဒီလိုသင္တန္းေတြကို ဒီဇင္ဘာလအထိ ဆက္တိုက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းမွာရွိတဲ့ ခ႐ိုင္အလိုက္ သင္တန္းေတြေပးဖို႔ ရွိပါတယ္။ တစ္ပတ္မွာ တစ္ႀကိမ္လုပ္ဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္” ဟု ၎က ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

FDA ၏ ေစ်းကြက္ ေထာက္လွမ္း စိစစ္ခ်က္အရ အခ်ဳိ႕ေသာ ေသာက္ေရသန္႔မ်ားမွာ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန၏ အရည္အေသြး စိစစ္ေထာက္ခံထားသည့္ ေသာက္ေရသန္႔မ်ား မဟုတ္ေၾကာင္း ႏွင့္ မွတ္ပံုတင္ထားျခင္း မရွိေသာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမညီ ထုတ္လုပ္သည့္ ေသာက္ေရသန္႔လုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း အေရးယူမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုင္း FDA က ခြင့္မျပဳသျဖင့္ ေဂၚဇီလာျခင္ေဆးေခြ ေရာင္းခ်သည့္ မဲေဆာက္ရိွ ေစ်းဆိုင္မ်ားကို ထိုင္းအာဏာပိုင္မ်ားက ေရွာင္တခင္ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆး ဖမ္းဆီး

အႏၲရာယ္ရိွၿပီး သံုးစြဲရန္မသင့္ဟု ထိုင္းႏိုင္ငံ အစားအစာႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲမႈဌာန (FDA) က ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္ထားသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံထုတ္ ေဂၚဇီလာျခင္ေဆးေခြမ်ား ေရာင္းခ်ေသာ မဲေဆာက္ေစ်းရိွ ဆိုင္မ်ားအား တာ၀န္ရိွသူမ်ားက ၾသဂုတ္ ၂၇ ရက္တြင္ လိုက္လံဖမ္းဆီးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

မဲေဆာက္ၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးကိုယ္တိုင္ ႀကီးၾကပ္ဖမ္းဆီးမႈေၾကာင့္ မဲေဆာက္ေစ်းအတြင္းမွ ေဂၚဇီလာျခင္ေဆးေခြအခ်ဳိ႕ကို ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ၿပီး တင္သြင္း ေရာင္းခ်သူမ်ားကို ဆက္လက္ ေဖာ္ထုတ္အေရးယူမည္ဟု သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံထုတ္ ျခင္ေဆးေခြမ်ားမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကသည့္ အလုပ္သမားအမ်ားအျပား သံုးစြဲၾကသည့္အတြက္ ေစ်းကြက္၀င္လ်က္ ရိွေၾကာင္း ျမန္မာအလုပ္သမားအခ်ဳိ႕၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ရက္သတၱပတ္က ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္တြင္ ေဂၚဇီလာျခင္ေဆးအနံ႔ေၾကာင့္ အိမ္ေမြးေခြးငယ္အခ်ဳိ႕ ေသဆံုးခဲ့ၿပီး လူကိုယ္တိုင္ပါ မူးေ၀ေအာ့အန္မႈမ်ား ျဖစ္ေစကာ ေဆး႐ံုတက္ေရာက္ ကုသမႈခံယူခဲ့ရသည့္ သတင္းတစ္ရပ္ ထိုင္းသတင္းဌာနအခ်ဳိ႕ႏွင့္ လူမႈကြန္ရက္မ်ားတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့သည္ဟု ထိုင္းအေျခစိုက္ သတင္းေထာက္တစ္ဦး ျဖစ္သူ ဖိဂ်ဳိးက ေျပာၾကားသည္။

ဘန္ေကာက္ႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံၿမိဳ႕မ်ားသို႔ တင္ပို႔မည့္ ေဂၚဇီလာျခင္ေဆးေခြမ်ား အပါအ၀င္ တရားမ၀င္ ျမန္မာလူသံုးကုန္ကို သက္ဆိုင္ရာမွ မၾကာခဏ ဖမ္းဆီးမႈျဖစ္ပြားခ့ဲေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ ျမန္မာျခင္ေဆးေခြမ်ား အဓိက၀င္လမ္းျဖစ္သည့္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ အပါအ၀င္ ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္းပိုင္းရိွ ျမန္မာလူသံုးကုန္ စားေသာက္ကုန္ ေရာင္းခ်ေနသည့္ ေစ်းမ်ားသို႔ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆး ဖမ္းဆီးမႈမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ရိွေၾကာင္း ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ လုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားထံမွ သိရသည္။

ယင္းျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဂၚဇီလာျခင္ေဆးေခြ လုပ္ငန္းအား ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေသာ္လည္း ဆက္သြယ္မႈ မရရိွခဲ့ေပ။

အဂတိလိုက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆိုခံထားရေသာ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာသန္းထြဋ္အမႈ႐ံုးခ်ိန္းတြင္ FDA ႐ံုး အေဆာက္အအံုႏွင့္ ဓာတ္ခြဲခန္းတင္ဒါေအာင္ကုမၸဏီ၏ မိတ္ဖက္ကုမၸဏီအုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါ႐ိုက္တာအား ဆက္လက္စစ္ေဆး

အဂတိလိုက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆိုခံထားရေသာ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာသန္းထြဋ္အား ဇူလိုင္ ၁၃ ရက္ ႐ံုးခ်ိန္းတြင္ ေတြ႕ရစဥ္

အဂတိလိုက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆိုခံထားရေသာ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာသန္းထြဋ္အမႈ၏ ဇူလိုင္ ၁၃ ရက္ ႐ံုးခ်ိန္းတြင္ FDA ႐ံုးအေဆာက္အအံုႏွင့္ ဓာတ္ခြဲခန္းတင္ဒါေအာင္ ကုမၸဏီ၏ မိတ္ဖက္ကုမၸဏီျဖစ္aသာ ကိုင္႐ိုကုမၸဏီအုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါ႐ိုက္တာ ဦးညီညီအား ဆက္လက္စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း တိုင္းတရားလႊတ္ေတာ္မွ သတင္းရရွိသည္။

“ ကိုင္႐ို ကုမၸဏီက အုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါ႐ိုက္တာ ဦးညီညီကိုပဲ ဆက္လက္စစ္ေဆးပါတယ္။ သူ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့တာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ထြက္ဆိုသလို တစ္ဖက္ကလည္းျငင္းဆိုတယ္။ သက္ေသျပဖို႔တာ၀န္ပိုင္းမွာ ဘယ္သူ႔ဘက္မွာ တာ၀န္ရိွတယ္ဆိုတာ တရား႐ံုးကဆံုးျဖတ္လို႔ ရေအာင္ေမးထားတယ္” ဟု ေဒါက္တာသန္းထြဋ္ဘက္မွ လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးသည့္ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးခ်စ္ကိုကိုက အမႈ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါကိုင္႐ိုကုမၸဏီသည္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ တင္ဒါေအာင္ျမင္ခဲ့သည့္ ရဲတိုက္ၿမိဳ႕ေတာ္ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီ၏ မိတ္ဖက္ကုမၸဏီ ျဖစ္ေၾကာင္းသိရၿပီး ရဲတိုက္ၿမိဳ႕ေတာ္ေဆာက္လုပ္ေရး ကုမၸဏီ တာ၀န္ရွိသူကို ၿပီးခဲ့သည့္႐ံုး ခ်ိန္းမ်ားက စစ္ေဆးခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

ဆက္လက္၍ မိတ္ဖက္ကုမၸဏီတာ၀န္ရွိသူမ်ားကို တရားလိုသက္ေသမ်ားအျဖစ္ စစ္ေဆးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္သည္ က်ပ္သိန္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္ အဂတိလိုက္စားေၾကာင္း ေပၚေပါက္သည္ဟု ဆိုကာ ဧၿပီ ၂၀ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ ဇမၺဴသီရိၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ (၁) ၿမိဳ႕မရဲစခန္းတြင္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒျဖင့္ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီးခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီးၿပီးေနာက္ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္သို႔ တရားစြဲတင္ပို႔ခဲ့ၿပီး ေမ ၄ ရက္မွစ၍ တရားလိုျဖစ္သူ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္မွ စံုစမ္းေရးမွဴး ဦးသန္းေဇာ္၀င္းအား စတင္စစ္ေဆးရာ ေမ၂၅ ရက္မွ အၿပီးသတ္စစ္ေဆးႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ထို႔ေနာက္ ဇြန္ ၁ ရက္ ႐ံုးခ်ိန္းတြင္ က်င့္ ထံုးဥပေဒပုဒ္မ ၁၆၄ အရ သက္ေသႀကိဳတင္ထြက္ခ်က္ယူထားေသာ ေနျပည္ေတာ္၊ လယ္ေ၀း၊ ပ်ဥ္းမနားမွ တရားသူႀကီးႏွစ္ဦးကို အၿပီးသတ္ စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍  အေဆာက္အအံုမ်ား အရည္အေသြး ျပည့္မီမႈ မရွိျခင္း၊ ဌာနအႀကီးအကဲအခ်ဳိ႕၏ျပည္သူ႔ဘ႑ာမ်ားအေပၚ ကိုယ္က်ဳိးသံုးစြဲျခင္းမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္စစ္ေဆးေပးရန္ တိုင္ၾကားမႈအရ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က  စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ျဖင့္ စစ္ေဆးခဲ့ရာ က်န္း မာေရးႏွင့္အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၊ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္ သည္ ၎၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္အခြင့္အာဏာကုိ အလြဲသံုးစားၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ၎ပိုင္ဆိုင္သည့္ ေနအိမ္အတြင္း အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းမ်ားကိုလည္းေကာင္း၊ ၎ပိုင္ဆိုင္သည့္ အျခားေျမကြက္ေပၚတြင္ ျခံစည္း႐ိုးကာရံျခင္း၊ တစ္ထပ္တိုက္ေနအိမ္တစ္လံုး၊ ကားဂိုေဒါင္ပါ ႏွစ္ထပ္ေနအိမ္တစ္လံုး၊ ဂိတ္တဲတစ္လံုး၊ ေရကူးကန္တစ္ခုႏွင့္ ေရပန္းတစ္ခု စုစုေပါင္းတန္ဖိုး က်ပ္ ၁၅၁၄၃၉၇၈၆ အား အေဆာက္အအံု ေဆာက္လုပ္ရန္ တင္ဒါေအာင္ျမင္သည့္ ကုမၸဏီမွ ေတာင္းခံရယူခဲ့ေၾကာင္း စစ္ေဆး ေပၚေပါက္သည္ဟုဆိုကာ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္အား အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီး တရားစြဲဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ယင္းသို႔ အဂတိလိုက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆိုခံရျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ “အမႈမွန္ေပၚေပါက္ေစေရးအတြက္ အန္ကယ္တို႔ဘက္က ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ သူ႔ အခ်ိန္နဲ႔သူေပၚလာမွာပါ”ဟု ေဒါက္တာသန္းထြဋ္က မီဒီယာမ်ားကို ေျဖၾကားေၾကာင္း သိရသည္။

ေစ်းခ်ဳိေတာ္တြင္ ဆိုင္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ကုိ FDA မွ ခြင့္မျပဳဆိုးေဆးကင္းစင္ေသာ ဆိုင္အသိအမွတ္ျပဳကတ္ျပားမ်ား ထုတ္ေပးခဲ့ၿပီး ဇူလိုင္လတြင္ ထပ္မံထုတ္ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရ

‘အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနခြဲ (မႏၲေလး)  FDA မႇ မႏၲေလး ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ မႏၲေလးေစ်းခ်ဳိေတာ္အား ခြင့္မျပဳ ဓာတုဆိုးေဆးကင္းစင္ေသာ ေစ်းျဖစ္ေပၚလာေစရန္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာတြင္ ေစ်းအတြင္း ေရာင္းခ်ေနေသာ စားေသာက္ကုန္မ်ားကို စစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္၍ ဓာတုဆိုးေဆးကင္းစင္ေသာ စားေသာက္ကုန္ေရာင္းခ်သည့္ ဆိုင္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္အား ‘ခြင့္မျပဳဆိုးေဆး ကင္းစင္ေသာဆိုင္’ အသိအမွတ္ျပဳကတ္ျပားမ်ား ထုတ္ေပးခဲ့ကာ ဇူလိုင္လတြင္ ေနာက္ထပ္ဆိုင္မ်ားအား ဆက္လက္ထုတ္ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အသိအမွတ္ျပဳကတ္ျပားမ်ား ထုတ္ေပးရာတြင္ ေစ်းအတြင္းရွိဆိုင္မ်ားမွ အစားအေသာက္မ်ား ေကာက္ယူစစ္ေဆးမႈအႀကိမ္ ႀကိမ္ျပဳလုပ္ကာ ပထမအႀကိမ္အျဖစ္ ခြင့္မျပဳဓာတုဆိုးေဆးကင္းစင္ေသာဆိုင္ ၁၂၄ ဆိုင္အား အသိအမွတ္ျပဳကတ္ျပားမ်ားကို ေဖေဖာ္၀ါရီလအတြင္း ထုတ္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေစ်းအတြင္း က်န္ရွိေနေသးသည့္ေစ်းဆိုင္မ်ားကိုလည္း ေစ်းကြက္နမူနာေကာက္ ယူစစ္ေဆးၿပီး ခြင့္မျပဳဓာတုဆိုးေဆးမပါ၀င္ပါက အသိအမွတ္ျပဳကတ္ျပားမ်ား ေပးအပ္ႏိုင္ရန္စီစဥ္ခဲ့ရာတြင္ ဇူလိုင္လအတြင္း၌ ဆိုင္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္အား အသိအမွတ္ျပဳကတ္မ်ား ထုတ္ေပးသြားမည္ျဖစ္သည္။

“ေစ်းခ်ဳိေတာ္ကို ခြင့္မျပဳဓာတုဆိုးေဆး ကင္းစင္တဲ့ေစ်းျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ ေစ်းခ်ိဳေတာ္ထဲက စားေသာက္ကုန္ ေရာင္းခ်တဲ့ဆိုင္ေတြက စားေသာက္ကုန္ ပစၥည္းေတြကို ပံုမွန္နမူနာေကာက္ယူစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့တယ္။ ေရွာင္တခင္၀င္ေရာက္စစ္ေဆးျခင္းေတြ ျပဳလုပ္ၿပီး ဆိုးေဆးကင္းစင္တဲ့ စားေသာက္ကုန္ေရာင္းတဲ့ဆိုင္ေတြကို အသိအမွတ္ျပဳကတ္ထုတ္ေပးနာျဖစ္တယ္၊ အသိအမွတ္ျပဳကတ္ ရထားတဲ့ဆိုင္ေတြကိုလည္း ဆိုးေဆးပါတဲ့စားေသာက္ကုန္ေတြ မေရာင္းေအာင္ အခါအားေလ်ာ္စြာ စစ္ေဆးျခင္းေတြလုပ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ အဲဒီလိုစစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ခြင့္မျပဳဆိုးေဆးပါတဲ့ စားေသာက္ကုန္ေတြေတြ႕ရင္ အသိအမွတ္ ျပဳလက္မွတ္ျပန္သိမ္းအေရးယူတာအျပင္ အမ်ဳိးသားအစားေသာက္ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၈ အရ  တရားစြဲဆိုအေရးယူသြားမွာပါျဖစ္တယ္” ဟု အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန (မႏၱေလး) မွ ဒုတိယၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာေက်ာ္ေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

ေစ်းခ်ဳိေတာ္အတြင္း စားေသာက္ကုန္ ေရာင္းခ်သည့္ ဆိုင္ခန္းေပါင္း ၄၈၅ ဆိုင္႐ွိၿပီး အေရာင္ပါစားေသာက္ကုန္ေရာင္းခ်သည့္ ဆိုင္ ၃၈၇ ဆိုင္ရွိရာ စစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္ၿပီး ဒုတ္ယအႀကိမ္အျဖစ္ ဆိုင္ေပါင္း ၂၄၉ ဆိုင္အား အသိအမွတ္ျပဳကတ္မ်ား ထုတ္ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္သူလူထုအေနျဖင့္ အသိအမွတ္ျပဳ ကတ္ျပားမ်ားရရွိထားေသာေစ်းဆိုင္မ်ားမွ အစားအေသာက္မ်ားကို ဦးစားေပး၀ယ္ယူစားသံုးျခင္းအားျဖင့္ ဆိုးေဆးႏွင့္ပတ္သက္ေသာ က်န္မာေရးအႏၲရာယ္မ်ားကို ေရွာင္ရွားႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အဂတိလိုက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိခံထားရေသာ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာသန္းထြဋ္ အမႈ႐ံုးခ်ိန္းတြင္ FDA ႐ံုးအေဆာက္အအံုႏွင့္ ဓာတ္ခြဲခန္းလုပ္ကုိင္ခြင့္ တင္ဒါေအာင္သြားသည့္ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီ ဒါ႐ိုက္တာကုိ စစ္ေဆး

အဂတိလိုက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိခံထားရေသာ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာ သန္းထြဋ္အမႈ၏ ဇြန္ ၁၅ ရက္႐ံုးခ်ိန္းတြင္ ႐ံုးအေဆာက္အအံုႏွင့္ဓာတ္ခြဲခန္းကို တင္ဒါေအာင္သြားသည့္ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီ ဒါ႐ုိက္တာကုိ စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း မႏၲေလးတုိင္းတရားလႊတ္ေတာ္မွ သတင္းရရွိသည္။

“ရဲတိုက္ၿမိဳ႕ေတာ္ေဆာက္လုပ္ေရး ကုမၸဏီက ဒါ႐ိုုက္တာ ဦးေနလင္းကုိစစ္ေဆးပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႐ံုးခ်ိန္းမွာလည္း သူ႔ကုိစစ္ေဆးခဲ့သလို မၿပီးတဲ့အတြက္ ဒီကေန႔လည္း ဆက္လက္စစ္ေဆးခဲ့ရပါတယ္။ လာမယ့္႐ံုး ခ်ိန္းမွာလည္း သူ႔ကုိပဲ ျပန္လွန္စစ္ေဆးရပါဦးမယ္။ အိမ္ေဆာက္တဲ့ကိစၥေတြ၊ တင္ဒါကိစၥေတြ၊ ေငြေပးတဲ့ဆုိတဲ့ကိစၥေတြ ဒါေတြကုိ ျပန္လွန္ေခ်ဖ်က္စစ္ေဆးရမွာပါ” ဟု ေဒါက္တာ သန္းထြဋ္ဘက္မွ လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးေနသည့္ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးခ်စ္ကုိကုိက အမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေျပာၾကားသည္။

အမႈကို စစ္ေဆးၾကားနာၿပီးေနာက္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္က “အမႈအမွန္ ေပၚေပါက္ေစေရးအတြက္ အန္ကယ္တုိ႔ဘက္က ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ သူ႔အခ်ိန္နဲ႔ သူေပၚလာမွာပါ” ဟု မီဒီယာမ်ားကို ေျဖၾကားသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္သည္ က်ပ္သိန္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္အား အဂတိလိုက္စားေၾကာင္း ေပၚေပါက္သည္ဟုဆိုကာ ဧၿပီ ၂၀ ရက္ က ေနျပည္ေတာ္ဇမၺဴသီရိ ၿမိဳ႕နယ္အမွတ္ ၁ ၿမိဳ႕မရဲစခန္းတြင္ အဂတိလုိက္စားမႈတုိက္ဖ်က္ေရးဥပေဒျဖင့္ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထုိသုိ႔ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီးၿပီးေနာက္ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္သို႔ တရားစြဲတင္ပုိ႔ခဲ့ၿပီး ေမ ၄ ရက္မွစတင္ကာ တရားလိုျဖစ္သူ အဂတိလုိက္စားမႈတုိက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္မွ စံုစမ္းေရးမွဴး ဦးသန္းေဇာ္၀င္းကုိ စတင္စစ္ေဆးခဲ့ရာ ေမ ၂၅ ရက္မွ အၿပီး သတ္စစ္ေဆးႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ဇြန္ ၁ ရက္႐ံုးခ်ိန္းတြင္ က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္ မ ၁၆၄ အရ သက္ေသ ႀကိဳတင္ ထြက္ခ်က္ယူထားေသာ ေနျပည္ေတာ္၊ လယ္ေ၀း၊ ပ်ဥ္းမနားမွ တရားသူႀကီးႏွစ္ဦးကုိ အၿပီးသတ္စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အေဆာက္အအံုမ်ား အရည္အေသြးျပည့္မီမႈ မရွိျခင္း၊ ဌာနအႀကီးအကဲအခ်ဳိ႕၏ ျပည္သူ႔ဘ႑ာမ်ားအေပၚ ကုိယ္က်ဳိးသံုးစြဲျခင္းမ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္စစ္ေဆးေပးရန္ တုိင္ၾကားလာမႈအရ  အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ျဖင့္ စစ္ေဆးခဲ့ရာ က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အစားအေသာက္ႏွင့္ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္သည္ ၎၏ လုပ္ကုိင္ခြင့္အခြင့္အာဏာကုိ အလြဲသံုးစားၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ၎ပိုင္ဆုိင္သည့္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းသံုးပစၥည္းမ်ားႏွင့္ေနအိမ္အတြင္း အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းမ်ားကုိလည္းေကာင္း၊ ယင္းပုိင္ဆုိင္သည့္အျခား ေျမကြက္ေပၚတြင္ ျခံစည္း႐ိုးကာရံျခင္း၊ တစ္ထပ္တုိက္ေနအိမ္တစ္လံုး၊ ကားဂိုေဒါင္ပါ ႏွစ္ထပ္ေနအိမ္တစ္လံုး၊ ဂိတ္တဲတစ္လံုး၊ ေရကူးကန္တစ္ခုႏွင့္ ေရပန္းတစ္ခု စုစုေပါင္းတန္ဖုိးေငြ ၁၅၁၄၃၉၇၈၆ အား အေဆာက္အအံုေဆာက္လုပ္ရန္ တင္ဒါေအာင္ျမင္သည့္ ကုမၸဏီမွ ေတာင္းခံရယူခဲ့ေၾကာင္း စစ္ေဆးေပၚေပါက္ခဲ့သည္ဟုဆုိကာ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္အား ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးဥပေဒပုဒ္မ ၅၆ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ ဖမ္းဆီးတရားစြဲဆုိခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ယင္းသို႔ အဂတိလိုက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲ ဆိုခံရျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ FDA ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္မွာ စြပ္စြဲခံေနရျခင္းသာျဖစ္သည္ဟု အမႈလိုက္ပါေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည့္ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးခ်စ္ကုိက ေျပာၾကားခဲ့သလို ကာယကံရွင္ ညႊန္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာ သန္းထြဋ္ကလည္း ျငင္းဆိုထားသည္။

အမႈတြက္တရားလိုျပသက္ေသ ၃၆ ဦးထိ တင္သြင္းထားေၾကာင္းသိရၿပီး ယခုအခ်ိန္ထိ တရားလိုအပါ အ၀င္လိုျပသက္ေသေလးဦးသာ စစ္ေဆးရေသးေၾကာင္း သိရသည္။

မက္လံုးေပး စီးပြားေရး ေစ်းကြက္နဲ႔ စားသံုးသူေတြအတြက္ အာမခံခ်က္

ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာနမွ ၂၀၁၇ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ MLM စနစ္ျဖင့္ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ေနသည့္ ေဆးႏွင့္အလွကုန္ပစၥည္း အခ်ဳိ႕ကို ေတြ႕ရစဥ္

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆင့္ပြားေစ်းကြက္လို႔ေခၚတဲ့ Multi Level Marketing (MLM) ေစ်းကြက္ အျမစ္တြယ္လာတာက ႏွစ္ေပါင္း ဆယ္စုႏွစ္ႏွစ္စုနီးပါး ေက်ာ္ေနပါၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ ျပည္တြင္းျပည္ပ MLM ကုမၸဏီ ၁၀၀ ေက်ာ္ေလာက္က လႈပ္ရွားေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒီလိုျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ MLM ေတြကို လုပ္ငန္းလိုင္စင္ ခ်ေပးထားျခင္း မရွိဘူးလို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ကလည္း ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ဘက္က ေျပာဆိုထားေပမယ့္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္အထိ MLM ကုမၸဏီေတြကေတာ့ ေပၚေပၚထင္ထင္လုပ္ကိုင္ၿပီး ပန္းပန္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လူေတြရဲ႕ ေလာဘစိတ္ကို အေျခခံၿပီး ဆြဲေဆာင္ထားတဲ့ MLM စနစ္မွာ တကယ္ခ်မ္းသာသြားသူေတြဟာ MLM လုပ္ငန္းရွင္ေတြသာျဖစ္ၿပီး ၀င္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ၾကတဲ့ ျပည္သူေတြကေတာ့ နစ္နာမႈေတြကိုသာ ရင္၀ယ္ပိုက္ခဲ့ရတဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြကလည္း ဆီသည္မ လက္သုတ္ပ၀ါလို ဖန္တစ္ရာေတေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

MLM စနစ္က လူပိရမစ္ပံုစံမ်ဳိး ပံုေဖာ္ထားၿပီး လူတစ္ဦးကေန တစ္ဦးဆီကို ဆင့္ကဲသြားေနတဲ့အတြက္ လူေပါင္းတစ္ေထာင္၊ တစ္ေသာင္းေလာက္ထဲက လူတစ္ေယာက္ေလာက္ပဲ ႀကီးပြားခ်မ္းသာသြားႏိုင္တဲ့ စနစ္မ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလူတစ္ေယာက္ ခ်မ္းသာဖို႔အတြက္ က်န္သူေတြကေတာ့ ကိုယ့္ေငြ ကိုယ္စိုက္ထုတ္ၿပီး လုပ္ေနရတဲ့ ဗိုက္အငွား ဓားထိုးခံစနစ္ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံအမ်ားစုက ပိတ္ပင္ထားၿပီး ခြင့္ျပဳတဲ့ ႏုိင္ငံအနည္းစုကလည္း အကန္႔အသတ္ေတြ စည္းမ်ဥ္းေတြနဲ႔သာ ခြင့္ျပဳထားတာပါ။ အေမရိကန္လို ႏုိင္ငံမ်ဳိးမွာေတာင္ အကန္႔အသတ္ေတြ၊ စည္းမ်ဥ္းေတြနဲ႔ MLM စနစ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ေနတဲ့ၾကားက ဥပေဒေဘာင္ထဲကေန လက္တစ္လံုးျခား လုပ္တာေတြျဖစ္လာလို႔ အစိုးရက ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး တရားစြဲေနရတဲ့ လုပ္ငန္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပေဒေတြ၊ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြ ေတာင့္တင္းခိုင္မာတဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ မ်ဳိးမွာေတာင္ ဒီလိုေတြရွိတယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ရင္ေလးဖြယ္ရာပါပဲ။

လက္ရွိအခ်ိန္အထိလည္း တရားမ၀င္ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ MLM ေစ်းကြက္ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေရးယူႏိုင္တဲ့ ဥပေဒ မရွိတဲ့အတြက္ အစိုးရက လက္ပိုက္ၾကည့္ေနတဲ့ အေနအထားပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၈ ရက္က က်င္းပတဲ့ ဒုတိယအႀကိမ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ လိႈင္မဲဆႏၵနယ္မွ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးက Multi Level Marketing (MLM) လုပ္ငန္းကို တားျမစ္ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ရွိ၊ မရွိ ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

MLM လုပ္ငန္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးက “MLM လုပ္ငန္းေတြဟာ ေစ်းေရာင္းနည္းက ရွင္းရွင္းေလးပါ။ ၁၀ တန္ ပစၥည္းကို ၁၀၀ နဲ႔ ေရာင္းၿပီးေတာ့ ၅၀ ကို အျမတ္ယူၿပီး Member ေတြကို ၄၀ ခြဲေပးတဲ့နည္းပါ။ အျမဲတမ္း ေရာင္းေနရေအာင္လည္း Bonus ေတြနဲ႔ မွ်ားထားပါတယ္။ Bonus ရေအာင္ အမွတ္ေတြ လုပ္ထားၿပီးေတာ့ မ၀ယ္၀ယ္ေအာင္ မက္လံုးေပးထားပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္သူ႔ကို ဂုဏ္ျပဳတယ္။ ဘယ္သူက ဘယ္ေလာက္ ရသြားတယ္ဆိုၿပီး မက္လံုးေပးၿပီးေတာ့ လိမ္လည္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ဆိုပါတယ္။

MLM ေစ်းေရာင္းခ်ျခင္းစနစ္ကို တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ လံုး၀ပိတ္ပင္ထားၿပီး အေမရိကန္၊ စင္ကာပူ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာက အထူးတားျမစ္ၾကပ္မတ္ ကန္႔သတ္ထားတယ္လို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးက ေထာက္ျပပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦးရဲ႕ ေမးခြန္းကို ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုးက ျပန္လည္ေျဖၾကားရာမွာ MLM စနစ္နဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ဥပေဒျပ႒ာန္းထားျခင္း မရွိေသးေပမယ့္ စံုစမ္းေပၚေပါက္ျခင္း၊ တိုင္တန္းမႈမ်ားရွိျခင္းတို႔ ျဖစ္ေပၚလာပါက စိစစ္ေပၚေပါက္ခ်က္ေပၚ မူတည္ၿပီး အေရးႀကီး ကုန္စည္ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈဥပေဒ၊ ၀င္ေငြခြန္ဥပေဒနဲ႔ ကုန္သြယ္လုပ္ငန္းခြန္ဥပေဒစတဲ့ တည္ဆဲဥပေဒေတြအရ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ MLM ကုမၸဏီေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စာရင္းဇယား အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြကို စိစစ္ေကာက္ယူေနတယ္လို႔ ဒုတိယ၀န္ႀကီး  ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုးက ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ ၄ ရက္ ကက်င္းပတဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္မွာ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အတြင္းရွိ တည္ဆဲဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္မညီေသာ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို တည္ဆဲဥပေဒႏွင့္အညီ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕သို႔ တိုက္တြန္းေၾကာင္း အဆုိကို လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦး၀င္းေမာင္က တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။

ဒီအဆိုကို ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ ၁၁ ရက္က လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္သံုးဦးက ေဆြးေႏြးခဲ့ရာမွာ လသာၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၂) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္မင္းဟန္က “MLM စနစ္ကို ေလ့လာသံုးသပ္ခ်က္မ်ားအရ လုပ္ကိုင္ေနသည့္ Level ၁၃ ခုထဲမွ အေပၚပိုင္း Level သံုးခုခန္႔သာ အက်ဳိးအျမတ္ရွိၿပီး ေအာက္ေျခ Level အသီးသီးတြင္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အိပ္မက္ျဖင့္ အခ်ိန္ကုန္ေငြကုန္ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလ်က္ ရွိပါတယ္။ ယင္းလုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္သူ ရာခိုင္ႏႈန္း ၉၀ ခန္႔ေသာ ျပည္သူလူထုကို အက်ဳိးမျပဳသည္ကို ေလ့လာေတြ႕ရွိရပါတယ္။ အျမတ္ရေနသည့္သူမွာ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ခန္႔သာရွိၿပီး ငါးရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားသာျဖစ္၍ က်န္ႏိုင္ငံသား အနည္းငယ္အတြက္သာ အက်ဳိးမ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိပါတယ္” လို႔ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြး ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္၊ စင္ကာပူ အစရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အက်ဳိးကို ေစာင့္ေရွာက္ေသာအားျဖင့္ အဆိုပါ ဆင့္ပြားေစ်းေရာင္းခ်ျခင္း (MLM) စနစ္ကို တားဆီးပိတ္ပင္ထားေၾကာင္း ဦးေက်ာ္မင္းဟန္က ေဆြးေႏြးရာမွာ ဥပမာေပး ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဥပေဒနဲ႔မညီတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ အဆုိကို ေအာက္တိုဘာ ၄ ရက္က လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦး၀င္းေမာင္က လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ေအာက္တိုဘာ ၁၁ ရက္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ သံုးဦးက ေဆြးေႏြးခဲ့ေပမယ့္ ဒီအဆုိကို ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္က မွတ္တမ္းတင္ထားရွိဖို႔သာ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီလို ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္ျဖစ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကေန MLM စနစ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေမးခြန္းေမးျမန္းတာေတြ၊ အဆိုတင္သြင္းတာေတြက အခ်ိန္ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ကို ေရာက္လာေပမယ့္လည္း MLM လုပ္ငန္းေတြကိုေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ တားဆီးႏိုင္တာ မရွိေသးသလို အေရးယူဖို႔ ဥပေဒကိုလည္း မျပ႒ာန္းႏိုင္ေသးပါဘူး။

ဒါေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္ေတြမွာ ေမးခြန္းနဲ႔ အဆိုတင္သြင္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ အမ်ားျပည္သူ ဆံုး႐ံႈးနစ္နာမႈ မရွိေစေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ုံးနဲ႔ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာနတို႔ရဲ႕ တာ၀န္ေပးခ်က္အရ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းက စတင္ကာ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာနမွ ဦးေဆာင္ၿပီး ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာန၊ အေကာက္ခြန္ ဦးစီးဌာန၊ ျပည္တြင္းအခြန္မ်ား ဦးစီးဌာန၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးစီးဌာန၊ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနတို႔ ပါ၀င္တဲ့ ပူးေပါင္းအဖြဲ႕က ဆင့္ပြားကြန္ရက္ ခ်ိတ္ဆက္ေရာင္း၀ယ္စနစ္ (MLM)  နဲ႔ လုပ္ ငန္းလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြကို ေခၚယူေတြ႕ဆံု စိစစ္ေနတယ္လို႔ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ျပည္တြင္းထုတ္ မဟုတ္တဲ့ ျပည္ပကေန တင္သြင္းလာတဲ့ အလွကုန္၊ လူသံုးကုန္၊ အီလက္ထရြန္နစ္ပစၥည္းမ်ား၊ ေဆး၀ါးနဲ႔ ေဆးပစၥည္းမ်ား၊ ျဖည့္စြက္စာမ်ားကို ဆင့္ပြားကြန္ရက္ ခ်ိတ္ဆက္ေရာင္း၀ယ္ေရးစနစ္ (MLM) အသံုးျပဳကာ ျဖန္႔ျဖဴးလာတာကို ေတြ႕ရၿပီး ပစၥည္းအမ်ားစုက ေစ်းကြက္မွာ မရွိတဲ့ ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း၊ MLM စနစ္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ ရသင့္တဲ့ အခြန္မ်ား မရဘဲ ဆံုး႐ံႈးေနသလို ၀ယ္ယူသံုးစြဲသူ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔လည္း ပံုမွန္ေစ်းထက္ ပိုေပးရတဲ့အျပင္ ကုန္ပစၥည္းကလည္း အာမခံခ်က္ မရွိဘူးလို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အေရးယူမႈအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၀၉ နဲ႔ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က ေလသန႔္ေဆးနဲ႔ ျဖည့္စြက္အစားအစာမ်ား၊ ေဆး၀ါးမ်ားကို ဆင့္ပြားကြန္ရက္ ခ်ိတ္ဆက္ေရာင္း၀ယ္စနစ္ (MLM) နဲ႔ ျပည္ပကေန တင္သြင္းေရာင္းခ်ခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းကုမၸဏီႏွစ္ခုနဲ႔ ျပည္ပကုမၸဏီတစ္ခုတို႔ကို စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ တရားစြဲဆိုႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျပစ္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့သလို ကုမၸဏီမ်ားကို အမည္ပ်က္စာရင္း ေရးသြင္းျခင္း၊ စာရင္းရွင္းလင္း ဖ်က္သိမ္းျခင္း၊ ကုမၸဏီပိုင္ေငြနဲ႔ ပစၥည္းမ်ားကို ျပည္သူ႔ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းဆည္းႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ျပည္ထဲေရးရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းကုမၸဏီႏွစ္ခုနဲ႔ ျပည္ပကုမၸဏီတစ္ခုကိုသာ အေရးယူႏိုင္ခဲ့တာကို ေတြ႕ရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနရဲ႕ က်န္းမာေရးေထာက္ခံခ်က္ ရယူထားျခင္းမရွိဘဲ ျဖည့္စြက္စာေတြကို ျပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာ ျဖန႔္ျဖဴးေရာင္းခ်ခဲ့တဲ့ ကုမၸဏီေတြက တာ၀န္ရွိသူေတြကို အေရးယူထားတယ္လို႔ ျပည္ထဲေရးက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနခြဲမွ တာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီက စတင္ကာ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အထူးစုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာန႐ုံးမွာ MLM စနစ္နဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ မူရင္းကုမၸဏီ ၂၈ ခု၊ ဆင့္ပြားကုမၸဏီ ၁၃ ခု စုစုေပါင္း ကုမၸဏီ ၄၁ ခု တို႔နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကုမၸဏီတာ၀န္ရွိသူေတြကို ေတြ႕ဆုံၿပီး စာရင္းဇယားမ်ား၊ ဘဏ္၀င္/ထြက္ေငြမ်ား၊ သြင္းကုန္ေလွ်ာက္ထားျခင္းနဲ႔  အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန (FDA) ေထာက္ခံခ်က္ရယူျခင္းမ်ား၊ အခြန္ေပးအပ္မႈေတြမွာ ကုမၸဏီရဲ႕ ေရးဆြဲတင္ျပလာတဲ့ စာရင္းဇယားမ်ားကို ဌာနဆိုင္ရာ အတည္ျပဳခ်က္၊ ျပန္ၾကားခ်က္မ်ားနဲ႔ တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးခဲ့ရာ တာေမြၿမိဳ႕နယ္ တာေမြႀကီး (က+ဂ) ရပ္ကြက္ရွိ ျမင့္မိုရ္ခြန္အား ကုမၸဏီလီမိတက္မွ ျဖည့္စြက္စာ ၁၆ မ်ဳိး၊ ဘိုးလိန္းေအာင္ မဂၤလာရပ္ကြက္ရွိ World Class Innervation (Myanmar) ကုမၸဏီလီမိတက္မွ ျဖည့္စြက္စာ ကိုးမ်ဳိး၊ ပ်ားရည္ ကုန္းရပ္ကြက္ရွိ ႏွင္းျမန္မာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ ရာ ကုမၸဏီလီမိတက္နဲ႔ ေက်ာက္ေျမာင္းႀကီး ရပ္ကြက္ရွိ The Wisdom Plus ကုမၸဏီလီမိတက္တို႔မွ ျဖည့္စြက္စာ ကိုးမ်ဳိးတို႔မွာ က်န္းမာေရးေထာက္ခံခ်က္ ရယူထားျခင္းမရွိဘဲ ျပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာ ျဖန႔္ျဖဴးေရာင္းခ်ခဲ့တယ္လို႔ တိုင္တန္းခ်က္အရ အဲဒီကုမၸဏီေတြက တာ၀န္ရွိသူေတြကို တာေမြၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွာ ဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ထားတယ္လို႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၇ ရက္က ျပန္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ကုမၸဏီေလးခုကိုသာ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ထားတယ္လို႔ ပါရွိေပမယ့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနကေန ကုမၸဏီ ၂၀ ေလာက္ကို အမႈဖြင့္ထားတယ္လို႔ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဌာန (FDA) ရန္ကုန္႐ုံးခြဲတာ၀န္ခံ ေဒါက္တာမင္း၀န္က ေျပာပါတယ္။

“MLM ကုမၸဏီ ၂၀ ေလာက္ကို ကြၽန္ေတာ္တို႔က ရဲစခန္းမွာ အမႈကဖြင့္ၿပီးၿပီ။ အမႈလက္ခံတယ္၊ လက္မခံတယ္ပဲ ရွိေသးတာ။ ျပည္ထဲေရးကထုတ္တဲ့ ကုမၸဏီေလးခုကေတာ့ အေထာက္အထား အကုန္လံုး ျပည္စံုသြားၿပီ ဆိုၿပီးေတာ့ သူတုိ႔က လက္ခံလိုက္ၿပီေပါ့။ လက္ခံလိုက္တဲ့ဟာမို႔ သူတို႔က တင္လိုက္တာ။ က်န္တဲ့ဟာေတြ ဟာေတြက သူတို႔ဘာသာသူတို႔ စိစစ္ေနဆဲေပါ့ဗ်ာ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာကို လက္ခံလိုက္တာေတာ့  မဟုတ္ေသးဘူး။ အမႈဖြင့္တာကေတာ့ ဇြန္ ၁ ရက္ကတည္းက ဖြင့္ထားၿပီးသားပါ။ အမႈလက္ခံတာ လက္မခံတာေတာ့ မသိေသးေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တရားစြဲဆိုထားတဲ့ ကုမၸဏီကေတာ့ ၂၀ ေလာက္ရွိတယ္” လို႔ ေဒါက္တာမင္း၀န္က ဆိုပါတယ္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနကေန MLM ကုမၸဏီ ၂၀ ေလာက္ကို အမ်ဳိးသား အစားအေသာက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၀ နဲ႔ တရားစြဲဆို ထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အမ်ဳိးသား အစားအေသာက္ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၄ မွာ “မည္သူမွ် လိုင္စင္မရွိၾကဘဲ ထုတ္လုပ္ထားေသာ ထိန္းခ်ဳပ္အစားအေသာက္ကို ျပည္ပသို႔တင္ပို႔ျခင္း၊ သိုေလွာင္ျခင္း၊ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း သို႔မဟုတ္ ေရာင္းခ်ျခင္းမျပဳရ” လို႔ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ ဒီပုဒ္မ ၂၄ ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ပါက ျပစ္မႈထင္ရွားေၾကာင္း စီရင္ျခင္းခံရရင္ ေထာင္ဒဏ္ သံုးႏွစ္အထိ ျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္ အနည္းဆံုး က်ပ္တစ္ေထာင္မွ အမ်ားဆံုး က်ပ္သံုးေသာင္း အထိျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ႏိုင္တဲ့အျပင္ သက္ဆိုင္တဲ့ သက္ေသခံပစၥည္းေတြကိုလည္း ျပည္သူ႔ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းဆည္းႏိုင္တယ္လို႔ ပုဒ္မ ၃၀ မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တရားမ၀င္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ MLM ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ အြန္လိုင္းကို အသံုးျပဳၿပီး ကုန္ပစၥည္းေတြကို ေၾကာ္ျငာရာမွာ အလြန္အၾကဴး ေဖာ္ျပမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဥပမာ ကင္ဆာေရာဂါေပ်ာက္တာတို႔၊ ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိေရာဂါ ေပ်ာက္တာတို႔ စတဲ့ကမၻာေပၚမွာ ေဆးပညာရွင္ေတြေတာင္ ေပ်ာက္ေအာင္ မကုသႏိုင္ေသးတဲ့ ေရာဂါေတြကို ေပ်ာက္တယ္ဆိုၿပီး ျဖည့္စြက္စာေတြကို အလြန္အၾကဴး ေၾကာ္ျငာလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဌာန (FDA) ရန္ကုန္ ႐ုံးခြဲတာ၀န္ခံ ေဒါက္တာမင္း၀န္က “ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ျဖည့္စြက္အစာေတြအေနနဲ႔ သြင္းလာကတည္းကိုက ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီက တရား၀င္လိုင္စင္ယူထားတဲ့ သူကိုေတာင္မွ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီကေန မွတ္ခ်က္က ဘာျပဳထားလဲဆိုေတာ့ ေရာဂါတစ္ခုကို ေပ်ာက္ပါသည္ ဆိုတဲ့ဟာနဲ႔ လံုး၀ေၾကာ္ျငာၿပီး ေရာင္းခြင့္မရွိပါဘူးလို႔ အဲဒီလို ထည့္ထားၿပီးသား။ အဲဒါကို သူတို႔က ေက်ာ္ၿပီးလုပ္တယ္ဆိုရင္ တင္သြင္းခြင့္တို႔ ဘာတို႔ကို ျပန္သိမ္းခြင့္ရွိတယ္။ ျပန္သိမ္းခဲ့တဲ့ ထံုးစံလည္း ရွိခဲ့တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စစ္လိုက္တာကေတာ့ သြင္းလာတဲ့ဟာက ေကာင္း၊ မေကာင္း ဆိုတာကို စစ္တယ္။ သြင္းလာတဲ့အေပၚမွာ ေရးထားတဲ့ အညႊန္းေတြ အကုန္လံုးကို စစ္တယ္။ အဲဒီအညႊန္းေတြမွာ သူတို႔ေၾကာ္ျငာေနတဲ့ ဘာေရာဂါႀကီးေတာ့ ေပ်ာက္တယ္ဆိုၿပီး မေရးရဘူး။ သူတို႔က ျဖည့္စြက္အစာပဲ ျဖစ္တယ္။ ေဆးမဟုတ္ဘူး။ ေဆးဆုိရင္ေတာင္မွ ဘယ္ေရာဂါ ေပ်ာက္ပါတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတဲ့ ေဆးဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ေလးရွားတယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိးကို ကြၽန္ေတာ္တို႔က ထည့္သြင္းၿပီး ေဖာ္ျပခြင့္မရွိဘူး။ ဒါ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စည္းကမ္းေပါ့။ သြင္းတုန္းကေတာ့ ျဖည့္စြက္စာက ကိုက္ညီတယ္။ သူတို႔ ျပန္ေၾကာ္ျငာေတာ့မွ တရားလြန္ေတြ ေၾကာ္ျငာကုန္တာ။ အဲဒီလိုဟာမ်ဳိးက မေၾကာ္ျငာရပါဘူးဆိုတာ သူတို႔ကို ကြၽန္ေတာ္တို႔က အေၾကာင္းၾကားထားၿပီးသားပါ။ သူတို႔လည္း ဒါကို လက္ခံထားၿပီးသား” လို႔ ဆိုပါတယ္။

“အလြန္အက်ဴးညႊန္း အြန္လိုင္းမွာ ေၾကာျ္ငာေနတာေတြက လိမ္ေနတာပဲ။ ေျပာေနတဲ့ သူေတြကလည္း ထုတ္ကုန္ေတြကို သူတို႔ကိုယ္တိုင္ မသံုးဖူးလို႔ပဲ ျဖစ္ရမယ္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ေရာဂါခံစားရရင္လည္း ဒီေဆးေတြကို အားကိုးမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ထင္တယ္။ အဲဒါေတြက ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ကင္ဆာကို ေပ်ာက္တယ္ဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆရာ၀န္ေတြေတာင္မွ အကုန္လံုး ကင္ဆာသမားေတြကို ေပ်ာက္ေအာင္ ကုေပးႏိုင္တယ္လို႔ အာမမခံထားဘူး။ ဒါက မက္လံုးေတာင္ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ လိမ္ညာေနတဲ့ အဆင့္ကို ေရာက္ေနၿပီ” လို႔ အေထြေထြေရာဂါကု ဆရာ၀န္တစ္ဦးက ေထာက္ျပပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အြန္လိုင္းမွာ ေၾကာ္ျငာေနတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြက တရား၀င္ တင္သြင္းလာျခင္း ရွိ မရွိကို မသိရွိတဲ့အျပင္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနမွာ FDA ေထာက္ခံခ်က္ ေလွ်ာက္ထားထားတဲ့ ပစၥည္းေတြ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေဒါက္တာမင္း၀န္က ဆက္ေျပာပါတယ္။

“အြန္လိုင္းကဟာေတြနဲ႔ အခုဟာေတြက အတူတူပဲ။ အခုေၾကာ္ျငာေနတဲ့ ဟာေတြကလည္း တရား၀င္ တကယ္တင္သြင္း လာတာေတြလား၊ မတင္သြင္း လာတာေတြလား ဆိုတာေတာ့ မသိဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ လိုင္စင္၀င္ထားတဲ့ဟာေတြ မဟုတ္ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ေထာက္ခံခ်က္ ေလွ်ာက္ထားတဲ့ဟာေတြ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ေတြက ေၾကာ္ျငာၾကတယ္။ FDA ေထာက္ခံခ်က္ အျပည့္ရွိတယ္ ဆိုတာက တျခား FDA လား၊ ျမန္မာျပည္က FDA လား မသိဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ သူတို႔က ေရးရင္ FDA လို႔သာေရးတာ။ ဘယ္ FDA ဆိုတာ သူတို႔မေရးဘူး။ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ FDA ေထာက္ခံခ်က္နဲ႔ ဟာေတြ မဟုတ္ၾကဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ကိုေျပာတာ အကုန္လံုးကိုေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ေျပာတဲ့ FDA ဆိုတာ လံုးၿပီးသံုးလိုက္ၾကတာ။ ဘယ္ေနရာကေန ရထားမွန္းမသိတဲ့ FDA ေထာက္ခံခ်က္ ဆိုတာနဲ႔ သူတို႔က FDA ေထာက္ခံခ်က္ရွိတယ္ဆိုၿပီး လံုးခ်လိုက္တာေပါ့” လို႔ ေဒါက္တာမင္း၀န္က ဆိုပါတယ္။

MLM ကုမၸဏီေတြရဲ႕ဒဏ္ကို အဆိုးဆံုး ခံရတာကေတာ့ နယ္ကလူေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီထက္ပိုဆိုးတာကေတာ့ နယ္ကလူနာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လူနာဆီကို MLM ကုမၸဏီက ေရာက္လာၿပီး သူတို႔ရဲ႕ ေဆးေတြ၊ ဓာတ္စာေတြကို ေသာက္ဖို႔ ဆြယ္တဲ့အတြက္ ေရာဂါကကုသဖို႔ ေနာက္က်သြားတဲ့ လူနာမ်ဳိးေတြ ရွိတယ္လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္မွာ တာ၀န္က်ေနတဲ့ ဆရာ၀န္တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“သူတို႔ေဆးေတြ ေသာက္ေနတဲ့အတြက္ တခ်ဳိ႕ေရာဂါေတြက ကုသရာမွာ ေနာက္က်သြားရတာေတြ ရွိတယ္။ ေစာေစာစီးစီး ကုရမယ့္ေရာဂါကို သူတို႔ေဆးေတြက အၾကာႀကီး စြဲေသာက္ခိုင္းတဲ့အတြက္ ေရာဂါအေျခအေန ဆိုးၿပီးမွ ေရာက္လာတဲ့ လူနာမ်ဳိးေတြ ရွိတယ္” လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ သူကိုယ္တိုင္ ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရတဲ့ လူနာတစ္ဦးရဲ႕ ျဖစ္ရပ္ကိုလည္း ဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“လူနာက ႏွလံုးမွာ အဆို႔ရွင္ မေကာင္းတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အဲဒီအဆို႔ရွင္မွာ ေရာဂါပိုး၀င္မွာ စိုးလို႔ ေဆးတိုက္ေနတာေပါ့။ အဲဒီလို ေဆးတိုက္ေနရင္းနဲ႔ လူနာက အခ်ိန္တန္လို႔ ပိုက္ဆံလည္း တတ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ခြဲလို႔ရမယ့္သေဘာ ရွိတာေပါ့။ လူနာကလည္း တစ္ဖက္တစ္လမ္းကေန ပိုက္ဆံရွာေနခ်ိန္မွာ MLM ကုမၸဏီေတြက လူနာဆီ ေရာက္လာတယ္။ လူနာဆီေရာက္တဲ့အခါ သူတို႔ ေဆးကိုသံုးရင္ ႏွလံုးလည္း ေကာင္းတယ္ဆိုၿပီး ၀ိုင္းညႊန္းၾကေတာ့ လူနာက သူတို႔ေဆးကို သံုးလိုက္တယ္။ သံုးၿပီး ကြၽန္ေတာ့္ဆီ ေရာက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာ လူနာရဲ႕ႏွလံုးက အေျခအေန ေတာ္ေတာ္ဆိုးေနၿပီ။ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ အခု သူ႔ေရာဂါကိုကုဖို႔ အခက္အခဲ ျဖစ္သြားတယ္။ အရင္အေျခအေနအတိုင္း ျပန္ျဖစ္သြားတယ္။ ပါရဂူက ထိန္းေပးထားတဲ့ဟာက အဆင္မေျပေတာ့ဘူး။ သူ႔ေရာဂါက အရင္အေျခအေနအတိုင္း ျပန္ျဖစ္သြားတယ္။ ၿပီးေတာ့ ပိုက္ဆံကလည္း မေျပလည္ေတာ့ဘူး။ MLM က ေဆးေတြကို ၀ယ္ေသာက္တာ သိန္းဆယ္ဂဏန္းေက်ာ္ေလာက္ ကုန္သြားတယ္” လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းၿမိဳ႕နယ္မွာ တာ၀န္က်ေနတဲ့ ဆရာ၀န္တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

ဒီျဖစ္ရပ္ကိုၾကည့္ရင္ ဒါဟာ စားသံုးသူ လူနာကို ေရာဂါေပ်ာက္မယ္လို႔ လိမ္လည္ၿပီး ေရာင္းခ်ခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၄ ခု ႏွစ္ မတ္ ၁၄ ရက္ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ စားသံုးသူ အကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒမွာ လိမ္လည္လွည့္ျဖားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကုန္စည္ ဒါမွမဟုတ္ ၀န္ေဆာင္မႈနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး စားသံုးသူ ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေစဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ မွားယြင္းေဖာ္ျပမႈကိုျဖစ္ေစ၊ မမွန္ကန္တဲ့ ေၾကာျငာကိုျဖစ္ေစ သေဘာ႐ိုးနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ျခင္း မဟုတ္တဲ့ ျပဳလုပ္မႈကို လည္းေကာင္း၊ ကုန္စည္ ဒါမွမဟုတ္ ၀န္ေဆာင္မႈနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး သဘာ၀ အရည္အေသြးကိုျဖစ္ေစ၊ ထုတ္လုပ္မႈျဖစ္စဥ္ကိုျဖစ္ေစ၊ ေဆာင္ရြက္မႈျဖစ္စဥ္ကိုျဖစ္ေစ၊ ၀ိေသသ လကၡဏာကိုျဖစ္ေစ၊ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံခ်ိန္စံညႊန္းကိုျဖစ္ေစ၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ကိုျဖစ္ေစ၊ အေရအတြက္ကိုျဖစ္ေစ အမ်ားျပည္သူက ယံုၾကည္မႈလြဲမွားစြာ လက္ခံဖို႔ မ႐ိုးမေျဖာင့္တဲ့ သေဘာနဲ႔ ျပဳလုပ္မႈကို ဆိုတယ္လို႔ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။

စားသံုးသူ အကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ စားသံုးသူေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔အခြင့္အေရးကို သိရွိနားလည္ၿပီး ေတာင္းဆိုႏိုင္ဖို႔နဲ႔ ကုန္စည္ ဒါမွမဟုတ္ ၀န္ေဆာင္မႈကို သံုးစြဲရာမွာ လိမ္လည္လွည့္ျဖားမႈတို႔ မခံရေစဖို႔ အတြက္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ပုဒ္မ ၈ ပုဒ္မခြဲ(ဆ)မွာ “သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းက သိပၸံနည္းက် သုေတသနျပဳ ေဆာင္ရြက္ခ်က္၊ ေတြ႕ရွိခ်က္ အေထာက္အထားမ်ား မရွိဘဲ က်န္းမာေရးႏွင့္ အာဟာရဆိုင္ရာ အာမခံခ်က္မ်ား ေဖာ္ျပထားသည့္ ကုန္စည္” ကို ထုတ္လုပ္ျခင္း၊ ကုန္သြယ္ျခင္း၊ ေဆာင္ရြက္ျခင္း မျပဳရလို႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို တားျမစ္ထားပါတယ္။

ပုဒ္မ ၈ က တားျမစ္ခ်က္ေတြကို ေဖာက္ဖ်က္ေၾကာင္း စစ္ေဆးေတြ႕ရွိပါက သတိေပးျခင္း၊ ျပင္းထန္စြာ သတိေပးျခင္း၊ ေလ်ာ္ေၾကးေပးေစျခင္း၊ အျငင္းပြားေနတဲ့ ကုန္စည္ကို ေရာင္းခ်ျဖန္႔ျဖဴးခြ့္ ကာလ အကန္႔အသတ္ တားျမစ္ျခင္း၊ ကုန္စည္ကို ေစ်းကြက္အတြင္းကေန ျပန္လည္သိမ္းဆည္းေစျခင္း၊ စားသံုးသူတို႔အတြက္ ေဘးဥပါဒ္ အႏၲရာယ္ ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ကုန္စည္ကို ဖ်က္ဆီးေစျခင္း၊ လုပ္ငန္းလိုင္စင္ကို ယာယီပိတ္သိမ္းျခင္း ဒါမွမဟုတ္ အျမဲပိတ္သိမ္းျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါက သက္ဆိုင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းတို႔နဲ႔ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ပုဒ္မ ၉ ပုဒ္မခြဲ (ဆ)မွာ “သတင္းအခ်က္အလက္ အျပည့္အစံု ခိုင္မာမႈမရွိေသာ ခ်ဲ႕ကားေဖာ္ျပမႈမ်ားကို အသံုးျပဳျခင္း” ကို စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြအေနနဲ႔ ၀ယ္ယူသူ ဒါမွမဟုတ္ အသံုးျပဳသူေတြ ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေစဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ေရာင္းခ်ဖို႔ ကမ္းလွမ္းျခင္း၊ အေရာင္းျမႇင့္တင္ျခင္း၊ ေၾကာ္ျငာျခင္းေတြကို မျပဳလုပ္ရဘူးလို႔ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။

ပုဒ္မ ၉ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွား စီရင္ျခင္းခံရပါက သံုးႏွစ္ထက္ မပိုတဲ့ ေထာင္ဒဏ္ျဖစ္ ေစ၊ က်ပ္သိန္း ၅၀ ထက္မပိုတဲ့ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ျခင္းခံရမယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

“စားသံုးသူ အကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒမွာလည္း စားသံုးသူကို လွည့္ျဖားတာတို႔ ေနာက္ၿပီးျဖစ္လာတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ဳိးေတြကို တာ၀န္ယူႏိုင္တာ မရွိရင္ေတာ့ ဒါစားသံုးသူရဲ႕ ရပိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးကို ခ်ဳိးေဖာက္တာျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဥပေဒနဲ႔ ၿငိစြန္းတာပါပဲ” လို႔ စားသံုးသူမ်ားသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေမာင္ေမာင္က ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ MLM ကုမၸဏီမွ ကိုယ္စားလွယ္ေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ Product ကို လာေရာင္းပါက ေအာက္ပါ အခ်က္ေတြကို ေမးသင့္တယ္လို႔ အေထြေထြေရာဂါကု ဆရာ၀န္တစ္ဦးက ဆိုပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ေတြကေတာ့

၁။ FDA က ခြင့္ျပဳထားသလား။

၂။ ခြင့္မျပဳရင္ Traditional Medicine လား၊ Remedies လား။

၃။ Mechanism of Action (ေဆးရဲ႕အလုပ္လုပ္ပံုက ဘယ္လိုလဲ)

၄။ Onset of Action (ဘယ္ေလာက္ၾကာရင္ ေဆးစြမ္းျပမလဲ)

၅။ Side Effects (ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြ)

၆။ Thesis Paper (စစ္တမ္းေတြ လုပ္ထားသလား၊ ဘယ္ႏိုင္ငံ၊ ဘယ္တကၠသိုလ္၊ ဘယ္ေက်ာင္းမွာ ဘာ Result ေတြ ထြက္ခဲ့သလဲ)

၇။ Success Rate (ေအာင္ျမင္မႈ ရာႏႈန္းဘယ္ေလာက္လဲ)

၈။ Member ေတြတင္မဟုတ္ဘဲ အျမဲသံုးေနတဲ့ Customer ေတြေရာရွိလား။ ဘယ္လိုဆက္သြယ္ရမလဲ။

၉။ ကိုယ္စားလွယ္ (ေဆးေရာင္းတဲ့သူက) ဘယ္တကၠသိုလ္က ဘြဲ႕ရထားတာလဲ။ Pharmacy လား Paramedic လား။

၁၀။ ဒီ Product ရဲ႕ Indication ကို ဘယ္လိုသိတာလဲ။

၁၁။ Ingredients ပါ၀င္တဲ့ပစၥည္းက ဘာလဲ။ Chemical လား၊ Synthetic လား၊ Natural Product လား။

၁၂။ Pharmacy တစ္ခုခုက သံုးေပးေနတာရွိလား။ (AA တို႔ SUN တို႔လို ကုမၸဏီႀကီးေတြက Order မွာသလား)

၁၃။ ဒီေဆးေတြကို Prescribe လုပ္ေပးတတ္တဲ့ ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္ေယာက္ ရွိသလား။

၁၄။ ဒီေဆးနဲ႔ လက္ေတြ႔ေပ်ာက္ဖူးတဲ့ လူနာတစ္ေယာက္ေယာက္နဲ႔ ခ်ိတ္ေပးလို႔ရမလား။

၁၅။ MLM ရဲ႕ Member ေတြထဲမွာ In Service ဆရာ၀န္ေတြရွိလား။

၁၆။ ဘယ္ကာလ အပိုင္းအျခားအထိ ေသာက္ရမလဲ။ ေရာဂါမသက္သာရင္ တိုင္ပင္လို႔ရမယ့္သူရွိလား။

၁၇။ အေျခအေန မေကာင္းဘူးဆို တက္ေရာက္ကုသလို႔ရမယ့္ MLM က Health Care Centre မ်ဳိးရွိလား။

၁၈။ ဒါျဖစ္ရင္ ဒီေဆးေသာက္ပါလို႔ ၫႊန္းရေအာင္ Diagnosis (ေရာဂါအမည္) ဘယ္လိုစြဲပါသလဲ။

၁၉။ Symptoms လကၡဏာကို ကုတာလား။ Disease ေရာဂါကို ကုတာလား။

၂၀။ ဆရာ၀န္ေတြက ဘာေၾကာင့္ လက္မခံၾကတာလဲ။

၂၁။ လူနာရယ္ ဆရာ၀န္ရယ္ MLM က ကိုယ္စားလွယ္ရယ္ သံုးပြင့္ဆိုင္ ေဆြးေႏြးႏိုင္ပါသလား ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အစားအစာ ေဘးကင္းေရးနဲ႔ စားသံုးသူကာကြယ္ေရးအတြက္ ဥပေဒ ႏွစ္ခုသာ ျပဌာန္းထားပါတယ္။ အစားအစာ ေဘးကင္းေရးအတြက္ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ အမ်ဳိးသား အစားအေသာက္ဥပေဒကို ျပဌာန္းခဲ့ၿပီး စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ စားသံုးသူ အကာအကြယ္ေပးေရးဥပေဒကို ျပဌာန္းခဲ့ပါတယ္။ အေကာင္းအထည္ေဖာ္မႈ အပိုင္းမွာေတာ့ အစားအစာ ေဘးကင္းေရး အတြက္ဆိုရင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနက အေကာင္းအထည္ ေဖာ္ရတာျဖစ္ၿပီး စားသံုးသူ ကာကြယ္ေရး အတြက္ဆိုရင္ စီးပြားေရးနဲ႔ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနက အေကာင္အထည္ေဖာ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လက္ရွိမွာ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနက အစားအစာ ေဘးကင္းေရးအတြက္ MLM ကုမၸဏီေတြက FDA ေထာက္ခံခ်က္ ရယူျခင္းမရွိဘဲ ျဖန္႔ခ်ိေရာင္းခ်ခဲ့တဲ့ ျဖည့္စြက္စာတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ MLM ကုမၸဏီ ၂၀ ေလာက္က တာ၀န္ရွိသူေတြကို အမ်ဳိးသား အစားအေသာက္ ဥပေဒနဲ႔ အမႈဖြင့္ထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

စားသံုးသူကာကြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ MLM ကုမၸဏီေတြက ထုတ္လုပ္ျဖန္႔ခ်ိေရာင္းခ်တဲ့ ေဆး၊ ဆပ္ျပာ၊ ေပါင္ဒါ၊ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ စတဲ့ လူသံုးကုန္ အမ်ဳိးမ်ဳိးအျပင္ ပိုလန္၊ ဗီတာမင္စီ၊ ပဲႏို႔ စတဲ့ အာဟာရဓာတ္စာ၊ ျဖည့္စြက္စာေတြကိုလည္း စားသံုးသူေတြအေနနဲ႔ ေက်နပ္မႈမရွိပါက စားသံုးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနက ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ Constumer Information and Complaint Center (CICC) ေတြမွာ တိုင္ၾကားႏိုင္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္ၾကားခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ကုန္ပစၥည္းနဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈေတြကို ၀ယ္ယူသံုးစြဲရာမွာ ေငြေပးေခ်မႈေျပစာ အေထာက္အထားေတြ ရယူသိမ္းဆည္းထားဖို႔နဲ႔ နစ္နာဆံုးရံႈးမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနေတြေတြကို ဆက္သြယ္တိုင္ၾကားပါက အသံုးျပဳ တင္ျပႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စားသံုးသူေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ နစ္နာမႈ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြကို တိုင္ၾကားမယ္ဆိုပါက နည္းလမ္းေလးသြယ္နဲ႔ တိုင္ၾကားႏိုင္ၿပီး http://www.doca.gov.mm/complaint/public/ မွာ တိုင္ၾကားမႈပံုစံ ျဖည့္စြက္၍ တိုင္ၾကားႏိုင္ျခင္း၊ တိုင္းၾကားမႈပံုစံကို Download ရယူ၍ အခ်က္အလက္မ်ား ျဖည့္စြက္ကာ တိုင္ၾကားသူက လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီး သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေသႀကီး၊ ျပည္နယ္၊ ခ႐ိုင္ စားသံုးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနသို႔လိပ္မူ၍ တိုင္ၾကားႏိုင္ျခင္း၊ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္၊ ခ႐ိုင္ေတြမွာ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ CICC မ်ားရဲ႕ ဖုန္းနံပါတ္ေတြကို ဆက္သြယ္၍ အေထာက္အထားမ်ားနဲ႔အတူ တိုင္ၾကားႏိုင္ျခင္း၊ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေသႀကီး၊ ျပည္နယ္၊ ခ႐ိုင္ေတြမွာ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ CICC မ်ားမွာ လူကိုယ္တိုင္သြားေရာက္၍ သတ္မွတ္တိုင္ၾကားမႈပံုစံ ျဖည့္စြက္ၿပီး စာရင္းသြင္း တိုင္းၾကားႏိုင္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

“အဓိကကေတာ့ ေထာက္ခံခ်က္ရွိထားတဲ့ အစားအေသာက္၊ ေထာက္ခံခ်က္ရွိထားတဲ့ ေဆး၀ါး၊ ေထာက္ခံခ်က္ ရွိထားတဲ့ အလွကုန္ပစၥည္းေတြကိုပဲ ေရြးၿပီးသံုးၾကပါ။ ၀ယ္ယူသံုးစြဲသူေတြက မသိလို႔ ၀ယ္ယူသံုးစြဲတဲ့ အခါက်ေတာ့ သြင္းတဲ့သူေတြကလည္း သြင္းေနၾကတာေပါ့။ တားဆီးလို႔ မရတဲ့ လိုင္းေပါင္းစံုကေန လာေနၾကတာေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္ စားသံုးသူေတြကိုယ္၌ကလည္း အာမခံရွိတဲ့ဟာေတြကိုပဲ ၀ယ္ယူသံုးစြဲၾကပါလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္” လို႔ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဌာန (FDA) ရန္ကုန္႐ုံးခြဲတာ၀န္ခံ ေဒါက္တာမင္း၀န္က ဆိုပါတယ္။

 

FDA ခ႐ိုင္႐ံုး ၂၄ ႐ံုး တည္ေဆာက္လ်က္ရွိၿပီး ယင္း႐ံုးမ်ားတြင္ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးမ်ား စစ္ေဆးေပးႏုိင္သည့္ ေခတ္မီဓာတ္ခြဲခန္းမ်ား ပါ၀င္မည္

အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဌာနရွိ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားက ေရြ႕လ်ားဓာတ္ခြဲယာဥ္မ်ားျဖင့္ အစားအေသာက္မ်ားကို စစ္ေဆးေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

ျမန္မာႏုိင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာန ႐ံုးခြဲမ်ားကို တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္အဆင့္ၿပီးေနာက္ ခ႐ိုင္အဆင့္အထိ ဖြင့္လွစ္လ်က္ရွိၿပီး လက္ရွိ ခ႐ိုင္႐ံုး ၂၄ ႐ံုး တည္ေဆာက္လ်က္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ယင္း႐ံုးမ်ားတြင္ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးအႏၲရာယ္ကို စစ္ေဆးေပးႏုိင္သည့္ ေခတ္မီဓာတ္ခြဲခန္းမ်ား ပါ၀င္မည္ဟု သိရသည္။

ထို႔ျပင္ အစားအေသာက္မ်ား ေစ်းကြက္မတင္မီ အစားအေသာက္ ထုတ္လုပ္ျခင္း ေထာက္ခံခ်က္ ေလွ်ာက္ထားမႈမ်ားအတြက္ အြန္လိုင္းမွတစ္ဆင့္ ေလွ်ာက္ထားႏိုင္ရန္ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနက စီစဥ္ေနၿပီး USAID အကူအညီျဖင့္ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

“အစားအေသာက္ေတြ တင္သြင္းမယ္၊ ေဆး၀ါးေတြ မွတ္ပံုတင္မယ္၊ အလွကုန္ပစၥည္းေတြကို မွတ္တမ္းတင္မယ္။ အဲဒီလုပ္ငန္းေတြအတြက္ လက္ရွိကေတာ့ ဌာနကိုလာရတယ္။ ႐ံုးခြဲေတြကို လာရတယ္။ နမူနာပစၥည္းေတြ လာပို႔ရတယ္။ ေလွ်ာက္လႊာလာတင္ရတယ္။ ႐ိုး႐ိုးသာမန္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ေလွ်ာက္လႊာပံုစံမ်ဳိးကို ပံုမွန္လို႔ေခၚတာေပါ့။ ဒါကိုလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ႐ံုးေတြမွာ ေဆာင္ရြက္ေနၾကတယ္။ ဒါကိုပဲ ကမၻာ့စနစ္ျဖစ္တဲ့ လံုျခံဳမႈထက္ လ်င္ျမန္မႈကို ပိုၿပီးဦးစားေပးတဲ့ အြန္လိုင္းစနစ္ကို သံုးပါမယ္။ လာရမယ္၊ ေလွ်ာက္ရမယ္၊ စာရြက္ေတြျဖည့္ရမယ္၊ စံုစမ္းရမယ္၊ နမူနာေတြ ျဖည့္ရဦးမယ္ဆိုရင္ သူကၾကာတယ္။ အဲဒီလိုမျဖစ္ရေအာင္ အြန္လိုင္းကေန ေလွ်ာက္တဲ့စနစ္ျဖစ္ပါတယ္။ အြန္လိုင္းက ေလွ်ာက္တဲ့စနစ္ကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႀကိဳးစားေနတာၾကာပါၿပီ။ သို႔ေသာ္လည္း FDA တစ္ခုတည္း လုပ္လို႔မရပါဘူး။ ႏွီးႏႊယ္ပတ္သက္သူ အားလံုးပါရပါတယ္။ အခုဒါကို USAID အေထာက္အပံ့နဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆက္ၿပီးေတာ့ ႀကိဳးစားသြားမွာပါ။ ဒီ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ဖို႔ လုပ္ပါမယ္” ဟု အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

အစားအေသာက္မ်ား၏ အမွတ္တံဆိပ္ ေဖာ္ျပခ်က္၌ လုပ္ငန္းတည္ ေနရာလိပ္စာ၊ ဆက္သြယ္ရန္ဖုန္းနံပါတ္၊ ထုတ္လုပ္ရက္စြဲ၊ သက္တမ္းကုန္ရက္စြဲ၊ ထုတ္လုပ္အပတ္စဥ္အမွတ္၊ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာန၏ အစားအေသာက္ထုတ္လုပ္ျခင္း ေထာက္ခံခ်က္အမွတ္ႏွင့္ လိုင္စင္အမွတ္မ်ား ထည့္သြင္းေဖာ္ျပရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း သိရသည္။