ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားအား တရားစြဲဆိုမႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ ဥေရာပသမဂၢက ေတာင္းဆို

Photo : AFP

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား  (မူရင္းတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပ) အေပၚ လူသားဆန္မႈကို ခ်ဳိးေဖာက္သည့္ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားအတြက္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားကို တရားစြဲဆိုရန္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၌ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တစ္ရပ္ ခ်မွတ္ေပးေရးကို ဥေရာပသမဂၢ (EU) က တြန္းအားေပးထားသည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းတစ္ေစာင္ကို POLITICO သတင္းဌာနက ရရွိခဲ့သည္။

စက္တင္ဘာ ၂၈ ရက္တြင္ ၿပီးဆံုးမည့္ သီတင္းႏွစ္ပတ္ၾကာ ေဆြးေႏြးပြဲအတြင္း တင္သြင္းမည့္ ယင္းေတာင္းဆိုခ်က္မူၾကမ္းသည္ လြန္ခဲ့သည့္လက ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ လြတ္လပ္သည့္ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္အဖြဲ႕အား ေစလႊတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။ အဆိုပါအဖြဲ႕က ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ မြတ္စလင္လူနည္းစုအေပၚ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္ရန္ ရည္ရြယ္မႈရွိေၾကာင္း အေထာက္ အထားမ်ား ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ျမန္မာတပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ႏွင့္ အျခားဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားကို တရားစြဲဆိုသင့္ေၾကာင္း အၾကံျပဳခဲ့သည္။

EU က အဆိုျပဳထားသည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းတြင္ ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရး ဆုိင္ရာဥပေဒကို ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား၊ အလြဲသံုးစားျပဳမႈမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေနေသာ ရာဇ၀တ္ မႈမ်ားအတြက္ တာ၀န္ရွိသူအားလံုးကို ယံုၾကည္ရၿပီး လြတ္လပ္ေသာ ႏိုင္ငံတြင္း သို႔မဟုတ္ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္မႈဆုိင္ရာ တရားစီရင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားမွတစ္ဆင့္ တာ၀န္ခံခုိင္းေရးအတြက္ အာမခံရန္သည္ အေရးေပၚ လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း အထူးျပဳေဖာ္ျပထားသည္။

အဆိုပါဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းသည္ ဟိတ္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုး (ICC) ၏ စီရင္ဆံုးျဖတ္မႈကို ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ လက္ခံသင့္ေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားထားသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ သီတင္း ပတ္အတြင္း ICC က ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအား ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသို႔ အတင္းအက်ပ္ ေရႊ႕ေျပာင္း ေစခဲ့ျခင္းျဖင့္ လူသားဆန္မႈကို ခ်ဳိးေဖာက္ေသာ ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္ႏုိင္ေၾကာင္းႏွင့္ ၎၌ တရားစီရင္ပိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။ ယင္းကို ျမန္မာအစိုးရက ခ်က္ခ်င္းပယ္ခ်ခဲ့သည္။

ျမန္မာတပ္မေတာ္အရာရွိမ်ားကို ICC ၌ ႐ံုးတင္စစ္ေဆးႏုိင္ရန္ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္လိုအပ္မည္ ျဖစ္ၿပီး ဗီတုိအာဏာ သံုးပိုင္ခြင့္ရွိေသာ တ႐ုတ္ႏွင့္ ႐ုရွားႏုိင္ငံတို႔ေၾကာင့္ ယင္းကိစၥမွာ ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္မရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ဂ်ီနီဗာရွိ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၌ တင္သြင္းမည့္ EU ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းသည္ မြတ္စလင္ႏုိင္ငံေပါင္း ၅၇ ႏုိင္ငံ ပါ၀င္သည့္ အစၥလာမၼစ္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အဖြဲ႕ (OIC) ၏ ခုခံမႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရသည္။

POLITICO က ရရွိေသာ OIC ၏ ဆံုး ျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းတြင္ စစ္ရာဇ၀တ္မႈမ်ားအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ လူမ်ားအား တရားစြဲဆိုရန္ ရည္ညႊန္းေျပာၾကားထားျခင္းမရွိေပ။

စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္တြင္ EU ၏ ႏုိင္ငံျခားေရးရာမူ၀ါဒအႀကီးအကဲ ဖက္ဒါရီကာ မိုဂါရီနီက EU သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို တိုးျမႇင့္သြားမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ကုလသမဂၢအစီရင္ခံစာရဲ႕ အလင္းျပမႈအရ ကြၽန္မတို႔လည္း ဒီကန္႔သတ္မႈနည္းလမ္းေတြကို အားေကာင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ စဥ္းစားေနပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ကုန္သြယ္ေရးဦးစားေပးမႈ ေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီဆုိင္ရာ ရွင္းလင္းတဲ့ အေနအထားေတြနဲ႔ ဆက္ ႏႊယ္ေနေၾကာင္း၊ လက္ရွိကုန္သြယ္ေရးအေနအထားေတြကို ထိန္းသိမ္းဖို႔က ကြၽန္မတို႔အေနနဲ႔ အေနအထားေတြ တိုးတက္လာဖို႔ ျပတ္သားတဲ့လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ျမင္ရဖို႔ လိုအပ္ေနေၾကာင္း ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းလည္း အသိေပးထားပါတယ္”  ဟု မိုဂါရီနီက စထရက္ဘတ္ရွိ ဥေရာပ ပါလီမန္၌ ဥပေဒျပဳအမတ္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

EU ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းသည္ ရခိုင္ ျပည္နယ္၌ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ရြာသားမ်ားအား သတ္ျဖတ္ခဲ့မႈကို စံုစမ္းေထာက္လွမ္းခဲ့သည့္ ႐ိုက္တာဂ်ာနယ္လစ္ႏွစ္ဦးအား ေထာင္ဒဏ္ ခုနစ္ႏွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းအေပၚ အလြန္အမင္း စိုးရိမ္မိေၾကာင္းလည္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ အဆိုပါဂ်ာနယ္လစ္ႏွစ္ဦးအား ျခြင္းခ်က္မရွိ ခ်က္ခ်င္းလြႊတ္ေပးရန္လည္း EU က ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

အီးယူက ျမန္မာလံုျခံဳေရး အရာရွိမ်ားအား ပိတ္ဆို႔မႈခ်မွတ္ရန္ ျပင္ဆင္ေနၿပီး ဇြန္၂၅ ရက္၌ ခုနစ္ဦး၏ အမည္စာရင္းကို ထုတ္ျပန္မည္

ေမလက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ နယ္စပ္ခ်င္း ထိစပ္ေနေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ႀကိဳဆိုိေရးစခန္း တစ္ခုျဖစ္သည့္ ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲအနီး လံုျခံဳေရးယူထားသည့္ ျမန္မာနယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္တစ္ဦး (Photo : Reuters)

ဥေရာပသမဂၢ (အီးယူ) က ျမန္မာတပ္မေတာ္ႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ အရာရွိ ခုနစ္ဦးကို ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္မ်ား (မူရင္း၌ တုိင္းရင္းသား ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပ) အား အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ေမာင္းထုတ္ခဲ့မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ခ်မွတ္ရန္ ျပင္ဆင္ေနေၾကာင္း သံတမန္မ်ားက ဇြန္ ၂၂ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းသည္  အလြဲသံုးစားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု အစီရင္ခံျခင္း ခံရေသာ ျမန္မာလံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားကို အျပစ္ေပးရန္အတြက္ အီးယူေခါင္းေဆာင္မ်ားက အေျပာႏွင့္ မဟုတ္ဘဲ လက္ေတြ႕ျပလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

အီးယူသည္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ အတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ လက္နက္တင္သြင္းမႈ ပိတ္ပင္ျခင္းအား ဆက္လက္ သက္တမ္းတိုးခဲ့ၿပီးေနာက္ ယခုဆံုးျဖတ္ခ်က္ ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ အီးယူသည္ ျမန္မာတပ္မေတာ္ႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕တို႔အား အခ်ဳိ႕ေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ေရာင္းခ်မႈကို တားျမစ္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာတပ္မေတာ္ႏွင့္ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာအရ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကို ရပ္ဆိုင္းခဲ့သည္။

အီးယူ၏ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးမ်ား လူဇင္ဘတ္တြင္ အစည္းအေ၀း ျပဳလုပ္မည့္ ဇြန္ ၂၅ ရက္ နံနက္၌ ပိတ္ဆို႔မႈ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ေၾကညာမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။ ယခုဆယ္စုႏွစ္ အေစာပိုင္းက တပ္မေတာ္ အစိုးရသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဗယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ေသာ အရပ္သား အစိုးရအဖြဲ႕အား အာဏာတစ္စိတ္တစ္ပိုင္း လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့ေသာေၾကာင့္ အလ်င္အျမန္ ေျပလည္၍လာသည့္ အေနာက္တိုင္းႏွင့္ ျမန္မာဆက္ဆံေရးသည္ ယခုအခါ သိသိသာသာ ခ်ဳိးေကြ႕သြားေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

ဥေရာပသည္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားသည့္ ပိတ္ဆို႔မႈအမ်ားစုကို ႐ုပ္သိမ္းေပးခဲ့ၿပီး ၂၀၁၄-၂၀၂၀ ဘတ္ဂ်က္၌ ျမန္မာႏိုင္ငံအား အကူအညီ ယူ႐ို သန္း ၇၀၀ (အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၈၁၀) ေပးရန္ အတည္ျပဳခဲ့သည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လမွစ၍ ျမန္မာတပ္မေတာ္သည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ၇၀၀,၀၀၀ ကို အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးေစခဲ့ျခင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ခုိင္မာအားေကာင္းေသာ ဆက္ဆံေရး ထူေထာင္ႏိုင္ေျခႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အီးယူ၏ တြက္ခ်က္မႈမ်ားကို ေျပာင္းလဲသြားေစခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ျပင္သစ္သမၼတ အီမန္ႏ်ဴယယ္မက္ခရြန္က ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္မ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈအား လူမ်ဳိးတံုး သတ္ျဖတ္မႈဟု လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္က ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်ခဲ့သည္။

ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း မ်ဳိးဆက္မ်ားခ်ီလ်က္ ေနထိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အမ်ားစုျဖစ္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ျငင္းပယ္ခံရသည္ ဟုဆိုသည္။

ျမန္မာတပ္မေတာ္က ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ ၎တို႔၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို တံု႔ျပန္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အရပ္သား အစိုးရ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူ၏ Facebook ပို႔စ္ တစ္ခုတြင္ ျပည္ပမွ အမုန္းတရား ဇာတ္လမ္းမ်ားအား လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားအၾကား တင္းမာမႈမ်ား ျဖစ္ပြားေစျခင္းအျဖစ္ ယခုသီတင္းပတ္ အတြင္း၌ ျပစ္တင္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အေနာက္တိုင္း အစိုးရ အဖြဲ႕မ်ားသည္ ျမန္မာတပ္မေတာ္အေပၚ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ် ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအထိ ျမန္မာတပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကို အျပစ္ေပးရန္ ႏိုင္ငံတကာ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မွာ လြန္စြာနည္းပါးခဲ့သည္။

ဒီဇင္ဘာလတြင္ အေမရိကန္၏ ထရန္႔အစိုးရအဖြဲ႕က ျမန္မာတပ္မေတာ္အရာရွိ တစ္ဦးျဖစ္ေသာ အေနာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ တုိင္းမွဴးေဟာင္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုးကိုသာ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ အစိုးရက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုးသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ (မူရင္း၌ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပ) တို႔အား ႏွိမ္နင္းမႈကို ႀကီးၾကပ္ခဲ့သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ေသာ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ခ်မွတ္ရန္ ကိစၥကို ျငင္းဆိုခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံတကာက ျမန္မာႏိုင္ငံအား တာ၀န္ခံမႈ ရွိေစရန္ တြန္းအားေပးသည့္ သီးျခားလုပ္ေဆာင္ခ်က္ တစ္ရပ္အျဖစ္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုး (ICC) က ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ (မူရင္း၌ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပ) တို႔အေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲထားေသာ ျပစ္မႈမ်ားအတြက္ ျမန္မာအရာရွိမ်ားအား တရားစြဲဆိုျခင္း ျပဳလုပ္ရန္ သင့္ မသင့္ကို လက္ရွိ၌ ဆံုးျဖတ္ရန္ ရွိေနၿပီး ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း နယ္သာလန္ႏိုင္ငံသည္ ဟိတ္ၿမိဳ႕တြင္ ၾကားနာစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ရွိသည္။

ပိတ္ဆို႔မႈခ်မွတ္မည့္ ျမန္မာလံုျခံဳေရး အရာရွိ ခုနစ္ဦး၏ အမည္စာရင္းကို ဇြန္ ၂၅ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း The Wall Street Journal က ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

Ref : The Wall Street Journal

အြန္လိုင္းေပၚတြင္ က်ဴးလြန္သည့္ ဆုိက္ဘာျပစ္မႈမ်ားကုိ တုိက္ဖ်က္ရန္ အီးယူကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕အား သင္ၾကားေပးလ်က္ရိွ

EU မွ သင္ၾကားေပးသည့္ ဆိုက္ဘာသင္တန္းကို တက္ေရာက္ေနသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: EU)

အြန္လုိင္းေပၚ၌ က်ဴးလြန္သည့္ ဆုိက္ဘာျပစ္မႈမ်ားကုိ တုိက္ဖ်က္ရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕အား အီးယူကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားမွ သင္ၾကားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးေနေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အီးယူသံ႐ုံး၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ကြန္ပ်ဴတာအခ်က္အလက္မ်ားအား ေႏွာင့္ယွက္တိုက္ခိုက္ျခင္း၊ အခ်က္အလက္မ်ားေပါက္ၾကားျခင္း၊ အြန္လိုင္းလိမ္လည္မႈ၊ အမ်ဳိးအမည္ခိုးယူမႈ၊ လူမ်ဳိးေရးမုန္းတီးေစရန္ လႈံ႔ေဆာ္ျခင္း (သို႔) အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ စသည့္အြန္လိုင္းေပၚတြင္ က်ဴးလြန္သည့္ ဆိုက္ဘာျပစ္မႈမ်ားမွာ ကမၻာတစ္၀န္း ျမင့္တက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ၎ဆိုက္ဘာျပစ္မႈမ်ားမွာ အသံုးျပဳသူသာမက၊ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အစိုးရမ်ားကိုပါ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ထိခိုက္နစ္နာေစေၾကာင္း၊ ကြန္ရက္ေပၚရွိ ရာဇ၀တ္လုပ္ငန္းမ်ားမွာ ႏိုင္ငံနယ္ျခားမရွိ က်ဴးလြန္သည့္အတြက္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ ၎ဆိုက္ဘာျပစ္မႈမ်ားကို ထိထိေရာက္ေရာက္တိုက္ဖ်က္ရာ၌ နယ္ျခားျဖတ္ေက်ာ္၍ ကမၻာတစ္၀န္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမွာ အဓိကက်လ်က္ရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားအား စြမ္းေဆာင္ရည္ျမႇင့္တင္ေပးျခင္းကို ပံ့ပိုးေပးလ်က္ရွိသည့္ MYPOL စီမံကိန္းသည့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားအေနျဖင့္ ဆိုက္ဘာကြန္ရက္လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ေနာက္ဆံုးေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားအေၾကာင္း စတင္သိရွိႏိုင္ေစရန္၊ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ဆိုက္ဘာလံုျခံဳေရးသင္တန္းျဖင့္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ၎ MYPOL သင္တန္းသည္ ပါ၀င္တက္ေရာက္သူမ်ားအေနျဖင့္ အေျခခံၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား ေဖာ္ထုတ္ကာ အေျခခံဆိုက္ဘာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ စီမံခန္႔ခြဲမႈအေပၚေလ့လာျခင္းျဖင့္ အေမွာင္ကြန္ရက္အေၾကာင္း ပိုမိုနားလည္သေဘာေပါက္လာေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ယင္းအျပင္ ဒီမိုကေရစီလူ႔ေဘာင္အဖြဲ႔ အစည္းသို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ အသြင္ကူးေျပာင္းရာတြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ လြန္စြာအေရးပါသည့္ ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ MYPOL စီမံကိန္းသည္ ဥေရာပသမဂၢမွ ရန္ပံုေငြပံ့ပိုးကာ၊ ႏိုင္ငံတကာ အေကာင္းဆံုးအေလ့အထမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ေလးစားလိုက္နာမႈေပၚ အေျခခံ၍ ျပည္သူလူထုအေပၚ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းရွိသည့္ ျမန္ဆန္ထိေရာက္မႈကာ တာ၀န္ခံမႈရွိသည့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀န္ေဆာင္မႈမ်ဳိး ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ ပံ့ပိုးေပးထားသည့္ ငါးႏွစ္တာစီမံကိန္းတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း၊ ရပ္ရြာအေျချပဳ ရဲလုပ္ငန္းႏွင့္ ရာဇ၀တ္မႈစံုစမ္းစစ္ေဆးျခင္းတို႔တြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားအား သင္တန္းမ်ားပိုမိုေပးျခင္းျဖင့္ မတူညီေသာ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားအၾကား ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေပးျခင္းမ်ား စီမံကိန္းတြင္ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

MYPOL စီမံကိန္းအား ယူ႐ိုေငြ သန္း ၃၀ (ျမန္မာက်ပ္ေငြ ၄၉.၆ဘီလီယံ) ျဖင့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၎စီမံကိန္းမွာ ျမန္မာ့ရဲတပ္ဖြဲ႕၊ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ လႊတ္ေတာ္၊ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ုံး၊ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ မီဒီယာစသည္တို႔ႏွင့္ နီးကပ္စြာပူးေပါင္းကာ အေကာင္အထည္ေဖာ္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ MYPOL စီမံကိန္းမွအဆံုးတြင္ အက်ိဳးခံစားရမည့္သူမ်ားမွာ တုံ႔ျပန္မႈပိုမိုေပး၍ ေလးစားဖြယ္ေကာင္းကာ လုပ္ငန္းပိုမိုကြၽမ္းက်င္မႈရွိသည့္ ရဲ၀န္ေဆာင္မႈမွ အက်ဳိးခံစားရမည့္ ျမန္မာ့ျပည္သူလူထုပင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ရဲတပ္ဖြဲ႔ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေအာင္ျမင္ရန္ အခ်ိန္ယူရမည္ျဖစ္ၿပီး ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ေအာင္ျမင္မႈမရႏိုင္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အင္အားအသံုးျပဳသည့္ ရဲအင္အားဆိုသည္ထက္ ျပည္သူလူထုအတြက္ ၀န္ေဆာင္မႈေပးသည့္ ရဲပံုစံမ်ဳိး တည္ေဆာက္ေပးႏိုင္ရန္ MYPOL စီမံကိန္းမွ ျမန္မာအစိုးရအား တစ္ဆင့္ခ်င္း ပံ့ပိုးကူညီေပးသြားရန္ ရည္ရြယ္ထားေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းျခင္းအတြက္ ဗီယက္နမ္ကို ဥေရာပသမဂၢက သတိေပး

စက္တင္ဘာ  ၁၄ ရက္က ဗီယက္နမ္အလယ္ပုိင္း ကမ္း႐ိုးတန္းသို႔ မုန္တုိင္းမ၀င္ေရာက္မီ ငါးဖမ္းဆိပ္ကမ္း တစ္ခု၌ ငါးဖမ္းေလွမ်ားအား ဆုိက္ကပ္ထားစဥ္ (Photo : AFP)

တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းျခင္းကို ဗီယက္နမ္က ထိေရာက္စြာ မကုိင္တြယ္လွ်င္ ဗီယက္နမ္၏ ပင္လယ္စာ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းအား ပိတ္ပင္အေရးယူႏုိင္ေၾကာင္း ဥေရာပသမဂၢက ေအာက္တိုဘာ ၂၃ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ဗီယက္နမ္ကို အ၀ါကတ္ျပ သတိေပးခဲ့သည္။

အဖြဲ႕၀င္ ၂၈ ႏုိင္ငံရွိေသာ ဥေရာပသမဂၢ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ ဥေရာပေကာ္မရွင္က ဗီယက္နမ္သည္ တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းျခင္းအား သင့္ေတာ္ေသာ အခ်ိန္ကာလ တစ္ခုအတြင္း ေျဖရွင္းသင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္ သတ္မွတ္ေပးမႈကို မေဆာင္ရြက္ခဲ့ေပ။

“ဗီယက္နမ္ ငါးဖမ္းသေဘၤာေတြက တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းမႈေတြေၾကာင့္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာေတြထဲမွာ အဏၰ၀ါေဟဂေဗဒ စနစ္ကို သက္ေရာက္မႈကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ မ်က္ကြယ္ မျပဳထားႏုိင္ပါဘူး” ဟု ဥေရာပ ငါးလုပ္ငန္းေရးရာ ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး သာမိႏူေဗလာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဗီယက္နမ္ အာဏာပုိင္မ်ားအား တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းမႈတုိက္ဖ်က္ေရးကို အရွိန္ျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္ တုိက္တြန္းထားၿပီး ထိေရာက္စြာ မေဆာင္ရြက္လွ်င္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ ဆုံးျဖတ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေဗလာက ထပ္မံေျပာၾကားခဲ့သည္။

တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းမႈကို တုိက္ဖ်က္ရန္ နည္းပညာဆုိင္ရာ ပံ့ပိုးမႈေပးမည္ဟု ဥေရာပသမဂၢက ဗီယက္နမ္ကို ကမ္းလွမ္းထားခဲ့ေၾကာင္း ေဗလာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဗီယက္နမ္သည္ တရားမ၀င္ငါးဖမ္းမႈကို အျပစ္ေပးရန္ ထိေရာက္သည့္စနစ္ မရွိေၾကာင္း ထို႔ျပင္ အိမ္နီးခ်င္း ကြၽန္းႏုိင္ငံငယ္မ်ား၏ ေရပုိင္နက္တြင္ ဗီယက္နမ္ငါးဖမ္း သေဘၤာမ်ား၏ ငါးဖမ္းျခင္းကို ဗီယက္နမ္က  ဟန္႔တားမႈ မရွိသေလာက္ျဖစ္ေၾကာင္း ဥေရာပေကာ္မရွင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဗီယက္နမ္သည္ ပင္လယ္စာထုတ္ကုန္မ်ား တင္ပို႔မႈတြင္ ကမၻာ့ထိပ္တန္း ၁၀ ႏုိင္ငံစာရင္း၀င္ ျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢစားနပ္ ရိကၡာႏွင့္ စုိက္ပ်ဳိးေရးအဖြဲ႕ FAO က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ တရားမ၀င္ငါးဖမ္းမႈကို ဟန္႔တားရန္ ပ်က္ကြက္မႈအတြက္ ယင္းႏုိင္ငံမွ ငါးလုပ္ငန္း ထုတ္ကုန္မ်ားကို ဥေရာပသမဂၢက ပိတ္ဆို႔အေရးယူႏုိင္သည္။ ကမၻာတြင္ ငါးအမ်ားဆုံး တင္သြင္းသူျဖစ္ေသာ ဥေရာပသမဂၢသည္ တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းမႈကို တုိက္ဖ်က္ရန္ႏွင့္ အဏၰ၀ါသယံဇာတအား ေရရွည္အသုံးျပဳႏုိင္ေရး အားေပးရန္အတြက္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္သည့္ ကြပ္ကဲမႈ စည္းမ်ဥ္းကို ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ စတင္က်င့္သုံးခဲ့သည္။ ကမၻာတြင္ ႏွစ္စဥ္ဖမ္းဆီးရမိေသာ ငါးမ်ား၏ ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္းထက္မနည္း တန္ ၁၁ သန္းမွ ၂၆ သန္းၾကားသည္ တရားမ၀င္ ဖမ္းဆီးမႈျဖစ္ၿပီး ယူ႐ို ၈ ဘီလ်ံမွ ၁၉ ဘီလ်ံၾကား တန္ဖိုးရွိသည္။

Ref : AFP

ရခုိင္အေရးေၾကာင့္ ဥေရာပသမဂၢက ျမန္မာစစ္ဘက္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးကုိ ျပန္လည္ျဖတ္ေတာက္

ေအာက္တုိဘာ ၁၆ ရက္က ဘရပ္ဆဲလ္ရွိ ဥေရာပေကာ္မရွင္႐ုံးအား ႐ုိက္ကူးထားေသာ ဓာတ္ပုံ (Photo : AFP)

ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္တုိ႔၏ ေဒသမ်ားတြင္ လုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာ ႏွိမ္နင္းခဲ့သည္ ဟုဆုိကာ ဥေရာပသမဂၢက ျမန္မာစစ္ဘက္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးကုိ ျပန္လည္ျဖတ္ေတာက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေအာက္တုိဘာ ၁၆ ရက္တြင္ ဥေရာပႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးမ်ားက တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ အပါအ၀င္ ျမန္မာထိပ္တန္း တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ လာေရာက္ရန္ ဖိတ္ၾကားျခင္းမ်ားအား ဆုိင္းငံ့ထားရန္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္သည္ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္က ဥေရာပႏုိင္ငံ မ်ားစြာသုိ႔ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ဥေရာပသမဂၢမွ ထိပ္တန္းစစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦးကုိလည္း အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံေတြ႕ဆုံခဲ့သည္။ ယခုဆုံးျဖတ္ခ်က္သည္ ျမန္မာအရပ္သား အစုိးရအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ႏုိင္ငံအတြင္း၌ ၾသဇာႀကီးမားေနဆဲျဖစ္ေသာ ျမန္မာတပ္မေတာ္တုိ႔ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးမ်ား၌ အႀကီးအက်ယ္ ျမႇဳပ္ႏွံထားေသာ ကမၻာ့အင္အားႀကီးႏုိင္ငံမ်ားကုိ ရင္ဆုိင္ရာ၌ အခက္အခဲမ်ားရွိေၾကာင္း ထင္ဟပ္ျပေနသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ရခုိင္အေရးကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏုိင္ငံတကာ၏ ျပင္းထန္စြာ ေ၀ဖန္မႈမ်ားခံခဲ့ရၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားက ျမန္မာလက္နက္ကုိင္ တပ္မေတာ္ကုိ ပုိမုိျပင္းထန္ေသာ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကသည္။

Burma Capaign UK အဖြဲ႕က ဥေရာပသမဂၢ၏ တုံ႔ျပန္မႈသည္ လုံေလာက္ျခင္းမရွိဟု ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်ခဲ့သည္။ “ျမန္မာ တပ္မေတာ္အရာရွိ တခ်ဳိ႕ကုိ ဥေရာပလာဖုိ႔ ဖိတ္ၾကားမႈ ဆုိင္းငံ့ထား႐ုံေလာက္က ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြကုိ လူမ်ဳိးစုလုိက္ သုတ္သင္မႈကုိ တုံ႔ျပန္ရာမွာ လုံး၀ေပ်ာ့ညံ့တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ပါပဲ” ဟု အဆုိပါအဖြဲ႕၏ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး မက္ဖာမနာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “ဒီအားနည္းတဲ့ တုံ႔ျပန္မႈကုိ ျမန္မာတပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ကေတာ့ မေတာ္မတရားမႈေတြ ဆက္လုပ္ဖုိ႔ မီးစိမ္းျပတာလုိ႔ မွတ္ယူမွာပဲ” ဟုလည္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လူဇင္ဘတ္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ ဥေရာပသမဂၢ၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀း၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္သည္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား လႊမ္းမုိးေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနာက္ပုိင္း ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ မြတ္စလင္ေဒသမ်ားတြင္ လုံျခံဳေရးတပ္မ်ား၏ လုပ္ေဆာင္ခဲ့မႈႏွင့္ အခ်ဳိးမွ်တျခင္းမရွိဟု ေ၀ဖန္ခံခဲ့ရသည္။ ျမန္မာလုံျခံဳေရးတပ္မ်ား၏ စစ္ဆင္ေရးကုိ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ အႀကီးအကဲက “လူမ်ဳိးစုလုိက္ သုတ္သင္မႈ၏ ျပ႒ာန္းစာအုပ္နမူနာ” ဟုပင္ ေခၚဆုိခဲ့သည္။ ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားသည္ အႀကီးတန္း ျမန္မာတပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကုိ ဧည့္ခံျခင္းအား ရပ္ဆုိင္းလုိက္သကဲ့သုိ႔ လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ကာကြယ္ေရးဆုိင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အားလုံးကုိလည္း ျပန္လည္သုံးသပ္မည္ျဖစ္သည္။

အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမ်ားႏွင့္အညီ တုံ႔ျပန္ရန္ အသင့္ရွိသည္ဟူသည့္ ရပ္တည္ခ်က္ရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ရခုိင္ျပည္နယ္၌ အေျခအေနရပ္မ်ား တုိးတက္ျခင္း မရွိပါက ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ား အေနျဖင့္ ေနာက္ထပ္အေရးယူမႈ နည္းလမ္းမ်ားကုိ စဥ္းစားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၀န္ႀကီးမ်ားက ေျပာခဲ့သည္။ ဥေရာပသမဂၢက လက္နက္မ်ားသာမက ျပည္တြင္း၌ ဖိႏွိပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ အသုံးျပဳႏုိင္သည့္ ကိရိယာ တန္ဆာပလာမ်ားကုိလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ေရာင္းခ်ျခင္း ဆက္လက္ပိတ္ပင္ သြားမည္ဟု ဆုိသည္။

Ref : AFP