ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈႏွင့္ စီးပြားေရးႀကီးထြားမႈ

ႏိုင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မႈသည္ ပဋိပကၡမ်ား သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံေရးပါတီအမ်ဳိးမ်ဳိးအၾကား အလြန္အမင္း ၿပိဳင္ဆိုင္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားတတ္သည္။ စီးပြားေရးႀကီးထြားမႈႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈတို႔သည္ အႀကီးအက်ယ္ ဆက္စပ္ပတ္သက္လ်က္ရွိသည္။ အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း မတည္ၿငိမ္ေသာ ႏိုင္ငံေရး၀န္းက်င္တစ္ရပ္ႏွင့္ ယွဥ္တြဲေနေသာ မေရရာမႈသည္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အရွိန္အဟုန္ကို ေလ်ာ့က်ေစသည္။ အျခားတစ္ဖက္၌ ညံ့ဖ်င္းေသာ စီးပြားေရးစြမ္းေဆာင္ရည္သည္ အစိုးရၿပိဳက်သြားျခင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး မၿငိမ္မသက္မႈမ်ားဆီသို႔ ဦးတည္သြားေစႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈကို ဖိႏွိပ္ျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေရြးေကာက္ပြဲ၌ ၎အား ယွဥ္ၿပိဳင္အေရြးခံမည့္ အားေကာင္းသည့္ ၿပိဳင္ဘက္မရွိေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီတစ္ရပ္ရွိျခင္းအားျဖင့္လည္းေကာင္း ရယူႏိုင္သည္။ ယင္းအေနအထား၌ ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈဟူသည္ အသြားႏွစ္ဖက္ပါေသာ ဓားတစ္လက္သာျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈက လိုအပ္ေသာ သို႔မဟုတ္ အလိုရွိေသာ အေနအထား တစ္ရပ္ကို ေပးႏိုင္သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ၀န္းက်င္တစ္ရပ္ျဖစ္သည့္တိုင္ ယင္းအေနအထား ၌ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေသာ္လည္း အေရးယူမခံရျခင္းမ်ားႏွင့္ ခ႐ိုနီ၀ါဒတို႔ အလြယ္တကူ ေပါက္ဖြားလာႏိုင္သည္။ ယင္းသည္ ႏိုင္ငံမ်ားစြာတို႔အေနျဖင့္ ပ်က္စီးလြယ္ေသာ ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းတစ္ရပ္ကို ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ အက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈကို လူသားတို႔၏သမုိင္းရွိ ပံုေသသတ္မွတ္ခ်က္တစ္ရပ္အျဖစ္ မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် ျပဳလုပ္၍မရပါ။ ဒီမိုကေရစီအစိုးရမ်ားသည္လည္း အျခားႏိုင္ငံေရး အစိုးရမ်ား အားလံုးကဲ့သို႔ပင္ ပ်က္စီးလြယ္သည္သာျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးစနစ္မ်ားႏွင့္မဆိုင္ဘဲ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္မ်ား လံုး၀ဥႆံု ေျပာင္းလဲသြားမႈမ်ားအား စိုးရိမ္ရန္မလိုအပ္ပါက ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ အလုပ္လုပ္ျခင္း၊ ေငြေၾကးစုေဆာင္းျခင္းႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံျခင္းတို႔အေပၚ၌ အာ႐ံုစိုက္ႏိုင္လိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ မၾကာေသးမီက ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ပတ္သက္ေသာ လက္ေတြ႕က်သည့္ စာတမ္းမ်ားတြင္ အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ အေရးပါစြာ ဆက္ႏႊယ္ေနသည့္ အေၾကာင္းအခ်က္ေပါင္း မ်ားစြာရွိသည္။ အဂတိလိုက္စားမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ ေတြ႕ရွိခဲ့သည့္ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားထဲတြင္ ဆယ္စုႏွစ္ခ်ီၾကာ အစဥ္အလာရွိသည့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈတို႔ ပါ၀င္သည္။ သို႔ေသာ္ ယေန႔ေခတ္ကမၻာႀကီးတြင္ ႏိုင္ငံမ်ားစြာတို႔သည္ ေဖာ္ျပပါ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ထဲမွ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ပတ္သက္လ်က္ရွိသည္။ အခ်ဳိ႕သည္ ႏိုင္ငံေရးအရ တည္ၿငိမ္ေသာ အာဏာရွင္စနစ္ ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ၿပီး အခ်ဳိ႕သည္ အသစ္ဖြဲ႕စည္းျဖစ္ေပၚလာ ၿပီး တည္ၿငိမ္မႈမရွိေသးသည့္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈသည္ မည္သည့္အေျပာင္းအလဲပံုစံကိုမဆို တားဆီးပိတ္ပင္ထား႐ံုသာမက ျပည္သူမ်ားကိုလည္း စိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့ေစသည္ဟု အခ်ဳိ႕က ႐ႈျမင္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ဆန္းသစ္မြမ္းမံျခင္းႏွင့္ ဆင္ျခင္စဥ္းစားႏိုင္သည့္ ဦးေႏွာက္တို႔သည္ ေနာက္၌ အရန္သင့္ ရွိသည္သာျဖစ္သည္။ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ အခြင့္အလမ္းမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ပို၍ေတာက္ပေသာအနာဂတ္ကို ရရွိရန္အလို႔ငွာ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားသည္  ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ အစရွိသည့္ ဘ၀၏ က႑အားလံုးတြင္ အေျပာင္းအလဲကို ရွာေဖြတတ္ၾကသည္။ အမွန္တကယ္၌ မည္သည့္အေျပာင္းအလဲမဆို စြန္႔စားရသည္သာျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ လိုအပ္သည့္အရာလည္း ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈသည္  ယွဥ္ၿပိဳင္မႈမ်ားကို ခြင့္မျပဳသည့္ မိမိဘာသာ အားရေက်နပ္ေနမႈပံုစံႏွင့္ တိုးတက္မႈမရွိဘဲ ၿငိမ္သက္ေနသည့္ပံုစံမ်ဳိးလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ယွဥ္ၿပိဳင္ျခင္းဆိုင္ရာ သေဘာတရားမ်ားကို စီးပြားေရးတစ္ခုတည္း၌သာ သံုးရသည္မဟုတ္ေပ။ ႏိုင္ငံေရးစနစ္၊ ပညာေရး၊ ဆန္းသစ္မြမ္းမံေရးႏွင့္ အႏုပညာ အစရွိသည့္ အရာရာ၌ သံုးႏိုင္သည္။ ဤေနရာ၌ ႏိုင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈဟူသည္ အုပ္စိုးသူ အီလစ္မ်ားအား အမွန္တကယ္ၿပိဳင္ဆိုင္မႈနည္းပါးသည့္ အေနအထားကို ရည္ညႊန္းျခင္းျဖစ္သည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ဖိႏွိပ္မႈမ်ားအားျဖင့္ သို႔မဟုတ္ ၿပိဳင္ဘက္မရွိေသာ ႏိုင္ငံေရးအားျဖင့္ ရယူထားေသာ ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈသည္ ျပည္သူတို႔အား အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရး မ်ားစြာ ဆံုး႐ႈံးႏိုင္ေစသည့္အျပင္ အာဏာအလြဲသံုးစားမႈမ်ားႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ား ို ေမြးဖြားေစႏိုင္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

 

(ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းဟူသည္ . . .

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ ေငြေၾကး လဲလွယ္ႏႈန္းကို ပံုေသထိန္းသိမ္းထားရန္ ယင္းႏိုင္ငံ၏ ဗဟိုဘဏ္၌ ႏိုင္ငံျခားေငြေၾကး အရန္ေငြ အလံုအေလာက္ ရွိပါ၏ေလာဟူ၍ ျပင္းထန္ေသာ သံသယတည္ရွိေနသည့္ အေနအထားတစ္ရပ္ကို ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းဟု ေခၚသည္။ ယင္း အက်ပ္အတည္းသည္ ႏိုင္ငံျခားေငြလဲလွယ္မႈ ေစ်းကြက္၌ ေစ်းကစားကာ တိုက္ခုိက္မႈႏွင့္ ယွဥ္တြဲျဖစ္ေပၚတတ္သည္။ ေငြေၾကး အက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္သည္ ေရရွည္ေပးေခ်သည့္ေငြမွ်ေျခ ပ်က္ယြင္းျခင္းမွ လာေသာေၾကာင့္ ေပးေခ်သည့္ေငြေၾကးဆိုင္ရာ မွ်ေျခဟုလည္း ေခၚဆိုသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ေသာ အက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္သည္ ေငြေၾကးတန္ဖိုး က်ဆင္းျခင္း ရလဒ္ျဖင့္ အဆံုးသတ္သည္။

ေငြေၾကး အက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္သည္ ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ အက်ပ္အတည္း အမ်ဳိးအစားတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းစစ္စစ္တစ္ရပ္ႏွင့္အတူ ပူးတြဲျဖစ္ေပၚတတ္သည္။ ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္သည္ ဘဏ္လုပ္ငန္း အက်ပ္အတည္း တစ္ရပ္ သို႔မဟုတ္ အေၾကြးအက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ေျခကို ျမင့္တက္ေစသည္။ ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္အတြင္း ျပည္တြင္းသံုးေငြေၾကးတန္ဖိုး က်ဆင္းျခင္းႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္လ်က္ ႏိုင္ငံျခားေငြေၾကးျဖင့္ သတ္မွတ္ထားေသာ အေၾကြးတန္ဖိုး သိသိသာသာ ျမင့္တက္လာလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား ႏွင့္ အစိုးရတို႔သည္ ေပးဆပ္ရန္ရွိသည့္ အေၾကြးမ်ား ျပည့္မီေစရန္ ႐ုန္းကန္ရမည္ျဖစ္ၿပီး စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္း ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည္။ အက်ဳိးတရားတစ္ရပ္သည္လည္း အျခားလမ္းေၾကာင္းတစ္ရပ္ကို ျဖစ္ေစသည္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္း အက်ပ္အတည္း သို႔မဟုတ္ အေၾကြးအက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္ ၾကံဳေတြ႕ရသည့္အခါ ေငြေၾကး အက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခသည္ ျမင့္တက္၍လာသည္။ ဘဏ္လုပ္ငန္းအက်ပ္အတည္း သို႔မဟုတ္ အေၾကြးအက်ပ္အတည္းေၾကာင့္ ထိခိုက္ရမႈကို ကာမိေစရန္ ဗဟိုဘဏ္သည္ ေငြေၾကးအာမခံထားမႈကို တိုးျမႇင့္ရတတ္သည္။ ယင္းသည္ ကန္႔သတ္ေငြလဲ ႏႈန္းျဖစ္ေပၚသည့္ အဆင့္တစ္ဆင့္အထိ အရန္ေငြေၾကးကို က်ဆင္းေစႏိုင္သည္။ ေငြေၾကး အက်ပ္အတည္း၊ ဘဏ္လုပ္ငန္းအက်ပ္အတည္းႏွင့္ အေၾကြး အက်ပ္အတည္းတို႔ ေပါင္းဆံုသြားမႈက ႏွစ္ႁမႊာပူး အက်ပ္အတည္း သို႔မဟုတ္ သံုးႁမႊာပူးအက်ပ္အတည္းတို႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ျမင့္တက္ေစၿပီး လူတစ္ဦးခ်င္းတိုင္း၏ စီးပြားေရးကုန္က်စရိတ္ အက်ပ္အတည္းကို ႀကီးထြားေစႏိုင္သည္။

အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားသည္ မိမိႏိုင္ငံ၏ ေငြေၾကးအရန္ေငြ သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံျခားေငြေၾကး အရန္ေငြ (အေမရိကန္ေဒၚလာ သို႔မဟုတ္ ယူ႐ိုေငြ သို႔မဟုတ္ စတာလင္ေပါင္) တို႔ကို အသံုးျပဳလ်က္ သက္ဆိုင္ရာ ေငြေၾကးတစ္ရပ္အတြက္ အပို၀ယ္လိုအားကို ျပည့္မီေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ေငြေၾကးေစ်းကစား တိုက္ခုိက္မႈမ်ားကို ကာကြယ္တားဆီးေရး အခန္းက႑အား တာ၀န္ယူရတတ္သည္။ ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းမ်ားသည္ စီးပြားေရးစနစ္တစ္ရပ္အေပၚ ႀကီးမားၿပီး တိုင္းတာ၍ရေသာ ထိခုိက္မႈမ်ား ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ္လည္း အက်ပ္အတည္းမ်ား၏ အခ်ိန္ကိုက္မႈႏွင့္ ပမာဏအား ႀကိဳတင္တြက္ခ်က္ႏိုင္စြမ္းသည္ မက္ခ႐ိုစီးပြားေရးအုတ္ျမစ္မ်ား၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူတို႔၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အစိုးရမူ၀ါဒတို႔အၾကား ႐ႈပ္ေထြးသည့္ ဆက္ႏႊယ္ခ်က္မ်ားအား သေဘာတရားဆိုင္ရာအရ နားလည္မႈအားျဖင့္ အကန္႔အသတ္ရွိသည္။ ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္သည္ လက္ရွိအာဏာရယူထားသူမ်ားအေပၚ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ဂယက္႐ိုက္ခတ္မႈမ်ား ရွိသည္။ ေငြေၾကး အက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္၏ေနာက္၌ အစိုးရအဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္အေျပာင္းအလဲႏွင့္   ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီး အေျပာင္းအလဲမ်ားအျပင္ ဗဟိုဘဏ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚႏိုင္ေျခရွိသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္သည္ အဆုိပါႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးအေပၚတြင္သာမက ႏိုင္ငံေရးအေပၚသို႔ပါ ႀကီးစြာေသာဂယက္႐ိုက္ခတ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္သည္ကို သတိျပဳရန္လိုအပ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

 

(ၾသဂုတ္လ ၅ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

မေက်နပ္ခ်က္ႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားကို ေျဖရွင္းျခင္း

၀န္ထမ္းမ်ားအၾကား ပဋိပကၡမ်ားကို ေျဖရွင္းျခင္းႏွင့္ အျငင္းပြားမႈမ်ား မျဖစ္ေပၚရန္ ကာကြယ္ျခင္းတို႔အား သိရိွျခင္းသည္ စီမံခန္႔ခြဲမႈလုပ္ငန္းတစ္ရပ္၌ လြန္စြာအေရးႀကီးသည္။ ၀န္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡသည္ မေက်မခ်မ္းျဖစ္မႈဆီသို႔ ဦးတည္သြားေစႏိုင္ၿပီး ေက်နပ္မႈမရိွသည့္ ၀န္ထမ္းမ်ားသည္ ၎တို႔၏ အလုပ္မ်ားကို အေကာင္းဆံုး ျပဳလုပ္ႏုိင္လိမ့္မည္ မဟုတ္ပါ။ ၀န္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ျပႆနာျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္အတြက္ အၾကံေပးမႈ ရွစ္ခုရိွသည္။

အစီအစဥ္တစ္ရပ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ျပဳလုပ္ျခင္း – ၀န္ထမ္းမ်ားအား မိမိက ၿပီးေျမာက္ေအာင္ျပဳလုပ္ေစလိုသည့္  အရာမ်ားအား အစီအစဥ္တစ္ရပ္ေရးဆြဲပါ။ စီးပြားေရးစြမ္းေဆာင္ရွင္တစ္ဦးသည္ မိမိကုမၸဏီ၏ ဦးတည္ရာကို သိရိွရမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းကို ခ်ေရးႏုိင္စြမ္းလည္း ရိွရမည္ျဖစ္သည္။ ထိေရာက္သည့္ လုပ္ငန္းအစီအစဥ္တစ္ရပ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းသည္ အခ်ိန္ႏွင့္ေငြ သက္သာေစသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ အစီအစဥ္ခ်ထားျခင္းသည္  ကုမၸဏီတစ္ရပ္ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ အလြန္အေရးပါသည္။

ထိထိေရာက္ေရာက္ ဆက္ဆံေဆာင္ရြက္ျခင္း –  ေနာက္တစ္ဆင့္အေနျဖင့္ ခ်မွတ္ထားသည့္ အစီအစဥ္ကို မန္ေနဂ်ာမ်ား၊ အျခား၀န္ထမ္းမ်ားထံ မွ်ေ၀ရမည္ျဖစ္သည္။ ၎တို႔ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည့္အရာမ်ားကို လူတိုင္းအား အသိေပးရမည္ျဖစ္သည္။ စီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာမ်ားအား ခ်န္မထားဘဲ အကုန္အစင္ ရွင္းျပရမည္ျဖစ္သည္။ အျခား၀န္ထမ္းမ်ားကိုလည္း အလားတူ ဆက္ဆံေဆာင္ရြက္ရန္ လိုသည္။

နားေထာင္ျခင္း – ၀န္ထမ္းမ်ားက ေျပာဆိုသည့္အရာမ်ားကို ဂ႐ုစိုက္ နားေထာင္ရမည္ျဖစ္သည္။ မိမိထံ၌ အေျဖမ်ားအားလံုး ရိွသည္ဟု မွတ္ယူျခင္း မျပဳပါႏွင့္။ ၀န္ထမ္းမ်ား အား ေမးခြန္းမ်ားေမးရန္ အားေပးၿပီး ၎တို႔ ေျပာၾကားသည္မ်ားကို ဂ႐ုတစိုက္ နားေထာင္ရမည္ျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕ကိစၥမ်ား၌ မိမိသည္လည္း မွားယြင္းႏုိင္သည္ကို ၀န္ခံရန္ ၀န္မေလးပါႏွင့္။ မိမိႏွင့္ သေဘာမတူသူမ်ားႏွင့္  အျပင္းအထန္ ျငင္းခုံျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

မိမိ၏ အမွားမ်ားကို ၀န္ခံျခင္း – စီးပြားေရးစြမ္းေဆာင္ရွင္အခ်ဳိ႕သည္ မိမိတို႔သာ အရာရာကို သိရိွသည္ဟု ထင္တတ္ၾကၿပီး ၀န္ထမ္းမ်ားအေနျဖင့္ ကုမၸဏီ၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို အဓိပၸာယ္ရိွစြာ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ရန္ ကြၽမ္းက်င္မႈမရိွဟု ထင္မွတ္တတ္ၾကသည္။  မိမိအေနျဖင့္ အျမဲတမ္းမမွန္ႏိုင္သည္ကို သတိျပဳရန္ လိုသည္။ ၀န္ထမ္းမ်ားက မွ်တ၊ ႐ိုးသားၿပီး မိမိ၏ အမွားကို ၀န္ခံရန္ ဆႏၵရိွသူမ်ားအတြက္ အလုပ္လုပ္ေပးရျခင္းကို ႏွစ္သက္ၾကသည္။

မ်က္ႏွာလိုက္မႈကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း – မေက်နပ္ခ်က္မ်ားျဖစ္ေပၚေစသည့္ လမ္းေၾကာင္းတစ္ရပ္မွာ အခ်ဳိ႕၀န္ထမ္းမ်ားကို အျခား၀န္ထမ္းမ်ားထက္ ပို၍ေကာင္းမြန္စြာ ဆက္ဆံျခင္း ျဖစ္သည္။  လူတုိင္းသည္ မိမိ၏ အဖြဲ႕အစည္း၀င္မ်ားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ၀န္ထမ္းတိုင္းကို မွ်တစြာဆက္ဆံၿပီး တူညီသည့္အခြင့္အေရးမ်ား အာမခံေပးရန္လိုသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ၀န္ထမ္းမ်ားအၾကား တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး မနာလိုမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚျခင္းကို ကာကြယ္ႏုိင္သည္။

ခ်ီးက်ဴးမႈျပဳလုပ္ျခင္း – အလုပ္ကို ေကာင္းမြန္စြာ ျပဳလုပ္သည့္ ၀န္ထမ္းမ်ားကို ခ်ီးက်ဴးမႈ ျပဳလုပ္ပါ။ ၀န္ထမ္းတိုင္းသည္ ခ်ီးက်ဴးအားေပးျခင္းကို မလိုလားဟု မွတ္ယူျခင္း မျပဳပါႏွင့္။ အနည္းဆံုး ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ႐ိုးရွင္းစြာ ေျပာပါေလ။ ၀န္ထမ္းမ်ားအား ေက်နပ္ရရိွေစၿပီး ၎တို႔၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳသည္ဟု ခံစားရပါေစ။

ပဋိပကၡျဖစ္ႏုိင္ေျခမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း – အရာရာတိုင္းသည္ အစဥ္အျမဲ ေခ်ာေမြ႕တတ္သည္ မဟုတ္ေပ။ မိမိ၀န္ထမ္းမ်ားအၾကား ျပႆနာျဖစ္ပြားႏုိင္ေျခတစ္ရပ္ ေပၚထြက္လာပါက ေျဖရွင္းရန္ နည္းလမ္းတစ္ရပ္ကို ရွာေဖြရန္ ခ်က္ခ်င္းႀကိဳးစားပါ။ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားႏုိင္ေျခမ်ားအား သီတင္းတစ္ပတ္ၿပီးတစ္ပတ္ၾကာေအာင္ အခ်ိန္ဆြဲမထားပါႏွင့္။ အျငင္းပြားမႈမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ မိမိ၏ ျပႆနာေျဖရွင္းေရး ကြၽမ္းက်င္မႈစြမ္းရည္ကို အသံုးျပဳပါ။  စိတ္ကိုဖြင့္ထားလ်က္ အျခားသူတစ္ဦးထံမွ ေပၚထြက္လာႏုိင္သည့္အရာကို ျမင္ေတြ႕ရေအာင္ ႀကိဳးစားပါ။

ဆြဲေဆာင္မႈျပဳလုပ္ျခင္း – ကုမၸဏီတစ္ခု၌ အခ်ဳိ႕ေသာအလုပ္မ်ားသည္ ထပ္ကာထပ္ကာ လုပ္ရသည့္ သေဘာရိွသည္။ ထိုအခါ ၀န္ထမ္းမ်ားအား ပ်င္းရိၿငီးေငြ႕သြားေစႏုိင္သည္။ ပ်င္းရိၿငီးေငြ႕မႈ ေလ်ာ့က်ေစရန္ ၀န္ထမ္းမ်ားအား လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ဳိးစံု ျပဳလုပ္တတ္ေအာင္  ေလ့က်င့္ေပးၿပီး အလုပ္ႀကိဳးစားမႈအတြက္ အပို၀င္ေငြရရိွသည့္ မက္လံုးေပးသည့္ အစီအ စဥ္မ်ား ထားရိွရန္ လိုသည္။ အပိုလုပ္ရသည့္ အလုပ္မ်ားအတြက္ အျမဲတမ္း တစ္စံုတစ္ရာ ခ်ီးျမႇင့္ရန္ လိုသည္။

မည္သို႔ပင္ဆုိေစကာမူ စီမံခန္႔ခြဲရသည့္ လုပ္ငန္းတစ္ရပ္တြင္ ၀န္ထမ္းမ်ားအၾကား ပဋိပကၡမ်ားကို ေျဖရွင္းျခင္းႏွင့္ အျငင္းပြားမႈမ်ား မျဖစ္ေပၚရန္ ကာကြယ္ျခင္းတို႔သည္ လြန္စြာအေရးႀကီးပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္ ၂၉ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

ဒီမိုကေရစီဆိုင္ရာ စံတန္ဖိုးမ်ား

တာ၀န္ယူမႈ၊ သမာဓိတည္ၾကည္မႈ၊ မိမိကိုယ္ကိုယ္ စည္းကမ္းသတ္မွတ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈ၊ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးတို႔အား ေလးစားလိုက္နာျခင္းဟူသည့္ ဒီမိုကေရစီဆိုင္ရာ စံတန္ဖိုးမ်ားသည္ လူတို႔အတြက္ ေမြးရာပါ စံတန္ဖိုးမ်ား မဟုတ္ၾကပါ။ ဒီမိုကေရစီဆိုင္ရာ အသိႏွင့္ ကြၽမ္းက်င္မႈမ်ားအား သင္ၾကားေပးရသကဲ့သို႔ ဒီမိုကေရစီစံတန္ဖိုးမ်ားသည္လည္း ေလ့လာသင္ယူရသည့္ကိစၥ၊ သင္ၾကားေပးရသည့္ကိစၥျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီအတြက္  ပညာေပးမႈတြင္ ပါ၀င္သည့္ အရာမ်ားသည္ စီစဥ္ရန္ႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ အခက္အခဲဆံုးႏွင့္ အျငင္းပြားဖြယ္အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ႏုိင္သည္။ အခ်ဳိ႕ကလည္း ယင္းစံတန္ဖိုးမ်ားကို သင္ၾကားေပးျခင္းသည္ ေက်ာင္းသင္႐ိုး၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း မျဖစ္သင့္ဘဲ မိသားစုအတြင္း လမ္းညႊန္သင္ၾကား ေလ့က်င့္ေပးမႈမ်ားသာျဖစ္သင့္သည္ဟု ဆုိၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ဒီမိုကေရစီဟူသည္ သီးျခားစံတန္ဖိုးမ်ားအေပၚ၌ တည္ေဆာက္ထားျခင္းျဖစ္ၿပီး ယင္းတို႔ကို မိသားစုအတြင္း၌သာ မဟုတ္ဘဲ အုပ္စုအလုိက္ ျပည့္စံုရွင္းလင္းစြာ အမည္တပ္၊ သတ္မွတ္၊ ေလ့က်င့္၊ ျမႇင့္တင္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ကေလးမ်ားအတြက္ ယင္းစံတန္ဖိုးမ်ားသည္ ကိုယ္ပိုင္တစ္သီးပုဂၢလေရြးခ်ယ္မႈမ်ား သက္သက္သာမဟုတ္ဘဲ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာႏွင့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ အက်ဳိးဆက္မ်ားရိွသည့္ ေရြးခ်ယ္မႈမ်ားလည္း ျဖစ္သည္။

အားယူကာစ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမ်ားစြာတို႔အေနျဖင့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္တစ္ရပ္အတြင္း  မည္သို႔မည္ပံု ေနထိုင္ရမည္ကို ၎တုိ႔၏ ႏုိင္ငံသားမ်ားအား ပညာေပးရန္အတြက္ လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း ႐ုန္းကန္ခဲ့ရပံုကို ၾကည့္ႏုိင္သည္။ အဆိုပါ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ၎တု႔ိကိုယ္တိုင္အား ျပန္လည္စုစည္းရ႐ံုမွ်မက ၎တို႔၏ အင္စတီက်ဴးရွင္းဆိုင္ရာ ဖြဲ႕စည္းပံုမ်ားႏွင့္ အလုပ္ျဖစ္ေသာ ဒီမိုကေရစီစနစ္မ်ားကို ထင္ဟပ္ျပသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကိုပါ ျပန္လည္စုစည္းခဲ့ရသည္။ မူလတန္းေက်ာင္းမ်ားမွ စတင္လ်က္ ဒီမိုကေရစီအတြက္ အားေကာင္းသည့္ ပညာေရးသင္႐ိုးမ်ားကိုလည္း ဖြံ႕ၿဖိဳးလာေအာင္ျပဳလုပ္ကာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ၾကရသည္။ ငယ္ရြယ္ေသာမ်ဳိးဆက္မ်ားအား ဒီမိုကေရစီဟူသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သစ္တစ္ရပ္အတြင္း မည္သုိ႔မည္ပံုေနထိုင္ရမည္ကို သင္ၾကားေပးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း အဆိုပါႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ သိျမင္ခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကဲ့သို႔ေသာ အစဥ္အလာအရ အားေကာင္းသည့္ ဒီမိုကေရစီ ႏုိင္ငံမ်ားရိွ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြင္း၌ပင္လွ်င္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္၌ ျဖစ္ပြားေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ားက ဒီမိုကေရစီက်င့္စဥ္မ်ားကို နားလည္သိျမင္လာေရးအတြက္  ျမႇင့္တင္ရန္ ငယ္ရြယ္ေသာ မ်ဳိးဆက္မ်ားကို ပညာေပးေရးအား ေထာက္ပံ့ရန္ႏွင့္ ျမႇင့္တင္ရန္ အေရးႀကီးပံုကို ေထာက္ျပခဲ့သည္။ အလိုအေလ်ာက္ သိျမင္ျခင္းဆိုင္ရာ၊ အျပဳအမူဆိုင္ရာႏွင့္ စိတ္ခံစားမႈဆိုင္ရာ ႐ႈေထာင့္မွ ခ်ဥ္းကပ္ေသာ၊ သင့္ေလ်ာ္စြာဖြံ႕ၿဖိဳးလာေစသည့္ နည္းလမ္းမ်ားအတြင္း စီစဥ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေသာ အားေကာင္းသည့္ သင္႐ိုးတစ္ရပ္သည္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္လာေအာင္ လာမည့္မ်ဳိးဆက္ကို ျပင္ဆင္ရာ၌ အထိေရာက္ဆံုးနည္းလမ္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ဖြယ္ရိွသည္။ သင္႐ိုး၌ပါ၀င္သည့္အရာမ်ားကို ဒီမိုကေရစီကို နားလည္ရန္ လိုအပ္ေသာ သေဘာတရားမ်ားႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ား ပါ၀င္ေအာင္ အေသအခ်ာ စမ္းသပ္စစ္ေဆးထားရမည္ဟု အၾကံျပဳမႈမ်ားရိွသည္။  ကေလးမ်ားႏွင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားအား သေဘာတရားမ်ားႏွင့္ အျခားအခ်က္အလက္ အပိုင္းအစမ်ားကို မွတ္မိေနေအာင္ ျပဳလုပ္႐ံုျဖင့္ မလံုေလာက္ပါ။ ဒီမိုကေရစီ သင္႐ိုးတစ္ရပ္သည္ ဒီမိုကေရစီဟူသည္ အဘယ္နည္း၊ ယင္းကို မည္သို႔ ဖြဲ႕စည္းထားသနည္း၊ ယင္း၏ သမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးတို႔ကား အဘယ္နည္း အစရိွသည္တို႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ဘက္စံု ေပါင္းစည္းထားၿပီး အလြန္ လက္ေတြ႕က်ေသာ ႐ႈေထာင့္တစ္ရပ္အား တင္ျပရမည္ျဖစ္သည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံတစ္ခု၌ ေနထိုင္ေသာ ႏိုင္ငံသားမ်ားအေန ျဖင့္ ဒီမိုကေရစီဆိုင္ရာ စံတန္ဖိုးမ်ားကို အမွန္တကယ္ နားလည္သေဘာေပါက္လ်က္ က်င့္သံုးႏုိင္ရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္ ၂၈ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

အစိုးရတစ္ရပ္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးဆိုင္ရာ အဂတိလိုက္စားမႈ

ႏုိင္ငံေတာ္၏အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဇူလုိင္ ၂၀ ရက္တြင္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ေကာ့မွဴးၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေကာ့မွဴးၿမိဳ႕နယ္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာန႐ုံး၌  အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုိင္းမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံရာတြင္ အစုိးရတစ္ရပ္ဆုိသည္မွာ အဂတိလုိက္စားသည္ဟု စြပ္စြဲမႈကင္း႐ုံသာမက အဂတိလုိက္စားေၾကာင္း ျပည္သူမ်ားက သံသယပင္မရွိရန္ ေနထုိင္ရမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ကြၽန္မတုိ႔ အစုိးရအေနနဲ႔ အထူးအေလးေပးတာကေတာ့ သန္႔ရွင္းတဲ့ သန္႔ရွင္းတဲ့ အစုိးရ၊ တာ၀န္သိတဲ့ အစုိးရ၊ တာ၀န္ယူတဲ့ အစုိးရ။ သန္႔ရွင္းတဲ့ အစုိးရဆုိတာ ျပည္သူက သံသယေတာင္မရွိရတဲ့ အစုိးရ၊ ျပည္သူက အေၾကာင္းေၾကာင္းမုိ႔လုိ႔ အစုိးရ လူႀကီးေတြက မသန္႔ရွင္းဘူး၊ အဂတိလုိက္စားမႈ မကင္းဘူးလုိ႔ ထင္ရင္ေတာင္မွ ကြၽန္မတုိ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံ နာပါတယ္”  ဟု ႏုိင္ငံေတာ္၏အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားသည္။

လက္ရိွတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ဒီမိုကေရစီေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ အႀကီးမားဆံုးၿခိမ္းေျခာက္မႈမွာ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အဂတိလုိက္စားမႈျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အဂတိလုိက္စားမႈဟူသည္ တရားမ၀င္ ကိုယ္ပိုင္အက်ဳိးအျမတ္အတြက္ အစိုးရအရာရိွမ်ား လုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာကို အသံုးျပဳျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းလုပ္ရပ္သည္ အစိုးရအရာရိွတာ၀န္ ႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ပတ္သက္မႈရိွမွသာ အစိုးရအာဏာရိွသူတစ္ဦး၏ တရားမ၀င္လုပ္ရပ္ကို ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အဂတိလုိက္စားမႈဟု ေခၚဆိုႏိုင္သည္။ အဂတိလုိက္စားမႈပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိး တြင္ လာဘ္စားျခင္း၊အာဏာျပၿခိမ္းေျခာက္ေငြညႇစ္ျခင္း၊ခ႐ိုနီ၀ါဒ၊ေဆြမ်ဳိးေကာင္းစား  ေရး၀ါဒ၊ သူေကာင္းျပဳျခင္း၊ အာဏာရိွသူႏွင့္ အက်ဳိးအျမတ္ရယူလိုသူတို႔ၾကား ပြဲစားလုပ္ျခင္း၊ အဂတိလိုက္စားျခင္းႏွင့္ အလြဲသံုးစားလုပ္ျခင္းတို႔ ပါ၀င္သည္။

အဂတိလုိက္စားျခင္းသည္ မူးယစ္ေဆးေမွာင္ခိုလုပ္ငန္း၊ ေငြေၾကးခ၀ါခ်ျခင္းႏွင့္ လူကုန္ကူးမႈတို႔ကဲ့သို႔ေသာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈမ်ားကို ႀကီးထြားေစသည္။ ႏိုင္ငံေရးအတိုက္အခံမ်ားကို ဖိႏွိပ္ျခင္းႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၏ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ားကဲ့သို႔ေသာ အျခားရည္ရြယ္ ခ်က္အတြက္ အစိုးရအာဏာကို တလြဲအသံုးျပဳျခင္းမ်ားကိုလည္း ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အဂတိ လုိက္စားမႈအျဖစ္ ထည့္သြင္းလာၾကသည္။ အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ခုတြင္ ယင္း၏ ပင္မရည္ ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ ဆန႔္က်င္ေသာ အက်ဳိးအျမတ္ရိွေနသူမ်ားထံမွ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ အေထာက္ အပံ့ေပၚတြင္ မွီခိုေနျခင္းသည္လည္း အဂတိလုိက္စားမႈပင္ျဖစ္သည္။

ႏုိင္ငံေရးတြင္ အဂတိလုိက္စားမႈသည္ ပံုမွန္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ပ်က္ျပားေစျခင္းျဖင့္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ေကာင္းေသာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဖ်က္ဆီးပစ္သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားႏွင့္ ဥပေဒျပဳမႈတို႔၌ အဂတိလုိက္စားျခင္းသည္ တာ၀န္ခံမႈကို ေလ်ာ့က်ေစၿပီး မူ၀ါဒခ်မွတ္ရာ တြင္ ကိုယ္စားျပဳမႈကို အခ်ဳိးပ်က္ေစသည္။ တရားေရးစနစ္၌ အဂတိလိုက္စားမႈသည္ အေပးအယူလုပ္ျခင္းျဖင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈကို ပ်က္ျပားေစသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၌ အဂတိလုိက္စားျခင္းသည္ လုပ္ငန္းဌာနမ်ား၏ လ်ာထားခ်က္မ်ား မျပည့္မီျခင္း ရလဒ္မ်ားကို ထြက္ ေပၚလာေစသည္။ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အဆင္ေျပညီညြတ္မႈ မရိွေတာ့ျခင္း၊ အရင္းအျမစ္မ်ား လမ္းလြဲေရာက္ရိွသြားျခင္းႏွင့္ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ဆုိင္ေသာ ႐ံုးမ်ား အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္ ေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အဂတိလုိက္စားမႈသည္ အစိုးရ၏ အင္စတီက်ဴးရွင္းဆိုင္ရာ စြမ္းေဆာင္ ရည္ကို ပ်က္စီးသြားေစသည္။ အဂတိလုိက္စားမႈသည္ အစိုးရအဖြဲ႕၏ တရား၀င္မႈ၊ ယံုၾကည္မႈႏွင့္ လက္သင့္ခံႏုိင္မႈကဲ့သို႔ေသာ ဒီမိုကေရစီစံတန္ဖိုးမ်ားကို ပ်က္ျပားေစသည္။ အဂတိလုိက္စားမႈေၾကာင့္ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားအေပၚ လူထု၏ ယံုၾကည္မႈ ပ်က္ယြင္းသြားသည္။

အမ်ားျပည္သူႏွင့္ဆိုင္ေသာက႑တြင္ ျပည္သူ႔ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားသည္ လာဘ္ေငြ ႏွင့္ ဗုန္းေငြမ်ား မ်ားျပားလွေသာ စီမံကိန္းႀကီးမ်ားအျဖစ္ လမ္းလြဲသြားျခင္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးကို အခ်ဳိးပ်က္သြားေစသည္။ အေပးအယူမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မ်ားကို တလြဲအသံုးျပဳရန္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္တို႔က စီမံကိန္းမ်ားကို ဖန္တီးၾကသည္။ အဂတိလုိက္စားမႈသည္ ေဆာက္လုပ္ေရး၊ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ အျခား ထိန္းခ်ဳပ္ကြပ္ကဲေရးတို႔အား ေလ်ာ့ရဲသြားေစၿပီး အစိုးရ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ား၏အရည္အေသြးကို ေလ်ာ့က်သြားေစသည္။ အစိုးရအေပၚ သို႔ ဘတ္ဂ်က္ေငြဆိုင္ရာဖိအား ပိုမိုလာေစသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ အစုိးရတစ္ရပ္ဟူသည္ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေျပာၾကားခဲ့သည့္အတိုင္း အဂတိလုိက္စားသည္ဟု စြပ္စြဲခံရမႈ ကင္း႐ုံမွ်မက အဂတိလုိက္ စားေၾကာင္း ျပည္သူမ်ားက သံသယပင္မရွိေအာင္ ေနထုိင္ရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

 

(ဇူလိုင္ ၂၂ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္)

ရာဇ၀တ္မႈမ်ားႏွင့္ လူ႕အဖဲြ႕အစည္း

ရာဇ၀တ္မႈသတင္းမ်ားကို မဖတ္ရဘဲ ကုန္လြန္ခဲ့ရသည့္ေန႔ဟူ၍ တစ္ရက္မွ်ပင္ ရိွမည္မထင္ပါ။ မီဒီယာမ်ားက မေဖာ္ျပသည့္ ရာဇ၀တ္မႈ အမ်ားအျပားပင္ ရွိႏုိင္ေသးသည္ဟုလည္း ေတြးမိၾကေပလိမ့္မည္။ ႀကီးမားေသာ ေမးခြန္းတစ္ရပ္မွာ လူတစ္ဦးသည္  ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္တတ္ေသာ ဗီဇျဖင့္ ေမြးလာ၍လား သို႔မဟုတ္ ေလ့လာသင္ယူမိသည့္  အျပဳအမူႏွင့္ ပတ္သက္ေနသလား ဟူ၍ျဖစ္သည္။ ၁၉ ရာစုကတည္းက ရိွခဲ့သည့္ ဒႆနိ ကေဗဒဆိုင္ရာ အဆိုပါေမးခြန္းသည္ လူသားတို႔၏ ဦးေႏွာက္ဖြံ႕ၿဖိဳးလာျခင္း ဆင့္ကဲျဖစ္စဥ္အေပၚ ပို၍အာ႐ံုစိုက္၍လာခဲ့သည္။ ၂၀ ရာစုတြင္ ဇီ၀ေဗဒပညာရွင္မ်ား၊ ဇီ၀ကမၼေဗဒပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ေဆးသိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ ယင္းေမးခြန္းအေပၚ စိတ္၀င္စား၍လာခဲ့သည္။ ေထာင္စုႏွစ္အသစ္တြင္ လူသား၏စိတ္ကို ေနာက္ထပ္စူးစမ္းရွာေဖြမႈမ်ားက ရာဇ၀တ္မႈ သက္သက္ကို ေက်ာ္လြန္၍ ၾကည့္ရန္ႏွင့္ လူသားတို႔၏ အေတြးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ဖြင့္ဆိုရန္   တြန္းအားေပးခဲ့သည္။ ရာဇ၀တ္မႈေဗဒႏွင့္ ခြဲထုတ္၍မရႏုိင္ေအာင္ ဆက္စပ္ေနေသာ လူမႈေဗဒက လူတို႔၏အျပဳအမူကို ပံုသြင္းရာ၌ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအခန္းက႑ကို ဆန္းစစ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာသည္။

လူမႈေရးဆိုင္ရာ ေလ့လာမႈမ်ားအရ တစ္ဦးခ်င္းသာမက ပိုမိုႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔ေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ပါ လူမႈေရးဆုိင္ရာ ထိန္းခ်ဳပ္မႈက အခ်က္အခ်ာက်ေၾကာင္း သိရသည္။ တစ္ဦးခ်င္းအဆင့္တြင္ အေျခခံတန္ဖိုးထားမႈစနစ္တစ္ရပ္၌ မိသားစုဆက္ႏႊယ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ယံုၾကည္မႈမ်ားသည္။ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးညီမွ်ေအာင္ ထိန္းသိမ္းရာ၌ အေထာက္အကူျပဳသည္။ ယင္းကို လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက မွ်ေ၀လုိက္ေသာ စံတန္ဖိုးမ်ားက အထူးျပဳသည္။ ယင္းစံတန္ဖိုးမ်ားကို ေက်ာင္းမ်ား၊ ဘာသာေရးဆိုင္ရာလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၊ လူမႈေရးဆိုင္ရာစုေ၀းမႈမ်ားႏွင့္ မီဒီယာတို႔မွတစ္ဆင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစျခင္းျဖစ္သည္။ လူမႈေရးဆိုင္ရာ သေဘာတရားမ်ားက လူ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္ႏိုင္ေျခကို တည္ေဆာက္ေပးေၾကာင္း ညႊန္ျပေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူသားတုိ႔၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အမ်ဳိးအစားအခ်ဳိ႕ကို လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို အႏၲရာယ္ျပဳႏုိင္သည္ဟု စဥ္းစားႏိုင္သည္။ မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲျခင္းႏွင့္ ေလာင္းကစားမႈျပဳလုပ္ျခင္းကဲ့သို႔ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးကို ထိခိုက္ေစသည့္  ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ႏုိင္ေစေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ေတြ႕ႏုိင္သည္။ ယင္းတို႔သည္ က်ဴးလြန္ခံရသူမရိွေသာ္လည္း လူတစ္ဦး၏ မိမိကိုယ္မိမိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္စြမ္းကို ေပ်ာက္ဆံုးေစသည္။

ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏွင့္ တန္းတူညီမွ်မႈ မရိွျခင္းတို႔သည္ ရာဇ၀တ္မႈေျမာက္ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားျဖစ္ေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္ေပးၿပီး ဒုစ႐ိုက္မႈမ်ား ေမြးဖြားေစသည့္ အေၾကာင္းျခင္းရာမ်ားျဖစ္လာသည္။ တရားဥပေဒႏွင့္မညီေသာ၊ က်င့္၀တ္ႏွင့္ မညီေသာ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္တို႔၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားသည္လည္း ရာဇ၀တ္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚရန္ တြန္းပို႔လ်က္ရိွသည္။ သုေတသနမ်ားအရ ပညာေရးနိမ့္က်ျခင္းသည္ သည္းမခံႏုိင္မႈကို ျဖစ္ေစျခင္းႏွင့္ မ်ားစြာပတ္သက္ေနၿပီး ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ေစေသာ အမူအက်င့္တစ္ရပ္ ႀကိဳတင္ရိွေနသကဲ့သို႔ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ပညာပို၍တတ္ျခင္းသည္ ဥပေဒကို ပို၍ေလးစားလိုက္နာလိုစိတ္  ျဖစ္ေပၚေစသည္ဟုလည္း ဆိုႏုိင္သည္။ အသက္အရြယ္ႏွင့္ က်ား/မ ကြဲျပားမႈသည္လည္း  ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္မႈႏႈန္းႏွင့္ ပတ္သက္ေနသည္။ လူငယ္မ်ားသည္ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္ ႏိုင္ေျခႏွင့္ မိမိကိုယ္မိမိ သတ္ေသႏိုင္ေျခ ပို၍ျမင့္မားသည္။ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ လူေနထူထပ္ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္ႏိုင္ရန္ အခြင့္အလမ္း ပို၍ရိွေၾကာင္းလည္း ေတြ႕ရိွရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာအစီအစဥ္ပ်က္ယြင္းျခင္းသည္ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္မႈမ်ားႏွင့္အတူ ဆိုးသြမ္း သံသရာလည္ေစျခင္း၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္လာခဲ့သည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ပြားျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ရန္အတြက္ နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြရာ၌ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအား စနစ္တက် ေလ့လာသုေတသနျပဳရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

 

(ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိး

ေခါင္းေဆာင္မႈ ပံုစံဟူသည္ လူတစ္ဦးက အျခားသူမ်ားကို ဦးေဆာင္ရန္ ပါ၀ါကို အသံုးျပဳပံုျပဳနည္းျဖစ္သည္။ ေနာက္လိုက္အေရအတြက္အေပၚ အေျခခံလ်က္ ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးရိွသည္။ အသင့္ေတာ္ဆံုးေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံသည္ ေခါင္းေဆာင္၏ လုပ္ငန္းတာ၀န္၊ ေနာက္လိုက္မ်ားႏွင့္ အေနအထားတို႔အေပၚ၌ မူတည္ေနသည္။ အခ်ဳိ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ ေနာက္လိုက္မ်ားပါ၀င္မႈ အတိုင္းအတာျမင့္မားျခင္းကို အဆင္ေျပေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျခင္း မရိွေပ။ အခ်ဳိ႕သည္ တာ၀န္ယူမႈ ခြဲေ၀ေပးရန္ ဆႏၵမရိွျခင္း သို႔မဟုတ္ အရည္အခ်င္းမရိွျခင္း ျဖစ္တတ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံတြင္လည္း ျပႆနာမ်ားကို ကိုင္တြယ္ရာတြင္ ေနာက္လိုက္မ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ျခင္းမျပဳဘဲ ခ်က္ခ်င္း ဆံုးျဖတ္ရန္ လိုအပ္သည့္အခါမ်ားလည္း ရိွသည္။ ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံအခ်ဳိ႕ကို  ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

တစ္ဦးတည္း ေခါင္းေဆာင္မႈ – ယင္းေခါင္းေဆာင္မႈတြင္ ေခါင္းေဆာင္သည္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အားလံုးႏွင့္ တာ၀န္ယူမႈအားလံုးကို တစ္ဦးတည္း ဆုပ္ကိုင္ထားသည္။ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာ၌ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားႏွင့္ တုိင္ပင္ျခင္းမျပဳဘဲ မိမိဘာသာ ျပဳလုပ္ေလ့ရိွသည္။

ဒီမိုကေရစီက်ေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈ – ယင္းပံုစံ၌ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားသည္ ဆံုးျဖတ္ခ်ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္၌ ပါ၀င္သည္။ တစ္ဦးတည္းေခါင္းေဆာင္မႈႏွင့္ မတူဘဲ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ား ပါ၀င္မႈအေပၚ၌ ဗဟိုျပဳထားသည္။ ဒီမိုကေရစီက်ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ေနာက္ဆံုးတာ၀န္ယူမႈကို ဆုပ္ကိုင္ထားေသာ္လည္း အျခားသူမ်ားကို လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား ခြဲေ၀ေပးသည္။ ယင္းသည္ လူႀကိဳက္မ်ားေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး မွ်တမႈ၊ ကြၽမ္းက်င္မႈ၊ ဖန္တီးမႈ၊ သတိၱ၊ အသိဥာဏ္ရိွမႈႏွင့္ ႐ိုးသားမႈတို႔ ကပ္လ်က္ပါလာသည္။

မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ေခါင္းေဆာင္မႈ – အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္၏ အႀကီးအကဲအျဖစ္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး မျဖစ္မေနလိုအပ္ေသာ ပံုစံျဖစ္သည္။ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ေခါင္းေဆာင္ကို အဖြဲ႕အစည္း ထိပ္ဆံုး၌သာ ကန္႔သတ္၍ မထားေပ။ အဖြဲ႕အစည္း သို႔မဟုတ္ အသင္းတစ္သင္း၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားေသာဘ၀ကို ဖန္တီးလိုသည့္ မည္သည့္အဆင့္၌မဆို မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ေခါင္းေဆာင္ ေပၚထြက္လာသည္။

အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ေခါင္းေဆာင္မႈ – အျခားေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံမ်ားႏွင့္မတူဘဲ  အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ေခါင္းေဆာင္မႈသည္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အုပ္စုမ်ား၊ မိမိကိုယ္တိုင္ႏွင့္  အျခားသူမ်ား၌ ေျပာင္းလဲလာေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္မႈႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈျဖစ္သည္။ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးေခါင္းေဆာင္မႈသည္ အျခားသူမ်ားအား ၎တို႔ မူလက ရည္ရြယ္ထားသည္ထက္ ပို၍လုပ္ေဆာင္ေအာင္ သူတို႔ ေတြးႏုိင္ဖြယ္ရိွသည္ထက္ ပိုမိုစဥ္းစားလာေအာင္ ေစ့ေဆာ္ႏုိင္သည္။

နည္းေပးလမ္းျပ ေခါင္းေဆာင္မႈ – ယင္းေခါင္းေဆာင္မႈ၌ ေနာက္လိုက္မ်ားအား သင္ၾကားေပးျခင္းႏွင့္ အၾကံဥာဏ္ေပးျခင္း ပါ၀င္သည္။ နည္းေပးလမ္းျပေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးသည္ ရလဒ္ သို႔မဟုတ္ စြမ္းေဆာင္ရည္ တိုးတက္ရန္လိုအပ္ေနေသာ အေနအထားတစ္ရပ္၌ မျဖစ္မေနလိုအပ္သည္။

ၾသဇာတိကၠမႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈ – ယင္းတြင္ ၾသဇာရိွေသာ ေခါင္းေဆာင္က ေတာ္လွန္ေျပာင္းလဲမႈဆန္ေသာ ပါ၀ါကို ထုတ္ျပႏုိင္သည္။ ၾသဇာဟူသည္ အမူအက်င့္ဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္ေပၚေစျခင္းကို မဆိုလိုေပ။ ေနာက္လိုက္မ်ား၏ တန္ဖိုးထားမႈမ်ားႏွင့္ ယံုၾကည္ခ်က္မ်ားကို အသြင္ေျပာင္းေပးျခင္းသာ ပါ၀င္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၾသဇာရိွေသာ  ေခါင္းေဆာင္ဟူသည္ အထူးရည္မွန္းခ်က္တစ္ရပ္ဆီသို႔ ဦးတည္သည့္ သေဘာထားမ်ားအေပၚ သက္ေရာက္ႏုိင္သည့္ အမ်ားႀကိဳက္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သည္။

အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္သည္ ႀကီးသည္ျဖစ္ေစ၊ ငယ္သည္ျဖစ္ေစ အမွန္တကယ္တည္ရိွ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ အေနအထားတစ္ရပ္ႏွင့္ ကိုက္ညီမည့္ ေခါင္းေဆာင္မႈပံုစံတစ္ရပ္ရပ္က မျဖစ္မေန လိုအပ္ေနမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္ ၈ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

ဆဲဗင္းဂ်ဴလိုင္ႏွင့္ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၇ ရက္တြင္ “ဆဲဗင္းဂ်ဴလိုင္”ဟု ေခၚတြင္ေသာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား ဆႏၵျပမႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းအား အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းမႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားအမ်ားအျပား ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ ၎အျပင္ ဇူလိုင္ ၈ ရက္ နံနက္ ၃ နာရီခြဲ၊ ၄ နာရီခန္႔တြင္ တကသ အေဆာက္အအံုဟုေခၚသည့္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ အေဆာက္အအံုအား ဒိုင္းနမိုက္မ်ားျဖင့္ ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးခဲ့သည္။ ယင္းျဖစ္ရပ္သည္ ေနာင္မ်ဳိးဆက္အဆက္ဆက္ ေက်ာင္းသားမ်ားအေပၚ သက္ေရာက္မႈႀကီးမားခဲ့ၿပီး ေက်ာင္းသားမ်ား၏ အနာမက်က္ေသာ ဒဏ္ရာႀကီးတစ္ခု သို႔မဟုတ္ မည္သူမွ် ႏွစ္သိမ့္မေပးခဲ့သည့္ နာၾကည္းခ်က္ႀကီးတစ္ရပ္အျဖစ္ သမုိင္းတြင္က်န္ရစ္ခဲ့သည္။

ယင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က အာဏာမသိမ္းမီ စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္တြင္ ထိုစဥ္က ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတျဖစ္ေသာ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္က ေရဒီယိုႏွင့္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား မွတစ္ဆင့္ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္က အဆိုပါနာၾကည္းခ်က္ကို ေျဖသိမ့္ႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းသည့္အေနျဖင့္”ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ားက ေက်ာင္းသားသမဂၢ ဖြဲ႕စည္းေရးကို ေတာင္းဆိုေနၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းသားသမဂၢ စည္းကမ္းတက် ဖဲြ႕စည္းဖုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သေဘာတူပါတယ္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္က ၿဖိဳခြဲျခင္းခံခဲ့ရတဲ့ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားသမဂၢ အေဆာက္အအံုကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးပါမယ္။ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ စိုးရိမ္ေဒါသကင္းတဲ့ မၾကာေသ ာ တစ္ေန႔မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး အေဆာက္ အအံု အုတ္ျမစ္ခ်ပြဲ က်င္းပၾကရေအာင္” ဟု သူ၏ မိန္႔ခြန္း၌ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆဲဗင္း အေရးအခင္းၿပီးေနာက္ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လတြင္ ေက်ာင္းမ်ား ျပန္လည္ ဖြင့္လွစ္ခ့ဲရာ၌ သမဂၢအေဆာက္အအံုေနရာတြင္ ယာယီတဲျဖင့္ ေက်ာင္းသားမ်ားက သမဂၢကို ျပန္လည္ထူေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ေက်ာက္တုိင္ႏွင့္အတူ ေက်ာက္တိုင္တစ္ခု ျပဳလုပ္၍ ဆဲဗင္းဂ်ဴလိုင္တြင္ က်ဆံုးခဲ့ေသာ ေက်ာင္းသားရာေက်ာ္အတြက္ ရည္စူးကာ “ရာေက်ာ္ေက်ာက္တုိင္” ဟု အမည္တြင္ေစခဲ့သည္။ ထိုရာေက်ာ္ေက်ာက္တုိင္ဖြင့္ပြဲတြင္ ဆရာႀကီးသခင္ကုိယ္ေတာ္မိႈင္းက “ ဒီ အေဆာက္အအံုကိုသာ ၿဖိဳလို႔ရမယ္၊ အေမာင္တုိ႔ ရင္ထဲက သမဂၢစိတ္ဓာတ္ကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ ၿဖိဳလို႔မရပါဘူး” ဟု မိန္႔ၾကားခဲ့သည္။

လြတ္လပ္ေရးဗိသုကာ အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေက်ာင္းသားဘ၀က ေရးသားခဲ့ေသာ ေဆာင္းပါးတြင္လည္း “ထုိသုိ႔ျဖစ္ရာ လူတုိင္းလူတုိင္း တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အေပါင္းအသင္း သမဂၢရွိမွသာ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ အယူအဆ အမွတ္အသားတုိ႔ ကုိ ေတြ႕ျမင္သိရွိရ၍ ပုိမုိအျမင္က်ယ္လာႏုိင္သည္။ သုိ႔အျမင္က်ယ္မွ တစ္ဦးကုိတစ္ဦး အနာခံတတ္ျခင္း၊ ေစာင္မကူညီျခင္း၊ အေျပာအဆုိအေနအထုိင္ ျပဳျပင္လာျခင္း စသည္ျဖင့္ ေလာက၌ လူလုပ္တတ္သည့္ အရည္အခ်င္းမ်ားရႏုိင္ေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ထုိကူးလူး ဆက္ဆံေရး အျမင္သန္ေအာင္ ေက်ာင္းမ်ား၊ တကၠသုိလ္မ်ားတြင္ ေက်ာင္းအိပ္၊ ေက်ာင္းစားထားျခင္း၊ အသင္းအပင္းမ်ား ေထာင္ျခင္း စသည္တုိ႔ ျပဳလုပ္ၾကရေလသည္။ သုိ႔ရာတြင္ အေပါင္းအသင္းသမဂၢအတြက္ ျပဳလုပ္ရာတြင္ လြတ္လပ္စြာ မေျပာရ၊ မဆုိရ၊ မလုပ္ရ၊ မေဆြးေႏြးရလွ်င္ မ်က္စိပိတ္ထားသည္ႏွင့္တူျပန္သည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ ႏွစ္ဖက္ႏွစ္ခ်က္စုံမွ ပညာေရးအစစ္ မည္ေလသည္။ တစ္ဖန္ ယေန႔ျဖစ္ေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ နက္ျဖန္ ျပည္ႀကီးသားမ်ားျဖစ္ၾက၏ဟု ဆုိ႐ုိးစကားရွိ၏။သုိ႔ျဖစ္ရာ ျပည္ႀကီးသားတုိ႔၏ အဂၤါလကၡဏာတုိ႔ႏွင့္ညီေအာင္ အုပ္ခ်ဳပ္နည္း၊ မိမိအခြင့္အေရးအတြက္ တုိက္ခုိက္နည္း၊ စကားေျပာနည္း၊ စည္းကမ္းေသ၀ပ္နည္း၊ ကုိယ္လက္က်န္းမာေရး စသည္ျဖင့္ နည္းမ်ဳိးစုံေအာင္ အသင္းအပင္းမ်ား၊ ကစားနည္းမ်ားကုိထြင္ၾက၏” ဟု ပါရွိသည္။

အမွန္တကယ္၌ ပညာေရးစနစ္တစ္ရပ္သည္ စာေမးပြဲမ်ား၌ အမွတ္ေကာင္းေကာင္းျဖင့္ ေအာင္ျမင္ေရးအား ေရွး႐ႈျခင္းထက္ အစုအဖြဲ႕ႏွင့္ ညီညီညြတ္ညြတ္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တတ္ေစေရးအတြက္ အေထာက္အကူျပဳေရးကို ပို၍ပင္ ဦးစားေပးသင့္သည္။ ေက်ာင္းသားဘ၀က ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တတ္ေသာ အေလ့အက်င့္မ်ား ရရွိခဲ့ျခင္းမရွိပါက ယင္းေက်ာင္းသားမ်ား ႏုိင္ငံတည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၌ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ၾကရာတြင္ မ်ားစြာ အခက္ေတြ႕ေစမည္ျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းသားဘ၀၌ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တတ္ေသာ အေလ့အထရရွိေအာင္ ေလ့က်င့္ရာတြင္ လြတ္လပ္ေသာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား ဖြဲ႕စည္း တည္ေထာင္ကာ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ျခင္းက မ်ားစြာအေရးပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အစုအဖြဲ႕ႏွင့္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တတ္ေသာ အေလ့အထကို ေမြးျမဴႏုိင္ရန္အတြက္ ေက်ာင္းသားမ်ား မိမိတို႔ဘာသာ လြတ္လပ္စြာလႈပ္ရွားမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ႏုိင္သည့္ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း ဆဲဗင္းဂ်ဴလိုင္အထိမ္းအမွတ္ေန႔၌   The Daily Eleven သတင္းစာက တိုက္တြန္းေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္ ၇ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)

႐ိုးသားမႈရိွျခင္းႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရိွျခင္း

ေလာကတြင္ ၿပီးျပည့္စံုသူဟူ၍မရိွေပ။ သို႔ေသာ္ ၿပီးျပည့္စံုမႈကို လိုလားသည့္ ယေန႔ ေခတ္ယဥ္ေက်းမႈသည္ ၿပီးျပည့္စံုေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေတာင္းဆို၍ေနသည္။ အက်ဳိးတရားအေနျဖင့္ အမွန္တကယ္ ပိုမို ေကာင္းမြန္လာေစရန္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအတြက္ေရာ ေနာက္လိုက္မ်ားအတြက္ပါ ပိုမို ခက္ခဲ၍သြားေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူတစ္ဦးခ်င္းအေနျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအစီအစဥ္တစ္ရပ္ ထားရိွရန္လိုသည္။ ယင္းအစီအစဥ္၌ မိမိကိုယ္မိမိ ေလးနက္စြာ ျပန္၍ေ၀ဖန္ျခင္း၊ အျခားသူမ်ားထံမွ မိမိအေပၚ အျမင္အား သေဘာထားမ်ား ေတာင္းခံျခင္းႏွင့္ တစ္ခါတစ္ရံ ပံုမွန္သံုးသပ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ျခင္းတို႔ ပါ၀င္သည္။ ယင္းအစီအစဥ္အား အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် ခ်မွတ္ထားရမည္ျဖစ္ၿပီး ခ်ေရးလ်က္ သိမ္းဆည္းထားရမည္ လည္းျဖစ္သည္။ လူတို႔သည္ မိမိ၏ အမွားမ်ားကို ၀န္ခံရမည္အား ေၾကာက္ရြံ႕ေနတတ္သည္။ ငယ္စဥ္ အခါကတည္းက ကေလးမ်ားအား မိမိကိုယ္မိမိ ေ၀ဖန္တတ္ေအာင္ သင္ၾကားေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ကေလးမ်ားအေနျဖင့္ တတ္ႏုိင္သမွ် အေကာင္းဆံုးလုပ္ရန္ ႏွင့္ အမွားလုပ္မိမည္ကို စိုးရိမ္ျခင္းႏွင့္ အမွားကို ၀န္ခံရမည္ကို ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္းတို႔ မရိွေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ ႐ိုးသားမႈႏွင့္  ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရိွေရးအတြက္ သင္ယူျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရိွရန္ထက္ ႐ိုးသားမႈရွိရန္ မ်ားစြာ ပို၍ ခက္ခဲသည္။ သမာဓိရိွရန္မွာမူ အခက္ခဲဆံုးျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ မာသာထရီဆာက “႐ိုးသားမႈႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈသည္ သင့္အား အားနည္းခ်က္ရိွေအာင္ လုပ္ႏုိင္သည္။ သို႔ေသာ္ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ႐ိုးသား၍ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရိွပါ” ဟု ဆိုခဲ့သည္။ ဒလိုင္းလားမားကမူ “သင္သည္ ႐ိုးသား၊ မွန္ကန္ၿပီး၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရိွပါက သင့္အား လူအမ်ားက ယံုၾကည္လာလိမ့္မည္။ လူအမ်ားက သင့္အား ယံုၾကည္ပါက ေၾကာက္ရြံ႕ရန္၊ မယံုသကၤာျဖစ္ရန္ႏွင့္ မနာလို၀န္ တိုမႈျဖစ္ရန္ သင့္၌ ေနရာမရိွေတာ့” ဟု ဆုိသည္။  အျခားသူမ်ား သိေစရန္လိုအပ္သည္ဟု ခံစားရေသာ အမွန္တရားမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္းသည္ ႐ိုးသားမႈျဖစ္သည္။ အျခား သူမ်ားက ၎တို႔သိရန္ လိုအပ္သည္ဟု ခံစားရေသာ အမွန္တရားမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္းသည္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈျဖစ္သည္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈသည္ အျခားသူမ်ားအား အမွန္တကယ္ျဖစ္သည့္အရာကား အဘယ္နည္းဟူသည္ကို ေတြ႕ျမင္သြားေစရန္ ခြင့္ျပဳသည္။

႐ိုးသားမႈဟူသည္ လူမ်ဳိးမ်ားစြာႏွင့္ ဘာသာမ်ားစြာတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈတုိ႔၌ တန္ဖိုးထားသည့္အရာျဖစ္သည္။ ဘင္ဂ်မင္ဖရန္ကလင္က “႐ိုးသားျခင္းသည္ အေကာင္းဆံုး မူ၀ါဒ” ဟု ဆိုၿပီး ေသာမတ္ဂ်က္ဖာဆင္က “႐ိုးသားမႈသည္ ဥာဏ္ပညာစာအုပ္၌ ပထမဆံုးအခန္းျဖစ္သည္” ဟု ဆိုသည္။ ၀ီလ်ံရွိတ္စပီးယားကမူ “႐ိုးသားမႈေလာက္ မည္သည့္အေမြ ကမွ ပို၍ ၾကြယ္၀ျခင္း မရိွ” ဟု ေရးသားခဲ့သည္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈဟူသည္ကို သိပၸံပညာ၊ အင္ဂ်င္နီယာပညာ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းဆုိင္ရာႏွင့္ အျခားလူမႈေရးအေၾကာင္းအရာမ်ားတြင္ အသံုးျပဳၿပီး မည္သည့္လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ျပဳလုပ္သည္ကို အျခားသူမ်ား ျမင္သာေစရန္ က်င့္သံုးသည့္နည္းလမ္းျဖစ္သည္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈဟူသည္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရိွမႈ၊ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ တာ၀န္ခံမႈရိွျခင္းတို႔ကို ရည္ညႊန္းျခင္းျဖစ္သည္။ ကုမၸဏီမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ်ားႏွင့္ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ား၌ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကို က်င့္သံုးၾကသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ႐ိုးသားမႈရိွျခင္းႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရိွျခင္းသည္ လူသား တစ္ဦး၏ ေကာင္းေသာ ဂုဏ္အဂၤါတစ္ရပ္ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္ ၁ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့ အာေဘာ္)