႐ုရွား၏ ႀကီးမားေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈအား တန္ျပန္ရန္ ၿဗိတိန္က ေရဒါစနစ္သစ္ တပ္ဆင္

ဇန္န၀ါရီ ၂၇ ရက္က Unst ကြၽန္းစုတြင္ တည္ေဆာက္ဆဲ ေရဒါစခန္းသစ္အား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ေမာ္စကိုထံမွ ႀကီးမားၿပီး အမွန္တကယ္ျဖစ္ေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈအား တန္ျပန္ရန္ စေကာ့တလန္၏ ရွက္လန္းကြၽန္းစုအလြန္ရွိ ေရဒါစနစ္သစ္က ေျဖရွင္းႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၿဗိတိန္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး ဂါဗင္၀ီလ်ံဆန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ရွက္လန္းကြၽန္းစုတြင္ အႀကိဳသတိေပးေရဒါစနစ္အား တပ္ဆင္ခဲ့ခ်ိန္တြင္ စစ္ေအးေခတ္ကာလ ေန႔ရက္မ်ားသို႔ ျပန္ေရာက္သြားခဲ့ၿပီး ေတာ္၀င္ေလတပ္၏ ယင္းစနစ္သစ္က အမ်ဳိးအမည္မေဖာ္ႏုိင္ေသာ စစ္ဘက္ သို႔မဟုတ္ အရပ္ဘက္ေလယာဥ္မ်ားအား ေျခရာခံႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း သိရသည္။

႐ုရွား၏ရန္မူမႈမွ ၎တုိ႔၏ ေ၀ဟင္မ်ားကို အျမဲတမ္း ကာကြယ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၀ီလ်ံဆန္က ဇန္န၀ါရီ ၂၆ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ယင္းေရဒါစနစ္သည္ ၿဗိတိန္ကာကြယ္ေရးအတြက္ အလြန္အမင္း အေရးပါေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

႐ုရွား၏လုပ္ရပ္မ်ားသည္ အေရွ႕ဥေရာပနယ္စပ္မ်ားအထိ အကန္႔အသတ္မရွိဘဲ ၿဗိတိန္၏ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္မ်ားအား ၿခိမ္းေျခာက္မႈသည္ ဆိုးရြားၿပီး ျဖစ္ႏုိင္ေျခရွိေၾကာင္း ၀ီလ်ံဆန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၿဗိတိန္၏ေျမာက္ဘက္စြန္း အက်ဆံုး လူေနကြၽန္းစုျဖစ္ေသာ Unst တြင္ တပ္ဆင္ထားသည့္ေပါင္ ၁၀ သန္း (ေဒၚလာ ၁၄ ဒသမ ၁ သန္း) တန္ဖိုးရွိ ယင္းေရဒါစနစ္သည္ မၾကာမီ အျပည့္အ၀ အသံုးျပဳႏုိင္ေတာ့မည္ဟု ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

စတင္အသံုးျပဳႏိုင္သည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္ ယင္းစနစ္သည္ တပ္လွန္႔မႈကို အလ်င္အျမန္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ယခင္ကမူ ႐ုရွားေလယာဥ္မ်ားအား ၾကားျဖတ္ဟန္႔တားရန္ ၿဗိတိန္တုိက္ေလယာဥ္မ်ားက လုပ္ေဆာင္ခဲ့ရသည္။

ဇန္န၀ါရီ ၁၅ ရက္တြင္ ေလေၾကာင္းထိန္းခ်ဳပ္ေရး တာ၀န္ရွိသူမ်ားအား တံု႔ျပန္ခဲ့ျခင္းမရွိဟုဆိုေသာ ႐ုရွားစစ္ဘက္ေလယာဥ္ႏွစ္စင္းအား ေစာင့္ၾကည့္ရန္ ၿဗိတိန္တိုက္ေလယာဥ္ႏွစ္စင္းက ပ်ံတက္ခဲ့ရသည္ဟု ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့ေသာ ငါးႏွစ္အတြင္း ၿဗိတိန္တုိက္ေလယာဥ္မ်ားက ယင္းကဲ့သုိ႔ ၾကားျဖတ္ဟန္႔တားရမႈ အႀကိမ္စုစုေပါင္း ၆၉ ႀကိမ္ ရွိခဲ့ေၾကာင္း ယင္းဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း ႐ုရွားေလယာဥ္မ်ား ပါ၀င္ပတ္သက္သည့္ အႀကိမ္အေရအတြက္ကိုမူ မေဖာ္ျပခဲ့ေပ။

ၿဗိတိန္တြင္ အလံုးစံု ဖ႐ိုဖရဲ အေျခအေနဖန္တီးရန္ ျဖစ္ႏုိင္ေျခရွိေသာ အစီအစဥ္၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအျဖစ္ ႐ုရွားသည္ ၿဗိတိန္၏အေရးႀကီးေသာ အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ားအား ေထာက္လွမ္းမႈ လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း ၀ီလ်ံဆန္က ဇန္န၀ါရီ ၂၅ ရက္တြင္ စြပ္စဲြေျပာၾကားခဲ့မႈကို Daily Telegraph သတင္းစာက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ စစ္ေအးေခတ္လြန္တြင္ ႐ုရွားသည္ အဆင့္ျမင့္ဆံုးႏွင့္ စြမ္းရည္အရွိဆံုး လံုျခံဳေရး ၿခိမ္းေျခာက္မႈျပဳေနေၾကာင္း၊ ၿဗိတိန္သည္ ႐ုရွားစစ္ေရးစြမ္းရည္မ်ားအား လိုက္မီႏိုင္ရန္ ခက္ခက္ခဲခဲ ႐ုန္းကန္ေနရေၾကာင္း ၿဗိတိန္စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ နစ္ကာတာကလည္း ဇန္န၀ါရီ ၂၂ ရက္တြင္ သတိေပးခဲ့သည္။

Ref: AFP

႐ုရွားၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲကို ဆီးရီးယားအတိုက္အခံတို႔က သပိတ္ေမွာက္မည္

ဇန္န၀ါရီ ၂၆ ရက္က ဆီးရီးယားႏုိင္ငံ ေအဇက္ၿမိဳ႕ရွိ ဒုကၡသည္ စခန္းတစ္ခုအနီး ေတြ႕ရေသာ တူရကီေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ဆီးရီးယားသူပုန္မ်ား (Photo – AFP)

လာမည့္သီတင္းပတ္တြင္ က်င္းပမည့္ ႐ုရွား၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲကို သပိတ္ေမွာက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဆီးရီးယားအဓိက အတိုက္အခံအုပ္စုက ဇန္န၀ါရီ ၂၆ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ ခုနစ္ႏွစ္ၾကာ ဆီးရီးယားစစ္ပြဲကို အဆံုးသတ္ရန္ ႐ုရွား၏ သံတမန္ေရး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈမ်ားအတြက္ ႀကီးမားသည့္ ထိုးႏွက္ခ်က္ႀကီးလည္း ျဖစ္သြားခဲ့သည္။

“႐ုရွားဟာ သူရဲ႕ညီလာခံႀကီးကိုေၾကာ္ျငာမႈဟာ မေအာင္ျမင္ခဲ့ပါဘူး” ဟု ဆီးရီးယား အတိုက္အခံေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းေရး ေကာ္မရွင္  (SNC) က Twitter ေပၚတြင္ေရးသားခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ဆိုခ်ီေဆြးေႏြးပြဲတြင္ မပါ၀င္ရန္ SNC က ဆံုးျဖတ္လိုက္ေၾကာင္းလည္း ေရးသားထားခဲ့သည္။

ဆီးရီးယားအစိုးရ၏ အင္အားႀကီး မဟာမိတ္ ႐ုရွားက စီစဥ္သည့္ ဇန္န၀ါရီ ၂၉၊ ၃၀ ရက္တြင္ ပင္လယ္နက္အပန္းေျဖစခန္း ဆိုခ်ီ၌ က်င္းပမည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ပါ၀င္ရန္ ဒါဇင္ႏွင့္ခ်ီေသာ ဆီးရီးယားသူပုန္အုပ္စုမ်ားသည္ ယခင္ကတည္းက ျငင္းဆန္ထားခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ သူပုန္အုပ္စုမ်ား ဆိုခ်ီသို႔ သြား၊ မသြား ကိစၥသည္ ဗီယင္နာတြင္ သီးျခားက်င္းပေနေသာ ကုလသမဂၢဦးစီးသည့္ႏွစ္ရက္ၾကာ ဆီးရီးယား ေဆြးေႏြးပြဲအေပၚတြင္လည္း အရိပ္မိုးေနခဲ့သည္။

ထိုဗီယင္နာေဆြးေႏြးပြဲတြင္မူ ဆီးရီးယားအစုိးရအရာရွိမ်ားႏွင့္ SNC တို႔သည္ ကုလသမဂၢ ဆီးရီးယားသံတမန္စတီဖင္မစ္ စတူရာႏွင့္ သီးျခားစီေဆြးေႏြးခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။ ကုလသမဂၢ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳေပးသည့္ ဆီးရီးယား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပသည္မွာ ရွစ္ေက်ာ့ရွိၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း အစိုးရႏွင့္ သူပုန္တို႔သည္ စစ္ၿပီးအေျခခံဥပေဒအား အုတ္ျမစ္ခ်ေရးအတြက္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ေဆြးေႏြးၾကမည့္ အရိပ္အေယာင္မရွိေသးေပ။

ဇန္န၀ါရီ ၂၇ ရက္ နံနက္ပိုင္းတြင္မူ ဒီမစ္စတူရာက ေဆြးေႏြးပြဲမွာ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ တိုးတက္မႈမရွိေသးေၾကာင္းကို ၀န္ခံေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆိုခ်ီေဆြးေႏြးပြဲသို႔ တက္ေရာက္ရန္ လူ ၁၆၀၀ ေက်ာ္ ဖိတ္ၾကားခံထားရသည္။ သို႔ေသာ္ ကုလသမဂၢကိုယ္တိုင္ ထိုေဆြးေႏြးပြဲသို႔ တက္မတက္ မဆံုးျဖတ္ရေသးေၾကာင္း ဒီမစ္စတူရာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္  ဒီမစ္စတူရာက ကုလသမဂၢဦးေဆာင္ေသာ ဆီးရီးယားေဆြးေႏြးပြဲမ်ားသည္ ႐ုရွားက အၿပိဳင္လိုက္၍ ႀကိဳးပမ္းေနသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားထက္ပို၍ တရား၀င္ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း အေလးေပးေျပာသြားခဲ့သည္။

“ဆိုခ်ီမွာ က်င္းပမယ့္ ဆီးရီးယား အမ်ဳိးသားေဆြးေႏြးပြဲကြန္ဂရက္ဟာ ဂ်ီနီဗာမွာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈနဲ႔ ျပဳလုပ္ေနၿပီး ယံုၾကည္စိတ္ခ်စရာေကာင္းတဲ့ ဆီးရီးယားလုပ္ငန္းစဥ္ ျပန္လည္အသက္၀င္လာႏိုင္ဖို႔ ကူညီႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။

“႐ုရွားဟာ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံအတြက္သာမကဘဲ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသထဲမွာပါ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းသူအျဖစ္ သူတို႔ကို သူတို႔ ပံုေဖာ္ခ်င္ေနတာပါ။ ေရွးအစဥ္အဆက္ကတည္းက အေမရိကန္ေတြ လုပ္ခဲ့သလိုမ်ဳိးေပါ့” ဟု Chatham House အတိုင္ပင္ခံအဖြဲ႕မွ သုေတသီတစ္ဦးျဖစ္သည့္ ေဟ့ဒ္ေဟ့ဒ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“႐ုရွားေတြအေနနဲ႔ ဒီေနရာကို ယူခ်င္ရင္ ဆီးရီးယားျပႆနာ အေျဖရွာေရးမွာ အေမရိကန္ေတြ ၀င္လို႔မရေအာင္ သူတို႔အေနနဲ႔ လုပ္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္” ဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref ; AFP

ယူကရိန္းတြင္ ကုလသမဂၢ လက္နက္ကိုင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ထိန္းသိမ္းမႈမစ္ရွင္ စတင္ႏိုင္ရန္အတြက္ ဂ်ာမနီ ႀကိဳးပမ္း

ဇန္န၀ါရီ ၃ ရက္က ကိဗ္ၿမိဳ႕တြင္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး (၀ဲ)အား ႏႈတ္ဆက္ေနေသာ ယူကရိန္းႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး (Photo: AFP)

႐ုရွားတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္၌ သမၼတ ေရြးေကာက္ပဲြမက်င္းပမီ ယူကရိန္းအေရွ႕ပိုင္းတြင္ ကုလသမဂၢ လက္နက္ကုိင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ထိန္းသိမ္းမႈမစ္ရွင္ ခ်ထားႏုိင္ရန္အတြက္ လိုလားေၾကာင္း ဂ်ာမနီႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဆစ္ဂ္မာဂါဘရီရယ္က ဇန္န၀ါရီ ၃ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စစ္ပဲြဒဏ္ခံစားေနရေသာ ဆုိဗီယက္ယူနီယံမွ ခဲြထြက္ႏိုင္ငံေဟာင္း ယူကရိန္းတြင္ ပိုင္နက္တည္တ့ံခိုင္ျမဲေရးအတြက္ ယင္းကဲ့သုိ႔ တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားသည္ အလြန္အမင္းအေရးပါေၾကာင္း ယူကရိန္းႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ပက္ဗ္လိုကလင္ကင္ႏွင့္ ကိဗ္ၿမိဳ႕တြင္ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီးေနာက္ ဂါဘရီရယ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းတပ္ဖဲြ႕သည္ ပဋိပကၡဇုန္ နယ္ေျမတစ္ခုလံုးတြင္ ခ်ထားရမည့္ အားေကာင္းေသာ လက္နက္ကိုင္မစ္ရွင္ ျဖစ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီတြင္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ေသဆံုးသူ ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ရွိလာခဲ့ၿပီး ေမာ္စကိုႏွင့္ အေနာက္တုိင္းတို႔အၾကား စစ္ေအးေခတ္ေနာက္ပိုင္း ဆက္ဆံေရး အဆုိးရြားဆံုး က်ဆင္းခဲ့ရသည့္ ယူကရိန္း လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ၌ မည္သည့္ပါ၀င္ပတ္သက္မႈမွ်မရွိဟု ႐ုရွားက ျငင္းဆိုခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၎၏အေနာက္ဘက္အိမ္နီးခ်င္း ယူကရိန္းတြင္ ျပည္ပလက္နက္ကိုင္တပ္မ်ား ခ်ထားမည့္အေရးကို ေမာ္စကိုက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဆန္႔က်င္ခဲ့သည္။

မတ္ ၁၈ ရက္တြင္က်င္းပမည့္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပဲြ၌ စတုတၳေျမာက္သက္တမ္း အတြက္ အႏုိင္ရရန္ အေျခအေနေကာင္းေနေသာ ပူတင္က ခဲြထြက္ေရးလုိလားသည့္ ယူကရိန္းသူပုန္မ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ေနရာမ်ားႏွင့္ ယူကရိန္း၏ က်န္ရွိေဒသမ်ားအား ခဲြျခားထားသည့္ ေရွ႕တန္းေနရာတစ္ေလွ်ာက္ လက္နက္ကိုင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးထိန္းသိမ္းမႈ မစ္ရွင္ကို ေဆာင္ရြက္ရန္သာ ေထာက္ခံခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ကိဗ္၏ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မရွိေသာ ယူကရိန္းႏွင့္ ထိစပ္ေနသည့္နယ္စပ္၏ အျခားအစိတ္အပိုင္းမ်ားတစ္ေလွ်ာက္ ကုလသမဂၢ လက္နက္ကိုင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားအား ခ်ထားမႈကိုမူ ပူတင္က ျပတ္ျပတ္သားသား ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ဥေရာပတြင္ စစ္ပဲြျဖစ္ေနသည့္ တစ္ခုတည္းေသာႏုိင္ငံျဖစ္သည့္ ယူကရိန္းအတြက္ ကာလရွည္ၾကာ စြန္႔ပစ္ခံထားရေသာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအစီအစဥ္ကို ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းရာတြင္ ျပင္သစ္ႏွင့္အတူ ကူညီေနသည့္ ဂါဘရီရယ္က ႐ုရွားသမၼတ ေရြးေကာက္ပဲြမ်ားသည္ ယူကရိန္းတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးထိန္းသိမ္းမႈ မစ္ရွင္ခ်ထားမည့္ကိစၥ ေဆြးေႏြးရာ၌ အေၾကာင္းအရာတစ္ခု မျဖစ္သင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယူကရိန္းထံ ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ စြမ္းရည္ျမင့္ တင့္ကားဖ်က္ဒံုးမ်ား ေပးပို႔ရန္ အေမရိကန္က ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့မႈေၾကာင့္ ေမာ္စကို၏ ေဒါသျမင့္တက္ေနခ်ိန္တြင္ ဂါဘရီရယ္က ယူကရိန္းသို႔ သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းလက္နက္မ်ားအား ကာကြယ္ေရး အတြက္သာ အသံုးျပဳမည္ျဖစ္ၿပီး စစ္ပဲြအရွိန္ ျမင့္တက္ေစရန္ အသံုးျပဳမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ယူကရိန္းက ကတိျပဳခဲ့သည္။

Ref: AFP