ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္ကို သမၼတပူတင္က ႐ုရွားသို ့ဖိတ္ၾကား

Photo: AFP

ေဒၚနယ္ထရန္ ့ႏွင့္ ထိပ္သီးေဆြြးေႏြးပဲြ ရလဒ္မ်ားကို ခ်ီးက်ဴးေျပာၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္ ႐ုရွားသမၼတဗလာဒီမာပူတင္သည္ ကင္ဂ်ံဳအြန္ကို ႐ုရွားသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္ရန္ ဖိတ္ၾကားခ်က္အား ဇြန္ ၁၄ ရက္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယား တာ၀န္ရိွသူကို ေပးအပ္ခဲ့သည္။

အေမရိကန္သမၼတႏွင့္ သမိုင္း၀င္ထိပ္သီးသည္ လုံးလုံးလ်ားလ်ား ေျပလည္မႈဆီ ဦးတည္ေနေသာ ပထမဦးဆုံး ေျခလွမ္း တစ္ရပ္ျဖစ္သည္ကို ယုံမွားစရာမလုိေၾကာင္း ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲ ကင္ေယာင္နမ္ကို လက္ခံေတြ႕ဆုံရာတြင္ ပူတင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စင္ကာပူတြင္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြကို က်င္းပခဲ့ျခင္းျဖင့္ ထရန္႔ႏွင့္ကင္တို႔သည္ ဇြန္ ၁၂  ရက္တြင္ သမိုင္းကို ဖန္တီးခဲ့ၾကသည္။

ကင္ႏွင့္ ထရန္႔တို႔၏ ေတြ႕ဆုံမႈသည္ အဆံ ထက္ ဟန္သာရိွသည္ဟု ေ၀ဖန္သူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ၾကၿပီး ျပံဳယန္း၏ အဏုျမဴလက္ နက္မ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ အဓိကျပႆနာရပ္အေၾကာင္းကို အေသးစိတ္ေဖာ္ျပမႈ အနည္းအက်ဥ္းသာ ပါေသာ စာရြက္စာတမ္းကို ထုတ္ေပး႐ုံမွ်သာျဖစ္သည္ဟု ေ၀ဖန္ ခဲ့ၾကသည္။

 

ေနတိုးက ေပါင္းစပ္စစ္ပြဲဗ်ဴဟာအား အသံုးျပဳသင့္ေၾကာင္း အထူးအစီရင္ခံစာ တင္သြင္းသူက တိုက္တြန္း

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ မတ္ ၂၁ ရက္က ပိုလန္တြင္ ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအျဖစ္ အေမရိကန္၏ ေလေၾကာင္းကာကြယ္ေရးႏွင့္ ဒံုးခြင္းစနစ္ပက္ထရိေယာ့ခ်ထားမႈအား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

ေပါင္းစပ္စစ္ပြဲ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားဟုဆိုေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားကို တံု႔ျပန္ရန္အတြက္ ေနတိုးအဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားသည္ အဖြဲ႕၏ပုဒ္မ ၅ ျဖစ္ေသာ ဘံုကာကြယ္ေရး ျပ႒ာန္းခ်က္ကို မြမ္းမံျပင္ဆင္သင့္ေၾကာင္း ကြန္ဆာေဗးတစ္ ဥပေဒျပဳအမတ္တစ္ဦးက ေမ ၂၇ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ အထူးအစီရင္ခံစာတစ္ခု၌ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။

႐ုရွားသည္ ေနတိုး၏ အျပည့္အ၀စစ္ ဘက္တံု႔ျပန္မႈကို မျဖစ္ေစဘဲ အေနာက္တိုင္းအား အားနည္းေစရန္အတြက္ ပူးသတ္ျခင္း၊ ၀ါဒျဖန္႔ျခင္းႏွင့္ ဆိုက္ဘာစစ္ပြဲတို႔အပါအ၀င္ ေပါင္းစပ္စစ္ပြဲ ဗ်ဴဟာမ်ားအား အသံုးခ်ေနေၾကာင္း ေနတိုးမဟာမိတ္မ်ားက စြပ္စြဲခဲ့ၾကသည္။

႐ုရွား၏ ေပါင္းစပ္ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားအား တန္ျပန္သည့္ အထူးအစီရင္ခံစာတြင္  ၿဗိတိန္သူေကာင္းအမတ္ ဂ်ဳိပလင္းကေန တိုးမဟာမိတ္မ်ားသည္ ဘံုကာကြယ္ေရး စနစ္ ပုဒ္မ ၅ (ခ) ေရးဆြဲရန္အတြက္ စဥ္းစားသင့္ေၾကာင္း တိုက္တြန္းခဲ့သည္။ ထိုပုဒ္မအရ ေပါင္းစပ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားၾကံဳပါက ေနတိုးမဟာမိတ္မ်ားသည္ ဘုံတုံ႔ျပန္မႈကို ျပဳလုပ္ေစႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ၀ါေဆာရွိ ေနတိုးပါလီမန္အစည္းအေ၀းတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေပါင္းစပ္ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာမႈအပါအ၀င္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာလံုျခံဳေရး အေျခအေနသစ္မ်ားအား ထင္ဟပ္မည့္ ေနတိုး၏ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္အယူအဆသစ္ကို မဟာမိတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက လာမည့္ဇူလိုင္တြင္ က်င္းပမည့္ ထိပ္သီး၌ မူၾကမ္းေရးဆြဲသင့္ေၾကာင္း ၎က တိုက္တြန္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

၎၏ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားအား လက္ခံ၊ မခံကို ေနတိုးဥပေဒျပဳအမတ္မ်ားက မတ္ ၂၈ ရက္တြင္ ပါလီမန္အပိတ္ အစည္းအေ၀း၌ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။

ဆိုက္ဘာတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ေနတိုးမဟာမိတ္အဖြဲ႕က ပုဒ္မ ၅ ျဖစ္သည့္ ဘံုကာကြယ္ေရးျပ႒ာန္းခ်က္အား အသံုးျပဳသင့္၊ မသင့္ကို ဆံုးျဖတ္ရန္ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားက လုပ္ေဆာင္ေနၾကေၾကာင္း ဥေရာပရွိ ေနတိုးတပ္ဖြဲ႕ ာတပ္မွဴးျဖစ္ေသာ အေမရိကန္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ကာတစ္စကာပေရာတီက ၿပီးခဲ့ေသာမတ္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ဖူးသည္။ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအား ဆိုက္ဘာတိုက္ခိုက္ခံရပါက အဖြဲ႕၏ ပုဒ္မ ၅ ကို အသံုးျပဳရန္ ျဖစ္ေစႏုိင္ေၾကာင္း ေနတုိးေခါင္းေဆာင္မ်ားက သေဘာတူထားခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ျပင္ ထိုကိစၥအတြက္ အထူးျပဳ နားလည္မႈသည္ မည္သုိ႔တံု႔ျပန္ရန္အတြက္ ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာလႈပ္ရွားမႈႏွင့္ ျပဳလြယ္ျပင္လြယ္ျဖစ္မႈတို႔ကို ျပဳလုပ္ႏုိင္ေၾကာင္း ၎က အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

႐ုရွားက က်င့္သံုးေနေသာ သြယ္၀ိုက္ သို႔မဟုတ္ အခ်ဳိးမက်သည့္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား၊ ပဋိပကၡအဆင့္အထိ မေရာက္သည့္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားေၾကာင့္ တံု႔ျပန္ရာတြင္ ခက္ခဲမႈရွိေၾကာင္းကို ေနတိုးမဟာမိတ္အဖြဲ႕က လက္ခံထားေၾကာင္း စကာပေရာတီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေနတိုးသည္ ဇူလုိင္ ၁၁ ရက္ႏွင့္ ၁၂ ရက္ တို႔တြင္ ဘရပ္ဆဲ၌ ထိပ္သီးက်င္းပမည္ျဖစ္ၿပီး ေပါင္းစပ္ႏွင့္ ဆိုက္ဘာစစ္ဆင္ေရး နယ္ပယ္မ်ားတြင္ ႐ုရွား၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ျမင့္တက္လာျခင္းႏွင့္ အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရး ကိစၥမ်ားက ေဆြးေႏြးရန္ အဓိကအေၾကာင္းအရာမ်ား ျဖစ္လာမည္ ျဖစ္သည္။

Ref ; AFP

႐ုရွား၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈအား စိုးရိမ္မႈရွိေနစဥ္ ဆီြဒင္က စစ္ပြဲဆုိင္ရာ အေရးေပၚလက္ကမ္းစာေစာင္မ်ား ျဖန္႔ေ၀

ေမ ၂၁ ရက္က စေတာ့ဟုမ္းတြင္ ဆြီဒင္အေရးေပၚအေျခအေန တုံ႔ျပန္ေရးေအဂ်င္စီက ျဖန္႔ခ်ိေသာ လက္ကမ္းစာေစာင္အား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

႐ုရွားႏွင့္ အေနာက္တုိင္းမဟာမိတ္မ်ားအၾကား တင္းမာမႈမ်ား ျမင့္တက္လာေနစဥ္ ဆီြဒင္အစိုးရက သန္းႏွင့္ခ်ီေသာျပည္သူမ်ားအား စစ္ပဲြ၊ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ သို႔မဟုတ္ ဆိုက္ဘာတိုက္ခိုက္မႈျဖစ္ပြားသည့္ အေျခအေနမ်ားအတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ရန္ အေရးေပၚအေျခအေနဆိုင္ရာ လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ားကို ေမ ၂၁ ရက္တြင္ ျဖန္႔ေ၀ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ “ပဋိပကၡ သို႔မဟုတ္ စစ္ပဲြျဖစ္ပြားလွ်င္” ဟု ေခါင္းစဥ္တပ္ထားသည့္ ထိုလက္ကမ္းစာေစာင္အား အစိုးရ၏ ေမတၱာရပ္ခံမႈျဖင့္ ဘာသာစကား ၁၃ မ်ဳိးျဖင့္ ထုတ္ေ၀ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ခုိလံႈစရာမ်ားအား မည္သုိ႔ရွာေဖြရန္၊ မည္သည့္စားစရာမ်ားအား သိုေလွာင္ထားရန္ႏွင့္ မည္သည့္အခ်က္အလက္မ်ားအား ယံုၾကည္ရန္ စသည္တုိ႔ကို အၾကံျပဳထားျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုလက္ကမ္းစာေစာင္မ်ားအား ျပည္သူ ၄ ဒသမ ၈ သန္းထံသို႔ ေမ ၂၈ ရက္မွ ဇြန္ ၃ ရက္အၾကား ျဖန္႔ေ၀ေပးသြားမည္ ျဖစ္သည္။ စာမ်က္ႏွာ ၂၀ ပါေသာ ထိုလက္ကမ္းစာေစာင္တြင္ ဆီြဒင္က ရင္ဆုိင္ေနရသည့္ စစ္ေရးပဋိပကၡ၊ သဘာ၀ေဘးမ်ား၊ ဆိုက္ဘာႏွင့္ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈမ်ားကဲ့သုိ႔ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားအား သ႐ုပ္ေဖာ္ပံုမ်ားျဖင့္ အေသးစိတ္ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ လက္ကမ္းစာေစာင္အား ဆီြဒင္က စစ္ေအးေခတ္ကာလအတြင္း ၁၉၆၁ ခုႏွစ္၌  ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္ ျဖန္႔ေ၀ေပးခဲ့သည္။ ယခုလက္ကမ္းစာေစာင္တြင္မူ မည္သည့္ႏိုင္ငံဟု ရည္ညႊန္းမေျပာခဲ့ေသာ္လည္း ေနတိုးႏွင့္ ႐ုရွားတို႔အၾကား ပဋိပကၡျဖစ္ပြားမည္ကို စိုးရိမ္မႈျမင့္တက္ေနခ်ိန္၌ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဆီြဒင္သည္ ေနတုိးအဖဲြ႕၀င္ႏိုင္ငံမဟုတ္ဘဲ ႐ုရွားႏွင့္လည္း နယ္နိမိတ္ မထိစပ္ေပ။ သို႔ေသာ္ ယင္းႏွစ္ႏိုင္ငံသည္ ေဘာ္လ္တစ္ ပင္လယ္တစ္ေလွ်ာက္ ခ်ိတ္ဆက္ေနၿပီး စေတာ့ဟုမ္းအေရွ႕ဘက္ကမ္း႐ိုးတန္းရွိ ကာလီနင္ဂရက္တြင္ တည္ရွိေသာ Baltiysk ၌ ေမာ္စကိုက ေရတပ္စခန္းတစ္ခုကို တပ္စဲြထားသည္။

Ref ; AFP

အေမရိကန္အား တံု႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ ႐ုရွားကလည္း သံတမန္မ်ားကို ႏွင္ထုတ္ၿပီး ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးအား ပိတ္ပစ္

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္ ၃၁ ရက္က စိန္႔ပီတာစဘတ္ရွိ အေမရိကန္ေကာင္စစ္၀န္႐ုံးကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ၿဗိတိန္တြင္ ႐ုရွားႏွစ္ဖက္ခြၽန္ သူလွ်ဳိေဟာင္း အဆိပ္ျဖင့္တုိက္ခုိက္ခံခဲ့ရမႈျဖစ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားက ေမာ္စကိုအား အထီးက်န္ေစရန္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့မႈကို တံု႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ ႐ုရွားကလည္း မတ္ ၂၉ ရက္တြင္ အေမရိကန္သံတမန္မ်ားအား အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၿပီး စိန္႔ပီတာစဘတ္ရွိ အေမရိကန္ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးကို ပိတ္ပစ္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည္။ တိုက္ႀကီး သံုးတိုက္တစ္၀န္းမွ ႐ုရွားသံတမန္မ်ား ႏွင္ထုတ္ခံခဲ့ရမႈအား တံု႔ျပန္ရန္ ေမာ္စကိုက အေမရိကန္သံတမန္ ၆၀ အား ႏွင္ထုတ္ၿပီး စိန္႔ပီတာစဘတ္ရွိ အေမရိကန္ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးအား ပိတ္ပစ္မည္ဟု ႐ုရွားႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဆာေဂးလက္ေရာ့ဗ္က ဆိုခဲ့သည္။

အေမရိကန္သံတမန္မ်ားအား ႐ုရွား၏ ႏွင္ထုတ္မႈသည္ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ဆက္ဆံေရးကို ပိုမိုဆိုးရြားေစသည့္သေကၤတျဖစ္ေၾကာင္း အိမ္ျဖဴေတာ္ျပန္ၾကားေရးအတြင္း၀န္ ဆာရာဆန္ဒါးစ္က ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္ လည္း ၀ါရွင္တန္ႏွင့္ ၎၏မဟာမိတ္မ်ား၏ အလားတူလုပ္ရပ္မ်ားမွာမူ တရားမွ်တ ေၾကာင္း ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၀ါရွင္တန္က အေစာပိုင္းတြင္ ႐ုရွားသံတမန္ ၆၀ အား ႏိုင္ငံမွထြက္ခြာရန္ ညႊန္ၾကားခဲ့ၿပီး ဆီယက္တယ္ရွိ ႐ုရွားေကာင္စစ္၀န္႐ံုးကိုလည္း ပိတ္ပစ္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္၊ ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ ေနတိုးအဖဲြ႕၀င္ႏိုင္ငံမ်ား ႏွင့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားက ႐ုရွားအား ခ်ိတ္ဆက္တံု႔ျပန္မႈအျဖစ္ ႐ုရွားသံတမန္စုစုေပါင္း ၁၅၀ ေက်ာ္ကို ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

မတ္ ၄ ရက္က ၿဗိတိန္ရွိ Salisbury ၿမိဳ႕တြင္ ဆိုဗီယက္ယူနီယံေခတ္က ထုတ္လုပ္ခဲ့သည့္ Novichok ဟုေခၚေသာအဆိပ္ျဖင့္ တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရၿပီး ကုသမႈခံယူေနသည့္ အသက္ ၆၆ ႏွစ္ရွိ သူလွ်ဳိေဟာင္းဆာေဂး ဆက္ကရီပါသည္ အေျခအေနစုိးရိမ္ရေသာ္ လည္း တည္ၿငိမ္ေနေၾကာင္း၊ ၎၏သမီးျဖစ္သူ အသက္ ၃၃ ႏွစ္ရွိ ယူလီယာမွာမူ မတ္ ၂၉ ရက္တြင္ ေဆး႐ံု၌ အေျခအေန အလ်င္အျမန္ တုိးတက္လာေၾကာင္း သိရသည္။

႐ုရွားက ေမာ္စကိုရွိ အေမရိကန္သံ႐ံုးမွ သံတမန္ ၅၈ ဦးႏွင့္ ယီကာတာရင္ဘတ္ၿမိဳ႕ရွိ ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးမွ ႏွစ္ဦးတုိ႔အား ဧၿပီ ၇ ရက္မတုိင္မီ ထြက္ခြာၾကရန္ ညႊန္ၾကားထားေၾကာင္း ႐ုရွားႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အေမရိကန္က ႐ုရွားအစိုးရပိုင္ပစၥည္းမ်ားအား သိမ္းယူႏိုင္ေၾကာင္း ႐ုရွားဆုိင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး ဂြၽန္ဟန္႔စ္မန္း၏ မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးကို ထပ္မံ၍ ပိုမိုဆုိးရြားေစႏိုင္ေၾကာင္း၊ ၀ါရွင္တန္က ႐ုရွားသံ႐ံုးႏွင့္ ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးမ်ားအား ရန္လုိေသာလုပ္ရပ္မ်ား ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနပါက ေနာက္ထပ္အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ေၾကာင္း ႐ုရွားက သတိေပးခဲ့သည္။ ႐ုရွားသံတမန္မ်ားအား ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၾကသည့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားကိုလည္း ထပ္တူတံု႔ျပန္သြားရန္လည္း ႐ုရွားက စဥ္းစားေနေၾကာင္း လက္ေရာ့ဗ္က သတိေပးခဲ့သည္။

အဆိပ္ျဖင့္တုိက္ခုိက္မႈတြင္ ႐ုရွားက တာ၀န္ရွိေၾကာင္း စြပ္စဲြခဲ့ၿပီးေနာက္ ၿဗိတိန္က ႐ုရွားသံတမန္ ၂၃ ဦးအား ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၿပီး အဆင့္ျမင့္တာ၀န္ရွိသူမ်ားအၾကား ဆက္သြယ္မႈကို ဆုိင္းငံ့ခဲ့ကာ ၂၀၁၈ ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပဲြသို႔ ေတာ္၀င္မိသားစုမ်ား တက္ေရာက္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။