ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ လွ်ဳိ႕၀ွက္စြာသေဘာတူညီထားေသာ ကုလသမဂၢ-ျမန္မာ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာ ျပင္ပသုိ႔ေပါက္ၾကားခဲ့ၿပီး ႐ုိက္တာသတင္းဌာန ေဖာ္ျပ

 

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ လွ်ဳိ႕၀ွက္စြာ သေဘာတူညီထားေသာ ကုလသမဂၢ-ျမန္မာ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာ ျပင္ပ သုိ႔ ေပါက္ၾကားခဲ့ၿပီး ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ေဖာ္ျပခဲ့ရာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လာမည့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံတစ္လႊား၌ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္တို႔အား အာမခံထားျခင္းမရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတြင္ ခိုလႈံေနသည့္ သိန္းႏွင့္ခ်ီေသာ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာ ျပန္လာခြင့္ရရန္ ရည္ရြယ္လ်က္ ေမလအကုန္တြင္ ကုလသမဂၢသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ အၾကမ္း ဖ်င္းသေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္ကို ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ားကို လူသိရွင္ၾကား ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းမရွိေပ။

ဇြန္ ၂၉ ရက္တြင္ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနသည္ ကုလသမဂၢႏွင့္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ား အၾကား သေဘာတူညီထားသည့္ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာ မိတၱဴတစ္ေစာင္ကို ရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္ ၿပီး ယင္းနားလည္မႈစာခြၽန္လႊာ မူၾကမ္းသည္ အြန္လိုင္းသို႔လည္း ေပါက္ၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ျပန္လာမည့္ ဒုကၡသည္ မ်ား၏ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားသည္ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္စဥ္အတြင္း ပါ၀င္ခဲ့သည့္ အဓိက အခ်က္မ်ားျဖစ္သည္။

ယင္းနားလည္မႈစာခြၽန္လႊာတြင္ “ျပန္လာသူမ်ားသည္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားႏွင့္အညီ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ အျခားျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားအားလံုးကဲ့သို႔ တူညီသည့္ ခရီးသြားလြတ္လပ္ခြင့္ ရရွိရမည္”  ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

သို႔ေသာ္ ရခိုင္ျပည္နယ္ နယ္နိမိတ္မ်ားကို ေက်ာ္လြန္၍ လြတ္လပ္စြာ ခရီးသြားလာခြင့္ကို အာမခံျခင္း သို႔မဟုတ္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအား ယခုလက္ရွိ၌ လြတ္လပ္စြာ ခရီးသြားလာခြင့္ကို တားဆီးထားသည့္ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို ကိုင္တြယ္ထားျခင္းတို႔ မရွိေၾကာင္း ႐ိုက္တာက ေတြ႕ရွိခဲ့သည့္ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာ စာသားမ်ားအရ သိရသည္။

သေဘာတူညီခ်က္၌ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးသြားသည့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ၇၀၀,၀၀၀ ခန္႔အတြက္ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို အာမခံရန္ ပ်က္ကြက္သည္ဟု ဒုကၡသည္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အ ေရးအဖြဲ႕မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

“အဲဒီအတိုင္းဆိုရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ (မူရင္း၌ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပ) ေတြ ျပန္လာတာ လူမ်ဳိးေရးခြဲျခားတဲ့ ျပည္နယ္တစ္ခုကို ျပန္လာရတာပါပဲ။ အဲဒီမွာ သူတို႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာခြင့္မရွိဘူး၊ ေက်ာင္းေတြ၊ ေဆး႐ံုေတြနဲ႔ သူတို႔အလုပ္အကိုင္အတြက္ မွီခိုေနရတဲ့ေနရာေတြကို သြားႏုိင္ဖို႔ ႀကိဳးစား႐ုန္းကန္ေနရတယ္” ဟု အျပည္ ျပည္ဆိုင္ရာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ သုေတသနမွဴး ေလာ္ရာဟိုက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သူက “ဒါကို အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေစမယ့္ အာမခံခ်က္ေတြ ေပးထားတာ ဒီစာခြၽန္လႊာ မွာ ဘာမွ မေတြ႕ရပါဘူး” ဟုလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ေအဂ်င္စီျဖစ္ေသာ UNHCR က အစိုးရႏွင့္ ပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအတြက္ မူေဘာင္တစ္ ရပ္ထူေထာင္ရန္ ပထမဆံုးႏွင့္ လိုအပ္ေသာ ေျခလွမ္းဟု ယခင္က ေခၚဆိုခဲ့သည္။

႐ိုက္တာသတင္းဌာနသည္ ၎တို႔ရရွိခဲ့သည့္ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာပါ အခ်က္အလက္မ်ားကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အစိုးရ မဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕က ရင္းျမစ္မ်ားျဖင့္ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ေတြ႕ရွိခဲ့သည့္ ေမ ၃၀ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာမူၾကမ္းသည္ ယင္းကို လက္မွတ္မေရးထိုးမီ တစ္ရက္အလို က ေရးသားထားျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အဓိကက႑မ်ားကို ေဖာ္ျပထားမႈမ်ားသည္ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ေတြ႕ရွိခဲ့သည့္ သံတမန္မ်ားႏွင့္ NGO တို႔အတြက္ UNHCR က အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေျပာၾကားခဲ့ေသာ ေနာက္ခံတစ္ရပ္ႏွင့္လည္းေကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံရွိ ဒုကၡသည္မ်ားထံသို႔ ျဖန္႔ခ်ိခဲ့သည့္ သေဘာတူညီခ်က္အေပၚ ရွင္းျပထားေသာ UNHCR မွ စာတစ္ေစာင္ႏွင့္လည္းေကာင္း ကိုက္ညီေနသည္ဟု ဆိုသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး၀န္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးႏွင့္ လူမႈ၀န္ ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ် ထားေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးတို႔အား ယခုကိစၥ ႏွင့္ပတ္သက္၍ မွတ္ခ်က္ေတာင္းခံရန္ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ဖုန္းအႀကိမ္ႀကိမ္ေခၚဆိုခဲ့ေသာ္လည္း ျပန္လည္ေျဖၾကားျခင္းမရွိေၾကာင္း သိရသည္။ ၎အျပင္ အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးအား ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ရာ ၎အေနျဖင့္ မွတ္ခ်က္ေပးပိုင္ခြင့္မရွိေၾကာင္းႏွင့္ အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ထံသို႔သာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အဆိုပါ အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ထံသို႔ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ဖုန္းေခၚဆိုခဲ့ရာ ျပန္လည္ေျဖၾကားျခင္း မရွိေၾကာင္း သိရသည္။

႐ုိက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္အမႈတြင္ ရဲမႈခင္းတပ္ဖြဲ႕ နည္းပညာမႈခင္းဌာနမွ ရဲမွဴးက သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏ ဖုန္းအတြင္းမွ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကုိ စာရြက္စာတမ္း ၂၁ ေစာင္ျဖင့္ သက္ေသခံတင္သြင္းမႈ တရား႐ုံးလက္ခံ

႐ံုးေတာ္သို႔ သက္ေသလာေရာက္ထြက္ဆိုသည့္ နည္းပညာမႈခင္းဌာနမွ ရဲမွဴးေအာင္ေက်ာ္ဆန္းအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု – ၾကည္ႏုိင္)

႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏  အႀကိမ္ (၂၀)  ေျမာက္ ႐ံုးခ်ိန္းအျဖစ္ ေမ ၂၂ ရက္က ေျမာက္ပုိင္းခ႐ိုင္ တရား႐ံုးတြင္ ႐ံုးထုတ္ခဲ့ၿပီး ေနျပည္ေတာ္ရွိ ရဲမႈခင္းတပ္ဖြဲ႕  နည္းပညာမႈခင္းဌာနမွ ရဲမွဴး ေအာင္ေက်ာ္ဆန္းအား တရားလုိျပသက္ေသအျဖစ္ ဒုတိယေန႔ ဆက္လက္စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆုိပါ႐ံုးခ်ိန္းတြင္ နည္းပညာမႈခင္းဌာနမွ ရဲမွဴးေအာင္ေက်ာ္ဆန္းက သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏ ဖုန္းအတြင္းမွ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကုိ စာရြက္စာတမ္း ၂၁ ေစာင္ျဖင့္ သက္ေသခံတင္သြင္းခဲ့ရာ ႐ံုးေတာ္မွ လက္ခံခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏ ေရွ႕ေန တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးခင္ေမာင္ေဇာ္က “အုိင္တီကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္ကုိ ေခၚၿပီးေတာ့မွ သူတုိ႔တင္ထားတဲ့ စာရြက္စာတမ္းေတြ မူလစြဲ မဟုတ္ဘူးေပါ့ဗ်ာ။ ကုိ၀လုံးနဲ႔ ကုိေက်ာ္စုိးဦးတုိ႔ ဖုန္းထဲက ထုတ္ယူတယ္ဆုိတဲ့ စာရြက္စာတမ္းေတြ ၂၁ ေစာင္တင္တယ္။ ႐ံုးကုိ မိတၱဴေတြ ေပးတယ္။ အဲဒီမိတၱဴေတြကုိ သက္ေသခံသြင္းဖုိ႔ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္က ပထမေန႔မွာ သြင္းတာကုိ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ကန္႔ကြက္တယ္။ ဒီကေန႔မွာေတာ့ ဒီပုဂၢိဳလ္ကေနၿပီးေတာ့ ဖုန္းကုိဖြင့္ၿပီးေတာ့ ဖုန္းထဲက စာရြက္စာတမ္းနဲ႔ အျပင္မွာသူတုိ႔ထုတ္ထားတဲ့ စာရြက္စာတမ္းေတြကုိ တုိက္ျပၿပီး သက္ေသခံသြင္းတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ဆရာဦးသန္းေဇာ္ေအာင္က ကန္႔ကြက္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ထုတ္ယူျခင္းမွတ္တမ္းကုိ သူတုိ႔တင္တယ္။ တင္ေပမဲ့လုိ႔ အဲဒီထုတ္ယူျခင္းမွတ္တမ္းမွာ  မျပည့္စုံဘူးဆုိၿပီး ဆရာဦးသန္းေဇာ္ေအာင္က ကန္႔ကြက္တယ္။ ဒီဖုန္းေတြကုိ ဘယ္အခ်ိန္က ဘယ္သူ႔လက္ထဲမွာ ဘယ္လုိထိန္းသိမ္းတယ္။ ထုတ္ယူျခင္း မွတ္တမ္းပဲပါတယ္။ သူ႔မွာပါရမယ့္ ဟာတစ္ခုရွိတယ္။ အဲဒီဟာက ဖုန္းေတြကုိ ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ အစဥ္အဆက္ကြင္းဆက္ႀကီး Report လုပ္ရမယ္။  အဲဒီ Report မပါဘူး။ မပါတဲ့အတြက္ ကန္႔ကြက္တယ္။ ကန္႔ကြက္ေပမဲ့လုိ႔ Expert Report ကုိ ႐ံုးကေန သက္ေသခံဥပေဒအရ ျခြင္းခ်က္အရ အသစ္ျပ႒ာန္းထားတဲ့ သက္ေသခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ထားတဲ့အရ ဒါကုိလက္ခံတယ္” ဟု မီဒီယာမ်ားသုိ႔ ေျဖၾကားသည္။

ထုိ႔ေနာက္ အမႈကုိ ေမ ၂၈ ၊ ၂၉ ရက္ မ်ားသုိ႔ ျပန္လည္ခ်ိန္းဆုိခဲ့ၿပီး တရားလုိျပ သက္ေသမ်ား ဆက္လက္စစ္ေဆးသြားမည္ ျဖစ္သည္။ အဆုိပါအမႈတြင္ တရားလုိျပသက္ေသ ၂၅ ဦးတင္သြင္းထားၿပီး သက္ေသႏွစ္ဦးကုိ ပယ္ဖ်က္ထားေၾကာင္း၊ ၂၀ ဦး စစ္ေဆးၿပီးသျဖင့္ ေနာက္ထပ္သက္ေသ သံုးဦးခန္႔စစ္ေဆးရန္ က်န္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏ေရွ႕ေန ဦးသန္း ေဇာ္ေအာင္က “ထူးျခားတာကေတာ့ ဒီအမႈမွာ စီအိုင္ဒီကေန ကြၽမ္းက်င္သူထင္ျမင္ခ်က္ဆိုၿပီး ေပးထားတာရွိတယ္။ အဲဒီမွာ ေပးထားတာက ရဲအရာရွိတစ္ေယာက္။ မေန႔နဲ႔ ဒီေန႔ သက္ေသခံထြက္သြားတဲ့ ရဲအရာရွိကတစ္ေယာက္။ အဲဒီေတာ့  ဒီဟာေပၚမွာ Cellebrite brite Software ဆိုတာ သံုးတယ္။ Cellebrite brite Software ကိုသံုးတဲ့သူရဲ႕  Certification က ရွိရတယ္။ ဒီဟာကိုသံုးခြင့္ရွိတယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း။ ဒီ Report ေတြမွာက ရဲမွဴး၀င္းကိုကိုထြန္းက ရီပို႔လုပ္ထားတာ။ ကြၽမ္းက်င္သူ ထင္ျမင္ခ်က္ဆိုၿပီးေတာ့။ ေနျပည္ေတာ္ကေနပို႔ထားတဲ့ဟာ။ ဒါေပမဲ့ ဒီကို သက္ေသခံလာထြက္တာက ရဲမွဴးေအာင္ေက်ာ္ဆန္းက လာထြက္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ခုနကလို  Cellebrite Software ကို သံုးခြင့္ရွိတယ္ဆိုတာ Certification က ႐ံုးမွာ ထင္ရွားျခင္း မ႐ွိဘူး” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာသတင္းေထာက္ ကိုသက္ဦးေမာင္ (ေခၚ) ၀လံုးႏွင့္ ကိုေက်ာ္စိုးဦး (ေခၚ) ကိုမိုးေအာင္တို႔ႏွစ္ဦးကို အစိုးရလွ်ဳိ႕၀ွက္ စာရြက္စာတမ္းမ်ားႏွင့္အတူ ေတြ႕ရွိသည္ဟုဆို ကာ ၁၉၂၃ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရလွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္ အက္ဥပေဒပုဒ္မ – ၃(၁)(ဂ)ျဖင့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးရဲတပ္ဖြဲ႕မွ   ဒုတိယရဲမွဴးႀကီး ယုႏိုင္က တရားလိုျပဳလုပ္၍ ေျမာက္ပုိင္းခ႐ိုင္ တရား႐ံုးတြင္ တရားစြဲဆိုခဲ့သည္။

႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား ေထာက္ေခ်ာက္ဆင္ဖမ္းဆီးရန္ ရဲမွဴးခ်ဳပ္ တင္ကိုကိုက အမိန္႔တစ္စုံတစ္ရာေပးခဲ့ျခင္းမရွိဟု ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕ ရဲခ်ဳပ္ေျပာၾကား

ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရ၏ ျပည္သူ႔အတြက္ ဒုတိယတစ္ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲကို ေမ ၁၅ ရက္က ေနျပည္ေတာ္၌ ျပဳလုပ္စဥ္

႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား ေထာက္ေခ်ာက္ဆင္ဖမ္းဆီးရန္ ရဲမွဴးခ်ဳပ္ တင္ကိုကိုက အမိန္႔တစ္စုံ တစ္ရာေပးခဲ့ျခင္းမရွိဟု ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕ရဲခ်ဳပ္ ေအာင္၀င္းဦးက ေျပာၾကားသည္။

ေမ ၁၅ ရက္တြင္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန႐ံုး အစည္းအေ၀းခန္းမတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ ဒုတိယတစ္ႏွစ္တာကာလအတြင္း ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းလင္းစဥ္ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဧရာ၀တီသတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္တစ္ဦးက “ဒုရဲမွဴးမိုးရန္ႏိုင္ရဲ႕ ထြက္ဆိုမႈမွာ ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ ဖမ္းဆီးတယ္ဆိုတဲ့စကား လံုးအေပၚမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕အေနနဲ႔ လက္ခံပါသလား။ အဲဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘာေျပာခ်င္ပါသလဲ။ အဲဒီအမႈမွာ ရဲမွဴးခ်ဳပ္တင္ ကိုကိုကခိုင္းလို႔ ေထာက္ေခ်ာက္ဆင္ဖမ္းရတယ္လို႔ ပါပါတယ္။ ရဲမွဴးခ်ဳပ္တင္ကိုကို ကို ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕က အေရးယူထားပါသလား။ ဒါမွမဟုတ္သူဟာ သူရဲ႕လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ဥပေဒေဘာင္အတြင္းကလုပ္ခဲ့တာ ဟုတ္ပါသလား သိခ်င္ပါတယ္” ဟု ေမးျမန္းခဲ့သည္။

အဆိုပါေမးျမန္းမႈအား ရဲခ်ဳပ္ေအာင္၀င္းဦးက “ဦးမိုးရန္ႏိုင္က ေထာက္ေခ်ာက္ဆင္ ဖမ္းဆီးခဲ့တယ္လို႔ ထြက္ဆိုထားတာရွိပါတယ္။ အဲဒီလိုဖမ္းဆီးမႈ မေဆာင္ရြက္ပါဘူး။ မလုပ္ပါဘူး။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရရင္ ဒီဦးမိုးရန္ႏိုင္ အေျပာတစ္ခုပဲ သတင္းေထာက္ႀကီးတို႔ သိထားတာရွိပါေသးတယ္။ တရားလိုျပသက္ေသေတြ က်န္ပါေသးတယ္။ တရားလိုျပသက္ေသေတြရဲ႕ တရား႐ံုးေရွ႕ထြက္ဆိုခ်က္ေတြကို နားေထာင္ၾကည့္ပါဦးလို႔ ေမတၱာရပ္ခံပါရေစ။ အဲဒါေၾကာင့္ လတ္တေလာ အေျခအေနမွာေတာ့ ရဲမွဴးခ်ဳပ္တင္ကိုကို ကို  အေရးယူမႈေဆာင္ရြက္ထားတာ မရွိပါဘူး။ သူကလည္း ဦးမိုးရန္ႏိုင္ေျပာသလို ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္တဲ့ဇာတ္လမ္းကို အေျခအေန ဖန္တီးခဲ့တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရရင္ေတာ့ ဒီ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ ပုဂၢိဳလ္ေတြကို ရဲမွဴးခ်ဳပ္တင္ကိုကို ေတြ႕ဖူးျခင္းလည္း မရွိပါဘူး။ သူတို႔ကို ဥပေဒနဲ႔အညီ အမႈရင္ဆိုင္ေတာ့မွပဲ သိတဲ့အေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။ ရဲမွဴးခ်ဳပ္တင္ကိုကိုက ဦးမိုးရန္ႏိုင္ကို ေထာက္ေခ်ာက္ဆင္ဖမ္းဖို႔ အမိန္႔တစ္စံုတစ္ရာ ေပးခဲ့ျခင္းမရွိဘူးလို႔ ေျပာလိုပါတယ္” ဟု ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ သတင္းေထာက္တစ္ဦးက ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးကို ဘာလို႔အေရးယူတာလဲ သိခ်င္ပါတယ္ဆိုသည့္ ေမးျမန္းခ်က္အား ရဲခ်ဳပ္ေအာင္၀င္းဦးက “႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ေယာက္ကို ဘာလို႔ အေရးယူလဲဆိုတာမွာ ကိုသက္ဦးေမာင္နဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ဆီမွာ လံုျခံဳေရးအဆင့္အတန္း သတ္မွတ္ထားတဲ့ အေထာက္အထား ေတြေတြ႕တဲ့အတြက္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က အေရးယူျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ကိုေတာ့ ရဲတပ္ဖြဲ႕ရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအရေတာ့ ဒီသက္ေသအေထာက္အထားေတြ ေတြ႕တယ္။ ဒါေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ အမႈတည္ေဆာက္တယ္။ တည္ေဆာက္ၿပီးတဲ့အခါမွာ  ဘယ္လိုဥပေဒ၊ ဘယ္လိုအေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ အေရးယူသင့္လဲဆိုတာ ဥပေဒအၾကံျပဳခ်က္ေတာင္းရပါတယ္။ ဒီအခ်က္ ဒီအခ်က္ေတြေတာ့ ၿငိစြန္းတယ္။ ဒီကိစၥေတြအတြက္ ၿငိစြန္းတဲ့အတြက္ ဒီလိုအေရးယူသင့္ပါတယ္လို႔ အၾကံျပဳခ်က္ေတြရမွ တရား႐ံုးကို စြဲတင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၁၀ ရက္က  တရား႐ံုးကို စြဲတင္ခဲ့ပါတယ္။ တရားလိုဘက္က သက္ေသ ၂၅ ဦး တင္ျပထားခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိမွာေတာ့ သက္ေသ ၁၈ ဦးကို စစ္ေဆးထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ သက္ေသ ခုနစ္ဦးကို စစ္ေဆးဖို႔ က်န္ေနေသးေၾကာင္း စစ္ေဆးသိရွိရပါတယ္။ သက္ေသအားလံုးရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္ၿပီးမွပဲ တရား႐ံုးက ဒီအမႈကို စြဲခ်က္တင္မယ္၊ မတင္ဘူး ဆံုးျဖတ္မွာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ျပင္ ေမ ၁၂ ရက္က တာေမြၿမိဳ႕နယ္၌ ကခ်င္ျပည္နယ္စစ္ပြဲမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆႏၵျပသူမ်ား ဖမ္းဆီးခံရမႈအေပၚ ရဲခ်ဳပ္ေအာင္၀င္းဦးက “တာေမြကိစၥျဖစ္စဥ္မွာ အရပ္သားေတြကို အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ျဖစ္စဥ္ မရွိဘူးလို႔ပဲ ေျဖၾကားပါရေစ။ ကခ်င္ျပည္နယ္က စစ္ပြဲေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ရာမွာ ဥပေဒနဲ႔အညီ တင္ျပထားျခင္း မရွိတဲ့အတြက္ အေရးယူခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ တာေမြျဖစ္စဥ္မွာေတာ့ အရပ္သားအင္အားကို သံုးစြဲခဲ့ျခင္း မရွိပါဘူး။ အသိေပးတင္ျပျခင္းမရွိဘဲ ဆႏၵျပျခင္းကို ဥပေဒအရ ဖမ္းဆီးျခင္း အေရးယူျခင္းေတြကို ရဲစခန္းက ေဆာင္ရြက္ပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

အမွန္တရားကို အျမန္ဆံုးနည္းျဖင့္ ေဖာ္ထုတ္ေပးေစလုိေၾကာင္း သမၼတႏွင့္ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္သိေစရန္ ဒုရဲမွဴးမုိးရန္ႏုိင္၏မိသားစု သတင္းစာရွင္းလင္း

သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္ေနေသာ ဒုရဲမွဴးမုိးရန္ႏုိင္၏ မိသားစုကို ေတြ႕ရစဥ္

အမွန္တရားကို အျမန္ဆံုးနည္းျဖင့္ ေဖာ္ထုတ္ေပးေစလုိေၾကာင္း ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတႏွင့္ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္သိေစရန္အတြက္ ဒုရဲမွဴးမုိးရန္ႏုိင္၏ မိသားစုက မႏၲေလးၿမိဳ႕ ခ်မ္းေအးသာစံၿမိဳ႕နယ္ရွိ မီဒီယာစင္တာ (မႏၲေလး) တြင္ ဧၿပီ ၂၂ ရက္ မြန္းလြဲ ၃ နာရီခန္႔က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“အမွန္တရားဘက္မွာ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတနဲ႔ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္တို႔ ရပ္တည္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုလို သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲျပဳလုပ္ၿပီး ေတာင္းဆိုရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အမွန္တရားကို အျမန္ဆံုးေဖာ္ထုတ္ေပးေစလိုသလို ပါ၀င္ပတ္သက္သူေတြကိုလည္း အေရးယူေစခ်င္ပါတယ္။ ကြၽန္မေယာက္်ား ဒီစာရြက္စာတမ္းေတြကုိ သတင္းေထာက္ႏွစ္ေယာက္ကို ေပးခဲ့တယ္ မေပးခဲ့ဘူး။ လုပ္ခဲ့တယ္ မလုပ္ခဲ့ဘူးဆိုတာ ရဲမွဴးခ်ဳပ္တင္ကုိကုိ အသိဆံုးပါ။ အခု ကြၽန္မတို႔မိသားစု ေနထုိင္ရတာ မလံုျခံဳသလို ခံစားေနရပါတယ္” ဟု ဒုရဲမွဴးမိုးရန္ႏုိင္၏ဇနီး ေဒၚတူးက ေျပာၾကားသည္။

ဒုရဲမွဴးမိုးရန္ႏုိင္၏ မိသားစုအတြက္ အလွဴေငြမ်ားကိုလည္း ခင္ပြန္းျဖစ္သူ၏ စိတ္ဆႏၵကို သိရွိေသာေၾကာင့္ ယခုအခ်ိန္ထိ လက္ခံျခင္းမရွိေၾကာင္း၊ မိမိခင္ပြန္းအတြက္ အမွန္တရားေပၚေပါက္ၿပီး မူရင္းတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခြင့္ျပန္ရလွ်င္လည္း ျပင္ပတြင္သာ လုပ္ကုိင္စားေသာက္ေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း မိသားစုက ရွင္းလင္းခဲ့သည္။

႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး ေထာင္ဖမ္းခံရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း တရား႐ံုးတြင္ ထြက္ဆုိခဲ့သည့္ဒုရဲမွဴး မုိးရန္ႏုိင္၏ ဇနီးႏွင့္မိသားစုမွာ ေနျပည္ေတာ္ရွိ ရဲ၀န္ထမ္းအိမ္ရာမွ ဧၿပီ ၂၁ ရက္က ဖယ္ရွားခံခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိသုိ႔ဖယ္ရွားခံခဲ့ရသျဖင့္ တကၠသိုလ္တက္ေနသည့္ သမီးျဖစ္သူႏွင့္ အ႒မတန္းတက္ေရာက္မည့္ သမီးတုိ႔ကုိ ခင္ပြန္းျဖစ္သူ၏ ဇာတိေျမသုိ႔ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ရန္ ေနျပည္ေတာ္မွ ထြက္ခြာလာခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး မိသားစုဘ၀ မလံုျခံဳသကဲ့သုိ႔ ခံစားေနရျခင္း၊ အလွဴေငြေဒၚလာမ်ားရျခင္း စသည့္ေျပာဆိုေ၀ဖန္ တုိက္ခိုက္မႈမ်ားကို ေျဖရွင္းလိုသည့္အတြက္ ရွင္းလင္းရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းအျပင္ မိမိခင္ပြန္း၏ မ်ဳိး႐ိုးစဥ္ဆက္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားျဖစ္ခဲ့ၿပီး သိကၡာသမာဓိ ရွိသူမ်ားျဖစ္သျဖင့္ စံုစမ္းႏိုင္ေၾကာင္း စသည္တုိ႔ကုိ ရွင္းလင္းခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

႐ုိက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး ေထာင္ဖမ္းခံရျခင္းမွာ ဟုတ္မွန္ေၾကာင္းႏွင့္ အမွန္တရားဖြင့္ေျပာရျခင္းမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္တြင္လည္း မည္သည့္အဆင့္အတန္းမဆုိ ဂုဏ္သိကၡာရွိေၾကာင္း ဒုရဲမွဴးမုိးရန္ႏုိင္က ဧၿပီ ၂၀ ရက္က ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ေျမာက္ပုိင္းခ႐ိုင္တရား႐ံုးတြင္ ေျပာၾကားသည္။

ဒုရဲမွဴး မိုးရန္ႏိုင္၏ဇနီးႏွင့္မိသားစု ေနျပည္ေတာ္ရွိ ရဲ၀န္ထမ္းအိမ္ရာမွ ဖယ္ရွားခံရျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ေနျပည္ေတာ္တိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႕ ဒုတိယတိုင္းတပ္ဖြဲ႕မွဴး ရဲမွဴးႀကီးစိုးလင္းေအာင္က “ရတဖ (၈) မွာ သူတို႔လိုင္းခန္းရွိပါတယ္။ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွာ ေနရာေျပာင္းရင္ ေျပာင္းတဲ့ေနရာမွာ လိုင္းခန္းရတယ္။ သူ႔အစား တျခားေျပာင္းလာတဲ့တပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕ ေနေရးထိုင္ေရးလည္းရွိလုိ႔။ အမွန္က နဂိုကတည္းက ေျပာင္းရမွာေပါ့။ သူ႔သားသမီးေတြရဲ႕ ပညာေရးအတြက္။ အခုက ေက်ာင္းပိတ္လုိ႔ ေျပာင္းခိုင္းရတာပါ” ဟုေျပာၾကားသည္။

ထိုသို႔ အမွန္တရားကို ေဖာ္ထုတ္သည္ဟုဆိုကာ ဒုရဲမွဴးမိုးရန္ႏိုင္အား ျပည္သူလူထုက ၀န္းရံေထာက္ခံပြဲကို ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး (အေနာက္ပိုင္း) ျပည္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါေထာက္ခံပြဲကို ဧၿပီ ၂၂ ရက္ ညေန ၃ နာရီခြဲခန္႔က ျပည္ၿမိဳ႕ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမင္းစီး ေက်ာက္႐ုပ္အနီး ပလက္ေဖာင္းတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ကာ ေဒသခံျပည္သူမ်ား၊ ဆရာႀကီးသခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ရက္ (ျပည္ခ႐ုိင္)၊ လူငယ့္ရိပ္ျမံဳ၊ အျဖဴေရာင္ေသြးပရဟိတ၊ လူေဘာင္သစ္ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ (ျပည္ခ႐ိုင္)၊ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ ျမႇင့္တင္သူမ်ားအဖြဲ႕၊ ေျမလတ္ဂ်ာနယ္လစ္ကြန္ရက္ႏွင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ၅၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။

ထင္ရွားသည့္ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာေရွ႕ေန ေအမယ္ကလူးေနးက ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏ ေရွ႕ေနအဖြဲ႕သို႔ ပူးေပါင္းပါ၀င္

ထင္ရွားသည့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသမီးေရွ႕ေန ေအမယ္ကလူးေနးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားရေသာ ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးကို ကိုယ္စားျပဳသည့္ ေရွ႕ေနအဖြဲ႕၌ ပူးေပါင္းပါ၀င္လိုက္ေၾကာင္း သိရသည္။

႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ၀လံုး (၃၁ ႏွစ္) ႏွင့္ ေက်ာ္စိုးဦး (၂၈ ႏွစ္) တို႔အား ကိုလိုနီေခတ္ကဥပေဒျဖစ္ေသာ အစိုးရလွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္အက္ဥပေဒျဖင့္ တရားစြဲဆိုသင့္ မသင့္ ဆံုးျဖတ္ရန္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ တရား႐ံုးတစ္ခုက ဇန္န၀ါရီလကတည္းက အႀကိဳၾကားနာစစ္ေဆးမႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အဆိုပါဥပေဒအရ ျပစ္မႈထင္ရွားပါက အျမင့္ဆံုးျပစ္ဒဏ္အျဖစ္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၄ ႏွစ္အထိ အျပစ္ေပးႏိုင္သည္။

အစိုးရ၏ လွ်ဳိ႕၀ွက္စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို လက္၀ယ္ရွိေၾကာင္း စြပ္စြဲခံရသည့္ သတင္းေထာက္မ်ားကို ခ်က္ခ်င္းလႊတ္ေပးသင့္သည္ဟု ကလူးေနးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ၾသဂုတ္လတြင္ စတင္သည့္ တပ္မေတာ္စစ္ဆင္ေရးတစ္ရပ္အတြင္း ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ မြတ္စလင္ ၁၀ ဦးကို သတ္ျဖတ္ခဲ့မႈအား ႐ိုက္တာသတင္းဌာန၏ စံုစမ္းမႈ၌ ၎တို႔ႏွစ္ဦးက ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏ ေရွ႕ေနမ်ားက ၎တို႔ႏွစ္ဦးအား တရားစြဲဆိုရန္ လံုေလာက္ေသာ အေထာက္အထားမ်ားမရွိဟု ေျပာၾကားလ်က္ အမႈကိုပယ္ခ်ရန္ တရား႐ံုးသို႔ မတ္ ၂၈ ရက္တြင္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

နာမည္ႀကီး ေဟာလိ၀ုဒ္႐ုပ္ရွင္မင္းသား ေဂ်ာ့ကလူးေနး၏ ဇနီးျဖစ္သူ ေအမယ္ကလူးေနးက “၀လံုးနဲ႔ ေက်ာ္စိုးဦးတို႔ႏွစ္ဦးဟာ သတင္းအစီရင္ခံမႈေၾကာင့္ တရားစြဲဆိုခံရတာပါပဲ။ ကြၽန္မအမႈတြဲကို သံုးသပ္ၿပီးပါၿပီ။ ဂ်ာနယ္လစ္ႏွစ္ဦးမွာ အျပစ္မရွိဘဲ ခ်က္ခ်င္းလႊတ္ေပးသင့္တယ္ဆိုတာ သံသယအဆင့္ကို ေက်ာ္လြန္ေလာက္ေအာင္ ရွင္းေနတာပါပဲ။ ဒီအမႈရဲ႕ ရလဒ္က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို က်င့္သံုးမႈအေၾကာင္းနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္အေၾကာင္း ကြၽန္မတို႔ကို အမ်ားႀကီးေျပာျပပါလိမ့္မယ္” ဟု သူ၏ ႐ံုးမွထုတ္ျပန္ခ်က္တစ္ရပ္တြင္ ေျပာၾကားထားသည္။

အစိုးရလွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္အက္ဥပေဒျဖင့္ တရားစြဲခံထားရသည့္ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏အမႈ တရားလိုျပသက္ေသႏွစ္ဦး ဆက္လက္စစ္ေဆး

ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရ လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္အက္ဥပေဒျဖင့္ တရားစြဲဆိုခံထားရသည့္ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ကို၀လံုး (ခ) သက္ဦးေမာင္ႏွင့္ ကိုေက်ာ္စိုးဦး (ခ) ကိုမိုးေအာင္တို႔ႏွစ္ဦးကို မတ္ ၂၁ ရက္က ေျမာက္ပိုင္းခ႐ိုင္တရား႐ံုးတြင္ ဆက္လက္႐ံုးထုတ္စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါ႐ံုးခ်ိန္းတြင္ အမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး တရားလိုျပသက္ေသမ်ားအျဖစ္ သတင္းေထာက္ ကို၀လံုး၏ေနအိမ္ကို ၀င္ေရာက္ရွာေဖြစဥ္က ပစၥည္းမ်ားအပ္ႏွံေပးခဲ့သည့္ ကို၀လံုး၏ညီျဖစ္သူ ကိုသူရေအာင္ႏွင့္ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ တည္းခိုခဲ့သည့္ ဟိုတယ္အား သြားေရာက္ရွာေဖြခဲ့သည့္ ဦးေျပၿငိမ္းတို႔ႏွစ္ဦးကို စစ္ေဆးခဲ့သည္။

“ဒီေန႔တရားလိုျပသက္ေသႏွစ္ဦးကို စစ္ေဆးတယ္။ တစ္ေယာက္ကို၀လံုးရဲ႕ညီျဖစ္တဲ့ သူရေအာင္၊ ေနာက္တစ္ေယာက္က ရွာေဖြသက္ေသဦးေျပၿငိမ္း။ ကို၀လံုးရဲ႕ ညီျဖစ္သူကိုသူရေအာင္ကေတာ့ အိမ္မွာဘယ္ပစၥည္းေတြကို ဘယ္လိုသိမ္းသြားတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္းေတြ၊ အစ္ကိုျဖစ္သူရဲ႕ စာရိတၱနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူမႈေရးကိစၥေတြလုပ္တယ္။ အက်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ထြက္ဆိုသြားတယ္။ သက္ေသ ဦးေျပၿငိမ္းေတာ့ ကိုေက်ာ္စိုးဦး တည္းခိုတဲ့ဟိုတယ္မွာ ဘယ္ပစၥည္းေတြကို ဘယ္လိုသိမ္းဆည္းခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ထြက္ဆိုသြားခဲ့တယ္” ဟု တရားစြဲခံထားရသည့္ ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးသန္းေဇာ္ေအာင္က ႐ံုးခ်ိန္းအၿပီးတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားသည္။

အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္မညီသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားရိွေၾကာင္း တရားစြဲခံရသည့္ ကို၀လံုးက ေျပာၾကားသည္။

“အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ လူေတြျပည့္ေနတယ္။ ဒါက မျဖစ္သင့္ဘူး။ ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔က်တဲ့ အက်ဥ္းသားေတြဆိုရင္ ညဘက္မွာ တစ္ေယာက္ပဲေနလို႔ရတဲ့ အခန္းထဲမွာ ရွစ္ေယာက္ေလာက္ေနၾကရတယ္။ အိမ္သာေရသံုးဖို႔ အခက္အခဲေတြရွိတယ္။ အိပ္ရင္လည္း ေစာင္ေတြ၊ ျခင္ေထာင္ေတြမရွိဘူး။ ဒီအတုိင္း ၾကမ္းျပင္မွာျဖစ္သလို အိပ္ေနၾကရတယ္။ ဒီကိစၥေတြက လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔မညီဘူး။ ဒီကိစၥကိုအစိုးရအေနနဲ႔ ဂ႐ုစိုက္ေပးဖို႔လိုအပ္တယ္။ အိုင္စီအာစီအေနနဲ႔လည္း လာေရာက္ကူညီေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခ်င္တယ္” ဟု တရားစြဲခံထားရသည့္ သတင္းေထာက္ကို၀လံုးက ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ေနာက္ တရား႐ံုးမွ ႐ံုးခ်ိန္းကို မတ္ ၂၈ ရက္သို႔ ျပန္လည္ခ်ိန္းဆိုခဲ့ၿပီး တရားလိုျပသက္ေသမ်ားအား ဆက္လက္စစ္ေဆးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

႐ိုက္တာသတင္းဌာန၏ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ကို၀လံုး (ခ) သက္ဦးေမာင္ႏွင့္ ကိုေက်ာ္စိုးဦး (ခ) ကိုမိုးေအာင္တို႔ႏွစ္ဦးအား ၁၉၂၃ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရလွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃(၁)(ဂ)ျဖင့္ ေျမာက္ပိုင္းခ႐ိုင္ တရား႐ံုးတြင္ တရားစြဲဆိုစစ္ေဆးေနျခင္းျဖစ္ၿပီး တရားလိုဘက္မွ တရားလုိအပါအ၀င္ တရားလိုျပသက္ေသ စုစုေပါင္း ၂၅ ဦးတင္ျပထားကာ လက္ရွိတြင္ တရားလိုျပသက္ေသ ၁၄ ဦးစစ္ေဆးၿပီးျဖစ္သည္။

႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ဖမ္းဆီးခံ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား ေျခာက္ႀကိမ္ေျမာက္႐ံုးထုတ္ၿပီး တရားလိုျပသက္ေသ ဒုရဲအုပ္တစ္ဦးကို စစ္ေဆး

႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ဖမ္းဆီးခံ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေျမာက္ပိုင္းခ႐ိုင္တရား႐ံုးတြင္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄ ရက္က ေျခာက္ႀကိမ္ေျမာက္႐ံုးထုတ္ၿပီး တရားလိုျပသက္ေသ ဒုရဲအုပ္တစ္ဦးအား စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါ႐ံုးခ်ိန္းတြင္ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား ဖမ္းဆီးစဥ္က ပါ၀င္ခဲ့သည္ဆိုေသာ ေထာက္ၾကန္႔နယ္ေျမရဲစခန္းမွ ဒုရဲအုပ္မ်ဳိးကိုကိုအား တရားလိုျပသက္ေသအျဖစ္ စစ္ေဆးေမးျမန္းခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖမ္းဆီးခံသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏ အက်ဳိးေဆာင္ေရွ႕ေန ဦးသန္းေဇာ္ေအာင္က “ဒီေန႔ ရွာေဖြဖမ္းဆီးတဲ့ေနရာမွာပါတယ္ဆိုတဲ့ ဒုရဲအုပ္မ်ဳိးကိုကိုကိုစစ္ပါတယ္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ရဲလက္စြဲဥပေဒကို သိသလားလို႔ေမးတဲ့အခါ ေသခ်ာမသိဘူးလို႔ အဲဒါေတာ့ေျပာသြားတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ရဲေန႔စဥ္မွတ္တမ္းေတြ တရား႐ံုးကိုတင္ျပဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေလွ်ာက္ထားခဲ့တယ္။ သို႔ေပမဲ့ အခြင့္အလမ္းမသာခဲ့ဘူး” ဟုေျပာၾကားသည္။

႐ံုးခ်ိန္းကို ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၁ ရက္သို႔ ျပန္လည္ခ်ိန္းဆိုခဲ့ၿပီး တရားလိုျပသက္ေသမ်ား ဆက္လက္စစ္ေဆးေမးျမန္းမည္ျဖစ္ၿပီး စစ္ေဆးရန္ တရားလိုျပသက္ေသ ၂၁ ဦးခန္႔က်န္ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ေနာက္အပတ္႐ံုးခ်ိန္းမ်ားတြင္ တရားလိုျပသက္ေသမ်ားစစ္ေမးရာတြင္ တစ္ပတ္လွ်င္ ႏွစ္ဦးခန္႔စစ္ေဆးေမးျမန္းရန္ တရား႐ံုးအား ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ေၾကာင္း အက်ဳိးေဆာင္ေရွ႕ေနတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးခင္ေမာင္ေဇာ္က ေျပာၾကားသည္။

႐ိုက္​တာသတင္​းဌာနမွ သတင္​း​ေထာက္​ ကိုသက္​ဦး​ေအာင္​ (ခ) ၀လုံးႏွင္​့ ကို​ေက်ာ္​စိုးဦး (ခ) မိုး​ေအာင္​တို႔ကို ရန္​ကုန္​တိုင္​း​ေဒသႀကီးရဲတပ္ဖြဲ႕မွ ဒုတိယရဲမွဴးႀကီးယုႏိုင္​က တရားလိုျပဳလုပ္​၍ ​ျမန္​မာႏိုင္​ငံအစိုးရ လွ်ဳိ႕၀ွက္​ခ်က္​အက္​ဥပ​ေဒပုဒ္မ-၃ (၁) (ဂ) ျဖင္​့ တရားစြဲဆုိထားျခင္းျဖစ္ၿပီး တရားလိုျပသက္ေသ ၂၅ ဦးတင္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

႐ုိက္တာသတင္းဌာနရဲ႕ အင္းဒင္ေက်းရြာျဖစ္စဥ္ ေဖာ္ျပမႈနဲ႔ အဆိပ္ရည္အျပည့္နဲ႔ပံုး

႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ျမန္မာ-အဂၤလိပ္ ႏွစ္ဘာသာျဖင့္ ေဖာ္ျပထားေသာ အင္းဒင္ေက်းရြာျဖစ္စဥ္သတင္းမွ ေဖာ္ျပခ်က္အခ်ဳိ႕

(၁) “ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားသည့္ ေက်းရြာတစ္ခုတြင္ ျမန္မာလုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ရြာသားမ်ားက ႐ုိဟင္ဂ်ာေနအိမ္မ်ားအား မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးခဲ့ၿပီး သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကသည္” လုိ႔ ေခါင္းစဥ္တပ္ထားတဲ့ သတင္းတစ္ခုကုိ ႐ုိက္တာသတင္းဌာနက ေဖေဖာ္၀ါရီ ၈ ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာ၊ အဂၤလိပ္ ႏွစ္ဘာသာနဲ႔ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး သတင္းဓာတ္ပုံေတြကုိပါ ပူးတြဲေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

႐ုိက္တာသတင္းဌာနအေနနဲ႔ သမား႐ုိးက်ေဖာ္ျပမႈမဟုတ္ဘဲ ထူးျခားတဲ့ ေဖာ္ျပမႈျဖစ္ေနတာကုိလည္း သတိထားမိပါတယ္။ ပုံမွန္ေဖာ္ျပေနက် အဂၤလိပ္ဘာသာအျပင္ ျမန္မာဘာသာကုိပါ ျပန္ဆုိေပးထားျခင္း၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း အင္းဒင္ေက်းရြာတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဘဂၤါလီ ၁၀ ဦး (မူရင္းအေရးအသားတြင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပထား) အသတ္ခံ မခံရမီ အေလာင္းေျမျမႇဳပ္ဖို႔ တူးထားတဲ့ ေျမက်င္းေတြအနီး ဒူးေထာက္ထုိင္ခုိင္းထားတဲ့ပုံနဲ႔ ေသဆုံးသူေတြကုိ ျမႇဳပ္ႏွံရန္ ေျမတြင္းထဲ ထည့္ထားတဲ့ပုံေတြကုိ ေဖာ္ျပထားျခင္း၊ ဓာတ္ပုံမွာပါ၀င္တဲ့ လက္နက္ကုိင္လုံျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္ မည္သူမည္၀ါ၊ သတင္းမွာ ေျဖၾကားေပးသူ ေဒသခံတခ်ဳိ႕ကုိ အမည္နဲ႔တကြ ေဖာ္ျပထားျခင္းစတဲ့ ထူးျခားတဲ့ သတင္းေဖာ္ျပမႈေတြ ျမင္ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီသတင္းမွာ က်ဴးလြန္သူေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာဗမာလူမ်ဳိး၊ ဗုဒၶဘာသာရခုိင္လူမ်ဳိးစတဲ့ ေ၀ါဟာရေတြကုိ အႀကိမ္ ၂၀ ေက်ာ္ ေဖာ္ျပထားၿပီး အသတ္ခံရသူမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္၊ အစၥလာမ္ဘာသာေရးဆရာ စတဲ့ ေ၀ါဟာရေတြကုိ ေျခာက္ႀကိမ္ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ ေဖာ္ျပထားမႈမွာ Buddhist Villagers (ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရြာသားမ်ား)၊ Rakhine Buddhist Elder (ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရခုိင္လူႀကီး)၊ Buddhist Community (ဗုဒၶဘာသာ၀င္အသုိင္းအ၀ုိင္း) စတဲ့ ကုိးကြယ္တဲ့ဘာသာလူမ်ဳိးကုိ တြဲဆက္ေဖာ္ျပတဲ့ စကားလုံးေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ကုိ အသုံးျပဳထားပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီေဖာ္ျပမႈရဲ႕ စာပုိဒ္တုိင္းမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရခုိင္လူမ်ဳိးမ်ား၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရခုိင္ရြာသားမ်ားဆုိတဲ့ ေ၀ါဟာရေတြကုိ ထပ္ခါတလဲလဲ အသုံးျပဳၿပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအေပၚ အထင္အျမင္လြဲေအာင္ ပုံေဖာ္ထားသလုိ ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒီလုိေဖာ္ျပမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ (၁) ႐ုိက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး အဖမ္းခံရၿပီးခ်ိန္တြင္ ယခုကဲ့သုိ႔ မေဖာ္ျပခဲ့ျခင္း၊ (၂) ကုလသမဂၢလုံျခံဳေရးေကာင္စီက ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ အေရးယူမႈ ျပဳလုပ္မယ့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မခ်မီ တစ္ပတ္အလုိက်မွာ အခုလုိ ေဖာ္ျပျခင္း၊ (၃) သတင္း၊ သတင္းဓာတ္ပုံနဲ႔ သတင္းမွာ အသုံးျပဳတဲ့ ေ၀ါဟာရမ်ား၊ သတင္းေရးသားမႈပုံစံမ်ားက ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရးအေပၚ တစ္ဖက္သတ္ အထင္အျမင္ လြဲမွားေစႏုိင္ျခင္း၊ (၄) ဂ်ာနယ္လစ္ဇင္က်င့္၀တ္ကုိ ေက်ာ္လြန္ေဖာ္ျပျခင္း စတဲ့ အခ်က္ေတြကုိ ျမင္ေတြ႕ရပါတယ္။

(၂) ၁၈၅၁ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္ထူေထာင္ခဲ့တဲ့ ကမၻာ့အဆင့္ ႐ုိက္တာသတင္းဌာနအေနနဲ႔ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ား၊ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရး အေၾကာင္းအရာမ်ားအေပၚ ေရးသား ေဖာ္ျပရာမွာ လူမ်ဳိးတစ္ခုနဲ႔တစ္ခုအၾကား၊ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုနဲ႔ တစ္ခုအၾကား အမွန္တရားမ်ား ေပၚေပါက္ေရး၊ အမုန္းတရားမ်ား တုိးပြားမလာေစေရး၊ ဂ႐ုျပဳရမယ့္ အေျခခံဂ်ာနယ္လစ္ဇင္က်င့္၀တ္ကုိ မသိႏုိင္စရာ မရွိပါဘူး။

သာဓကအေနနဲ႔ ႐ုိက္တာသတင္းဌာနက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၂၇ ရက္မွာ ရွားရွားပါးပါး ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္မ်ားက ဟိႏၵဴအမ်ဳိးသားမ်ားကုိ လည္လီွးသတ္ျဖတ္ကာ ဟိႏၵဴအမ်ဳိးသမီးေတြကုိ မြတ္စလင္ဘာသာသုိ႔ အတင္းအက်ပ္ ေျပာင္းခုိင္းၿပီး မေျပာင္းလုိသူေတြကုိ သတ္ျဖတ္မႈ သတင္းေဖာ္ျပရာမွာ သတ္ျဖတ္သူမ်ားကုိ မြတ္စလင္မ်ားဟု ယူဆရသူ၊ မြတ္စလင္မ်ားအျဖစ္ ပုံေဖာ္ထားသူဟူေသာ အသုံးအႏႈန္းမ်ားကုိသာ ေရးသားခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္မွာ ေဒသခံရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြကုိ ARSA အၾကမ္းဖက္ေတြက အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္တာ၊ မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္ေတြက ေဒသခံ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြကို ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခုအင္းဒင္ကိစၥ ေဖာ္ထုတ္သလုိ အေသးစိတ္ စုံစမ္းေရးသားခဲ့တာမ်ဳိး မေတြ႕ရပါဘူး။

အခု အင္းဒင္ကိစၥ သတင္းေဖာ္ျပခ်က္မွာပါ၀င္တဲ့ တခ်ဳိ႕ေ၀ါဟာရ စကားလုံးေတြကို ထပ္တလဲလဲ အသုံးျပဳမႈေတြက မြတ္စလင္႐ုိဟင္ဂ်ာေတြကုိ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက အစုလုိက္အျပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္တယ္ဆုိတာမ်ဳိးနဲ႔ ကမၻာတစ္လႊားမွာရွိတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ဘာသာ၀င္ေတြအၾကား ရန္တုိက္ေပးသလုိျဖစ္ေနၿပီး ဗုဒၶဘာသာကုိ သိကၡာခ်သလုိျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ယူဆစရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ ျဖစ္စဥ္ဟာ သာမန္ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အက်ိတ္အခဲေတြကေန ျဖစ္တည္လာတဲ့ ျပႆနာေတြလုိ႔ ဆုိရမွာပါ။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ မသီတာေထြး အဓမၼျပဳက်င့္ အသတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတဲ့ျဖစ္စဥ္ဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္တစ္လႊား၊ ျမန္မာျပည္အႏွံ႔သာမက မေလးရွားေရာက္ ျမန္မာမ်ား အၾကမ္းဖက္ သတ္ျဖတ္ခံရတဲ့အထိ ကူးစက္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ႀကီးတစ္ခုပါ။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ ျဖစ္စဥ္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ အသတ္ျဖတ္ခံရတဲ့သူေတြဟာ ကမၻာ့မီဒီယာေတြ ဦးစားေပးေဖာ္ျပတဲ့ ဘဂၤါလီေတြပဲ ေသဆုံးခဲ့တာ မဟုတ္ပါဘူူး။ ရခုိင္၊ ၿမိဳ၊ ခမီ၊ ဒိုင္းနက္ စတဲ့ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြလည္း အသတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ႐ုိက္တာသတင္းဌာနအေနနဲ႔ အဲဒီကိစၥေတြအေပၚ အေသးစိတ္ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ခဲ့တာမရွိဘဲ အခုမွ အင္းဒင္ကိစၥတစ္ခုတည္းကုိ အေသးစိတ္ ေဖာ္ထုတ္ခဲ့တာပါ။

(၃) ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမုိကေရစီဟာ ႏုနယ္ၿပီး ထိလြယ္ရွလြယ္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္ပါတယ္။ အခက္အခဲမ်ားစြာ ရင္ဆုိင္ေနရသလုိ ရခုိင္ပဋိပကၡမွာလည္း ကုိးကြယ္ရာ မတူညီတဲ့ ဘာသာ၀င္ေတြၾကား၊ လူမႈအသုိင္းအ၀ုိင္းၾကား သဟဇာတျဖစ္ေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ အေလးထားေနၾကရပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ထိခုိက္ခံစားရသူအားလုံးအတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရၿပီး အုိးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးရသူေတြဟာ မြတ္စလင္ဘာသာ၀င္ေတြသာမက ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ကမန္၊ ၿမိဳ၊ သက္၊ မရမာႀကီး၊ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြ ပါ၀င္ေနတာကုိ သတိျပဳသင့္ပါတယ္။

တစ္ကမၻာလုံး ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ Islamophobia အတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္ လုံျခံဳေရးကုိ ေဆာင္ရြက္ေနရတဲ့ အေျခအေနမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေၾကာင္း ခေရေစ့တြင္းက် ေလ့လာမႈမရွိတဲ့ ကမၻာ့မီဒီယာတခ်ဳိ႕ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အခက္ေတြ႕ခဲ့ရတာျဖစ္ၿပီး အစုိးရျပန္ၾကားေရးဌာန အေနနဲ႔ ျပည္ပမီဒီယာေတြရဲ႕ မဟုတ္မွန္တဲ့ ေဖာ္ျပမႈေတြအေပၚ တုံ႔ျပန္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မႈအပုိင္းမွာ လုိအပ္ခ်က္ေတြ မ်ားစြာရွိခဲ့ပါတယ္။ ကမၻာ့မီဒီယာေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ၿပီး ထိေရာက္တဲ့ တုံ႔ျပန္ႏုိင္စြမ္းမရွိရင္ ျပည္သူ႔ဘ႑ာေတြ အကုန္ခံၿပီး ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန ဆက္ထားေနမႈအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္တာေတြကုိကလည္း ေထာက္ျပစရာေတြ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။

ကမၻာ့မီဒီယာေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ မီဒီယာစစ္ပြဲနဲ႔ ဖိအားေပးေနသလုိ မီဒီယာေတြမွာ ပါ၀င္ေနသူတုိ႔ရဲ႕ ကုိယ္က်ဳိးစီးပြားအတြက္ အက်ဳိးစီးပြားကုိယ္စီနဲ႔ ဖိအားေပးေနတာေတြကလည္း သတိျပဳစရာပါ။ ဒီဖိအားဟာ မီဒီယာတုိင္း၊ သတင္းေထာက္တုိင္း လုိခ်င္ၾကတဲ့ ပူလစ္ဇာဆုေၾကာင့္လုိ႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ႏုိင္ပါတယ္။ အာအက္ဖ္ေအ၊ ဗီြအုိေအ စတဲ့ အေမရိကန္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ မီဒီယာ၊ ၿဗိတိန္က ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳေပးထားတဲ့ ႐ုိက္တာနဲ႔ ဘီဘီစီ၊ ကာတာအေျခစုိက္ အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားလုိ မီဒီယာေတြဟာ ရခုိင္ကိစၥကုိ ပုံေဖာ္ရာမွာ ဘဂၤါလီအေရးကုိ ပုိမုိေဇာင္းေပးေနတယ္လုိ႔ ဆုိရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေအအက္ဖ္ပီသတင္းဌာနရဲ႕ ရခုိင္အေရးမွာ သတင္းအမွား ေဖာ္ျပခဲ့မႈ၊ တူရကီဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕ ရခုိင္အေရး ဓာတ္ပုံမွားယြင္းေဖာ္ျပမႈ၊ အယ္လ္ဂ်ားဇီးယားက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ မိန္႔ခြန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဖာ္ျပခဲ့ရာမွာ NLD ပါတီက မဲႏုိင္ရင္ ႏုိင္ငံသားကတ္ထုတ္ေပးမယ္ ေျပာခဲ့တယ္ဆုိၿပီး တကယ္မေျပာခဲ့တာေတြကုိ ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးပါတီရဲ႕ မဲဆြယ္စကားနဲ႔ မွားယြင္းေဖာ္ျပခဲ့တဲ့အျပင္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွာ က်ဆုံးခဲ့တဲ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကုိ မီတယ္လုိ႔ အသက္ ၅၀ ေက်ာ္အရြယ္က ေျပာတာကုိ ကုိးကားေဖာ္ျပခဲ့တာ၊ ဘဂၤါလီရြာေတြကုိ တကယ္မသြားခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ အဲဒီရြာေတြကုိသြားၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ထြက္သြားတာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ တုိက္ခုိက္မႈေတြ စတင္လာတယ္ဆုိတဲ့ ဘဂၤါလီတစ္ဦးရဲ႕ လိမ္လည္ေျပာၾကားတာကုိ Channel News Asia မွာ ကုိးကားေဖာ္ျပခဲ့မႈ၊ စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္က ႐ုိက္တာသတင္းဌာနရဲ႕ သတင္းဓာတ္ပုံ မွားယြင္းေဖာ္ျပခဲ့မႈ စတဲ့ အေျခအေနေတြကုိ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ တစ္ကမၻာလုံးမွာ ရခုိင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတင္းအမွားေတြ ေရာက္ေနတာကုိ ပုိၿပီးျမင္သာေစခဲ့သလုိ ကမၻာ့မီဒီယာႀကီးေတြရဲ႕ က်င့္၀တ္မဲ့ခြၽတ္ေခ်ာ္မႈေတြကုိ ျမင္ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၂၅ မွာ ARSA အစြန္းေရာက္ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္မ်ားရဲ႕ အလစ္အငုိက္ ၀င္ေရာက္တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ တပ္မေတာ္သား၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္နဲ႔ ဒုလ၀ကဦးစီးမွဴးတုိ႔ ေသဆုံးခဲ့ၿပီး ဒဏ္ရာရသူ အမ်ားအျပား ရွိခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာ အၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္မ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚခဲ့လုိ႔ ေမာင္ေတာေဒသမွာရွိတဲ့ ေဒသခံ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ တျခားလူနည္းစု ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြ၊ သူတုိ႔ရဲ႕ ေနအိမ္ေတြကုိ စြန္႔ခြာၿပီး ထြက္ေျပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ျဖစ္စဥ္အေစာပုိင္းမွာ လုံျခံဳေရး အျပည့္အ၀ ရယူႏုိင္ျခင္း မရွိေသးတာကုိ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားေတြက မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးမႈေတြ၊ တုိင္းရင္းသားေတြကုိ သတ္ျဖတ္မႈ စတာေတြကုိ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ၾသဂုတ္လကုန္ပုိင္းနဲ႔ စက္တင္ဘာ လဆန္းပုိင္းေတြမွာေတာ့ နယ္ေျမတည္ၿငိမ္မႈကုိ အဆင့္အလုိက္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခ်ိန္မွာေတာ့ ဘဂၤါလီေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကုိ အလုံးအရင္းနဲ႔ ထြက္ေျပးတဲ့သတင္းေတြ ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းစာမ်က္ႏွာေတြမွာလည္း ရခုိင္ေဒသ ပဋိပကၡအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္သုိ႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ၾကတဲ့ ဘဂၤါလီဒုကၡသည္မ်ားအေရးကုိ ေရွ႕တန္းတင္လာခဲ့ၾကတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ဆုံး႐ႈံးမႈ အေျခအေနေတြကုိ ႏုိင္ငံတကာမွာ ပုိမုိပ်ံ႕ႏွံ႔လာေစခဲ့တယ္။ နယ္ေျမရွင္းလင္းစဥ္ ဘဂၤါလီေတြ ညႇဥ္းပန္း သတ္ျဖတ္ခံရတာ၊ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရတာေတြ ရွိတယ္လုိ႔ စြပ္စြဲခ်က္မ်ား ပုိမုိပ်ံ႕ႏွံ႔သြားၿပီး လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ေတာင္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက သုံးသပ္ေျပာဆုိမႈေတြ ရွိလာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ ျဖစ္စဥ္အေပၚ အေျခခံၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကုိ ထိခုိက္ေစႏုိင္တဲ့ ဖိအားေပးမႈေတြကုိပါ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္။ ကုလသမဂၢ လုံျခံဳေရးေကာင္စီမွာ လူ႔အခြင့္အေရးေခါင္းစဥ္ကုိ အသုံးျပဳၿပီး တံခါးပိတ္ေဆြးေႏြးပြဲေတြနဲ႔အတူ ၿဗိတိန္ဦးေဆာင္တဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ တပ္မေတာ္အေပၚ ေ၀ဖန္တုိက္ခုိက္ခဲ့ၾကတယ္။

ရခုိင္ေဒသ ျဖစ္စဥ္ရဲ႕ အစပုိင္းမွာ အစုိးရရဲ႕ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈေတြ အားနည္းခဲ့သလုိ သတင္းထုတ္ျပန္ႏုိင္မႈ လုိအပ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာမ်က္ႏွာစာမွာ ဘဂၤါလီ အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တစ္ဖက္သတ္ စြပ္စြဲမႈေတြကုိ ထိေရာက္ေအာင္ တုံ႔ျပန္ႏုိင္မႈ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ မီဒီယာေတြမွာ ရခုိင္ေဒသရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ အေျခအေနမွန္ ေပ်ာက္ဆုံးၿပီး ဘဂၤါလီ အေရးသာ ေရွ႕တန္းေရာက္ခဲ့ရတယ္။ တူရကီဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ကုိယ္တုိင္ သတင္းအမွားမ်ား၊ ဓာတ္ပုံအတုမ်ား ျဖန္႔ေ၀ၿပီး ဘဂၤါလီေတြအေပၚ အာဏာပုိင္ေတြက လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈေတြ လုပ္ေနတယ္လုိ႔ မဟုတ္မမွန္ ျဖန္႔ေ၀မႈေတြအထိ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ကုလသမဂၢလုံျခံဳေရးေကာင္စီကလည္း ဘဂၤါလီအေရးကုိ ေရွ႕တန္းတင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ Agenda တစ္ရပ္အျဖစ္ ဖိအားေပးခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက ရခုိင္ျပည္နယ္ကုိ လြတ္လပ္ေသာ ႏုိင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ေရးအဖြဲ႕ ေစလႊတ္ရန္ အပါအ၀င္ ဖိအားေပးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သလုိ ကုလသမဂၢ လုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား ၀င္ေရာက္လာႏုိင္တဲ့ R2P အစီအစဥ္ကုိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔ အေျခအေနမ်ဳိးအထိ ပုံေဖာ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

(၄) အင္းဒင္လူသတ္မႈသတင္းကုိ အခ်ိန္ကုိက္ ေဖာ္ျပတာလား

႐ုိက္တာသတင္းဌာနအေနနဲ႔ အင္းဒင္ရြာ လူသတ္မႈျဖစ္စဥ္ကုိ အမွန္တရား ေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔အတြက္လား၊ ဒါမွမဟုတ္ အျခားရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ခုေၾကာင့္ အခ်ိန္ကုိက္ေဖာ္ျပတာလားဆုိတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါ။

အခု ႐ုိက္တာက ေဖာ္ျပတဲ့ အင္းဒင္ရြာ လူသတ္မႈျဖစ္စဥ္ သတင္းမွာ သတင္းေထာက္ေလးဦး အမည္ကုိ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီထဲက ႏွစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ႐ုိက္တာသတင္းေထာက္ ကုိ၀လုံးနဲ႔ ကုိေက်ာ္စုိးဦးတုိ႔ဟာ ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ ရက္မွာ အစုိးရရဲ႕ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းျခင္း ခံထားရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခုိင္ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ဆက္ႏႊယ္ေသာ အစုိးရလွ်ဳိ႕၀ွက္ စာရြက္စာတမ္းမ်ား ရယူမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တရားစြဲဆုိ ဖမ္းဆီးခံထားရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသတင္းမေဖာ္ျပမီ တစ္ရက္အလုိ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၇ ရက္မွာ အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္နဲ႔ ၿဗိတိန္အပါအ၀င္ အျခားႏုိင္ငံ ငါးႏုိင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္တုိ႔ရဲ႕ ကံၾကမၼာအေရးကုိ ကုလသမဂၢလုံျခံဳေရးေကာင္စီမွာ ေဆြးေႏြးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၈ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ႐ုိက္တာသတင္းဌာနက ရခုိင္ျပည္နယ္ အင္းဒင္ရြာ လူသတ္မႈျဖစ္စဥ္ အေသးစိတ္ကုိ ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။

႐ုိက္တာသတင္းဌာနအေနနဲ႔ အမွန္တရားကုိ ေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔အတြက္ဆုိရင္ မိမိသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး ဖမ္းဆီးခံရခ်ိန္ကတည္းက ဒီလုိျဖစ္စဥ္ေတြကုိ သတင္းရယူစုေဆာင္းရင္း အဖမ္းခံရတာျဖစ္တယ္လုိ႔ ထုတ္ျပန္သင့္ပါတယ္။ အစုိးရတာ၀န္ရွိသူေတြ အေနနဲ႔လည္း ဥပေဒအတုိင္း စုံစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူႏုိင္ေအာင္ ဘယ္လုိျဖစ္စဥ္ေတြ ရွိတယ္ဆုိတာကုိ အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ေဖာ္ျပသင့္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီတုန္းက အခုလုိမေဖာ္ျပခဲ့ဘဲ ႐ုိက္တာသတင္းေထာက္ေတြ အဖမ္းခံရတာ ႏွစ္လနီးပါးခန္႔ၾကာၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ကုလသမဂၢလုံျခံဳေရး ေကာင္စီမွာ ေတာင္းဆုိမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနခ်ိန္နဲ႔ တုိက္ဆုိင္ၿပီး အခ်ိန္ကိုက္ေဖာ္ျပတာဟာ အမွန္တရားကုိ ေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔လား၊ တျခားရည္ရြယ္ခ်က္က ဘာလဲဆုိတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါ။

(၅) ႏုိင္ငံေရးကစားကြက္ ျဖစ္ေနလား

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လေႏွာင္းပုိင္းမွာ တစ္ေက်ာ့ျပန္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ရခုိင္-ဘဂၤါလီျပႆနာဟာ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡဆုိတာေတြအျပင္ အင္အားႀကီးႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးကစားကြက္အျဖစ္ ပုံေဖာ္ခံေနရသလား ဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာအေရး ကြၽမ္းက်င္သူေတြက သုံးသပ္ေျပာဆုိမႈေတြ ရွိလာပါၿပီ။

ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ဘဂၤါလီကိစၥဟာ ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးအေျခအေနနဲ႔ မီးေလာင္ရာေလပင့္ လုပ္ခဲ့ပုံေပၚတယ္လုိ႔ Institute of Oriental Studies of The Russian Academy of Sciences ရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွေရးရာဌာနမွဴး Dmitry Mosyakov က ႐ုရွားတီဗီ (RT) ကုိ ေျပာၾကားထားပါတယ္။

ဘဂၤါလီအေရးကိစၥမွာ အခ်က္သံုးခ်က္ရွိၿပီး ပထမအခ်က္က ရခုိင္ေဒသမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အႀကီးအက်ယ္ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ တ႐ုတ္အေရး ကိစၥအေပၚ အေမရိကန္ရဲ႕ ၀င္ေရာက္ ကစားတာျဖစ္ၿပီး ဒုတိယအခ်က္က အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ မြတ္စလင္ အစြန္းေရာက္၀ါဒ ထြန္းကားလာေစဖုိ႔ မီးေမႊးလုိက္တာပါလုိ႔ သုံးသပ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ အာဆီယံေဒသက အင္ဒုိနီးရွား၊ မေလးရွားနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအၾကား ေသြးခြဲဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းျခင္းျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း Dmitry Mosyakov က သုံးသပ္ထားပါတယ္။

ရခုိင္ေဒသမွာ ေရႊသဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႕သုိက္ကဲ့သို႔ အဖိုးတန္ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕သုိက္မ်ား ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက မ်က္စိက်ခဲ့ၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းကေန တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ ခြန္းမိန္ၿမိဳ႕အထိ ဆက္သြယ္ထားတဲ့ ေရနံနဲ႔သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႕ပုိက္လုိင္း စတင္ခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဲဒီစီမံကိန္း ေဆာက္လုပ္ေနစဥ္အတြင္း လူေပါင္းတစ္သိန္းေက်ာ္ ေနရပ္စြန္႔႔ခြာထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ ရခုိင္-ဘဂၤါလီျပႆနာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း အေရွ႕ေတာင္ အာရွေရးရာဌာနမွဴး Dmitry Mosyakov က ႐ုရွားႏုိင္ငံ Sputnil အြန္လုိင္းမဂၢဇင္း၊ Opinion က႑မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

မၾကာေသးမီက ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအၾကား OBOR သေဘာတူညီခ်က္မူၾကမ္း ခ်ဳပ္ဆုိႏုိင္ခဲ့သလုိ ျမန္မာနဲ႔ ႐ုရွားႏုိင္ငံအၾကား စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး အလ်င္အျမန္ တုိးတက္လာခဲ့ပါတယ္။ ႐ုရွားကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လာေရာက္ခဲ့ၿပီး အဆင့္ျမင့္ တုိက္ေလယာဥ္ SU-30 မ်ား ေရာင္းခ်ရန္ သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကုိ အေမရိကန္က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန္႔ကြက္ခဲ့သလုိ ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာ ဖိအားေတြ အမ်ားအျပား ရွိခဲ့ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ႕ကုိလည္း အေမရိကန္က ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈေတြ ျပဳလုပ္လုိက္ပါတယ္။

(၆) ျပည္တြင္းနဲ႔ ျပည္ပမီဒီယာေတြရဲ႕ မတူညီတဲ့ အေနအထား

မီဒီယာေတြ ရပ္တည္ဖို႔ ခက္ခဲလာတဲ့အခ်ိန္မွာ တခ်ဳိ႕ဟာ အေထာက္အပံ့ခံေတြ ျဖစ္ကုန္တယ္။ ေအာင္ျမင္မႈအရိွဆံုး၊ ေၾကာ္ျငာရရိွမႈနဲ႔ ေစာင္ေရအမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ Eleven ေတာင္ ရပ္တည္ဖို႔ အေတာ္႐ုန္းကန္ေနရတယ္။ မီဒီယာအမ်ားစုဟာ ရပ္တည္မႈအတြက္ ႐ုန္းကန္ေနၾကရတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ လစာေဒၚလာ ေထာင္ခ်ီေပး၊ လူေတြအမ်ားအျပား ခန္႔ထားၿပီး သတင္းေတြရဖို႔ လုပ္လာတာေၾကာင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ဖို႔ ခက္လာတယ္။ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ ဗီြအိုေအ၊ အာအက္ဖ္ေအ၊ ၿဗိတိန္အစိုးရရဲ႕ ဘီဘီစီ၊ ကာတာအစိုးရရဲ႕ အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားစတဲ့ သတင္းဌာနေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတြက သတိျပဳစရာျဖစ္လာတယ္။ ၿပီးေတာ့ တခ်ဳိ႕သတင္းဂ်ာနယ္ႀကီးေတြ၊ သတင္းစာေတြကိုယ္တိုင္ ဂ်ာနယ္လစ္ထရိန္နင္ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ အေထာက္အပံ့ေတြ ယူတာမ်ဳိးေတြ ရိွလာတယ္လို႔ ၾကားလာရတယ္။ ဒီလို အေထာက္အပံ့ေတြက ဘယ္အတြက္ေပးတာလဲ။ ဒီမိုကေရစီအတြက္၊ ဂ်ာနယ္လစ္ဇင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဖို႔အတြက္ဆိုရင္ ျပႆနာမရိွႏုိင္ေပမဲ့ ဘဂၤါလီကိစၥနဲ႔ ဘာသာေရးကိစၥကိုပဲ အဓိကေဇာင္းေပးတာမ်ဳိး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာကို အေၾကာင္းျပၿပီး စစ္တပ္ဆန္႔က်င္ေရး၊ ျပည္ေထာင္စု မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေရးေတြအတြက္ ဆုိရင္ေတာ့ အႏၲရာယ္ရိွတာ အမွန္ပဲ။ Geo-politics အရ တ႐ုတ္လိုႏိုင္ငံရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္းအျဖစ္ ရိွေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျပည္တြင္းေရး မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ရင္ အႏၲရာယ္ရိွတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြကို အကာအကြယ္ေပးရမယ့္အစား ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြကို ဖိႏွိပ္၊ သတင္းသမားေတြကို ဖိႏွိပ္တာမ်ဳိးကေတာ့ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ ျပည္ပမီဒီယာေတြနဲ႔ အင္အားျခင္းမမွ်စြာ ၿပိဳင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြကို အားမေပးခဲ့ေလေတာ့ ျပည္ပမီဒီယာေတြရဲ႕ တစ္ဖက္သတ္ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြကို တံု႔ျပန္ရာမွာ ထိေရာက္မႈ အားနည္းခဲ့ရပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ႐ိုက္တာရဲ႕ အခုလို လုပ္ေဆာင္မႈဟာ အဆိပ္ရည္ အျပည့္နဲ႔ ပံုးလိုပါပဲ။ သတင္းအတြက္ ႐ိုးသားမႈရိွတယ္ဆိုရင္ ဒီကိစၥကို ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ပီပီသသ ေဖာ္ထုတ္ရမယ့္အခ်ိန္က အခုမွမဟုတ္ပါဘူး။ ႐ိုက္တာက သတင္းသမားႏွစ္ေယာက္ အဖမ္းခံရတဲ့ အခ်ိန္မွာ လုပ္သင့္တာပါ။ အေစာႀကီးကတည္းက ဒီလိုေတြျဖစ္တာပါလို႔ Defend လုပ္သင့္တယ္။ ဂ်ာနယ္လစ္ဇင္ကိစၥမွာ ကိုယ့္သတင္းေထာက္ေတြဘက္က ျပတ္ျပတ္သားသား ရပ္တည္ရမယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ဥပေဒမဲ့ လူသတ္မႈေတြ မရိွသင့္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဥပေဒမဲ့ လူသတ္မႈျဖစ္ရင္ စံုစမ္းစစ္ေဆးႏိုင္ဖို႔ ဒီေနရာမွာသာမက တျခားေနရာေတြမွာလည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးေပးႏိုင္ဖို႔ က်င့္၀တ္နဲ႔အညီ လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီလိုအခ်ိန္မ်ဳိးမွ ေဖာ္ျပတဲ့အတြက္ ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ႐ိုက္တာအေနနဲ႔ သတင္းရယူစုေဆာင္းပံု၊ သတင္းတင္ဆက္ပံုက ႐ိုးသားမႈရိွရဲ႕လား။ ဂ်ာနယ္လစ္ဇင္က်င့္၀တ္ကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ယူဆစရာ ရိွေနတယ္။ ဒီသတင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ရရိွခဲ့တာက စက္တင္ဘာလ အေစာပိုင္းျဖစ္ေနၿပီး ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ေယာက္ အဖမ္းခံရတာက ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္မွပါ။ ရရိွထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအရ သတင္းအတြက္ လံုေလာက္ေနခ်ိန္မွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြနဲ႔ ဘာလို႔ထပ္ဆက္သြယ္သလဲဆိုတာ စိတ္၀င္စားစရာပါ။ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြဆီက ရႏိုင္တာေတြထဲမွာ ႏိုင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ေတြ ရိွႏိုင္ပါတယ္။ အဲလိုအခ်က္ေတြ ရလာခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာင္ တရား၀င္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခံရမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေစာဆံုး ေၾကညာခ်က္ထုတ္တာ အေမရိကန္သံ႐ံုးက ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေနာက္ဆက္တြဲေၾကညာခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္သလို ရခိုင္ေကာ္မရွင္မွာပါတဲ့ ဘီရစ္ခ်က္ဆန္ကိုယ္တိုင္ ထုတ္ေဖာ္ေတာင္းဆိုတဲ့အထိ အေမရိကန္ေတြရဲ႕ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈကလည္း စိတ္၀င္စားစရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။

ေသခ်ာတာက ႐ိုက္တာရဲ႕ သတင္းေဖာ္ျပသင့္တဲ့ အခ်ိန္ဟာ ဒီလိုအခ်ိန္မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီသတင္းတင္ဆက္ပံုဟာ ႐ိုးသားမႈမရိွဘူး၊ က်င့္၀တ္ထက္ေက်ာ္လြန္ လုပ္ေဆာင္ထားတယ္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံကို အျပစ္မေရာက္ေရာက္ေအာင္၊ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ ရခိုင္လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းသာမက ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအေပၚ သိကၡာမက်က်ေအာင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရိွရိွ ခ်ိန္သားကိုက္ လုပ္ေဆာင္သလို ျဖစ္ေနတယ္။ Agenda Setting ခ်ၿပီးလုပ္သလို ျဖစ္ေနတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ေယာက္ကို ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ရွည္ ခ်မွတ္ႏိုင္တဲ့ ပုဒ္မႀကီးမ်ဳိးနဲ႔ တရားစြဲဆိုဖမ္းဆီးထားတာကို လက္မခံဘူး၊ ကန္႔ကြက္ပါတယ္။ ဂ်ာနယ္လစ္ေတြကို ဖိႏွိပ္ၿပီး လြတ္လပ္စြာ ေရးသားေဖာ္ထုတ္ခြင့္ေတြကို ကန္႔သတ္ဖိႏွိပ္တာေတြ အားလံုးကို ကန္႔ကြက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်င့္၀တ္ကိုေက်ာ္လြန္ၿပီး ႐ိုးသားမႈမရိွတာမ်ဳိးကိုေတာ့ ေထာက္ျပရမွာပါ။ လံုျခံဳေရးေကာင္စီက တစ္ဆင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေအာင္ တမင္အကြက္ခ်ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ R2P ျဖစ္လာေအာင္၊ Safe Zone ေတြ ျဖစ္လာေအာင္၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ တိုးပြားလာေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္တဲ့သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို သိကၡာက်ေအာင္ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို သိကၡာခ်ဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ရိွရိွ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ဳိးကိုေတာ့ လံုး၀လက္မခံႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အခုလို အေျခအေနနဲ႔ အခ်ိန္အခါမ်ဳိးမွာ ႐ိုက္တာရဲ႕ အင္းဒင္ေက်းရြာျဖစ္စဥ္ ေဖာ္ျပမႈဟာ အဆိပ္ရည္အျပည့္နဲ႔ပံုးလို႔ပဲ ဆိုရမွာပါ။

အစုိးရလွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္အက္ဥပေဒျဖင့္ တရားစြဲခံထားရေသာ ႐ုိက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား ဖမ္းဆီးစဥ္က ရဲမွတ္တမ္းမ်ားကုိ ကုိယ္တုိင္မီး႐ႈိ႕ခဲ့ေၾကာင္း တရားလုိျပသက္ေသ ဒုရဲအုပ္ထြက္ဆုိဟု စြပ္စြဲခံရသူမ်ားဘက္မွေရွ႕ေန ေျပာၾကား

႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္မ်ားကို ေဖေဖာ္၀ါရီ ၆ ရက္က ႐ံုးထုတ္လာစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏိုင္)

ျမန္မာႏုိင္ငံ အစုိးရလွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္အက္ဥပေဒျဖင့္ တရားစြဲဆုိခံထားရေသာ ႐ုိက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား ဖမ္းဆီးစဥ္က ရဲမွတ္တမ္းမ်ားကုိ ကုိယ္တုိင္မီး႐ႈိ႕ခဲ့ေၾကာင္း တရားလုိျပသက္ေသ ဒုရဲအုပ္တင္ေထြးဦးက တရား႐ုံးတြင္ ထြက္ဆုိသည္ဟု သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏ ေရွ႕ေနဦးသန္းေဇာ္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

႐ုိက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးကုိ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၆ ရက္နံနက္က ေျမာက္ပုိင္းခ႐ုိင္တရား႐ုံးတြင္ ငါးႀကိမ္ေျမာက္႐ုံးထုတ္ခဲ့ၿပီး ႐ုံးခ်ိန္းတြင္ ေရွ႕ေနဦးသန္းေဇာ္ေအာင္က ယင္းကဲ့သုိ႔ေျပာၾကားျခင္းျဖစ္သည္။

“ဒီေန႔သတင္းေထာက္ေတြကို ရွာေဖြတဲ့ေနရာမွာပါတဲ့ ဒုရဲအုပ္တင္ေထြးဦးကုိ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔စစ္တယ္။ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ေတြ႕တယ္။ နံပါတ္တစ္အခ်က္သည္ ဒီသတင္းေထာက္ေတြဖမ္းၿပီးၿပီးခ်င္း သူ႔ရဲ႕ရဲမွတ္တမ္း၊ ဘာေတြဘယ္လုိျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ မွတ္တမ္းစာရြက္ကုိ သူကုိယ္တုိင္မီး႐ႈိ႕လုိက္တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က သူ႔႐ုံးမွာ သက္ေသလာမထြက္ခင္ သူေျပာဆုိရမယ့္အေၾကာင္းအရာေတြကုိ ဒုိင္ယာရီကုိၾကည့္ၿပီးေတာ့ ေတာက္ေလွ်ာက္ ထြက္ဆုိသြားတယ္။ အေၾကာင္းအရာေတြကလည္း မေန႔ည သုိ႔မဟုတ္ ဒီေန႔မနက္မွ ေရးကူးလာတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ တစ္စုံတစ္ေယာက္က ဒီလုိေျပာပါ၊ ဒီလုိထြက္ပါဆုိၿပီးေတာ့ေျပာဆုိလုိ႔ သူတရား႐ုံးမွာလာၿပီး ထြက္ဆုိရတဲ့ပုံစံမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြကုိ ဖမ္းဆီးတဲ့ပုံစံနဲ႔ သူထြက္ဆုိသြားတဲ့ပုံစံက ကြဲလြဲမႈေတြရွိတယ္” ဟု ေရွ႕ေနဦးသန္းေဇာ္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ ရွာေဖြပုံစံျဖည့္သြင္းျခင္းကုိ ေထာက္ၾကန္႔နယ္ေျမရဲစခန္းတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု ဖမ္းဆီးခံသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးက ဆုိထားေသာ္လည္း ဒုရဲအုပ္တင္ေထြးဦးက ထြက္ဆုိရာတြင္ ဖမ္းဆီးခဲ့ေသာေနရာတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု ထြက္ဆုိခဲ့ေၾကာင္း ေရွေန႔ဦးသန္းေဇာ္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

ဒုရဲအုပ္အေနျဖင့္ ဒုိင္ယာရီၾကည့္ၿပီး ထြက္ဆုိခ်က္မ်ားမွာ မေန႔ည သုိ႔မဟုတ္ မနက္မွကူးလာၿပီး ထြက္ဆုိျခင္းကို တရား႐ံုးတြင္ စစ္ေဆးေမးျမန္းခဲ့ေၾကာင္း ၎ကဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

“သူေရးထားတဲ့ဒုိင္ယာရီမွာ ရက္စြဲအစဥ္ေတြပါတယ္။ တစ္လပုိင္း၊ ႏွစ္လပုိင္းစသည္ျဖင့္ အသီးသီးပါတယ္။ ဒီေန႔ထြက္ဆုိတဲ့ စာရြက္ရဲ႕စာမ်က္ႏွာမတုိင္ခင္မွာ ၅ ရက္ေန႔၊ ၂ လ၊ ၂၀၁၈ လုိ႔ေရးထားတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ဒီဟာသည္ ၅ ရက္ေန႔ည သုိ႔မဟုတ္ ဒီမနက္မွာမွေရးလာၿပီး ႐ုံးေပၚလာထြက္ဆုိတဲ့သေဘာေပါ့။ အဲဒါေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔႐ုံးေပၚမွတ္တမ္းတင္ထားပါတယ္။ ေသခ်ာလည္းစစ္ေမးခဲ့တယ္” ဟု ၎ကေျပာၾကားသည္။

“ရဲတပ္ဖြဲ႕ကေန မွ်မွ်တတစစ္ေဆးၿပီးေတာ့ ႐ုံးေတာ္ကုိတင္ျပတာမရွိဘူးလုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ခံစားရတယ္။ လာၿပီးေတာ့ ႐ုံးေတာ္မွာ ထြက္ဆုိေနတာေတြကလည္း အမွန္တရားဖုံးကြယ္ေနတယ္လုိ႔ ကြၽန္ေတာ္ေျပာခ်င္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဘယ္သူနဲ႔မွ ျပႆနာျဖစ္တာမဟုတ္ဘူး။ သတင္းသမားက်င့္၀တ္နဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ႐ုံးေတာ္မွာလာတင္တဲ့ဟာေတြက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကုိ တရားစြဲလုိ႔ရေအာင္တင္တာေတြပဲျဖစ္တယ္။ အစုိးရက ဥပေဒအတုိင္း ေဆာင္ရြက္မယ္ေျပာၿပီးေတာ့ တကယ္တမ္းစစ္ေဆးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ေျပာဆုိခဲ့တာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘာမွ႐ုံးေတာ္ကုိ တင္ျပလာတာမရွိဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဟာ တရားမမွ်တဘူးလုိ႔ ခံစားရပါတယ္” ဟု ကုိ၀လုံးက ေျပာၾကားသည္။

႐ုံးခ်ိန္းတြင္ တရားလုိျပသက္ေသအျဖစ္ ေထာက္ၾကန္႔နယ္ေျမရဲစခန္းမွ ဒုရဲအုပ္တင္ေထြးဦးကုိ စစ္ေဆးေမးျမန္းမႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ႐ုံးခ်ိန္းကုိ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄ ရက္သုိ႔ ျပန္လည္ခ်ိန္းဆုိခဲ့ကာ တရားလုိျပသက္ေသမ်ားကုိသာ စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္သည္။

႐ိုက္​တာသတင္​းဌာနမွ သတင္​းေထာက္​ ကိုသက္​ဦး​ေအာင္​ (ခ) ၀လုံးႏွင္​့ ကို​ေက်ာ္​စိုးဦး (ခ) မိုး​ေအာင္​တို႔ကို ရန္​ကုန္​တိုင္​း​ေဒသႀကီး ​ေျမာက္​ပိုင္​းခ႐ိုင္​ရဲတပ္​ဖြဲ႕၏ ခ႐ိုင္​ရဲတပ္​ဖြဲ႕မွဴး ဒုတိယရဲမွဴးႀကီးယုႏိုင္​က တရားလိုျပဳလုပ္၍ ​ျမန္​မာႏိုင္ငံအစိုးရ လွ်ဳိ႕၀ွက္​ခ်က္​အက္​ဥပ​ေဒပုဒ္မ ၃(၁)(ဂ)ျဖင္​့ တရားစြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။

အမႈတြင္ တရားလုိဒုတိယရဲမွဴးႀကီး ယုႏုိင္၊ တရားလုိျပသက္ေသ ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္ရဲတပ္ဖြဲ႕မွဴး ရဲမွဴးမင္းသန္႔ (ယခင္မဂၤလာဒုံၿမိဳ႕နယ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွဴး) တုိ႔ကုိစစ္ေဆးခဲ့ၿပီးျဖစ္ကာ တရားလုိျပသက္ေသ ၂၅ ဦးတင္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

႐ုိက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး ဖမ္းဆီးခံရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ၿပီး တရား႐ုံးထုတ္ခ်ိန္တြင္ မိသားစုႏွင့္ေတြ႕ခြင့္ရမည္ဟု ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ေျပာၾကား

႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး ဖမ္းဆီးခံရျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ၿပီး တရား႐ံုးထုတ္ခ်ိန္တြင္ မိသားစုႏွင့္ ေတြ႕ခြင့္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးတင္ျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

ေနျပည္ေတာ္ရွိ လူမႈ၀န္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီးဌာနတြင္ ဒီဇင္ဘာ ၂၂ ရက္ကျပဳလုပ္ေသာ အမ်ဳိးသားသဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ဆုိင္ရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းအၿပီးတြင္ မီဒီယာမ်ား၏ေမးျမန္းမႈကို ၎က အထက္ပါအတိုင္း ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား ဖမ္းဆီးထားသည့္ အေျခအေနႏွင့္ပတ္သက္၍ ေမးျမန္းသည့္အေပၚ “အဲဒါကလည္း လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔အညီ ရဲတပ္ဖြဲ႕က တည္ဆဲဥပေဒနဲ႔အညီလုပ္မွာပါပဲ။ သူတို႔ကေတာ့ တရားစြဲထားတာေပါ့။ သတင္းထုတ္တာေတြ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာလုပ္မွာပါ” ဟု အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးတင္ျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား မည္သည့္ေနရာတြင္ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသည္ကို ေမးျမန္းသည့္အေပၚတြင္ ၎အေနျဖင့္မသိရွိေၾကာင္း၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား ဖမ္းဆီးထားသည္မွာ တစ္ပတ္ေက်ာ္ၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း မိသားစုႏွင့္လည္း ေတြ႕ခြင့္မရေသးသည့္အေပၚ ေမးျမန္းရာတြင္လည္း တရား႐ံုးထုတ္သည့္အခ်ိန္တြင္ ေတြ႕ခြင့္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကေျပာၾကားသည္။

“ရမန္ယူရတာေပါ့။ ရမန္ႀကီးတစ္ပတ္ဆိုတာ ၁၅ ရက္ေပါ့။ ရမန္ႀကီးတစ္ပတ္ယူၿပီးတဲ့အခ်ိန္က်ရင္ေတာ့ ေတြ႕ခြင့္ရပါတယ္။ ရမန္ကာလဆိုရင္ တရား႐ံုးမွာထုတ္ၿပီး သူတို႔ထြက္ဆိုခ်က္ယူမယ္။ တရား႐ံုးမွာစြဲတင္ေပါ့။ အဲဒီက်ရင္ေတြ႕ရမွာေပါ့” ဟု အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးတင္ျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ကိုသက္ဦးေမာင္ေမာင္ (ခ) ကို၀လံုးႏွင့္ ကိုေက်ာ္စိုးဦး (ခ) မိုးေအာင္တို႔ႏွစ္ဦးအား ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္ညက ဖမ္းဆီးထားၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရ လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္မ်ား အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၃ အရ အမႈဖြင့္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါဖမ္းဆီးခံရျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ဳိးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား မည္သည့္ေနရာတြင္ ဖမ္းဆီးထားသည္ကို မသိရွိသကဲ့သို႔ မိသားစုႏွင့္လည္း ေတြ႕ခြင့္မရေၾကာင္း၊ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရစဥ္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမခံရေစေရး၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈရရွိေရး၊ မိသားစု၀င္မ်ား၊ ေရွေနမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခြင့္ရေရးအပါအ၀င္ ၎တို႔ရပိုင္ခြင့္ရွိေသာ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားရရွိခံစားႏိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္သည္ဟု တိုက္တြန္းထားေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔သို႔ တိုက္တြန္းခ်က္မ်ားအပါအ၀င္ ျပည္တြင္းျပည္ပအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ကန္႔ကြက္ေ၀ဖန္မႈမ်ားရွိေနသည့္အေပၚ မီဒီယာမ်ားက ေမးျမန္းရာတြင္လည္း အျပစ္ရွိ၍ဖမ္းဆီးျခင္းသာျဖစ္ၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ၎ကေျပာၾကားသည္။

“အဲဒီအေပၚမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕က ဆက္လုပ္ပါလိမ့္မယ္။ လူတစ္ေယာက္ အျပစ္မရွိရင္ေတာ့ မဖမ္းပါဘူး။ တည္ဆဲဥပေဒအရ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒတို႔၊ သတ္မွတ္ကန္႔သတ္ထားတဲ့ေနရာကို သြားတာတို႔၊ ေနရာတိုင္းမွာ လံုျခံဳေရးဧရိယာရွိတာေပါ့။ လံုျခံဳေရးအရ တားျမစ္ကန္႔သတ္ထားတဲ့ ေနရာရွိပါတယ္။ ပုဒ္မ ၁၄၄ ထုတ္ထားတဲ့ေနရာဆိုရင္ တစ္ခါတည္းဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္တာရွိတယ္။ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဘာမွစိတ္မပူပါနဲ႔” ဟု အျမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးတင္ျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး၏အမႈကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုး၏ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး တရား႐ံုးသို႔ အမႈစြဲဆိုတင္ျပထားသည္ဟု သမၼတ႐ံုးမွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားေၾကာင္း သတင္းစာတစ္ေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ယင္းသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးမွာ ေထာင္ဖမ္းခံရျခင္းျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္းလည္း NLD ပါတီ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ အတြင္းေရးမွဴးအဖြဲ႕၀င္ ဦး၀င္းထိန္က ေျပာၾကားထားသည္။

သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးအား စြဲဆိုထားေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရလွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္မ်ား အက္ဥပေဒအရ အျမင့္ဆံုးျပစ္ဒဏ္အျဖစ္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၄ ႏွစ္အထိ ခ်မွတ္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။