ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းမႈအတြက္ ေျမာက္ကိုရီးယားကို လံုျခံဳေရး အာမခံခ်က္ေပးသင့္ေၾကာင္း ပူတင္တိုက္တြန္း

စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္တြင္ ဗလာဒီဗုိစေတာ့၌ Eastern Economic Forum တြင္ တ႐ုတ္သမၼတရွီက်င္ပင္း (ယာ)၊ ႐ုရွားသမၼတပူတင္ (လယ္) ႏွင့္ ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အာေဘး(၀ဲ) တုိ႔ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရး လုပ္ေဆာင္ရန္အတြက္ ေျမာက္ကိုရီးယားကို လံုျခံဳေရး အာမခံခ်က္မ်ားေပးရမည္ဟု ႐ုရွားသမၼတ ဗလာဒီမာပူတင္က စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ သူရဲ႕ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးအတြက္ လံုျခံဳေရးအာမခံမႈေတြ ျပန္ရရမယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ တံု႔ျပန္အခ်က္ျပမႈတစ္ခုခုကို ေစာင့္ေနတယ္ဆိုတာ ရွင္းပါတယ္” ဟု ပူတင္က ႏိုင္ငံအေရွ႕ပိုင္း ဗလာဒီဗိုစေတာ့တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ စီးပြားေရးဖိုရမ္အတြင္း ေျပာခဲ့သည္။ “ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားထံကေန ရႏိုင္သမွ်အားလံုးကို ေတာင္းဆိုၿပီး သူ႔ကိုက်ေတာ့ ဘာမွျပန္မေပးသလို ျဖစ္ေနပါတယ္” ဟု ပူတင္က တ႐ုတ္သမၼတရွီက်င္ပင္း၊ ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇိုအာေဘးတို႔ပါ တက္ေရာက္သည့္ ထိုအခမ္းအနားတြင္ ေျပာခဲ့သည္။

ဇြန္လက အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္တို႔ၾကားတြင္ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀း က်င္းပခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း အေမရိကန္၏ ကမ္းလွမ္းမႈမ်ားႏွင့္အတူ ႏိုင္ငံတကာ၏ အာမခံခ်က္မ်ား အတူပါမွသာ သင့္ေလ်ာ္မည္ဟု ပူတင္က ဆုိသည္။

ဗလာဒီဗိုစေတာ့တြင္ က်င္းပသည့္ စီးပြားေရးဖိုရမ္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏ်ဴကလီးယား အေရးကိစၥမွာ အဓိကအေၾကာင္းအရာ တစ္ခု ျဖစ္ေနခဲ့သည္။ ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရွင္ဇို အာေဘးကလည္း ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရသည္ ျပန္ေပးဆြဲသြားေသာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသားမ်ားအေရး၊ ႏ်ဴကလီးယားႏွင့္ ဒံုးက်ည္အေရးတို႔ကို ေျဖရွင္းမည္ဆိုပါက ေျမာက္ကိုရီးယားကို ေငြေၾကးအကူအညီမ်ား ပံ့ပိုးရန္ အသင့္ျဖစ္ေနသည္ဟု စက္တင္ဘာ ၁၀ ရက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

႐ုရွားႏွင့္ ဂ်ပန္ၾကား၌ ၿငိမ္းခ်မ္းသေဘာတူညီခ်က္တစ္ခု ယခုႏွစ္ကုန္တြင္ ရရွိႏိုင္

ကာလရွည္ၾကာ နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားေနျခင္းအား ေျဖရွင္းရန္အတြက္ ႐ုရွားႏွင့္ ပူတင္တို႔သည္ ယခုႏွစ္ကုန္တြင္ ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ခ်က္မပါဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခု၌ လက္မွတ္ေရးထိုးႏိုင္သည္ဟု ပူတင္က စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ပူတင္သည္ ကူေရးကြၽန္းစုအား ပိုင္ဆိုင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားမွ ျပႆနာကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေျဖရွင္းႏိုင္လိမ့္မည္မဟုတ္ဟု ေျပာၾကားၿပီး ႏွစ္ရက္အၾကာမွာပင္ ယခုကဲ့သို႔ ဆိုလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ဒီနယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားေနတဲ့ ျပႆနာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကတာ ႏွစ္ ၇၀ ရွိေနပါၿပီ။ ခ်ဥ္းကပ္ပံုေတြကုိ ေျပာင္းလိုက္ၾကစို႔၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခု အၿပီးသတ္ခ်ဳပ္လုိက္ၾကစို႔ ဆိုၿပီး ရွင္ဇိုကေျပာခဲ့တယ္။ အခုေတာ့ မဟုတ္ေပမယ့္ အခုႏွစ္ကုန္ေလာက္က်ရင္ ႀကိဳတင္ သတ္မွတ္ခ်က္မရွိဘဲ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာပါ” ဟု ပူတင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အဆိုပါ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို ခ်ဳပ္ဆိုၿပီးစီးပါက ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားမွ ေၾကြးတင္ေနေသာ ျပႆနာမ်ားကုိ မိတ္ေဆြမ်ားကဲ့သို႔ ဆက္လက္ ေျဖရွင္းႏိုင္ေစမည္ဟု ပူတင္က ျဖည့္စြက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အာေဘးကမူ ၎တို႔ႏွစ္ႏိုင္ငံသည္ အနာဂတ္မ်ဳိးဆက္မ်ားအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးရန္ တာ၀န္ရွိသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref: AFP

ႏ်ဴကလီးယားဖ်က္သိမ္းမႈအား အလ်င္အျမန္ လုပ္ေဆာင္ရမည္ဟု ကင္ဂ်ဳံအြန္က နားလည္ေၾကာင္း ပြန္ပီယို ေျပာၾကား

ဇြန္ ၁၄ ရက္က ဆိုးလ္ရွိ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနတြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ပြန္ပီယို (ယာ) က စကားေျပာေနစဥ္ (Photo: AFP)

ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္သည္ ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးအား အလ်င္အျမန္ လုပ္ေဆာင္ရမည္ကို နားလည္ထားေၾကာင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မုိက္ပြန္ပီယိုက ဇြန္ ၁၄ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ၿပီးဆံုးသည့္ အခ်ိန္အထိ ျပံဳယမ္းအား ခ်မွတ္ထားေသာ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးသြားမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ၎က သတိေပးခဲ့သည္။

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ကင္ဂ်ဳံအြန္တို႔အၾကား ဇြန္ ၁၂ ရက္၌ စင္ကာပူ သမုိင္း၀င္ ထိပ္သီးအၿပီးတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ အျပည့္အ၀ႏွင့္ စိစစ္အတည္ျပဳႏိုင္ၿပီး ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္၍ မရႏုိင္ေသာ ႏ်ဴကလီးယားဖ်က္သိမ္းမႈကို လုပ္ေဆာင္ရမည္ဟု ေတာင္းဆိုခ်က္အား ၀ါရွင္တန္က ဆက္လက္ ကိုင္စဲြထားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ပြန္ပီယိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထိုထိပ္သီးအၿပီး ထရန္႔၏ မွတ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ တိုက်ဳိႏွင့္ ဆိုးလ္တို႔အား စိုးရိမ္မႈမ်ား ထြက္ေပၚေစခဲ့ၿပီးေနာက္ ပြန္ပီယိုသည္ ဆိုးလ္တြင္ ေတာင္ကုိရီးယား၊ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုၿပီး ထိပ္သီးအေၾကာင္းကို အေသးစိတ္ ရွင္းလင္းခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေျမာက္ကုိရီးယားႏ်ဴက လီးယားဖ်က္သိမ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ရန္အတြက္ မဟာမိတ္ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား မည္သုိ႔လုပ္ေဆာင္ရမည္ကို သေဘာထားကဲြလဲြမႈ မရွိခဲ့ေၾကာင္း ၎တုိ႔၏ပူးတဲြသတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြတြင္ ပြန္ပီယုိက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အတိတ္ကာလတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားက ႏ်ဴကလီးယား လံုး၀ဖ်က္သိမ္းမႈ မလုပ္ေဆာင္ေသးမီ အေမရိကန္အစုိးရမ်ားက စီးပြားေရးႏွင့္ ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ အကူအညီမ်ား ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ယခုအခ်ိန္တြင္ ယင္းကဲ့သုိ႔ ျဖစ္လာမည္ မဟုတ္ဟု သမၼတထရန္႔က ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာၾကားထားေၾကာင္း ပြန္ပီယိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကင္ႏွင့္ ထိပ္သီးအၿပီးတြင္ ထရန္႔က ကုန္က်စရိတ္ျမင့္မားေသာ အေမရိကန္-ေတာင္ကိုရီးယား ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ရပ္ဆုိင္းသြားမည္ဟု ေၾကညာခဲ့ရာ ဆိုးလ္အျပင္ ပင္တဂြန္ကိုပါ အံ့အားသင့္ေစခဲ့သည္။ ပူးတဲြသတင္းစာရွင္းလင္းပဲြတြင္ ေတာင္ကိုရီးယား ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကန္ယြန္း၀ါက ထိုစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကိစၥသည္ စစ္ဘက္အာဏာပိုင္မ်ားက ေဆြးေႏြးရမည့္ ကိစၥသာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိကိစၥတြင္ ဂ်ပန္က တုိက္႐ိုက္မပါ၀င္ေသာ္လည္း ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈသည္ အေရွ႕ေျမာက္အာရွ လံုျခံဳေရးအတြက္ အေရးပါေသာက႑မွ ပါ၀င္ေၾကာင္း ဂ်ပန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး တာ႐ိုကိုႏိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ား ရပ္ဆုိင္းမႈသည္ ေကာင္းမြန္ေသာ ယံုၾကည္မႈတြင္ အျပဳသေဘာ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို မူတည္ေနေၾကာင္း ပြန္ပီယိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ မတုိင္မီ ေျမာက္ကိုရီးယားက လက္နက္မ်ား ဖ်က္သိမ္းမႈကို ျပဳလုပ္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္းလည္း ပြန္ပီယိုက အေစာပိုင္းတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref: AFP