ေဖေဖာ္၀ါရီလကုန္အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံသားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ က်ပ္ ၁၆၅၁၉ ဘီလ်ံေက်ာ္ခြင့္ျပဳထားၿပီး လက္ရွိအစုိးရသက္တမ္း ၂၃ လအတြင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပမာဏ က်ပ္ ၄၈၉၅ ဘီလ်ံ၀န္းက်င္ရွိလာ

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလကုန္အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံသားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ က်ပ္ ၁၆၀၄၉ ဘီလ်ံေက်ာ္ခြင့္ျပဳထားၿပီး အိမ္ျခံေျမဖြံ႕ၿဖိဳးေရး၊ ပုိ႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရး၊ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ၊ ဟုိတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းက႑တုိ႔တြင္ အမ်ားဆံုးျမႇဳပ္ႏွံထားေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံရင္းႏီွးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္မွ ထုတ္ျပန္ထားေသာစာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား၏ လုပ္ငန္း ၁၃၄၄ ခုကုိ လုပ္ငန္းက႑ ၁၁ ခုတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခြင့္ျပဳထားျခင္းျဖစ္ၿပီး စုစုေပါင္းပမာဏက်ပ္ ၁၆၅၁၉၂၄၈ ဒသမ ၆၃၆ သန္း (က်ပ္ ၁၆၅၁၉ ဘီလ်ံေက်ာ္) ရွိျခင္းျဖစ္သည္။

က႑အလုိက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားမွာ အိမ္ျခံေျမဖြံ႕ၿဖိဳေရးက႑တြင္ က်ပ္ ၃၉၈၀ ဒသမ ၅၁၁ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၇၀ ခု)၊ ပုိ႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးက႑တြင္ က်ပ္ ၂၈၁၀ ဒသမ ၇၃၁ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၄၈ ခု)၊ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈက႑တြင္ က်ပ္ ၂၇၈၇ ဒသမ ၉၈၀ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၇၈၀ ခု)၊ ဟုိတယ္ႏွင့္ခရီးသြားလာေရးက႑တြင္ က်ပ္ ၁၇၁၈ ဒသမ ၅၁၂ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၁၂၁ ခု)၊ ေဆာက္လုပ္ေရးက႑တြင္ က်ပ္ ၁၀၇၅ ဒသမ ၁၈၃ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၆၈ ခု) တုိ႔ျဖစ္သည္။

ထုိ႔ျပင္ စက္မႈဖြံ႕ၿဖိဳးေရးက႑တြင္ က်ပ္ ၇၉၇ ဒသမ ၈၅၁ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၁၀ ခု)၊ စြမ္းအင္က႑တြင္ က်ပ္ ၆၂၈ ဒသမ ၉၄၈ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၁၄ ခု)၊ သတၱဳတူးေဖာ္ေရးက႑တြင္ က်ပ္ ၁၄၇ ဒသမ ၅၂၅ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၆၅ ခု)၊ ေမြျမဴေရးႏွင့္ေရလုပ္ငန္းက႑တြင္ က်ပ္ ၈၃ ဒသမ ၃၂၀ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၇၈ ခု)၊ စုိက္ပ်ဳိးေရးက႑တြင္ က်ပ္ ၅၁ ဒသမ ၁၉၃ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၁၀ ခု) ႏွင့္ အျခားက႑တြင္ က်ပ္ ၂၄၃၇ ဒသမ ၄၉၁ ဘီလ်ံ (လုပ္ငန္း ၈၀ ခု) ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခြင့္ျပဳထားေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘ႑ာႏွစ္ကုန္ (၂၀၁၆ မတ္လကုန္) အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပမာဏက်ပ္ ၁၁၆၂၄ ဘီလ်ံေက်ာ္ရွိၿပီး လက္ရွိအစုိးရတက္ေရာက္ၿပီး ၂၃ လကာလအတြင္း က်ပ္ ၄၈၉၅ ဘီလ်ံ၀န္းက်င္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈသည္ အိမ္ျခံေျမဖြံ႕ၿဖိဳးေရးက႑တြင္ အဓိကမ်ားျပားလာခဲ့ရာ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလမွစတင္ကာ ယခင္ျပည္တြင္းရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားဆံုးက႑ျဖစ္ေသာ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈက႑ကုိ ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီး ထိပ္ဆံုးသုိ႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံရင္းႏီွးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္မွ ထုတ္ျပန္ထားေသာစာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေမွ်ာ္မွန္းသေလာက္ ၀င္ေရာက္မႈမရွိဘဲ ထိုက္သင့္သေလာက္သာ ၀င္ေရာက္မႈရွိေနသျဖင့္ Doing Business အဆင့္တက္ေရးႏွင့္ အခက္ၾကံဳေနသည့္က႑မ်ား ေျဖေလွ်ာ့ေရး ႀကိဳးပမ္းေနေၾကာင္း ဒုတိယသမၼတ ေျပာၾကား

ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ေမွ်ာ္မွန္းသေလာက္ ၀င္ေရာက္မႈမရွိဘဲ ထိုက္သင့္သေလာက္သာ ၀င္ေရာက္သည့္ အေျခအေနျဖစ္ေနၿပီး ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ပိုမို၀င္ေရာက္လာေရးႏွင့္ တုိင္းရင္းသားလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အခက္ၾကံဳေနသည့္က႑မ်ား ေျဖေလွ်ာ့ေပးႏိုင္ရန္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟု ဒုတိယသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြက မတ္ ၇ ရက္တြင္ ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္၌ က်င္းပသည့္ ပုဂၢလိကက႑ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေကာ္မတီႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ေတြ႕ဆံုပြဲတြင္ ေျပာၾကားသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ Ease of Doing Business နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အဟန္႔အတားေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါကိုလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ထူးတို႔ကို တာ၀န္ေပးၿပီး ညႊန္းကိန္း(၁၀)ခုကို တက္ေအာင္လုပ္ေနတယ္။ လုပ္တဲ့အခါမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔အခု ေတာ္ေတာ္ျမန္လာၾကပါၿပီ။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ႏွစ္ သံုးႏွစ္တုန္းက သာမန္ပဲေျပာေနတဲ့ အေျခအေနမွာ ဟိုးတုန္းကေတာ့မသိလို႔ထား။ အခု အေတြ႕အၾကံဳေတြရလာတဲ့အခါမွာ ဒုတိယ၀န္ႀကီးဦးေဆာင္ၿပီး ညႊန္းကိန္း(၁၀)ခုအတြက္ ဦးေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမွဴးတစ္ေယာက္နဲ႔ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ကိုးေယာက္ဦးေဆာင္ တာ၀န္ယူၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ ျပင္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြက မ၀င္ဘူးလားဆုိေတာ့လည္း ၀င္ေတာ၀င္ပါတယ္။ သိပ္အမ်ားႀကီးေမွ်ာ္ မွန္းသေလာက္ေတာ့မဟုတ္ဘဲ ထိုက္သင့္သေလာက္ေတာ့၀င္တဲ့ အေနအထား ရွိေနပါတယ္။ ဒီမွာသူတို႔က Ease of Doing Business ေတြ ဘာေတြၾကည့္ၿပီးေတာ့၀င္တဲ့ အေနအထားဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၉၀ မွာ ၁၇၁ ဆိုေတာ့ အခုဒီဟာကၿပီးသြားၿပီ။ အခု ၂၀၁၉ ဒီကာလေတြမွာလုိက္ၿပီးေတာ့ ေမးျမန္းေနၿပီ။ ေမးျမန္းေနတဲ့ အေနအထားမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း ဘက္စံုေဆာင္ရြက္ေနတာ ရွိပါတယ္။ ဒီမွာလည္း ကြၽန္ေတာ္တင္ျပခ်င္တာက ကြၽန္ေတာ္တို႔ အစိုးရတစ္ခုတည္းနဲ႔ မရပါဘူး။ အစိုးရ၀န္ထမ္းေတြကို ေမးေနတာရွိသလို ျပည္သူလူထုကိုလည္း ေမးေနတာ ရွိပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ အားလံုးက သိလာၾကပါၿပီ။ ဘာေတြေမးမယ္ဆိုတာကို။ အရင္ႏွစ္နဲ႔ ဒီႏွစ္ညႊန္းကိန္း (၁၀) ခုမွာဆို အေျပာင္းအလဲမရွိ Zero ေတြခ်ည္း ျဖစ္ေနတယ္။ အခု ညႊန္ခ်ဳပ္ေတြကို တာ၀န္ေပးထားေတာ့ ဒါေတြကို မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္၊ ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈတင္မက ကိုယ့္တိုင္းရင္းသားေတြပါ အခက္အခဲျဖစ္ေနတာမို႔ ဒါေတြကိုလည္း မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ ေျဖေလွ်ာ့ေပးဖို႔ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာေတြကိုေရာ လုပ္ေနပါတယ္။ ဒါမ်ဳိးေတြက Ease of Doing Business မွာ လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕လာတာနဲ႔အမွ် ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြလည္း မ်ားလာမယ္။ တုိင္းရင္းသားေတြလည္း လုပ္ငန္းကိုင္ငန္းေတြ ရလာမယ့္ အခြင့္အလမ္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဦးျမင့္ေဆြက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိအစိုးရ၏ သက္တမ္းေနာက္ဆံုးႏွစ္ျဖစ္သည့္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္မႈအတြက္ လြယ္ကူမႈညႊန္းကိန္း Doing Business ၌ အဆင့္ ၉၉ ရရွိေရး ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒု၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ထူးက ေျပာၾကားသည္။

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္မႈအတြက္ လြယ္ကူမႈညႊန္းကိန္း Doing Business တြင္ အကဲျဖတ္သည့္အဆင့္ ၁၀ ဆင့္ရွိေနၿပီး အဆိုပါအဆင့္မ်ားမွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတစ္ခု စတင္ျခင္း၊ အေဆာက္အအံု ေဆာက္လုပ္ခြင့္ရယူျခင္း၊ လွ်ပ္စစ္သြယ္တန္းရယူျခင္း၊ ေျမႏွင့္အိမ္ရာ အေဆာက္အအံု မွတ္ပံုတင္ျခင္း၊ ေခ်းေငြရယူျခင္း၊ အနည္းစုေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးျခင္း၊ အခြန္မ်ားေပးေဆာင္ျခင္း၊ ျပည္ပသို႔ကုန္သြယ္ျခင္း၊ စာခ်ဳပ္မ်ားသေဘာတူညီမႈ အာဏာတည္လိုက္နာေစျခင္း၊ ေဒ၀ါလီခံမႈကို ေျဖရွင္းျခင္းစသည့္ အခ်က္မ်ားႏွင့္ တိုင္းတာျခင္းျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ထိုသို႔အဆင့္တစ္ဆင့္ ျမင့္တက္ကာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၉၀ အနက္အဆင့္ ၁၇၁ တြင္ ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး အဆင့္တစ္ဆင့္ က်ခဲ့ေသာ္လည္း အျမင့္ဆံုးစြမ္းေဆာင္ရည္မွ ကြာလွမ္းမႈရမွတ္မ်ားတြင္ က႑ေျခာက္ခု၌ ရမွတ္ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။