အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္ႏွင့္ ျပင္သစ္တို႔က ဆီးရီးယားကို ေလေၾကာင္းမွတိုက္ခိုက္

ေျမျပင္မွေဝဟင္ပစ္ဒံုးေၾကာင့္လင္းသြားေသာဒမတ္စကတ္ေကာင္းကင္ (Photo : AP)

ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္က လူဒါဇင္ခ်ီ ေသဆံုးေစခဲ့သည့္ ဓာတုလက္နက္ တိုက္ခိုက္မွဳကို တု႔ံျပန္သည့္ အေနျဖင့္ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္တို႔က ဧၿပီ ၁၄ ရက္ အေစာပိုင္းတြင္ ဆီးရီးယားကို ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္လာခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ဆီးရီးယားကို စစ္ေရးအရ အေရးယူ တိုက္ခိုက္မည္ဟု ဧၿပီ ၁၃ ရက္ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ အိမ္ျဖဴေတာ္မွ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆီးရီးယားစစ္ပြဲတြင္ အေနာက္ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံမ်ားက အႀကီးမားဆံုး စြက္ဖက္မွဳကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ဆီးရီးယား၏ ဓာတုလက္နက္ျဖင့္ တုိက္ခုိက္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္ဟု ယူဆရသည့္ ကေလးငယ္အခ်ဳိ႕အား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AFP)

ဆီးရီးယားသမၼတ ဘာရွားအယ္ အာဆတ္အစိုးရသည္ ဓာတုလက္နက္မ်ား အသံုးျပဳမွဳကို မရပ္တန္႔ပါက လက္တု႔ံျပန္ရန္ ျပင္ဆင္ထားေၾကာင္း ထရန္႔က ေျပာၾကားထားခဲ့ၿပီး သူေျပာသည့္အတိုင္း ဒမတ္စကတ္တြင္ ေပါက္ကြဲမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္အား တံု႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ ႐ုရွားကလည္း သံတမန္မ်ားကို ႏွင္ထုတ္ၿပီး ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးအား ပိတ္ပစ္

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္ ၃၁ ရက္က စိန္႔ပီတာစဘတ္ရွိ အေမရိကန္ေကာင္စစ္၀န္႐ုံးကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ၿဗိတိန္တြင္ ႐ုရွားႏွစ္ဖက္ခြၽန္ သူလွ်ဳိေဟာင္း အဆိပ္ျဖင့္တုိက္ခုိက္ခံခဲ့ရမႈျဖစ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားက ေမာ္စကိုအား အထီးက်န္ေစရန္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့မႈကို တံု႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ ႐ုရွားကလည္း မတ္ ၂၉ ရက္တြင္ အေမရိကန္သံတမန္မ်ားအား အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၿပီး စိန္႔ပီတာစဘတ္ရွိ အေမရိကန္ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးကို ပိတ္ပစ္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည္။ တိုက္ႀကီး သံုးတိုက္တစ္၀န္းမွ ႐ုရွားသံတမန္မ်ား ႏွင္ထုတ္ခံခဲ့ရမႈအား တံု႔ျပန္ရန္ ေမာ္စကိုက အေမရိကန္သံတမန္ ၆၀ အား ႏွင္ထုတ္ၿပီး စိန္႔ပီတာစဘတ္ရွိ အေမရိကန္ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးအား ပိတ္ပစ္မည္ဟု ႐ုရွားႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဆာေဂးလက္ေရာ့ဗ္က ဆိုခဲ့သည္။

အေမရိကန္သံတမန္မ်ားအား ႐ုရွား၏ ႏွင္ထုတ္မႈသည္ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ဆက္ဆံေရးကို ပိုမိုဆိုးရြားေစသည့္သေကၤတျဖစ္ေၾကာင္း အိမ္ျဖဴေတာ္ျပန္ၾကားေရးအတြင္း၀န္ ဆာရာဆန္ဒါးစ္က ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္ လည္း ၀ါရွင္တန္ႏွင့္ ၎၏မဟာမိတ္မ်ား၏ အလားတူလုပ္ရပ္မ်ားမွာမူ တရားမွ်တ ေၾကာင္း ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၀ါရွင္တန္က အေစာပိုင္းတြင္ ႐ုရွားသံတမန္ ၆၀ အား ႏိုင္ငံမွထြက္ခြာရန္ ညႊန္ၾကားခဲ့ၿပီး ဆီယက္တယ္ရွိ ႐ုရွားေကာင္စစ္၀န္႐ံုးကိုလည္း ပိတ္ပစ္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္၊ ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ ေနတိုးအဖဲြ႕၀င္ႏိုင္ငံမ်ား ႏွင့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားက ႐ုရွားအား ခ်ိတ္ဆက္တံု႔ျပန္မႈအျဖစ္ ႐ုရွားသံတမန္စုစုေပါင္း ၁၅၀ ေက်ာ္ကို ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

မတ္ ၄ ရက္က ၿဗိတိန္ရွိ Salisbury ၿမိဳ႕တြင္ ဆိုဗီယက္ယူနီယံေခတ္က ထုတ္လုပ္ခဲ့သည့္ Novichok ဟုေခၚေသာအဆိပ္ျဖင့္ တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရၿပီး ကုသမႈခံယူေနသည့္ အသက္ ၆၆ ႏွစ္ရွိ သူလွ်ဳိေဟာင္းဆာေဂး ဆက္ကရီပါသည္ အေျခအေနစုိးရိမ္ရေသာ္ လည္း တည္ၿငိမ္ေနေၾကာင္း၊ ၎၏သမီးျဖစ္သူ အသက္ ၃၃ ႏွစ္ရွိ ယူလီယာမွာမူ မတ္ ၂၉ ရက္တြင္ ေဆး႐ံု၌ အေျခအေန အလ်င္အျမန္ တုိးတက္လာေၾကာင္း သိရသည္။

႐ုရွားက ေမာ္စကိုရွိ အေမရိကန္သံ႐ံုးမွ သံတမန္ ၅၈ ဦးႏွင့္ ယီကာတာရင္ဘတ္ၿမိဳ႕ရွိ ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးမွ ႏွစ္ဦးတုိ႔အား ဧၿပီ ၇ ရက္မတုိင္မီ ထြက္ခြာၾကရန္ ညႊန္ၾကားထားေၾကာင္း ႐ုရွားႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အေမရိကန္က ႐ုရွားအစိုးရပိုင္ပစၥည္းမ်ားအား သိမ္းယူႏိုင္ေၾကာင္း ႐ုရွားဆုိင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး ဂြၽန္ဟန္႔စ္မန္း၏ မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးကို ထပ္မံ၍ ပိုမိုဆုိးရြားေစႏိုင္ေၾကာင္း၊ ၀ါရွင္တန္က ႐ုရွားသံ႐ံုးႏွင့္ ေကာင္စစ္၀န္႐ံုးမ်ားအား ရန္လုိေသာလုပ္ရပ္မ်ား ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနပါက ေနာက္ထပ္အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ေၾကာင္း ႐ုရွားက သတိေပးခဲ့သည္။ ႐ုရွားသံတမန္မ်ားအား ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၾကသည့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားကိုလည္း ထပ္တူတံု႔ျပန္သြားရန္လည္း ႐ုရွားက စဥ္းစားေနေၾကာင္း လက္ေရာ့ဗ္က သတိေပးခဲ့သည္။

အဆိပ္ျဖင့္တုိက္ခုိက္မႈတြင္ ႐ုရွားက တာ၀န္ရွိေၾကာင္း စြပ္စဲြခဲ့ၿပီးေနာက္ ၿဗိတိန္က ႐ုရွားသံတမန္ ၂၃ ဦးအား ႏွင္ထုတ္ခဲ့ၿပီး အဆင့္ျမင့္တာ၀န္ရွိသူမ်ားအၾကား ဆက္သြယ္မႈကို ဆုိင္းငံ့ခဲ့ကာ ၂၀၁၈ ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပဲြသို႔ ေတာ္၀င္မိသားစုမ်ား တက္ေရာက္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။