ထမံသီ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ ေဘးမဲ့ေတာရွိ မ်ဳိးသုဥ္းလုနီး မေလး၀က္၀ံမ်ားအား ကင္မရာေထာင္ေခ်ာက္ အလံုးေပါင္း ၁၂၀ ျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး သုေတသနလုပ္ငန္းႏွင့္ ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေန

ထမံသီိ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ ေဘးမဲ့ေတာရွိ မေလး၀က္၀ံ တစ္ေကာင္အား ေတြ႕ရစဥ္

ထမံသီေတာ႐ိုင္း တိရစၦာန္ေဘးမဲ့ေတာရွိ မ်ဳိးသုဥ္းလုနီး မေလး၀က္၀ံမ်ားအား ကင္မရာ ေထာင္ေခ်ာက္ အလံုးေပါင္း ၁၂၀ ျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး သုေတသနလုပ္ငန္းႏွင့္ ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုသုေတသနလုပ္ငန္းကို Segere Foundation ၏ ကူညီေထာက္ပံ့မႈျဖင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ ထိန္းသိမ္းေရးဌာနႏွင့္ သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံ အစီအစဥ္) တို႔ ပူးေပါင္း၍ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ထမံသီေတာအတြင္းရွိ မေလး၀က္၀ံမ်ား မည္သည့္ေနရာတြင္ မည္မွ်က်က္စားသည္၊ မည္သည့္ေနရာမ်ားတြင္ မည္ကဲ့သုိ႔ မ်ဳိးပြားသည္ စသည္တို႔ကို ကင္မရာမွတ္တမ္းမ်ား၊ ကင္းလွည့္ျခင္းမ်ားျဖင့္ သုေတသန ျပဳလုပ္ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထမံသီေဘးမဲ့ေတာတြင္ မေလး၀က္၀ံ သုေတသန ျပဳလုပ္ေနသူ သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္) မွ ဦးဇာနည္ေအာင္၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

“၂၀၁၆ ေႏွာင္းပိုင္းေလာက္ကစၿပီး ကင္မရာေထာင္ေခ်ာက္ အလုံး ၁၂၀ နဲ႔ စတင္ခဲ့တာေပါ့။ ထမံသီ ေဘးမဲ့ေတာအတြင္း သူတို႔ရဲ႕ က်က္စားေနထိုင္မႈ ဘယ္လိုရွိတယ္။ ေနာက္မ်ဳိးဆက္ ျပန္႔ပြားႏိုင္ဖို႔ အလားအလာရွိလား စသျဖင့္ သုေတသနလုပ္ မွတ္တမ္းတင္တာေပါ့။ ထမံသီေဘးမဲ့ေတာ ဧရိယာ စုစုေပါင္း ၂၄၀ စတုရန္းကီလိုမီတာကို အကြက္ေလးကြက္ ခြဲလိုက္တယ္။ တစ္ကြက္စီကို ကင္မရာေထာင္ေခ်ာက္အလံုး ၆၀ ေထာင္ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္တယ္။ ကင္မရာေထာင္တာ တစ္ကြက္ကို တစ္ခါေထာင္ရင္ ၄၅ ရက္ၾကာတယ္။ ဒီေတာမွာပဲ မေလး၀က္၀ံ သုေတသနေတြကို ေလးႏွစ္ၾကာ ေဆာင္ရြက္သြားဖိုု႔ ရွိပါတယ္။ အခုက ႏွစ္ႏွစ္လုပ္ၿပီးသြားၿပီ။ ရလဒ္ကိုေတာ့ ေလးႏွစ္ၿပီးမွ ရထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ အကုန္ႏိႈင္းယွဥ္ၿပီး ေျပာႏိုင္မယ္။ ပထမႏွစ္အတြက္ ကင္မရာမွတ္တမ္း သုေတသနေတြကို စာရင္းသြင္း တြက္ခ်က္ထားတာေတာ့ ရွိတယ္။ ဒီႏွစ္အတိုင္းအတာကေတာ့ တြက္ခ်က္တုန္းပါ။ မႏႈိင္းယွဥ္ရေသးပါဘူး။ ရထားသေလာက္ မွတ္တမ္းေတြအရေတာ့ ထမံသီ ေဘးမဲ့ေတာအတြင္းက မေလး၀က္၀ံေတြအတြက္ အလားအလာ ေကာင္းပါတယ္” ဟု မေလး၀က္၀ံ သုေတသနလက္ေထာက္ ဦးဇာနည္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

မေလး၀က္၀ံသည္ အသီးအရြက္အျပင္ အစုံစားသတၱ၀ါျဖစ္ၿပီး ၎၏မစင္မွတစ္ဆင့္ အပင္မ်ဳိးစိတ္မ်ားကို ပ်ံ႕ႏွံေပါက္ေရာက္ေစသည္။ မေလး၀က္၀ံမ်ားသည္ သစ္ပင္ေပၚတက္ၿပီး ပင္စည္တြင္ ကပ္ေနသည့္ ပိုးမႊားမ်ားကို ဖယ္ရွားစားသုံးပစ္ေသာေၾကာင့္ သစ္ေတာ၊ သစ္ပင္ ႀကီးထြားမႈကို အက်ဳိးျပဳ၍ သဘာ၀၏ အင္ဂ်င္နီယာမ်ား အျဖစ္လည္း သစ္ေတာပညာရွင္မ်ားက တင္စားထားၾကသည္။

မေလး၀က္၀ံမ်ားအား ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ သုေတသနျပဳျခင္းအားျဖင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ မ်ဳိးစိတ္မ်ားအား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ သဘာ၀ေတာမ်ား၏ Key Specie (အဓိက အေရးႀကီးေသာ မ်ဳိးစိတ္)၊ Umbrella မ်ဳိးစိတ္အျဖစ္လည္း ညႊန္ဆိုထားေၾကာင္း မေလး၀က္၀ံ သုေတသန ျပဳလုပ္ေနသူတစ္ဦး၏ ေျပာၾကား ခ်က္အရ သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံႏွင့္ မေလး၀က္၀ံဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးရွိၿပီး မေလး၀က္၀ံမ်ားသည္ ထမံသီ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ ေဘးမဲ့ေတာႏွင့္ ရခိုင္အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အႏွံ႔အျပားတြင္ က်က္စားေသာ္လည္း ယခုအခါ မေလး၀က္၀ံမ်ား၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ား၊ သည္းေခ်မ်ားကို တရားမ၀င္ ေစ်းကြက္တြင္ ေရာင္းခ်ျခင္း၊ ကုန္သြယ္ျခင္း၊ စီးပြားျဖစ္ အမဲလိုက္ခံရျခင္း၊ မေလး၀က္၀ံတိုု႔၏ စားက်က္ေျမမ်ား ေလ်ာ့နည္း ေပ်ာက္ကြယ္ လာျခင္းႏွင့္ စားက်က္ေျမမ်ား အစုလိုက္၊ အစုလိုက္ ကြဲထြက္သြားျခင္းမ်ားေၾကာင့္ မ်ဳိးပြားမႈႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းလာၿပီး အခ်ဳိ႕ေဒသမ်ားတြင္ မ်ဳိးသုဥ္းလုနီးေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

 

မ်ဳိးသုဥ္းရန္စိုးရိမ္ေနရေသာ ၀က္၀ံမ်ဳိးစိတ္ႏွစ္မ်ဳိးကို ထမံသီေဘးမဲ့ေတာတြင္ ဒုတိယအႀကိမ္ စာရင္းေကာက္ေန

ထမံသီေဘးမဲ့ေတာတြင္ ယခင္က တပ္ဆင္ခဲ့ေသာ ကင္မရာေထာင္ေခ်ာက္မွ ရရွိေသာ၀က္၀ံပံု (ဓာတ္ပံု – ထမံသီေဘးမဲ့ေတာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး႐ံုး)

မ်ဳိးသုဥ္းရန္စိုးရိမ္ေနရေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ၀က္၀ံမ်ိဳးစိတ္ ႏွစ္မ်ိဳးကို ထမံသီေဘးမဲ့ေတာတြင္ ဒုတိယအႀကိမ္ စာရင္းေကာက္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုစာရင္းေကာက္ယူမႈကို သစ္ေတာဦးစီးဌာနႏွင့္ သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္) မွ ပူးေပါင္းေကာက္ယူျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ စာရင္းေကာက္ယူမည့္ ၀က္၀ံမ်ဳိးစိတ္ႏွစ္မ်ဳိးမွာ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံႏွင့္ မေလး၀က္၀ံမ်ဳိးစိတ္မ်ားျဖစ္ၿပီး ထမံသီေဘးမဲ့ေတာတြင္ ကင္မရာေထာင္ေခ်ာက္ အလံုးေရ ၂၀၀ ေက်ာ္ခန္႔ တပ္ဆင္ၿပီး စာရင္းေကာက္ယူသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔ (ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္) မွ လက္ေထာက္သုေတသနမွဴး ဦးဇာနည္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

“ထမံသီေဘးမဲ့ေတာအတြင္းမွာ ၀က္၀ံေကာင္ေရ ဘယ္ေလာက္ရွိေသးသလဲ ဆိုတာရယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ေနထိုင္က်က္စားမႈေတြကို ပိုၿပီးသိရွိႏိုင္ေအာင္လို႔ စာရင္းေကာက္တာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဦးဇာနည္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

ထမံသီေဘးမဲ့ေတာရွိ ၀က္၀ံမ်ားကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွစတင္၍ စာရင္းေကာက္ယူခဲ့ၿပီး လတ္တေလာတြင္ ေလးႏွစ္စီမံကိန္းျဖင့္ စာရင္းေကာက္ယူရန္ လ်ာထားေၾကာင္းႏွင့္ ေဘးမဲ့ေတာရွိ ၀က္၀ံေကာင္ေရကို အတိအက် မသိရွိႏိုင္ေသးေၾကာင္း သိရသည္။

“အခုအႀကိမ္ေကာက္မွာက ဒုတိယအႀကိမ္ေပါ့။ ဒုတိယအႀကိမ္ဆိုေပမယ့္ ဒီေဘးမဲ့ေတာမွာရွိတဲ့  ၀က္၀ံေကာင္ေရ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲဆိုတာကိုေတာ့ မေျပာႏိုင္ေသးဘူး။ ဒုတိယအႀကိမ္အတြက္က ေကာက္ၿပီးရင္ စာရင္းခ်ဳပ္ရဦးမွာပါ။ စာရင္းခ်ဳပ္ၿပီးရင္လည္း ေတာထဲမွာရွိတဲ့ ၀က္၀ံအေကာင္အေရအတြက္ အတိအက်မေျပာႏိုင္ေသးဘဲ ႏွစ္ႏွစ္စာအတြက္ေလာက္ပဲ ခန္႔မွန္းသိႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထမံသီေတာထဲမွာ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံနဲ႔ မေလး၀က္၀ံမ်ဳိးစိတ္ ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးရွိပါတယ္။ ဘယ္မ်ဳိးစိတ္က ပိုမ်ားလဲဆိုတာေတာ့ မေျပာႏိုင္ေသးဘူး။ မႏွစ္ကရခဲ့တဲ့ ကင္မရာမွတ္တမ္းအရ တစ္ခါတစ္ရံ က်ားမွာရတဲ့ ကင္မရာမွတ္တမ္းမွာ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံက ပိုမ်ားၿပီး အင္းက်ားမွာရတဲ့ မွတ္တမ္းဓာတ္ပံုမွာ မေလး၀က္၀ံက ပိုမ်ားေနတာေတြ႕ရတယ္။ ဘယ္မ်ဳိးစိတ္က ပိုမ်ားလဲဆိုတာ ေဒတာေတြကို ႏွစ္စဥ္လုပ္ၿပီး ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ၿပီးမွ သိႏိုင္မယ္” ဟု ဦးဇာနည္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံႏွင့္ မေလး၀က္၀ံဟူ၍ ၀က္၀ံမ်ဳိးစိတ္ႏွစ္မ်ဳိးရွိရာ ထမံသီေဘးမဲ့ေတာတြင္ ထိုမ်ဳိးစိတ္ ႏွစ္မ်ဳိးလံုး ေနထိုင္က်က္စားေၾကာင္းႏွင့္ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံ၏ ရင္ဘတ္တြင္ အဂၤလိပ္အကၡရာ V ပံုသဏၭာန္ အျဖဴေရာင္ အေမြးပါရွိၿပီး မေလး၀က္၀ံထက္ အေမြးပိုထူၿပီး ၾကမ္းတမ္းကာ မေလး၀က္၀ံ၏ ရင္ဘတ္တြင္ အဂၤလိပ္အကၡရာ U ပံုသဏၭာန္ အျဖဴေရာင္အေမြးပါရွိၿပီး အေမြးမ်ားမွာ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံထက္ ပါးေၾကာင္း သိရသည္။

၀က္၀ံမ်ားကို အေကာင္လိုက္ သယ္ယူေရာင္းခ်ျခင္း၊ ၎တို႔၏ ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္ အပိုင္းမ်ားကို သယ္ယူေရာင္းခ်ျခင္းစသည့္ ၀က္၀ံမ်ားကို တရားမ၀င္သတ္ျဖတ္ ေရာင္း၀ယ္ျခင္း၊ ၎တို႔ ေနထိုင္က်က္စားရာ စားက်က္ေျမမ်ား ရွားပါးလာျခင္း၊ သစ္ေတာမ်ား ျပဳန္းတီးျခင္းစသည့္ အခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ၀က္၀ံေကာင္ေရမ်ား ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းလာၿပီး မ်ဳိးသုဥ္းရန္ စိုးရိမ္ေနရေၾကာင္း သိရသည္။

ထမံသီေဘးမဲ့ေတာရွိ ၀က္၀ံမ်ားကို စာရင္းေကာက္ယူရန္ တပ္ဆင္ထားေသာ ကင္မရာေထာင္ေခ်ာက္မ်ားသည္ ၀က္၀ံမ်ားကို သာမက ေဘးမဲ့ေတာရွိ အျခားရွားပါးတိရစၦာန္မ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ထားမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ထိုကင္မရာမွတ္တမ္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ အျခားရွားပါးတိရစၦာန္မ်ား၏ ေနထိုင္က်က္စားမႈႏွင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔တည္ရွိပံုကုိပါ သိရွိႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ၀က္၀ံမ်ဳိးစိတ္ ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးအား တရားမ၀င္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈ ျမင့္မားလာသျဖင့္ မ်ဳိးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္မည္ကို စိုးရိမ္ေနရ

ဟုမၼလင္းၿမိဳ႕ ကက္သာေက်းရြာရွိ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းတြင္ ေမြးျမဴထားေသာ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္

ျမန္မာနိုင္ငံရွိ ၀က္၀ံမ်ဳိးစိတ္ႏွစ္မ်ဳိးလံုးကို တရားမ၀င္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈ ျမင့္မားလာသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ၀က္၀ံမ်ားမ်ိဳးသုဥ္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ကို စိုးရိမ္ေနရေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံႏွင့္ မေလး၀က္၀ံဟူ၍ ၀က္၀ံမ်ဳိးစိတ္ ႏွစ္မ်ဳိးရွိၿပီး ၎တို႔၏ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တရားမ၀င္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေနမႈ မ်ားျပားေနသျဖင့္ ထိုသို႔စိုးရိမ္ေနရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္) မွ လက္ေထာက္ သုေတသနမွဴး ဦးဇာနည္ေအာင္၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

“အခုေနာက္ပိုင္းမွာ အေကာင္လိုက္ ေရာင္း၀ယ္တာ သိပ္မေတြ႕ရေတာ့ပဲ။ တိရစၦာန္ေတြရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းေတြကို ျဖတ္ေတာက္ၿပီး သယ္ေဆာင္ ေရာင္း၀ယ္ၾကတာကို ေတြ႕လာရတယ္။ ဥပမာ- က်ားတို႔၊ ဆင္တို႔ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းေတြဆိုရင္ အကုန္လံုး ျဖတ္ေတာက္ၿပီးမွ သယ္ၾကေတာ့တာ။ တရားမ၀င္ ေရာင္း၀ယ္တဲ့လူေတြ ဘက္ကလည္း နည္းစနစ္ ျမင့္မားလာတဲ့ သေဘာေပါ့။ WCS အေနနဲ႔ တရားမ၀င္ အမဲလုိက္ျခင္း ေလွ်ာ႔ခ်ဖို႔ဆိုၿပီး အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုအေနနဲ႔ လုပ္ထားတာရွိတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာဌာနေတြ ပူးေပါင္းၿပီး စစ္ေဆးတဲ့အခါ ၀က္၀ံေတြရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းေတြ သယ္တာကို နယ္စပ္မွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေတြ႕လိုက္ရတယ္” ဟု ဦးဇာနည္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

ယခင္က ၀က္၀ံမ်ား၏ သည္းေျခမ်ားကိုသာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ ၀ယ္ယူခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါ ၀က္၀ံ၏ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္းမ်ား အားလံုးနီးပါး ၀ယ္ယူလာသျဖင့္ တရားမ၀င္ သတ္ျဖတ္ေရာင္း၀ယ္မႈ ျမင့္မားလာရျခင္း ျဖစ္ ေၾကာင္း သိရသည္။

“အရင္ကေတာ့ ၀က္၀ံသည္းေျခေတြပဲ ၀ယ္ေပမဲ့ အခုေတာ့ ၀က္၀ံေျခ၊ လက္နဲ႔ ေျခသည္း၊ လက္သည္းကအစ အစိတ္အပိုင္း အကုန္လံုးနီးပါးကို တ႐ုတ္ျပည္ကေနၿပီး သူတို႔ရဲ႕ တိုင္းရင္းေဆးအတြက္ ၀ယ္ယူမႈ ျမင့္လာတဲ့အတြက္ ဒါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာရတာေပါ့” ဟု ဦးဇာနည္ေအာင္မွ ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

၀က္၀ံမ်ားကို တရားမ၀င္ သတ္ျဖတ္ေရာင္း၀ယ္ေနျခင္းအျပင္ ၎တို႔ေနထိုင္ရာ သစ္ေတာမ်ား ျပဳန္းတီးလာျခင္း၊ စားက်က္ေျမမ်ား ရွားပါးလာျခင္းတို႔ေၾကာင့္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ၀က္၀ံမ်ိဳးစိတ္မ်ား မ်ဳိးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္မည္ကို စိုးရိမ္ေနရေၾကာင္း သိရသည္။

သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈေၾကာင့္ ၀က္၀ံမ်ား၏ စားက်က္ေျမမ်ား ရွားပါးလာသျဖင့္ ၀က္၀ံမ်ား အစာရွာေဖြရင္း လူေနထိုင္ရာ ေက်းရြာမ်ားသို႔ မ်က္စိလည္ ေရာက္ရွိလာျခင္းမ်ား ယခုအခါ ၾကံဳေတြ႕လာရေၾကာင္းလည္း သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္) မွ ဦးေအာင္ေက်ာ္၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

“သစ္ေတာျပဳန္းတီးလာတာ၊ ေတာထဲကို လူေတြအေရာက္အေပါက္ မ်ားလာၿပီး သူတို႔ရဲ႕ စားက်က္ေျမေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ေပး ခံရတာေတြေၾကာင့္ လူေတြနဲ႔ ေ၀းတဲ့ေနရာကို ေရွာင္ရင္း ေတာနဲ႔ဆက္စပ္ေနတဲ့ ရြာေတြထဲကို မ်က္စိလည္ၿပီး ေရာက္သြားတာ ရွိသလို အစာရွာရင္း ရွာရင္းနဲ႔ ေတာထဲကေနလြန္ၿပီး ရြာေတြထဲကို ေရာက္သြားတာမ်ိဳးေတြ ရွိလာတယ္။ ဒါကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ အစာရွာရင္းနဲ႔ နယ္ကြၽံတယ္လို႔ ေခၚတယ္။ အဲဒီလို စားက်က္လြန္ၿပီး ရြာထဲကို ေရာက္လာတဲ့ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ေတြကို ျပန္ေမာင္းထုတ္တဲ့အခါ ျပန္လမ္းဖြင့္ေပးၿပီး ျပန္ေမာင္းေပးရတယ္။ ဒီလို ျပန္လမ္းလူအုပ္ႀကီးနဲ႔၀ိုင္းၿပီး ေမာင္းထုတ္တဲ့အခါ တိရစၦာန္ေတြက ထြက္ေပါက္မရွိေတာ့ လူကိုျပန္ၿပီး ရန္မူတာတို႔ အႏၲရာယ္ျပဳတာတို႔ လုပ္တဲ့အခါ လူေတြကလည္း ျပန္ကာကြယ္ရင္း ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာတို႔ တိရစၦာန္ကို မေတာ္တဆ သတ္မိလိုက္တာတို႔ ျဖစ္တတ္တယ္” ဟု ဦးေအာင္ေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံသည္ ရင္ဘတ္တြင္ (V) ပံုအျဖဴေရာင္အေမြးရွိကာ တစ္ကိုယ္လံုးတြင္ အနက္ေရာင္ အေမြးၾကမ္းမ်ားျဖင့္ ဖံုးလႊမ္းထားၿပီး ခႏၶာကိုယ္ႀကီးမားေၾကာင္းႏွင့္ မေလး၀က္၀ံသည္ ရင္ဘတ္တြင္ (U) ပံုအျဖဴေရာင္ အေမြးရွိကာ တကိုယ္လံုးအား အ၀ါေဖ်ာ့ေရာင္ အေမြးႏုမ်ားျဖင့္ ဖံုးလႊမ္းထားၿပီး ခႏၶာကိုယ္ ေသးငယ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံႏွင့္ မေလး၀က္၀ံ ႏွစ္မ်ဳိးလံုးသည္ ေနထိုင္က်က္စားရာေနရာ တူညီၾကၿပီး စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး အထက္ပိုင္း၊ ဟူးေကာင္းခ်ိဳင့္၀ွမ္းေဒသ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေအးပိုင္း ေဒသမ်ားမွလြဲ၍ ေနရာအနွ႔ံအျပားတြင္ ေတြ႕ရေလ့ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

 

မ်ဳိးသုဥ္းရန္ နီးကပ္ေနေသာ ဟိမ၀ႏၲာ ၀က္၀ံမ်ားကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တရားမ၀င္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈ ျမင့္မားေနသျဖင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ လိုအပ္ေန

ဟုမၼလင္းၿမိဳ႕နယ္ ကက္သာေက်းရြာ ေရႊဘံုသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း၌ ေမြးျမဴေစာင့္ေရွာက္ထားေသာ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံ ႏွစ္ေကာင္အား ေတြ႕ရစဥ္

မ်ဳိးသုဥ္းရန္ နီးကပ္ေနသာ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံမ်ားကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တရားမ၀င္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈ ျမင့္မားေနသျဖင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံမ်ိဳးစိတ္မ်ားသည္ မ်ဳိးသုဥ္းရန္နီးကပ္ေနေသာ မ်ိဳးစိတ္မ်ားျဖစ္ၿပီး သည္းေျခရယူလိုမႈအျပင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ ၀က္၀ံမ်ား၏ ေျခလက္မ်ားကို စားသံုးမႈ ျမင့္မားလာျခင္းေၾကာင့္  တရားမ၀င္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈ ျမင့္မားလာသျဖင့္ လ်င္ျမန္စြာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ လိုအပ္လာျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံ အစီအစဥ္) မွ ဦးေအာင္ေက်ာ္၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

“အဓိက ၀က္၀ံေတြ သတ္ျဖတ္ခံရတာေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ သည္းေျခေတြကို လိုခ်င္လို႔ပါ။ ဟိုးတုန္းကေတာ့ အဲဒီလိုသတ္ျဖတ္တာေတြ ေရာင္း၀ယ္တာေတြ နည္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ တ႐ုတ္က အကုန္၀ယ္လာတယ္။ ၀က္၀ံသည္းေျခကိုလည္း ေစ်းေကာင္း ေပး၀ယ္တယ္။ သည္းေျခတင္ မဟုတ္ဘူး။ ၀က္၀ံေျခလက္ေတြကိုပါ ၀ယ္လာတယ္။ ၀က္၀ံေျခလက္ေတြကိုစားရင္ သူတုိ႔အတြက္ က်န္းမာေရး ေကာင္းတယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆေတြနဲ႔ ၀ယ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီ၀က္၀ံေတြကို သတ္ျဖတ္မႈေတြ ပိုမ်ားလာတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံေကာင္ေရ ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲဆိုတာ အတိအက် စာရင္းမေကာက္ယူ ႏိုင္ေသးေပမဲ့ ဒီအေကာင္ေတြဟာ တစ္ကမၻာလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ဆိုရင္ မ်ဳိးသုဥ္းဖို႔ အလြန္ကပ္ေနတဲ့ အေကာင္ေတြျဖစ္လို႔ ဒီလိုသတ္ျဖတ္ ေရာင္း၀ယ္ေနတာေတြကုိ အလ်င္အျမန္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီ” ဟု သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံ အစီအစဥ္) မွ ဦးေအာင္ေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မေလး၀က္၀ံႏွင့္ ၀က္၀ံႀကီး (ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံ) ဟူ၍၀က္၀ံမ်ဳိးစိတ္ႏွစ္ မ်ဳိးရွိၿပီး ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံ၏ ရင္ဘတ္ေပၚတြင္V (ဗီြ-ပုံသဏၭာန္) အမွတ္အသားရွိေၾကာင္း သိရသည္။ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈေၾကာင့္ ၀က္၀ံမ်ား၏ စားက်က္ေျမမ်ား ရွားပါးလာသျဖင့္ ၀က္၀ံမ်ားမွာ အစာရွာေဖြရင္း လူေနထိုင္ရာ ေက်းရြာမ်ားသို႔ မ်က္စိလည္ ေရာက္ရွိလာျခင္းမ်ား ယခုေနာက္ပိုင္း၌ ၾကံဳေတြ႕လာရေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

“သစ္ေတာျပဳန္းတီးလာတာ၊ ေတာထဲကို လူေတြအေရာက္အေပါက္ မ်ားလာၿပီး သူတို႔ရဲ႕စားက်က္ေျမေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ ေပးခံရတာေတြေၾကာင့္ လူေတြနဲ႔ေ၀းတဲ့ေနရာကိုေရွာင္ရင္း ေတာနဲ႔ဆက္စပ္ေနတဲ့ ရြာေတြထဲကို မ်က္စိလည္ၿပီး ေရာက္သြားတာ ရွိသလို အစာရွာရင္း ရွာရင္းနဲ႔ ေတာထဲကေနလြန္ၿပီး ရြာေတြထဲကို ေရာက္သြားတာမ်ဳိးေတြ ရွိလာတယ္။ ဒါကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ အစာရွာရင္းနဲ႔ နယ္ကြၽံတယ္လို႔ ေခၚတယ္” ဟု ဦးေအာင္ေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

ထိုသုိ႔ နယ္ကြၽံေရာက္ရွိလာေသာ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္မ်ားကို ၎တို႔ေနထိုင္ရာ ေတာထဲသုိ႔ နည္းစနစ္တက် ျပန္လည္ေမာင္းေပးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ဟိုတေလာကဆိုရင္ ဂန္႔ေဂါဘက္မွာ ရြာထဲကို ေရာက္လာတဲ့ ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံကို ရြာသားေတြက ေတာထဲျပန္ ေမာင္းထုတ္ရင္း မေတာ္တဆ သတ္မိလိုက္တာရွိတယ္။ စားက်က္လြန္ၿပီး ရြာထဲကိုေရာက္လာတဲ့ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ေတြကို ျပန္ေမာင္းထုတ္တဲ့အခါ ျပန္လမ္းဖြင့္ေပးၿပီး ျပန္ေမာင္းေပးရတယ္။ ဒီလို ျပန္လမ္းမဖြင့္ေပးဘဲ လူအုပ္ႀကီးနဲ႔၀ိုင္းၿပီး ေမာင္းထုတ္တဲ့အခါ တိရစၦာန္ေတြက ထြက္ေပါက္မရွိေတာ့ လူကိုျပန္ၿပီး ရန္မူတာတို႔ အႏၲရာယ္ျပဳတာတို႔ လုပ္တဲ့ခါ လူေတြကလည္း ျပန္ကာကြယ္ရင္း ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရတာတို႔ တိရစၦာန္ကို မေတာ္တဆ သတ္မိလိုက္တာတို႔ ရွိတယ္။ ဒီလို စားက်က္လြန္ၿပီး ေရာက္လာတဲ့ တိရစၦာန္ေတြကို ဘယ္လိုျပန္ေမာင္းထုတ္ရမယ္ဆိုတာ သစ္ေတာဌာနနဲ႔ တိရစၦာန္ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရးလုပ္ငန္း လုပ္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြကေနၿပီး ေဒသခံေတြကို ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္” ဟု ဦးေအာင္ေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

ဟိမ၀ႏၲာ၀က္၀ံမ်ားသည္ အင္တိုင္းေတာ၊ အျမဲစိမ္းေတာ၊ ရြက္ျပတ္ေရာေႏွာေတာမ်ားရွိေသာ ေတာနက္သည့္ ေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ေလ့ရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေလာင္းေတာ္ကႆပ အမ်ဳိးသားဥယ်ာဥ္၊ ရခိုင္႐ိုးမႏွင့္ ထမံသီ ေဘးမဲ့ေတာမ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိရ ေၾကာင္း သိရသည္။