အနာဂတ္ စိုးရိမ္ေရမွတ္မ်ားနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ေတာင္ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေနစရာအခက္အခဲေၾကာင့္ က်ဴးေက်ာ္ေနထုိင္ေနသည့္ တဲအိမ္စု အခ်ဳိ႕ကုိ ေတြ႕ရစဥ္

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တည္ၿငိမ္မႈ အေျခအေနဟာ သတိနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ အဆင့္မွာ ရွိေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ The Fund for Peace အဖြဲ႕ရဲ႕ ၂၀၁၈ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၇၈ မွာ အဆင့္ ၂၂  ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံထက္ အေျခအေနဆိုးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြအျဖစ္  နံပါတ္ (၁) ေနရာက ေတာင္ဆူဒန္ ေနာက္မွာ ဆိုမာလီယာ၊ ယီမင္၊ ဆီရီးယား၊ အာဖရိက၊ ကြန္ဂို၊ ဆူဒန္၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ဇင္ဘာေဘြစတဲ့ ၂၁ ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။

The Fund for Peace အဖြဲ႕အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတစ္ခု ၿပိဳလဲႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အညႊန္းကိန္းကို တပ္မေတာ္က အရပ္သားအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေအာက္မွာ ရွိ၊ မရွိ၊ စစ္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားေနျခင္း ရွိ၊ မရွိ၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕ အဆင့္မီ၊ မမီ၊ လက္နက္မ်ား ျပန္႔ပြားမႈအေျခအေန၊ အစိုးရေႂကြးၿမီ၊ ဘဏ္ တိုးႏႈန္း၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ၊ စီးပြားေရးအေျခ အေန၊ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ၊ အစိုးရအေပၚ လူထုယုံၾကည္မႈ၊ ဆႏၵျပမႈနဲ႔ အဓိက႐ုဏ္းမ်ား ျဖစ္ပြားမႈ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မ်ားရဲ႕ လြတ္လပ္မွ်တမႈ၊ ႏိုင္ငံေရးအရ လုပ္ ၾကံမႈ၊ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ လူဦးေရတိုးတက္ႏႈန္း၊ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနထိုင္မႈႏႈန္း၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး၊ စား နပ္ရိကၡာအေျခအေန၊ မိုးေခါင္မႈအေျခအေန၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေန၊ ဂိုဏ္းဂဏ ကြဲျပားမႈ၊ အစြန္းေရာက္ေျပာဆိုမႈ၊ အမုန္းတရားျပန္႔ပြားမႈ၊ ပညာေရး စတဲ့ အခ်က္ေတြကို အေျခခံျပဳစုထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ (၁) Security Apparatus မွာ ၉ မွတ္၊ (၂) Fictionalized Elite မွာ ၈ ဒသမ ၃ မွတ္၊ (၃) Group Grievance မွာ ၉ ဒသမ ၈ မွတ္၊ (၄) Economics indicators – Decline မွာ ၅ ဒသမ ၆ မွတ္၊ (၅) Uneven development မွာ ၇ ဒသမ ၄ မွတ္၊ (၆) Human Flight and Brain Drain မွာ ၆ ဒသမ ၉ မွတ္၊ (၇)  Political indicator – State legitimacy မွာ ၈ ဒသမ ၆ မွတ္၊ (၈) Public Service မွာ ၈ ဒသမ ၆ မွတ္၊ (၉) Human rights and rule of law မွာ ၉ မွတ္၊ (၁၀) Social Indicators မွာ ၆ ဒသမ ၃ မွတ္၊ (၁၁)  Refugees နဲ႔ IDP အေရးမွာ ၉ ဒသမ ၂ မွတ္၊ (၁၂) Cross cutting indicators-external intervention မွာ ၇ ဒသမ ၄ မွတ္ ရရွိတဲ့အတြက္ စုစုေပါင္း အမွတ္ ၁၂၀ ေပးထားရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ၉၆ ဒသမ ၁ မွတ္ ရရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို အေနအထားေတြေၾကာင့္ အနာဂတ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားဖို႔ အလားအလာ ရွိ၊ မရွိ ဆိုတာက စိတ္မေအးစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ သမိုင္းပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာသန္႔ျမင့္ဦးကေတာ့ လူေတြရဲ႕ သက္တမ္းအတြင္းမွာပဲ ႏိုင္ငံက ေပ်ာက္ကြယ္ေကာင္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ရန္ကုန္ ႏိုဗိုတယ္ဟိုတယ္မွာ ဇူလိုင္ ၈ ရက္က က်င္းပခဲ့တဲ့ ‘ေယာမင္းႀကီးဇရပ္ စကား၀ိုင္းေဆြးေႏြးပြဲ’ မွာ ေဒါက္တာသန္႔ျမင့္ဦးက အနာဂတ္ျမန္မာႏိုင္ငံ ၂၀၅၀ နဲ႔ပတ္ သက္လို႔ ေဆြးေႏြးရာမွာ ထည့္သြင္းေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၂၁ ရာစု ျပႆနာေတြ ေရွ႕ေမွာက္ေရာက္ခ်ိန္မွာ ၂၀ ရာစုက အေျဖေတြနဲ႔ ျငင္းခုံေနၾကတဲ့အတြက္ အနာဂတ္စိန္ေခၚမႈေတြကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္မယ့္ စြမ္းရည္ေတြ ေနရာတိုင္းမွာရွိဖို႔က သံသယျဖစ္စရာ ရွိတယ္လို႔ ေဒါက္တာသန္႔ျမင့္ဦးက ေျပာပါတယ္။

ေဒါက္တာသန္႔ျမင့္ဦးဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ (YHT) ဥကၠ႒အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးသန္႔ရဲ႕ ေျမးျဖစ္သလို ၂၀၁၃ နဲ႔ ၂၀၁၄ မွာ ကမၻာ့ထိပ္တန္း ေတြးေခၚရွင္အျဖစ္ စာရင္း၀င္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္တြင္းလက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ မခ်ဳပ္ၿငိမ္းမႈ၊ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈအျပင္ ရခိုင္အေရးေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေအာက္ကို ေရာက္ရွိေနခ်ိန္မွာ ျပည္တြင္းမွာလည္း လူသတ္မႈ၊ မုဒိမ္းမႈ၊ လုယက္မႈ၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈ စတဲ့ ျပႆနာေတြက တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ျမင့္ တက္လာေနပါတယ္။ ဒီလိုထူေျပာလွတဲ့ ျပႆနာေတြေၾကာင့္ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေနဟာ ၿပိဳလဲက်ဆံုးျခင္းဆီကို ဦးတည္လာေနတယ္လို႔ သံုးသပ္မႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္ပိုင္း သက္ဆိုးရွည္လာခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းလက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡက ဒီေန႔အထိ ဆက္လက္ေအာင္ပြဲခံေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အာဏာရွင္စနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ၂၀၁၀ မွာ ကူးေျပာင္းခဲ့ၿပီး ဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရ တက္လာပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ျပည္တြင္းလက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ရွစ္ဖြဲ႕နဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) ကို ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးခ်ိန္မွာေတာ့ အာဏာရလာတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး သက္တမ္းႏွစ္ႏွစ္ ေက်ာ္ခ်ိန္မွာေတာ့ ေနာက္ထပ္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ႏွစ္ဖြဲ႕က NCA  မွာ လက္မွတ္ေရးထိုး ခဲ့ပါတယ္။

အစိုးရနဲ႔ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ ၁၀ ဖြဲ႕ ျဖစ္လာေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ရွမ္းနဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ေတြမွာေတာ့ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြက ဆက္ရွိေနပါေသးတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရ လက္ထက္မွာ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ- ၂၁ ရာစုပင္လံုကို တတိယအႀကိမ္အထိ ျပဳလုပ္ခဲ့ေပမယ့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ ခုနစ္ဖြဲ႕ကေတာ့ NCA စာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ပါ၀င္ ေရးထိုးႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ ၂၁ ရာစုပင္လံု ဒုတိယအစည္း အေ၀းမွာ ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူညီခ်က္ အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ အခ်က္ ၃၇ ခ်က္ကို အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ တတိယ အစည္းအေ၀းမွာေတာ့ ၁၄ ခ်က္ကိုသာ အတည္ျပဳႏိုင္ ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလို အတည္ျပဳလိုက္တဲ့ အခ်က္ေတြထဲမွာလည္း အနာဂတ္ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီ ျပည္ေထာင္စုကိုသြားမယ့္ အေျခခံမူေတြ မပါ၀င္ေသးတဲ့အတြက္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြက အားရေက်နပ္မႈေတာ့ မရွိၾကပါဘူး။

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၂၀၁၈ နဲ႔ ၂၀၁၉ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ေနာက္ထပ္ ၂၁ ရာစုပင္လံု အစည္းအေ၀း သံုးႀကိမ္လုပ္ၿပီး ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ ျပည္ေထာင္စုအတြက္ လိုအပ္တဲ့ အေျခခံမူေတြကုိ ခ်မွတ္သြားမယ္လို႔ တတိယပင္လံု အစည္းအေ၀း အဖြင့္ေန႔မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ခုနစ္ဖြဲ႕ NCA မွာ ပါ၀င္ဖို႔ အစိုးရဘက္က အလြတ္သေဘာ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြ ရွိေပမယ့္ NCA ထီးရိပ္ေအာက္၀င္ဖို႔က မေသခ်ာေသးပါဘူး။

အစိုးရေလွ်ာက္လွမ္းေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီးက အခက္အခဲေတြ ရွိေနသလို တစ္ဖက္မွာလည္း ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရးက နာမက်န္း ျဖစ္ေနတယ္လို႔ သံုးသပ္မႈေတြ ရွိလာပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕စီးပြားေရး အေျခအေနဟာ နာမက်န္းဘူးလို႔ ကြၽန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္” လို႔ စီးပြားေရး ပညာရွင္ ဦးျမင့္က ေျပာထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တုန္းက တစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ (ဂ်ီဒီပီ) ေဒၚလာ ၁၉၃ ဒသမ ၂ ရွိခဲ့ၿပီး အာဆီယံႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ေအာက္ဆံုးမွာ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ မွာ အာဆီယံႏိုင္ငံထဲက ကေမၻာဒီးယားကိုေက်ာ္ၿပီး ေအာက္ဆံုးအဆင့္က ႐ုန္းထြက္ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ လက္ရွိ NLD အစိုးရရဲ႕ လက္က်န္သက္တမ္း အတြင္းမွာ လာအိုကို အမီလိုက္ဖို႔ အလားအလာ နည္းတယ္လို႔ ဦးျမင့္က မွတ္ခ်က္ျပဳထားပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (IMF) က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တစ္ဦးခ်င္း (ဂ်ီဒီပီ)ကို ၂၀၂၀-၂၁ မွာ ေဒၚလာ ၁၈၃၂ ျဖစ္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားေပမယ့္ လာအိုႏိုင္ငံရဲ႕ ၂၀၁၅ တုန္းက တစ္ဦးခ်င္း (ဂ်ီဒီပီ) ေဒၚလာ ၂၁၅၉ ထက္ နည္းေနေသးတာေၾကာင့္ လာအိုကိုေက်ာ္တက္ဖို႔  အလားအလာ နည္းတယ္လို႔ ဦးျမင့္က ေျပာၾကားထားပါတယ္။

ယခုႏွစ္မွာလည္း ေမလကေန စတင္ၿပီး ကမၻာ႔ေဒၚလာေစ်း အညႊန္းကိန္း ျမင့္တက္လာမႈနဲ႔အတူ ျပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာ ငါးလအတြင္း ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းက တစ္စတစ္စ ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာက်ပ္ေငြ က်ဆင္းမႈနဲ႔အတူ စီးပြားေရး အေျခအေနကလည္း အဘက္ဘက္က စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနကို ထိုးဆင္းသြားခဲ့ရပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္ ၁၁ ရက္ကေန ဇူလုိင္ ၁၈ ရက္အထိ တစ္လေက်ာ္အတြင္း ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး ေျခာက္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ က်ဆင္းသြားၿပီး ႏိုင္ငံျခား ေငြလဲလွယ္ႏႈန္းကလည္း တစ္ေဒၚလာ ၁၄၃၀ နီးပါးအထိ ေရာက္ရွိလာတာေၾကာင့္ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ စံခ်ိန္တင္ ေဒၚလာေစ်းႏႈန္းကို မီဖို႔ ၁၂ က်ပ္ ေလာက္ပဲ လိုပါေတာ့တယ္။

ဒီလိုအေျခအေနမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ လက္ေတြ႕ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ စီးပြားေရးက႑ အက်ပ္အတည္းနဲ႔ ေအာက္ေျခက အေျခအေနမွန္ေတြကို သံုးသပ္အေျဖရွာႏိုင္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ လက္ေတြ႕မက်တဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြ အေပၚမွာ မူတည္ၿပီး တိုင္းျပည္စီးပြားေရးကို သံုးသပ္လုပ္ေဆာင္ ေနတဲ့အတြက္ ေ၀ဖန္မႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

ကမၻာ႔ဘဏ္ရဲ႕ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္မႈမ်ားအရ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဂ်ီဒီပီတိုးတက္မႈႏႈန္း ၆ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိႏုိင္မယ္လို႔ သုံးသပ္ခ်ိန္မွာ သမၼတဦး၀င္းျမင့္ က ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ အမ်ဳိးသားစီမံကိန္းမွာ ႏုိင္ငံရဲ႕ ဂ်ီဒီပီကို ၇ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္ဖို႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားတယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးက အရွိန္အဟုန္နဲ႔ မတိုးတက္ေပမယ့္ လယ္ယာထြက္ကုန္မ်ား ျပည္ပသို႔ ပိုမိုတင္ပို႔ႏုိင္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံျခားရင္း ႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ထုတ္လုပ္မႈက႑မ်ားသို႔ စီး၀င္လာျခင္း၊ အေသးစား အလတ္စား လုပ္ငန္းမ်ား၊ ပို႔ေဆာင္ေရးနဲ႔ ခရီးသြား ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ား၊ ဆက္သြယ္ေရး၊ ေငြေရးေၾကးေရးနဲ႔ အျခား၀န္ေဆာင္မႈမ်ား တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာျခင္းေၾကာင့္ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ခန္႔မွန္းေျခအရ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈႏႈန္းက ၆ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့တာကို ေတြ႕ရတယ္လို႔ သမၼတဦး၀င္းျမင့္က ဆိုပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင္ ၂၅ ရက္က ျပဳလုပ္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းမွာ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးေမာင္ေမာင္၀င္းကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စီးပြားေရး က်ပ္တည္းေနတယ္လို႔ ေျပာေနၾကေပမယ့္ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈက ႏႈန္းအရ တက္ေနတယ္လို႔ မီဒီယာေတြကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာ့စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈနႈန္း ဆိုတာရွိတယ္။ အဲ့ဒီႏႈန္း (Indicator) နဲ႔ တုိင္းရတာပဲေလ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏႈန္း ၆ ဒသမ ၈။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔  ၂၀၁၇-၁၈ ကုန္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ရခဲ့တယ္။ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈႏႈန္းကေတာ့ ႏႈန္းအားျဖင့္ တက္ေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပင္ပမွာ စီးပြားေရး လည္ပတ္ေနတဲ့ အေပၚမွာေတာ့ လည္ပတ္ေနတဲ့ ေနရာမွာ အထစ္အေငါ့ေတြ ရွိေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ က်ပ္တယ္လုိ႔ ေျပာေနၾကတာပါ” လို႔ ဒု၀န္ႀကီး ဦးေမာင္ေမာင္၀င္းက ေျပာပါတယ္။

အစိုးရ ေျပာစကားေတြနဲ႔ လက္ေတြ႕ဘ၀ထဲက အျဖစ္အပ်က္ေတြဟာ ဆန္႔က်င္ဘက္ေတြ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ေနရပါသလဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ စီးပြားေရးကမၻာႏွစ္ခု တည္ရွိခဲ့လို႔ သံသယပြားစရာေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ စီးပြားေရး ပညာရွင္ ဦးျမင့္က ေျပာၾကားထားပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ စီးပြားေရးကမၻာႏွစ္ခု တည္ရွိခဲ့တယ္လို႔ သံသယပြားစရာ ျဖစ္ေစခဲ့တယ္။ ကမၻာတစ္ခုကေတာ့ လူေတြရွိေနတဲ့ လက္ေတြ႕ကမၻာႀကီးပါ။ ေနာက္ကမၻာတစ္ခုကေတာ့ အစိုးရ အစီရင္ခံစာေတြထဲမွာပဲ တည္ရွိတဲ့ ကိန္းဂဏန္းကမၻာပါ” လို႔ ဦးျမင့္က ေျပာပါတယ္။

ႏိုင္ငံအတြင္း စီးပြားေရး က်ဆင္းေနခ်ိန္ မွာ ႏိုင္ငံရဲ႕ဘတ္ဂ်က္လိုေငြကလည္း တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ ျမင့္မားလာခဲ့ပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္ (၂၀၁၁-၂၀၁၅) ငါးႏွစ္အတြင္း ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ စုစုေပါင္း က်ပ္ ၈၀၈၂ ဘီလ်ံရွိခဲ့ပါတယ္။

NLD အစိုးရ လက္ထက္မွာေတာ့ ၂၀၁၆-၁၇ ဘ႑ာႏွစ္မွာ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ (မူလခန္႔မွန္းေျခနဲ႔ ျဖည့္စြက္ခြင့္ျပဳေငြ) က်ပ္ ၄၆၄၂ ဘီလ်ံ၊ ၂၀၁၇-၁၈ ဘ႑ာႏွစ္မွာ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ (မူလခန္႔မွန္းေျခနဲ႔ ျဖည့္စြက္ခြင့္ျပဳေငြ) က်ပ္ ၆၅၃၉ ဘီလ်ံ၊ ၂၀၁၈ (ေျခာက္လတာကာလ) ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ မူလခန္႔မွန္းေျခ ၂၁၈၅ ဘီလ်ံနဲ႔ ၂၀၁၈-၁၉  ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ မူလခန္႔မွန္းေျခ  ၄၉၀၃ ဘီလ်ံ ရွိတာေၾကာင့္ စုစုေပါင္းက်ပ္ ၁၈၂၆၉ ဘီလ်ံ လိုေငြျပေနပါတယ္။ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း ရေငြက်ပ္ဘီလ်ံ ၂၀၀၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး သုံးေငြက က်ပ္ဘီလ်ံ ၂၄၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိေနတာေၾကာင့္ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ က်ပ္ဘီလ်ံ ၅၀၀၀ နီးပါး ရွိေနပါတယ္။

တိုင္းျပည္စီးပြားေရး မေကာင္းတာကို အစိုးရသိဖို႔အတြက္ ဟိုတယ္သံုးလံုး ပိတ္လိုက္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ ဦးေဌးေအာင္က ဇူလိုင္ ၁၇ ရက္က ေျပာၾကားထားပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ စက္မႈဇုန္ေတြက စက္႐ံုတခ်ိဳ႕ ပိတ္သိမ္းရတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ စီးပြားေရး ပညာရွင္ ေတြကလည္း လက္ရွိ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အစိုးရရဲ႕ မူ၀ါဒအေပၚ ေထာက္ျပေ၀ဖန္မႈေတြ ရွိလာပါတယ္။ မတည္ၿငိမ္ေသးတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ က်ဆင္းလာတဲ့ စီးပြားေရး အေျခအေနေတြက ႏိုင္ငံေတာ္ကို ၿပိဳလဲ၊ က်ဆံုး သြားေစလား ႏိုင္မလား ဆိုတာကေတာ့ စဥ္းစားရေတာ့မယ့္ အခ်က္ ျဖစ္လာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၿပိဳလဲ၊ က်ဆံုးသြားေအာင္ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ ေနာက္ထပ္အရာ တစ္ခုကေတာ့ သဘာ၀ ေဘးအႏၲရာယ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏွစ္စဥ္ေႏြရာသီဆို ေရရွားပါးတဲ့ဒဏ္ကို ခံေနရၿပီး မိုးရာသီ ဆိုရင္ေတာ့ ေရႀကီးမႈဒဏ္ကို ျပည္သူေတြ ခံေနၾကရပါတယ္။

ျမန္မာျပည္အေနနဲ႔ ေရရွည္တည္တံ့ခ်င္တယ္ ဆိုပါက အေရွ႕အေနာက္ ပထ၀ီႏိုင္ငံေရး ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေအာက္မွာ ၾကားမညပ္ေအာင္ ေနထိုင္ဖို႔နဲ႔ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ ကပ္ေဆးတဲ့အထဲ ပါမသြားဖို႔ ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုတဲ့ အေပၚမွာ မူတည္တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တဲ့ Ecodev Myanmar မွ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ဒါ႐ိုက္တာ ဦး၀င္းမ်ိဳးသူက မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

ရန္ကုန္ ႏိုဗိုတယ္ဟိုတယ္မွာ ဇူလိုင္ ၈ ရက္က က်င္းပခဲ့တဲ့ ‘ေယာမင္းႀကီးဇရပ္စကား၀ုိင္း ေဆြးေႏြးပြဲ’ မွာ  ဦး၀င္းမ်ိဳးသူက အနာဂတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၂၀၅၀ နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဆြးေႏြးရာမွာ ထည့္သြင္းေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။

“ျပည္တြင္းမွာ ျပႆနာအသီးသီးနဲ႔ အ႐ူးမီး၀ိုင္းသလို ျဖစ္ေနတာထက္ ေရရွည္ျမန္မာျပည္ အဓြန္႔ရွည္စြာ ရပ္တည္ႏိုင္ေရးဆိုတာ ျပင္ပဗဟိဒၶ လႊမ္းမိုးမႈေတြျဖစ္တဲ့ အေရွ႕အေနာက္ ပထ၀ီ၀င္ႏိုင္ငံေရး ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေအာက္မွာ ၾကားမညပ္ေအာင္ ဘယ္လိုေနမလဲ ဆိုတာရယ္၊ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ ကပ္ေဆးတဲ့အထဲ ပါမသြားရေအာင္ ဘယ္လိုလိုက္ေလ်ာညီေထြ ေနမလဲဆိုတဲ့အေပၚ မူတည္ပါတယ္” လို႔ ဦး ၀င္းမ်ိဳးသူက ဆိုပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းမွ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအား လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက အကူအညီေပးေနသည္ကုိ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလကုန္ပုိင္းက ေတြ႕ရစဥ္

ဒါျပင္ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈကို အန္တုဖို႔  ႀကိဳးစားမႈက ေအာင္ျမင္ခဲ့ရင္ေတာင္ အပူခ်ိန္ဟာ လက္ရွိထက္ ႏွစ္ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ ျမင့္မွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ အနည္းဆံုး တစ္ေပေက်ာ္ တက္လာမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဧရာ၀တီတိုင္းက လူဦးေရ ႏွစ္သိန္းေက်ာ္နဲ႔ သံုးသိန္းေက်ာ္ေလာက္က အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္သြားႏိုင္ေၾကာင္း၊ ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕မႈ ပိုမိုျပင္းထန္လာပါက အညာေဒသက လူ ၁၄ သန္း ဒုကၡေရာက္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရႀကီးေရလွ်ံျဖစ္ပါက ျမစ္ကမ္းပါးတစ္ေလွ်ာက္ ေနထိုင္သူ ေျခာက္သန္းေလာက္ ေဘးအႏၱရာယ္ ၾကံဳေတြ႕ရႏိုင္ေၾကာင္း၊ သစ္ေတာေဂဟစနစ္ ပ်က္ယြင္းမႈက လူဦးေရ သန္း ၂၀ ေလာက္ရဲ႕ လူမႈဘ၀ တည္ၿငိမ္မႈကို ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္ ေစမွာျဖစ္ေၾကာင္း ဦး၀င္းမ်ိဳးသူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ဒါျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အႀကီးမားဆံုး ၿခိမ္းေျခာက္မႈက ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္တယ္လို႔ သမိုင္းပညာရွင္ ေဒါက္တာသန္႔ျမင့္ဦးက ေျပာပါတယ္။

“ယေန႔အခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အႀကီးမားဆံုး ၿခိမ္းေျခာက္မႈကေတာ့ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲမႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ျပင္းထန္ဆိုးရြားတဲ့ ရာသီဥတုထဲကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ နာဂစ္မုန္တိုင္းလို မၾကာခဏ ၾကံဳရပါလိမ့္မယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အခ်ဳိ႕ေဒသေတြမွာ လူေနလို႔ မရႏိုင္တဲ့အထိ ပူျပင္းတာေတြ ျဖစ္လာပါမယ္။ ဟိမ၀ႏၲာ ေတာင္တန္းမွာ ေရခဲေတြေပ်ာ္လို႔ အႀကီးအက်ယ္ မခန္႔မွန္းႏိုင္တဲ့ အတိုင္းအဆနဲ႔ ေရလႊမ္းမိုးမႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ ကမ္း႐ိုးတန္းေတြ ေရဖံုးလႊမ္းတာ၊ ေနာက္ဆံုး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ ေရဖံုးလႊမ္းသြားတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲမႈ အႀကီးအက်ယ္ ခံစားေနရတဲ့ ကမၻာႀကီးရဲ႔ အစိတ္အပိုင္းမွာ ေနထိုင္ေနၾကရပါတယ္။ ဒီလို႐ုတ္ျခည္းနဲ႔ မေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့ ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းေတြေၾကာင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ စားနပ္ရိကၡာ လံုျခံဳေရးအေပၚ ထိခိုက္မႈေတြက အတိုင္းအဆ မသိႏိုင္ေအာင္ပါပဲ။ လူေတြက သူတို႔ေနထိုင္ ေနၾကရာ ဘ၀ေတြ၊ ေနထိုင္ေနၾကရာ ေဒသေတြမွာေနဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ ေလာက္ေအာင္ပါ” လို႔ ေဒါက္တာသန္႔ျမင့္ဦးက ဆိုပါတယ္။

ဒီလို ကပ္ေဘးေတြ ၾကံဳလာပါက ျပန္လည္နာလန္ထူႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ ပစ္တိုင္းေထာင္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္ကို ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြလုပ္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ ဦး၀င္းမ်ိဳးသူက မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

“ဒီကပ္ေဘး ေတြၾကဳံေတြ႕ရင္ေတာင္မွ ျပန္လည္နလန္ထူႏိုင္စြမ္းရွိမဲ့ ပစ္တိုင္းေထာင္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္ တည္ေထာင္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြ လုပ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒီလိုအနာဂတ္ ႐ႈျမင္ကြင္း ပစ္တိုင္းေထာင္လူ႔အဖြဲ႕ စည္းဟာလည္း ဂုဏ္အဂၤါေလးရပ္နဲ႔ ျပည့္စုံရပါမယ္။ (၁) ျပန္လည္ရွင္သန္ ထေျမာက္ႏိုင္စြမ္း ရွိရမယ္။ (၂) ကိုယ္စြမ္းရွိသေလာက္ ဥာဏ္စြမ္းရွိသေလာက္ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းႏိုင္မယ့္ အေျခအေနေကာင္း ရွိရမယ္။ (၃) ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေရာင္ျခည္ေတြ ကြန္႔ျမဴးႏိုင္မယ့္ အခြင့္အလမ္းေတြ ေပါၾကြယ္၀ရမယ္၊ ေနာက္ဆုံးနံပါတ္ ေလးအေနနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာရွိတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕စည္း ျဖစ္ရမယ္” လို႔ ဦး၀င္းမ်ိဳးသူက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္မႈက အနာဂတ္မွာ ေဘးအႏၱရာယ္ ၾကံဳေတြ႕ႏိုင္သလို ေနာက္ထပ္စိန္ေခၚမႈ တစ္ခုကေတာ့ သိပ္မၾကာခင္ အခ်ိန္မွာပဲ ျမန္မာျပည္သူေတြဟာ အိုမင္းလာေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္း အရ လူဦးေရ ၅၁ သန္းေက်ာ္ ေနထိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရတိုးႏႈန္းဟာ ၁၉၇၃ ကေန ၁၉၈၃ ခုနစ္အတြင္း ၂ ဒသမ ၀၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၁၉၈၃ ကေန ၁၉၉၃ ခုနစ္အတြင္း ၁ ဒသမ ၄၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၁၉၉၃ ကေန ၂၀၀၃ ခုနစ္အတြင္း ၁ ဒသမ ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္း တစ္သမတ္တည္း က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။၂၀၁၃ နဲ႔ ၂၀၁၄ အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏွစ္စဥ္လူဦးေရတိုးႏႈန္း က ၀ ဒသမ ၈၉ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိပါတယ္။

၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလး အရြယ္ဦးေရဟာ ၁၄ သန္းေက်ာ္၊ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ကေန ၆၄ ႏွစ္အတြင္းက ၃၂ သန္း ေက်ာ္နဲ႔ အသက္ ၆၅ ႏွစ္နဲ႔ အထက္က ႏွစ္ သန္းေက်ာ္ရွိပါတယ္။ ရာခိုင္းႏႈန္းအားျဖင့္ သက္ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးအရြယ္ဦးေရ ဟာ ၂၈ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ကေန ၆၄ ႏွစ္အတြင္းက  ၆၅ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ အသက္ ၆၅ ႏွစ္နဲ႔ အထက္က ၅ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိေနပါတယ္။

မွီခိုသူ သက္ႀကီးရြယ္အိုအညႊန္းကိန္းက လည္း ၁၉၇၃ က ၈ ဒသမ ၈ ရွိရာက ၁၉၈၃ မွာ ၁၀ ဒသမ ၂ နဲ႔ ၂၀၁၄ မွာ ၂၀ ဒသမ ၁ အထိ ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သက္ႀကီးရြယ္အို မွီခိုမႈအညႊန္းကိန္း ျမင့္တက္ လာေပမယ့္ ကေလးေမြးဖြားႏႈန္းမွာေတာ့ က် ဆင္းေနတယ္လို႔ ၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းက ဆိုပါတယ္။ ၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး စုစုေပါင္း ကေလးေမြးဖြားႏႈန္းမွာ ၂ ဒသမ ၂၉ ျဖစ္ၿပီး အိမ္ေထာင္က်ဖူးသူ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးရဲ႕ စုစုေပါင္း ကေလးေမြးဖြားႏႈန္းက ၄ ဒသမ ၀၃ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ပထမ ကေလး ေမြးဖြားတဲ့ အသက္ျမင့္မားလာျခင္းနဲ႔ အိမ္ ေထာင္မက်ေသးတဲ့ အပ်ဳိအခ်ိဳးအစား မ်ားလြန္းတာေၾကာင့္ ေမြးႏႈန္းက်ဆင္းရတယ္လို႔ ၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါ တယ္။

၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ေနာင္အႏွစ္ ၂၀ နဲ႔ ၃၀ ၀န္းက်င္ေရာက္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြ မ်ားျပားလာမယ့္ အေျခအေနမ်ိဳးကို ၾကံဳေတြ႕ရဖို႔ ရွိေနပါတယ္။

“သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံက အိုမင္းၾကေတာ့မွာပါ။ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္မ်ားကတည္းက ကမၻာႀကီးေပၚမွာ ကေလးေမြးဖြားမႈ အနိမ့္ဆံုးႏႈန္းကို ၾကံဳေနၾကရပါတယ္။ က်န္တဲ့အာဆီယံႏိုင္ငံေတြလိုပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံက ရာစုႏွစ္ အလယ္မွာ အိုမင္းသူ လူဦးေရ အမ်ားအျပား ရွိလာပါမယ္။ က်န္တဲ့သူေတြနဲ႔ မတူတာက၊ ျမန္မာႏိုင္ငံက မခ်မ္းသာခင္ အိုမင္းသြားၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ေဒါက္တာသန္းျမင့္ဦးက ဆိုထားပါတယ္။

သက္ႀကီးရြယ္အုိ အညႊန္းကိန္း တက္လာပါက မီွခိုသူ မ်ားျပားလာတဲ့အတြက္ အနာဂတ္မွာ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရး ေကာင္းမြန္ၿပီး အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေကာင္းေတြ ဖန္တီးေပးႏိုင္မွသာ မီွခိုသူမ်ားတဲ့ မိသားစုဘ၀ေတြက ေလာက္ငွမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ အစိုးရက အနည္းဆုံး အခေၾကးေငြအျဖစ္ တစ္ရက္ကို က်ပ္ ၄၈၀၀ တိုးျမႇင့္သတ္မွတ္ ေပးထားေပမယ့္ အေျခခံ စားေသာက္ကုန္ ေစ်းႏႈန္းေတြက တက္ေနတာေၾကာင့္ အလုပ္သမားေတြရဲ႕ဘ၀က တစ္ေန႔လုပ္ တစ္ေန႔စား အဆင့္မွာသာ ရွိေနပါေသးတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ၫႊန္းကိန္းမ်ားအရ ၂၀၁၇ မွာ ႏိုင္ငံလူဦးေရရဲ႕ ၂၅ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းက ဆင္းရဲမႈမ်ဥ္းေအာက္ က်ေရာက္ေနဆဲ ျဖစ္တဲ့အျပင္ ဆင္းရဲ၊ ခ်မ္းသာ ကြာဟမႈ အႀကီးမားဆုံး ႏိုင္ငံမ်ား စာရင္းမွာလည္း ၀င္ေနပါေသးတယ္။

စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ၊ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးမႈ၊ ၀င္ေငြထြက္ေငြ မမွ်တမႈ၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ ကြာဟမႈ၊ ဆင္းရမြဲေတမႈ စတဲ့အေျခအေန ေတြကေနတစ္ဆင့္ ခိုးဆိုးလုယက္ လူသတ္မႈေတြ မ်ားလာသလို တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကိုပါ စိန္ေခၚလာတဲ့အထိ ျဖစ္လာပါတယ္။

NLD အစိုးရသက္တမ္း ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရ အမႈႀကီး ၁၀ နဲ႔ အျခားအမႈေတြဟာ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ပိုၿပီးျမင့္မားလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ NLD ပါတီ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို အေလးထားေဆာင္ရြက္ဖို႔ အဓိကအေနနဲ႔ ပါရွိေပမယ့္ ျပည္သူေတြ ေမွ်ာ္မွန္းထားသေလာက္ မေအာင္ျမင္ေသးပါဘူး။

အမႈႀကီး ၁၀ မ်ဳိးထဲမွာ မုဒိမ္းမႈျဖစ္ပြားႏႈန္းက ပိုၿပီးျမင့္တက္လာသလို လူသတ္မႈ၊ ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ အႏုၾကမ္းစီးမႈ စတဲ့အမႈေတြကလည္း တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးနဲ႔ လိုက္တမ္း ေျပးတမ္း ကစားသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒီလို ေနရာတိုင္းမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ ေလ်ာ့က်လာတဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြရဲ႕ သြားေရးလာေရး၊ အသက္အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ကလည္း မလံုျခံဳေတာ့သလို ခံစားလာၾကရပါတယ္။ ဒီလိုေတြ ျဖစ္ေနတာက ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္အင္အား မလံုေလာက္လို႔လားဆိုတာ ေမးစရာ ရွိလာပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာ ရဲနဲ႔ျပည္သူအခ်ိဳးက ၁ း ၄၀၀ ဆိုေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ မွာေတာ့ ရဲနဲ႔ ျပည္သူအခ်ိဳးက ၁ း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ အင္အားမလံု ေလာက္တဲ့အျပင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕ စြမ္း ေဆာင္ရည္ကလည္း ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္ လာပါတယ္။ ကမၻာ့လုံျခံဳေရးႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ေရး ရာ အၫႊန္းကိန္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕ အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၂၇ ႏိုင္ငံမွာ အဆင့္ ၁၀၁ ရွိေနၿပီး အာဆီယံ ႏိုင္ငံအဆင့္မွာလည္း အနိမ့္ဆုံးျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီလို တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ ေလ်ာ့ရဲေနျခင္းကလည္း ႏိုင္ငံေတာ္ ၿပိဳလဲႏိုင္တဲ့ အေျခအေနဘက္ကို ဦးတည္ႏိုင္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ တစ္ခုကေတာ့ အၾကမ္းဖက္ မႈနဲ႔ ပဋိပကၡေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးပဋိပကၡ၊ စီးပြားေရးပဋိပကၡ၊ ဘာသာ ေရးပဋိပကၡ၊ လူမႈေရးပဋိပကၡစတဲ့ ပဋိပကၡ ေပါင္းစံုက ရွင္သန္ႀကီးထြားလို႔ ေနပါတယ္။ PACE အဖြဲ႕က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းတစ္ခုအရ ျပည္သူလူထုၾကားမွာ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး ယုံၾကည္မႈ က်ဆင္းလာေနတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခံမႈ အၿပီးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိး က်ေရာက္လာခဲ့ပါ တယ္။ လက္ရွိ NLD အစိုးရအေနနဲ႔ ရခိုင္အေရးကို အေကာင္းဆံုး ေျဖရွင္းေနေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာကေန ဆန္ရွင္ေတြ ခ်မွတ္လာသလို ဖိအားေတြကိုလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ေပးလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒီလို ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ဖိအားေတြ ရွိေနေပမယ့္လည္း ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ ကမၻာႀကီးနဲ႔ ဘယ္လိုေပါင္းစပ္မလဲ ဆိုတာကို လုပ္ေဆာင္ဖို႔က အေရးႀကီးတယ္လို႔ ISP Myanmar မွ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ဦးမင္းဇင္က တိုက္တြန္းပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ အခုလိုေနတာက တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားေရာ၊ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားေရာ၊ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားေရာ ဖိအားေတြပိုမ်ားေလ Reform လုပ္တာလွ်င္ ထြက္ေပါက္ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ Vision ကြၽန္ေတာ္တို႔ လိုမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီလို မဟုတ္ဘဲနဲ႔ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈဒဏ္ တို႔မမႈ၊ ဘယ္သူလာလာ တို႔မမႈ ဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ဧကစာရီ က်င့္တာကေန ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီႏိုင္ငံက ဘယ္တုန္းကမွ တိုးတက္ခဲ့ဖူးတဲ့ အစဥ္အလာ မရွိပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကမၻာႀကီးနဲ႔ ရင္ေပါင္တန္းၿပီးေတာ့ ဘယ္လို ေပါင္းစပ္မလဲ။ အဲဒီ Vision အေရးႀကီးမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္” လို႔ ဇူလိုင္ ၈ ရက္က က်င္းပတဲ့ ေယာမင္းႀကီးဇရပ္ စကား၀ုိင္းမွာ ဦးမင္းဇင္က ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

The Fund for Peace အဖြဲ႕ရဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြအရ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ မတည္ၿငိမ္မႈအဆင့္ က ၂၀၁၅ မွာ ၂၇၊ ၂၀၁၆ မွာ ၂၆၊ ၂၀၁၇ မွာ ၂၅ နဲ႔ ၂၀၁၈ မွာ ၂၂ အထိ တက္လာတာ စိုးရိမ္စရာပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဆိုး ဆံုးကို နံပါတ္ ၁ က ထားၿပီး ေရတြက္တာ ေၾကာင့္ အဆိုးဆံုး၁၀ ႏိုင္ငံထဲမွာ မပါေသး ေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အဆင့္က တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ ထိပ္နားကို တက္ေနပါ တယ္။ ဒါက အနာဂတ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၿပိဳလဲႏိုင္ေျခရွိတယ္လို႔ သတိေပးလိုက္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ ‘ႏိုင္ငံမ်ား က်ဆုံးရျခင္းအေၾကာင္း’ (Why Nations Fail) စာအုပ္ကို ေရးသားခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတကာပညာရွင္ ႏွစ္ဦးျဖစ္သူ ဒါရြန္ေအစီ မိုဂလူး (Daron Acemoglu) နဲ႔ ဂ်ိမ္းစ္ေအ႐ိုဘင္ဆင္ (James A. Robinson) တို႔က က်ဆုံးႏိုင္ငံေတာ္ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပုဂၢလိက ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ မရွိျခင္း၊ အဓမၼလုပ္အားေပးမႈမ်ား ရွိေနျခင္း၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား မညီမွ်ျခင္း၊ အႀကီးစားစီးပြား ေရးသမားနဲ႔ အာဏာရွိသူက လက္၀ါးႀကီးအုပ္ထားျခင္း၊ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္မ်ားက နည္းပညာသစ္မ်ားကို ပိတ္ဆို႔ျခင္း၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ မရွိျခင္း၊ ဗဟိုအစိုးရ အားနည္းျခင္း၊ အစိုးရ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ား ညံ့ဖ်င္းျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ေခါင္းပံုျဖတ္ျခင္းနဲ႔ သယံဇာတမ်ားကို လုယက္ေနျခင္း စတဲ့အခ်က္ေတြနဲ႔ ေထာက္ျပထားပါတယ္။

The Fund for Peace အဖြဲ႕ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကို အေျခခံအခ်က္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံက်ဆံုးရျခင္းအေၾကာင္း စာအုပ္ထဲက အခ်က္အလက္ေတြအရ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ခ်ိန္ထိုးၾကည့္ရင္ အေၾကာင္းအရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက တန္းဆင္းဇုန္ထဲမွာပဲ ရွိေနေသးတယ္ ဆိုတာကို ရင္ေမာဖြယ္ရာ ေတြ႕ေနရပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံက အခုအခါ အေရးေပၚ အေျခအေန ေရာက္ေနပါၿပီ။ ျမန္မာျပည္သူ ျပည္သားေတြအေနနဲ႔ သူတို႔လိုခ်င္တဲ့ ဘ၀၊ ကမၻာေပၚမွာ သူတို႔ျဖစ္ခ်င္တဲ့ အဆင့္အတန္းကို အေလးအနက္ ျပန္လည္စဥ္းစားဖို႔ အခ်ိန္ပါ။ ႏိုင္ငံေရးမွာ က်႐ႈံးျခင္းဟာ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြ က်႐ႈံးရျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဇာတ္လမ္းအသစ္တစ္ပုဒ္ေရးဖို႔ လိုအပ္ေနသလို၊ အနာဂတ္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ အသစ္စက္စက္တစ္ခု လိုအပ္ေနပါတယ္။ တကယ့္ စိန္ေခၚမႈ ျပႆနာေတြကို အတူတကြ ပူးေပါင္းေျဖရွင္းၾကဖို႔ လူေတြကို ဆြဲေခၚႏုိင္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္မ်ဳိး လိုအပ္ပါတယ္” လို႔ ေဒါက္တာ သန္႔ျမင့္ဦးက တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

 

ထုိင္းႏုိင္ငံရွိ လုိဏ္ဂူအတြင္း ပိတ္မိေနသည့္ လူငယ္ ၁၃ ဦးအား ကယ္ဆယ္ေရးတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက အျပည့္အ၀ ပူးေပါင္းကူညီမည္

Photo : AFP

ထိုင္းႏုိင္ငံရွိ လိုဏ္ဂူအတြင္း ပိတ္မိေနၾကသည့္ လူငယ္ ၁၃ ဦးအား ကယ္ဆယ္ေရးတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံက အျပည့္အဝ ပူးေပါင္းကူညီ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဇြန္လ ၂၈ ရက္၊ ရက္စြဲျခင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတရုံးက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ဇြန္လ ၂၃ ရက္ေန႔က ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ မယ္ဆုိင္ၿမဳိ႕ရွိ ထမ့္လုံခြန္နမ့္ လုိဏ္ဂူအတြင္း ၀င္ေရာက္သြားၿပီး လုိဏ္ဂူအတြင္း ပိတ္မိေနသည့္ လူငယ္ေဘာလုံးအသင္းမွ (၁၃) ဦးကုိ ရွာေဖြကယ္ဆယ္ႏုိင္ေရးအတြက္ ထုိင္းႏုိင္ငံမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ကယ္ဆယ္ေရး အဖြဲ႕မ်ားက ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာက္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိသုိ႔ ကယ္ဆယ္ေရး ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံက လုိအပ္သည္မ်ားကုိ အျပည့္အ၀ ပူးေပါင္းကူညီ ေဆာက္ရြက္သြားရန္ ျပည္ေထာင္စုအစုိးရက ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ အစုိးရအဖြဲ႕တုိ႔ကုိ ညႊန္ၾကားထားၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ျပည္သူ႕မ်က္ႏွာကိုၾကည့္ မူေျပာင္း လူေျပာင္းၾကေလာ့

၂၀၁၇ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္မီ လမ္းမေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္(၆)ရပ္ကြက္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲ႐ံုးေရွ႕တြင္ ေၾကညာထားသည့္ မဲစာရင္းကို လာေရာက္ၾကည့္႐ႈေနသူမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္

ၾကက္ဥအေရာင္တိမ္ေတာင္သဖြယ္ မင္းေရးက်ယ္ဆိုတဲ့စကားနဲ႔အညီ တိုင္းေရး ျပည္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ေရွ႕ေလွ်ာက္ဘယ္ လိုျဖစ္လာမလဲဆိုတာ ခန္႔မွန္းရမလြယ္သလို  အလြန္လည္း႐ႈပ္ေထြးေပြလီလွပါတယ္။ မူ၀ါဒေတြ၊ လမ္းစဥ္ေတြ၊ ဗ်ဴဟာေတြနဲ႔ လူပုဂၢိဳလ္ေတြ အၾကား လံုးေထြးေနတဲ့ ေခတ္ၿပိဳင္ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းမွာ ျပည္သူ႔မ်က္ႏွာတစ္ခုတည္းကိုၾကည့္ရင္း ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ဖို႔က အေရးႀကီးသထက္ ႀကီးလာေနပါတယ္။ လူေျပာမသန္၊ လူသန္ မေျပာဆုိသလို အေျပာႀကီး၊ ေလလံုးထြားတဲ့ မင္းအစိုးရမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ၊ ျပည္သူ႔မ်က္ႏွာကို တကယ္ၾကည့္တဲ့၊ ျပည္သူကိုတကယ္မ်က္ႏွာမူတဲ့ အစိုးရမင္းမ်ဳိးျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္ အစိုးရရဲ႕ မူပိုင္းေရာ၊ လူပိုင္းကိုပါ လိုက္ေလ်ာညီေထြေျပာင္းလဲႏိုင္ဖို႔က ေသာ့ခ်က္က်လာေနပါတယ္။

ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ၿပီလို႔ေၾကြးေၾကာ္ေနရင္း အေျပာင္းအလဲေတြက မထင္မွတ္ေလာက္ေအာင္ ေလးလံထိုင္းမႈိင္းလွခ်ည္လားလို႔ ေျပာသံဆိုသံ၊ ေ၀ဖန္သံေတြက က်ယ္ေလာင္လာေနပါတယ္။ ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ၿပီဆိုတဲ့အသံေတြဟာ ဗလံုးဗေထြးျဖစ္လာကာ အေျပာင္းအလဲေတြဟာ ဗေလာင္းဗလဲျဖစ္လာမလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ္သံေတြကလည္း ျမင့္တက္လာေနပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္အျမစ္တြယ္ခဲ့တဲ့  ဆိုးေမြေတြကို ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ေျမလွန္ပစ္ဖို႔၊ ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔ မလြယ္ဘူးဆိုတာ ျပည္သူေတြလည္း နားလည္သေဘာေပါက္ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အစိုးရနဲ႔လႊတ္ေတာ္ထဲက ပုဂၢိဳလ္ေတြအေနနဲ႔ ျပႆနာရွာေနတယ္၊ သခြတ္ပင္က မီးတက်ီက်ီလုပ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ ယံုမွားသံသယေတြကို ေဘးဖယ္ထားကာ၊ ျပည္သူ႔မ်က္ႏွာကိုၾကည့္ အလုပ္လုပ္ႏိုင္ၾကဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္း ဦးဦးဖ်ားဖ်ားေျပာခ်င္ပါတယ္။

ပူးသတ္သူေတြလည္း ေရာေနတဲ့ေလာ္ဘီေတြအၾကား ေခတ္စားေနတဲ့ အခုေရတြင္းတူး၊ အခု ေရၾကည္ေသာက္လို႔ မရႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့စကားကို တိုင္းရင္းသားျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လံုးက ဘ၀ေတြနဲ႔ေပးဆပ္ရင္းႏွီးကာ နားလည္ၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားျပည္သူေတြက အခုခ်က္ခ်င္းေရၾကည္ေသာက္ရဖို႔ ဆႏၵျပဳေနတာမဟုတ္သလို ေရၾကည္မတိုက္ ရစေကာင္းရယ္လို႔ အစိုးရနဲ႔လႊတ္ေတာ္ေတြကို ေမးခြန္းေတြထုတ္ေနတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ နားလည္မိပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားျပည္သူ ေတြစိုးရိမ္ေနတာက ေရတြင္းတူးမယ့္ေနရာရွာရင္း အခ်ိန္ကုန္၊ ေငြကုန္၊ လူပန္းျဖစ္မွာ၊ ေရတြင္းေတာ့တူးပါရဲ႕၊ ေရၾကည္ေရသန္႔ မထြက္ဆိုသလိုျဖစ္မွာကိုပါ။ အဲဒီလိုကေန အစိုးရေတြနဲ႔လႊတ္ေတာ္ေတြအေပၚ ျပည္သူအမ်ားစုက စိတ္ပ်က္စ ျပဳလာမယ္ဆိုရင္ အဲဒီအေျခအေနဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ စပ္ကူးမတ္ကူးအတြက္ အႏုတ္သေဘာ သက္ေရာက္လာႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ႏွစ္သက္တမ္း အစိုးရေတြနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ေတြရဲ႕စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ဆန္းစစ္၊ အမွတ္ေပးပါဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ ဘယ္လိုမွ ေအာင္မွတ္ေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္သူလူထု အမ်ားစုအၾကားမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ စစ္တမ္းေကာက္ၾကည့္ရင္လည္း ေအာင္မွတ္ေပးၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေမာ္ဒေရးရွင္းနဲ႔ေတာင္ ေအာင္မွတ္ရဖို႔ မလြယ္ပါဘူး။ အစိုးရေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ေတြရဲ႕ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အမွတ္ေပးစရာ လံုး၀မရွိဘူး၊ သုညလို႔ ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အမွတ္ ၁၀၀ ေပးရင္သာ မန္ေအာင္မွတ္ျဖစ္တဲ့ အမွတ္ ၄၀ မရတာကို ေျပာခ်င္တာပါ။ အစိုးရေတြနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ေတြရဲ႕စြမ္းေဆာင္ရည္က ေအာင္မွတ္ေတာင္မရ ႏိုင္ျဖစ္ေနတဲ့ အခင္းအက်င္းမွာ ဟိုးအရင့္ အရင္၊ ျပည္သူကေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္တာ မဟုတ္တဲ့ အစိုးရေတြေခတ္တုန္းကလို အစိုးရသတင္းစာေတြ၊ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားေတြကေန ႏွစ္ႏွစ္သက္တမ္းရွိေနတဲ့ အစိုးရရဲ႕စြမ္းေဆာင္မႈေတြဆိုၿပီး၊ စီကာပတ္ကံုးေရးျပ၊ ႐ိုက္ျပေနတာေတြေတြ႕ရေတာ့ တကယ့္ကို နားမလည္ႏိုင္ျဖစ္မိပါတယ္။ ရွက္လည္း ရွက္မိပါတယ္။

အစိုးရေတြနဲ႔လႊတ္ေတာ္ေတြရဲ႕စြမ္းေဆာင္ရည္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ ျပည္သူေတြအေန နဲ႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေ၀ဖန္ေထာက္ျပတာေတြဟာ တကယ္ေတာ့ အဆီအႏွစ္ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူကအသိဆံုးပါ။ အဆင္းရဲဆံုး၊  အမြဲေတဆံုး၊ ဆင္းရဲမြဲေတတဲ့ႏြံထဲနစ္ေနတဲ့ ျပည္သူေတြက အေျခခံအက်ဆံုး အားနည္းခ်က္ေတြ၊ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ပိုအသိဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သူတို႔ ပံုေအာေထာက္ခံမဲေပးခဲ့တဲ့ အစိုးရလက္ထက္မွာ သူတို႔ပုခံုးထက္က ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးေတြ ေလ်ာ့သြားသလား၊ ပိုတိုးလာသလားဆိုတာ ျပည္သူေတြက ဘ၀နဲ႔ရင္းလို႔ သိထားၿပီးသားပါ။ ျပည္သူေတြဟာ သေဘာထားႀကီးႀကီးနဲ႔  တတ္ႏိုင္သေရြ႕ မသိဟန္ ေဆာင္ေနတာလည္း  ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီလို သေဘာ ထားႀကီးတယ္ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ အကန္႔အသတ္ေတာ့ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အာဏာရပါတီေတြအေနနဲ႔ တိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြကို ေလွ်ာ့မတြက္မိဖို႔သိပ္ကို အေရးႀကီးတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း စကားမစပ္ ေျပာလိုပါတယ္။

ျပည္သူလို႔ေျပာရင္ အဲဒီျပည္သူေတြနဲ႔ အနီးကပ္ဆံုးမွာရွိေနတဲ့ သတင္းမီဒီယာေတြ၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြကိုလည္း ေဘးဖယ္ထားလို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ သူတို႔ရဲ႕အသံေတြဟာ ျပည္သူ လူထုရဲ႕အသံစစ္၊ အသံမွန္ေတြကို ျမင့္ျမင့္မားမား ကိုယ္စားျပဳေနတယ္ဆိုတာ မ်က္ျခည္မျပတ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ျပည္သူေတြ၊ သတင္းမီဒီယာေတြ၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြကေန အစိုးရေတြနဲ႔လႊတ္ေတာ္ေတြကို ေပးတဲ့အမွတ္ေတြ အေပၚအေျခခံကာ အာဏာသံုးရပ္ စာေမးပြဲေအာင္တယ္၊ မေအာင္ဘူးဆိုတာ သတ္မွတ္ႏိုင္ရင္ ပိုအဓိပၸာယ္ေလးနက္မယ္လို႔ ယံုၾကည္မိပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အစိုးရေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ေတြဟာ ႏွစ္ႏွစ္စြန္းစြန္းသက္တမ္းမွာ သူတို႔ရဲ႕အားနည္းခ်က္ေတြ၊ လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ အလြဲအေခ်ာ္ေတြ၊ လုပ္မွားကိုင္မွားအဆံုးအျဖတ္မွားခဲ့တာေတြ၊ ျပည္သူကို ၀န္ပိုပိေစခဲ့တာေတြကို ျပန္ေျပာင္းဆန္းစစ္သံုးသပ္ရင္း ျပည္သူကို လူသိရွင္ၾကား ထုတ္ေဖာ္ေတာင္းပန္သင့္တာျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူကို အေလးထား ေတာင္းပန္တာမ်ဳိး လံုးလံုးမေတြ႕ရပဲ၊ အရင့္ အရင္ အစိုးရေတြရဲ႕ပံုစံခြက္ထဲကေန အားလံုးေကာင္းပါတယ္ဆိုတဲ့ ထံုးနဲ႔ခ်ဥ္းကပ္ေနတာကေတာ့ အေတာ့္ကို စိတ္ပ်က္စရာလို႔လည္း ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုအမွားေတြ၊  အားနည္းခ်က္ေတြ၊ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို လာမယ့္ လက္က်န္သက္တမ္းမွာ ဘယ္လိုျပဳျပင္၊  ထိန္းေက်ာင္းေဆာင္ရြက္သြားမယ္ဆိုတာမ်ဳိး တိုင္းရင္းသားျပည္သူလူထုကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း အသိေပးႏိုင္မယ္၊ ကတိေပးႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ပိုေလ်ာ္ကန္သင့္ျမတ္မယ္လုိ႔သံုး သပ္မိပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးဌာနေတြ၊ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ျပည္နယ္အစိုးရေတြနဲ႔လႊတ္ေတာ္ေတြ၊  တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္အဆင့္ဌာနဆိုင္ရာေတြရဲ႕ သက္တမ္းႏွစ္ႏွစ္စြန္းစြန္း ကာလ စြမ္းေဆာင္ရည္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေက်ာသားရင္ သားမခြဲမျခား၊ လြတ္လပ္၊ တရားမွ်တစြာ ဆန္းစစ္၊ သံုးသပ္၊ အေျဖထုတ္ထားတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ အစီရင္ခံစာမ်ဳိးကို ျမင္ခ်င္တာပါ။ အထက္ဖား ေအာက္ဖိမဟုတ္တဲ့၊ သနပ္ခါးလိမ္း၊ ပန္းပန္ထားတာမ်ဳိးမဟုတ္တဲ့ ေအာက္ေျခက ျပည္သူေတြရဲ႕ဘ၀မွန္ေတြ၊ အေျခအေနမွန္ေတြ၊ ျဖစ္စဥ္မွန္ေတြကို ရာခိုင္ႏႈန္း အေတာ္မ်ားမ်ားထင္ဟပ္ေစႏိုင္တဲ့ အစီရင္ခံစာမ်ဳိးကမွ တိုင္းျပည္ရဲ႕အေျပာင္းအလဲအတြက္ တကယ္အစြမ္းထက္တဲ့ ေဆးေကာင္း၀ါးေကာင္းျဖစ္မွာပါ။ အသက္ကယ္ေဆးျဖစ္မွာပါ။ ေဆး၀ါးအတုေတြနဲ႔ရမ္းကုကို အိမ္ဦးခန္းမွာ ခန္႔ခန္႔ႀကီးထိုင္ခိုင္းၿပီး၊ အိမ္ပင့္ေဆးကုခိုင္းသလို ျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေျမြပါလည္း ဆံုး၊ သားလည္းဆံုး ျဖစ္ရကိန္းရွိလာႏိုင္တယ္ဆိုတာ သတိနဲ႔ဆင္ျခင္သိေစခ်င္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕လက္ငင္းအေျခအေနဟာ အထူးၾကပ္မတ္ကုသခန္း (အိုင္စီယူ)ထဲ ေရာက္ေနတဲ့၊ အသက္လုေနရတဲ့ လူနာနဲ႔ အေတာ္ကိုဆင္ပါတယ္။ အသက္ကယ္ေဆး ျမန္ျမန္ထိုးဖို႔လိုေနတဲ့ အေနအထားဆိုရင္လည္း မမွားႏိုင္ပါဘူး။ အဲဒီလိုအေျခအေနမွာ ခ်ီတံုခ်တံုျဖစ္ေနမယ္၊ တုဏိွဘာေ၀ လုပ္ေနမယ္၊ ေတြေ၀ေနမယ္၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မျပတ္မသားျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ လူနာဟာ အေျခအေန ပိုဆိုးသြားဖို႔၊ အသက္ဆံုးသြားဖို႔ပဲရွိေနတယ္ လို႔သံုးသပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဘြင္းဘြင္းေျပာရ ရင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့ အစိုးရေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ေတြ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ႏွစ္ႏွစ္စြန္းစြန္း ကာလမွာ အိုင္စီယူထဲေရာက္ေနတဲ့လူနာလို၊ အသက္ကယ္ေဆး ထိုးရမယ့္ကိန္း ဆိုက္ေနၿပီဆိုတာ သိေစ၊ ျမင္ေစခ်င္တာပါ။

အခုကာလမွာ အသက္ကယ္ေဆးထိုးဖို႔၊  မူပိုင္းေရာ၊ လူပုဂၢိဳလ္ပိုင္းေရာ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ဖို႔ ဆက္တြန္႔ဆုတ္ေနဦးမယ္၊ မျပတ္မသားျဖစ္ေနဦးမယ္ဆိုရင္ ဒီမိုး ဒီေလ ဒီလူေတြနဲ႔ ေနာက္သက္တမ္းသံုးႏွစ္မွာ ပဆိုးမႏိုင္ ပ၀ါမႏိုင္ျဖစ္မွာ၊ ဦးနင္းပဲ့ေထာင္၊ ပဲ့နင္းဦးေထာင္ျဖစ္မွာ၊ ဗ႐ုတ္ဗရက္ေတြျဖစ္မွာ၊ ေက်ာ္ မေကာင္း ၾကားမေကာင္းေတြျဖစ္မွာ ေျပးၾကည့္စရာမလို၊ ေတြးၾကည့္တာနဲ႔သိႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အခုအခ်ိန္မွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္စြန္းစြန္းကာလ အစိုးရေတြ၊ လႊတ္ ေတာ္ေတြရဲ႕စြမ္းေဆာင္ရည္ေတြကို လြတ္လပ္၊ တရားမွ်တစြာ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ သံုးသပ္ရင္း၊ အေျပာင္းအလဲေတြကို မျဖစ္မေန ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီလို႔ ျမင္မိပါတယ္။ အေျပာင္းအလဲ ဆိုတဲ့ေနရာမွာ မူ၀ါဒပိုင္း၊လုပ္နည္း လုပ္ဟန္ပိုင္း၊ နည္းနာပိုင္းေတြမွာသိသာ  ျမင္သာ ေျပာင္းလဲဖို႔ လိုအပ္ေနသလို၊ လူပုဂၢိဳလ္ပိုင္း၊ ၀န္ႀကီးေတြ၊ ဒုတိယ၀န္ႀကီးေတြ  အပိုင္းေတြမွာလဲ အေျပာင္းအလဲေတြလုပ္ဖို႔  လိုအပ္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မူပိုင္းေရာ၊ လူပိုင္းေရာ အေျပာင္းအလဲေတြကို  တိုင္းျပည္နဲ႔ျပည္သူလူထု မ်က္ႏွာကိုပဲၾကည့္ၿပီး၊ အျမန္ဆံုး ေဖာ္ေဆာင္သင့္တဲ့အေၾကာင္း  တိုက္တြန္းေဆာ္ၾသလိုတာျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္တုန္းက ဘယ္ေလာက္စြန္႔လႊတ္၊  အနစ္နာခံခဲ့ပါေစ၊ သစၥာရွိခဲ့ပါေစ၊ ပုဂၢိဳလ္ရင္းႏွီးခဲ့ပါေစ၊ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္နဲ႔ စြမ္းေဆာင္ရည္ အားနည္းရင္ေတာ့ ဘယ္သူ႔မ်က္ႏွာမွေထာက္ထားစရာ မလို၊ ျပည္သူ႔မ်က္ႏွာကိုပဲ ေထာက္ထားကာ အျမန္ဆံုး လဲပစ္၊ အစားထိုးပစ္ရမယ္လို႔ သေဘာေပါက္မိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးမွာ  သံေယာဇဥ္ေတြ၊ ခင္မင္တာေတြ၊ ပုဂၢိဳလ္ေရးေတြထက္ တိုင္းရင္းသားျပည္သူလူထုက ပို  အခရာက်ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕အက်ဳိးစီးပြားကို ဦးစားေပး၊ မ်က္ႏွာသာေပး၊ ေရွး႐ႈရမွာျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ အစိုးရေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ေတြနဲ႔ အဖြဲ႕အစည္းေတြအေနနဲ႔ မူ၀ါဒပိုင္းေရာ၊ လူပုဂၢိဳလ္ပိုင္းေရာ   အေျပာင္းအလဲေတြ၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲတာေတြ  အေဆာတလ်င္ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ ပ်က္ကြက္ေန ဦးမယ္၊ တုန္႔ဆိုင္းေနဦးမယ္ဆိုရင္ အေျခအေနဟာ ေနျမင့္ေလ အ႐ူးရင့္ေလျဖစ္ကာ ဆိုးသထက္ ဆိုးလာမွာကို စိုးရိမ္မိပါတယ္။

ဖိုးသူေတာ္ မ်က္စိလည္ေလ ဆန္ပိုရေလ ျဖစ္မယ့္ အေနအထားေတြကလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဖင္မႏိုင္ပဲ ပဲႀကီးဟင္း ေသာက္တယ္လို႔လည္းေျပာသံ ဆိုသံေတြ ဆူညံေနတာၾကားရပါတယ္။ မရဲဘဲနဲ႔ ကြၽဲျပဲစီးသလိုျဖစ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အရွက္ေတြကြဲသထက္၊ ကြဲမွာကို ေၾကာင့္ၾကမိပါတယ္။ တကယ္ကိုင္စြဲရမွာက  လက္ညႇိဳးမေကာင္း လက္ညႇိဳး၊ လက္မ  မေကာင္း၊ လက္မဆိုတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အဖြဲ႕အစည္းေတြထဲက လုပ္ရည္ကိုင္ရည္ အားနည္းတဲ့သူေတြ၊ ေဖာ္လံဖားေတြ၊ မလုပ္မ႐ႈပ္ မျပဳတ္ေတြ၊ အားလံုးေကာင္းပါတယ္ဆိုတဲ့ သူေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသား လက္တြဲ  ျဖဳတ္ခဲ့ဖို႔ အခ်ိန္မေစာေတာ့ဘူး၊ ေနာက္ေတာင္ က်ေနၿပီဆိုတာ သိေစခ်င္ပါတယ္။  အဲဒါေၾကာင့္ ျပင္သင့္တဲ့မူ၀ါဒေတြ၊ လဲသင့္တဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို အျမန္ဆံုးျပင္ဖို႔၊ လဲဖို႔  အားစိုက္ရင္း ျပည္သူ႔မ်က္ႏွာကိုၾကည့္ မူေျပာင္း လူေျပာင္းၾကေလာ့ဟု ထပ္ဆင့္ေဆာ္ၾသလိုက္ရပါတယ္။

ပဲတီစိမ္း အဓိကတင္ပို႔ေနေသာ ဥေရာပေစ်းကြက္အျပင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ၀ယ္လိုအားေကာင္းေနသျဖင့္ ျပည္တြင္း၌ ပဲတီစိမ္း ေစ်းေကာင္းရေနဟုဆို

ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး အတြင္းရွိ ပဲစိုက္ေတာင္သူမ်ား ပဲသိမ္းေနမႈကို ေတြ႕ရစဥ္

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ထြက္ရွိသည့္ ပဲတီစိမ္းကို အဓိကတင္ပို႔ေနေသာ ေစ်းကြက္ျဖစ္သည့္ ဥေရာပအျပင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတို႔မွ ၀ယ္လိုအားေကာင္းေနသျဖင့္ ပဲတီစိမ္းေစ်းႏႈန္းမ်ား ေကာင္းေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံပဲမ်ဳိးစံုႏွင့္ ႏွမ္းကုန္သည္အသင္းမွ သိရသည္။

“ပဲတီစိမ္းကေတာ့ တ႐ုတ္ဘက္က အ၀ယ္ေကာင္းတာေရာ ေနာက္ဥေရာပဘက္က အမာခံေတြနဲ႔ဆိုေတာ့ ပဲတီစိမ္းကေတာ့ ေစ်းေကာင္းပါတယ္” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ ပဲမ်ဳိးစံုႏွင့္ ႏွမ္းကုန္သည္အသင္းမွ အတြင္းေရးမွဴး ဦးမင္းကိုဦးက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ခရမ္းေရႊ၀ါပဲတီစိမ္း သံုးတင္းတစ္အိတ္ (အခ်ိန္ ၆၀) ကို က်ပ္ ၁၁၅,၀၀၀ အထိရွိေၾကာင္း၊ ခရမ္းေရႊ၀ါပဲတီစိမ္း တစ္တန္ကို ၁၁ သန္းခြဲခန္႔အထိရွိေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံပဲမ်ဳိးစံုႏွင့္ ႏွမ္းကုန္သည္အသင္းမွ သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ထြက္ရွိသည့္ ပဲတီစိမ္းမ်ားကို ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ပဲပင္ေပါက္ ေဖာက္စားရန္ ၀ယ္ယူျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ၀ယ္ယူရာတြင္ အရည္အေသြး စံခ်ိန္စံညႊန္း ေကာင္းမြန္ေသာ ပဲတီစိမ္းကိုသာ ၀ယ္ယူၿပီး ေဒသတြင္းႏိုင္ငံမ်ားထက္ ေစ်းႏႈန္းပိုမိုရရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ပဲတီစိမ္းကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္မွ ကုန္သည္မ်ားသည္ မႏၲေလးတိုင္းအထိ ဆင္း၀ယ္ေၾကာင္း ယင္းကဲ့သို႔ ၀ယ္ယူရာတြင္ အရည္အေသြး စံခ်ိန္စံညႊန္းအားလံုးကို ၀ယ္ယူၿပီး အရည္အေသြးေပၚ မူတည္ကာ ေစ်းႏႈန္းကြာျခားခ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ပဲတီစိမ္းကို ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း ခရမ္းႏွင့္ သံုးခြၿမိဳ႕နယ္မ်ား၌ အဓိက အမ်ားဆံုး စိုက္ပ်ဳိးေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢႏိုင္ငံမ်ား ပူးေပါင္းၿပီး ဥေရာပ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားျဖင့္ ပဲတီစိမ္းကို ကန္ထ႐ိုက္စိုက္ခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွထြက္ရွိသည့္ ပဲမ်ဳိးစံုအနက္ ပဲတီစိမ္း၊ မတ္ပဲႏွင့္ ပဲစင္းငံုတို႔ကို ျပည္ပသို႔ အဓိကတင္ပို႔ေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ပဲတီစိမ္းကို ဥေရာပေစ်းကြက္သို႔ အဓိကတင္ပို႔ေနျခင္းျဖစ္ၿပီး မတ္ပဲႏွင့္ ပဲစင္းငံုႏွစ္မ်ဳိးကို အိႏၵိယႏိုင္ငံသို႔ အဓိက တင္ပို႔ေနျခင္းျဖစ္သည္။

ယခုဘ႑ာႏွစ္ ၁၁ လေက်ာ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ျပည္ပသို႔ ပဲမ်ဳိးစံုတန္ခ်ိန္ ၁ ဒသမ ၂ သန္းေက်ာ္ တင္ပို႔ထားၿပီး တန္ဖိုး ေဒၚလာ သန္း ၈၀၀ ေက်ာ္ရရွိထားေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္ မတ္ ၂ ရက္ အထိ ျပည္ပသို႔ ပဲမ်ဳိးစံုတင္ပို႔မႈသည္ တန္ခ်ိန္ ၁ ဒသမ၂ သန္းေက်ာ္ရွိၿပီး တန္ဖိုး ေဒၚလာ ၈၀၇ သန္းအထိရရွိထားေၾကာင္း စီးပြား/ကူးသန္း၀န္ႀကီးဌာန စာရင္းမ်ားအရ သိရ သည္။

လက္ရွိ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၁၉ ရက္အထိ ျပည္ပသို႔ ပဲမ်ဳိးစံု တန္ခ်ိန္ ၁ ဒသမ ၀၉ သန္း တင္ပို႔ထားကာ ၀င္ေငြ ေဒၚလာ ၇၇၄ သန္းနီးပါးသာ ရရွိခဲ့သည္။

ဇန္န၀ါရီ ၁၉ ရက္မွ မတ္ ၂ ရက္အထိ တစ္လေက်ာ္အတြင္း တန္ခ်ိန္တစ္သိန္းေက်ာ္ တင္ပို႔ထားၿပီး တန္ဖိုး ေဒၚလာ ၃၃ သန္း အထိ ရရွိထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ျမန္မာ-တ႐ုတ္-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သံုးႏုိင္ငံအၾကား လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ကုန္သြယ္ေရးအတြက္ ၀န္ႀကီးအဆင့္ ညႇိႏိႈင္းအစည္းအေ၀း ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး မူအားျဖင့္ သေဘာတူညီမႈရရွိ

ေနျပည္ေတာ္ရွိ Horizon Lake View ဟိုတယ္တြင္ ျမန္မာ-တ႐ုတ္-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သံုးႏုိင္ငံ ၀န္ႀကီးအဆင့္ ညႇိႏိႈင္းအစည္းအေ၀း ျပဳလုပ္စဥ္

ျမန္မာ-တ႐ုတ္-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သံုးႏုိင္ငံအၾကား လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ကုန္သြယ္ေရးအတြက္ ၀န္ႀကီးအဆင့္ ညႇိႏိႈင္းအစည္းအေ၀းကို မတ္ ၉ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ရွိ Horizon Lake View ဟိုတယ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး မူအားျဖင့္ သေဘာတူညီမႈ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦး၀င္းခိုင္က “ဒီေန႔ သံုးႏုိင္ငံက စြမ္းအင္၀န္ႀကီးေတြ အားလံုးကေတာ့ မူအားျဖင့္ အားလံုးသေဘာတူပါတယ္။ ဒီအစည္းအေ၀းမွာ ဆံုးျဖတ္တာကေတာ့ ႏိုင္ငံသံုးႏုိင္ငံကေတာ့ Initiative ေပၚမွာ သံုးႏုိင္ငံက လက္ခံတယ္။ သေဘာတူတယ္။ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔ တစ္ႏုိင္ငံ လွ်ပ္စစ္ေတြ ပိုတဲ့သူကလည္း လိုတဲ့သူကိုေရာင္းမယ္။ တခ်ဳိ႕တိုင္းျပည္ေတြ ျဖတ္ရမယ္ ဆိုရင္လည္း တခ်ဳိ႕တုိင္းျပည္ေတြကလည္း ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီးေတာ့ ကိုယ့္တိုင္းျပည္လည္း ဒီလွ်ပ္စစ္ကိုယူမယ္။ ဒီလိုမွ်ၿပီးသံုးတဲ့ အတြက္လည္း ကုန္က်စရိတ္ေတြမွာ အမ်ားႀကီး သက္သာတာေပါ့” ဟု ေျပာၾကားသည္။

လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ကုန္သြယ္ေရး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံစီမွ အဖြဲ႕၀င္ ငါးဦးစီပါ၀င္သည့္ Joint Working Group ဖြဲ႕စည္းေဆြးေႏြးၿပီး ၀န္ႀကီးအဆင့္ ဆက္လက္ ေတြ႕ဆံုညႇိႏိႈင္းကာ သက္ဆိုင္ရာႏုိင္ငံရွိ အစိုးရဆီ ျပန္လည္တင္ျပၿပီးမွသာ ဆက္လက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ အဆင့္သို႔ ေရာက္လာမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“တစ္ႏုိင္ငံငါးေယာက္ စုစုေပါင္း ေကာ္မတီမွာ စုစုေပါင္း ၁၅ ေယာက္ကေနၿပီးေတာ့ ဒီလုပ္ငန္းႀကီး ေအာင္ျမင္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ နည္းပညာပိုင္း၊ ဥပေဒပိုင္း၊ သင့္တင့္မွ်တတဲ့ေစ်းႏႈန္း ဒါေတြဘယ္လို ေဆာင္ရြက္ၾကမလဲ ဆိုတာကို အဖြဲ႕လိုက္ အဖြဲ႕လိုက္ သတ္မွတ္ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ အစည္းအေ၀းေတာ့ ႏွစ္ႀကိမ္၊ သံုးႀကိမ္ေလာက္ေတာ့ လုပ္ရဦးမွာေပါ့။ လုပ္ၿပီးေတာ့မွ ၀န္ႀကီးေတြကအခုလို ေနာက္တစ္ခါ ျပန္ေတြ႕ရမယ္။ အဲဒီက်ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ျပည့္စံုလို႔ရွိၿပီဆိုတဲ့ အခ်ိန္မွာ သက္ဆိုင္ရာ မိမိတို႔အစိုးရဆီ ျပန္တင္ျပၿပီးေတာ့မွ ဆက္လက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔အထိ ေရာက္လာမွာပါ” ဟု ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦး၀င္းခိုင္က ေျပာၾကားသည္။

ဆက္လက္၍ “တစ္ႏုိင္ငံနဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံကို Flow လုပ္တာ။ ကိုယ္လိုတဲ့အခ်ိန္မွာ သူ႔ဘက္ကယူမယ္။ သူပိုတဲ့အခါမွာ သူတို႔ဘက္ကို ျပန္ေပးမယ္။ အာဆီယံမွာလည္း ဒါမ်ဳိးေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔ တစ္ႏုိင္ငံ ရင္းႏွီးမႈေတြ ပိုရတယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဖို႔ အခ်ိတ္အဆက္ေတြ ျဖစ္သြားေရာ။ လူထုအခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈေတြ။ ေရရွည္ေျပာမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကိုလည္း ေဘးကပတ္၀န္းက်င္ တိုင္းျပည္မွာ ဓာတ္အားစနစ္ေတြ ခ်ိတ္ထားလိုက္ၿပီေပါ့။ ဒါက ကြၽန္ေတာ္တို႔ စၿပီးေဆာင္ရြက္တဲ့ အစည္းအေ၀းျဖစ္တယ္။ ဒီေန႔က ဘာမွမဆံုးျဖတ္ေသးပါဘူး” ဟု လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးက ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာ-တ႐ုတ္-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သံုးႏုိင္ငံအၾကား လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ကုန္သြယ္ေရးအတြက္ ၀န္ႀကီးအဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦး၀င္းခိုင္၊ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔ သမၼတႏုိင္ငံ အမ်ဳိးသားစြမ္းအင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႕၏ Vice Administrator H.H.Mr.Li Fanrong၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ႏွင့္ သတၱဳအရင္းအျမစ္ ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး H.E.Dr.Tawfiqe- Elahi Chowdgury BB ႏွင့္ စြမ္းအင္ဆိုင္ရာ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိႀကီးမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

 

နဖူးတြင္ ေသနတ္ဒဏ္ရာျဖင့္ ျမစ္ထဲတြင္ ေသဆံုးေနသည့္ ထိုင္းေရာက္ ျမန္မာအလုပ္သမားအမႈကို အမႈမွန္ေပၚေပါက္ေရး အလုပ္သမား သံအရာရွိ႐ံုး ကူညီမည္

ျမန္မာလုပ္သား၏ အေလာင္းအား တာ၀န္ရိ်သူမ်ားက ဆယ္ယူေနစဥ္

နဖူးတြင္ ေသနတ္ဒဏ္ရာျဖင့္ ျမစ္ထဲတြင္ ေသဆံုးေနသည့္ ထိုင္းေရာက္ ျမန္မာလုပ္သား တစ္ဦးအမႈ အမႈမွန္ေပၚေပါက္ရန္ ျမန္မာသံ႐ံုး အလုပ္သမား သံအရာရွိ႐ံုးက ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုင္းႏုိင္ငံ စမြတ္ဆာခြန္ခ႐ိုင္ မဟာခ်ိဳင္ေဒသ ဘန္႔ဖေရာင္းၿမိဳ႕နယ္ ထာ့က်င့္ျမစ္အတြင္းမွ လက္ျပန္ႀကိဳး တုပ္ခံထားရၿပီး နဖူးတြင္ ေသနတ္ဒဏ္ရာျဖင့္ ပုပ္ပြေသဆံုးလ်က္ရွိသည့္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း လုပ္သားတစ္ဦး၏ အေလာင္းကို ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁ ရက္က ထိုင္းအာဏာပိုင္မ်ားက ဆယ္ယူရရွိခဲ့သည္။

ေသဆံုးခဲ့သည့္ အလုပ္သမားမွာ ၂၆ ႏွစ္အရြယ္ ေက်ာ္မင္းဦး(ခ) မင္းခိုင္ဦး ဆိုသူျဖစ္ၿပီး ေဖေဖာ္၀ါရီ ၆ ရက္က ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁ ရက္တြင္ ေသဆံုးလ်က္ ျမစ္အတြင္းမွ ေတြ႔ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။  ထိုင္းလူမ်ဳိး သူေဌးတစ္ဦး၏ ေနအိမ္အတြင္း စိုက္ပ်ဳိးထားသည့္ ဘိန္းစာရြက္ပင္ကို ေသဆံုးသူႏွင့္သူ ငယ္ခ်င္းမ်ားက ညဘက္သြားေရာက္ ခိုးခူးရာမွ ေက်ာ္မင္းဦးကိုဖမ္းမိၿပီး အသတ္ခံရျခင္း ျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေသဆံုးသူ၏ မိခင္ႏွင့္ ေဆြမ်ဳိးမ်ားက စြပ္စြဲကာ ရဲစခန္းသို႔ သြားေရာက္တိုင္ၾကားခဲ့မႈကို သူေဌးမွ ျငင္းဆိုၿပီး ၎၏ျခံ၀င္း အတြင္းမွ ထြက္ေျပးေပ်ာက္ဆံုး သြားျခင္းသာျဖစ္ေၾကာင္း ရဲကိုေျဖၾကားထားသည္။

အဆိုပါ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာသံ႐ံုး အလုပ္သမား သံအရာရွိခ်ဳပ္ ဦးစန္းေမာင္ဦးက “သတင္း၀ဘ္ဆိုဒ္ေတြမွာ ေရးထားတာ ေတြ႕ရသေလာက္ကေတာ့ ကာယကံရွင္ရဲ႕ မိဘေဆြမ်ဳိးေတြရဲ႕ ေျပာျပခ်က္အရ ဒီလိုမ်ဳိး ဘိန္းစာရြက္ခိုးခူးလို႔ မိသြားၿပီး အသတ္ခံရတယ္ ထင္တယ္ဆိုၿပီး ေတြ႕ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ ဘိန္းစာရြက္ကို ခူးလို႔ ဒီလိုျဖစ္တယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ မေျပာခ်င္ဘူး။  ေသခ်ာတာ တစ္ခုက ဒါက လူသတ္မႈက ေသခ်ာတယ္။ အေလာင္းေတြ႕ၿပီးေနာက္ တစ္ေန႔မွာ ဒီအန္ေအစစ္ဖို႔ ရဲေဆး႐ံုကို ကြၽန္ေတာ္တို႔လႊဲထားတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အလုပ္သမား သံအရာရွိ ႐ံုးအေနနဲ႔ ဒီအမႈမွန္ေပၚေပါက္ဖို႔ ၀ိုင္းၿပီးပံ့ပိုး ကူညီမွာပါ။ လိုအပ္တာေတြကူညီမယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘိန္းစာရြက္ ခိုးခူးလို႔သူေဌးက သတ္လိုက္တယ္ ဆိုတာမ်ဳိးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မစြပ္စြဲခ်င္ဘူး” ဟု မတ္ ၂ ရက္က ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါအမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အလုပ္သမား သံအရာရွိ တစ္ဦးကို တာ၀န္ေပးထားၿပီး ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႕ အေနျဖင့္လည္း လိုအပ္သည့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း၊ စစ္ေဆးၿပီးပါက ထြက္ေပၚလာသည့္ရလဒ္ကို အလုပ္သမား သံအရာရွိ႐ံုး အေနျဖင့္ သြားေရာက္ နားေထာင္ၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အကယ္၍ ကာယကံရွင္ မိသားစုအေနျဖင့္ ေက်နပ္မႈမရွိပါက ၎တို႔၏ ဆႏၵသေဘာအရ လုပ္ေဆာင္ခ်င္သည့္ အရာမ်ားကို ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးမည္ဟု ၎ကဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

“အားလံုးၿပီးလို႔ သူတို႔ရဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္ အေပၚကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ သြားနားေထာင္မယ္။ တကယ္လို႔ အဲဒီေတြ႕ရွိခ်က္က အဆင္မေျပဘူးဆိုရင္ ကာယကံရွင္မိသားစုရဲ႕ဆႏၵအရ သူတို႔ျဖစ္ခ်င္တာကို ၀ိုင္းကူညီ ေပးသြားပါမယ္” ဟု ဦးစန္းေမာင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၆ ရက္ကလည္း ထိုင္းႏုိင္ငံ ရပ္ဘူရီခ႐ိုင္ဘန္ပံုနယ္ေျမရွိ ထိုင္းလူမ်ဳိး သူေဌးတစ္ဦး၏ ေနအိမ္တြင္ အလုပ္လုပ္ေနေသာ ၁၇ ႏွစ္အရြယ္ မေနာ္ညိဳေအးသည္ ဦးေခါင္းေနာက္တြင္ ေသနတ္ဒဏ္ရာ ႏွစ္ခ်က္ျဖင့္ ေသဆံုးခဲ့သည့္အမႈကို မိမိကိုယ္ကိုယ္ သတ္ေသမႈျဖင့္ အမႈဖြင့္ထားမႈကိုလည္း ထိုင္းအထူး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ စစ္ေဆးေနသည္။