ယခုႏွစ္ ပထမေလးလအတြင္း တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားသူ ၈၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္းအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုး ေဒသအျဖစ္ ထိပ္ဆံုး၌ရွိေန

တာေမြၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ျခင္ႏွိမ္ႏွင္းေရးလုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

ယခုႏွစ္ ပထမေလးလအတြင္း တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားသူ ၈၄၀ ဦးရွိၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္းအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုး ေဒသအျဖစ္ ထိပ္ဆံုး၌ရွိေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန (ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ စီမံခ်က္) မွ သိရသည္။

“ရန္ကုန္တုိင္းက ႏွစ္စဥ္တိုင္းလိုလို မ်ားပါတယ္။ ဒီႏွစ္ပထမေလးလမွာ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းက လူဦးေရ ၈၀၀ ေက်ာ္ၿပီ။ ေသဆံုးသူေတာ့ မရွိပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကဆို ပထမေလးလမွာတင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူက ေလးဆနီးပါးေလာက္ ျမင့္ခဲ့တာပါ။ ဒီႏွစ္ကေတာ့ အရမ္းအျဖစ္မမ်ားေသးဘူး။ ဒီႏွစ္အတြက္ကေတာ့ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ရပ္ကြက္၊ ၿမိဳ႕နယ္ေတြကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ရပ္ကြက္ေတြကို ႀကိဳတင္ၿပီး ပိုးေလာက္လန္း ႏွိမ္ႏွင္းေရးေတြကို ရပ္ကြက္အလိုက္  ရပ္ကြက္လံုးကြၽတ္ လုပ္ေဆာင္တယ္။ မိုးတြင္းကာလဆို ေသြးလြန္တုပ္ေကြးက ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း တက္လာတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ရပ္ကြက္ေတြကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကိုလည္း လုပ္ပါမယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးက ဒီဘက္ႏွစ္ေတြမွာ တစ္ႏွစ္ျခား သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ႏွစ္ျခားတစ္ႀကိမ္ ကပ္အသြင္လို ျဖစ္တတ္တဲ့အေလ့ ရွိလာတယ္။ ရန္ကုန္မွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ရပ္ကြက္ေတြက လူဦးေရမ်ားတဲ့ ေနရာ၊ လူေနထူထပ္တဲ့ ေနရာေတြပါ။ လႈိင္သာယာ၊ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ ေလးခု၊ ဒလ၊ သာေကတ၊ မရမ္းကုန္း၊ လႈိင္တို႔ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ႏွစ္စဥ္လည္း ဒီေနရာေတြက အျဖစ္မ်ားပါတယ္” ဟု ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိ သူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီမွ ေမ ၆ ရက္အထိ ရရွိထားသည့္ စာရင္းမ်ားအရ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားမႈမွာ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ၁၀ ဦး၊ ကခ်င္တြင္ တစ္ဦး၊ စစ္ကိုင္းတြင္ ၃၁ ဦး၊ ပဲခူးတြင္ ရွစ္ဦး၊ မေကြးတြင္ ၃၁ ဦး၊ မႏၲေလးတြင္ ၁၀၃ ဦး၊ ရန္ကုန္တြင္ ၄၂၁ ဦး၊ ဧရာ၀တီတြင္ ၈၅ ဦး၊ မြန္ျပည္နယ္တြင္ ၁၁၉ ဦး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ၂၂ ဦး၊ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ကိုးဦးႏွင့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမွာ  ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီးတြင္ တစ္ဦးရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ယခင္က အသက္ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားမႈ မ်ားျပားခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါ အသက္၁၅ ႏွစ္အထက္ လူငယ္မ်ား၊ အသက္ ၄၀ မွ ၈၀ ၾကား လူႀကီးမ်ားတြင္ပါ ျဖစ္ပြားမႈ မ်ားျပားလာၿပီး လူႀကီးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားပါက ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဳိး ပုိမိုမ်ားျပားေၾကာင္းႏွင့္ ယခင္က ၿမိဳ႕ျပဆန္ေသာ ေနရာေဒသမ်ားတြင္သာ အဓိက ျဖစ္ပြားေသာ္လည္း ယခုအခါ ေက်းလက္ေဒသမ်ား၊ ေက်းရြာမ်ားတြင္ပါ ပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားလာေၾကာင္း သိရသည္။

 

မိုးရာသီတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးအပါအ၀င္ အျခားေရာဂါမ်ား ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းရန္ ကာကြယ္ကုသေရးဆုိင္ရာႏွင့္ လိုအပ္ေသာေဆး၀ါးပစၥည္းမ်ား ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားရန္ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေျပာၾကား

တာေမြၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးလုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

မိုးရာသီတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးအပါအ၀င္ အျခားေရာဂါမ်ား ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းေရးအတြက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား အရွိန္ျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ရန္ႏွင့္ အဆိုပါေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမရွိေစေရးအတြက္ ကုသေရးဆိုင္ရာႏွင့္ လိုအပ္ေသာ ေဆး၀ါးပစၥည္းမ်ား ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားရန္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးက ညႊန္ၾကားထားေၾကာင္း သိရသည္။

ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးက မိုးရာသီတြင္ ျဖစ္ပြားမႈမ်ားျပားသည့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ၊ လတ္တေလာ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္ေရာဂါ၊ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလ်ာေရာဂါႏွင့္ ၀မ္းကိုက္ေရာဂါ စသည့္ေရာဂါမ်ား ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းေရးအတြက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား အရွိန္ျမႇင့္တင္ေဆာင္ရြက္ရန္၊ လိုအပ္ေသာ ေဆး၀ါးပစၥည္းမ်ား ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားရွိရန္၊ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမ်ား ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းေရးအတြက္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးပညာရွင္မ်ား၊ စီမံခ်က္မန္ေနဂ်ာမ်ားမွ အဆိုပါေရာဂါ အမ်ားအျပား ျဖစ္ပြားေလ့ရွိေသာ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္၊ ၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်းလက္ေဒသမ်ားကို အထူးဂ႐ုျပဳ၍ ႀကိဳတင္ေဆာင္ရြက္ရန္၊ ေဒသဆိုင္ရာအစိုးရမ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာမ်ား၊ လူမႈေရး၀န္ႀကီးမ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ျပည္သူမ်ား ပူးေပါင္းပါ၀င္၍ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကဲ့သို႔ေသာ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္ရန္ႏွင့္ ေက်းလက္က်န္းမာေရးဌာန၊ ဌာနခြဲမ်ားမွ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေပးႏိုင္သည့္ အေျခအေန၊ လိုအပ္ေသာလူအင္အား၊ ေဆး၀ါးပစၥည္း စသည့္အေျခအေနမ်ားကို ျခံဳငံုသံုးသပ္၍ မဟာဗ်ဴဟာက်ေသာ ေနရာမ်ားကို ဦးစားေပးေထာက္ပံ့ရန္ မွာၾကားထားေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ားအားလံုး၌ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္သန္းေက်ာ္အထိရွိလာၿပီး ၁၉၅၉ မွ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္အတြင္း အဆေပါင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ ျမင့္တက္လာေၾကာင္း၊ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ၁၉၅၅-၁၉၅၉ ခုႏွစ္ ငါးႏွစ္တာအတြင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားသူ ၉၀၅ ဦးသာရွိခဲ့ရာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ႏွစ္စဥ္လူဦးေရ ႏွစ္သန္းေက်ာ္အထိ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမ်ား ျမင့္တက္လာေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားမႈမွာ ၁၉၇၄-၁၉၇၆ ခုႏွစ္တြင္ လူဦးေရ ၆၀၀၀ ေက်ာ္သာရွိခဲ့ရာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ လူဦးေရ ၄၀၀၀၀ ေက်ာ္အထိ ျဖစ္ပြားမႈျမင့္တက္လာေၾကာင္း သိရသည္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကို ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ၁၉၆၉ ခုႏွစ္မွစ၍ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈခဲ့ေၾကာင္း၊ ေရာဂါျဖစ္ပြားခ်ိန္မွစ၍ ၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္အထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္သာ ျဖစ္ပြားမႈရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္အပါအ၀င္ မြန္၊ ပဲခူး၊ မႏၲေလးတြင္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ေၾကာင္း၊ ထို႔ေနာက္ အျခားျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးမ်ားအားလံုးကို ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ေရာဂါျဖစ္ပြားသူမ်ားအနက္ အသက္ငါးႏွစ္မွ ကိုးႏွစ္အတြင္းရွိ ကေလးငယ္မ်ားမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္း ေရာဂါအျဖစ္အမ်ားဆံုး ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွာ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ (ေတာင္ပိုင္း)၊ လႈိင္သာယာ၊ သာေကတ၊ ဒဂံုဆိပ္ကမ္း၊ ဆိပ္ႀကီးခေနာင္တို၊ တာေမြ၊ ဒလ၊ မဂၤလာေတာင္ညြန္႔၊ အင္းစိန္၊ လႈိင္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ ေကာက္ယူထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈ ႏွစ္စဥ္ျမင့္တက္လာရာ ပ်မ္းမွ်တစ္ႏွစ္လွ်င္ လူဦးေရတစ္ေသာင္းေက်ာ္ျဖစ္ပြားၿပီး ၆၀ ႏႈန္း ေသဆံုးေနေၾကာင္းႏွင့္ ရန္ကုန္၊ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားႏႈန္းမ်ား ဆက္တိုက္ျမင့္တက္လ်က္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအတုိင္းအတာျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ႏွစ္စဥ္ျမင့္တက္လာသည့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွစ၍ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈရသည့္ ေရာဂါစာရင္းတြင္ စတင္ထည့္သြင္းခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကာကြယ္ေဆး အျငင္းပြားမႈက ဖိ္လစ္ပိုင္၏ ေရာဂါကာကြယ္ေရးစစ္ပြဲကို အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ေစခဲ့

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂ ရက္က မနီလာရွိ က်န္းမာေရးဌာန႐ံုးတြင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၌ စကားေျပာေနေသာ ေဒါက္တာဂ်ဴးလိယက္ဆီယိုအေဂလာ (Photo: AFP)

ကေလးမ်ား ေသဆံုးမႈအတြက္ အျပစ္တင္ခံခဲ့ရသည့္ အျငင္းပြားဖြယ္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကာကြယ္ေဆးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနေသာ စိုးရိမ္မႈမ်ားက မိဘမ်ားအား ၎တို႔၏ကေလးမ်ားကို ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံေရးအတြက္ ျငင္းဆိုမႈမ်ားႏွင့္အတူ ဖိလစ္ပိုင္၏ တားဆီးႏိုင္ေသာေရာဂါမ်ား ကာကြယ္ေရးစစ္ပြဲကို အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ေစခဲ့သည္ဟု အႀကီးတန္း က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းတစ္ဦးက ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အစိုးရက ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာတြင္ Dengvaxia ကာကြယ္ေဆးေရာင္းခ်မႈႏွင့္ ျဖန္႔ခ်ိမႈကို ရပ္ဆိုင္းခဲ့ၿပီးေနာက္ ပိုလီယို၊ ေရေက်ာက္၊ ေမးခိုင္ေရာဂါႏွင့္ အျခားေရာဂါမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံသည့္ ႏႈန္းမ်ားသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္မ်ားကထက္ သိသိသာသာ က်ဆင္းခဲ့သည္ဟု က်န္းမာေရးလက္ေထာက္အတြင္း၀န္ အန္းနရစ္ဒိုမင္ဂိုက သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၂၀၁၆-၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ကမၻာ့ပထမဆံုး အမ်ားျပည္သူ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံေရး စီမံခ်က္တစ္ခုအျဖစ္ Dengvaxia ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံခံခဲ့သူ ၈၃၀၀၀၀ တြင္ ကေလး ၁၄ ဦးထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့သည္ဆိုေသာ စြပ္စြဲမႈကိုလည္း အစိုးရက စံုစမ္းစစ္ေဆးေနသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ စီမံခ်က္ေတြ ထိခိုက္နစ္နာခဲ့တယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသားေတြက အခုအခ်ိန္မွာ ကာကြယ္ေဆးအားလံုးကို ထိတ္လန္႔ေနတယ္” ဟု ဒိုမင္ဂိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အခ်ဳိ႕ေရာဂါမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံသည့္ႏႈန္းမ်ားသည္လည္း ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းခဲ့ၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္မ်ားကထက္ သိသိသာသာ နည္းပါးကာ ရည္မွန္းခ်က္ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေအာက္ ေရာက္ခဲ့သည္ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံသည့္ႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိေသာ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဖိလစ္ပိုင္အစိုးရက စိုးရိမ္ပူပန္ေနသည္ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကို ကမၻာတစ္၀န္းတြင္ ႏွစ္စဥ္ လူသန္း ၄၀၀ ကူးစက္ခံခဲ့ရၿပီး ၉ç၀၀၀ ခန္႔ ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO ၏ အခ်က္အလက္ကို ဖိလစ္ပိုင္က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ကိုးကားေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသည္ ကမၻာတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈႏႈန္း အျမင့္ဆံုးႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္တြင္ ၇၃၂ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံသည့္ လႈပ္ရွားမႈၿပီးဆံုးခဲ့ၿပီးေနာက္ ႏွစ္လအၾကာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာတြင္ Dengvaxia ကာကြယ္ေဆးထုတ္လုပ္သည့္ Sanofi ကုမၸဏီက ယင္းကာကြယ္ေဆးသည္ ေရာဂါပိုးကူးစက္မခံရဖူးသူမ်ားအတြက္ ပိုမိုဆိုးရြားသည့္ လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ေစႏိုင္သည္ဟု ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းထုတ္ေဖာ္ခ်က္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတစ္၀န္း အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္ေစခဲ့ၿပီး အခ်ဳိ႕မိဘမ်ားက ကာကြယ္ေဆးေၾကာင့္ ၎တို႔၏ကေလးမ်ား ေသဆံုးခဲ့ရသည္ဟု စြပ္စြဲခဲ့သည္။

ကာကြယ္ေဆးေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု မည္သူကမွ သက္ေသျပႏိုင္ခဲ့ျခင္းမရွိဟု ျပင္သစ္ဧရာမ ေဆးကုမၸဏီ Sanofi က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း အသံုးမျပဳရေသးသည့္ ေဆးမ်ားအတြက္ ဖိလစ္ပုိင္အစိုးရကို ေငြျပန္ေပးရန္ ယင္းကုမၸဏီက ၿပီးခဲ့သည့္လတြင္ သေဘာတူခဲ့သည္။

Dengvaxia ထိုးႏွံခဲ့သည့္ ကေလး ၁၄ ဦး ေသဆံုးမႈကို စံုစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ရာတြင္ ယင္းေဆးေၾကာင့္ မည္သည့္ေသဆံုးမႈမွ မျဖစ္ခဲ့ဆိုေသာ တိက်သည့္ သက္ေသမရွိခဲ့ဟု က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

“Dengvaxia ကာကြယ္ေဆးထိုးထားတဲ့ၾကားကေန ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ကေလးသံုးဦးမွာ ႏွစ္ဦးက ကာကြယ္ေဆးမေအာင္လို႔ ေသတာျဖစ္ႏိုင္တယ္” ဟု က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

က်န္ကိုးဦး၏ ေသဆံုးမႈသည္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ ဆက္စပ္မႈ မရွိေၾကာင္း၊ ေနာက္ထပ္ႏွစ္ဦး ေသဆံုးရသည့္ အေၾကာင္းအရင္းကိုမူ အဆံုးအျဖတ္ မေပးႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ကာကြယ္ေဆးေၾကာင့္ ကေလးသံုးဦး ေသဆံုးခဲ့ျခင္း ဟုတ္၊ မဟုတ္ ေမးျမန္းခဲ့မႈကို စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေခါင္းေဆာင္ Juliet Sio-Aguilar က “ကြၽန္မတို႔ တိတိက်က် မေျပာႏိုင္ပါဘူး” ဟု ေျဖဆိုခဲ့သည္။ တစ္႐ွဴးနမူနာမ်ားကို ေနာက္ထပ္ေလ့လာ စစ္ေဆးရန္ လိုအပ္ေသးသည္ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref: AFP

ဖိလစ္ပိုင္တြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကာကြယ္ေဆးကိစၥ အုတ္အုတ္က်က္က်က္ျဖစ္ေနစဥ္ ကေလး ၁၄ ဦးေသဆံုးမႈကို စံုစမ္း

q

ဒီဇင္ဘာ ၈ ရက္က မနီလာရွိ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနအျပင္ဘက္တြင္ အျငင္းပြားဖြယ္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကာကြယ္ေဆးကိစၥအတြက္ တာ၀န္ယူမႈရွိရန္ ေတာင္းဆုိဆႏၵျပေနၾကသူမ်ား (Photo – AFP)

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၌ ကေလး ၁၄ ဦး ေသဆံုးမႈသည္ က်န္းမာေရးအရ စိုးရိမ္မႈမ်ားေၾကာင့္ အစိုးရက အသံုးျပဳမႈရပ္ဆိုင္းထားသည့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးႏွင့္ ဆက္စပ္ေနျခင္း ရွိ မရွိကို စံုစမ္းစစ္ေဆးေနေၾကာင္း အစိုးရအရာရွိမ်ားက ဇန္န၀ါရီ ၅ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျပင္သစ္ေဆးကုမၸဏီ Sanofi က ယင္း၏ ကာကြယ္ေဆးမ်ားသည္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးပိုး ယခင္က မကူးစက္ခံရဖူးသူတြင္ အသံုးျပဳပါက ေရာဂါလကၡဏာပိုမိုဆိုးရြားလာ ေစႏိုင္သည္ဟု သတိေပးခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့သည့္လကပင္ ဖိလစ္ပိုင္သည္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆး Dengvaxia အား ေရာင္းခ်ျဖန္႔ျဖဴးျခင္းကို ပိတ္ပင္လိုက္သည္။

Sanofi ကုမၸဏီကမူ ထိုကာကြယ္ေဆးသည္ လူကို ေသေစႏိုင္ျခင္းမရွိဟု ဆိုေနေသာ္လည္း က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ယခု ထုတ္ျပန္ခ်က္အသစ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီးတစ္စံုတစ္ရာ တံု႔ျပန္ေျပာၾကားျခင္း မရွိေသးေပ။

က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး ဖရန္စီကို ဒူက်ဴး၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ ထိုျဖစ္စဥ္မ်ားကို သံုးသပ္ရန္ အစိုးရက ပညာရွင္မ်ားပါ၀င္သည့္ အမွီအခိုကင္းေသာ အဖြဲ႕တစ္ဖဲြ႕ကို ဖြဲ႕စည္းလိုက္ၿပီး ရလဒ္ကို သီတင္းတစ္ပတ္ႏွစ္ပတ္အတြင္း သိရွိႏိုင္ရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားသည္ဟု သိရသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ သူတို႔ကို ေမးထားတဲ့ နံပါတ္တစ္ေမးခြန္းကေတာ့ ေသဆံုးရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္ၿပီး ဒုတိယက ေသဆံုးမႈဟာ ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္ေနျခင္း ရွိ မရွိဆို တာပါပဲ” ဟု လက္ေထာက္က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး အင္းနရစ္ ဒိုမင္ဂိုက သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ကမၻာ့ပထမဆံုးအစုိးရ၏ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆး စီမံကိန္းအျဖစ္ ဖိလစ္ပိုင္တြင္ ေက်ာင္းသားကေလးငယ္ ၈၀၀၀၀၀ ေက်ာ္အား ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးခဲ့သည္။

ယခုေသဆံုးခဲ့သည့္ ကေလး ၁၄ ဦးအနက္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးသည့္ ကေလးမွာ ေလးဦးသာပါ၀င္ၿပီး အျခားကေလးမ်ား ေသဆံုးရျခင္းမွာ Lupus Meningococcemia တို႔ေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း ဒူက်ဴးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယခုကြၽမ္းက်င္သူအဖြဲ႕က ထိုအစီရင္ခံစာမ်ားကို ျပန္လည္သံုးသပ္ စစ္ေဆးေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ကာကြယ္ေဆးေပးထားတဲ့ ေက်ာင္းသား ၈၃၇၀၀၀ ကို ေစာင္ၾကည့္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္ အရမ္းအေရးႀကီးပါတယ္” ဟု ဒူက်ဴးက ေျပာသြားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အစိုးရသည္ အသံုးမျပဳရေသးသည့္ ပီဆို ၁ ဒသမ ၅ ဘီလ်ံ (ေဒၚလာသန္း ၃၀ )  တန္ဖိုးရွိေသာ Dengvaxia ေဆးမ်ားကို Sanofi သို႔ ျပန္ေပးၿပီး ေငြျပန္အမ္းေပးရန္ လိုလားေနေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

Sanofi သည္ ႏို၀င္ဘာလက ၎တို႔ ေဆးႏွင့္ ပတ္သက္သည္ ခြၽတ္ယြင္းခ်က္ကို ရွာေတြ႕ခဲ့ေသာ္လည္း ထိုကာကြယ္ေဆးသည္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကို တိုက္ဖ်က္ရန္ အလြန္အေရးပါသည့္ လက္နက္ျဖစ္သျဖင့္ အသံုးျပဳျခင္းကို မရပ္တန္႔ရန္ ဖိလစ္ပိုင္အစိုးရကို တိုက္တြန္းခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ ယမန္ႏွစ္အတြင္းက ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာရွိသည္ဟု ဖိလစ္ပိုင္ က်န္းမာေရးဌာန၏ အခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။

Ref; AFP

၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာအပါအ၀င္ တစ္ကမၻာလံုး၌ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္သန္းေက်ာ္ ရွိလာၿပီး ႏွစ္ ၅၀ ေက်ာ္အတြင္း အဆႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ ျမင့္တက္ 

တာေမြၿမိဳ႕နယ္အတြင္း တစ္ေနရာ၌ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးအတြက္ ျခင္ႏွိမ္ႏွင္းေရးလုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ား အားလံုး၌ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္သန္းေက်ာ္ ထိရွိလာၿပီး ၁၉၅၉ မွ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္အတြင္း အဆေပါင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ ျမင့္တက္လာေၾကာင္း ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ၁၉၅၅-၅၉ ခုႏွစ္၊ ငါးႏွစ္တာအတြင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ ပြားသူ ၉၀၅ ဦးသာရွိခဲ့ရာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း ႏွစ္စဥ္လူဦးေရႏွစ္သန္းေက်ာ္ အထိ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမ်ား ျမင့္တက္လာ ေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ ေကြးျဖစ္ပြားမႈမွာ ၁၉၇၄-၇၆ ခုႏွစ္တြင္ လူဦး ေရ ၆၀၀၀ ေက်ာ္သာရွိခဲ့ရာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အ တြင္း လူဦးေရ ၄၀၀၀၀ေက်ာ္အထိ ျဖစ္ပြား မႈျမင့္တက္လာေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလမွ ေအာက္တိုဘာ ၂၁ ရက္အထိ ရရွိထားသည့္စာရင္းမ်ား အရ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ ပြားမႈမွာ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ၅၈၁ ဦး၊ ကယား တြင္ ၁၀၃၆ ဦး၊ ကခ်င္တြင္၂၂၇၃ ဦး၊ ကရင္ တြင္ ၁၇၆၉ ဦး၊ မြန္တြင္ ၁၈၂၆ ဦး၊ ရခိုင္တြင္ ၂၄၈၉ ဦး၊ ရွမ္းတြင္ ၁၃၂၃ ဦး၊ စစ္ကိုင္းတြင္ ၁၁၀၂ ဦး၊ တနသၤာရီတြင္ ၈၁၇ ဦး၊ ပဲခူးတြင္ ၁၆၁၅ဦး၊ မေကြးတြင္ ၈၈၀ ဦး၊ မႏၲေလးတြင္ ၂၁၀၂ ဦး၊ ရန္ကုန္တြင္ ၆၆၁၆ ဦး၊ ဧရာ၀တီ တြင္ ၂၉၈၄ ဦးႏွင့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမွာ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ေလးဦး၊ ကခ်င္ တြင္ ၁၅ ဦး၊ ကယားတြင္ ႏွစ္ဦး၊ ကရင္ျပည္နယ္တြင္ တစ္ဦး၊ စစ္ကိုင္းတြင္ ငါးဦး၊ တနသၤာရီတြင္ တစ္ဦး၊ ပဲခူးတြင္ ၁၈ ဦး၊ မေကြးတြင္ ၁၆ ဦး၊ မႏၲေလးတြင္ တစ္ဦး၊ မြန္တြင္ တစ္ဦး၊ ရခိုင္တြင္၂၆ ဦး၊ ရန္ကုန္တြင္ ၄၆ ဦး၊ ရွမ္းတြင္ သံုးဦး၊ ဧရာ၀တီတြင္ ၃၃ ဦးရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုႏွစ္ ပထမေျခာက္လ အတြင္းက တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြား သူ ၁၀၁၀၁ ဦး၊ ေသဆံုးသူ ၅၄ ဦးသာရွိခဲ့ရာ ယခုႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြား၊ ေသဆံုးႏႈန္းမ်ား ဆက္တုိက္ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ အျဖစ္မ်ား သည့္ ရန္ကုန္၊ ဧရာ၀တီတိုင္း၊ ရခိုင္ႏွင့္ မြန္ ျပည္နယ္မ်ားသာမက အျခားေဒသမ်ားတြင္လည္း ျဖစ္ပြားႏႈန္းမ်ား ဆက္တိုက္ျမင့္တက္လာေၾကာင္း သိရသည္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကို ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ စတင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ၁၉၆၉ခု ႏွစ္မွစ၍ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈခဲ့ေၾကာင္း၊ ေရာဂါျဖစ္ပြားခ်ိန္မွစ၍ ၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္အထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္သာ ျဖစ္ပြားမႈ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း  ၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္အပါအ၀င္ မြန္၊ ပဲခူး၊ မႏၲေလးတြင္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ေၾကာင္း၊ ၿပီးေနာက္ အျခားျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးမ်ား အားလံုးကို ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ေရာဂါျဖစ္ပြားသူမ်ားအနက္ အသက္ငါးႏွစ္မွ ကိုးႏွစ္အတြင္းရွိ ကေလးငယ္မ်ားမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီးအတြင္း ေရာဂါအျဖစ္အမ်ားဆံုး ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွာ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ (ေတာင္ပိုင္း)၊ လႈိင္သာယာ၊ သာေကတ၊ ဒဂံုဆိပ္ကမ္း၊ ဆိပ္ႀကီးခေနာင္တို၊ တာေမြ၊ ဒလ၊ မဂၤလာေတာင္ညြန္႔၊ အင္းစိန္၊ လႈိင္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ ေကာက္ယူထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားမႈ ႏွစ္စဥ္ျမင့္တက္လာရာ ပ်မ္းမွ်တစ္ႏွစ္လွ်င္ လူဦးေရ တစ္ေသာင္းေက်ာ္ ျဖစ္ပြားၿပီး ၆၀ ဦးႏႈန္း ေသဆံုးေနေၾကာင္းႏွင့္ ရန္ကုန္၊ ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားႏႈန္းမ်ား ဆက္တိုက္ျမင့္တက္လ်က္ ရွိေၾကာင္းႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အတုိင္းအတာျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ႏွစ္စဥ္ျမင့္တက္လာသည့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွစ၍ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈရသည့္ ေရာဂါစာရင္းတြင္ စတင္ထည့္သြင္းခဲ့သည္။

 

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားသူ ၆၆၀၀ ေက်ာ္၊ ေသဆံုးသူ ၄၆ ဦးရွိေနၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြား၊ ေသဆံုးႏႈန္းစာရင္းအရ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေဒသအျဖစ္ ထိပ္ဆံုး၌ရွိေန

ၿမိဳ႕နယ္ရပ္ကြက္မ်ားတြင္ တိုင္းျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဌာနက ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ကာကြယ္ႏွိမ္ႏွင္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေပးေနစဥ္

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ယခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလမွ ေအာက္တိုဘာ ၂၁ရက္အထိ ရရွိသည့္စာရင္းအရ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားသူ ၆၆၁၆ ဦး၊ေသဆံုးသူ ၄၆ ဦးထိရွိေနၿပီး တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္အလုိက္ ေရာဂါျဖစ္ပြား၊ ေသဆံုးႏႈန္းစာရင္းအရ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေဒသအျဖစ္ ထိပ္ဆံုး၌ရွိေနေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန (ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါစီမံခ်က္) မွသိရသည္။

“ရန္ကုန္တုိင္းရဲ႕ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားမႈကေတာ့ မႏွစ္ကထက္စာရင္ ျဖစ္ပြားမႈေတြ မ်ားေနတယ္။ ဒီႏွစ္ ပထမေလးလမွာကတည္းက ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းက ေလးဆေလာက္အထိ ျမင့္တက္ခဲ့တယ္။ မႏွစ္ကထက္စာရင္ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းမ်ားပါတယ္။ ခုခ်ိန္ထိ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္တဲ့သူ ၆၀၀၀ ေက်ာ္၊ ေသဆံုးသူ ၄၆ ဦးအထိ ရွိပါတယ္။ လူဦးေရ ၄၀ေက်ာ္ ေလာက္ေသဆံုးႏႈန္း ရွိတယ္ဆိုတာနည္းတဲ့ ပမာဏေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီႏွစ္အတြက္ကေတာ့ အျဖစ္မ်ားတဲ့ရပ္ကြက္၊ ၿမိဳ႕နယ္ေတြကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ရပ္ကြက္ေတြကို ႀကိဳတင္ၿပီး ပိုးေလာက္လမ္းႏွိမ္ႏွင္းေရးေတြကို ရပ္ကြက္အလိုက္ ရပ္ကြက္လံုးကြၽတ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ မိုးတြင္းကာလတုန္းကလည္း ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းက တက္လာတာျဖစ္တဲ့အတြက္  အျဖစ္မ်ားတဲ့ရပ္ကြက္ေတြကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကိုလည္း လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးက ဒီဘက္ႏွစ္ေတြမွာ တစ္ႏွစ္ျခား သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ႏွစ္ျခားတစ္ႀကိမ္ ကပ္အသြင္လို ျဖစ္တတ္တဲ့အေလ့ရွိလာတယ္။ ရန္ကုန္မွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ရပ္ကြက္ေတြက လူဦးေရမ်ားတဲ့ေနရာ၊ လူေနထူထပ္တဲ့ ေနရာေတြပါ။ လႈိင္သာယာ၊ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ ေလးခု၊ ဒလ၊ သာေကတ၊ မရမ္းကုန္း၊ လႈိင္တို႔တြင္ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ႏွစ္စဥ္လည္း ဒီေနရာေတြက အျဖစ္မ်ားပါတယ္” ဟု ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယခင္ကအသက္ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားမႈမ်ားျပားခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါ အသက္ ၁၅ ႏွစ္အထက္ လူငယ္မ်ား၊ အသက္ ၄၀ မွ ၈၀ ၾကားလူႀကီးမ်ားတြင္ပါ ျဖစ္ပြားမႈမ်ားျပားလာၿပီး လူႀကီးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားပါက ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဳိး ပုိမိုမ်ားျပားေၾကာင္းႏွင့္ ယခင္က ၿမိဳ႕ျပဆန္ေသာ ေနရာေဒသမ်ားတြင္သာ အဓိကျဖစ္ပြားေသာ္လည္း ယခုအခါ ေက်းလက္ေဒသမ်ား၊ ေက်းရြာမ်ားတြင္ပါ ပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားလာေၾကာင္း သိရသည္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားမႈ ျမင့္တက္ေနျခင္းေၾကာင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္ မတီတို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အတြင္းရွိ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းခြင္မ်ားတြင္  ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကာကြယ္ႏွိမ္ႏွင္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို အခါအားေလ်ာ္စြာ လုပ္ေဆာင္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္တြင္ ျခင္ေပါက္ပြားမည့္ေနရာမ်ား ေန႔စဥ္စစ္ေဆးရွင္းလင္းရန္ လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ကို ေရးဆြဲထားၿပီး ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္မွ ျခင္က်ားေပါက္ရာေနရာမ်ား (အလႊာတိုင္းရွိ ေျမျပင္ႏွင့္ ကြန္ကရစ္ၾကမ္းခင္းတြင္ ေရတင္က်န္ႏုိင္ေသာ ခ်ဳိင့္ခြက္မ်ား၊ ဘိလပ္ေျမေဖ်ာ္စက္စသည့္ စက္မ်ား၊ တိုင္ကီမ်ား၊ ေရကန္မ်ားႏွင့္ အျခားေရသိုေလွာင္ႏုိင္ေသာ ပစၥည္းမ်ား၊ ယာယီေရေျမာင္းမ်ား၊ အမႈိက္ပံုးမ်ား) စသည္ကို စစ္ေဆးလ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္မ်ားတြင္ ျငမ္းအျဖစ္ အသံုးျပဳထားေသာ သစ္ေခ်ာင္းမ်ား၊ သံတန္းမ်ားႏွင့္ သံပိုက္မ်ားသည္ အသံုးျပဳၿပီးေနာက္ စုပံုထားတတ္ၾကၿပီး ထိုေနရာမ်ားမွတစ္ဆင့္ ျခင္ေပါက္ႏုိင္ေၾကာင္း၊  ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းသံုး ပစၥည္းမ်ားကို မိုးေရမစိုေစရန္ ဖံုးအုပ္ရာတြင္  အသံုးျပဳေသာ မိုးေရကာဖ်င္၊ တာလပတ္မ်ားသည္လည္း ထိန္းသိမ္းမႈ မေကာင္းလွ်င္ ျခင္က်ားေလာက္လမ္း ေပါက္ဖြားႏုိင္ေၾကာင္း၊ ေဆာက္လက္စ အေဆာက္အအုံ (အထူးသျဖင့္ အထပ္ျမင့္မ်ား) ၏ ၾကမ္းျပင္မ်ားေပၚတြင္ ေရတင္က်န္ႏုိင္ၿပီး ျခင္က်ားေလာက္လမ္းမ်ား ေပါက္ဖြားႏုိင္ေၾကာင္းႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးအလုပ္သမား မ်ား၏ စားၾကြင္းစားက်န္မ်ား၊ အမႈိက္သ႐ိုက္မ်ားကို စနစ္တက်မစြန္႔ပစ္ျခင္းေၾကာင့္လည္း မိုးေရတင္က်န္ႏုိင္ေသာ ေနရာမ်ားျဖစ္လာၿပီး ျခင္ေပါက္ဖြားႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

H1N1 ျဖစ္ပြားေသဆံုးႏႈန္း သိသာစြာ က်ဆင္းသြားၿပီး ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈအဆင့္အား လြန္စြာက် ဆင္းလာေသာအဆင့္ (Very Low Case Fatality) အျဖစ္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန သတ္မွတ္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ႏွာေခါင္းစည္းတပ္ သြားလာေနသူမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေက်ာ္ဇင္ၿဖိဳး )

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ကနဦး သံုးသပ္ခ်က္အား ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ျဖစ္ပြားႏႈန္း မ်ားျပားသည့္ ကာလျဖစ္သည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ဒုတိယပတ္အတြင္း ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျဖစ္ပြားမႈအေျခအေန ႏႈိင္းယွဥ္ခ်က္ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား၊ နည္းဗ်ဴဟာမ်ား၊ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား စသည္ျဖင့္ အေသးစိတ္ သံုးသပ္ခ်က္အား သိရွိႏိုင္ရန္ ၾသဂုတ္ ၁၃ ရက္က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယခုအခါ ေရာဂါျဖစ္ပြား ကူးစက္ေသဆံုးမႈမွာ သိသာစြာ က်ဆင္းလာၿပီး ေသဆံုးမႈ အေနျဖင့္လည္း စက္တင္ဘာ ၁ ရက္မွ စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္အထိ တစ္ဦးသာ ရွိေတာ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရာ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈ အဆင့္အား လြန္စြာက်ဆင္းလာေသာအဆင့္ (Very Low Case Fatality) အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္သျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ အေျခအေနကို ထိန္းခ်ဴပ္ႏိုင္သည့္ အေျခအေနအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေၾကာင္း စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္က က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၏ ဒုတိယအႀကိမ္ သံုးသပ္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ျဖစ္စဥ္စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဇူလိုင္ ၂၁ ရက္မွစတင္၍ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ‘Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09’ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္းႏွင့္ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကုိ က်န္းမာေရးဌာန အေျချပဳႏွင့္ ျပည္သူလူထုအေျချပဳ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ ဇူလိုင္ေနာက္ဆုံးရက္သတၱပတ္မွ ၾသဂုတ္ဒုတိယ ရက္သတၱပတ္အထိ လတ္တေလာ ျပင္းထန္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါျဖင့္ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ကုသမႈ၊ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ပိုးေတြ႕ရွိမႈ၊ ေသဆုံးမႈတို႔မွာ ေရာဂါကူးစက္မႈ အေျခအေန သုံးသပ္ခ်က္အရ Ascending Limb ႏွင့္ Peak Period ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ အမ်ားဆုံးကာလအျဖစ္ သုံးသပ္ႏိုင္ၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေန၊ ေသဆုံးမႈ အေျခအေနမွာ ၾသဂုတ္ ၁၅ ရက္မွစ၍ သိသိသာသာ က်ဆင္းလာေၾကာင္း၊ စာသင္ေက်ာင္း၊ လုပ္ငန္းခြင္၊ ဟိုတယ္၊ လူမႈေရးရိပ္သာႏွင့္ ေဂဟာမ်ား၊ အျခားလူစုလူေ၀းရွိေသာ ေနရာမ်ားတြင္ တုပ္ေကြးဆန္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား၊ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ေရာဂါ၏ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ အေျခအေန၊ ေရာဂါေၾကာင့္ ေဆး႐ုံတက္လူနာမ်ား ေသဆုံးမႈအေျခအေန (Case Fatality Rate Among SARI Cases) မ်ားျဖင့္ သုံးသပ္ခဲ့ရာ စက္တင္ဘာ ပထမ ရက္သတၱပတ္မွစ၍ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ေၾကာင့္ ေရာဂါေသဆုံးမႈ လြန္စြာေလ်ာ့နည္းလာျခင္း၊ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈမႈအရ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈမရွိျခင္း၊ ေ၀ဘာဂီေဆး႐ုံႀကီး၊ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႀကီး အပါအ၀င္ ေဆး႐ုံႀကီးမ်ားတြင္ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ ကုသသည့္ လူနာအေရအတြက္ က်ဆင္းလာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါျပင္းထန္မႈအဆင့္ အနိမ့္ဆုံးအေျခအေန (Low Severity) အဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိသြားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ ကုသေနေသာ ျပင္းထန္လူနာမ်ား ထံမွတစ္ဆင့္ ေဆးကုသေပးေနေသာ ဆရာ၀န္၊ ဆရာမမ်ား၊ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းမ်ားသို႔ ေရာဂါကူးစက္မႈ နည္းပါးျခင္း၊ လူနာမ်ား၏ မိသားစုမ်ားသို႔လည္း ဆင့္ပြားေရာဂါကူးစက္မႈ မရွိသေလာက္ နည္းပါးျခင္း၊ ေက်ာင္းမ်ား၊ အလုပ္႐ုံမ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အို ေဂဟာမ်ားတြင္ ေရာဂါကူးစက္ျဖစ္ပြားမႈ မရွိသေလာက္ နည္းပါးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ အေျခအေနကို အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ (Very Low Transmission) အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေရာဂါကူးစက္ ျပန္႔ပြားမႈႏွင့္ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ အနိမ့္ဆုံးအဆင့္တို႔သည္ တစ္ႏွစ္လုံး ျဖစ္ပြားသည့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ အေျခအေနမ်ား ျဖစ္သျဖင့္ လက္ရွိ ျဖစ္ပြားေနမႈအား သာမန္ရာသီ တုပ္ေကြးေရာဂါ (Seasonal Influenza) ျပန္႔ပြားကူးစက္မႈ အေျခအေနအျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

သို႔ေသာ္ သာမန္ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈတြင္လည္း အသက္အရြယ္ ငယ္လြန္းသူမ်ား၊ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္သူမ်ား၊ နာတာရွည္ေရာဂါရွိသူမ်ား (ဆီးခ်ဳိ၊ ႏွလုံးေရာဂါ၊ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ) အေနျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ခံရပါက ျပင္းထန္ၿပီး အသက္အႏၲရာယ္ရွိသျဖင့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါကို က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနမွ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ျခင္း၊ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းျခင္း လုပ္ငန္းမ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ မြန္းလြဲ ၂ နာရီ အထိ လတ္တေလာ ျပင္းထန္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါျဖင့္ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္သူ လူနာ ၁၁၃၁ ဦးအနက္ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ပိုးေတြ႕လူနာ ၃၉၈ ဦး၊ H3N2 ပိုးေတြ႕လူနာ ၄၆ ဦး ေတြ႕ရွိရေၾကာင္းႏွင့္ ျဖစ္ပြားမႈအေနျဖင့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးတို႔တြင္ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း အမ်ားဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

 

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၁၉ ရက္အထိ တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားသူ ၂၁၀၀၀ ေက်ာ္၊ ေသဆံုးသူ ၁၃၀ ေက်ာ္ရွိေနၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ကထက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္း ေလးဆျမင့္တက္

ၿမိဳ႔နယ္ရပ္ကြက္မ်ားတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ၾကက္ေျခနီအသင္းက ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနစဥ္

လက္ရွိ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသြး လြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားသူ ၂၁၂၈၈ ဦး၊ ေသဆံုးသူ ၁၃၁ ဦးအထိ ရွိေနၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကထက္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈ ေလးဆအထိ ျမင့္တက္ေနေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန (ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ စီမံခ်က္) မွ သိရသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီမွ ၾသဂုတ္ ၁၉ ရက္အထိ ရရွိထားသည့္ စာရင္းမ်ားအရ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားမႈမွာ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ၃၈၆ ဦး၊ ကယားျပည္နယ္တြင္ ၇၇၉ ဦး၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ၁၅၀၀၊ ကရင္ျပည္နယ္တြင္ ၁၆၆၉ ဦး၊ မြန္ ျပည္နယ္တြင္ ၁၆၆၆ ဦး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ၂၂၅၉ ဦး၊ ရွမ္းျပည္နယ္ တြင္ ၇၁၆ ဦး၊ စစ္ကိုင္းတုိင္းေဒသႀကီး တြင္  ၆၆၅  ဦး၊ တနသၤာရီတုိင္းေဒသ ႀကီးတြင္ ၇၈၇ ဦး၊ ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး တြင္၁၆၆၅ ဦး၊ မေကြးတုိင္းေဒသႀကီး တြင္ ၆၅၄ ဦး၊ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး တြင္ ၁၁၄၈ ဦး၊ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသ ႀကီးတြင္ ၄၅၁၉ ဦး၊ ဧရာ၀တီတုိင္း ေဒသႀကီးတြင္ ၂၈၀၅ ဦးႏွင့္ ေသြး လြန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမွာ ရန္ကုန္တြင္ ၃၂ ဦး၊ ဧရာ၀တီတြင္ ၂၉ ဦး၊ ရခိုင္တြင္၂၁ ဦး၊ ကရင္တြင္ တစ္ဦး၊ မြန္တြင္ တစ္ဦး၊ ပဲခူးတြင္   ကိုးဦး၊ ကခ်င္တြင္ ၁၆ ဦး၊ မႏၲေလးတြင္ တစ္ဦး၊ တနသၤာရီတြင္ ႏွစ္ဦး၊ ကယားတြင္ တစ္ဦး၊ စစ္ကိုင္းတြင္ ငါးဦး၊ မေကြးတြင္ ကိုးဦး၊ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ေလးဦးျဖစ္သည္။

လက္ရွိ ရန္ကုန္၊ ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီးႏွင့္ ရခိုင္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တုိ႔တြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြား  ေသဆံုးႏႈန္း အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနၿပီး ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီးတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါမွာ ကပ္အသြင္ ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနတြင္ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီမွ ၾသဂုတ္ ၁၀ ရက္အထိ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားသူ  ၅၄၀၀ ေက်ာ္၊ ေသဆံုးသူ ၂၃ ဦးသာ ရွိခဲ့ၿပီး လက္ရွိေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမွာ  ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ကထက္ ေလးဆပိုမို မ်ားျပားလ်က္ရွိေၾကာင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ စီမံခ်က္မွ သိရသည္။

“ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါက ကမၻာမွာ ႏွစ္စဥ္ လူဦးေရ သန္း ၄၀၀ ခန္႔ ကူးစက္ခံေနရတယ္။ ဒီေရာဂါကို ကေလးေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးျပႆနာ အေနနဲ႔ အဓိကဦးစားေပး လုပ္ငန္းေတြမွာ ေဆာင္ရြက္ရမယ္လို႔ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕က သတ္မွတ္ထားတယ္။ အရင္က ေရာဂါက ျဖစ္ေတာ့ ျဖစ္ေနတယ္။ လူေတြက ဒီေလာက္ ဂ႐ုမစိုက္မိၾကဘူး။ အခုေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ျဖစ္ႏႈန္းေတြလည္း မ်ားလာတယ္။ ေလးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ကပ္ေရာဂါအသြင္ ျဖစ္လာတာကေန ႏွစ္စဥ္နီးပါး ျဖစ္လာတယ္။ ျခင္ေတြရဲ႕ သဘာ၀ေရာ၊ လူေနမႈစနစ္ေရာ ျမင့္လာတာနဲ႔အညီ ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္းေတြ မ်ားလာတယ္။ ျခင္ေပါက္ဖြားတဲ့ ေနရာေတြကလည္း ပိုမ်ားလာတယ္။ ခရီးသြားလာမႈ မ်ားလာတာေတြကလည္း ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္း မ်ားလာတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန (ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ စီမံခ်က္) မွ တာ၀န္ရွိသူ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈ ႏွစ္စဥ္ ျမင့္တက္လာရာ ပ်မ္းမွ် တစ္ႏွစ္လွ်င္ လူဦးေရ ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ျဖစ္ပြားၿပီး ၆၀ ႏႈန္း ေသဆံုးေနေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္၊ ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီးတုိ႔တြင္ ျဖစ္ပြားႏႈန္း ဆက္တိုက္ျမင့္တက္ လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အတုိင္းအတာျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ႏွစ္စဥ္ ျမင့္တက္လာသည့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွစ၍ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈရသည့္ ေရာဂါစာရင္းတြင္ စတင္ထည့္သြင္းခဲ့သည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားသူ ဦးေရ သံုးသန္းေက်ာ္အနက္ ျပင္းထန္လူနာ ငါးသိန္းခန္႔ရွိခဲ့ၿပီး ေသဆံုးလူနာ ၁၂၅၀၀ ခန္႔ရွိေၾကာင္း၊ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ မျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတြင္ပင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမ်ား ရွိလာေၾကာင္း၊ လက္ရွိ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၂၈ ႏုိင္ငံတြင္ ေရာဂါျဖစ္ပြား လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။