H1N1 ျဖစ္ပြားေသဆံုးႏႈန္း သိသာစြာ က်ဆင္းသြားၿပီး ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈအဆင့္အား လြန္စြာက် ဆင္းလာေသာအဆင့္ (Very Low Case Fatality) အျဖစ္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန သတ္မွတ္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ႏွာေခါင္းစည္းတပ္ သြားလာေနသူမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေက်ာ္ဇင္ၿဖိဳး )

ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ကနဦး သံုးသပ္ခ်က္အား ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ျဖစ္ပြားႏႈန္း မ်ားျပားသည့္ ကာလျဖစ္သည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ဒုတိယပတ္အတြင္း ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျဖစ္ပြားမႈအေျခအေန ႏႈိင္းယွဥ္ခ်က္ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား၊ နည္းဗ်ဴဟာမ်ား၊ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား စသည္ျဖင့္ အေသးစိတ္ သံုးသပ္ခ်က္အား သိရွိႏိုင္ရန္ ၾသဂုတ္ ၁၃ ရက္က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယခုအခါ ေရာဂါျဖစ္ပြား ကူးစက္ေသဆံုးမႈမွာ သိသာစြာ က်ဆင္းလာၿပီး ေသဆံုးမႈ အေနျဖင့္လည္း စက္တင္ဘာ ၁ ရက္မွ စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္အထိ တစ္ဦးသာ ရွိေတာ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရာ ရာသီတုပ္ေကြး ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈ အဆင့္အား လြန္စြာက်ဆင္းလာေသာအဆင့္ (Very Low Case Fatality) အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္သျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ အေျခအေနကို ထိန္းခ်ဴပ္ႏိုင္သည့္ အေျခအေနအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေၾကာင္း စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္က က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၏ ဒုတိယအႀကိမ္ သံုးသပ္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ျဖစ္စဥ္စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဇူလိုင္ ၂၁ ရက္မွစတင္၍ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ‘Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09’ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္းႏွင့္ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကုိ က်န္းမာေရးဌာန အေျချပဳႏွင့္ ျပည္သူလူထုအေျချပဳ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ ဇူလိုင္ေနာက္ဆုံးရက္သတၱပတ္မွ ၾသဂုတ္ဒုတိယ ရက္သတၱပတ္အထိ လတ္တေလာ ျပင္းထန္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါျဖင့္ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ကုသမႈ၊ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ပိုးေတြ႕ရွိမႈ၊ ေသဆုံးမႈတို႔မွာ ေရာဂါကူးစက္မႈ အေျခအေန သုံးသပ္ခ်က္အရ Ascending Limb ႏွင့္ Peak Period ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ အမ်ားဆုံးကာလအျဖစ္ သုံးသပ္ႏိုင္ၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေန၊ ေသဆုံးမႈ အေျခအေနမွာ ၾသဂုတ္ ၁၅ ရက္မွစ၍ သိသိသာသာ က်ဆင္းလာေၾကာင္း၊ စာသင္ေက်ာင္း၊ လုပ္ငန္းခြင္၊ ဟိုတယ္၊ လူမႈေရးရိပ္သာႏွင့္ ေဂဟာမ်ား၊ အျခားလူစုလူေ၀းရွိေသာ ေနရာမ်ားတြင္ တုပ္ေကြးဆန္ေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား၊ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ေရာဂါ၏ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ အေျခအေန၊ ေရာဂါေၾကာင့္ ေဆး႐ုံတက္လူနာမ်ား ေသဆုံးမႈအေျခအေန (Case Fatality Rate Among SARI Cases) မ်ားျဖင့္ သုံးသပ္ခဲ့ရာ စက္တင္ဘာ ပထမ ရက္သတၱပတ္မွစ၍ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ေၾကာင့္ ေရာဂါေသဆုံးမႈ လြန္စြာေလ်ာ့နည္းလာျခင္း၊ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈမႈအရ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈမရွိျခင္း၊ ေ၀ဘာဂီေဆး႐ုံႀကီး၊ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႀကီး အပါအ၀င္ ေဆး႐ုံႀကီးမ်ားတြင္ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ ကုသသည့္ လူနာအေရအတြက္ က်ဆင္းလာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါျပင္းထန္မႈအဆင့္ အနိမ့္ဆုံးအေျခအေန (Low Severity) အဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိသြားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေဆး႐ုံတက္ေရာက္ ကုသေနေသာ ျပင္းထန္လူနာမ်ား ထံမွတစ္ဆင့္ ေဆးကုသေပးေနေသာ ဆရာ၀န္၊ ဆရာမမ်ား၊ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းမ်ားသို႔ ေရာဂါကူးစက္မႈ နည္းပါးျခင္း၊ လူနာမ်ား၏ မိသားစုမ်ားသို႔လည္း ဆင့္ပြားေရာဂါကူးစက္မႈ မရွိသေလာက္ နည္းပါးျခင္း၊ ေက်ာင္းမ်ား၊ အလုပ္႐ုံမ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အို ေဂဟာမ်ားတြင္ ေရာဂါကူးစက္ျဖစ္ပြားမႈ မရွိသေလာက္ နည္းပါးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ အေျခအေနကို အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ (Very Low Transmission) အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေရာဂါကူးစက္ ျပန္႔ပြားမႈႏွင့္ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ အနိမ့္ဆုံးအဆင့္တို႔သည္ တစ္ႏွစ္လုံး ျဖစ္ပြားသည့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ အေျခအေနမ်ား ျဖစ္သျဖင့္ လက္ရွိ ျဖစ္ပြားေနမႈအား သာမန္ရာသီ တုပ္ေကြးေရာဂါ (Seasonal Influenza) ျပန္႔ပြားကူးစက္မႈ အေျခအေနအျဖစ္ သတ္မွတ္ႏိုင္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

သို႔ေသာ္ သာမန္ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈတြင္လည္း အသက္အရြယ္ ငယ္လြန္းသူမ်ား၊ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္သူမ်ား၊ နာတာရွည္ေရာဂါရွိသူမ်ား (ဆီးခ်ဳိ၊ ႏွလုံးေရာဂါ၊ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ) အေနျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ခံရပါက ျပင္းထန္ၿပီး အသက္အႏၲရာယ္ရွိသျဖင့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါကို က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနမွ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ျခင္း၊ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းျခင္း လုပ္ငန္းမ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ မြန္းလြဲ ၂ နာရီ အထိ လတ္တေလာ ျပင္းထန္အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါျဖင့္ ေဆး႐ုံတက္ေရာက္သူ လူနာ ၁၁၃၁ ဦးအနက္ Seasonal Influenza A (H1N1) pdm 09 ပိုးေတြ႕လူနာ ၃၉၈ ဦး၊ H3N2 ပိုးေတြ႕လူနာ ၄၆ ဦး ေတြ႕ရွိရေၾကာင္းႏွင့္ ျဖစ္ပြားမႈအေနျဖင့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးတို႔တြင္ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း အမ်ားဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

 

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၁၉ ရက္အထိ တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားသူ ၂၁၀၀၀ ေက်ာ္၊ ေသဆံုးသူ ၁၃၀ ေက်ာ္ရွိေနၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ကထက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္း ေလးဆျမင့္တက္

ၿမိဳ႔နယ္ရပ္ကြက္မ်ားတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ၾကက္ေျခနီအသင္းက ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနစဥ္

လက္ရွိ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသြး လြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားသူ ၂၁၂၈၈ ဦး၊ ေသဆံုးသူ ၁၃၁ ဦးအထိ ရွိေနၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကထက္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈ ေလးဆအထိ ျမင့္တက္ေနေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန (ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ စီမံခ်က္) မွ သိရသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီမွ ၾသဂုတ္ ၁၉ ရက္အထိ ရရွိထားသည့္ စာရင္းမ်ားအရ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားမႈမွာ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ၃၈၆ ဦး၊ ကယားျပည္နယ္တြင္ ၇၇၉ ဦး၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ၁၅၀၀၊ ကရင္ျပည္နယ္တြင္ ၁၆၆၉ ဦး၊ မြန္ ျပည္နယ္တြင္ ၁၆၆၆ ဦး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ၂၂၅၉ ဦး၊ ရွမ္းျပည္နယ္ တြင္ ၇၁၆ ဦး၊ စစ္ကိုင္းတုိင္းေဒသႀကီး တြင္  ၆၆၅  ဦး၊ တနသၤာရီတုိင္းေဒသ ႀကီးတြင္ ၇၈၇ ဦး၊ ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး တြင္၁၆၆၅ ဦး၊ မေကြးတုိင္းေဒသႀကီး တြင္ ၆၅၄ ဦး၊ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး တြင္ ၁၁၄၈ ဦး၊ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသ ႀကီးတြင္ ၄၅၁၉ ဦး၊ ဧရာ၀တီတုိင္း ေဒသႀကီးတြင္ ၂၈၀၅ ဦးႏွင့္ ေသြး လြန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမွာ ရန္ကုန္တြင္ ၃၂ ဦး၊ ဧရာ၀တီတြင္ ၂၉ ဦး၊ ရခိုင္တြင္၂၁ ဦး၊ ကရင္တြင္ တစ္ဦး၊ မြန္တြင္ တစ္ဦး၊ ပဲခူးတြင္   ကိုးဦး၊ ကခ်င္တြင္ ၁၆ ဦး၊ မႏၲေလးတြင္ တစ္ဦး၊ တနသၤာရီတြင္ ႏွစ္ဦး၊ ကယားတြင္ တစ္ဦး၊ စစ္ကိုင္းတြင္ ငါးဦး၊ မေကြးတြင္ ကိုးဦး၊ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ေလးဦးျဖစ္သည္။

လက္ရွိ ရန္ကုန္၊ ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီးႏွင့္ ရခိုင္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တုိ႔တြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြား  ေသဆံုးႏႈန္း အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနၿပီး ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီးတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါမွာ ကပ္အသြင္ ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနတြင္ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီမွ ၾသဂုတ္ ၁၀ ရက္အထိ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားသူ  ၅၄၀၀ ေက်ာ္၊ ေသဆံုးသူ ၂၃ ဦးသာ ရွိခဲ့ၿပီး လက္ရွိေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမွာ  ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ကထက္ ေလးဆပိုမို မ်ားျပားလ်က္ရွိေၾကာင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ စီမံခ်က္မွ သိရသည္။

“ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါက ကမၻာမွာ ႏွစ္စဥ္ လူဦးေရ သန္း ၄၀၀ ခန္႔ ကူးစက္ခံေနရတယ္။ ဒီေရာဂါကို ကေလးေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးျပႆနာ အေနနဲ႔ အဓိကဦးစားေပး လုပ္ငန္းေတြမွာ ေဆာင္ရြက္ရမယ္လို႔ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕က သတ္မွတ္ထားတယ္။ အရင္က ေရာဂါက ျဖစ္ေတာ့ ျဖစ္ေနတယ္။ လူေတြက ဒီေလာက္ ဂ႐ုမစိုက္မိၾကဘူး။ အခုေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ျဖစ္ႏႈန္းေတြလည္း မ်ားလာတယ္။ ေလးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ကပ္ေရာဂါအသြင္ ျဖစ္လာတာကေန ႏွစ္စဥ္နီးပါး ျဖစ္လာတယ္။ ျခင္ေတြရဲ႕ သဘာ၀ေရာ၊ လူေနမႈစနစ္ေရာ ျမင့္လာတာနဲ႔အညီ ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္းေတြ မ်ားလာတယ္။ ျခင္ေပါက္ဖြားတဲ့ ေနရာေတြကလည္း ပိုမ်ားလာတယ္။ ခရီးသြားလာမႈ မ်ားလာတာေတြကလည္း ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္း မ်ားလာတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန (ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ စီမံခ်က္) မွ တာ၀န္ရွိသူ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားမႈ ႏွစ္စဥ္ ျမင့္တက္လာရာ ပ်မ္းမွ် တစ္ႏွစ္လွ်င္ လူဦးေရ ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ျဖစ္ပြားၿပီး ၆၀ ႏႈန္း ေသဆံုးေနေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္၊ ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီးတုိ႔တြင္ ျဖစ္ပြားႏႈန္း ဆက္တိုက္ျမင့္တက္ လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အတုိင္းအတာျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ႏွစ္စဥ္ ျမင့္တက္လာသည့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွစ၍ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈရသည့္ ေရာဂါစာရင္းတြင္ စတင္ထည့္သြင္းခဲ့သည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားသူ ဦးေရ သံုးသန္းေက်ာ္အနက္ ျပင္းထန္လူနာ ငါးသိန္းခန္႔ရွိခဲ့ၿပီး ေသဆံုးလူနာ ၁၂၅၀၀ ခန္႔ရွိေၾကာင္း၊ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ မျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတြင္ပင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမ်ား ရွိလာေၾကာင္း၊ လက္ရွိ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၂၈ ႏုိင္ငံတြင္ ေရာဂါျဖစ္ပြား လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။