ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အား ငါးႏွစ္အတြင္း ရာႏႈန္းျပည့္ ေဆးလိပ္ေငြ႕ ကင္းစင္သည့္ၿမိဳ႕အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္မည္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ နယ္နိမိတ္အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားအား ငါးႏွစ္အတြင္း ရာႏႈန္းျပည့္ ေဆးလိပ္ေငြ႕ကင္စင္းသည့္ ၿမိဳ႕မ်ားအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးေဖာင္ေဒးရွင္း ဥကၠ႒ ေဒါက္တာသန္းစိန္က ေျပာၾကားသည္။

“ေဆးလိပ္ေသာက္တဲ့ သူေတြကုိ အေရးယူဖုိ႔ မဟုတ္ဘူး။ မေသာက္ရဘူး ဆုိတဲ့ေနရာမွာ မေသာက္ဖုိ႔ပဲ။ အခုဆုိ ေက်ာက္တံတား က ၁၁၄ ေနရာမွာ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းကေတာ့ ဒီဥပေဒကုိ လုိက္နာေနၿပီ ေျပာတယ္။ တကယ္ လုိက္နာမႈရွိ မရွိေလ့လာမယ္။ ခုလည္း ဆရာတုိ႔ ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကုိ ေဆးလိပ္ေငြ႕ ကင္စင္းေရးၿမိဳ႕အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္မႈေတြကုိ လုပ္ေနတယ္” ၎က ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေဆးလိပ္ လုံး၀ေသာက္ခြင့္မရွိေသာ ေနရာမ်ားျဖစ္သည့္ ဘာသာေရးဆုိင္ရာ ေနရာ ၃၅ ခု၊ ဟုိတယ္ႏွင့္ တည္းခုိခန္း ၂၄ ခု၊ စာသင္ေက်ာင္း ခုနစ္ခု၊ ေဆး႐ုံႏွင့္ ပန္းျခံ ႏွစ္ခု၊ အစုိးရဌာန အေဆာက္အအုံ ၄၀ ၊ ကုန္တုိက္ သံုးခု၊ ႐ုပ္ရွင္႐ုံ သံုးခု စုစုေပါင္း ၁၁၄ ခုကုိ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းမ်ား ေသာက္သုံးမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဥပေဒ အခန္း(၄)ပုဒ္မ၊(၆)ႏွင့္(၇)အရ ေဆးလိပ္ေငြ႕ ကင္းစင္ေရး ေနရာမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္၍ ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလမွ စတင္ကာ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

“စီးကရက္ဗူးေတြမွာ က်န္းမာေရး ထိခုိက္ႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့ အမွတ္အသား ပါရွိေပမယ့္ ေဆးလိပ္ကုိ ႐ႈ႐ိႈက္ရတာ အရသာတစ္ခုလုိ သေဘာထားၾကတယ္။ အခုဆုိ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြကအစ ခုိးေသာက္တယ္။ ဒါက ေဆးလိပ္ထဲကုိ တစ္ျခား မူးယစ္ေဆး၀ါးေတြ ထည့္ေသာက္ဖုိ႔ လမ္းစေဖာ္ေပးသလုိ ျဖစ္ေနတယ္”ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ၏ ေကာ္မတီ၀င္ (၅) ေဒၚသန္းျမင့္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

ကမၻာေပၚတြင္ ႏွစ္စဥ္ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီး သုံးစြဲမႈေၾကာင့္ အဆုတ္ကင္ဆာ၊ ခံတြင္းကင္ဆာ စသည့္ ေရာဂါအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ လူေပါင္း ေျခာက္သိန္းခန္႔ ေသဆုံးေနေၾကာင္း၊ တစ္ဆင့္ခံ ေဆးလိပ္ေငြ႕ေၾကာင့္ ေသဆုံးသည့္ လူေျခာက္သိန္းခန္႔တြင္ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔သည္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးသူငယ္မ်ား ျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

 

ကမၻာ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ FCTC 2030 စီမံခ်က္၀င္ႏုိင္ငံမ်ား ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံပါ၀င္ၿပီး ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ပစၥည္း ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ား၌ အထူးပံ့ပိုးမႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္

ေဆးလိပ္ကင္းစင္ေရးဇုန္အျဖစ္ ေၾကညာထားသည့္ ရန္ကုန္ကေလးေဆး႐ံုႀကီး၀င္းအတြင္း တစ္ေနရာကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-အိသဥၨာေက်ာ္)

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၊ FCTC အဖြဲ႕ႀကီးက FCTC 2030 စီမံခ်က္၀င္ႏုိင္ငံမ်ားအျဖစ္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၅ ႏုိင္ငံကို ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံပါ၀င္ၿပီး ယင္းႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းထိန္း ခ်ဳပ္ျခင္းဆိုင္ရာလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အထူးပံ့ပိုးမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

ေမ ၈ ရက္က ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ မကူးစက္ႏုိင္ေသာ ေရာဂါမ်ား ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရးဌာနခြဲသည္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၊ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းအျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္း (WHO,FCTC) ၊ ကုလသမဂၢ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအစီအစဥ္ (UNDP) အဖြဲ႕တို႔ႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ ျမန္မာႏုိင္ငံေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ပစၥည္း ေသာက္သံုးမႈထိန္းခ်ဳပ္ေရး မဟာဗ်ဴဟာမိတ္ဆက္ပြဲအခမ္းအနားကို ေနျပည္ေတာ္၌ က်င္းပခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ FCTC အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးသံုးစြဲမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ခိုင္မာစြာအေကာင္ အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ယခင္ကထက္ ပိုမိုအားေကာင္းစြာ ဆက္လက္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ FCTC သည္ ေဆးရြက္ႀကီးအသံုးျပဳမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံမ်ား စုေပါင္းအားထုတ္မႈပင္ျဖစ္ၿပီး FCTC အရ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားသည္ ေဆးရြက္ႀကီးေလွ်ာ့ခ်မႈႏွင့္ ေဆးလိပ္ေငြ႕႐ွဴ႐ိႈက္မႈကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ရန္ တိက်ခိုင္မာေသာ သာဓကမ်ားရွိသည့္ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္  FCTC ကို ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ေဖေဖာ္၀ါ ရီ ၂၇ ရက္က  စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

FCTC တြင္ ပါ၀င္ေသာ အဓိကအခ်က္မ်ားမွာ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ေပၚလစီမ်ားကို ေဆးရြက္ႀကီးကုမၸဏီမ်ား၏ ေႏွာင့္ယွက္ဟန္႔တားမႈမွ အကာအကြယ္ေပးရန္အတြက္ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားအား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ Guidelines မ်ား အၾကံျပဳတုိက္တြန္းထားေၾကာင္း၊ ေစ်းႏႈန္းႏွင့္ အခြန္အေကာက္ျမႇင့္တင္ျခင္းသည္ ေဆးရြက္ႀကီးသံုးစြဲမႈကို ေလ်ာ့နည္းေစေသာ (ထိေရာက္ၿပီး အေရးပါသည့္) နည္းလမ္းမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ အမ်ဳိးသားက်န္းမာေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားအျဖစ္ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းမ်ားအေပၚ အခြန္တိုးျမႇင့္ေကာက္ခံျခင္းႏွင့္ ေစ်းႏႈန္းျမႇင့္တင္ျခင္း ေပၚလစီကို ထည့္သြင္းေဆာင္ရြက္ရန္ တိုက္တြန္းထားေၾကာင္းႏွင့္ ထိေရာက္ေသာ အမ်ဳိးသားအဆင့္ ေဆးလိပ္ေငြ႕ကင္းစင္ေရး နည္းဥပေဒကို ေရးဆြဲအေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ လိုအပ္ၿပီး အလားအလာရွိေသာ တိုင္း၊ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ေဆးလိပ္ေငြ႕ကင္းစင္ေရးဥပေဒကို မိမိတို႔ေဒသအလိုက္ျပဳစု အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ အားေပးရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပါ၀င္သည္။