အိႏၵိယ-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ နန္းဖာလုံေစ်း မီးေလာင္ကြၽမ္းမႈေၾကာင့္ က်ပ္သိန္းေပါင္း ၁၇၀၀၀ ေက်ာ္ ဆုံး႐ႈံး

အိႏိၵယ-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ နန္းဖာလံုေစ်း မီးေလာင္ကြၽမ္းမႈကုိ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၈ ရက္ နံနက္ပုိင္းအထိ မီးၿငိႇမ္းသတ္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ေအာင္သူထြန္း)

အိႏၵိယ-ျမန္မာ နယ္စပ္ရွိ နန္းဖာလုံေစ်းတြင္ မီးေလာင္ကြၽမ္းမႈေၾကာင့္ က်ပ္သိန္းေပါင္း ၁၇၀၀၀ ေက်ာ္ဆုံး႐ႈံးခဲ့ၿပီး အေရာင္းအ၀ယ္မ်ား ယာယီရပ္ဆိုင္းထားရေၾကာင္း သိရသည္။

မီးေလာင္မႈမွာ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၇ ရက္ ည ၁၀ နာရီခန္႔က ေလာင္ကြၽမ္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ေဖေဖာ္၀ါရီ ၈ ရက္ နံနက္ ၂ နာရီခန္႔မွသာ မီးထိန္းႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးျမင့္ႏိုင္ဦးက ဆိုသည္။

“ေဖေဖာ္၀ါရီ ၇ ရက္ ည ၁၀ နာရီေလာက္မွာ နန္းဖာလုံေစ်း စေလာင္ၿပီး ၁၅ မိနစ္ေလာက္မွာ ေစ်းကုိေရာက္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာေတာ့ မီးကေလာင္ေနပါၿပီ။ ေနာက္ ရက္ နံနက္ ၂ နာရီေတာ့ ပုိင္ပုိင္ႏုိင္ႏုိင္ ၿငိႇမ္းသတ္ႏုိင္ပါၿပီ။ ဆုံး႐ႈံးမႈကေတာ့ ပစၥည္းနဲ႔ အေဆာက္အအံုတန္ဖုိးေပါင္းရင္ သိန္း ၁၇၀၀၀ ေလာက္ရွိပါတယ္။ ဆုံး႐ႈံးမႈအတြက္ကေတာ့ ေစ်းသည္ေတြေတာ္ေတာ္နစ္နာမႈ ရွိပါတယ္။ ျပန္လည္ၿပီး ထူေထာင္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ သက္ဆုိင္ရာေတြနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ဒါဆုိ ဒုတိယအႀကိမ္ပါ။ ဒီေစ်းက ၉၇-၉၈ ေလာက္က တစ္ႀကိမ္ေလာင္ဖူးပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေစ်းျပန္လည္တည္ေဆာက္တဲ့အခါမွာ ဒီလုိမီးေတြ မေလာင္ႏုိင္ေအာင္ မီးသတ္ကား သြားလာႏုိင္ဖုိ႔ ေစ်းျပန္လည္တည္ေဆာက္တဲ့အခါမွာ အားလုံးနဲ႔ ျပန္လည္ညႇိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္မွာပါ။ ေစ်းကုိ ရက္ပုိင္းအတြင္း ျပန္လည္ဖြင့္ဖို႔စီစဥ္ေနပါတယ္။ ေစ်း႐ုံကုိ တည္ေဆာက္ဖုိ႔လည္း ရွိသလုိ ေစ်း႐ုံမတည္ေဆာက္ခင္မွာ ယာယီဆုိင္ခန္းေတြ စီစဥ္ေပးမွာပါ”ဟု တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးျမင့္ႏိုင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

မီးေလာင္မႈအေၾကာင္းရင္းအား စံုစမ္း စစ္ေဆးလ်က္ရိွၿပီး ေစ်းတည္ေဆာက္မႈ အေနအထားအရ မီးသတ္ယာဥ္ ၀င္ထြက္သြားလာႏိုင္ရန္ အခက္အခဲရိွရာ မီးၿငိႇမ္းသတ္ရာတြင္ မ်ားစြာအခက္ေတြ႕ခဲ့ေၾကာင္း၊ မီးေလာင္မႈအား အိႏၵိယႏိုင္ငံဘက္မွ မီးသတ္ယာဥ္မ်ားလည္း လာေရာက္ကူညီခဲ့ေၾကာင္း၊ မီးေလာင္မႈတြင္ မီး႐ႈးမီးပန္းမ်ားလည္း ေပါက္ကြဲခဲ့ရာ ယင္းျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးႏိုင္ရန္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရိွေၾကာင္း တမူးခ႐ုိင္ မီးသတ္တာ၀န္ခံ ဦးေအာင္သူရေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

“မီး႐ႈးမီးပန္းေတြ ဘာေၾကာင့္ ေပါက္ေနတယ္ဆုိတဲ့အေၾကာင္းရင္းကုိ စိစစ္ေဖာ္ ထုတ္ေနဆဲေပါ့။ အေဆာက္အအံုနဲ႔ အိမ္ပုိင္ရွင္ကုိေတာ့ သိထားပါတယ္။ သူတုိ႔ကလည္း အဲဒီအိမ္မွာ လူမေနဘူးလုိ႔ေျပာပါတယ္။ မီးၿငိႇမ္းသတ္ေရးမွာ အဓိကအခက္အခဲရွိတာက ေစ်းျဖစ္တဲ့အတြက္ ေစ်း႐ုံေတြထဲ မီးသတ္ကားေတြ ဖြင့္ရေတာ့ လုံျခံဳေရးပုိင္းအားနည္း ေလ်ာ့နည္းသလုိျဖစ္သြားတယ္။ ေဘးက မဆုိင္တဲ့သူေတြ ပါ၀င္လာေတာ့ မီးသတ္ကားသြားဖုိ႔ အဆင္မေျပတဲ့အေနအထားေတြ႕ရပါတယ္ ။ ဆုိင္ခန္းပုိင္ရွင္ေတြၾကေတာ့လည္း ပစၥည္းေတြ ေရႊ႕ေျပာင္းၾကေတာ့ ရပ္ေစာင့္ေနရတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ မီးသတ္ကားတစ္စီးစာသြားဖုိ႔ မလြယ္တဲ့အေနအထားဆုိေတာ့ မီးသတ္ဖုိ႔အတြက္ ၾကန္႔ၾကာမႈရွိခဲ့ပါတယ္။ ေရရရွိေရး စနစ္အေနနဲ႔လည္း ဂါလံ ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ဆန္႔တဲ့ ေရကန္ႏွစ္ကန္ရွိေတာ့ မီးၿငိႇမ္းသတ္ေရးအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ပါတယ္။ မီးၿငိႇမ္းသတ္ေရးမွာၿမိဳ႕နယ္ခ႐ုိင္အတြင္းရွိတဲ့ မီးသတ္ကား ၁၂ စီးနဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံ မဏိပူရ္ျပည္နယ္ မုိးေရးၿမိဳ႕ဖက္က ႏွစ္စီးလည္း လာေရာက္ကူညီ ၿငိႇမ္းသတ္ေပးပါတယ္။ ေစ်းကေန စေလာင္တဲ့မီး မဟုတ္ပါဘူး”ဟု မီးသတ္တာ၀န္ခံ ဦးေအာင္သူရေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

မီးေလာင္ကြၽမ္းမႈေၾကာင့္ ပ်က္စီးခဲ့သည့္ နန္းဖာလံုေစ်းမွ ဆိုင္ခန္းအခ်ဳိ႕ကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု- ေအာင္သူထြန္း)

မီးေလာင္မႈမွာ ေျဗာက္အိုးမ်ားသိုေလွာင္ထားသည့္ ဂိုေဒါင္ႏွင့္ ေနအိမ္မွ စတင္ေလာင္ ကြၽမ္းျခင္းျဖစ္သည္ဟု ယူဆရေၾကာင္း၊ မီးေလာင္ရာတြင္ ေျဗာက္အိုးမ်ားကိုပါ ေလာင္ကြၽမ္းခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ မီးေလာင္မႈ ပိုမိုမ်ားျပားခဲ့ျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း နန္းဖာလုံေစ်းမွ လုံျခံဳေရးမွဴး ကုိဟန္၀င္းေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က တစ္ဖက္ႏုိင္ငံအိႏၵိယနဲ႔နီးတယ္ဆုိေတာ့ ခါတုိင္းလည္း ေသနတ္ေတြ ပစ္ေနၾကေပါ့။ ပထမၾကားတာက ေျဗာက္အိုးသံ အဆက္မျပတ္ထြက္တဲ့ဟာ အဲဒါကုိ တစ္ဖက္ႏုိင္ငံ တုိက္ပြဲျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္။ အဲဒီလုိျဖစ္တုိင္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ နန္းဖာလုံ ျခံစည္း႐ုိးကုိ မီးေရးထင္းေရးအတြက္ ပုိက္ေတြ သြယ္တန္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာပဲ ေစ်းထဲကေနၿပီး မီး႐ႈးမီးပန္းေတြ ေထာင္ထြက္ေနတာပါ။ ဒါနဲ႔ ေစ်းထဲ မီးေလာင္ေနတာဆုိၿပီး အိမ္ထဲ ၀င္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ၿငိႇမ္းသတ္ေနဆဲမွာ ဂုိေထာင္ကေနၿပီးေတာ့ ဗုံးကြဲသလုိ ေျဗာက္အုိးေတြကြဲတာ ေနာက္ကေန မီးလုံးေတြက လူေနာက္လုိက္ခဲ့လုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔လည္း ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။ နန္းဖာလုံေစ်း ေတာင္ဖက္ အစြန္ဆုံးထိ ေရာက္သြားတယ္။ နန္းဖာလုံေစ်းက အိမ္၀င္းေတြနဲ႔ေရာေနတာ။ ျခံစည္း႐ိုးသီးသန္႔မရွိဘူး။ နန္းဖာလုံအိမ္၀င္းမွာရွိတဲ့ ဂုိေထာင္အတြင္းဆုံးက စေလာင္တာ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ဂုိေဒါင္ႏွစ္လုံးေလာင္ေနၿပီ။ ေျဗာက္အုိးေတြကြဲေတာ့ အဲဒီ ကေန ေမြ႕ယာေရာင္းတဲ့ ဂုိေဒါင္ကိုကူးၿပီး ထပ္ကြဲေတာ့ လုံး၀မႏုိင္သလုိ ျဖစ္သြားတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ယူဆခ်က္ကေတာ ့ေျဗာက္အုိးဂုိေဒါင္စေလာင္တယ္လို႔ ထင္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ စေရာက္ခ်ိန္မွာ ဂုိေဒါင္တစ္လုံးက ေပါက္ကြဲၿပီး ေလာင္သြားၿပီ။ ေနာက္ထပ္ ေပါက္ကြဲၿပီး ေက်ာျခင္းကပ္ရက္ ဂုိေဒါင္ကို ကူးတာ။ အဲဒါကုိ ၿငိႇမ္းေနဆဲမွာပဲ ထပ္ကြဲေတာ့ မႏုိင္ေတာ့တာ”ဟု ၎က ဆို သည္။

နန္းဖာလံုေစ်းတြင္ ေျဗာက္အိုးမ်ား သိုေလွာင္ထားသည့္ ဆိုင္မ်ားစြာရိွေၾကာင္း၊ ယခုကဲ့သို႔ျဖစ္ပြားျခင္းေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ စိစစ္ၾကပ္မတ္မႈမ်ားကို ေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း မီးေလာင္မႈေၾကာင့္ က်ပ္သိန္းႏွစ္ရာခန္႔ ဆံုး႐ံႈးခဲ့သူ ဦးေမာင္တာက ေျပာၾကားသည္။

“လူေနအိမ္ေတြကေန ေျဗာက္အုိးေတြ ထားတယ္။ အဲဒီကေန ကူးစက္တာပါ။ ေျဗာက္အုိးေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈကုိေတာ့ တားဆီးပိတ္ပင္မႈလုပ္သင့္ပါတယ္။ ေနာက္ေနာင္ ဒါမ်ဳိးမျဖစ္ဖုိ႔ရာေပါ့။ ကြၽန္ေတာ့္ဆုိင္ခန္းလည္း ဒီအထဲမွာရွိေနပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္က ေစ်းေကာ္မတီလည္းျဖစ္ေတာ့ ဆုိင္ခန္းကုိပစ္ၿပီး ေစ်းရဲ႕မီးေဘးအႏၲရာယ္ကာကြယ္ဖုိ႔ ေရရေအာင္ လုပ္ေပးေနတာပါ”ဟု နန္းဖာလုံေစ်းတြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ေစ်းေရာင္းခဲ့သူ ဦးေမာင္တာက ေျပာၾကားသည္။

နန္းဖာလံုေစ်းမွာ အိႏိၵယ- ျမန္မာနယ္စပ္တြင္ တည္ရိွကာ ႏွစ္ႏိုင္ငံကုန္သြယ္မႈတြင္ အဓိကအေရးပါသည့္ေနရာတစ္ခုဟု ဆိုႏိုင္ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေစ်းျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ရန္ အျမန္ဆံုးေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ဦးျမင့္ႏိုင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

“နန္းဖာလုံေစ်းက အိႏၵိယ-ျမန္မာ ကုန္သြယ္မႈအေကာင္းဆုံးေနရာလုိ႔ ေျပာလုိ႔ရပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ မီးေလာင္လုိ႔ ပိတ္ထားရတယ္ဆုိေတာ့ ယာယီထိခုိက္မႈေတာ့ ရွိပါတယ္။ ေစ်းျပန္လည္ဖြင့္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားမွာပါ။ မီးေလာင္ၿပီဆုိေတာ့ အမွတ္ (၂) ဂိတ္ကေနသြားတဲ့ကုန္သြယ္မႈေတာ့ ရပ္ဆုိင္းေနပါတယ္။ ျပန္ဖြင့္လုိ႔ရေအာင္ ႀကိဳးစားပါမယ္။ ေစ်းတစ္ျခမ္းျပန္လည္ဖြင့္လုိ႔ရပါၿပီ။ ေလာင္သြားတဲ့ တစ္ျခမ္းကုိလည္း ယာယီျပန္ဖြင့္မွာပါ”ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး တမူးၿမိဳ႕နယ္ အိႏၵိယ-ျမန္မာ နယ္စပ္တြင္ တည္ရွိေသာ နန္းဖာလုံေစ်းသည္ အိႏၵိယႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ျပည္နယ္ခုနစ္ခုကုိ လူသုံးကုန္ပစၥည္းမ်ား အဓိကေရာင္းခ်ေနေသာေစ်းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၁၉၉၅-၁၉၉၆ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ကာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ မီးတစ္ႀကိမ္ေလာင္ကြၽမ္းခဲ့ၿပီး ယခုအႀကိမ္ေလာင္ကြၽမ္းမႈသည္ ဒုတိယအႀကိမ္ျဖစ္ကာ ဆုိင္ခန္း ၅၃ ခန္းႏွင့္ အိမ္ခုနစ္လံုး ဆုံး႐ႈံးခဲ့သည္။

ေစ်း

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ေစ်းတစ္ေစ်းျမင္ကြင္း (ဓာတ္ပုံ-ၾကည္ႏုိင္)

နံနက္ ၅ နာရီခြဲေက်ာ္ေက်ာ္ လင္းလုလု အခ်ိန္ေလာက္ဆိုလွ်င္ အိမ္အျပင္ဘက္မွ  ‘အစ္မ’ လို႔ေခၚကာ ဆိုင္ေသာ့လာယူေသာ ျဖဴၿငိမ္း၏ေခၚသံကို ၾကားရေလသည္။ အိပ္ရာထဲမွာ ေကြးေနေသာ ဇနီးသည္ကလည္း ‘ေဟ’ လို႔ထူးကာ လူးလဲထၿပီး ေစ်းအိတ္ထဲမွ ဆိုင္ခန္းေသာ့ကို ထ,ေပးေနက် ျဖစ္သည္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတာၿမိဳ႕ေစ်းေလးမွာက ၿမိဳ႕ကေစ်း႐ုံေတြလို သူ႔အခ်ိန္နဲ႔သူ ဖြင့္ရပိတ္ရေသာ ေစ်းမ်ဳိးမဟုတ္။ မနက္လင္းတာနဲ႔ ဆိုင္ဖြင့္ ခင္းၿပီးသားျဖစ္ေအာင္ ေစာေစာလာၿပီး ဆိုင္ဖြင့္ေလ့ရွိၾကသည္။ ဒါေၾကာင့္ ဆိုင္မွာလုပ္တဲ့ ကေလးမေလးကိုဆိုင္ကို ေစာေစာသြား ႀကိဳဖြင့္ၿပီး ခင္းခိုင္းရသည္။ ခဏေနမွ ဇနီးသည္က မ်က္ႏွာသစ္၊ အ၀တ္အစားလဲ ျပင္ဆင္ၿပီး ေနာက္ကေန ဆိုင္ကို လိုက္သြားရသည္။ အိမ္နဲ႔ ဆိုင္နဲ႔က ငါးမိနစ္ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္ရသည္။ ဆိုင္က အပ္ခ်ဳပ္ပစၥည္းနဲ႔ အလွကုန္ဆိုေတာ့ ျပင္ရဆင္ရခင္းရတာ လက္၀င္သည္။ ဇနီးသည္ ဆိုင္ေရာက္သည့္ အခ်ိန္အထိ ဆိုင္ကခင္းလို႔ မၿပီးတတ္ေသးေတာ့ ၀ိုင္းၿပီးခင္းရသည္။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ေအးေအးေဆးေဆး အေတာ္ၾကာမွ ေစ်းကို လိုက္ေလ့ရွိသည္။

ဆိုင္က ေစ်းအလယ္ေကာင္ေလာက္မွာ ျဖစ္သည္။ ေစ်းက စနစ္တက်နဲ႔ သူ႔အတန္းနဲ႔ သူမဟုတ္။ အကုန္လုံး အေရာေရာ အေထြးေထြး ျဖစ္သည္။ အထည္ဆိုင္၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ဆိုင္၊ ကုန္ေျခာက္ဆိုင္၊ သစ္သီး၀လံဆိုင္၊ မုန္႔ဟင္းခါး၊ မုန္႔တီ၊ အသုပ္ဆိုင္ စသည္ျဖင့္ ေရာေထြးေနသည္။ ေစ်းေျမာက္ဘက္ျခမ္းမွာက ၾကက္သား၊ ၀က္သား၊ သားငါးဆိုင္ေတြ ရွိသည္။ ေစ်းအေရွ႕ဘက္ျခမ္းမွာက အမ်ားစုက ဟင္းသီးဟင္းရြက္ဆုိင္ေတြမ်ားသည္။ ငါးသည္၊ ၾကက္သားသည္တို႔ႏွင့္ ေရာေနသည္။

ကြၽန္ေတာ္က ေစ်းအေရွ႕ဘက္ျခမ္း အေပါက္ကပဲ၀င္ေလ့ရွိသည္။ လူသြားလမ္းက်ဥ္းေလးက အျမဲတမ္းလိုလို ဗြက္ထေနတတ္သည္။ ေသြးရဲရဲ သံရဲရဲျဖင့္ ခုတ္ထစ္ေနေသာ သားငါးဆိုင္ေရွ႕က ျဖတ္ေလွ်ာက္ရတိုင္း အညႇီနံ႔က ေထာင္းခနဲ ႏွာေခါင္းထဲ ၀င္လာေလ့ရွိသည္။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အၿပိဳင္ေစ်းေခၚေနေသာ အသံေတြျဖင့္ ဆူညံေနသည္။ သားငါးေတြကို အျမဲတမ္းခုတ္ထစ္ေနရလို႔ပဲလား မသိသူတို႔ပုံစံေတြကလည္း ခက္ထန္ ၾကမ္းတမ္းေနသလို ထင္ရသည္။ ဒါေၾကာင့္ပဲလားမသိ ရပ္ကြက္ထဲ မိန္းမအခ်င္းခ်င္း ေအာ္ဟစ္ရန္ျဖစ္ေနတဲ့အခါ ငါးစိမ္းသည္ေတြက်ေနတာပဲလို႔ ေျပာၾကတာ ျဖစ္ေပမည္။ ဒါကလည္း ဘ၀ေပးအေျခအေနအရ သူတို႔မွာ ႏူးညံ့ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေနလို႔မရ။ ဣေႁႏၵႀကီးတစ္ခြဲသားနဲ႔ ေနလို႔မရေတာ့ ဘ၀ရဲ႕ ၀မ္းစာအတြက္မို႔ နည္းနည္းေတာ့ အ႐ိုင္းဆန္ရေပမည္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ေစ်းသည္ေတြကေတာ့ အနီးအနားကရြာေတြက လာေရာင္းၾကတာ ျဖစ္သည္။ သူ႔ရာသီအလိုက္ေပၚေသာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား ျဖစ္သည္။ မိႈေပါက္တဲ့ ရာသီတုန္းကဆိုလွ်င္ မိႈလာေရာင္းၾကသူေတြ အေတာ္မ်ားသည္။ အခုရာသီကေတာ့ ပဲသီး၊ ခရမ္းသီး၊ အာလူး၊ ၾကက္သြန္သည္ေတြ မ်ားသည္။

ဆိုင္က ၈ နာရီ၊ ၉ နာရီေလာက္ဆိုလွ်င္ လူ႐ႈပ္တတ္သည္။ ရြာကလာေရာင္းၾကတဲ့ ေစ်းသည္ေတြက အဲဒီအခ်ိန္ဆိုလွ်င္ ေရာင္းလို႔ကုန္ၿပီဆိုေတာ့ သူတို႔လိုအပ္တာေလးေတြ အျပန္မွာ ၀ယ္သြားေလ့ရွိၾကသည္။ ဆင္းရဲၿပီး ႐ိုးသားတဲ့ ေတာသူေတာင္သားေတြမွာ ၀ယ္ေနက်ပစၥည္းေလးမ်ား ၅၀၊ ၁၀၀၊ ၂၀၀ ေစ်းတက္သြားၿပီးလို႔ ေျပာလိုက္လွ်င္ သူတို႔မွာ ၀ယ္ဖို႔ လက္တြန္႔သြားေလ့ရွိၾကသည္။ လက္တြန္႔မယ္ဆိုလည္း တြန္႔စရာေပပဲ။ တက္သြားတဲ့ ေစ်းကလည္း ဘယ္ေတာ့မွ ျပန္က်ေလ့မရွိ။ ဒီထက္ ထပ္ထပ္တက္ဖို႔ပဲရွိသည္။ ေငြကို ဆင္းဆင္းရဲရဲ ရွာေဖြေနရသူေတြအဖို႔ေတာ့ ၁၀၀၊ ၂၀၀ ကအစ စိစစ္သုံးစြဲရတာျဖစ္သည္။ ေငြတြင္းနက္တယ္ဆိုတာ သူတို႔အသိဆုံးပဲ မဟုတ္လား။

ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် ေစ်းထဲေနေနရတာဆိုေတာ့ လူေတြရဲ႕သေဘာကို ပိုၿပီးသေဘာေပါက္လာရသည္။ လူေတြအဖို႔မွာက ေစ်းဆိုတာကို ကင္းကင္းေနလို႔ရသည့္ အရာမဟုတ္ေတာ့ ေစ်းထဲမွာက လူေပါင္းစုံသည္။ လူတန္းစား အလႊာစုံသည္။ ခ်မ္းသာတဲ့သူ၊ ဆင္းရဲတဲ့သူ၊ ႏွေျမာတြန္႔တိုတတ္သူ၊ ရက္ေရာတတ္သူ၊ ႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္သူ၊ ေကာက္က်စ္သူစသျဖင့္ ေစ်းထဲမွာ လူေပါင္းစုံ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္သည္။ ေစ်းထဲမွာဆိုလွ်င္ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ရင္းႏွီးေသာ အေပါင္းအသင္းျဖစ္ေစဦးေတာ့ အၿပိဳင္အဆိုင္စိတ္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ကြယ္ရာတစ္ေယာက္ အတင္းေျပာတတ္သည့္ ေနရာမ်ဳိးျဖစ္သည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ဆိုရလွ်င္ ေစ်းထဲတြင္ ဟန္ေဆာင္ေကာင္းသည့္ ဆက္ဆံေရးတို႔ထြန္းကားရာ အရပ္ဟုလည္း ဆိုရႏိုင္သည္။ မည္သို႔ပင္ စိတ္ထဲ မၾကည္မသာ ျဖစ္ေနေစကာမူ ေစ်း၀ယ္သူကိုေတာ့ အျပံဳးျဖင့္ ရႊန္းရႊန္းေ၀ေအာင္ ေျပာဆိုဆက္ဆံႏိုင္သည္။

ေစ်းထဲမွာက တစ္ဆိုင္နဲ႔တစ္ဆိုင္က သူ႔အရိပ္အကဲ၊ ကိုယ့္အရိပ္အကဲခတ္ေနေလ့ ရွိၾကေသးသည္။ တစ္ဆိုင္နဲ႔တစ္ဆိုင္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ျဖစ္ေနလည္း တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္က ခပ္တန္းတန္းသာ၊ အေခၚအေျပာ သိပ္မရွိ၊ ေဘးခ်င္းကပ္လ်က္ဆိုင္ျဖစ္ေနလည္း တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္က ခပ္စိမ္းစိမ္းသာ။ အျပင္မွာေတြ႕ၾကေတာ့လည္း တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ဟန္လုပ္ျပံဳးျပ ႏႈတ္ဆက္ၾကနဲ႔ ေစ်းဆိုတဲ့အတိုင္း ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးေတြမွာလည္း အေရာင္းအ၀ယ္ဆန္ဆန္ ျဖစ္လာၾကသည္ထင္သည္။

ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ဆိုင္မွာ ေတာက္တိုမည္ရ ၀ိုင္းကူ႐ုံ အဆင့္ေလာက္ပဲ ရွိပါသည္။ သူတို႔လို ၀ယ္သူကို ရႊန္းရႊန္းေ၀ေအာင္ ေျပာၿပီး မေရာင္းတတ္ေတာ့ ထုတ္သီးၾကယ္သီး ေအာ္ဒါမွာၿပီး ႐ိုက္ခိုင္းမွသာ ထုတ္သီး႐ိုက္ေပးရတဲ့ အလုပ္ပဲရွိပါသည္။ က်န္တဲ့အခ်ိန္က ေကာင္တာမွာထိုင္ၿပီး ေငြအမ္းေပး႐ုံသာပဲ ျဖစ္သည္။

အခုလည္း ဇနီးသည္ အိမ္ကို ထမင္းစားျပန္ၿပီမို႔ ေကာင္တာမွာထိုင္လိုက္ေတာ့ ေကာင္တာမွာ ခ်ိတ္ဆြဲထားတဲ့ ေငြပန္းရနံ႔က ႏွာေခါင္းထဲကို သင္းျပန္႔စြာ ၀င္ေရာက္လာသည္။ ဇနီးသည္က ေစ်းထဲမွာ ပုံမွန္လိုက္ေရာင္းေနေသာ ကေလးမေလးဆီကေန အျမဲတမ္း ၀ယ္ၿပီး ခ်ိတ္ဆြဲထားတတ္သည္။ ကေလးမေလးကလည္း ရာသီအလိုက္ ေပၚတဲ့ပန္းေတြကို သီကုံးၿပီး ေစ်းထဲက ဆိုင္ေတြမွာ လိုက္ေရာင္းေလ့ရွိသည္။ ဆိုင္ေရွ႕ ေရာက္လာၿပီဆို ‘အစ္မ ပန္းယူဦးမလား’ ဟု ေမးတတ္သည္။ ဇနီးသည္ကလည္း အျမဲတမ္း အားေပး၀ယ္ယူေနက်ပဲ ျဖစ္သည္။

ကြၽန္ေတာ္ ေန႔စဥ္လိုလို အဲဒီ သားငါးတန္းေတြေရွ႕က ျဖတ္ျဖတ္လာခဲ့ရသည္။ ညႇီစို႔စို႔အနံ႔ေတြ ရွဴ႐ႈိက္ခဲ့ဖူးေပမဲ့ တစ္ခါမွ ကိုယ့္ဘ၀ကိုယ္၌ကလည္း ညႇီစို႔စို႔အနံ႔ေတြ ထြက္လိမ့္မယ္လို႔ တစ္ခါမွ မစဥ္းစားခဲ့ဘူး။ စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခႏၶာကိုယ္ကလည္း ေခြၽးနံ႔လို မေကာင္းတဲ့အနံ႔ေတြ ထြက္သည္။ ခႏၶာကိုယ္ကထြက္တဲ့ အနံ႔ေတြကို ဖုံးကြယ္ဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရေမႊးဖ်န္းၾကသည္။ ခ်ဳိင္းမွာလိမ္းတဲ့ Roll on ေတြ သုံးၾကသည္။  မနက္လင္းတာနဲ႔ ပါးစပ္က အနံ႔မထြက္ေအာင္ သြားတိုက္ရသည္။ ေခြၽးေတြ သံေတြနဲ႔ တစ္ရက္ေလာက္ ေရမခ်ဳိးမိလွ်င္ ခႏၶာကိုယ္က အနံ႔ေတြ ထြက္ခ်င္သည္။

ဘ၀ဆိုတာ အျမဲတမ္း အဆိုးခ်ည္းျမင္ေနလို႔လည္း မရသလို အျမဲတမ္း အေကာင္းခ်ည္းပဲ ေမွ်ာ္လင့့့္ေနလို႔လည္း မရႏိုင္ပါဘူး။ ကိုယ့္ခံယူခ်က္၊ ကိုယ့္အျမင္၊ ကိုယ္လုပ္ေဆာင္တဲ့ ႀကိဳးစားမႈအတိုင္းပဲ တန္ျပန္သက္ေရာက္မႈ ရွိလာမွာပဲျဖစ္သည္။ ေနပူထဲသြားေနသူ ေနာက္သူ႔အရိပ္က ေနာက္က တေကာက္ေကာက္လိုက္ေနသလို ကိုယ့္လုပ္ရပ္ေတြရဲ႕ အက်ဳိးဆက္ကလည္း ေနာက္က ထပ္ၾကပ္မကြာ လိုက္ေနမွာပဲ ျဖစ္သည္။ စိတ္ညစ္စရာ အေၾကာင္းေတြခ်ည္းေတြးေနရင္ေတာ့ စိတ္ညစ္စရာေတြခ်ည္းပဲ ေတြ႕ေပလိမ့္မည္။ ကိုယ့္ဘ၀ကို စိတ္သက္သာရာရေစတဲ့ ေပ်ာ္ရႊင္စရာေကာင္းတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြကိုလည္း ေတြးၾကည့္လို႔ရႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ကြၽန္ေတာ့္မွာ ေပ်ာ္စရာေကာင္းတဲ့ အေၾကာင္းကို ထပ္ကာတလဲလဲ မေတြးမိေပမဲ့ စိတ္ညစ္စရာ၊ အဆင္မေျပတဲ့ အေၾကာင္းကိုေတာ့ သတိရတိုင္း မၾကာခဏေတြးၿပီး စိတ္ညစ္ေနမိတတ္သည္။

ကဗ်ာဆရာ ထြန္းေ၀ျမင့္ရဲ႕  ‘ေစ်း’ ဆိုတဲ့ ကဗ်ာကိုဖတ္ၿပီး ေစ်းထဲက ဆိုင္မွာထိုင္ၿပီး တစ္ေမွ်ာ္တစ္ေခၚ စဥ္းစားေနမိသည္။ ‘အစ္ကို ဒါေလးက ဘယ္ေလာက္လဲဗ်’ တဲ့။ အသံၾကားလို႔ လွမ္းၾကည့္လိုက္ေတာ့ ေကာင္မေလးတစ္ေယာက္ သူ႔လက္ထဲမွာ ကိုင္ထားတာက Velvet Lotion  ဘူးေလးတစ္ဘူး။ ၆၅၀ ညီမေလးလို႔ ေျပာလိုက္ေတာ့  ‘ဟင္ အရင္က ၆၀၀ ပါ’ ‘ဟုတ္တယ္ ညီမေလး။ ၅၀ ေစ်းတက္သြားတာ တစ္ရက္ႏွစ္ရက္ပဲ ရွိေသးတယ္။ သူ႔ၾကည့္ရတာ ၀ယ္ရမလား မ၀ယ္ရဘူးလား ခ်ီတုန္ခ်တုန္ျဖစ္သြားတဲ့ ပုံပါပဲ။ ကြၽန္ေတာ္ကလည္း ကဗ်ာဖတ္ၿပီးစမို႔ စိတ္ေကာင္းေလး ၀င္ေနတာနဲ႔ ‘ကဲပါ ညီမေလးယူခ်င္ရင္ ၆၀၀ နဲ႔ပဲ ယူသြားလိုက္ေတာ့’ လို႔ ေျပာလိုက္ေတာ့ ကေလးမေလးရဲ႕မ်က္ႏွာက လက္ခနဲ ျဖစ္သြားၿပီး လက္ထဲဆုပ္ကိုင္လာတဲ့ ၅၀၀ တန္ ေလးတစ္ရြက္နဲ႔ တစ္ရာတန္ေလးတစ္ရြက္ကို တစ္ခါတည္းေပးၿပီး ၀ယ္သြားေလသည္။ ကြၽန္ေတာ္လည္း ေစ်း၀ယ္သြားတဲ့ ေကာင္မေလးရဲ႕ ေက်ာျပင္ကိုၾကည့္ရင္း စိတ္ထဲမွာ ၾကည္ႏူးၿပီး ေက်နပ္ႏွစ္သက္မိတဲ့ ခံစားမႈေလးနဲ႔ ျပံဳးေနလိုက္မိသည္။

ပုဇြန္ေတာင္ ၅၂ လမ္း ေန႔ညေစ်းတြင္ ေစ်းေရာင္းခ်ရန္ ေစ်းသူေစ်းသား ၂၀၀ ေက်ာ္အတြက္ ေစ်းေရာင္းခ်ခြင့္ Smart Card မ်ား ထုတ္ေပး

ေစ်းသည္မ်ားအား ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ စည္ပင္သာယာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး႐ုံးတြင္ Smart Card မ်ား ထုတ္ေပးေနစဥ္

ပုဇြန္ေတာင္ ၅၂ လမ္း ေန႔ညေစ်းအတြက္ ေစ်းေရာင္းခ်ႏုိင္ရန္ ေစ်းသူေစ်းသား ၂၀၀ ေက်ာ္အတြက္ ေစ်းေရာင္းခ်ခြင့္ Smart Card မ်ားအား ဒီဇင္ဘာ ၂၈ ရက္တြင္ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ၿမိဳ႕နယ္စည္ပင္သာယာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး႐ုံး၌ ထုတ္ေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“ဒီေစ်းက ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ လမ္းမႀကီးမွာ ေရာင္းတဲ့ လမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီလမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြကုိ စနစ္တက် ေစ်းေရာင္းလုိ႔ရေအာင္ ပုဇြန္ေတာင္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ေတြ စီစဥ္တာျဖစ္တယ္။ သက္ဆုိင္ရာၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာက တာ၀န္ရွိသူေတြကလည္း ၀ုိင္းကူၾကပါတယ္။ ၅၁ လမ္းနဲ႔ ၅၂ လမ္းက ေစ်းသူ ေစ်းသားနဲ႔ လမ္းသူလမ္းသားေတြ ျပႆနာ မတက္ေအာင္ သံဆူးႀကိဳးေတြ ကာထားပါတယ္။ ေစ်းတဲေတြအတြက္ အလွဴရွင္ရွာလုိက္တာ Samparoo ကုမၸဏီက လွဴတယ္။ အဲဒီတဲေတြကုိ အေသေဆာက္ထားတယ္။ မနက္သမားက ပစၥည္းကုိယူလာမယ္၊ မနက္ေရာင္းမယ္။ ၁၂ နာရီက်ရင္ သူကသူ႔ပစၥည္းနဲ႔ သူ႔အမိႈက္ကုိ သိမ္းရမယ္။ အမိႈက္ထားမယ့္ ေနရာလည္း ထားထားတယ္။ အမိႈက္အိတ္ေတြလည္း ထားထားတယ္။  မီးကုိလည္း ၿမိဳ႕နယ္မန္ေနဂ်ာနဲ႔ ညႇိႏိႈင္းၿပီး ေရႊသံလြင္ကုမၸဏီက လွဴတယ္။ တစ္ဆုိင္ကုိ မီးတစ္လုံးထြန္းထားတယ္။ ညဘက္ပုိင္းကုိေတာ့ လုံျခံဳေရးထားတယ္။ ၀န္ထမ္းႏွစ္ေယာက္ ထားတယ္။ Smart Card ရၿပီးတဲ့သူေတြက ရၿပီးၿပီးခ်င္း ေစ်းေရာင္းခ်လုိ႔ ရပါၿပီ။ ေစ်းဖြင့္ပြဲကုိေတာ့ ၂၀၁၈ ဇန္န၀ါရီ ဒုတိယပတ္မွာ ျပဳလုပ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁)မွ တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္  ဦးခင္ေမာင္၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

ေစ်းသူေစ်းသားမ်ားအတြက္ ထုတ္ေပးသည့္ Smart Card တစ္ခုသည္ က်ပ္ ၅၀၀ ခန္႔သာ က်သင့္ေသာ္လည္း အေထြေထြကုန္က်စရိတ္မ်ားအတြက္ တစ္ဦးလွ်င္ က်ပ္ ၁၅၀၀၀ ေကာက္ခံမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ နံနက္ပုိင္းေရာင္းခ်မည့္ ေစ်းသည္ ၉၅ ဦးႏွင့္ ညေန ပုိင္းေရာင္းခ်မည့္ ေစ်းသည္ ၁၂၅ ဦးခန္႔ရွိေၾကာင္း ေစ်းဆုိင္တဲမ်ားအတြက္လည္း တစ္ဦးလွ်င္  ၁၅၀၀၀ ခန္႔ေကာက္ခံသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“၅၂ လမ္း ေန႔ ညေစ်းကုိ ေရႊ႕ရတဲ့အတြက္ သိပ္ၿပီးအဆင္ေျပမလားဆုိေတာ့ ထင္လည္းထင္တယ္။ မထင္လည္း မထင္ဘူး။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ေကာင္းတာလုပ္ေပးတဲ့အတြက္ ေျပာင္းတာက ေျပာင္းရမွာပဲ၊ အဆင္မေျပလည္း ေျပာင္းရမွာပဲ။ ကုိယ္တစ္ဦး တစ္ေယာက္တည္း ဆႏၵမျဖစ္ဘူးေလ၊ ခက္ခဲေနတာက ဘာလဲဆုိေတာ့ အသုပ္ေရာင္းတယ္ဆုိေတာ့ ဆုိင္ခုံရွိရမယ္။ လက္ရွိေရာင္းတာက လမ္းေဘးမွာ ေရာင္းေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ခုံအစုတ္နဲ႔ ေရာင္းလည္း အဆင္ေျပတယ္။ အခုေျပာင္းရမယ္ဆုိေတာ့ အကုန္လုံးကုိ အသစ္ေတြ၀ယ္ရမယ္။ ေနတာက ေဒါပုံမွာဆုိေတာ့ ပစၥည္းေတြကုိ ေဒါပုံကုိျပန္သယ္ဖုိ႔ ကားခက အသြားအျပန္ ၄၀၀၀ ေလာက္ရွိတယ္။ အျမတ္ကလည္း အဲဒီေလာက္မရွိေတာ့ အဆင္မေျပႏုိင္ဘူး။ ကြၽန္မေရာင္းတဲ့ပစၥည္းေတြက လမ္းသြားလမ္းလာေတြက အလြယ္တကူ၀ယ္စားတဲ့ဟာ။ အခုလုိေျပာင္းလုိက္တဲ့ေနရာကို တကူးတက လာမ၀ယ္စားေလာက္ဘူး” ဟု အသုပ္၊ ေကာက္ညႇင္းေပါင္း၊ ပဲျပဳတ္ ေရာင္းခ်သည့္ မခုိင္က ေျပာၾကားသည္။

အဆုိပါ ၅၂ လမ္း ေန႔ညေစ်းတြင္ ေစ်းခန္းေပါင္း ၁၃၀ ခန္႔ရွိေၾကာင္း၊ ေစ်းတဲမ်ားသည္ ရွစ္ေပေက်ာ္ခန္႔ရွိေၾကာင္း၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလမ္း၊ အေနာ္ရထာလမ္း၊ မဟာဗႏၶဳလလမ္း၊ ဗိုလ္ျမတ္ထြန္းလမ္း၊ ကုန္သည္လမ္း၊ ဗုိလ္တေထာင္ ဘုရားလမ္း၊ ေအာက္ပုဇြန္ေတာင္ႏွင့္ အထက္ပုဇြန္ေတာင္လမ္းရွိ ေစ်းသည္မ်ားကုိ စာရင္းေကာက္ယူခဲ့ေၾကာင္း၊ ေစ်းသည္မ်ားကုိ ေစ်းေနရာအတြက္ မဲႏိႈက္ေရြးခ်ယ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ဦးခင္ေမာင္၀င္းက ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ယင္းပုဇြန္ေတာင္ ေန႔ညေစ်းတန္း ေစ်းေရာင္းခ်ခြင့္ရရွိသူမ်ားအေနျဖင့္ မူလေရာင္းခ်ခဲ့သည့္ေနရာတြင္ ေျခာက္ရက္ခန္႔အထိ ေရာင္းခ်ႏုိင္ေသးေၾကာင္း၊ ၂၀၁၈ ဇန္န၀ါရီ ၃ ရက္တြင္ ေန႔ညေစ်းတန္းသုိ႔ လာေရာက္ေရာင္းခ်ျခင္းမျပဳပါက ရရွိထားသည့္ ဆုိင္ခန္းေနရာကို ျပန္လည္သိမ္းယူခံရမည္ျဖစ္ၿပီး ယခင္ေရာင္းခ်သည့္ ေနရာအတုိင္း ေစ်း ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ပါက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ဥပေဒျဖင့္ အေရးယူခံရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဆုိင္ခန္းေနရာရရွိသူမ်ားအေနျဖင့္ တစ္ဆင့္ ျပန္လည္ငွားရမ္းျခင္း၊ ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခြင့္မရွိေၾကာင္း၊ ေရဖုိး၊ အမိႈက္၊ လုံျခံဳေရးႏွင့္ မီတာခမ်ားအတြက္ လစဥ္ေၾကးေပးသြင္းရမည္ျဖစ္ၿပီး အဆုိပါအဖုိးအခမ်ားအတြက္ ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္ႏွင့္ ဆက္လက္ညႇိႏိႈင္းသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးခင္ေမာင္၀င္းက ေျပာသည္။

ေစ်းေတြကို အဆင့္ျမႇင့္ရမွာလား၊ လမ္းေတြကို ခ်ဲ႕ရမွာလား . . .

ႏုိင္ငံျခားသားခရီးသြားမ်ားကုိ ဆြဲေဆာင္ႏုိင္သည့္ ေနရာတစ္ခုျဖစ္ေသာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းအား ဒီဇင္ဘာ ၁၇ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ၾကည္ႏုိင္)

 

“ယခု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ျပႆနာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ၊ ေရဆိုးစြန္႔ပစ္မႈ၊ အညစ္အေၾကးစြန္႔ပစ္မႈ၊ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး အားလံုးပါပဲ” ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာ သန္းျမင့္ေအာင္က ေျပာၾကားသည္။

ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံမ်ား၏ စီးပြားေရးၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ ၾကံဳေတြ႕ၾကရသည့္ ယင္းကဲ့သို႔ ျပႆနာမ်ားသည္လည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ၾကံဳေတြ႕ေနၾကရသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ၾကံဳေတြ႕ေနရသည့္ ျပႆနာအရပ္ရပ္ကို ေျဖရွင္းရာတြင္ အဓိကေျဖရွင္းရန္ လိုအပ္ေနသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကို ပိုမိုဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေနသည္။

ႏွစ္စဥ္ မိုးတြင္းကာလတြင္ ၾကံဳေတြ႕ေလ့ရွိေသာ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ ျပႆနာ၊ ယခုတာ၀န္ယူထားသည့္ အစိုးရအထိ အဆက္ဆက္ ယင္းျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏုိင္ျခင္း မရွိေသးပါ။ ထို႔ျပင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ လူတန္းစား အသီးသီး ေန႔စဥ္ရင္ဆုိင္ေနရသည့္ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈ ျပႆနာမ်ား၊ ကားပါကင္ အခက္အခဲမ်ားကဲ့သို႔ေသာ အဓိကေျဖရွင္းရန္ လိုအပ္သည့္ ကိစၥရပ္မ်ား၊ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္းၿပီး ပိုမိုဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္လ်က္ရွိသည္။

ဒီဇင္ဘာ ၁၃ ရက္က ျပဳလုပ္သည့္ ဒုတိယအႀကိမ္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ပဥၥမပံုမွန္အစည္းအေ၀း ၂၃ ရက္ေျမာက္ေန႔တြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီမွ စက္တင္ဘာအထိ ေျခာက္လအတြက္ ရသံုးခန္႔မွန္း ေျခေငြစာရင္း (လ်ာထားခ်က္) ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဘ႑ာေရး၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရးေကာ္မတီ၏ သံုးသပ္ခ်က္ အစီရင္ခံစာအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ၊ ေစ်းမ်ားဌာနႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာ (အေဆာက္အအံု) ဌာနအေနျဖင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီမွ စက္တင္ဘာအထိ ေငြလံုးေငြ ရင္းအသံုးစရိတ္လ်ာထားခ်က္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းမွ အေဆာက္အအံု ၁၄ လံုး၊ သိမ္ႀကီးေစ်း ေအ႐ံု၊ ဘီ႐ံုျပဳျခင္း၊ ျပင္ျခင္း၊ အင္းစိန္ေစ်းႀကီးမ်ားျပဳျခင္း၊ ျပင္ျခင္းႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္အသီးသီးရွိ ေစ်းေဟာင္းေလးခုကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ ျပဳျပင္တည္ေဆာက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ေစ်းက ေျခာက္လအတြင္း ျပင္ႏုိင္ပါ့မလား။ တခ်ိဳ႕အင္းစိန္ေစ်းဆုိရင္ အႀကီးစားႀကီးျပင္မွာ။ ေစ်းသူေစ်းသားေတြနဲ႔ ဘယ္လိုလုပ္မွာတုန္း။ အဲဒီစီမံခ်က္ေတြ ဆြဲၿပီးၿပီလား။ စီမံခ်က္လည္း စည္ပင္က ပီပီျပင္ျပင္ မရွိေသးဘူး။ ေငြသာတင္တာ” ဟု ဘ႑ာေရး၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရးေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ေဇယ်က ေျပာၾကားသည္။

ယင္းအစီရင္ခံစာတြင္ ကမၻာ႔ဘဏ္မွ ေခ်းေငြယူထားေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းအတြင္းရွိ အေဆာက္အအံုမ်ား ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္သင့္၊ မသင့္ကုိလည္း ျပန္လည္သံုးသပ္သင့္ေၾကာင္း အၾကံျပဳထားသည္။

“ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစ်းကလည္း စည္ပင္ကေန ဒီဇုိင္းခေတြ တင္တဲ့သေဘာ။ မလုပ္ေသးဘူးေပါ့။ အစိုးရ အဖြဲ႕ကလည္း ဒါေလးေတာ့ မကန္႔ကြက္ပါနဲ႔။ အျပင္မွာ ညႇိႏိႈင္းလုိက္တဲ့ အခါမွာ မထေတာ့ဘူး ျဖစ္သြားတာ။ အတည္ျပဳလုိက္ရတာေပါ့။ ဒီေျခာက္လကေတာ့ ဒီဇိုင္း၊ ကမၻာ႔ဘဏ္ကိုလည္း တင္ျပထားၿပီးၿပီေပါ့။ အသုတ္လိုက္၊ အသုတ္လုိက္ အကန္႔လုိက္လုပ္မယ္ဆုိတာကို ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီဇုိင္းခတို႔၊ အၾကံျပဳခတို႔ ဒီေျခာက္လမွာ သံုးမွာ။ တကယ္လုပ္ဖို႔ဟာ တားထားတယ္။ အင္းစိန္ေစ်း အႀကီးစားျပင္တာကေတာ့ တကယ္လုပ္မွာ” ဟု အတြင္းေရးမွဴး ဦးေက်ာ္ေဇယ်က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလမ္းေပၚရွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းႀကီးတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ အေမြအႏွစ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ (YHT) ၏ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ အေမြအႏွစ္အထိမ္းအမွတ္ ၁၆ ခုေျမာက္ အျပာေရာင္ကမၸည္းျပားကုိ ဇန္န၀ါရီ ၂၀ ရက္က တပ္ဆင္ခဲ့သည္။

“ဒီေစ်းႀကီးဟာ အထူးေအာင္ျမင္တဲ့ အေမြအႏွစ္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ေစ်းႀကီးရဲ႕ အႏွစ္သာရနဲ႔ သဟဇာတျဖစ္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းႏုိင္ပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစ်းႀကီးဟာ လာေရာက္လည္ပတ္သူေတြအတြက္ ေရႊတိဂံုဘုရားၿပီးလွ်င္ ဒုတိယေျမာက္ အေရးႀကီးဆံုးဆြဲေဆာင္မႈတစ္ခု ျဖစ္တယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ၿမိဳ႕ေနျပည္သူေတြအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ေနရာတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ၿမိဳ႕လယ္ျပန္လည္ သက္၀င္လႈပ္ရွားလာေစေရးအတြက္ မွီခုိအားထားရာ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏုိင္တဲ့ ဒီအေမြအႏွစ္ေနရာကို မသင့္ေလ်ာ္တဲ့ ျပန္လည္ျပင္ဆင္မႈေတြ၊ အနီးအနား၀န္းက်င္မွာလည္း မဆီေလ်ာ္တဲ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈေတြ (ဥပမာေျပာရရင္ လမ္းခ်ဲ႕တာမ်ိဳး) ဒါ့အျပင္ မီးနဲ႔အျခား ေဘးအႏၲရာယ္ေတြကေန သတိရွိရွိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္” ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပအေမြအႏွစ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ (YHT) ဥကၠ႒ ဦးသန္႔ျမင့္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစ်းကုိ ၁၉၂၆ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ အေရးပါသည့္ ေနရာျဖစ္လာကာ ေခတ္အဆက္ဆက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေန လူတန္းစားအသီးသီးအတြက္ ေနာက္ဆံုးေပၚ ဖက္ရွင္အ၀တ္အထည္မ်ား၊ လက္၀တ္ရတနာမ်ား၊ ေန႔စဥ္လိုအပ္သည့္ ပစၥည္းမ်ား ၀ယ္ယူရာႏွင့္ အားလပ္ခ်ိန္လည္ပတ္ရာ အဓိကေနရာတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ယခုအခါ ယင္းေစ်းႀကီးသည္ ၿမိဳ႕ေနမ်ားအတြက္သာမက ကမၻာလွည့္ခရီးသြားမ်ားအား အႏုပညာပစၥည္းမ်ား အမွတ္တရ လက္ေဆာင္ပစၥည္းမ်ားျဖင့္ ဆြဲေဆာင္ႏုိင္ေသာ ေနရာလည္း ျဖစ္လာခဲ့သည္။

 

ေစ်းမ်ား အဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္း

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွ စက္တင္ဘာလအထိ ေျခာက္လအတြက္ ေငြလံုးေငြရင္း အသံုးစရိတ္တြင္ ေစ်းမ်ားတည္ေဆာက္ရန္အတြက္ အေၾကာင္းအရာျဖင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီက က်ပ္သန္းေပါင္း ၁၆၈၀ လ်ာထားေၾကာင္း သိရသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေစ်းေပါင္း ၁၇၆ ခုကို ျပဳျပင္မႈမ်ားျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး စည္ပင္နယ္နိမိတ္အတြင္းရွိ ေစ်း ၁၀ ခုကုိ တည္ေဆာက္ရန္ စတင္ေနကာ အဆုိပါ ေစ်းမ်ားတြင္ ကားပါကင္မ်ားကုိပါ ထည့္သြင္းတည္ေဆာက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“လမ္းေဘးမွာ ကားေတြရပ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကုိလည္း အေျခခံအေဆာက္အအုံေတြျဖစ္တဲ့ ကားပါကင္ေတြတကယ္ ကားေတြကုိ စနစ္တက် ထားေပးႏုိင္တဲ့ေနရာေတြကုိ တည္ေဆာက္ရင္းနဲ႕ တစ္ဖက္က ေဆာင္ရြက္သြားဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ေစ်းေပါင္း ၁၇၆ ေစ်းကုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖုိ႔အတြက္ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ပထမအဆင့္ေစ်း ၂၀ ကုိ တည္ေဆာက္ဖုိ႔ လုပ္ေနပါတယ္။ စည္ပင္သာယာနယ္နိ မိတ္အတြင္းမွာ ေစ်း ၁၀ ခု ေလာက္ကုိ တည္ေဆာက္ဖုိ႔ စတင္ေနပါတယ္။ ဒီေနရာေတြမွာ ကားေတြကုိ ထားႏုိင္တဲ့ေနရာေတြ ထည့္သြင္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္ရာစီမံကိန္း အသစ္ေတြမွာလည္း ကားေတြထားဖုိ႔ေနရာကုိ စီစဥ္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ လမ္းမေပၚကကားေတြကုိ ေနရာတစ္ခု ေရႊ႕ထုတ္မယ္ဆုိရင္ ထြက္ေပါက္တစ္ခုေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သြားထားလုိ႔ရတဲ့ ေနရာတစ္ခုကုိ စီစဥ္ၿပီးမွ ဒီဘက္က အေျခအေနတစ္ခုကုိေဆာင္ ရြက္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္”  ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္း အဆင့္ျမႇင့္မည့္ ေစ်း ၂၁ ခုတြင္ ပါ၀င္သည့္ ဘိုကေလးေစ်း၊ ျမရတနာေစ်းႏွင့္ ရန္ကင္းၿမိဳ႕မေစ်းတို႔အတြက္ စီမံကိန္းပံုစံႏွင့္ ဒီဇုိင္းေခၚယူျခင္း၊ ေရြးခ်ယ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ဗိသုကာအသင္းမွ သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဗိသုကာအသင္းက ႀကီးမွဴးၿပီး ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၊ ဗုိလ္တေထာင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ဘိုကေလးေစ်းႏွင့္ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ ျမရတနာေစ်း အသစ္ေဆာက္လုပ္မည့္ ေစ်းအတြက္ စီမံကိန္းပံုစံ (Master Plan) ႏွင့္ အေဆာက္အအံုဒီဇုိင္း (Architectural Conceptual Design) မ်ား ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ရန္ ဒီဇုိင္းၿပိဳင္ပြဲျပဳလုပ္ရန္ ေလွ်ာက္လႊာေခၚယူခဲ့သည္။

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္း အဆင့္ျမႇင့္တင္မည့္ေစ်း ၂၁ ခုအထိရွိၿပီး သိမ္ႀကီးေစ်းစီ႐ံု၊ ၾကည့္ျမင္တုိင္ လဟာျပင္ေစ်းအျပင္ မဂၤလာေတာင္ညြန္႔စံျပေစ်းတို႔ ပါ၀င္ေၾကာင္း ဧၿပီ ၂၅ ရက္က ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ဒုတိယအႀကိမ္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ စတုတၳပံုမွန္အစည္းအေ၀း (န၀မေန႔) မွ သိရသည္။

အဆုိပါ ေစ်းမ်ားအဆင့္ျမႇင့္ တင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ေလးဦးက ေမးျမန္းခဲ့ရာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဦးေမာင္ေမာင္စိုးအစား စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး ဦးျမင့္ေသာင္းက ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့သည္။

“ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစိုးရရဲ႕ လမ္းညႊန္ခ်က္နဲ႔အညီ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္ မတီရဲ႕ ကြပ္ကဲမႈ လက္ေအာက္ကေန လက္ရွိေစ်းေတြကို ေခတ္မီအဆင့္ျမင့္ေစ်းေတြ ျဖစ္လာေစဖို႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါတယ္။ ေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာ ရရွိလာတဲ့ ဘတ္ဂ်က္ေဘာင္အတြင္းက မဟုတ္ဘဲနဲ႔  PPP နဲ႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ေစ်းေတြကို ဦးစားေပး ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္တဲ့ေစ်းေပါင္း ၂၁ ေစ်း ရွိပါတယ္။ ပန္းဘဲတန္းၿမိဳ႕နယ္ သိမ္ႀကီးေစ်းစီ႐ံုအပါအ၀င္ ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမအဆင့္ေစ်းမ်ား ျပင္ဆင္တဲ့အပိုင္းမွာ သိမ္ႀကီးေစ်းစီ႐ံုအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဗိသုကာအသင္းကို ဘယ္လိုအေဆာက္အအံုမ်ား ေဆာက္လုပ္မလဲ ဆုိတာကို ဒီဇုိင္းပံုစံၿပိဳင္ပြဲေခၚယူျခင္း၊ ေရြးခ်ယ္ခံရတဲ့ ဒီဇုိင္းနဲ႔အညီေဆာက္ဖို႔အတြက္ တင္ဒါေခၚယူျခင္း အဆင့္ဆင့္ စနစ္တက်ေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဆံုး ဒီဇုိင္းၿပိဳင္ပြဲ ေခၚယူျခင္းအစီအစဥ္ကို စတင္ေဆာင္ရြက္ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပန္းဘဲတန္းၿမိဳ႕နယ္ သိမ္ႀကီးေစ်းစီ႐ံုကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕ ေစ်းႀကီးအဂၤါရပ္နဲ႔အညီ ေစ်းႀကီးတစ္ခုတည္ေဆာက္ဖို႔ အစီအစဥ္ရွိပါေၾကာင္း ေျဖၾကားအပ္ပါတယ္” ဟု ၀န္ႀကီးဦးျမင့္ေသာင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ၾကည့္ျမင္တုိင္ၿမိဳ႕နယ္၏ ညေစ်းသည္လည္း သိမ္ႀကီးေစ်းစီ႐ံုကဲ့သို႔ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစိုးရ၏ လမ္းညႊန္မႈႏွင့္အညီ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာ ေရးေကာ္မတီ၏ စီမံကြပ္ကဲမႈတြင္ ေခတ္မီေစ်းမ်ား ေဆာက္လုပ္ရန္ အစီအစဥ္၌ ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမိဳ႕နယ္ စံျပေစ်းကို ေခတ္မီေစ်းအျဖစ္ အဆင့္ျမႇင့္တင္ေဆာင္ရြက္ရန္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ထားၿပီး လက္ရွိတြင္ တင္ဒါဒီဇုိင္းေခၚယူရန္ စီစဥ္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ၾကည့္ျမင္တုိင္ၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ ညေစ်းဟာလည္း အလားတူပဲ သိမ္ႀကီးေစ်းစီ႐ံုကဲ့သို႔ပဲ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစိုးရရဲ႕ လမ္းညႊန္မႈနဲ႔အညီ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီရဲ႕ စီမံကြပ္ကဲမႈမွာ ေခတ္မီေစ်းမ်ားေဆာက္လုပ္ဖို႔ အစီအစဥ္မွာ ပါပါတယ္။ အဲဒီအစီအစဥ္ဟာ ပထမအဆင့္ဦးစားေပးအေနနဲ႔ ထည့္ထားတဲ့ ေစ်းေပါင္း ၂၁ ေစ်းထဲမွာ ၾကည့္ျမင္တုိင္ၿမိဳ႕နယ္ လဟာျပင္ေစ်းလည္း ပါပါတယ္။ ေခတ္မီေစ်းျဖစ္လာဖို႔အတြက္ကိုလည္း  Public Private Partnership စနစ္နဲ႔ တည္ေဆာက္သြားဖို႔  ေကာင္အထည္ေဖာ္သြားဖို႔ အစီအစဥ္ထဲမွာ ထည့္သြင္းထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၀န္ႀကီးဦးျမင့္ေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

“စံျပညေစ်းရဲ႕ ဒီဇုိင္းေခၚယူဖို႔ စီစဥ္လ်က္ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမိဳ႕နယ္ စံျပေစ်းကို ေခတ္မီေစ်းအျဖစ္ အဆင့္ျမႇင့္တင္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ထားၿပီးေတာ့ ေလာေလာဆယ္ တင္ဒါဒီဇုိင္းေခၚယူရန္ စီစဥ္လ်က္ရွိပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

 

ကမၻာ႔ဘဏ္ေခ်းေငြ ဘယ္မွာသံုးမလဲ

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီမွ စက္တင္ဘာအထိ ေငြလံုးေငြရင္းအသံုးစရိတ္ လ်ာထားခ်က္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီက အနီးကပ္ႀကီးၾကပ္ေဆာင္ရြက္မည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈဆုိင္ရာ စီမံကိန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအတြက္ စတင္သံုးစြဲမည့္ ၇၅၀ ဒသမ ၅၈၉ က်ပ္သန္းသံုးစြဲမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္း ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ၊ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ ရန္ပုံေငြႏွင့္ အေဆာက္အအုံမ်ား ေဘးကင္းလုံျခဳံစြာေဆာင္ရြက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ကမၻာ့ဘဏ္ေခ်းေငြ ေဒၚလာ ၁၂၄ သန္းတြင္ အပုိင္း (၁) အေရွ႕ေတာင္အာရွ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ဆုိင္ရာ အာမခံရန္ပုံေငြထူေထာင္တဲ့ေနရာ၌ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္းအတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာသန္း ၂၀ ႏွင့္ ေထာက္ပံ့ေငြ တစ္သန္း၊ အပုိင္း(၂)တြင္ ၿမိဳ႕ျပေရႀကီးေရလွ်ံစီမံခန္႔ခြဲျခင္း အေမရိကန္ေဒၚလာ ၇၇ သန္း၊ အပုိင္း (၃) တြင္ အမ်ားျပည္သူ၀န္ေဆာင္မႈ အေဆာက္အအုံမ်ား ေဘးကင္းလုံျခဳံစြာ ေဆာင္ရြက္ျခင္းအတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၂ သန္းႏွင့္ အသိပညာေပးျခင္းႏွင့္ စီမံကိန္းစီမံခန္႔ခြဲျခင္းအတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ငါးသန္းတို႔ ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေရႀကီးေရလွ်ံမႈအတြက္ အသုံးျပဳမည့္ ေဒၚလာ ၇၇ သန္းသည္  Downtown ေျခာက္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ တုိက္႐ုိက္အက်ိဳးခံစားရမည္ျဖစ္ၿပီး အဆုိပါၿမိဳ႕နယ္မ်ားႏွင့္ ထိစပ္ေနသည့္ ဆိပ္ကမ္း၊ ဒဂုံ၊ အလုံ၊ ဗဟန္းႏွင့္ မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမိဳ႕နယ္မ်ားသည္လည္း သြယ္၀ိုက္အက်ိဳးခံစားခြင္ ့ရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ကမၻာ့ဘဏ္ေခ်းေငြႏွင့္ ေဆာင္ရြက္မည့္ စီမံကိန္းသည္ ေျခာက္ႏွစ္တာစီမံကိန္း ကာလျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ကမၻာ့ဘဏ္၏ ျပ႒ာန္းခ်က္အပုိင္းသုံးတြင္ ပထမဦးစားေပးအျဖစ္ ဂ်ိဳးျဖဴေရေလွာင္တမံ၏ အေဆာက္အအုံ ျပဳျပင္မြမ္းမံျခင္း၊ ဒုတိယဦးစားေပးအျဖစ္ ဗုိလ္တေထာင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေလမႈတ္စက္႐ုံျပဳျပင္ျခင္း၊ တတိယ ဦးစားေပးအေနျဖင့္ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေရတြန္းစက္႐ုံျပဳျပင္မြမ္းမံျခင္း၊ စတုတၳဦးစားေပးမွသာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းႏွင့္ ပဥၥမဦးစားေပးအေနျဖင့္ သိမ္ႀကီးေစ်းေအ႐ုံနဲ႔ ဘီ႐ုံျပဳျပင္ျခင္းစသည့္ အမ်ားျပည္သူႏွင့္သက္ဆုိင္သည့္ အေျခခံအေဆာက္အအုံမ်ားကုိ ျပဳျပင္မြမ္းမံျခင္းဟု ျပ႒ာန္းထားေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ဂ်ိဳးျဖဴေရေလွာင္ကန္ေလာက္ အေရးမႀကီးသည့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်း ၁၄ ႐ုံျပင္ဆင္ျခင္းႏွင့္ သိမ္ႀကီးေစ်း ေစ်း႐ုံျပင္ဆင္ျခင္းမ်ားကုိ သေဘာမတူႏုိင္ေၾကာင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်း အေသးစား၊ အႀကီးစား ျပင္ဆင္မႈမ်ားကုိ ႏွစ္စဥ္ဘတ္ဂ်က္မ်ားတြင္လည္း ေတာင္းခံေနေၾကာင္း၊ ယခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေျခာက္လဘတ္ဂ်က္အတြင္းမွာလည္း ေစ်း႐ုံႀကီးမ်ား အႀကီးစားျပင္ဆင္ျခင္းေခါင္းစဥ္ႏွင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းျပင္ဆင္ရန္ က်ပ္သန္း ၁၄၀ ေတာင္းခံထားေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

“ဒါ့အျပင္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ စီမံကိန္းနဲ႕ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး လာေရာက္ရွင္းျပစဥ္က အပုိင္းႏွစ္ထဲမွာေရာ အပုိင္းသုံးထဲမွာေရာ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ေၾကာင့္ ဆုံး႐ႈံးႏုိင္ေျခ စီမံခန္႔ခြဲမႈစီမံကိန္း ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာလမ္းနဲ႔ တံတားလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ရန္ လုံး၀မပါရွိဘူး။ ေတြ႕လည္း မေတြ႕ရပါဘူး။ အမ်ားျပည္သူနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအုံမ်ား မြမ္းမံျခင္း၊ အေဆာက္အအုံဆုိင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္ဆုိင္ရာ တည္ေဆာက္ျခင္း၊ စိစစ္အကဲျဖတ္ျခင္း၊ ၀န္ထမ္းမ်ား စြမ္းေဆာင္ရည္ျမႇင့္တင္ျခင္းတုိ႔ပဲ ပါ၀င္တာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ သုိ႔ပါေသာေၾကာင့္ ကြၽန္မတင္ျပလုိ တာကေတာ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေျခာက္လဘတ္ဂ်က္မွာ ေတာင္းခံထားတဲ့ အမ်ားျပည္သူ၀န္ေဆာင္မႈ အေဆာက္အအုံမ်ား ေဘးအႏၲရာယ္ေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္ ေတာင္းခံထားတဲ့ က်ပ္သန္း ၂၅၀ ဒသမ ၈၅၆ သန္းနဲ႔ လမ္းတံတား လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ၂၄၈ ဒသမ ၄၀ က်ပ္သန္းအား သေဘာမတူပါသျဖင့္ ၎လုပ္ငန္းမ်ား ပယ္ဖ်က္ေပးရန္ႏွင့္ ကမၻာ့ဘဏ္မွ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ၿမိဳ႕ျပေရႀကီး ေရလွ်ံမႈ အႏၲရာယ္မ်ား၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈအပုိင္းမွာ ပါ၀င္တဲ့ ေရေျမာင္းစနစ္ႏွင့္ ျမစ္ထြက္ေပါက္မ်ားအၾကားမွာ ထပ္မံလုိအပ္လာႏုိင္ေသာ ေျမေအာက္ေျမာင္းမ်ား၊ ေရသုိေလွာင္ႏုိင္ေသာ ေနရာမ်ား လုိအပ္ေသာ အရြယ္အစားရွိတဲ့ ေခတ္မီျမစ္ထြက္ေပါက္ ေရတံခါးမ်ားတည္ေဆာက္ျခင္း၊ ျမစ္ထြက္ေပါက္မ်ားတြင္ အလုိအေလ်ာက္ ေရထိန္းတံခါးမ်ား၊ စြမ္းအားျမင့္ ေရစုပ္ေရထုတ္စက္မ်ား၊ အမိႈက္စစ္ ဆန္ခါမ်ား၊ အရံမီးစက္မ်ားပါ၀င္မယ့္ စနစ္တစ္ခုလုံးႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္အသုံးျပဳႏုိင္ဖုိ႕အတြက္ ႏုိင္ငံတကာ အဆင့္မီ အလုိအေလ်ာက္ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းခ်ဳပ္စနစ္မ်ား တပ္ဆင္အသုံးျပဳျခင္းတုိ႕ကုိသာ ယခုႏွစ္ေျခာက္လဘတ္ဂ်က္မွာ စတင္လ်ာထား ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ တင္ျပအပ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းႀကီး ျပင္ဆင္ျခင္းထက္ ျပည္သူေတြအတြက္ အမွန္တကယ္နဲ႔ အျမန္ဆုံးျပဳလုပ္ေပးသင့္တဲ့ လုပ္ငန္းျဖစ္ပါေသာေၾကာင့္ ေတာင္းခံထားရွိတဲ့ က်ပ္သန္း ၇၅၀ ဒသမ ၅၈၉ သန္းထဲမွ လုပ္ငန္းျပင္ဆင္သုံးစြဲေပးရန္ တင္ျပအပ္ပါတယ္” ဟု ေဒၚစႏၵာမင္းက ေျပာၾကားသည္။

 

ဘာေၾကာင့္ ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္သင့္သလဲ

ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ ျပႆနာသည္ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း မုိးတြင္းကာလ ေရာက္ရွိပါက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေနျပည္သူမ်ား အခက္အခဲ ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိသည္။ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ားေၾကာင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေနထုိင္ၾကသူမ်ား ေနအိမ္မ်ားသို႔ ေရမ်ား၀င္ေရာက္ျခင္းေၾကာင့္ အခက္အခဲမ်ားျဖစ္ေပၚျခင္း၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲမ်ား ျဖစ္ေပၚၾကရသည္။ ထို႔ျပင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ လူတန္းစားအသီးသီး ေန႔စဥ္ရင္ဆုိင္ေနရသည့္ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈ ျပႆနာမ်ား၊ ကားပါကင္ အခက္အခဲမ်ားကဲ့သို႔ေသာ အဓိက ေျဖရွင္းရန္လိုအပ္သည့္ ကိစၥရပ္မ်ား၊ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္းၿပီး ပိုမိုဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္လ်က္ရွိသည္။

 

ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈႏွင့္ ကားပါကင္

ယခင္အစိုးရလက္ထက္က ကားတင္သြင္းမႈ မူ၀ါဒအေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ယာဥ္အစီးေရအမ်ားအျပား ၀င္ေရာက္လာခဲ့သည္။ အကန္႔အသတ္ျဖင့္သာ သံုးစြဲႏုိင္သည့္ လမ္းအေျခအေန၊ စည္းကမ္းမဲ့ ယာဥ္ရပ္နားမႈမ်ားအား ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္မႈအားနည္းသည့္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ကားပါကင္မ်ား အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးသည့္ အေျခအေနတြင္ ကားမ်ားအလံုးအရင္းျဖင့္ ၀င္ေရာက္လာျခင္းေၾကာင့္ ကားပါကင္ျပႆနာမ်ား ဆိုးရြားလာခဲ့သည္။

ယာဥ္ရပ္နားမႈဆိုင္ရာ မူ၀ါဒမ်ားအတိအက် သတ္မွတ္ခဲ့မႈ အားနည္းျခင္းေၾကာင့္ ယင္းသို႔ ကားပါကင္ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ရၿပီး အဆိုပါျပႆနာသည္ ယခုအစိုးရသစ္ လက္ထက္တြင္လည္း စိန္ေခၚမႈတစ္ခုအေနျဖင့္ ဆက္လက္တည္ရွိေနခဲ့သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီးတြင္ လူစီးကား အမ်ိဳးအစားအေရအတြက္ အဆမတန္မ်ားျပားလာသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ကားပါကင္ျပႆနာသည္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေမာင္းတိုင္း၊ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ပုိင္ဆုိင္သူတုိင္း ၾကံဳေတြ႕ၾကရသည့္ နိစၥဓူ၀အေၾကာင္းအရာ ျဖစ္သည္။ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ား ရပ္နားထားမႈႏွင့္ ယာဥ္သိပ္သည္းဆ မ်ားျပားလာမႈသည္ လမ္းသြားလမ္းလာမ်ားအတြက္ လူသြားလမ္းမရွိသည့္ အေျခအေနအထိေအာင္ အခ်ိဳ႕ေသာေနရာမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားသည္။

“ကားပါကင္ကေတာ့ ပုိေကာင္းလာစရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ ပုိဆုိးဖို႔ပဲရွိတယ္” ဟု ၿမိဳ႕ျပပညာရွင္ ေဒါက္တာေက်ာ္လတ္က ေျပာၾကားသည္။

ယခင္အစိုးရ လက္ထက္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၆ ရက္ ည ၇ နာရီခြဲခန္႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ လမ္းမေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ လွည္းတန္းလမ္းတြင္ ကားပါကင္ေနရာလုရာမွ စကားမ်ားရန္ျဖစ္ကာ ဓားျဖင့္ထိုးမႈ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ယင္းအျဖစ္အပ်က္သည္ တုန္လႈပ္ေခ်ာက္ခ်ားစရာျဖစ္ၿပီး ထုိျဖစ္စဥ္မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ကားပါကင္ရွားပါးမႈျပႆနာကို မီးေမာင္းထိုး ျပလိုက္သလိုလည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္အထိ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးတြင္ ယာဥ္အစီးေရ ၅၂၉၄၇၃ စီးအထိရွိလာၿပီး ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ားသည္ လစဥ္တိုးပြားလ်က္ရွိကာ ယာဥ္ေၾကာက်ပ္တည္းမႈမ်ား၊ ယာဥ္ရပ္နားရန္ အခက္အခဲမ်ားသည္ ေန႔စဥ္ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ အေျခအေန အရပ္ရပ္ေၾကာင့္ ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီးအတြင္း ယာဥ္ေၾကာက်ပ္တည္းမႈမ်ား၊ ကားရပ္နားရန္ေနရာမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း ကဲ့သို႔ေသာ အဓိကအေရးႀကီးသည့္ ဦးစားေပး အေျခအေနမ်ားအတြက္ လိုအပ္သည္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေနသည္။ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြက္ ဘတ္ဂ်က္လ်ာထားခ်က္မ်ားတြင္လည္း ယင္းကဲ့သို႔ က႑မ်ားတြင္လည္ ပိုမိုထည့္၀င္ႏုိင္ရန္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္သင့္သည္။

“အဓိကကေတာ့ ၿမိဳ႕ထဲမွာရွိတဲ့ အေဆာက္အအံုေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ ကားရပ္နားရာေနရာေတြ ထည့္ၿပီးေတာ့ ေဆာက္ေပးေစခ်င္တယ္။ ကားပါကင္ပဲ သီးသန္႔အေဆာက္အအံုေတြ ေဆာက္ၿပီးေတာ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ကားရပ္နားခေတြကို ေကာက္ခံမယ္ဆုိရင္ အဆင္ေျပမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕ပတ္ရထားရွိတဲ့ ဘူတာလိုေနရာမွာ ႏုိင္ငံျခားလိုမ်ိဳး ဘူတာေအာက္မွာ ရထားလမ္းသြားၿပီး၊ အေပၚမွာ အေဆာက္အအံုေတြ ေဆာက္လုိက္မယ္ဆုိရင္ တစ္နည္းေျဖရွင္းလို႔ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ကမ္းနားမွာရွိတဲ့ ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းေပါ့။ အခု ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းက အသံုးျပဳေနတုန္းပဲဆိုေတာ့ တကယ္လို႔မ်ား အနာဂတ္မွာ သီလ၀ါကိုသာ အဓိကေျပာင္း ေရႊ႕ခဲ့မယ္ဆုိရင္ ဆိပ္ကမ္းေနရာေတြမွာ ကားပါကင္ေနရာေတြ ေပးထားခဲ့လို႔ရမယ္ဆုိရင္ ေျဖရွင္းေပးလို႔ရမွာပါ” ဟု ဂ်ပန္ၿမိဳ႕ျပပညာရွင္ Kuniomi Hirano က ကားပါကင္ ရရွိႏုိင္မႈအတြက္ အၾကံျပဳေျပာၾကားသည္။

ေရႀကီး ေရလွ်ံမႈ

ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနမည္ဆုိပါက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ေျပာၾကားခဲ့သည့္ ေျမေအာက္ၿမိဳ႕ေတာ္ အေကာင္အထည္မေဖာ္ႏုိင္ဘဲ ေရမ်ား၀င္ေရာက္ၿပီး ေရေအာက္ၿမိဳ႕ေတာ္ ျဖစ္သြားမည္ဟု မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္၊ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁) တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးရန္ရွင္းက ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္က ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ဒုတိယအႀကိမ္၊ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္၊ ပဥၥမပံုမွန္ အစည္းအေ၀း (၂၀) ရက္ေျမာက္ေန႔တြင္ ေဆြးေႏြးေျပာၾကားသည္။

“ေရႀကီးေရလွ်ံမႈေတြ ဆက္လက္ၿပီး ျဖစ္ပြားေနမယ္ဆုိရင္ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႀကီး ေျပာၾကားထားေသာ ေျမေအာက္ၿမိဳ႕ေတာ္ဆုိတာကိုလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေျမေအာက္ ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီးဟာ ေရႀကီးေရလွ်ံရင္ ေရေတြ၀င္ၿပီး ေရေအာက္ၿမိဳ႕ေတာ္ ႀကီးျဖစ္သြားမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆုိကုိ အတည္ျပဳဖို႔အတြက္ လႊတ္ေတာ္မွာ မဲမခြဲပါဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း ပဲမွတ္တမ္းတင္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္အဆင့္ ျဖစ္ေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါမွသာလွ်င္ အနာဂတ္ကာလမွာ ဒါမ်ိဳးေတြ မျဖစ္ပြားေရးအတြက္ တစ္မ်ိဳးသားလံုး ၀ိုင္း၀န္းေစာင့္ၾကပ္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္သြားႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ႀကီး ေျပာတဲ့အတုိင္း မွတ္တမ္းတင္႐ံုမကဘဲနဲ႔ မွတ္တမ္းတင္ေစာင့္ၾကည့္ဆုိတဲ့ အေနအထားကို ေရာက္ရွိေစခ်င္ပါတယ္” ဟု မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၁) တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးရန္ရွင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

 

ဘ႑ာေငြသံုးစြဲမႈႏွင့္ ျပည္သူတို႔လိုအပ္ခ်က္

အစိုးသစ္လက္ထက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ အမ်ားျပည္သူအတြက္ အေရးပါသည့္ အမွန္တကယ္လိုအပ္ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျဖစ္ရန္ လိုအပ္လ်က္ရွိသည္။ ယခင္က ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီး ယခုအခါ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အဓိကအခ်က္အခ်ာက်ဆဲျဖစ္ေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ၿမိဳ႕ျပဆုိင္ရာ အေျပာင္းအလဲမ်ားသည္  အမွန္တကယ္ လက္ေတြ႕လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈရွိရန္ အလြန္အေရးႀကီးသည္။

“သံုးသင့္သံုးထုိက္တာကို မသံုးဘူး၊ ရသင့္ရထုိက္တာေတြလည္း ရေအာင္မလုပ္ဘူး” ဟု ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ေဇယ်က ေျပာၾကားသည္။

ယခုလက္ရွိတြင္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစိုးရအေနႏွင့္ ေစ်းမ်ားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ရန္ စီမံေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိၿပီး ဘတ္ဂ်က္မ်ား တင္ျပေတာင္းခံမႈမ်ားလည္း ျပဳလုပ္လ်က္ရွိသည္။

အခြန္ထမ္းျပည္သူတို႔ထံမွ ေကာက္ယူရရွိသည့္ အခြန္ေငြမ်ားအား ျပည္သူမ်ားအတြက္ အမွန္တကယ္လိုအပ္သည့္ သုိမဟုတ္ ပိုမုိလိုအပ္သည့္ ကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ဦးစားေပး သံုးစြဲသင့္သည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ လူ စည္ကားရာေနရာမ်ားတြင္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ အေဆာက္အအံုမ်ားျဖစ္သည့္ ေစ်း၀ယ္စင္တာမ်ား  (Shopping Center) မ်ားသည္ အစီအရီ ေပၚေပါက္လာေနၿပီး အခ်ိဳ႕ေစ်း၀ယ္သူမ်ား၏ ပံုစံမ်ားသည္လည္း နည္းပညာတုိးတက္လာသည္မွာ အြန္လုိင္းေပၚမွတစ္ဆင့္မွာယူ ၀ယ္ယူျခင္းမ်ား ရွိလာၾကသည္။

ယင္းအေျခအေန အက်ိဳးအေၾကာင္းမ်ားကို ၾကည့္ပါကလာမည့္ ႏွစ္မ်ားတြင္ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္သည့္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ခ်င့္ခ်ိန္ကာ ယခုလက္ရွိ ျပည္သူ႔ဘ႑ာေငြမ်ား စိုက္ထုတ္ၿပီး ေစ်းမ်ားျပဳျပင္ရန္၊ ေဆာက္လုပ္ရန္ စီစဥ္ေနမႈမ်ားသည္ ဘ႑ာေငြသံုးစြဲမႈႏွင့္ ျပည္သူတို႔ လိုအပ္ခ်က္ ကုိက္ညီမႈရွိ၊ မရွိကုိမူ လက္ရွိတာ၀န္ယူထားေသာ အစိုးရက ဆံုးျဖတ္ေဆာင္ရြက္ၾကရမည္ ျဖစ္သည္။

 

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းသည္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူးကို တာ၀န္ယူၿပီးေနာက္ ၎အေနျဖင့္ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားကုိ ေျဖရွင္းသြားမည္ဟု ဆိုသည္။

ယခုလက္ရွိအခ်ိန္ထိမူ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းတြင္ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားမွာ ျဖစ္ေပၚေနဆဲျဖစ္ၿပီး ေလ်ာ့က်သြားျခင္း မရွိေၾကာင္း ေ၀ဖန္မႈမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

ထိုကဲ့သို႔ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားကို ေျဖရွင္းႏုိင္ရန္အတြက္ Control Center ကဲ့သို႔ေသာ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ျဖည့္ဆည္းရာတြင္ အခ်ိန္မီ မၿပီးေျမာက္ျခင္းမ်ားသည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေနျပည္သူမ်ား အခြန္ထမ္းျပည္သူမ်ားအတြက္ ေန႔စဥ္နစ္နာမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည္။

ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွ စက္တင္ဘာလအထိ ေျခာက္လအတြက္ ရေငြသံုးေငြစာရင္း (လ်ာထားခ်က္)တြင္ အခြန္အေကာက္ရေငြသည္ က်ပ္သန္းေပါင္း ၁၆၅၉၆ ဒသမ ၉၇၈ ျဖစ္သည္။ ထုိကဲ့သို႔ အခြန္အေကာက္ရေငြထဲမွ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီက ရရွိသည့္ အခြန္အခမ်ားတြင္ ပစၥည္းခြန္ႏွင့္ ဘီးခြန္မ်ားပါ၀င္ၿပီး စုစုေပါင္း ၁၀၁၁၆ ဒသမ ၆၃၈ ရရွိေၾကာင္း သိရသည္။

သက္ဆုိင္ရာဌာနဆုိင္ရာမ်ား အေနႏွင့္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္း အခြန္ေငြမ်ားပိုမိုရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားလည္း ရွိခဲ့သည္။

ထိုကဲ့သို႔ ျပည္သူ႔အခြန္ဘ႑ာမ်ားျဖင့္ ေစ်းမ်ားအား အဆင့္ျမႇင့္တင္ အသစ္ေဆာက္လုပ္ရန္ လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းမ်ားသည္ လတ္တေလာခ်က္ခ်င္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ ရန္လိုအပ္ျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း ေ၀ဖန္မႈမ်ား ရွိေနသည္။

လက္ရွိအေျခအေနတြင္ ျပည္သူမ်ားအေနႏွင့္ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ ေစ်း၀ယ္ယူမႈမ်ားကို နီးစပ္ရာ Convenience Store မ်ား၊ ေရွာ့ပင္းစင္တာမ်ားရွိ Market Place ကဲ့သို႔ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ၀ယ္ယူျခင္းမ်ား ရွိလာေနၿပီျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေစ်းမ်ားအဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္းမ်ားမွာ အပူတျပင္းလိုအပ္သည့္ အေၾကာင္းအရာမဟုတ္သည္မွာ ေပၚလြင္ေနသည္။

ျပင္ဆင္မႈမ်ားကုိ လုပ္ေဆာင္လုိပါကလည္း ေစ်းသူ၊ ေစ်းသားမ်ားထံမွ ရရွိသည့္အခြန္အခမ်ား၊ ၎၏ ဘ႑ာေငြေၾကးမ်ားျဖင့္သာ ျပင္ဆင္ျခင္း၊ အဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။ အျခားေသာ ျပည္သူမ်ားထံမွ ေကာက္ခံရရွိသည့္ အခြန္ဘ႑ာမ်ားျဖင့္ ျပင္ဆင္ျခင္း၊ အဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရန္မွာ အျခားေသာ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈႏွင့္ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္းရန္ေလာက္ အေရးမႀကီးေၾကာင္း ဆုိရေပမည္။

ထို႔ျပင္ အခြန္ဘ႑ာမ်ားကို ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈမ်ား မ်ားျပားသည့္ေနရာမ်ား၊ လမ္းအက်ယ္အ၀န္း မလံုေလာက္သည့္ေနရာမ်ားတြင္ လမ္းခ်ဲ႕ထြင္ျခင္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ ယာဥ္ရပ္နားရန္ေနရာ မလံုေလာက္သည့္ ေနရာမ်ားတြင္ ကားမ်ားရပ္နားႏုိင္ရန္ ကားပါကင္မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ လုပ္ေဆာင္သင့္ေပသည္။ လူေနထူထပ္သည့္ ေနရာမ်ား၊ အထပ္ျမင့္အေဆာက္အအံုမ်ား ထူထပ္မ်ားျပားသည့္ေနရာမ်ားတြင္ ကားပါကင္မ်ား ေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္မွာ မ်ားစြာလုိအပ္လာေနၿပီ ျဖစ္သည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ လမ္းအေျခအေနမ်ားတြင္ လမ္းမ်ားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ၿပီး မည္ကဲ့သို႔ ယာဥ္ေၾကာမ်ား ပိုမိုသြားလာလြယ္ကူေအာင္ လမ္းမ်ားခ်ဲ႕ထြင္ကာ လုပ္ေဆာင္မည္ဆုိသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကို စဥ္းစားကာ ျပည္သူ႕ဘတ္ဂ်က္မ်ား ထည့္သြင္းသံုးစြဲၿပီး ေဆာင္ရြက္ၾကရမည့္ အခ်ိန္လည္း ျဖစ္သည္။ ဗဟုိလမ္းကဲ့သို႔ လမ္းမသည္ အင္းစိန္လမ္းမႀကီး၊ ျပည္လမ္းမႀကီးတို႔ႏွင့္ အၿပိဳင္တည္ရွိေနၿပီး ယာဥ္သြားလာမႈ မ်ားျပားသည့္လမ္းမလည္း ျဖစ္သည္။ သမုိင္း၊ အင္းစိန္ဘက္မွ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းသို႔ ေရာက္ရွိေအာင္ ရထားလမ္းႏွင့္အၿပိဳင္သြားလာႏုိင္သည့္ အေနအထားလည္း ျဖစ္သည္။ ယခုလက္ရွိတြင္ ယာဥ္သိပ္သည္းမႈ အနည္းငယ္သာသြားလာႏုိင္ၿပီး ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ၾကံဳေတြ႕ေနရဆဲလည္း ျဖစ္သည္။ ယင္းအေျခအေနမ်ားေပၚတြင္ သံုးသပ္ၿပီး ဗဟုိလမ္းကဲ့သို႔ေသာ လမ္းမမ်ားတြင္ ယာဥ္မ်ား ပို႔မုိသြားလာႏုိင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္မရွိေသးသည့္ ရွစ္လမ္းသြား၊ ၁၀ လမ္းသြားလမ္းမႀကီးမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္မည့္ အေျခအေနမ်ားကို ခ်င့္ခ်ိန္သံုးသပ္ကာ ျပည္သူ႕ဘ႑ာေငြမ်ားကို အေျခခံအေဆာက္အအံု လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္သည့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး လိုအပ္ခ်က္တြင္ အသံုးျပဳကာ လက္ရွိရန္ကုန္တြင္ၾကံဳေတြ႕ရသည့္ ယာဥ္ေၾကာက်ပ္တည္းမႈကို ေျဖရွင္းႏုိင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ၾကရမည့္ အခ်ိန္လည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ယာဥ္ေၾကာက်ပ္တည္းမႈသည္ ပိုမိုမ်ားျပားလာမည့္ျဖစ္သည့္အတြက္ ႏွစ္ထပ္လမ္းမႀကီးမ်ားကို စတင္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရေတာ့မည့္အခ်ိန္လည္း ျဖစ္သည္။

မၾကာေသးမီကာလတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီးသည္ Mega City အျဖစ္ ေပၚထြန္းလာမည္ျဖစ္ၿပီး လူဦးေရထူထပ္မႈမ်ား၊ သြားလာမႈမ်ားသည္ ပိုမုိမ်ားျပားလာမည္ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး လိုအပ္ခ်က္မ်ား၊ ကားရပ္နားရန္ ေနရာလိုအပ္ခ်က္မ်ားမွာ ပိုမိုမ်ားသထက္မ်ားလာမည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သို႔ အေျခအေနအေၾကာင္းေၾကာင္းကို လိုက္လံျဖည့္ဆည္းႏုိင္ျခင္းမရွိဘဲ အျခားေသာအဓိကမက်သည့္ ေနရာမ်ားတြင္ ျပည္သူ႔ဘတ္ဂ်က္မ်ား စီး၀င္သြားသည္မွာ မျဖစ္သင့္သည့္ အေနအထားမ်ား ျဖစ္သည္။

လက္ရွိတြင္ အစိုးရက ယာဥ္ေၾကာက်ပ္တည္းမႈ၊ ယာဥ္ရပ္နားရန္ေနရာမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေပးေနမႈမ်ားသည္ လက္ရွိအေျခအေနကို ေျပလည္ႏုိင္မည့္ေနေနသာသာ အနာဂတ္တြင္ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ အေျခအေနမ်ားကို ေျဖရွင္းႏုိင္ရန္ မလြယ္ကူသည့္ အေနအထား ျဖစ္သည္။

“ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေစ်းလို ေနရာမ်ိဳးက အေဆာက္အအံုေတြ အဆင့္ျမႇင့္ဖို႔၊ ျပင္ဆင္ဖို႔ လုပ္မယ္ဆိုတာဟာ လံုး၀ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္တာဟာ သြယ္၀ုိက္ၿပီးေတာ့ ကန္ထ႐ိုက္ေတြကို လုပ္ပုိင္ခြင့္ေပးလိုက္သလို ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ျပည္သူ႔ဘ႑ာ ေငြကိုသံုးၿပီး ျပည္သူအတြက္ ဘာမွထိေရာက္မႈ အက်ဳိးရွိမႈမျဖစ္ရင္ ဒါဟာ Mismanagement ျဖစ္တယ္။ Corruption လည္း ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူေတြစီက အခြန္ေကာက္ၿပီး ျပည္သူ႔ဘတ္ဂ်က္နဲ႔လုပ္မယ့္ စီမံကိန္းေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားသံုးသပ္ လုပ္ေဆာင္ပါလို႔ တုိက္တြန္းခ်င္ပါတယ္” ဟု စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက ေ၀ဖန္သံုးသပ္ခဲ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံ၏ဘ႑ာေငြမ်ားအား အမ်ားျပည္သူအတြက္ အမွန္တကယ္လိုအပ္သည့္ ေနရာမ်ား၌ စနစ္တက်သံုးစြဲႏုိင္ေရးမွာ မ်ားစြာအေရးပါၿပီး ျပည္သူတို႔အတြက္ မွန္ကန္သည့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမွာ တာ၀န္ရွိသူမ်ား၏ စီမံခန္႔ခြဲမႈအေပၚတြင္ မူတည္ေနမည္ ျဖစ္သည္။

အျငင္းပြားဖြယ္ရာအျဖစ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်း အပါအ၀င္ ေစ်းေဟာင္းေလးခုကို အဆင့္ျမႇင့္တင္တည္ေဆာက္မည္ျဖစ္ၿပီး တစ္ၿမိဳ႕လံုးရွိေစ်းမ်ား တစ္ပံုစံတည္းျဖစ္ေအာင္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္မည္ဟူေသာ မူ၀ါဒႏွင့္ကုိက္ညီရန္ လိုအပ္ဟု အၾကံျပဳ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ အေမြအႏွစ္ အထိမ္းအမွတ္ (၁၆) ခုေျမာက္ အျပာေရာင္ကမၸည္းျပား (၀ုိင္းျပထား) တပ္ဆင္ထားေသာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းကို ေတြ႕ရစဥ္

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်း၊ သိမ္ႀကီးေစ်း၊ အင္းစိန္ေစ်းႀကီးႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္အသီးသီးရွိ ေစ်းေဟာင္းေလးခုကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ျပဳျပင္ တည္ေဆာက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ၿပီး ေစ်းသစ္တည္ေဆာက္ျခင္းသည္ တစ္ၿမိဳ႕လံုးရွိ ေစ်းမ်ား တစ္ပံုစံတည္းျဖစ္ေအာင္ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္မည္ဟူေသာ မူ၀ါဒႏွင့္ ကုိက္ညီရန္လိုအပ္ဟု ဘ႑ာေရး၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး ေကာ္မတီ၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီမွ စက္တင္ဘာအထိ ေျခာက္လအတြက္ ရသံုးမွန္း ေျခေငြစာရင္း(လ်ာထားခ်က္) ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ သံုးသပ္ခ်က္အစီရင္ခံစာတြင္ အႀကံျပဳထားသည္။

အဆုိပါ ဘ႑ာေရး၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး ေကာ္မတီ၏ သံုးသပ္ခ်က္အစီရင္ခံစာကို ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၊ တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဗုိလ္မွဴး ေဒၚေမာ္ေမာ္သန္းက ဖတ္ၾကားခဲ့သည္။

“ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္  ဧၿပီမွ စက္တင္ဘာအထိ ေျခာက္လတာကာလအတြင္း လ်ာထားေရးဆြဲခဲ့ေသာ ရေငြ၊ သံုးေငြစာရင္းတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီအေနျဖင့္ ရေငြထက္ ပိုမိုသံုးစြဲေငြမွာ ၃၇၁၀၉ ဒသမ ၆၁၆ က်ပ္သန္း ျဖစ္ပါသည္။ အဆုိပါေငြမွာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရမွ ျဖည့္စြက္ေပးခဲ့ေသာ ေထာက္ပ့ံေငြ ၂၀၈၄၇ ဒသမ ၆၇ က်ပ္သန္းအျပင္ ၁၆၂၆၁ ဒသမ ၉၄ က်ပ္သန္း ပိုမိုသံုးစြဲေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ထို႔ေၾကာင့္ လာမည့္ဘ႑ာႏွစ္ ဘတ္ဂ်က္ လ်ာထားခ်က္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီအေနျဖင့္ မိမိဌာန၏ ရေငြႏွင့္သံုးေငြျခားနားျခင္း နည္းပါးေအာင္ စီမံေဆာင္ရြက္လ်ာထား သင့္ပါတယ္” ဟုရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး၊ တုိင္း ေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဗုိလ္မွဴး ေဒၚေမာ္ေမာ္သန္းက ေျပာၾကာသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ၊ ေစ်းမ်ားဌာနႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာ (အေဆာက္အအံု)ဌာနအေနျဖင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီမွ စက္တင္ဘာအထိ ေငြလံုးေငြရင္း အသံုးစရိတ္ လ်ာထားခ်က္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းမွ အေဆာက္အအံု ၁၄ လံုး၊ သိမ္ႀကီး ေစ်း ေအ႐ံု၊ ဘီ႐ံုျပဳျခင္း၊ ျပင္ျခင္း၊ အင္းစိန္ေစ်းႀကီးမ်ား ျပဳျခင္း၊ ျပင္ျခင္းႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္အသီးသီးရွိ ေစ်းေဟာင္းေလးခုအား အဆင့္ျမႇင့္တင္ ျပဳျပင္တည္ေဆာက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္မည္ ျဖစ္သျဖင့္ ၎ေစ်းသစ္မ်ား တည္ေဆာက္ ျခင္းသည္ ရန္ကုန္တစ္ၿမိဳ႕လံုးတြင္ရွိသည့္ ေစ်းမ်ား တစ္ပံုစံတည္းျဖစ္ေအာင္ ျပန္လည္တည္ ေဆာက္မည္ဟူေသာ ခ်မွတ္ထားသည့္ မူ၀ါဒ ႏွင့္ ကုိက္ညီရန္ လိုအပ္သည္ဟု ၎ကဆုိသည္။

ကမၻာ႔ဘဏ္မွ ေခ်းေငြယူထားေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်း အတြင္းရွိ အေဆာက္အအံုမ်ား ျပန္လည္ျပဳျပင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္သင့္၊ မသင့္ကုိလည္း ျပန္လည္ သံုးသပ္သင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳထားသည္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီမွ စက္တင္ဘာအထိ ေငြလံုးေငြရင္း အသံုးစရိတ္လ်ာထားခ်က္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီက အနီးကပ္ႀကီးၾကပ္ေဆာင္ရြက္မည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈဆုိင္ရာစီမံကိန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအတြက္ စတင္သံုးစြဲမည့္ ၇၅၀ ဒသမ ၅၈၉ က်ပ္သန္း သံုးစြဲမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ၿမိဳ႕ျပႏွင့္အိမ္ရာ ဦးစီးဌာနေအာက္ရွိ ေစ်းမ်ား ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီသို႔ ျပန္လည္လႊဲေျပာင္းၿပီး လိုအပ္သလုိ အဆင့္ျမႇင့္တင္လႊဲေျပာင္းေပးရန္အခ်က္အား ဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္၍ အျမန္ဆံုးေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း ဘ႑ာေရး၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရးေကာ္မတီ၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီမွ စက္တင္ဘာအထိ ေျခာက္လအတြက္ ရသံုးမွန္းေျခေငြစာရင္း(လ်ာထား ခ်က္) ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ သံုးသပ္ခ်က္အစီရင္ခံစာတြင္ အႀကံျပဳထားသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလမ္းေပၚရွိ  ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းႀကီးတြင္  ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပအေမြအႏွစ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ (YHT) ၏ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပအေမြအႏွစ္ အထိမ္းအမွတ္ (၁၆) ခုေျမာက္ အျပာေရာင္ကဗၸည္းျပားကုိ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၂၀ ရက္က တပ္ဆင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းကုိ ၁၉၂၆ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ အေရးပါသည့္ေနရာျဖစ္လာကာ ေခတ္အဆက္ဆက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေန လူတန္းစားအသီးသီးအတြက္ ေနာက္ဆံုးေပၚ ဖက္ရွင္ အ၀တ္အထည္မ်ား၊ လက္၀တ္ ရတနာမ်ား၊ ေနစဥ္လိုအပ္သည့္ ပစၥည္းမ်ား ၀ယ္ယူရာႏွင့္ အားလပ္ခ်ိန္ လည္ပတ္ရာ အဓိကေနရာတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ယခုအခါ ယင္းေစ်းႀကီးသည္ ၿမိဳ႕ေနမ်ားအတြက္သာမက ကမၻာလွည့္ခရီးသြားမ်ားအား အႏုပညာပစၥည္းမ်ား အမွတ္တရ လက္ေဆာင္ပစၥည္းမ်ားျဖင့္ ဆြဲေဆာင္ႏုိင္ေသာ ေနရာလည္းျဖစ္ရာ ယခုလို အဆင္ျမႇင့္တင္ တည္ေဆာက္မည္ဟု ဆိုသည့္အေပၚ ၿမိဳ႕ျပအေမြအႏွစ္အခ်ဳိ႕ ဆုံး႐ႈံးႏိုင္မည္လားဟူေသာ သံသယျဖင့္ ေ၀ဖန္မႈမ်ား ရွိေနသည္။

 

ရန္ကုန္မီးရထား ၿမိဳ႕ပတ္လမ္းပုိင္းရွိ သမုိင္းဘူတာေစ်းႏွင့္ တညင္းကုန္းဘူတာေစ်းကုိ အႏၲရာယ္ရွိသည္ ဟုဆုိကာ ေျပာင္းေရႊ႕မည္

မီးရထားလမ္းႏွင့္ နီးကပ္သျဖင့္ ေျပာင္းေရႊ႕ခံရမည့္ တညင္းကုန္းေစ်းအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ၾကည္ႏုိင္)

ရန္ကုန္ မီးရထားၿမိဳ႕ပတ္ လမ္းပုိင္းရွိ  သမုိင္းဘူတာေစ်းႏွင့္ တညင္းကုန္းဘူတာ ေစ်းႏွစ္ခုကုိ ေျပာင္းေရႊ႕မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာ့မီးရထားတုိင္း (၇) ရန္ကုန္မွ သြားလာေရးမန္ေနဂ်ာ ဦးေဇာ္လြင္က ေျပာၾကားသည္။

မီးရထားဘူတာ႐ုံ ဧရိယာ၊ မီးရထားသံလမ္းအနီး၊ ရထားလမ္းႏွင့္ မလြတ္သည့္ေနရာမ်ားတြင္ ပ်ံက်ေစ်းသည္မ်ား ၀င္ေရာက္ေရာင္းခ်ေနမႈေၾကာင့္ အမ်ားျပည္သူအႏၲရာယ္ ျဖစ္ေစႏုိင္သည့္အျပင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ပတ္ရထားလမ္း အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈလုပ္ငန္း စတင္သည့္အခ်ိန္တြင္ မျဖစ္မေန ေျပာင္းေရႊ႕ေပးရမည္ ျဖစ္သည့္အတြက္ ထုိသို႔ေဆာင္ရြက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“မီးရထားလမ္းနဲ႔ မလြတ္တဲ့ေစ်းက သမုိင္းဘူတာေစ်းႏွင့္ တညင္းကုန္းဘူတာေစ်း ႏွစ္ေနရာရွိတယ္။ မီးရထား၊ ဘူတာ႐ုံေတြေပၚမွာ၊ ရထားလမ္းနဲ႔ မလြတ္တဲ့ ေနရာေတြမွာ ေရာင္းခ်ေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ပတ္ ရထားလမ္း အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈ လုပ္ငန္းေတြ စတင္မယ္ဆုိရင္ မျဖစ္မေန ေျပာင္းေရႊ႕ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဦးေဇာ္လြင္က ေျပာၾကားသည္။

“ၿမိဳ႕ပတ္ရထား အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈ လုပ္မယ္ဆုိရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က လက္ရွိေစ်းေရာင္းခ်တဲ့ သူေတြနဲ႔၊ ေစ်း၀ယ္တဲ့ ျပည္သူေတြနဲ႔၊ ရထားေတြေမာင္းမွာနဲ႔ ဘယ္လုိမွ သဟဇာတမျဖစ္ဘူး။ ေဘးအႏၲရာယ္အလြန္ မ်ားပါတယ္။ ရထားတုိက္မိတာေတြ၊ ခ်ိတ္မိတာေတြ စသျဖင့္ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ေပၚႏုိင္တယ္။ အဲဒီအတြက္ ရထားသြားလာမႈနဲ႔ လြတ္လြတ္ကင္းကင္း ျဖစ္တဲ့ေနရာကုိ ေျပာင္းေပးဖုိ႔အတြက္ သမုိင္းဘူတာေစ်းကုိေတာ့ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါၿပီ” ဟု ၎ကဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

သမုိင္းမီးရထား ဘူတာႏွင့္ အင္းစိန္ဘက္ျခမ္းရွိ ခုံးေက်ာ္တံတားၾကား မီးရထားပုိင္ ေျမေနရာတြင္ သမုိင္းဘူတာ ေစ်းသစ္ကုိ တည္ေဆာက္မည္ျဖစ္ၿပီး ခုံးေက်ာ္တံတားႏွင့္ ေပ ၂၀၀ အကြာရွိ ေျမဧရိယာ ေပ ၄၅၀ ႏွင့္ ေပ ၇၀ အက်ယ္အ၀န္းတြင္ တည္ေဆာက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိ႔ျပင္ သမုိင္းဘူတာ ပ်ံက်ေစ်းသည္မ်ားစာရင္း ေကာက္ယူထားမႈအရ ေစ်းသည္ ၃၀၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

“တညင္းကုန္းကလည္း သူကမလြတ္ဘူး။ ရထားဘူတာမွာ ေစ်းျဖစ္ေနတယ္။ ေစ်း၀ယ္တဲ့သူေတြနဲ႔ ေစ်းေရာင္းတဲ့သူေတြ ႐ႈပ္ယွက္ခတ္ၿပီးေတာ့မွ ရထားေပၚက ခရီးသည္ ဆင္းဖုိ႔၊ တက္ဖုိ႔ေတာင္မွ မလြယ္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါကုိလည္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းဖုိ႔ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

တညင္းကုန္းဘူတာ ဧရိယာတြင္ ေရာင္းခ်ေနေသာ ေစ်းသည္မ်ားကုိလည္း အသစ္တည္ေဆာက္ေနသည့္ တညင္းကုန္းေစ်းသစ္တြင္ ေရႊ႕ေျပာင္း ေနရာခ်ေပးႏုိင္ရန္အတြက္ သက္ဆုိင္ရာ တာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ ေစ်းကုိယ္စားလွယ္ အခ်ဳိ႕ႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

သမုိင္းဘူတာ႐ုံေစ်း ေျပာင္းေရႊ႕မႈအတြက္ ျမန္မာ့မီးရထားက တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္ၿပီး တညင္းကုန္းဘူတာ၊ မီးရထားသံလမ္း နံေဘးတြင္ ေရာင္းခ်ေနေသာ ပ်ံက်ေစ်း ေျပာင္းေရႊ႕ေရးမွာ တုိင္းေဒသႀကီး အစုိးရအဖြဲ႕၏ အစီအစဥ္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။