ရခိုင္အေရးကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၿဗိတိန္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား၏ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢ ႏိုင္ငံျခားေရးရာေကာင္စီ အစည္းအေ၀း၌ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ တပ္မေတာ္က သတင္းထုတ္ျပန္

ရခိုင္အေရးကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ၿဗိတိန္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား၏ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢ ႏိုင္ငံျခားေရးရာေကာင္စီအစည္းအေ၀း၌ ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ တပ္မေတာ္က မတ္ ၆ ရက္ ညပုိင္းတြင္ ၎တုိ႔၏ Facebook လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာမွတစ္ဆင့္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အဆုိပါသတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ အခ်က္ ၁၇ ခ်က္ပါ၀င္ၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆ ရက္ကျပဳလုပ္သည့္ ဥေရာပသမဂၢ (အီးယူ) အဖြဲ႕၀င္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားပါ၀င္ေသာ ဥေရာပသမဂၢႏိုင္ငံျခားေရးရာ ေကာင္စီအစည္းအေ၀းက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚဆုံးျဖတ္ခ်က္ (Conclusion) အေနျဖင့္ ဘဂၤါလီဒုကၡသည္မ်ားအား ဆက္လက္အကူအညီေပးေရး၊ မီဒီယာမ်ား၊ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ Fact-Finding Mission အား လြတ္လပ္ခြင့္ေပးေရးႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာတင္သြင္းသူႏွင့္ ဆက္လက္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇ၀တ္ခုံ႐ုံး (ICC) ၏အခြင့္အာဏာျဖင့္ ဆုံးျဖတ္ေဆာင္ရြက္မႈကို လက္ခံႏိုင္ေရး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ကာကြယ္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကို အနိမ့္ဆုံးသို႔ေလွ်ာ့ခ်သြားရန္ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားတြင္ တာ၀န္ရွိေသာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္မွ အဆင့္ျမင့္အရာရွိႀကီးမ်ားအား ဦးတည္၍ ကန္႔သတ္ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ အဆိုျပဳလႊာ အျမန္ဆုံးတင္သြင္းေရး ဆုံးျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ယင္းဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ဳိး ထြက္လာေစရန္အတြက္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၁ ရက္ေန႔စြဲျဖင့္ ၿဗိတိန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Rushanara Ali ဦးေဆာင္၍ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၁၀၂ ဦးတို႔က ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ဘဂၤါလီပဋိပကၡျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထပ္မံဖိအားေပး၊ ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္မႈခုံ႐ုံး (ICC) သို႔လႊဲေျပာင္းေပးရန္ တိုက္တြန္းေၾကာင္း စာတစ္ေစာင္အား ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Boris Johnson ထံသို႔ေပးပို႔ခဲ့ၿပီး ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆ ရက္တြင္ျပဳလုပ္မည့္ ဥေရာပသမဂၢ ႏိုင္ငံျခားေရးေကာင္စီ အစည္းအေ၀း၌ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပသည္။

ထုိသုိ႔ ၿဗိတိန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားက ေပးပုိ႔ခဲ့ေသာစာတြင္ ျမန္မာစစ္ဘက္မွ ထုိးစစ္ဆင္မႈမ်ားေၾကာင္႔ ဘဂၤါလီဒုကၡသည္မ်ား (မူရင္းတြင္႐ုိဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ) ဖိႏွိပ္ခံေနရမႈမ်ား၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္သို႔ ထြက္ေျပးရမႈမ်ား၊ သတ္ျဖတ္ခံရမႈမ်ား၊ စစ္ဘက္ႏွင့္လုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ား၊ စစ္ဘက္က ေထာက္ကူေပးေသာ လူအုပ္မ်ားႏွင့္ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားက ဘဂၤါလီမ်ား (မူရင္းတြင္႐ိုဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ) အမ်ဳိးသမီး ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာအား အဓမၼျပဳက်င့္ခံရမႈမ်ားရွိေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရသည္ ဘဂၤါလီဒုကၡသည္မ်ား (မူရင္းတြင္႐ုိဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ) ေဘးကင္းစြာ ျပန္လာေရးအတြက္ အာမခံခ်က္ေပးရန္ နည္းလမ္းမရွိႏိုင္ေၾကာင္း၊ အစိုးရသက္တမ္း ႏွစ္ႏွစ္နီးပါး ၾကာျမင့္ၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေကာ္မတီမ်ားစြာ ဖြဲ႕စည္းေနျခင္းမွတစ္ပါး ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား၏ အရပ္ဘက္လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ တိုးတက္ေအာင္ လက္ေတြ႕ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ျခင္းမရွိဟုလည္း စြပ္စြဲထားသည့္အျပင္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံအတြင္း တိုင္းရင္းသားအုပ္စုမ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡကို ႀကီးထြားေအာင္သာ စိတ္လိုက္မာန္ပါ ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ၿခိမ္းေျခာက္ေႏွာင့္ယွက္ေနေၾကာင္း၊ ယင္းပဋိပကၡမ်ားတြင္ အရပ္သားမ်ား ေသေက်ဒဏ္ရာရေစေအာင္ ႏွစ္မ်ားစြာအတြင္း ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ ဂ်က္တိုက္ေလယာဥ္မ်ား အသုံးျပဳမႈကို တိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း၊ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားေသာ အစိုးရ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အဆိုျပဳခ်က္မ်ားကို စစ္ဘက္က ခန္႔အပ္ေသာ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားက ဆိုးရြားစြာေႏွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီးေနေၾကာင္းဟုလည္း ေရးသားစြပ္စြဲခ်က္မ်ားပါေၾကာင္း တပ္မေတာ္၏ သတင္းထုတ္ျပန္မႈတြင္ပါရွိသည္။

ထုိသုိ႔ ၿဗိတိန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားက ေပးပုိ႔ခဲ႔ေသာစာႏွင္႔ပတ္သက္ၿပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာ (Rohingya) ဆိုေသာ ျမန္မာျပည္သူလူထုအားလုံးက လက္မခံသည့္အသုံးအႏႈန္းအား ေတာက္ေလွ်ာက္သုံးႏႈန္းထားေၾကာင္း၊ ယင္းကဲ့သို႔ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားသည္ ရခိုင္ပဋိပကၡ စတင္ခ်ိန္ကပင္ အစဥ္တစ္စိုက္ စြပ္စြဲလာသည့္ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း စြပ္စြဲခ်က္တစ္ခုခ်င္းအလိုက္ မဟုတ္မမွန္ေၾကာင္းကို ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ၏ ရခိုင္ပဋိပကၡႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၊ ထုတ္ျပန္ခ်က္တို႔၌ ေဖာ္ျပထားၿပီးျဖစ္သည့္အျပင္ ရခိုင္ပဋိပကၡႏွင့္ပတ္သက္၍ ျဖစ္စဥ္မွန္မ်ားအား တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕က ၁၀ ႀကိမ္ထုတ္ျပန္ခဲ့ေၾကာင္း အဆိုပါသတင္းႏွင္႔ပတ္သက္ၿပီး တပ္မေတာ္၏ မတ္ ၆ ရက္ ညပုိင္းသတင္းထုတ္ျပန္မႈ အမွတ္စဥ္ ၅ တြင္ပါရွိသည္။

ထုိ႔အျပင္ ၿဗိတိန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား ေပးပုိ႔ခဲ႔ေသာ စာႏွင္႔ပတ္သက္ၿပီး တပ္မေတာ္က ၎တုိ႔၏ထုတ္ျပန္ခ်က္ အမွတ္စဥ္ ၆ မွ အမွတ္စဥ္ ၁၇ အထိ အခ်က္အလက္မ်ားျဖင့္ ေျဖရွင္းထားသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။

အင္းဒင္ေက်းရြာအနီး ေတြ႕ရွိခဲ့သည့္ အေလာင္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ လြတ္လပ္ေသာ ႏုိင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ စုံစမ္းရွာေဖြေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ား သတင္းရယူခြင့္ေပးရန္ ဥေရာပသမဂၢထုတ္ျပန္

အင္းဒင္ေက်းရြာအနီးေတြ႕ရွိခဲ့သည့္ အေလာင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာေကာင္စီ၏ လြတ္လပ္ေသာ ႏိုင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ စုံစမ္းရွာေဖြေရးအဖြဲ႕ ႏွင့္ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ား သတင္းရယူခြင့္ေပးရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ဥေရာပသမဂၢသံ႐ံုး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ဥေရာပသမဂၢအဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံမ်ားမွ သံ႐ုံးအႀကီးအကဲမ်ား၊ ျမန္မာ ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ေနာ္ေ၀ႏုိင္ငံ သံ႐ုံးအႀကီးအကဲတို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္အား ဇန္န၀ါရီ ၁၁ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္သည္ မြတ္စလင္ ၁၀ ဦးအား သတ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ ၀န္ခံခဲ့ပါသည္။ သတ္ျဖတ္ခံရသူ ၁၀ ဦး၏ အေလာင္းမ်ားကို ေမာင္ေတာ ခ႐ိုင္ အင္းဒင္ေက်းရြာ အနီး အစုအျပံဳလိုက္ ျမႇဳပ္ႏွံထားေသာ သခ်ဳႋင္းေနရာတြင္ ရွာေဖြေတြ႕ရိွခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

အဆိုပါ လုပ္ရပ္မ်ား က်ဴးလြန္ျခင္းအတြက္ တာ၀န္ရိွေသာသူမ်ားအား တာ၀န္ခံမႈ ရိွေစေရး ေသခ်ာေစရန္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ခဲ့ေသာ အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္ရပ္မ်ား အားလံုးကို ေဖာ္ထုတ္ရန္ ေစ့စပ္ေသခ်ာၿပီး ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးတစ္ရပ္ အေရးတႀကီး လိုအပ္ခ်က္ကို အတည္ ျပဳလ်က္ရိွေၾကာင္း၊ ယခုကဲ့သို႔ ႀကီးမားေသာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားအား လုပ္ေဆာင္သည့္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကို ျပစ္ ဒဏ္ခံရျခင္းမွ ကင္းလြတ္ေနျခင္းမ်ားကို ရပ္တန္႔ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထို႕ေၾကာင့္ ဥေရာပသမဂၢသည္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအစိုးရအား လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ လြတ္လပ္ေသာ ႏုိင္ငံတကာအခ်က္အလက္ စံုစမ္းရွာေဖြေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ား အပါအ၀င္ အျခားလြတ္လပ္ေသာေလ့လာ သူမ်ားႏွင့္ အျပည့္အ၀ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ပါရန္ႏွင့္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားေနေသာ ေနရာတိုင္းဆီသို႔ ၎တို႔၏အတားအဆီးမရိွ လြတ္လပ္ လံုျခံဳစြာ သတင္းရယူပိုင္ခြင့္ကို ေႏွာင့္ေႏွးျခင္း မရိွဘဲ ေပးအပ္ပါရန္ ထပ္ေလာင္းေတာင္း ဆိုအပ္သည္ဟု ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းျခင္းအတြက္ ဗီယက္နမ္ကို ဥေရာပသမဂၢက သတိေပး

စက္တင္ဘာ  ၁၄ ရက္က ဗီယက္နမ္အလယ္ပုိင္း ကမ္း႐ိုးတန္းသို႔ မုန္တုိင္းမ၀င္ေရာက္မီ ငါးဖမ္းဆိပ္ကမ္း တစ္ခု၌ ငါးဖမ္းေလွမ်ားအား ဆုိက္ကပ္ထားစဥ္ (Photo : AFP)

တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းျခင္းကို ဗီယက္နမ္က ထိေရာက္စြာ မကုိင္တြယ္လွ်င္ ဗီယက္နမ္၏ ပင္လယ္စာ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းအား ပိတ္ပင္အေရးယူႏုိင္ေၾကာင္း ဥေရာပသမဂၢက ေအာက္တိုဘာ ၂၃ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ဗီယက္နမ္ကို အ၀ါကတ္ျပ သတိေပးခဲ့သည္။

အဖြဲ႕၀င္ ၂၈ ႏုိင္ငံရွိေသာ ဥေရာပသမဂၢ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ ဥေရာပေကာ္မရွင္က ဗီယက္နမ္သည္ တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းျခင္းအား သင့္ေတာ္ေသာ အခ်ိန္ကာလ တစ္ခုအတြင္း ေျဖရွင္းသင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္ သတ္မွတ္ေပးမႈကို မေဆာင္ရြက္ခဲ့ေပ။

“ဗီယက္နမ္ ငါးဖမ္းသေဘၤာေတြက တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းမႈေတြေၾကာင့္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာေတြထဲမွာ အဏၰ၀ါေဟဂေဗဒ စနစ္ကို သက္ေရာက္မႈကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ မ်က္ကြယ္ မျပဳထားႏုိင္ပါဘူး” ဟု ဥေရာပ ငါးလုပ္ငန္းေရးရာ ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး သာမိႏူေဗလာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဗီယက္နမ္ အာဏာပုိင္မ်ားအား တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းမႈတုိက္ဖ်က္ေရးကို အရွိန္ျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္ တုိက္တြန္းထားၿပီး ထိေရာက္စြာ မေဆာင္ရြက္လွ်င္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ ဆုံးျဖတ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေဗလာက ထပ္မံေျပာၾကားခဲ့သည္။

တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းမႈကို တုိက္ဖ်က္ရန္ နည္းပညာဆုိင္ရာ ပံ့ပိုးမႈေပးမည္ဟု ဥေရာပသမဂၢက ဗီယက္နမ္ကို ကမ္းလွမ္းထားခဲ့ေၾကာင္း ေဗလာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဗီယက္နမ္သည္ တရားမ၀င္ငါးဖမ္းမႈကို အျပစ္ေပးရန္ ထိေရာက္သည့္စနစ္ မရွိေၾကာင္း ထို႔ျပင္ အိမ္နီးခ်င္း ကြၽန္းႏုိင္ငံငယ္မ်ား၏ ေရပုိင္နက္တြင္ ဗီယက္နမ္ငါးဖမ္း သေဘၤာမ်ား၏ ငါးဖမ္းျခင္းကို ဗီယက္နမ္က  ဟန္႔တားမႈ မရွိသေလာက္ျဖစ္ေၾကာင္း ဥေရာပေကာ္မရွင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဗီယက္နမ္သည္ ပင္လယ္စာထုတ္ကုန္မ်ား တင္ပို႔မႈတြင္ ကမၻာ့ထိပ္တန္း ၁၀ ႏုိင္ငံစာရင္း၀င္ ျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢစားနပ္ ရိကၡာႏွင့္ စုိက္ပ်ဳိးေရးအဖြဲ႕ FAO က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ တရားမ၀င္ငါးဖမ္းမႈကို ဟန္႔တားရန္ ပ်က္ကြက္မႈအတြက္ ယင္းႏုိင္ငံမွ ငါးလုပ္ငန္း ထုတ္ကုန္မ်ားကို ဥေရာပသမဂၢက ပိတ္ဆို႔အေရးယူႏုိင္သည္။ ကမၻာတြင္ ငါးအမ်ားဆုံး တင္သြင္းသူျဖစ္ေသာ ဥေရာပသမဂၢသည္ တရားမ၀င္ ငါးဖမ္းမႈကို တုိက္ဖ်က္ရန္ႏွင့္ အဏၰ၀ါသယံဇာတအား ေရရွည္အသုံးျပဳႏုိင္ေရး အားေပးရန္အတြက္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္သည့္ ကြပ္ကဲမႈ စည္းမ်ဥ္းကို ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ စတင္က်င့္သုံးခဲ့သည္။ ကမၻာတြင္ ႏွစ္စဥ္ဖမ္းဆီးရမိေသာ ငါးမ်ား၏ ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္းထက္မနည္း တန္ ၁၁ သန္းမွ ၂၆ သန္းၾကားသည္ တရားမ၀င္ ဖမ္းဆီးမႈျဖစ္ၿပီး ယူ႐ို ၈ ဘီလ်ံမွ ၁၉ ဘီလ်ံၾကား တန္ဖိုးရွိသည္။

Ref : AFP