အေမရိကန္အား တိုက္ခိုက္ရန္ တ႐ုတ္ဗံုးၾကဲေလယာဥ္မ်ား ေလ့က်င့္ေနဖြယ္ရွိဟု ပင္တဂြန္ထုတ္ျပန္

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ မတ္ ၂၇ ရက္တြင္ ၀ါရွင္တန္ရွိ ပင္တဂြန္အေဆာက္အအံုအား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AP)

တ႐ုတ္ဗံုးၾကဲေလယာဥ္မ်ားသည္ ပစိဖိတ္ထဲမွ အေမရိကန္ႏွင့္ မဟာမိတ္မ်ားကို ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္ရန္ ေလ့က်င့္ေနၾက ဖြယ္ရွိေၾကာင္း ပင္တဂြန္၏ အစီရင္ခံစာသစ္တစ္ခု၌ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ယင္းအစီရင္ခံစာ၌ တ႐ုတ္အစိုးရသည္ ၎၏ ၾကည္းတပ္အား စစ္ပြဲမ်ားတြင္ တိုက္ခိုက္၊ ေအာင္ႏိုင္မႈ ရရွိေစေရးအတြက္ ေျပာင္းလဲေနသည့္အေၾကာင္းကိုလည္း အေသးစိတ္ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ၾသဂုတ္ ၁၆ ရက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ လႊတ္ေတာ္သို႔ ႏွစ္စဥ္တင္သြင္းေနက် ထိုအစီရင္ခံစာတြင္ တ႐ုတ္၏ ႀကီးထြားလာေသာ စစ္ေရး၊ စီးပြားေရး၊သံတမန္ေရး အင္အားမ်ားအေၾကာင္းႏွင့္ ေဒသတြင္းကို လႊမ္းမိုးႏိုင္ေရး၊ ႏိုင္ငံတကာသို႔ ပ်ံႏွံ႔ေရာက္ရွိေရးတို႔အတြက္ တ႐ုတ္ကမည္သို႔အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ အေၾကာင္းတို႔ကို အေလးေပး ေဖာ္ျပထားသည္။

ႏိုင္ငံႏွင့္ ေ၀းႏိုင္သမွ်ေ၀းေသာ ေနရာရွိ ပစ္မွတ္မ်ားအား ထိမွန္ႏိုင္စြမ္းရွိေစရန္ တ႐ုတ္ဗံုးၾကဲေလယာဥ္မ်ားကို တည္ေဆာက္ေလ့က်င့္ေပးေနသည္ဟု တ႐ုတ္ေလေၾကာင္း အင္အားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထိုအစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။

“ ၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္အတြင္းမွာ PLA (ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္) ဟာ ဗံုးၾကဲေလယာဥ္ေတြရဲ႕ ေရျပင္ေပၚ ပ်ံသန္းတဲ့ဧရိယာကို တိုးခ်ဲ႕ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္နဲ႔ မဟာမိတ္ပစ္မွတ္ေတြကို ပစ္ခတ္ဖို႔လို႔ ယူဆရတဲ့ေလ့က်င့္မႈေတြ ျပဳလုပ္ၿပီး အေရးပါတဲ့ ေရပိုင္နက္ေတြမွာ အေတြ႕အၾကံဳေတြ တိုးပြားလာပါတယ္” ဟု အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္က တ႐ုတ္၏ H-6K ဗံုးၾကဲေလယာဥ္မ်ားသည္ ဂ်ပန္ကြၽန္းစု၏ အေနာက္ေတာင္အရပ္၌ရွိေသာ မီယာကို ေရလက္ၾကားအား ျဖတ္ပ်ံခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ တ႐ုတ္ဗံုးၾကဲေလယာဥ္မ်ားသည္ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕၀င္ ၄၇၀၀၀ စခန္းခ်ေနေသာ အိုကီနာ၀ါ၏ အေရွ႕ဘက္သို႔ ပ်ံသန္းရန္ ေျမာက္အရပ္သို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ဦးတည္ခဲ့ေသးသည္။

PLA  သည္ ဂူအမ္ကြၽန္းအပါအ၀င္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအေနာက္ျခမ္းရွိ အေမရိကန္ႏွင့္ မဟာမိတ္တို႔၏ စစ္ေရးအေျခစိုက္စခန္းမ်ားကို ပစ္ခတ္ႏိုင္ေသာစြမ္းရည္ရွိသည့္ အေၾကာင္းျပသလိုျခင္းျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ယင္း အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ၾကည္းတပ္ႀကီး

တ႐ုတ္သည္ တစ္ခ်ိန္က ေခတ္ေနာက္က်ခဲ့ေသာ ၎၏ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ကို အင္အားႀကီးထြားလာေစေရးႏွင့္ ေခတ္မီေစေရးတို႔အတြက္ ႏွစ္ျမႇဳပ္လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိၿပီး တ႐ုတ္စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ၂၀၅၀ ျပည့္တြင္ ကမၻာ့အဆင့္မီ စစ္တပ္တစ္ခုျဖစ္လာေစရန္ ရည္မွန္းခ်က္ထားၾကသည္။

စစ္ပြဲမ်ားအား တိုက္ခိုက္ေအာင္ျမင္ရန္ အသင့္ရွိေနသည့္ စစ္တပ္တစ္ခုကို ႏိုင္ငံက လုိအပ္ေနသည္ဟု တ႐ုတ္သမၼတရွီက်င္ပင္းသည္ ယမန္ႏွစ္က ေျပာၾကားရင္း PLA ကို ပိုမိုအားစိုက္ထုတ္ရန္ ညႊန္ၾကားခဲ့သည္။

ယခုအစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ PLA  သည္ ယင္း၏ ဖြဲ႕စည္းပံုဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအေနျဖင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီတြင္ စစ္ဆင္ေရးပိုင္း ႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္းတြင္ အႀကီးစားေျပာင္းလဲမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ တပ္ဖြဲ႕၀င္အင္အား သန္း၀က္ခန္႔ရွိေသာ PLA သည္ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ေျမျပင္တပ္ဖြဲ႕ႀကီးအျဖစ္ ရပ္တည္ေနသည္။

တ႐ုတ္၏ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြက္စစ္ေရး ဘတ္ဂ်က္မွာ ေဒၚလာဘီလ်ံ ၁၉၀ ခန္႔ရွိသည္ဟု ယင္းအစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းပမာဏသည္ပင္တဂြန္၏ ေဒၚလာ ဘီလ်ံ ၇၀၀ ရွိေသာ ႏွစ္စဥ္ဘတ္ဂ်က္ႏွင့္ မ်ားစြာကြာဟေနေသးသည္။

Ref ; AFP

တူရကီက လက္တံု႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ အေမရိကန္၏ အဓိကသြင္းကုန္မ်ားအား သြင္းကုန္ခြန္မ်ား တိုးျမႇင့္စည္းၾကပ္

ၾသဂုတ္ ၁၄ ရက္က အစၥတန္ဘူရွိ ေငြလဲသည့္ေနရာတစ္ခုတြင္ လူမ်ားတန္းစီေနၾကသည္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AP)

တူရကီအစိုးရသည္ ၎အေပၚ အေမရိကန္၏ အေရးယူမႈမ်ားအား လက္တံု႔ျပန္သည့္ အေနျဖင့္ အေမရိကန္၏ အဓိကသြင္းကုန္အခ်ဳိ႕အေပၚ အခြန္မ်ား တိုးျမႇင့္စည္းၾကပ္လိုက္သည္ဟု ၾသဂုတ္ ၁၅ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ မဟာမိတ္ႏွစ္ႏိုင္ငံ၏ ခါးသီးေသာ အျငင္းပြားမႈေၾကာင့္ တူရကီ ေငြေၾကးလိုင္ရာမွာမူ ေစ်းႏႈန္းထိုးဆင္းေနခဲ့သည္။ ၾသဂုတ္ ၁၄ ရက္တြင္ အခ်ဳိ႕ေသာနယ္ပယ္မ်ား၌ လိုင္ရာေငြတန္ဖိုး ျပန္တက္လာမႈ ရွိေသာ္လည္း ၾသဂုတ္ ၁၀ ရက္ႏွင့္ ၁၃ ရက္တြင္ ကုန္သြယ္ေရး၌ တူရကီလိုင္ရာေငြ တန္ဖိုးသည္ ေလးပံုတစ္ပံုခန္႔ ေလ်ာ့နည္းသြားခဲ့သည္။

လုိင္ရာေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းမႈေၾကာင့္ မီးကုန္ယမ္းကုန္ စီးပြားေရးစစ္ပြဲႀကီး ျဖစ္လာမည့္အေပၚ တူရကီႏိုင္ငံထဲ၌ စိုးရိမ္မႈမ်ားလည္း ျမင့္တက္လာခဲ့သည္။ ထိုသို႔ျဖစ္ပြားပါက အထူးသျဖင့္ ဘဏ္စနစ္တြင္ ဥေရာပႏွင့္ အျခားေစ်းကြက္မ်ားသို႔ပါ ပ်ံ႕ႏွံ႔ကူးစက္ႏိုင္ေျခ ရွိေနသည္။ ၾသဂုတ္ ၁၅ ရက္တြင္မူ အေမရိကန္တစ္ေဒၚလာလွ်င္ တူရကီေငြ ၆ ဒသမ ၀၂ လိုင္ရာ ေစ်းရွိခဲ့သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ စီးပြားေရးအေပၚ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အျပန္အလွန္ လက္တံု႔ျပန္တဲ့ မူေဘာင္အတြင္းကေန အခြန္ေတြကို တိုးျမႇင့္ဖို႔ ညႊန္ၾကားထားပါတယ္” ဟု တူရကီဒုတိယသမၼတ ဖူယက္ေအာ့ေတက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တူရကီ၏ သံမဏိႏွင့္ အလူမီနီယံတို႔အေပၚ အခြန္ႏွစ္ဆ တိုးျမႇင့္လိုက္သည္ဟု အေမရိကန္သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔က ေၾကညာထားသည္။ အေမရိကန္သင္းအုပ္ဆရာ အန္ဒ႐ူးဘရန္ဆန္ကို တူရကီအာဏာပိုင္တို႔က ဖမ္းဆီးထားမႈျဖင့္ ေနတိုးမဟာမိတ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားတြင္ အခ်င္းမ်ားေနၾကစဥ္ ယခုကုန္သြယ္ေရးပဋိပကၡ ထပ္မံျဖစ္ေပၚခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

သမၼတရီဆပ္ေတရစ္အာဒိုဂန္က လက္မွတ္ေရးထိုးထားေသာ အမိန္႔စာအရ အခြန္မ်ား တိုးျမႇင့္လိုက္သည့္အေၾကာင္း တူရကီႏိုင္ငံပိုင္သတင္းစာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ အာဒိုဂန္သည္ စီးပြားေရးစစ္ပြဲတစ္ခု ျဖစ္ပြားပါက တူရကီသာ ႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ထပ္တလဲလဲ ေျပာေနသူျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံပိုင္ သတင္းေအဂ်င္စီ Anadolu ၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရ အခြန္မ်ားကို လက္ရွိႏႈန္းထားထက္ ႏွစ္ဆတိုးျမႇင့္ျခင္းျဖစ္သျဖင့္ ထရန္႔၏ လုပ္ရပ္ကို ထပ္တူ တံု႔ျပန္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုအမိန္႔စာ၌ ေဖာ္ျပခ်က္အရ တူရကီႏုိင္ငံသို႔ တင္သြင္းလာသည့္ အေမရိကန္ဆန္မ်ားအေပၚ အခြန္ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀၊ အယ္ကိုေဟာ ပါ၀င္ေသာ ေသာက္စရာမ်ားအေပၚ အခြန္ရာခိုင္ႏႈန္း ၁၄၀၊ ေဆးရြက္ႀကီးအရြက္အေပၚ အခြန္ရာခိုင္ႏႈန္း ၆၀၊ အလွကုန္မ်ားအေပၚ အခြန္ရာခိုင္ႏႈန္း ၆၀ စည္းၾကပ္မည္ဟု သိရသည္။ ကားမ်ားအေပၚ အခြန္စည္းၾကပ္မႈမွာမူ အမ်ဳိးအစားေပၚလိုက္ၿပီး ရာခိုင္ႏႈန္း ၁၂၀ အထိ ျမင့္တက္သြားမည္ျဖစ္သည္။

အာဒိုဂန္သည္ ၾသဂုတ္ ၁၄ ရက္ကလည္း တူရကီသည္ အိုင္ဖုန္းကဲ့သို႔ အေမရိကန္၏ အီလက္ထရြန္နစ္ထုတ္ကုန္မ်ားကို သပိတ္ေမွာက္မည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အာဒိုဂန္သည္ ၎ကိုယ္တုိင္ ဓာတ္ပံု႐ိုက္ကူးရာတြင္ အိုင္ဖုန္းကိုသာ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ အသံုးျပဳခဲ့သူျဖစ္သည္။

Ref: AFP

အေမရိကန္က အေရွ႕ေတာင္အာရွအတြက္ လံုျခံဳေရးေထာက္ပံ့ေငြ ေဒၚလာသန္း ၃၀၀ နီးပါးေပးမည္ဟု ကတိျပဳ

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၂၁ ရက္တြင္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္၌ တ႐ုတ္၏ လူလုပ္ကြၽန္း Subi Reef ၌ အေဆာက္အအုံမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

တ႐ုတ္က ေဒသတြင္း၌ ထိေတြ႕မႈကို အရွိန္ျမႇင့္တင္ရန္ အစီအစဥ္မ်ားကို ေရွ႕တိုးလုပ္ေဆာင္ေနခ်ိန္တြင္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မုိက္ပြန္ပီယုိက အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသအတြက္ လံုျခံဳေရးေထာက္ပံ့မႈ သစ္အျဖစ္ ေဒၚလာသန္း ၃၀၀ နီးပါး ေထာက္ပံ့ေပးမည္ဟု ၾသဂုတ္ ၄ ရက္တြင္ ကတိျပဳခဲ့သည္။ အဖဲြ႕၀င္ ၁၀ ႏုိင္ငံပါသည့္ အာဆီယံမွ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက စင္ကာပူတြင္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပဲြ၏ ေဘးဆြယ္ေတြ႕ဆံုမႈ၌ ပြန္ပီယိုက ထိုအစီအစဥ္ကို ေၾကညာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အင္ဒို-ပစိဖိတ္တြင္ ေဒသဆုိင္ရာလံု ျခံဳေရးအဆင့္ျမႇင့္တင္ရန္အတြက္ ၎တုိ႔၏ ကတိျပဳမႈ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအျဖစ္ အေမရိကန္သည္ ေဒသတြင္းတစ္ခုလံုး၌ လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကို အားျဖည့္ရန္ ေဒၚလာသန္း ၃၀၀ နီးပါးအစီအစဥ္ကို ေၾကညာေၾကာင္း ပြန္ပီယိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထိုလံုျခံဳေရးအကူအညီသစ္သည္ ေရေၾကာင္းလံုျခံဳေရးကို အားေကာင္းေစရန္၊ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ အကူအညီေပးမႈႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးထိန္းသိမ္းမႈဆုိင္ရာ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ား တုိးတက္ေစရန္၊ ႏိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားအား တန္ျပန္ႏိုင္ရန္ အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေခတ္သစ္တြင္ ေဒသတြင္း၌ အေမရိကန္၏ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ကတိက၀တ္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းေပးေခ်မႈဟု ပြန္ပီယိုက ေခၚဆိုေသာ အင္အားႀကီးထြားစ အာရွတြင္ နည္းပညာ၊ စြမ္းအင္ႏွင့္ အေျခခံအေဆာက္ အအံုစီမံကိန္းမ်ားအတြက္ ေဒၚလာ ၁၁၃ သန္းရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသြားမည္ဟု အေမရိကန္ က ယခုသီတင္းပတ္အေစာပိုင္း၌ ေၾကညာထားၿပီးျဖစ္သည္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွႏွင့္ ယင္းမွ ေက်ာ္လြန္ေသာေဒသမွ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ ဆက္ဆံမႈကို ျမႇင့္တင္ရန္ရည္ရြယ္သည့္ Belt and Road စီမံကိန္း၏တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအရ တ႐ုတ္သည္ ၎၏ ၾသဇာလႊမ္း မိုးမႈအား အရွိန္ျမႇင့္တင္ေနခ်ိန္၌ အေမရိကန္ကလည္း လြတ္လပ္ၿပီး ပြင့္လင္းေသာ အင္ဒို -ပစိဖိတ္ေဒသတစ္ခုအတြက္ စိတ္ကူးကို ျမႇင့္တင္ေနသည္။ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ဦးေဆာင္ေသာေဒသကို အတုိေကာက္ေခၚ ဆိုသည့္ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ဆိုေသာအသံုးအႏႈန္းကို ဂ်ပန္၊ ၾသစေၾတးလ်၊ အိႏိၵယႏွင့္ အေမရိ ကန္တုိ႔မွ သံတမန္မ်ားက မၾကာေသးမီႏွစ္ မ်ားအတြင္း သံုးစဲြမႈျမင့္တက္လာသည္။

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္ တ႐ုတ္၏ စစ္ပံုသြင္းေနမႈကိစၥအတြက္ စိုးရိမ္မႈႏွင့္ ေဒသတြင္း၌ စည္းမ်ဥ္းအေျချပဳအစီအစဥ္က အေရးပါေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးပဲြတြင္ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း ပြန္ပီယိုက သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အက်ပ္အတည္းႏွင့္ အျခားလံုျခံဳေရးျပႆနာမ်ားအား ေျဖရွင္းမႈတြင္ တုိးတက္မႈသည္ လြတ္လပ္ၿပီး ပြင့္လင္းေသာ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ေဒသအတြက္ အလြန္အမင္း အေရးပါေၾကာင္းလည္း ပြန္ပီယိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ကတိမ်ား အသက္၀င္လာေရး ႐ုန္းကန္ေနရသည့္ အေမရိကန္

အလြန္အမင္း အမႊမ္းတင္ခဲ့ၾကသည့္ ေဒၚနယ္ထရန္႔-ကင္ဂ်ဳံအြန္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲၿပီးေနာက္ တစ္လေက်ာ္ အၾကာတြင္ ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ အမွန္တကယ္ တိုးတက္မႈရရိွရန္ ခက္ခဲေနေၾကာင္း အထင္အရွား ျပသေနသည့္ ေျမာက္ကိုရီးယားအား ထိေရာက္သည့္ ပိတ္ဆို႔မႈ အျပည့္အ၀ ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ အေမရိကန္က ကုလသမဂၢကို ေမတၱာရပ္ခံလ်က္ရိွသည္။

ဇြန္ ၁၂ ရက္က စင္ကာပူတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ သမိုင္း၀င္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈၿပီးေနာက္ ပူးတြဲေၾကညာခ်က္၌ ေျမာက္ကိုရီးယား ေခါင္းေဆာင္က ကိုရီးယား ကြၽန္းဆြယ္တြင္ ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရး အျပည့္အ၀ လုပ္ေဆာင္ရန္ သူ၏ကတိကို ထပ္ေလာင္းအတည္ျပဳခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ႏ်ဴကလီးယားစီမံကိန္းကို ဖ်က္သိမ္းရန္ မည္သို႔မည္ပံု ျပဳလုပ္မည္ႏွင့္ မည္သည့္ အခ်ိန္ဇယားအတုိင္း ျပဳလုပ္မည္ဟူေသာ အခ်က္မ်ား အပါအ၀င္ လုပ္ငန္းစဥ္၏ အေသးစိတ္မ်ားအား ယခုအထိ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းရျခင္း မရိွေသးေပ။

ယခုအခ်ိန္တြင္ အလြန္လ်င္ျမန္စြာ စတင္သင့္ေၾကာင္း အဆိုျပဳေနၾကသည့္ ႏ်ဴကလီးယား အလ်င္အျမန္ ဖ်က္သိမ္းေရးကို အေမရိကန္ အစိုးရအဖြဲ႕က အခိုင္အမာ တြန္းအားေပးလာခဲ့သည္။

ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးအား ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ လက္ရိွ သမၼတသက္တမ္း ကုန္ဆံုးခ်ိန္ျဖစ္ေသာ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ အေရာက္၌ အၿပီးသတ္ရရိွရန္ ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စင္ကာပူ ကတိက၀တ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္မ်ား ပံုေပၚ လာေရးအတြက္ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို လက္ခံရန္ ပြန္ပီယိုအား တာ၀န္ေပးထားသည္။

သို႔ေသာ္ ပြန္ပီယိုသည္ ေနာက္ပိုင္း၌ ျပံဳယမ္းသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး စင္ကာပူ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈေနာက္ပိုင္း ရက္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္လာခ်ိန္၌ အေမရိကန္တို႔ဘက္မွ သိသိသာသာ ေလသံေျပာင္းလာခဲ့သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ အခ်ိန္အကန္႔အသတ္ မရိွဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ အျမန္ႏႈန္း အကန္႔အသတ္ မရိွဘူး” ဟု ထရန္႔က ဇူလိုင္ ၁၈ ရက္တြင္ သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေလသံေျပာင္းသြားျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးျမန္းခဲ့ရာတြင္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာေရးဆိုခြင့္ရ အမ်ဳိးသမီး ဟီသာႏူအက္က “ကြၽန္မတို႔ ဒီကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေန႔တိုင္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္ လုပ္ပါမယ္လို႔ ကတိထားခဲ့ၾကပါတယ္။ လုပ္စရာ က်န္တာေတြ အမ်ားႀကီး ရိွတဲ့အေၾကာင္း ကြၽန္မတို႔ ေျပာခဲ့ၾကပါတယ္” ဟု ေျဖၾကားခဲ့သည္။

၁၅ ႏွစ္ၾကာမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္လား

စင္ကာပူ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲသည္ စန္းတင္ခံရျခင္း၊ ခမ္းနားထည္၀ါျခင္း၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ျမင့္မားစြာ ထားခံရျခင္းတို႔ ရိွေသာ္လည္း ရွည္လ်ားၿပီး ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ရပ္၏ အရွင္းဆံုး ပံုၾကမ္းမွ်သာ ေပးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကြၽမ္းက်င္သူ မ်ားစြာတို႔က သတိေပးခဲ့ေသာေၾကာင့္ အရွိတရားသို႔ ျပန္လည္ ေရာက္ရိွျခင္းက ႀကိဳဆိုရမည္သာ ျဖစ္သည္။

“ေအာင္ျမင္ဖို႔ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းမႈေတြက အခ်ိန္လိုအပ္ပါတယ္” ဟု ၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕မွ အၾကံေပးအဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ ၀ီလ္ဆင္စင္တာမွ ေအဘရာဟင္ဒန္းမက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူက “တခ်ဳိ႕ကြၽမ္းက်င္သူေတြက ၿပီးျပည့္စံုၿပီး အတည္ျပဳလို႔ရတဲ့ ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးဟာ ၁၅ ႏွစ္ ၾကာႏုိင္ပါတယ္လို႔ သတိေပးထားပါတယ္” ဟုလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ေျခာက္လကို ေျပာင္းျပန္ေျပာင္းလဲႏုိင္ျခင္းမ်ားႏွင့္ မူးေ၀ေလာက္သည့္  အျဖစ္အပ်က္မ်ားၿပီးေနာက္ ယခုအခါ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ကာလၾကာရွည္စြာ  ေစာင့္ဆိုင္းရဦးမည္ ျဖစ္သည္။

အခ်ဳိ႕ေသာ ေလ့လာသူမ်ားအတြက္ စင္ကာပူေဆြးေႏြးပြဲက ေပးခဲ့သည့္ အရွိန္အဟုန္ ေပ်ာက္ဆံုးသြားျခင္းမွာ စိုးရိမ္ဖြယ္ျဖစ္ေနသည္။ တိုးတက္မႈ အမွန္တကယ္ ရိွခဲ့သည္ ဆိုလွ်င္ပင္ မျဖစ္စေလာက္သာ ျဖစ္လိမ့္မည္။

ပြန္ပီယိုက ယခုအခါ လာမည့္ သီတင္းႏွစ္ပတ္အတြင္း ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ေျပာဆိုခဲ့ျခင္းႏွင့္အတူ ကိုရီးယားစစ္ပြဲ (၁၉၅၀-၅၃) အတြင္း က်ဆံုးသြားခဲ့သည့္ အေမရိကန္စစ္သားမ်ား၏ ႐ုပ္ၾကြင္းမ်ားကို ေျမာက္ကိုရီးယားက အေမရိကန္ကို ျပန္ေပးသည့္ ကိစၥအား ဇြန္ ၁၂ ရက္ ေဆြးေႏြးပြဲ၏ လတ္တေလာ သက္ေရာက္မႈဟု ဆိုခဲ့လွ်င္ပင္ ပို၍႐ႈပ္ေထြးမႈမ်ား ရိွေနပံုရသည္။

ယခုအထိ အေမရိကန္-ေျမာက္ကိုရီးယား ႏွင္းခဲအရည္ေပ်ာ္က်မႈ၏ ခိုင္မာေသာ တစ္ခုတည္းေသာ ရလဒ္မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားက ႏ်ဴကလီးယားႏွင့္ ဒံုးက်ည္စမ္းသပ္မႈမ်ား ရပ္ဆိုင္းထားၿပီး အေမရိကန္ဘက္ကလည္း ေျမာက္ကိုရီးယားက ရန္စမႈဟု စြပ္စြဲထားေသာ စီစဥ္ၿပီးသား ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို ေရႊ႕ဆိုင္းထားျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္သည္ ယခင္ကလည္း ယင္းကဲ့သို႔ေသာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ ရပ္ဆိုင္းထားသည့္ ကိစၥမ်ားကို ျပန္လည္ ပယ္ခ်ခဲ့ဖူးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေရႊ႕ဆိုင္းထားမႈမ်ားသည္ပင္လွ်င္ မ်က္စိတစ္မွိတ္ လွ်ပ္တစ္ျပက္ အတြင္း ျပန္လည္ေျပာင္းလဲ သြားႏိုင္သည္။

(၀ဲမွယာ) မိုက္ပြန္ပီယို၊ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ အန္တိုနီယိုဂူတာရက္စ္ႏွင့္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး နစ္ကီဟာေလးတို႔ ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္က နယူးေယာက္ၿမိဳ႕တြင္ ေတာင္ကိုရီးယား အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးၿပီးေနာက္ ထြက္ခြာလာစဥ္ (Photo : AFP)

“ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ ပန္းတိုင္က ၿပီးျပည့္စံုတဲ့၊ အတည္ျပဳႏုိင္တဲ့၊ ျပန္လည္ေျပာင္းလဲျခင္း မျပဳႏိုင္တဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္း ဖ်က္သိမ္းေရး ျဖစ္ေနတုန္းပဲဆိုရင္ ကြၽန္မတို႔ ေအာင္ျမင္မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာဆိုင္ရာ ေလ့လာေရးဌာနမွ ဆူးမီတယ္ရီက ေကာ္လိုရာဒိုျပည္နယ္ အက္စပန္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ လံုျခံဳေရးညီလာခံတစ္ရပ္၌ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“သူတို႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္စီမံကိန္းကို စြန္႔လႊတ္မွာ မဟုတ္တဲ့အျပင္ သူတို႔ရဲ႕ စီမံကိန္း တိုးတက္ဖို႔ အခ်ိန္နဲ႔အမွ် လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္” ဟုလည္း အဆိုပါ အမ်ဳိးသမီးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စင္ကာပူတြင္ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စာျဖင့္ ေရးသားထားေသာ ကတိတစ္ရပ္ကို ရယူရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့သည့္အတြက္  ထရန္႔အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ေ၀ဖန္မႈခံေနရၿပီး ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းမႈမ်ားသည္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ေနာက္ဆံုးျဖစ္ေသာ အျပည့္အ၀ အတည္ျပဳႏိုင္ေသာ ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးဆီသို႔ ဦးတည္သြားေရးသာ ျဖစ္သည္ဟု အခိုင္အမာ ဆိုၾကသည္။

အစီအစဥ္ (ခ) ဟူ၍ မရိွ

သို႔ေသာ္ ဇူလိုင္လအေစာပိုင္းက ပြန္ပီယို ေျမာက္ကိုရီးယားသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ျခင္းသည္ သူကိုယ္တိုင္ အႀကီးအက်ယ္ စိတ္ပ်က္သြား႐ံုမွတစ္ပါး ဘာအေၾကာင္းမွ် မရိွခဲ့ဟု ဘရြတ္ကလင္း အင္စတီက်ဳရွင္းအတြက္ ေရးသားေသာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္၌ ဂ်က္ဖရီဘာဒါႏွင့္ ႐ုိင္ယန္ဟက္စ္က ဆိုသည္။ အဆိုပါ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္ ႏွစ္ဦးက ျပႆနာမွာ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအတြက္ အာမခံခ်က္ရရိွရန္ ထရန္႔အေနျဖင့္ ၾသဇာအရွိန္အ၀ါ မ်ားစြာကို အလဟသ စြန္႔ပစ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္က အခ်ဳိးညီညီ လႈပ္ရွားရန္ အကူအညီေပးခဲ့သည့္ ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚ အျမင့္ဆံုး ဖိအားေပးရန္ ႏိုင္ငံတကာ လႈပ္ရွားမႈ-ျပင္းထန္သည့္ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားႏွင့္ သံတမန္ေရးအရ အထီးက်န္ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းတို႔သည္ စတင္၍ အားနည္းလာၿပီျဖစ္သည္။

“တ႐ုတ္က အမွန္တကယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ျခင္း မရိွတာေၾကာင့္ ပိတ္ဆု႔ိမႈေတြဟာ ခ်ည့္နဲ႔သြားခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္” ဟု တယ္ရီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ပြန္ပီယို၏ ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္က ကုလသမဂၢသို႔ သြားေရာက္ခဲ့မႈသည္ ပိတ္ဆို႔မႈစည္းမ်ဥ္းကို ခ်ဳိးေဖာက္ေသာ အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားကို ႐ႈတ္ခ်ရန္ႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္း အေနျဖင့္ ျပင္းထန္သည့္ ဖိအားေပးမႈကို  ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းထားေရး ေတာင္းဆိုရန္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ယင္းသည္ စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ဆိုသည္။ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ရန္စမႈအသစ္အေပၚ အျမင့္ဆံုး ဖိအားေပးမႈသည္ ႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕မပါဘဲ ဆက္ထိန္းထားရန္ ခက္ခဲလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။

“တကယ္မွာ အလုပ္မျဖစ္ဘူးဆုိရင္ ကြၽန္မတို႔မွာ အစီအစဥ္တစ္ရပ္ ရိွထားဖို႔လို ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္မတို႔မွာ တကယ္ေတာ့ အစီအစဥ္ (ခ) ဆိုတာ ရိွမေနပါဘူး” ဟု တယ္ရီက ဆိုသည္။

ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္၌ လူအမ်ားအျပား ဓားစာခံအျဖစ္ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရၿပီး တစ္ဦး ေသဆံုး

ဇူလိုင္ ၂၁ ရက္က ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္ရွိ Trader Joe စူပါမားကက္တြင္ ဓားစာခံဖမ္းဆီးမႈ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ရဲမ်ား၊ မီသတ္မ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AFP)

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္ၿမိဳ႕တြင္ ဇူလိုင္ ၂၁ ရက္က ေသနတ္သမား တစ္ဦးသည္  လူဒါဇင္ေပါင္း မ်ားစြာကို စူပါမားကက္ တစ္ခုထဲတြင္ သံုးနာရီခန္႔ၾကာ ဓားစာခံအျဖစ္ ဖမ္းဆီးထားမႈ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ထိုေသနတ္သမားသည္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ထံ ကိုယ္တိုင္ အဖမ္းခံခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ထိုျဖစ္စဥ္အတြင္း အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့ရသည္။

ျဖစ္စဥ္မွာ အမ်ဳိးသား တစ္ဦးသည္ မိသားစုရန္ပြဲ တစ္ခုအတြင္း ၀င္ပါရာမွ အဘြားျဖစ္သူကို ေသနတ္ျဖင့္ ခုနစ္ခ်က္ ပစ္ခတ္ခဲ့ၿပီး အျခားအမ်ဳိးသမီး တစ္ဦးကို ဒဏ္ရာရေစခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ အဆိုပါ အမ်ဳိးသားသည္ အဘြား၏ကားကို ေမာင္းႏွင္ကာ ထိုေနရာမွ ထြက္ေျပးသြားၿပီး ဒဏ္ရာရသြားသည့္ အမ်ဳိးသမီးကိုလည္း ၎ႏွင့္အတူ ေခၚေဆာင္သြားခဲ့ကာ ေနာက္ဆံုးတြင္ Trader Joe စူပါမားကက္ထဲသို႔ ၀င္ေရာက္သြားခဲ့သည္ဟု ရဲတပ္ၾကပ္ႀကီး ဘာရီေမာင့္ဂိုမာရီက သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ရဲမ်ားသည္ ထိုသို႔ထြက္ေျပးသြားသည့္ အမ်ဳိးသားကို ကားျဖင့္ လိုက္လံဖမ္းဆီးရင္း အျပန္အလွန္ ေသနတ္ပစ္ခတ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ၾကသည္။ စူပါမားကက္ အျပင္ဘက္တြင္ ထပ္မံျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္မႈတြင္မူ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး က်ည္ဆန္ထိမွန္ၿပီး ေသဆံုးသြားခဲ့သည္။ ထိုအမ်ဳိးသမီးသည္ မည္သည့္ဘက္က ပစ္ခတ္လိုက္သည့္ က်ည္ေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့သည္ကိုမူ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေသးေပ။ ယင္းပစ္ခတ္မႈအတြင္း ေသနတ္သမားသည္လည္း လက္ေမာင္းတြင္ ဒဏ္ရာရသြားခဲ့သည္။

ပစ္ခတ္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ေသနတ္သမားသည္ စူပါမားကတ္ထဲတြင္ ၀န္ထမ္းႏွင့္ ေစ်း၀ယ္သူ ၄၀၊ ၅၀ ခန္႔ကို ဓားစာခံအျဖစ္ သံုးနာရီၾကာ ဖမ္းဆီးထားခဲ့ျပန္သည္။ ရဲမ်ားႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့အၿပီးတြင္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ညေန ၆ နာရီခြဲခန္႔၌  ထိုအမ်ဳိးသားသည္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို လက္ထိပ္ခတ္ကာ ဓားစာခံေလးဦး ျခံရံလ်က္ အျပင္သို႔ ထြက္လာ၍ အဖမ္းခံသည္ဟု သိရသည္။ ထို႔ေနာက္ အသက္ ၂၈ ႏွစ္ခန္႔ရွိေသာ ထိုအမ်ဳိးသားကို ရဲမ်ားက ခ်က္ခ်င္း ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ သြားခဲ့ၾကသည္။

ယင္းျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္၏ ေစ်းဆိုင္မ်ား၊ လူေနတိုက္ အေဆာက္အအံုမ်ားျဖင့္ ျပည့္က်ပ္စည္ကားေနေသာ ကုန္သြယ္ေရး ဧရိယာတြင္ ရဲမ်ား၊ မီးသတ္ကားမ်ားျဖင့္ ၀႐ုန္းသုန္းကား ျဖစ္ခဲ့ရသည္။

မ်က္ျမင္သက္ေသ တစ္ဦး၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ ထိုအမ်ဳိးသားသည္ ဓာတ္တိုင္တစ္တိုင္ကိုလည္း ကားျဖင့္ ၀င္တိုက္သြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ “ေနရာတိုင္းမွာ က်ည္ေတြ ၀ဲပ်ံသြားခဲ့ပါတယ္” ဟု ထိုမ်က္ျမင္သက္ေသက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ယခုျဖစ္စဥ္အတြင္း အဘြားျဖစ္သူမွအပ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဒဏ္ရာရသြားခဲ့သူ မရွိခဲ့ေပ။ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ကလည္း ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္မွ ဓားစားခံဖမ္းဆီးမႈ ျဖစ္စဥ္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေစာင့္ၾကည့္ေနသည္ဟု Twitter ေပၚတြင္ ေရးသားခဲ့သည္။

Ref : AFP/AP

တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲနဲ႔ ၾကံဳလာရႏိုင္တဲ့ ကမၻာ႔စီးပြားပ်က္ကပ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘယ္လိုရင္ဆိုင္မလဲ

လက္ရွိအစုိးရသက္တမ္း ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ ကာလအတြင္း က်ဆင္းလာသည့္ ဂ်ီဒီပီ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈႏႈန္းကုိ ေတြ႕ရစဥ္

တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲရဲ႕ ဂယက္ေၾကာင့္ ကမၻာ့စီးပြားပ်က္ကပ္ကို ၾကံဳလာရႏိုင္တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းေနခ်ိန္မွာ အထိနာႏိုင္တာက ျမန္မာႏိုင္ငံလို ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြပါ။

ဒီလို ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြထဲမွာမွ ပိုၿပီးေတာ့ အထိနာႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံကို ေရြးထုတ္ေပးပါဆိုရင္ အဓိက ကုန္သြယ္ဖက္က တ႐ုတ္ျဖစ္ေနတဲ့အျပင္ ရခိုင္အေရး၊ ျပည္တြင္းစစ္ပဋိပကၡ၊ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ က်ဆင္းမႈ၊ ႏုိင္ငံျခား ခရီးသြား က်ဆင္းမႈေတြနဲ႔ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈအျပင္ အေထြေထြ ၿပိဳက်ေနတဲ့ ျပည္တြင္းစီးပြားေရး က႑ေတြထဲမွာ ပိတ္မိေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကပဲ အထိနာႏိုင္ဆံုး ႏိုင္ငံအျဖစ္ ေရြးထုတ္ခံရမွာပါ။

တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲမွာ အထိနာႏိုင္တဲ့ ႏုိင္ငံက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံလို႔ ကမၻာက ခန္႔မွန္းေနခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ပါ တ႐ုတ္ကို မီွခိုေနရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေသခ်ာေပါက္ကို အထိနာႏိုင္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ေနခ်ိန္မွာ ဒီအေျခအေနဆိုးကုိ ဘယ္လိုႀကိဳတင္ အေျဖရွာမလဲဆိုတာ စဥ္းစားထားဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အေျခအေန ျဖစ္လာပါတယ္။

“၂၁ ရာစု တတိယပင္လံု က်င္းပေနတယ္။ ၿပီးခါနီးေနၿပီ။ သူတို႔ဘယ္ေလာက္ ေအာင္ျမင္မလဲဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာေပါ့။ အဲဒီဘက္က ေအာင္ျမင္ရင္ ေအာင္ျမင္သေလာက္၊ ဒီႏိုင္ငံေရးလိုင္းခ်ည္း အာ႐ံုစိုက္ေနမယ့္အစား စီးပြားေရးဘက္ကို အာ႐ံုစိုက္လာလို႔ ရတာေပါ့။ အခုဟာက တစ္လမ္းသြားႀကီး ျဖစ္ေနတယ္။ စီးပြားေရးက အခုအခ်ိန္မွာ ေနာက္ဘယ္ေတာ့ ေကာင္းလာမလဲ ေျပာရခက္တယ္။ ႏုိင္ငံေရး ဆိုတာက လူမ်ဳိးေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ပဋိပကၡမွာလည္း တုိင္းျပည္ရဲ႕ ပံုရိပ္က ေတာ္ေတာ္ေလးက်ေနတယ္။ အဲဒီဟာကို ဘယ္လိုဆြဲတင္မလဲဆိုတာ အေရးတႀကီး စဥ္းစားဖို႔လိုတယ္။ အဲဒီဘက္က ႐ိုဟင္ဂ်ာလို႔ ကမၻာက သံုးၾကတယ္။ ရွစ္သိန္းေက်ာ္ တစ္သန္းနီးနီး ထြက္ေျပးသြားတယ္ ဆိုတာႀကီးက ျပန္လက္ခံဖို႔ကိုလည္း ျပႆနာမ်ဳိးစံု လုပ္ေနတယ္။ အဲဒီဟာကို အင္မတန္ ေခါင္းေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ျမန္ျမန္ေလး ေျဖရွင္းေပးမယ္ဆို စီးပြားေရးဘက္ ျပန္လွည့္လို႔ရမွာေပါ့” စီးပြားေရး ေဆာင္းပါးရွင္ ေအာင္ခ်ိန္ဘြားက သံုးသပ္ေျပာၾကားပါတယ္။

ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ ေကာက္ေၾကာင္း

တ႐ုတ္ရဲ႕ ပို႔ကုန္ေတြကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံက စည္းၾကပ္လိုက္မႈမွာ ကမၻာ့စီးပြား ပ်က္ကပ္လို႔ ယူဆမႈေတြရွိသလို ကမၻာ့ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားကိုလည္း ဂယက္႐ိုက္ၿပီး စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈေတြ ျဖစ္ေစမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

အျခားေသာ တစ္ဖက္မွာလည္း အေမရိကန္က တ႐ုတ္ရဲ႕ ပို႔ကုန္ေတြနဲ႔ သူ႔ႏုိင္ငံဆီကို အမ်ားအျပား ပို႔ကုန္တင္သြင္းေနတာကို တုန္႔ျပန္ဖို႔၊ ကုန္သြယ္မႈ လိုေငြကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔အတြက္ ပို႔ကုန္အမ်ားအျပား တင္ပို႔ေနတဲ့ တ႐ုတ္၊ ကေနဒါ၊ မကၠဆီကိုနဲ႔ ဥေရာပသမဂၢ စတဲ့ႏုိင္ငံေတြကုိပဲ အဓိကထား တုံ႔ျပန္ေနတာျဖစ္လို႔ ပို႔ကုန္အခြန္ ျမႇင့္တင္ခံရတဲ့ ႏုိင္ငံႀကီးေတြဆီက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြက ပို႔ကုန္အခြန္ ျမႇင့္တင္ခံရတဲ့ ႏုိင္ငံေလးေတြဆီကို သူတို႔ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ စီး၀င္လာႏိုင္တာမို႔လို႔ ႏုိင္ငံငယ္ေလးေတြအတြက္ အခြင့္အေရး ရလာႏိုင္တယ္လို႔ တြက္ဆမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲ ခန္႔မွန္းေနပါေစ။ ၾကံဳလာရႏုိင္တဲ့ ကမၻာ့စီးပြားပ်က္ကပ္မွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ မထိခိုက္ဖို႔ဟာ အစိုးရတစ္ရပ္ရဲ႕ အေျမာ္အျမင္နဲ႔ တုိင္းျပည္အေျခအေနကို ကမၻာၾကည့္ ၾကည့္ၿပီး ေရရွည္ကို ရင္ဆုိင္တတ္ဖို႔ပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဟိုးတုန္းက တံခါးပိတ္ ၾကားေနႏုိင္ငံျဖစ္လို႔ အရင္က ၾကံဳခဲ့ရတဲ့ ကမၻာ့စီးပြား ပ်က္ကပ္ေတြမွာ မထိခိုက္ခဲ့ဘူး ဆိုေပမဲ့ အခုအေျခအေနကေတာ့ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ ျဖစ္တာနဲ႔အညီ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ျပည္ပသြင္းကုန္ေတြကို အဓိကထား ရပ္တည္ေနရသလို ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားမ်ား၀င္မွ တုိင္းျပည္စီးပြားေရး တုိးတက္တယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမို႔လို႔ ကမၻာ့စီးပြားပ်က္ကပ္သာ ၾကံဳလာရမယ္ဆိုရင္ မလြဲမေသြထိခိုက္မႈ ၾကံဳလာရႏိုင္ပါတယ္။

အေမရိကန္နဲ႔ တ႐ုတ္က ေဒၚလာ ၃၄ ဘီလ်ံဖိုးရွိတဲ့ စည္းၾကပ္ခြန္ေတြကို အျပန္အလွန္ခ်မွတ္မႈ စတင္အသက္၀င္လာတဲ့ေနာက္မွာ ေဒၚလာဘီလ်ံ ၂၀၀ တန္ဖိုးရွိတဲ့ တ႐ုတ္သြင္းကုန္ေတြကို ထပ္ၿပီးေတာ့ စည္းၾကပ္သြားမယ္လို႔ အေမရိကန္က ၿခိမ္းေျခာက္မႈဟာ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲရဲ႕ အရွိန္ကို ပိုမိုျမင့္တက္ လာေစခဲ့ပါတယ္။

တ႐ုတ္သြင္းကုန္ ေဒၚလာဘီလ်ံ ၂၀၀ ကို စည္းၾကပ္ခြန္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခ်မွတ္ဖို႔ လုပ္ငန္းစဥ္ကို ေဒၚနယ္ထရန္႔က ကုန္သြယ္ေရးဌာနကို ညႊန္ၾကားခဲ့တယ္လို႔ အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရး အၾကံေပး ေရာဘတ္လိုက္သီဇာက ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ပစ္မွတ္ထားမယ့္ ကုန္ပစၥည္းစာရင္းကို ၾသဂုတ္လကုန္ပိုင္းမွာ ေဆြးေႏြးမွာျဖစ္ၿပီး ဒီေဆြးေႏြးမႈက ႏွစ္လေလာက္ပဲ ၾကာျမင့္မွာျဖစ္လို႔ Trade War ဂယက္ဟာ ၂၀၁၈ အကုန္ပိုင္းထဲမွာကို ပိုၿပီးေတာ့ ျပင္းထန္လာမယ့္ အေျခအေနပါ။ ဒါ့အျပင္ လက္ရိွကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲရဲ႕ ဂယက္ဟာ လာမယ့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ထဲမွာ ပိုၿပီးအရွိန္ျပင္းထန္လာမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားတာေၾကာင့္ ဘယ္သူေတြပိုၿပီး အထိနာမလဲဆိုတာ စိတ္၀င္တစား ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္စရာပါ။

တ႐ုတ္နဲ႔ ကုန္သြယ္မႈက ကုန္သြယ္ေရးလိုေငြျပမႈဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္မွာ ၃၇၅ ဘီလ်ံေက်ာ္ စံခ်ိန္တင္ ျဖစ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ေဒၚလာဘီလ်ံ ၄၅၀ အထိရွိေနတဲ့ တ႐ုတ္သြင္းကုန္ အားလံုးကိုလည္း စည္းၾကပ္မယ္လို႔ ေၾကြးေၾကာ္ခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ကလည္း တန္ျပန္ေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ တုံ႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္တုံ႔ျပန္မႈအတိုင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံကလည္း စည္းၾကပ္ခြန္ေတြတိုးဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတာေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ ဂယက္ဟာ အရွိန္ျမင့္လာဖို႔ပဲ ရွိပါတယ္။

ဘီလ်ံ ၅၀၀ ေလာက္ရွိတဲ့ တ႐ုတ္သြင္းကုန္ေတြကို အေမရိကန္က စည္းၾကပ္မယ္ဆိုရင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ လက္တုံ႔ျပန္ႏုိင္မွာက ဘီလ်ံ ၁၅၀ မျပည့္တဲ့ အေမရိကန္သြင္းကုန္ေတြ အေပၚပဲျဖစ္လို႔ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲမွာ အထိနာႏိုင္တာက တ႐ုတ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းေနၾကတာပါ။ လက္ရွိမွာဆိုရင္ကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ ယြမ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈအျပင္ အျခားေသာ ဆိုးက်ဳိးေတြအျဖစ္ ရွန္ဟိုင္းအညြန္း က်ဆင္းတာေတြလည္း ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမင္ေနရတဲ့ ကုန္သြယ္မႈ ကိန္းဂဏန္းေတြကိုပဲ တြက္ဆေနတာျဖစ္ၿပီး တျခားေသာအေၾကာင္း အရာေတြအျဖစ္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အေမရိကန္ထုတ္ ဇိမ္ခံကားေတြကို သပိတ္ေမွာက္တာ၊ တ႐ုတ္ခရီးသြားေတြနဲ႔ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အေမရိကန္ႏုိင္ငံဆီ သြားေရာက္ လည္ပတ္တာနဲ႔ ပညာသင္ၾကားမႈေတြ ကန္႔သတ္လိုက္တာ၊ အေမရိကန္ေလယာဥ္ကုမၸဏီ ဘိုးအင္းဆီက ေလယာဥ္မွာယူမႈေတြ ခ်ဳပ္ကိုင္လိုက္တာ၊ ကမၻာ့အမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံျခားအရန္ေငြေၾကး ကိုင္ထားမႈနဲ႔ အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး စာခ်ဳပ္မွာ ေဒၚလာဘီလ်ံနဲ႔ခ်ီ ျမႇဳပ္ႏွံထားတာေတြေၾကာင့္ တ႐ုတ္က ဒီကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲမွာ ႏုိင္မယ္လု႔ိ ခန္႔မွန္းမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ျခင္း၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ျခင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အဓိက မက်ပါဘူး။ အဓိကက်တာက ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲသာ တကယ္ျဖစ္လာရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အထိမနာဖို႔ပါ။ ဒီလိုျဖစ္လာဖို႔ဆိုရင္ အနည္းဆံုး အဆင့္မွာကို အေမရိကန္က တ႐ုတ္ဆီက ဘယ္လိုသြင္းကုန္မ်ဳိးကို စည္းၾကပ္သလဲ။ ျမန္မာက တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ဆီတုိးၿပီး တင္ပို႔လာႏိုင္မယ့္ ပို႔ကုန္မ်ဳိးကဘာလဲ။ အေမရိကန္လို ေဒၚလာသန္း ရာဂဏန္းေလာက္ ႏုိင္ငံမ်ဳိးကို ဘီလ်ံအဆင့္ တင္ပို႔ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လိုမူ၀ါဒ ခ်မွတ္မလဲ။ တ႐ုတ္ဘက္က ျမန္မာ့ပို႔ကုန္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ အေျခအေနေတြကို ဘယ္လိုေက်ာ္လႊားမလဲဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတြကို ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဘာသာ ျဖစ္ေနတာ ငါတို႔နဲ႔ ဘာဆိုင္လဲေတြးေနၿပီး ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ မရွိရင္ေတာ့ လက္ရွိၾကံဳေနတဲ့ စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈက ပိုဆိုးပါလိမ့္မယ္။ အာဏာမရခင္ သံုးႏွစ္ေလာက္မွာ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ အားနည္းတာနဲ႔ မဟာဗ်ဳဟာ မရွိတာေၾကာင့္ ဘာတစ္ခုမွ နားမလည္ဘဲ ေျပာခဲ့တာေတြနဲ႔ ၾကံဳလာရတာ တျခားစီ ျဖစ္ေနလို႔ စီးပြားေရး တုံ႔သြားတာမ်ဳိး ထပ္ျဖစ္လို႔ မရေတာ့ဘူးဆိုတာ အေသအခ်ာ သံုးသပ္ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုေနပါၿပီ။

လတ္တေလာမွာၾကည့္ရင္ကိုပဲ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲအစမွာကို ျမန္မာႏုိင္ငံက ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး ထိုးက်သြားတာ၊ တ႐ုတ္ကို တင္ပို႔ေနတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြက ယြမ္ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းမႈ၊ ေစ်းႏႈန္းက်ဆင္းမႈေတြကို ရင္ဆုိင္ေနရၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခုခံသာေနတာက ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ အဓိက ကုန္သြယ္ဖက္ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ေငြေၾကးတန္ဖိုးေတြလည္း က်ေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့ တစ္ခုသတိခ်ပ္ရမွာက ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေငြေၾကးတန္ဖိုး က်ဆင္းတိုင္း ျဖစ္သင့္တာထက္ ပိုမိုက်ဆင္းမႈျဖစ္ၿပီး လက္ရွိဗဟိုဘဏ္ဥကၠ႒ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ေမာင္ လက္ထက္မွာ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး ရာခိုင္ႏႈန္း ၄၀ ေက်ာ္ က်ဆင္းလာတာနဲ႔ ကမၻာ့စီးပြားပ်က္ကပ္ စိန္ေခၚမႈအသစ္မွာ ဗဟိုဘဏ္က က်ပ္ေငြတန္ဖိုး လိုတာထက္ ပိုမက်ေအာင္ ေတာင့္ခံႏိုင္ပါ့မလားဆိုတာ သံသယ၀င္စရာ ျဖစ္လာေနပါတယ္။

ကမၻာ့စီးပြားပ်က္ကပ္မွာ အခက္ၾကံဳေနဆဲ ျမန္မာ

ျမန္မာႏုိင္ငံကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြက လက္တြန္႔ၾကပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ လက္တြန္႔သလဲဆို ေျမယာအျငင္းပြားမႈ ျပႆနာ၊ အလုပ္သမား ဆႏၵေဖာ္ထုတ္မႈ၊ ဥပေဒ မခိုင္မာတဲ့အျပင္ ေျပာင္းလြယ္ျပဳလြယ္တာ၊ လွ်ပ္စစ္၊ ေရ၊ မီး၊ လမ္း၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ကုန္က်စရိတ္ ႀကီးျမင့္လြန္းတာ၊ အခ်ိန္မေရြး ေနာက္ျပန္လႈိင္း ႐ိုက္ခတ္ႏုိင္တာ (Democracy Back Wave) နဲ႔ အဆုိးဆံုးက ရခုိင္အေရးမွာ ပံုရိပ္က်ဆင္းၿပီး လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး အကဲဆတ္လြန္းတဲ့ ေသြးဆူဆူပူလြယ္တဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ႏုိင္ငံတကာက အျမင္ေစာင္း ခံေနရတာပါ။

ဒီလိုအျမင္ေစာင္း ခံရမႈမ်ဳိးက ျမန္မာနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖက္ ကေမၻာဒီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက္နမ္၊ ထိုင္း စတဲ့ ႏုိင္ငံမ်ဳိးေတြမွာ မရွိပါဘူး။ ဒီလို ကမၻာ့အလယ္မွာ ျမန္မာ့ပံုရိပ္က်ဆင္းမႈကို ဘယ္လိုျပန္လည္ ကုစားမလဲ ဆိုတာက NLD အစိုးရအတြက္ အေသအခ်ာ မဟာဗ်ဳ ဟာ ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခု ျဖစ္လာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တျခားေသာ အာဆီယံႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ၊ လုပ္သားစီးဆင္းမႈေတြကို အလြယ္တကူ ခြင့္ျပဳေပးရမယ့္ အာဆီယံ စီးပြားေရး အသိုက္အ၀န္း (AEC) ကလည္း ၂၀၁၈ ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္မွာ စတင္ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနေတြအတြက္လည္း ျမန္မာက အသင့္မျဖစ္ေသးပါဘူး။

“အေမရိကန္နဲ႔ တ႐ုတ္ဆိုတာ ကမၻာ့နံပါတ္ (၁) နဲ႔ နံပါတ္ (၂) ေပါ့။ အေမရိကန္ကစၿပီး ကုန္ပစၥည္းအမ်ဳိး ၈၀၀ ကို ပထမ ၃၄ ဘီလ်ံ၊ ေနာက္ေတာ့ ဘီလ်ံ ၅၀၊ အခုဆို ဘီလ်ံ ၂၀၀ အထိ အေကာက္ခြန္ စည္းၾကပ္မယ္ ဆိုေတာ့ တ႐ုတ္ကေန အေမရိကန္ဆီ ပို႔ေနတဲ့ ကုန္ေတြက အေမရိကန္မွာ ေစ်းႀကီးသြားမယ္။ ေစ်းႀကီးသြားမယ္ဆိုေတာ့ အ၀ယ္နည္းသြားမယ္။ အ၀ယ္နည္းသြားရင္ တ႐ုတ္က Export Promotion လုပ္ေနတာဆိုေတာ့ သူတို႔ US Market Only ဆိုတဲ့ ကုန္ပစၥည္း အေကာင္းစားေတြ အေမရိကန္ကို ပို႔မရရင္ သူတို႔ဘာလုပ္မလဲ။ အဲဒီေတာ့ အိမ္နီးနားခ်င္း ႏိုင္ငံေတြကို ေရာက္ဖို႔မ်ားေတာ့ လူသံုးကုန္၊ လွ်ပ္စစ္၊ IT ပစၥည္းေတြက အစေပါ့။ အေမရိကန္က မ၀ယ္ရင္ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြဆီ ေစ်းခ်ဳိခ်ဳိနဲ႔ ထုတ္ေရာင္းမယ့္သေဘာ ရွိတာေပါ့။

ေနာက္တစ္ခ်က္က အေမရိကန္ကေန သူတို႔၀ယ္မယ့္ ပစၥည္းေတြကိုလည္း ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အေကာက္ခြန္ စည္းၾကပ္မႈ တင္လိုက္တယ္။ ဘီလ်ံ ၅၀ အေပၚ စည္းၾကပ္လိုက္တယ္။ ဆိုေတာ့ တ႐ုတ္ကေန အေမရိကန္ဆီ အဓိက သြားတာက ပဲပုပ္ေစ့။ ေနာက္ၿပီး ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ အသားငါး နည္းနည္းရွိတယ္။ အဲဒါေတြကို ေစ်းတင္လိုက္ၿပီဆိုေတာ့ သိပ္မ၀ယ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးေပါ့။ အဲဒီလိုျဖစ္ေနတယ္။ အဓိက,ကေတာ့ အေသးစား၊ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ၀ီစကီတို႔ေပါ့။ ျမန္မာက ဘာလုပ္လို႔ရလဲဆိုရင္ ပဲမ်ဳိးစံုကို မ်ားမ်ားေရာင္းဖို႔ အခြင့္ၾကံဳတုန္း လံုးပန္းရမယ္။ စိုက္ပ်ဳိးေရးသီးႏွံ ကုန္သည္ေတြရဲ႕အလုပ္။ ဆန္လည္း ပိုၿပီးေရာင္းႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားရမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တကယ္လို႔ ေတာ္လို႔ရွိရင္ေပါ့။ အေမရိကန္က ၀ီစကီမသြင္းေတာ့ဘူး။ တို႔ဆီက ၀ီစကီသြင္းေနတယ္။ ေဘာ္ဒါေတြကေန ကုန္သည္ေတြ သြားေရာင္းရင္ အျမတ္အစြန္း ရႏိုင္တာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဆိုလိုတာက ကမၻာ့နံပါတ္ (၁) နဲ႔ (၂) ရဲ႕ ကုန္သြယ္မႈ ထိပ္တုိက္ျဖစ္တာကို တခ်ဳိ႕ကလည္း Trade War လို႔ သံုးတယ္ေပါ့။ ကုန္သြယ္မႈ စစ္ပြဲသေဘာမ်ဳိးေပါ့။ အဲဒါဆိုရင္ သူတို႔ႏွစ္ခုစလံုးက WTO ကို ၀င္ထားတာဆိုေတာ့ ကုလသမဂၢက ၀င္ကိုင္တြယ္ရမွာေပါ့။ သူတို႔ဆီက ျဖစ္လာမယ့္ ကိစၥေတြက အခုနက ေျပာသလို ျမန္မာႏိုင္ငံကလူေတြ ထုိင္မေနဘဲ အျမတ္ထုတ္တတ္ရင္ ရမယ္ေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက AEC ျဖစ္လာရင္ေပါ့။ ဒါက သိပ္ၿပီး ျပႆနာ မရွိႏုိင္ဘူး။ ဘာလို႔ မရွိဘူးလဲဆိုရင္ ထိုင္းတို႔၊ စင္ကာပူတို႔ မေလးရွားတုိ႔ ပစၥည္းေတြက တန္းစီေအာတိုက္ၿပီး ၀င္ေနတာက Securest ျဖစ္ေနၿပီ။ ဒီ့ထက္ပိုၿပီး ထပ္၀င္လာစရာလည္း မရွိဘူး။ ဘာရွိမလဲဆို ကိုယ္ကေတာ္လို႔ရွိရင္ အစားအစာ၊ ေဆး၀ါးလံုျခံမႈ (Food, Medical Security) မရွိဘူး။ ၿပီးေတာ့ Standardization လို႔ေခၚတဲ့ စံထားသတ္မွတ္ခ်က္ မရွိဘူး။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ၀င္ေနတဲ့ဟာေတြကို စံႏႈန္းေတြ သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ စိတ္မခ်ရတဲ့ပစၥည္း၊ ဒီမွာ မွတ္ပံုတင္မထားတဲ့ပစၥည္း ၀င္မရဘူး ဆိုတာမ်ဳိး လုပ္လို႔ရတယ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဆိုေပမယ့္ ဒီလိုစံႏႈန္းေတြက တစ္ကမၻာလံုး တားပိုင္ခြင့္ရွိတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး စနစ္တစ္ခု။ အဲဒီနည္းေတြနဲ႔ ျပန္ကိုင္လို႔ရတယ္” လို႔ စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးလွေမာင္က ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာ့ပံုရိပ္ ျမႇင့္တင္ေရး၊ Doing Business နဲ႔ Trade War မွာ ဘာေတြျပင္ထားမလဲ

ဇူလုိင္ ၆ ရက္က ကယ္လီဖုိးနီးယားရွိ ေလာင္းဘိခ်္ဆိပ္ကမ္းတြင္ ဆုိက္ကပ္ထားေသာ သေဘၤာတစ္စင္းေပၚ၌ China Shipping မွ ကြန္တိန္နာမ်ား စီထားသည္ကုိ ေတြ႕ရစဥ္

ဆိုးဆိုးရြားရြား က်ဆင္းေနတဲ့ အထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ပထမဆံုး ဆြဲတင္သင့္တာက NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ ျပန္ၿပီးေတာ့ က်ဆင္းသြားတဲ့ Doing Business မွာ အဆင့္ျပန္လည္ ျမင့္တက္ေရးပါ။

တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ တရားစီရင္ေရးကာလ၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူကစလို႔ ေရ၊ မီး စတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြ ၾကံဳရႏိုင္တဲ့ က႑မ်ဳိးစံုအားလံုးပါေအာင္ တြက္ခ်က္အမွတ္ေပးတဲ့ Doing Business မွာ အဆင့္ျပန္ၿပီး ေကာင္းမြန္လာေရး ႀကိဳးပမ္းမႈဟာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ညႊန္းကိန္းမွာ အဆင့္ျပန္လည္ တက္လာမလားဆိုရင္ လက္ရွိအေနအထား အရေတာ့ မလြယ္ကူေသးပါဘူး။

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတစ္ခု စတင္ျခင္း၊ အေဆာက္အအံု ေဆာက္လုပ္ခြင့္ ရယူျခင္း၊ လွ်ပ္စစ္သြယ္တန္းရယူျခင္း၊ ေျမႏွင့္အိမ္ရာ အေဆာက္အအံု မွတ္ပံုတင္ျခင္း၊ ေခ်းေငြရယူျခင္း၊ အနည္းစုေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးျခင္း၊ အခြန္မ်ားေပးေဆာင္ျခင္း၊ ျပည္ပသို႔ ကုန္သြယ္ျခင္း၊ စာခ်ဳပ္မ်ား သေဘာတူညီမႈ အာဏာတည္ လိုက္နာေစျခင္း၊ ေဒ၀ါလီခံမႈကို ေျဖရွင္းျခင္း စတဲ့အခ်က္ေတြမွာ ၂၀၁၈ ရလဒ္ျမင့္တက္ဖို႔ ထူးထူးျခားျခား ႀကိဳးပမ္းႏိုင္တာ မရွိဘဲ အျမင့္ဆံုး စြမ္းေဆာင္ရည္က ကြာလွမ္းမႈရမွတ္ (DTF Score) ေတြမွာ အဆင့္တက္ဖို႔ သိပ္မလြယ္ပါဘူး။ က႑တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ေဒ၀ါလီခံမႈကို ေျဖရွင္းျခင္း အတြက္ဆိုရင္ လူမြဲအျဖစ္ခံယူမႈ ဥပေဒ (Insolvency Law) ဟာ ဥပေဒျပ႒ာန္းဖို႔ေတာင္မွ မလုပ္ႏုိင္ေသးတာနဲ႔ တခ်ဳိ႕လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္မႈေတြက၂၀၁၈ အညႊန္းကိန္း သတ္မွတ္ခ်ိန္ ကာလအတြင္း မလုပ္ႏုိင္ခဲ့တာေၾကာင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၉၀ ထဲက အဆင့္ ၁၇၁ မွာ ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့တာထက္ မဆိုးသြားဖို႔ဘဲ ဆုေတာင္းရမွာပါ။

ေနာက္တစ္ခ်က္ ကမၻာ့ဘဏ္ကေနၿပီးေတာ့ Doing Business မွာ အဆင့္ျပန္တက္ဖို႔ အခ်က္ငါးခ်က္ အၾကံျပဳထားေပမယ့္ ဒီအခ်က္ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က လံုး၀နီးပါး လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မႈ မရွိေသးတာကလည္း အဆင့္တက္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးပါ။

ဥပမာအားျဖင့္ Credit Bureau ကို ခြင့္ျပဳလုိက္ေပမဲ့လည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ဖို႔ သံုးႏွစ္ေလာက္ အခ်ိန္ယူရမွာ၊ အခြန္ေပးေဆာင္မႈေတြမွာ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူေတြ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ေနတာ၊ အစိုးရအဖြဲ႕ကေန အဆင့္ဆင့္တင္ျပ၊ ဆင္းၿပီးစစ္၊ ေအာက္ေျခ ျပန္ေရာက္နဲ႔ လုပ္ငန္းအေသးေလး တစ္ခုေတာင္မွ ေျခာက္လ၊ တစ္ႏွစ္ ၾကာတဲ့အထိ ျဖစ္လာတာေတြကို ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုအပ္မွာပါ။

“Rank (အဆင့္) ကေတာ့ တက္ခ်င္မွ တက္မွာေပါ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆို တျခားႏုိင္ငံေတြကလည္း ႀကိဳးစားေနတာ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႀကိဳးစားသလို တျခားႏုိင္ငံေတြလည္း ႀကိဳးစားေနတာ။ စင္ကာပူတို႔ ဆိုရင္လည္း ႀကိဳးစားေနရင္း အဆင့္ (၁) ကေန အဆင့္ (၃) ျပန္ေရာက္သြားၿပီး သူ႔ေနာက္ကသူေတြ တက္သြားတာတို႔။ ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း အလားတူပါပဲ။ သို႔ေသာ္ အမွတ္ကေတာ့ အရင္ကထက္ေကာင္းမယ္ ထင္ပါတယ္” လို႔ ဒုတိယသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြက Doing Business မွာ အဆင့္တက္ျခင္း မတက္ျခင္းအေပၚ ေျပာၾကားပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ညႊန္းကိန္းေတြကို သတ္မွတ္ရာမွာ ပံုေသနည္းရွိတယ္ ဆိုေပမဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့အစိုးရအေပၚ အျမင္မၾကည္မႈ၊ အဆင့္ေတြ သတ္မွတ္ဖို႔ စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်ိန္ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ  သီးႏွံစိုက္ပ်ဳိးခ်ိန္ မဟုတ္လို႔ အလုပ္မရွိတာမ်ဳိး၊ ေရႀကီးေရလွ်ံေနလို႔ အစိုးရက ဂ႐ုမစိုက္ႏိုင္တာမ်ဳိး၊ လာၿပီးေတာ့  စစ္တမ္းေကာက္ယူတဲ့ ကာလေတြနဲ႔ ျမန္မာ့ေရေျမ အေျခအေနအရ အလုပ္မလုပ္တဲ့ အခ်ိန္ကာလမ်ဳိး ျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ စစ္တမ္းအမွန္ထြက္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလို စစ္တမ္းအမွန္ မထြက္ႏုိင္ဘူး ဆိုေပမဲ့လည္း ၀န္ႀကီးဌာနေတြ ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ႀကိဳးနီစနစ္ မေလွ်ာ့ႏိုင္တာ၊ ငါးႀကီးႀကီးလည္း မဖမ္းႏုိင္၊ ငါးေသးေသးလည္း မတားႏိုင္ဘဲ ေပၚတင္ေတာင္းခံေနတဲ့ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြ ဆက္ရွိေနတာ ေတြကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အားနည္းခ်က္ ျဖစ္ေနတဲ့အျပင္ ၀န္ႀကီးဌာနေတြတုိင္းမွာ ၀န္ထမ္းတစ္ေယာက္ခ်င္းစီ၊ အဆင့္တိုင္းစီအတြက္ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈ အေလ့အထ မရွိတာကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၀ါးအစည္းေျပေနတဲ့ႏိုင္ငံလို႔ ျမင္ေစတဲ့ ျဖစ္ရပ္ပါ။ ဒီလိုအေျခအေနေတြကို ေက်ာ္လႊားဖို႔ဆိုရင္ ၀န္ႀကီးဌာနတုိင္းမွာ အဆင့္အလုိက္ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈနဲ႔ တင္ျပလာတဲ့ လုပ္ငန္းတစ္ခုကို အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္အတြင္း လုပ္ကိုလုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ ဆုေပးဒဏ္ေပး Standard Operation Procedure ေတြ မျဖစ္မေနေရး ဆြဲသတ္မွတ္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ဒါမွလည္း လာဘ္ေငြမရရင္ အခ်ိန္ဆဲြတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ အေလ့အထေတြကို တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္မွာပါ။

“နံပါတ္ (၁) အေနနဲ႔ ႀကိဳးနီစနစ္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ရမယ္။ ပိုၿပီးေလ်ာ့ေအာင္လုပ္ရမယ္။ နံပါတ္ (၂) က Business Friendly ျဖစ္ေအာင္ ပိုၿပီးလုပ္ရမယ္။ လုပ္ငန္းေတြ ပိုၿပီးေတာ့ လြယ္ကူေအာင္လုပ္ရမယ္။ တခ်ဳိ႕ေသာ အခြန္ႏႈန္းထားေတြကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ၿပီးေတာ့ ေလွ်ာ့သင့္ ေလွ်ာ့ထိုက္တာေတြ ျပန္ၿပီးေလွ်ာ့ခ်ရမယ္။ ဒါေတြက အဆိုးဆံုး အေျခအေနအတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ ထားဖို႔ေပါ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အေမရိကန္ကလည္း ကမၻာ့စီးပြားေရး အင္အားႀကီးႏုိင္ငံ၊ တ႐ုတ္ကလည္း ဒုတိယ စီးပြားေရး အင္အားႀကီးတဲ့ႏိုင္ငံ ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဒါကိုသူတို႔ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာအရ အေလွ်ာ့ေပးမွာ မဟုတ္ဘူး။ အ႐ံႈးေပးလို႔ မရတဲ့ အခါက်ေတာ့ ႏွစ္ဖက္စလံုးကလည္း တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး အေျခအေန အတုိင္းအတာအရ ကစားေနတာေပါ့။ ဒါက စီးပြားေရး အားၿပိဳင္မႈတင္ မဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံေရး အားၿပိဳင္မႈဆိုလည္း ဟုတ္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ႏုိင္ငံျခား အရန္ေငြအေနနဲ႔ အေမရိကန္ေဒၚလာကို အဓိကသံုးတဲ့ႏိုင္ငံေပါ့။ ေနာက္တစ္ခု တ႐ုတ္နဲ႔က်ေတာ့ အဓိက ကုန္သြယ္ဖက္ႏုိင္ငံ။ အဓိက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏုိင္ငံ။ ၿပီးေတာ့ နယ္စပ္မိုင္ေထာင္ခ်ီ ထိစပ္ေနတဲ့ အႀကီးဆံုး အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ တ႐ုတ္က ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့ႏုိင္ငံ ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အေမရိကန္နဲ႔တ႐ုတ္ အားၿပိဳင္တဲ့အခါမွာ အင္မတန္ကို သတိႀကီးစြာနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ လိုပါတယ္” လို႔ မူ၀ါဒဆိုင္ရာ စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာေအာင္ကိုကိုက သံုးသပ္ပါတယ္။

ရခိုင္ပဋိပကၡေၾကာင့္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံဆီ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မလာၾကေတာ့ဘဲ Sanction လႈပ္ရွားမႈေတြ စတင္လာခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ တ႐ုတ္နဲ႔ အာရွႏုိင္ငံ အခ်ဳိ႕ကိုပဲ ေမွ်ာ္လင့္ရေတာ့မွာပါ။ ကမၻာက အျမင္ေစာင္းေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ လက္ရွိစြမ္းေဆာင္ရည္ဟာ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ တစ္ဟုန္ထိုး တိုး၀င္လာဖို႔ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ ပိုၿပီးဆိုးေနတာက ျမန္မာ့အဓိက ကုန္သြယ္ဖက္နဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသာ ကမၻာ့စီးပြားပ်က္ကပ္မွာ ၿပိဳဆင္းသြားရင္ OBOR မွာပါလာမယ့္ ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္း၊ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္စီမံကိန္း၊ ေက်ာက္ျဖဴ-ကူမင္း ရထားလမ္း၊ ထိုင္းႏုိင္ငံအထိ ေဖာက္လုပ္ဖို႔ရွိတဲ့ အျမန္ရထားလမ္း စီမံကိန္းေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ CCCC ကို ပံုအပ္ထားတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းေတြဟာ အေဟာသိကံ ျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြဆီက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေတြကလည္း အယံုအၾကည္မရွိလုိ႔ မလာ။ တ႐ုတ္ကလည္း ၿပိဳဆင္းသြားမယ္ဆိုရင္ ဒီကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲမွာ အထိအနာႏိုင္ဆံုး ႏုိင္ငံဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျဖစ္သြားမွာ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြကို ေက်ာ္ျဖတ္ႏုိင္ဖို႔ကေတာ့ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ကိုပဲ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာျဖစ္ၿပီး အရင္ကထက္ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္တက္ပါေစ။ ျမန္မာကို ကမၻာၾကည့္ၾကည့္ၿပီး မဟာဗ်ဳဟာေျမာက္ ျပင္ဆင္ႏိုင္ပါေစလို႔ပဲ ဆုေတာင္းရမွာပါ။

 

အေမရိကန္က ျမန္မာဝန္ႀကီးဌာနႏွစ္ခုမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ မိသားစု၀င္မ်ားအေပၚ ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ပိတ္ပင္

ျမန္မာဝန္ႀကီးဌာန ႏွစ္ခုအေပၚ ဇူလိုင္ ၉ ရက္မွစ၍ ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ပိတ္ပင္လိုက္ေၾကာင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အမိေျမ လံုျခံဳေရးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ျမန္မာအစုိးရက ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပးေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားအား လက္ခံေရးအတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း လံုးဝမရွိဟုဆုိကာ အလုပ္သမား လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အားဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနမ်ားမွ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္မွစ၍ ဝန္ႀကီးရာထူးအထိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ အဆိုပါပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ မိသားစုဝင္မ်ားအား အေမရိကန္အမိေျမလံုျခံဳေရးဌာနက အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ပိတ္ပင္လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။

ထိုသို႔ ျမန္မာ၀န္ႀကီးဌာန ႏွစ္ခုမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ မိသားစု၀င္မ်ားအား ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာ ပိတ္ပင္ျခင္းကို အေမရိကန္ အမိေျမလံုျခံဳေရးဌာနႏွင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနတို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး  ပိတ္ပင္ခံရေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသုိ႔ ၀င္ေရာက္ရန္ ဗီဇာမ်ိဳးစံုအား ေလွ်ာက္ခြင့္ရမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အမိေျမ လံုျခံဳေရးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အလားတူ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္အတူ အိမ္နီးခ်င္း လာအုိႏုိင္ငံ အႀကီးအကဲအခ်ဳိ႕ႏွင့္ ၀န္ႀကီးဌာန တစ္ခုကုိလည္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ျပည္၀င္ခြင့္ဗီဇာ ပိတ္ပင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက အေမရိကန္အေျခစိုက္ ျမန္မာႏွင့္ လာအိုႏိုင္ငံ သံ႐ံုးမ်ားသို႔ ေပးပို႔ထားေသာ ၫႊန္ၾကားမႈႏွင့္ အမိေျမလံုျခံဳေရးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားေသာ ေၾကညာခ်က္တြင္ ဗီဇာပိတ္ပင္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မေရာက္ခင္ အေမရိကန္အစိုးရက သံတမန္နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ ေပးခံရေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအား ျမန္မာႏွင့္လာအိုမွ လက္ခံရန္ ႀကိဳးပမ္းေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးမွ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ ေပးခံရေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ ခရီးသြားလက္မွတ္၊ Passport စသည့္ စီစဥ္မႈမ်ားအား မလုပ္ေဆာင္ေပးေသာေၾကာင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံသားေရးရာ ဥပေဒပုဒ္မ ၂၄၃ (ဃ) အရ ဗီဇာပိတ္ပင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုင္၀မ္ေရလက္ၾကားထဲသို႔ အေမရိကန္ဖ်က္သေဘၤာႏွစ္စင္း ၀င္ေရာက္

Photo: Reuters

အေမရိကန္ႏွင့္ တ႐ုတ္ၾကား၌ တင္းမာမႈတို႔ ျမင့္တက္ေနသည့္အခ်ိန္ ဇူလိုင္ ၇ ရက္ က ထိုင္၀မ္ေရလက္ၾကားထဲသို႔ အေမရိကန္ စစ္သေဘၤာႏွစ္စင္း ၀င္ေရာက္လာခဲ့သည္ ဟု သိရသည္။

ထိုင္၀မ္ႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအား ပိုင္းျခားထားေသာ ထိုေရလက္ၾကားထဲသို႔ အေမရိကန္ဖ်က္သေဘၤာမ်ားျဖစ္သည့္ USS Mustin  ႏွင့္  USS Benfold တို႔သည္ ဇူလိုင္ ၇ ရက္ နံနက္ပိုင္းက ၀င္လာၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထိုင္၀မ္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက အတည္ ျပဳခဲ့သည္။

“ထိုင္၀မ္စစ္တပ္ဟာ အိမ္နီးခ်င္းနယ္ေျမေတြရဲ႕ အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ေနပါတယ္။ ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္ေရးကို ထိန္းသိမ္းၿပီး အမ်ဳိးသားလံုးျခံဳေရးအတြက္ ကာကြယ္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္လို႔လည္း စစ္တပ္မွာ ယံုၾကည္မႈရွိပါတယ္” ဟု ၀န္ႀကီးဌာန၏ ထုတ္ ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

အေမရိကန္စစ္သေဘၤာႏွစ္စင္းသည္ ဇူလိုင္ ၇ ရက္ညအထိ ေရလက္ၾကား၌ ဆက္လက္တည္ရွိေနၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံတကာ ေရပိုင္နက္ထဲသို႔ ဆက္လက္ထြက္ခြာသြားသည္ဟု ၀န္ႀကီးဌာနမွ အရာရွိတစ္ဦးက ေအအက္ဖ္ပီ သတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အေမရိကန္ ပစိဖိတ္ေရတပ္တပ္ရင္းမွ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ကပၸတိန္ ခ်ာလီဘေရာင္းကလည္း ၎တို႔၏ သေဘၤာႏွစ္စင္း ထိုင္၀မ္ေရလက္ၾကားထဲသို႔ ျဖတ္သန္းခုတ္ေမာင္းခဲ့သည့္အေၾကာင္းကို အတည္ျပဳခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုျဖတ္သန္းမႈကို ထင္ထင္ရွားရွား မျဖစ္ေစရန္ ေလွ်ာခ်၍ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ “အေမရိကန္ေရတပ္ သေဘၤာႏွစ္စင္းဟာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ကေန အေရွ႕တ႐ုတ္ပင္လယ္ကိုသြားဖို႔အတြက္ ထိုင္၀မ္ေရလက္ၾကားကို ျဖတ္သန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိးျဖတ္သန္းမႈမ်ဳိးကို လုပ္ခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနပါၿပီ” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ယင္းျဖစ္စဥ္သည္ အေမရိကန္  ႏွင့္ တ႐ုတ္တို႔ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲစတင္ေနၿပီး တ႐ုတ္ႏွင့္ ထိုင္၀မ္ၾကားတြင္ တင္းမာမႈတို႔ ျမင့္တက္ေနသည့္အခ်ိန္တြင္ျဖစ္ေပၚခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ထရန္႔ ရပ္ဆိုင္းလိုက္မႈက ကိုရီးယားတြင္ မဟာမိတ္ကာကြယ္ေရးကို အားနည္းသြားေစႏိုင္

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၆ ရက္က ပိုဟန္ၿမိဳ႕တြင္ ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ၌ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ အေမရိကန္ တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားကိုိ ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AP)

ေတာင္ကုိရီးယားတြင္ အေမရိကန္၏ ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ရပ္ဆုိင္းရန္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မႈသည္ ရပ္ဆိုင္းထားသည့္ အခ်ိန္ကာလ ၾကာျမင့္မႈႏွင့္ အတုိင္းအတာကို မူတည္၍ မဟာမိတ္မ်ား၏ ကာကြယ္ေရးကို အားနည္းသြားေစႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားက သံုးသပ္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ သံတမန္ေရးရာ ထိခိုက္မႈ အလားအလာမွာ ပိုမိုႀကီးမားႏုိင္ေၾကာင္း ၎တုိ႔က သတိေပးခဲ့ၾကသည္။

ထရန္႔ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္တုိ႔အၾကား သမိုင္း၀င္ ထိပ္သီးရလဒ္အတြက္  စည္းလံုးညီညြတ္မႈကို အေမရိကန္၊ ေတာင္ကုိရီးယားႏွင့္ ဂ်ပန္တုိ႔က ဇြန္ ၁၄ ရက္တြင္ ျပသခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ထရန္႔က ထိုရပ္ဆိုင္းမည့္ကိစၥအား အာရွမဟာမိတ္မ်ားအျပင္ ပင္တဂြန္ကိုပါ ႀကိဳတင္အသိေပးရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့မႈကို တုန္လႈပ္မိခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္-အာရ ွမူ၀ါဒေရးရာ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားရွိေသာ တာ၀န္ရွိသူေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ေလ့လာသူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထိုစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈမ်ားသည္ အဟန္႔အတားမ်ား ျဖစ္သျဖင့္ အလြန္အမင္း အေရးပါေၾကာင္း၊ ကင္ႏွင့္ေဆြးေႏြးရန္ ထရန္႔၏ ဆႏၵရွိမႈကို ႀကိဳဆိုေသာ္လည္း ထိုဆံုးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ ပင္တဂြန္အတြက္ ႐ႈပ္ေထြးမႈ ျဖစ္ေပၚေစမႈကို သမၼတက ေလွ်ာ့တြက္ခဲ့မႈအတြက္ စုိးရိမ္မိေၾကာင္း သမၼတေဟာင္း ဘာရက္အိုဘားမား အစိုးရလက္ထက္ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး ခ်က္ေဟဂယ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

နည္းဗ်ဴဟာမ်ား၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ အစီအစဥ္မ်ားအား အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းလဲႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္ေသာ ႀကီးမားေသာ ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားသည္ မဟာမိတ္မ်ားအၾကား စည္းလံုးညီညြတ္မႈကို ျပသျခင္းျဖစ္ၿပီး ရန္သူ၏ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားအား ဟန္႔တားရန္ စိတ္ဓာတ္ေရးရာ စစ္ဆင္မႈ၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားက ဆိုခဲ့သည္။

၁၉၅၃ ခုႏွစ္တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ မဟုတ္ဘဲ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးျဖင့္ ရပ္ဆုိင္းခဲ့သည့္ ကိုရီးယားစစ္ပဲြအၿပီးတြင္ အေမရိကန္က ေတာင္ကိုရီးယား၌ တုိက္ခုိက္ေရး တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားအား ခ်ထားခဲ့သည္။ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ပူးတဲြျပဳလုပ္သည့္ ေနာက္ထပ္ ထင္ရွားေသာ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈျဖစ္ေသာ Ulchi Freedom Guardian ကို ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္ ၾသဂုတ္တြင္ ၁၁ ရက္ၾကာ ျပလုပ္ခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ တပ္ဖဲြ႕၀င္ ၁၇၀၀၀ ခန္႔ ပါ၀င္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈမ်ားသည္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ မည္သည့္ ရန္စမႈကိုမဆို တန္ျပန္ရန္ အေမရိကန္ႏွင့္ ေတာင္ကုိရီးယား၏ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားမႈကို ျပသသည့္ ကာကြယ္ေရးဆုိင္ရာ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားသာ ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္က အခုိင္အမာ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ထရန္႔က ထိုစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ရပ္ဆုိင္းမည္ဟု ေၾကညာခဲ့ခ်ိန္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ တ႐ုတ္တုိ႔က သံုးႏႈန္းေလ့ရွိသည့္ “ရန္စေသာ” ႏွင့္ “စစ္ပဲြသ႐ုပ္ေဖာ္ ေလ့က်င့္မႈမ်ား” ဟု သံုးႏႈန္းခဲ့သည္။

ထုိ႔ျပင္ ကုန္က်စရိတ္ျမင့္မားမႈက အဓိက ပူးတဲြစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ရပ္ဆုိင္းရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ထရန္႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ အားလံုးတြင္ အေမရိကန္ ပါ၀င္မႈအတြက္ ကုန္က်စရိတ္က်ခံသည့္ ပင္တဂြန္က မည္မွ်ကုန္က်ေၾကာင္း မထုတ္ျပန္ခဲ့ေပ။

အေသးစား စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ တစ္ခုအတြက္ ေဒၚလာႏွစ္သန္းခန္႔ ကုန္က်ၿပီး အႀကီးစား စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ အတြက္ ေဒၚလာ ၁၅ သန္းခန္႔ ကုန္က်ေၾကာင္း ယခင္က ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္မႈရွိခဲ့ၿပီး ယခုအခါ အသံုးစရိတ္ ေဒၚလာဘီလ်ံ ၇၀၀ ေက်ာ္ေနေသာ ပင္တဂြန္အတြက္ ထိုကုန္က်စရိတ္သည္ မဆိုစေလာက္ ပမာဏသာ ျဖစ္ေနသည္။

စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ရပ္ဆိုင္းမည့္ အေၾကာင္းကို မဟာမိတ္ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔အား ႀကိဳတင္အသိေပးရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့မႈႏွင့္ ကုန္က်စရိတ္ကို အာ႐ံုစိုက္မႈတုိ႔က ထိခိုက္ဆံုး႐ံႈးႏုိင္ေျခအား သံုးဆႀကီးမားေစႏိုင္ေၾကာင္း သမၼတေဟာင္း ေဂ်ာ့ဒဗလ်ဴဘုရွ္ အစုိးရလက္ထက္ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရး ေကာင္စီမွ အာရွဒါ႐ိုက္တာ မိုက္ကယ္ဂရင္းက သံုးသပ္ခဲ့သည္။

ေျမာက္ကုိရီးယားသည္ ႏ်ဴကလီးယား ၿခိမ္းေျခာက္မႈ မဟုတ္ေတာ့ေၾကာင္း ထရန္႔က Twitter တြင္ ထုတ္ျပန္မႈကိုလည္း အၿငိမ္းစား အေမရိကန္ေရတပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ဟာရီဟားရစ္က လက္မခံခဲ့ေပ။ သို႔ေသာ္ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ရပ္ဆုိင္းျခင္းသည္ ကင္ဂ်ဳံအြန္အစိုးရႏွင့္ ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းရန္အတြက္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား တုိးတက္ေစရန္အတြက္ အသက္႐ွဴေပါက္ ေပးလိုက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေတာင္ကုိရီးယားဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္အျဖစ္ အတည္ျပဳရန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ ၾကားနာမႈ၌ ဟားရစ္က ရွင္းလင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ရပ္ဆိုင္းျခင္းကုိ တစ္ဖက္သတ္ မဆံုးျဖတ္သင့္ေၾကာင္း ၎ကဆုိခဲ့သည္။

အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ လက္နက္ကိုင္ေရးရာ ေကာ္မတီဥကၠ႒ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂြၽန္မက္ကိန္းကလည္း ပူးတဲြစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ရပ္ဆုိင္းမႈသည္ မွားယြင္းမႈ၊ ဆုိးရြားေသာ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈဆုိင္ရာ နည္းဗ်ဴဟာႏွင့္ အေမရိကန္လံုျခံဳေရးကို အားေလ်ာ့ေစမႈျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆိုးလ္တြင္ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ဂ်ပန္ႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ပူးတဲြသတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြတြင္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မုိက္ပြန္ပီယိုက ေျမာက္ကိုရီးယား ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရး ေအာင္ျမင္ရန္မွာ မဟာမိတ္မ်ားအၾကား အနီးကပ္ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈက အလြန္အမင္း အေရးပါမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းသာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေျမာက္ကုိရီးယားႏွင့္ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ားသည္ အျပဳသေဘာ ေဆာင္ေနသေရြ႕ ယံုၾကည္မႈျပသမႈအျဖစ္ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားကို ရပ္ဆုိင္းထားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ပံုမွန္ျပဳလုပ္ေနက် အသင့္ျဖစ္ေစရန္ ေလ့က်င့္မႈ၊ ဖလွယ္မႈမ်ားကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အိမ္ျဖဴေတာ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ပင္တဂြန္ကမူ Ulchi Freedom Guardian စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈအား ဖ်က္သိမ္း သို႔မဟုတ္ ေရႊ႕ဆိုင္းမႈ လုပ္၊ မလုပ္ကိုမူ အတည္မျပဳေသးေပ။

ေနာက္ဆံုးတြင္ ေတာင္ကိုရီးယားရွိ အေမရိကန္တပ္ဖဲြ႕၀င္ အားလံုးကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းႏိုင္ေၾကာင္း ထရန္႔၏ ေျပာၾကားထားမႈကလည္း အေမရိကန္၏ တည္ၾကည္ခုိင္မာမႈကို ဆိုးလ္ႏွင့္ တုိက်ဳိတုိ႔က သံသယ ၀င္ေစမည္ဟု ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အထိ ပင္တဂြန္၏ မူ၀ါဒဆိုင္ရာ ထိပ္တန္းတာ၀န္ရွိအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည့္ Christine Wormuth က သံုးသပ္ခဲ့သည္။

Ref : AFP

ထရန္႔ႏွင့္ ကင္တုိ႔၏ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းအတြက္ တုံ႔ျပန္မႈမ်ား

ဇြန္ ၁၂ ရက္က သမုိင္း၀င္ ထိပ္သီးတြင္ သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ထုိးသည့္ အခမ္းအနား၌ အေမရိကန္သမၼတ ထရန္႔ႏွင့္ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္တုိ႔ကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AP)

စင္ကာပူ သေဘာတူညီခ်က္က ပထမေျခလွမ္းဟု အာေဘး ေျပာၾကား

စင္ကာပူတြင္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္တုိ႔၏ သမုိင္း၀င္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲတြင္ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ေသာ သေဘာတူညီခ်က္သည္ ႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးအတြက္ ပထမအဆင့္ ေျခလွမ္းျဖစ္ေၾကာင္း ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇုိအာေဘးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိ႔ျပင္ ေျမာက္ကုိရီးယား၏ ျပန္ေပးဆြဲ ခံခဲ့ရေသာ ဂ်ပန္တုိ႔၏ အေရးကုိလည္း ထရန္႔က ေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္းအတြက္ ေက်နပ္ေၾကာင္း အာေဘးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထရန္႔ႏွင့္ ကင္တုိ႔ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ေသာ သေဘာတူညီခ်က္တြင္ စစ္ပြဲအတြင္း ေသဆုံးခဲ့သူမ်ားႏွင့္ စစ္အက်ဥ္းသားမ်ား၏ ႐ုပ္အေလာင္းမ်ား လႊဲေျပာင္းေပးေရးကုိ ရည္ညႊန္းခဲ့ေသာ္လည္း ေျမာက္ကိုရီးယားက ျပန္ေပးဆြဲခဲ့သူမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အထူးရည္ညႊန္းမႈ မပါ၀င္ခဲ့ေပ။ ျပန္ေပးဆြဲခံ ဓားစာခံမ်ားအေရးကုိ ျပံဳယမ္းႏွင့္ ေဆြးေႏြးရန္ ဂ်ပန္က အႀကိမ္ႀကိမ္ ေတာင္းဆုိထားသည္။ ယင္းအေရးကုိ ကင္ဂ်ဳံအြန္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ထရန္႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲသည္ အေရးႀကီးေသာ ေျခလွမ္းဟု ဥေရာပသမဂၢ ခ်ီးက်ဴး

ထရန္႔ႏွင့္ ကင္ဂ်ဳံအြန္တုိ႔အၾကား ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲသည္ အေရးႀကီးၿပီး လုိအပ္ေသာ ေျခလွမ္းတစ္ခု ျဖစ္ေၾကာင္း ဥေရာပသမဂၢက ခ်ီးက်ဴးခဲ့သည္။ ကုိရီးယားကြၽန္းဆြယ္တြင္ ႏ်ဴကလီးယား ကင္းစင္ေရးႏွင့္ ကုိရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး တုိးတက္ရန္အတြက္ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ တုိးတက္မႈမ်ားအေပၚ အေျခခံ တည္ေဆာက္ရန္ ယခုထိပ္သီးက အေရးႀကီးဟု ဥေရာပသမဂၢ၏ ႏုိင္ငံျခားေရး တာ၀န္ခံ ဖက္ဒရီဂါမုိဂီရီနီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ႏ်ဴထရန္႔-ကင္ ထိပ္သီးသည္ အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ ေျခလွမ္းဟု ႐ုရွားေျပာၾကား

ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ ကင္ဂ်ဳံအြန္တို႔၏ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ ေျခလွမ္းတစ္ခုအျဖစ္ ႐ုရွားႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဆာေဂးလက္ေရာ့ဗ္က ႀကိဳဆိုခဲ့သည္။ “(ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းမွ သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တဲ့) အခ်က္အလက္ေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ အခုထက္ထိ မေတြ႕ရေသးဘူး။ ကြၽန္ေတာ့္အထင္ သူတို႔ထုတ္ျပန္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္တစ္ခုတည္းနဲ႔တင္ အျပဳသေဘာ ေဆာင္ေနပါၿပီ” ဟု လက္ေရာ့ဗ္က ေျပာခဲ့သည္။

ႏ်ဴလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရး အျပည့္အ၀ ေဆာင္ရြက္ရန္ တ႐ုတ္တုိက္တြန္း

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ံဳအြန္ အၾကား ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို သမိုင္း၀င္ ေဆြးေႏြးပြဲအျဖစ္ တ႐ုတ္က  ဇြန္ ၁၂ ရက္တြင္ ခ်ီးက်ဴးခဲ့ၿပီး ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္ တင္းမာမႈမ်ားကို ေျပလည္ေစရန္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ အျပည့္အ၀ ဖ်က္သိမ္းရန္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ ေျမာက္ကိုရီးယားက ၎၏၀တၱရားမ်ားကို အျပည့္အ၀ လိုက္နာမည္ ဆိုပါက အေမရိကန္က အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ေျဖေလ်ာ့ေပးေရးအတြက္ စဥ္းစားရန္လည္း ေပက်င္းက အဆိုျပဳခဲ့သည္။

ႏွစ္ႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးသည္ အတူတကြ ယွဥ္တြဲထိုင္ႏိုင္ၿပီး တန္းတူေဆြးေႏြးမႈ ရွိျခင္းသည္ အေရးပါၿပီး အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ အဓိပၸာယ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းသည္ သမိုင္းသစ္တစ္ခုကို ဖန္တီးမႈျဖစ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ၀မ္ယီက သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref : AFP