လူေနမႈအဆင့္အတန္းႏွင့္ ဘ၀အရည္အေသြး

လူေနမႈအဆင့္အတန္းဟူသည္ သက္ဆိုင္ရာ ပထ၀ီ၀င္ေဒသအတြင္း (အထူးသျဖင့္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအတြင္း) ခ်မ္းသာၾကြယ္၀မႈ၊ သက္ေသာင့္သက္သာရိွမႈ၊ ႐ုပ္၀တၳဳပစၥည္းပိုင္ဆိုင္မႈႏွင့္ သက္ဆုိင္ရာလူမႈစီးပြား အဆင့္အတန္းတစ္ရပ္အတြက္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ရရိွႏိုင္မႈတို႔၏ အဆင့္အတန္းကို ရည္ညႊန္းသည္။ လူေနမႈအဆင့္အတန္းတြင္ ၀င္ေငြ၊ အလုပ္အကိုင္၏ အရည္အေသြး၊ အလုပ္အကိုင္ရရိွႏုိင္မႈ၊ အဆင့္အတန္းကြာဟမႈ၊ ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏႈန္း၊ အိမ္ရာတတ္ႏိုင္မႈႏွင့္ အိမ္ရာ၏ အရည္အေသြး၊ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ၀ယ္ယူႏုိင္ရန္လုပ္ရသည့္ အလုပ္ခ်ိန္၊ စုစုေပါင္း ျပည္တြင္းအသားတင္ထုတ္လုပ္မႈတန္ဖိုး (ဂ်ီဒီပီ)၊ ေငြေၾကးေဖာင္ပြမႈႏႈန္း၊ ႏွစ္စဥ္ အားလပ္ရက္ပမာဏ၊ အရည္အေသြးရိွေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကို တတ္ႏိုင္မႈ သို႔မဟုတ္ အခမဲ့ရရိွႏုိင္မႈ၊ ပညာေရးရရိွႏိုင္မႈႏွင့္ ပညာေရး၏ အရည္အေသြး၊ ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္သည့္ ဘ၀သက္တမ္း၊ ေရာဂါမ်ားျဖစ္ပြားႏႈန္း၊ ကုန္ပစၥည္းႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈတို႔၏တန္ဖိုး၊ အေျခခံအေဆာက္အအံု၊ ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးႀကီးထြားမႈ၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈ၊ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ဘာသာေရးဆိုင္ရာလြတ္လပ္မႈ၊ ပတ္၀န္းက်င္အရည္အေသြး၊ ရာသီဥတုႏွင့္ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈ အစရိွေသာ အေၾကာင္းျခင္းရာမ်ား  ပါ၀င္သည္။

သို႔ေသာ္ အေထြေထြသေဘာအရ လူေနမႈအဆင့္အတန္းကို (ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏွင့္ ညိႇႏိႈင္းၿပီး) အမွန္တကယ္၀င္ေငြႏွင့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏႈန္းကဲ့သို႔ေသာ အဆင့္အတန္းမ်ားႏွင့္ တိုင္းတာေလ့ရိွသည္။ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈရရိွႏုိင္ျခင္းႏွင့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအရည္အေသြး၊ ၀င္ေငြႀကီးထြားျခင္း မညီမွ်မႈႏွင့္ ပညာေရးဆိုင္ရာ အဆင့္အတန္းမ်ားကဲ့သို႔ေသာ အျခားတိုင္းတာမႈမ်ားကိုလည္း အသံုးျပဳေလ့ရိွသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ လူ ၁၀၀၀ ၌ ေလေအးေပးစက္ သံုးႏုိင္သည့္ အေရအတြက္ကဲ့သို႔ေသာ ကုန္ပစၥည္းတစ္ခုကို သံုးစြဲႏိုင္မႈႏႈန္း သို႔မဟုတ္ ေမွ်ာ္လင့္ႏုိင္သည့္ ဘ၀သက္တမ္းကဲ့သို႔ေသာ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ တိုင္းတာမႈတို႔ကိုလည္း အခါအားေလ်ာ္စြာ အသံုးျပဳေလ့ရိွသည္။ သတ္မွတ္ထားသည့္ အခ်ိန္တစ္ရပ္အတြင္း သို႔မဟုတ္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ေနရာတစ္ခုအတြင္း ေနထိုင္သည့္ လူမ်ားအေနျဖင့္ ၎တို႔၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ား သို႔မဟုတ္ ၎တို႔၏ လိုလားခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေက်နပ္မႈအားျဖင့္ တိုင္းတာျခင္းသည္လည္း လြယ္ကူေသာ တိုင္းတာမႈျဖစ္သည္။

ပင္မသေဘာတရားအရ လူေနမႈအဆင့္အတန္းဟူသည္ ဘ၀အရည္အေသြးဟု ေခၚဆိုေသာ စကားရပ္ႏွင့္ ကြဲျပားျခားနားသည္။ ဘ၀အရည္အေသြးဟူသည္ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လူေနမႈအဆင့္အတန္းသာမက အားလပ္ခ်ိန္၊ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈ၊ ယဥ္ေက်းမႈရင္းျမစ္၊ လူမႈဘ၀၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာက်န္းမာေရး၊ ပတ္၀န္းက်င္အရည္အေသြးဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာမ်ား အစရိွေသာ လူ႔ဘ၀အား ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ဆုပ္ကိုင္၍ မရေသာ ႐ႈေထာင့္မ်ားကိုပါ ရည္ညႊန္းေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ လူတို႔၏ ေကာင္းက်ဳိးခ်မ္းသာကို တိုင္းတာသည့္ ပိုမို႐ႈပ္ေထြးေသာနည္းလမ္းမ်ား၌ လူေနမႈအဆင့္အတန္းႏွင့္ ဘ၀အရည္အေသြးတို႔ကို ထည့္သြင္းအကဲျဖတ္ေလ့ရိွသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းကဲ့သို႔ တိုင္းတာမႈမ်ဳိးသည္ ႏိုင္ငံေရးဆန္ေလ့ရိွၿပီး အျငင္းပြားဖြယ္ ျဖစ္တတ္သည္။ ႐ုပ္၀တၳဳပစၥည္းအရ လူေနမႈအဆင့္အတန္း တူညီသည့္ ႏုိင္ငံႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား သို႔မဟုတ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ရပ္အၾကား၌ပင္လွ်င္ ဘ၀ အရည္အေသြးဆုိင္ရာ အေၾကာင္းျခင္းရာမ်ားသည္ အမွန္တကယ္တြင္ သက္ဆိုင္ရာလူ တစ္ဦးသို႔မဟုတ္ အုပ္စုတစ္စုအတြက္ ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ သို႔မဟုတ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္အား ပို၍ ဆြဲေဆာင္မႈရိွေစသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၊ ေဒသတစ္ခု၊ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္၏ လူေနမႈအဆင့္အတန္းႏွင့္ ဘ၀အရည္အေသြးကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္ အစိုးရတစ္ရပ္၌ မျဖစ္မေန တာ၀န္ရိွပါေၾကာင္း The Daily Eleven သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဧျပီ ၂၄ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ အာေဘ္ာ)

အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္ႏွင့္ ျပင္သစ္တို႔က ဆီးရီးယားကို ေလေၾကာင္းမွတိုက္ခိုက္

ေျမျပင္မွေဝဟင္ပစ္ဒံုးေၾကာင့္လင္းသြားေသာဒမတ္စကတ္ေကာင္းကင္ (Photo : AP)

ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္က လူဒါဇင္ခ်ီ ေသဆံုးေစခဲ့သည့္ ဓာတုလက္နက္ တိုက္ခိုက္မွဳကို တု႔ံျပန္သည့္ အေနျဖင့္ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္တို႔က ဧၿပီ ၁၄ ရက္ အေစာပိုင္းတြင္ ဆီးရီးယားကို ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္လာခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ဆီးရီးယားကို စစ္ေရးအရ အေရးယူ တိုက္ခိုက္မည္ဟု ဧၿပီ ၁၃ ရက္ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ အိမ္ျဖဴေတာ္မွ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆီးရီးယားစစ္ပြဲတြင္ အေနာက္ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံမ်ားက အႀကီးမားဆံုး စြက္ဖက္မွဳကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ဆီးရီးယား၏ ဓာတုလက္နက္ျဖင့္ တုိက္ခုိက္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္ဟု ယူဆရသည့္ ကေလးငယ္အခ်ဳိ႕အား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AFP)

ဆီးရီးယားသမၼတ ဘာရွားအယ္ အာဆတ္အစိုးရသည္ ဓာတုလက္နက္မ်ား အသံုးျပဳမွဳကို မရပ္တန္႔ပါက လက္တု႔ံျပန္ရန္ ျပင္ဆင္ထားေၾကာင္း ထရန္႔က ေျပာၾကားထားခဲ့ၿပီး သူေျပာသည့္အတိုင္း ဒမတ္စကတ္တြင္ ေပါက္ကြဲမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

Facebook ၏ ပုဂၢိဳလ္ေရး အခ်က္အလက္မ်ား ေပါက္ၾကားမႈအတြက္ တာ၀န္ရွိဟု ဇက္ကာဘက္ ေနာင္တစကား ေျပာၾကား

ဧၿပီ ၉ ရက္က ၀ါရွင္တန္ရွိ အေမရိကန္ကြန္ဂရက္တြင္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဘီနယ္စင္ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံၿပီးေနာက္ ထြက္လာေသာ ဇက္ကာဘက္ (လယ္) ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

ကမၻာ့အႀကီးဆုံး လူမႈကြန္ရက္ Facebook သည္ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆုိင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ား ေပါက္ၾကားခဲ့မႈႏွင့္ လုံျခံဳေရး လစ္ဟင္းမႈမ်ားအတြက္ ၎တြင္ တာ၀န္ရွိေၾကာင္း Facebook အမႈေဆာင္ခ်ဳပ္ မာ့ခ္ဇက္ကာဘက္က ဧၿပီ ၉ ရက္တြင္၀န္ခံစကား ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဇက္ကာဘက္သည္  ဧၿပီ ၁၀ ရက္တြင္ ေဒါသထြက္ေနေသာ အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္ဥပေဒျပဳအမတ္မ်ား ေရွ႕ေမွာက္တြင္ လာေရာက္ၾကားနာမည္ ျဖစ္သည္။ ကြန္ဂရက္တြင္ အထက္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားေရွ႕ေမွာက္၌ ၾကားနာမႈအတြက္ ျပင္ဆင္ထားေသာ မွတ္ခ်က္မ်ားတြင္ Facebook ကို အလြဲသုံးစားမႈမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ေၾကာင္း ဇက္ကာဘက္က ၀န္ခံခဲ့သည္။

ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံေရးအတုိင္ပင္ခံလုပ္ငန္း Cambridge Analytica က Facebook သုံးစြဲသူ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ၏ အခ်က္အလက္မ်ားကို ရယူခဲ့မႈအတြက္ ေ၀ဖန္မႈမ်ား ျပင္းထန္ခ်ိန္တြင္ အသက္ ၃၃ ႏွစ္အရြယ္ ဇက္ကာဘက္သည္ ကြန္ဂရက္၌ ၾကားနာရျခင္း ျဖစ္သည္။

ေအာက္လႊတ္ေတာ္ စြမ္းအင္ႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးေကာ္မတီက ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ၾကားနာခ်က္တြင္ ဇက္ကာဘက္က “ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ တာ၀န္ရွိမႈအတြက္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မ႐ႈျမင္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါက အမွားႀကီးတစ္ခုပါ။ အဲဒါ ကြၽန္ေတာ့္အမွားပါ။ ကြၽန္ေတာ္ စိတ္မေကာင္းပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္က Facebook ကို စတင္ခဲ့သူပါ။ အဲဒီဟာကုိ ကြၽန္ေတာ္က ဦးစီးေနပါတယ္။ အဲဒီမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာေတြအတြက္ ကြၽန္ေတာ္ တာ၀န္ရွိပါတယ္” ဟု ဇက္ကာဘက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ လူမႈကြန္ရက္ကို အသုံးျပဳ၍ အက်ဳိးအျမတ္ ထုတ္ယူျခင္းထက္ အသုံးျပဳသူမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ အေလးထားေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း လုံျခံဳေရးအတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ပိုမိုေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဇက္ကာဘက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Cambridge Analytica ကဲ့သုိ႔ေသာ တတိယအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက Facebook ၏ အခ်က္အလက္မ်ားကို မေလ်ာ္မကန္ အသုံးျပဳမႈမ်ဳိး ထပ္မံမျဖစ္ပြားေစရန္အတြက္အေရး ယူေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ဆက္တုိက္ေၾကညာထားေၾကာင္း ဇက္ကာဘက္ကေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဧၿပီ ၉ ရက္တြင္ ဇက္ကာဘက္ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံခဲ့ၿပီးေနာက္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ဘီနယ္စင္က Facebook ကို စည္းကမ္းထိန္းကြပ္မႈမ်ား မၾကာမီ ေဆာင္ရြက္မည္ကို ဇက္ကာဘက္က နားလည္သည္ဟု ယုံၾကည္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ ခ်ယ္လွယ္မႈမ်ားအတြက္ Facebook ကို အလြဲသုံးမႈမ်ားအား ကာကြယ္ရန္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ဇက္ကာဘက္က လူေထာင္ခ်ီခန္႔ထားၿပီး ေစာင့္ၾကည့္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ႏုိ၀င္ဘာ၌ က်င္းပမည့္ သက္တမ္းလတ္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား မတုိင္မီ စနစ္သစ္ အဆင္သင့္ျဖစ္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ ေၾကာ္ျငာမ်ားအတြက္ ေၾကာ္ျငာသူကို ေဖာ္ထုတ္ေပးရမည္ျဖစ္ၿပီး ေၾကာ္ျငာအတြက္ ေငြေၾကးစုိက္ထုတ္ေပးသူကိုလည္း အတည္ျပဳေပးသည့္ စနစ္သစ္ကို Facebook က ေဆာင္ရြက္ေပးမည္ ျဖစ္သည္။

Ref; AFP

တ႐ုတ္က လက္တံု႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ အေမရိကန္ထုတ္ကုန္ ၁၂၈ မ်ဳိးကို စည္းၾကပ္ခြန္ေကာက္ခံ

မတ္ ၂၃ ရက္က ေပက်င္းရိွ စူပါမားကတ္တစ္ခုတြင္ အေမရိကန္မွ အခြံမာသီးစားေသာက္ကုန္မ်ားအား ေရာင္းခ်ေနစဥ္ (Photo – AFP)

အသီးအႏွံမ်ားႏွင့္ ၀က္သား အပါအ၀င္ အေမရိကန္သြင္းကုန္ ၁၂၈ မ်ဳိးကို တ႐ုတ္က ဧၿပီ ၂ ရက္တြင္ စည္းၾကပ္ခြန္ျပ႒ာန္းခဲ့သည္။ သံမဏိႏွင့္ အလူမီနီယံသြင္းကုန္မ်ားကို  အေမရိကန္က စည္းၾကပ္ခြန္ေကာက္ခဲ့ၿပီး ေနာက္လက္တံု႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ တ႐ုတ္က ေဒၚလာ သံုးဘီလ်ံတန္ဖိုးရိွေသာ အေမရိကန္သြင္းကုန္မ်ားကို အခြန္ျပ႒ာန္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံေတာ္ေကာင္စီ အေကာက္ခြန္စည္းၾကပ္ေကာ္မရွင္က အေမရိကန္ ထုတ္ကုန္မ်ားအား အခြန္ျပ႒ာန္းရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရသတင္း ေအဂ်င္စီဆင္ဟြာက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

အေမရိကန္၏ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရးအတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈဟု ယူဆရေသာေၾကာင့္ သံမဏိႏွင့္ အလူမီနီယံသြင္းကုန္မ်ားကို စည္းၾကပ္ခြန္မ်ား ေကာက္ခံျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထရန္႔အစိုးရအဖြဲ႕က ေျပာၾကားထားသည္။ တ႐ုတ္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ယင္းအေၾကာင္းျပခ်က္သည္ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရး စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို အလြဲသံုးစားျပဳမႈျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ႏုိင္ငံအနည္းစုကိုသာ ရည္ရြယ္ခဲ့ေသာ အေမရိကန္၏ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားသည္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကုန္သြယ္ေရးစနစ္တြင္ အေျခခံအုတ္ျမစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမူမျပဳေရးမူကို ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္၏ အက်ဳိးစီးပြားမ်ားကိုလည္း ဆုိးဆိုးရြားရြား ထိခိုက္ေစခဲ့ေၾကာင္း ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန ၀က္ဘ္ဆိုက္တြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ ေၾကညာခ်က္က ဆုိသည္။

အေမရိကန္ႏွင့္ ကုန္သြယ္ရာတြင္ တ႐ုတ္က ပိုေငြအေျမာက္အျမားျပေနမႈကို ေဒၚနယ္ထရန္႔က အႀကိမ္ႀကိမ္ ဆန္႔က်င္ေျပာၾကားထားၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲမဲဆြယ္ကာလက အေမရိကန္၏ ကုန္သြယ္ေရးလိုေငြျပမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္အတြက္ အေရးယူေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကတိျပဳထားခဲ့သည္။

၀ိုင္မွသည္ အခြံမာသီးႏွင့္ ၀က္သားတို႔အထိ ပါ၀င္ေသာ ထုတ္ကုန္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို စည္းၾကပ္ခြန္ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းၾကား ျပ႒ာန္းသြားရန္ စဥ္းစားေနေၾကာင္း တ႐ုတ္က မတ္လတြင္ သတိေပးခဲ့သည္။ ယင္းစည္းၾကပ္ခြန္မ်ား ေကာက္ခံမႈသည္ ဧၿပီ ၂ ရက္တြင္ အာဏာသက္၀င္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရ ေၾကညာခ်က္ကို ကိုးကားၿပီး ဆင္ဟြာက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ယင္းစည္းၾကပ္ခြန္ျပ႒ာန္းမႈမ်ားသည္ အလူမီနီယံကို အခြန္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ သံမဏိကုိ အခြန္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ေကာက္ခံခဲ့ေသာ အေမရိကန္၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ကို တံု႔ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထရန္႔သည္ စည္းၾကပ္ခြန္ေကာက္ခံမႈမ်ားအတြက္ ဥေရာပသမဂၢ၊ အာဂ်င္တီးနား၊ ၾသစေၾတးလ်၊ ဘရာဇီး၊ ကေနဒါ၊ မကၠဆီကိုႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတို႔ကို ယာယီဆိုင္းငံ့ေပးထားသည္။ ထို႔ျပင္ ဥာဏပစၥည္းမူပိုင္ခြင့္ ခိုးယူခံရမႈအတြက္ ေဒၚလာ ၆၀ ဘီလ်ံတန္ဖိုးရိွေသာ တ႐ုတ္သြင္းကုန္မ်ားကို စည္းၾကပ္ခြန္မ်ား ထပ္မံျပ႒ာန္းရန္ အိမ္ျဖဴေတာ္က စီစဥ္ေနသည္။

စီးပြားေရးရန္စမႈကို ရပ္တန္႔ရန္ တ႐ုတ္က အေမရိကန္ကို တိုက္တြန္းထားၿပီး ယင္းအတြက္ လက္တံု႔ျပန္ရန္ အသင့္ရိွေၾကာင္း သတိေပးထားသည္။ အေမရိကန္ ထုတ္ကုန္မ်ားကို လက္တံု႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ အခြန္မ်ား ျပ႒ာန္းရန္ စာရင္းျပဳစုမႈသည္ ၿပီးစီးလုနီးျဖစ္ေနၿပီး မၾကာမီထုတ္ျပန္မည္ဟု တ႐ုတ္အစိုးရ အာေဘာ္ဂလို ဘယ္တိုင္းမ္သတင္းစာက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

Ref; AFP

အေမရိကန္အႏွံ႔အျပား၌ ေသနတ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို ပိုမိုတင္းက်ပ္ရန္ လူတစ္သန္းေက်ာ္ပါ၀င္သည့္ ဆႏၵျပပြဲမ်ား က်င္းပ

မတ္ ၂၄ ရက္က တကၠဆက္ျပည္နယ္ ေကလင္းတြင္ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ေသနတ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈ ပိုမိုတင္းက်ပ္ရန္ေတာင္းဆုိသည့္ ဆႏၵျပပြဲအတြင္းပါ၀င္ခဲ့သည့္ အသက္ငါးႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္တစ္ဦး (Photo – AFP)

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အႏွံ႔အျပားတြင္ ေသနတ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို ပိုမိုတင္းက်ပ္ရန္ ေတာင္းဆိုေရးအတြက္ မတ္ ၂၄ ရက္က လမ္းမ်ားေပၚသို႔  လူတစ္သန္းေက်ာ္ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၾကသည္။ ထုိဆႏၵျပပြဲမ်ားကို ၿပီးခဲ့သည့္လက လူ ၁၇ ဦးေသဆံုးခဲ့သည့္ ဖေလာ္ရီဒါ အထက္တန္းေက်ာင္းမွ ဆယ္ေက်ာ္သက္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ားက ဦးေဆာင္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

“ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ လူထုကို ကိုယ္စား ျပဳရင္ျပဳ၊ မျပဳႏိုင္ရင္ ထြက္သြားၾကေတာ့” ဟု ဖေလာ္ရီဒါ အထက္တန္းေက်ာင္းမွ အသက္ ၁၇ ႏွစ္အရြယ္လူငယ္ ကင္မရြန္ကာစကီက ၀ါရွင္တန္ရွိ ႀကီးမားလွေသာ လူထုစုေ၀းပြဲ အတြင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “ကြၽန္ေတာ္တို႔နဲ႔ ရပ္တည္ၾကပါ။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ေတာ့ မဲဆႏၵရွင္ေတြ လာၾကၿပီဆိုတာ သတိျပဳၾကပါ” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၀ါရွင္တန္တြင္သာမက အတၱလႏၲာ၊ ေဘာ္စတြန္၊ ခ်ီကာဂို၊ ေဒါလက္၊ ဒင္ဗာ၊ ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္၊ မီယာမီ၊ မီနီပိုလစ္၊ စီယက္ တယ္တို႔ အပါအ၀င္ ၿမိဳ႕အမ်ားအျပား၌ ႀကီးမားေသာ ဆႏၵျပမႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု “တို႔ရဲ႕ အသက္ေတြအတြက္ ခ်ီတက္ျခင္း” ဆႏၵျပပြဲမ်ားအား စီစဥ္သူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဒီဘလာစီယို၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ လူေပါင္း ၁၇၅,၀၀၀ သည္ နယူးေယာက္ ခ်ီတက္ပြဲအတြင္း ပါ၀င္ခဲ့ၾကသည္ဟု သိရသည္။ “ဒီေက်ာင္းသားေတြဟာ အေမရိကကို ေျပာင္းလဲပစ္ပါလိမ့္မယ္” ဟုလည္း Twitter တြင္ ေရးသားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ၀ါရွင္တန္မွ ဆႏၵျပပြဲႀကီးမွာ အႀကီးဆံုးျဖစ္ၿပီး ပါ၀င္သည့္ လူဦးေရသည္ ခန္႔မွန္းေျခ ၈၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိသည္ဟု စီစဥ္သူမ်ားက NBC သတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းသည္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ မတ္လက ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ Million Mom ဆႏၵျပပြဲႀကီး ေနာက္ပိုင္းအႀကီးဆံုး ေသနတ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ဆႏၵျပစုေ၀းပြဲႀကီးလည္း ျဖစ္သည္။ ၀ါရွင္တန္ ဆႏၵျပစုေ၀းမႈႀကီး၏ အဓိကစုေ၀းရာေနရာမွာ လႊတ္ေတာ္အေဆာက္အအံုအနီးတြင္ျဖစ္ၿပီး လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားမွာ ပစ္မွတ္ျဖစ္ခဲ့သည္။

ဆႏၵျပစုေ၀းပြဲစီစဥ္သူမ်ားသည္ ၎တို႔၏ March ForOurLive.com ၀က္ဘ္ဆိုက္တြင္လည္း မဲေပးေစၿပီး ၎တို႔၏ အေျခတည္စ ယခုလႈပ္ရွားမႈကို အားေကာင္းသည့္ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုအျဖစ္ ေျပာင္းလဲရန္လည္း ႀကိဳးပမ္းေနၾကေၾကာင္း သိရသည္။

ရီပတ္ဘလီကင္မ်ားႏွင့္ NRA တို႔ ေ၀ဖန္ခံရ

ဆႏၵျပသူမ်ားသည္ ေသနတ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဥပေဒကို တင္းက်ပ္ေရးကို ဆန္႔က်င္သည့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားႏွင့္ ၾသဇာႀကီး အေမရိကန္ ေသနတ္ေလာ္ဘီအုပ္စုျဖစ္ေသာ အမ်ဳိးသား ႐ိုင္ဖယ္အဖြဲ႕အစည္း (NRA) တို႔ကုိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေ၀ဖန္သည့္ ဆိုင္းဘုတ္မ်ားအား ကိုင္ေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။

“ဒီကေလးေတြ မွန္ပါတယ္။ သူတို႔ ေျပာေနတဲ့ အေျခခံအခ်က္က NRA က ဒီရီပက္ဘလီကင္ေတြကို ေပးေကြၽးေနတယ္ဆိုတာပါပဲ” ဟု လူထုစုေ၀းပြဲကိုတက္ရန္ နယူးေယာက္မွ ၀ါရွင္တန္သို႔ လာေရာက္ခဲ့သည့္ အသက္ ၆၈ ႏွစ္အရြယ္ အၿငိမ္းစား အထည္လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဂ်က္တာခ်င္က ဆိုသည္။ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ ရီပက္ဘလီကင္ပါတီသည္ လက္ရွိတြင္ ကြန္ဂရက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ယခုဆႏၵျပစုေ၀းပြဲႏွင့္ တစ္သားတည္းရွိေၾကာင္း ျပသရန္အတြက္ ကေနဒါအပါအ၀င္ ကမၻာေပၚရွိ အျခားေနရာမ်ားတြင္လည္း အလားတူ ဆႏၵျပမႈမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ကေနဒါသည္ ယခုသီတင္းပတ္အေစာ ပိုင္းကပင္ ပိုမိုတင္းက်ပ္သည့္ ေသနတ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ဥပေဒမ်ားကို ျပ႒ာန္းလိုက္ၿပီ ျဖစ္သည္။

ယခုကဲ့သို႔ ၀ါရွင္တန္၌ ဆႏၵျပသူ အေျမာက္အျမားေရာက္ရွိေနစဥ္ အေမရိကန္သမၼတ ထရန္႔မွာမူ ဖေလာ္ရီဒါသို႔ ေရာက္ရွိေနသည္။ သို႔ေသာ္ အိမ္ျဖဴေတာ္မွ ထုတ္ျပန္ခ်က္ တစ္ခုထုတ္ခဲ့ၿပီး ယင္းမွာ “ဒီေန႔မွာ ငယ္ရြယ္တဲ့ အေမရိကန္ေပါင္းမ်ားစြာဟာ သူတို႔ရဲ႕ ပထမဆံုး အခြင့္အေရးျပင္ဆင္ဖို႔အတြက္ လႈပ္ရွားေနၾကတာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔က ခ်ီးမြမ္းဂုဏ္ျပဳပါတယ္။ သမၼတရဲ႕ ပထမဆံုး ဦးစားေပးကိစၥဟာလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေလးေတြကို လံုျခံဳေစေရးအတြက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္” ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

Ref ; AFP

ျပံဳယမ္းႏွင့္ ဆက္ဆံေရး ေပ်ာ့ေပ်ာင္းလာစဥ္ အေမရိကန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတို႔က ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ ျပန္လည္စတင္မည္

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ မတ္ ၂၅ ရက္က ေတာင္ကိုရီးယားရွိ ပိုခ်ီယြန္းၿမိဳ႕တြင္ Foal Eagle စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ၌ အေမရိကန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယား စစ္သားမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AP)

ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ သံတမန္ဆက္ဆံ ေရးေပ်ာ့ေပ်ာင္းလာမႈ အရွိန္ရလာေနစဥ္ အေမရိကန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတုိ႔သည္ ၎တို႔ႏွစ္စဥ္ ျပဳလုပ္ေနက် ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို လာမည့္လတြင္ ျပန္လည္စတင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း မတ္ ၂၀ ရက္တြင္ ေၾကညာခဲ့ဲ့သည္။

တပ္ဖဲြ႕၀င္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ပါ၀င္ေသာ ႀကီးမားသည့္ ယင္းပူးတဲြစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈသည္ ကိုရီးယား ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား တင္းမာမႈအျမဲျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ၿပီး ထိုစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈသည္ ေျမာက္ကိုရီးယားအား က်ဴးေက်ာ္ရန္ ရန္စသည့္ အစမ္းေလ့က်င့္မႈျဖစ္သည္ဟု ျပံဳယမ္းက ကန္႔ကြက္႐ႈတ္ခ်ေလ့ရွိသည္။ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအြန္တို႔အၾကား ထိပ္သီးက်င္းပရန္ အဆိုျပဳခ်က္ ထြက္ေပၚခဲ့အၿပီး ကိုရီးယား ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ထိပ္သီးက်င္းပႏုိင္ရန္အတြက္ ေဆြးေႏြးေနၾကစဥ္ အဆိုပါ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား လမ္းလဲႊသြားမည္ကို ေရွာင္လဲႊႏုိင္ရန္အတြက္ ယခုႏွစ္စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ခ်ဳံ႕ပစ္ဖြယ္ရွိဟု ခန္႔မွန္းမႈမ်ားလည္း ထြက္ေပၚခဲ့သည္။

ပူးတဲြစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈျဖစ္ေသာ Foal Eagle ကို ဧၿပီ ၁ ရက္တြင္ ျပန္လည္စတင္မည္ျဖစ္ၿပီး ျပံဳခ်န္အိုလံပစ္ၿပိဳင္ပဲြအတြက္ ေရႊ႕ဆိုင္းခဲ့ရမႈေၾကာင့္ ပူးတဲြေလ့က်င့္မႈအား အခ်ိန္တစ္လသာ ျပဳလုပ္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတာင္ကိုရီးယား ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရပုဂိၢဳလ္တစ္ဦးက မတ္ ၂၀ ရက္တြင္ အတည္ျပဳခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္တြင္ အဆုိပါ ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို မတ္မွ ဧၿပီအထိ ႏွစ္လၾကာ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အဆိုပါပူးတဲြ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ၏ အခ်ိန္ဇယားႏွင့္ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ေလ့က်င့္သည့္ သေဘာသဘာ၀ကို ကုလသမဂၢ ကြပ္ကဲတပ္က ေျမာက္ကုိရီးယားအား မတ္ ၂၀ ရက္တြင္ အသိေပးခဲ့ေၾကာင္း ယင္းေျပာခြင့္ရပုဂိၢဳလ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Foal Eagle သည္ အေမရိကန္တပ္ဖဲြ႕၀င္ ၁၁၅၀၀ အထိႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတပ္ဖဲြ႕၀င္ ၂၉၀၀၀၀ တုိ႔ပါ၀င္သည့္ လက္ေတြ႕စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ အစီအစဥ္မ်ားျဖစ္ၿပီး Key Resolve ေလ့က်င့္မႈမွာမူ အဓိကအားျဖင့္ ကြန္ပ်ဴတာအသံုးျပဳ၍ သ႐ုပ္ေဖာ္ေလ့က်င့္မႈ ျဖစ္သည္။ ယခုလ အေစာပုိင္းတြင္ ျပံဳယမ္းသို႔ ရွားရွားပါးပါး သြားေရာက္ခဲ့ေသာ ေတာင္ကိုရီးယား ထိပ္တန္းကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးက အဆိုပါ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားအား ေရွ႕ဆက္လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည္ကို ကင္ဂ်ဳံအြန္က နားလည္ေၾကာင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ လက္ခံခဲ့မႈသည္ အတိတ္ကာလတြင္ အဆိုပါ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားကို ကင္အစိုးရက ကန္႔ကြက္႐ႈတ္ခ်မႈႏွင့္ သိသိသာသာ ကဲြလဲြေနျခင္းျဖစ္သည္။

လတ္တေလာတြင္မူ Foal Eagle ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈအတြင္း အေမရိကန္ ေလယာဥ္တင္သေဘၤာႏွင့္ အျခားမဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ လက္နက္မ်ားအား ျဖန္႔ၾကက္ထားရန္ အစီအစဥ္မရွိေၾကာင္း အေမရိကန္-ကိုရီး ယား ပူးတဲြကြပ္ကဲတပ္ (CFC) မွ ေျပာခြင့္ရပုဂိၢဳလ္တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေနခ်ိန္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားအား မလိုအပ္ဘဲ ရန္စမႈမျဖစ္ေစရန္ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ အေမရိကန္တို႔ကလည္း အေတာ္အသင့္ ေလွ်ာ့ခ်ထားေသာ ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို ေဆာင္ရြက္ရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း၊ ေျမာက္ကိုရီးယားသည္လည္း ယခင္ကကဲ့သုိ႔ အဆုိပါ ပူးတဲြစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈအား ႐ႈတ္ခ်မႈမျပဳဘဲ အလြန္အမင္း ႏႈတ္ဆိတ္ေနေၾကာင္း၊ ယင္းသည္  စစ္ေရးေလ့က်င့္ ေနစဥ္အတြင္း အေျခအေနမ်ားအား ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္ရန္အတြက္ ေျမာက္ကိုရီးယား အတြက္သာမက  အေမရိကန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတို႔ အတြက္ပါ အလြန္အမင္း အေရးႀကီးေၾကာင္း ေဒါင္ဂြတ္ တကၠသိုလ္မွ ေျမာက္ကုိရီးယား ေလ့လာမႈဆိုင္ရာ ပါေမာကၡ ကင္ယံုဟြန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref : AFP

ထရန္႔က ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေတလာဆင္ကုိ ရာထူးမွထုတ္ပယ္ခဲ့ၿပီး စီအုိင္ေအ အႀကီးအကဲႏွင့္ အစားထုိးခဲ့

ရာထူးမွ ထုတ္ပယ္ခံရသည့္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ရက္စ္ေတလာဆင္ (၀ဲ) ႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ အသစ္ခန္႔အပ္လိုက္သည့္ စီအုိင္ေအ အႀကီးအကဲ မုိက္ပြန္ေပရုိ (ယာ) (Photo: AFP)

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔သည္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ရက္စ္ေတလာဆင္ကုိ ရာထူးမွ ထုတ္ပယ္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိ စီအုိင္ေအ အႀကီးအကဲ မုိက္ပြန္ေပရုိက ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးရာထူးကုိ ဆက္ခံမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည္။

ေျမာက္ကုိရီးယားႏွင့္ ေဆြးေႏြးပြဲမတုိင္မီ သူ၏ အစုိးရအဖြဲ႕ကုိ သမၼတက အေျပာင္းအလဲ ျပဳလုပ္လုိေၾကာင္း ၀ါရင့္ အေမရိကန္ တာ၀န္ရွိသူ တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“စီအုိင္ေအဒါရုိက္တာ မုိက္ပြန္ေပရုိက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးသစ္ ျဖစ္လာပါမယ္။ သူက ဒီႀကီးက်ယ္တဲ့ အလုပ္ကုိ လုပ္ပါလိမ့္မယ္” ဟု ထရန္႔က Twitter တြင္ ေရးသားခဲ့သည္။

“တာ၀န္ထမ္းဆာင္ခဲ့တဲ့ ရက္စ္ေတလာဆင္ကုိ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္” ဟု သူက ထပ္မံေရးသားခဲ့သည္။

ထရန္႔သည္ ေထာက္လွမ္းေရး အရာရွိ ဂီနာဟာဆယ္အား စီအုိင္ေအကုိ ဦးေဆာင္သူအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည္။ ဂီနာသည္ စီအုိင္ေအကုိ ဦးေဆာင္မည့္ ပထမဆုံး အမ်ဳိးသမီး ျဖစ္လာခဲ့သည္။

အေမရိကန္ေလယာဥ္တင္သေဘၤာတစ္စင္း ဗီယက္နမ္သို႔ သမိုင္း၀င္ခရီးစဥ္အျဖစ္ ေရာက္ရွိလာ

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၇ ရက္က ဖိလစ္ပုိင္ၿမိဳ႕ေတာ္ မနီလာကမ္းလြန္၌ ေက်ာက္ခ်ထားေသာ အေမရိကန္ေလယာဥ္တင္သေဘၤာ USS Carl Vinson ကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

စစ္ႀကီးၿပီးဆံုးၿပီးေနာက္ပိုင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ အေမရိကန္ေလယာဥ္တင္ သေဘၤာႀကီးတစ္စင္းသည္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံသို႔ မတ္ ၅ ရက္က ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။  ပိုင္နက္အျငင္းပြားေနေသာ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အေရးကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္၏ ရန္လိုမႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရစဥ္ ရန္သူေဟာင္းမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ဗီယက္နမ္ႏွင့္ အေမရိကန္တို႔၏ စစ္ေရးပူးေပါင္းမႈမွာ ပိုမိုႀကီးထြားလာခဲ့သည္။

ဗီယက္နမ္အလယ္ပိုင္းရွိ ဒါနန္ၿမိဳ႕ ဆိပ္ကမ္းသို႔ USS Carl Vinson ၏ အထိမ္းအမွတ္ဆန္ေသာ ေလးရက္ၾကာခရီးစဥ္အတြင္း Agent Orange ၏ သားေကာင္ျဖစ္ခဲ့သူမ်ားရွိရာ စင္တာသို႔ ခရီးစဥ္လည္း ပါ၀င္မည္ ျဖစ္သည္။ Agent Orange ဆိုသည္မွာ ဗီယက္နမ္ စစ္ပြဲအတြင္းက ဗီယက္နမ္ေျမေပၚတြင္ အေမရိကန္တုိ႔ ၾကဲခ်ခဲ့ေသာ အဆိပ္ ဓာတုပစၥည္းမ်ား ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ေလယာဥ္တင္သေဘၤာ၏ခရီးစဥ္အတြင္း ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ထဲမွ တင္းမာမႈမ်ားက လႊမ္းမိုးေနလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ ရင္းျမစ္ ၾကြယ္၀ေသာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ေရပိုင္နက္အျငင္းပြားမႈတြင္ အေမရိကန္မွာ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈမရွိေသာ္လည္း အေမရိကန္သည္ တ႐ုတ္၏ ႀကီးထြားလာေသာ လႊမ္းမိုးမႈအား ဟန္ခ်က္ထိန္းရန္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ထဲ၌ လြတ္လပ္စြာ ေရေၾကာင္းသြားလာခြင့္အတြက္ စည္း႐ံုးလႈပ္ရွားေနသည္မွာ ကာလရွည္ၾကာရွိၿပီျဖစ္သည္။

ထိုေလယာဥ္တင္သေဘၤာခရီးစဥ္သည္ ခါးသီးေသာ ရန္သူေဟာင္းႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားမွ အဓိကက်သည့္ သမိုင္း၀င္ျဖစ္စဥ္တစ္ခုဟုလည္း အမႊမ္းတင္ခံေနရသည္။ ဗီယက္နမ္ စစ္ပြဲၿပီးဆံုးသည့္ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း ထိုႏွစ္ႏိုင္ငံ၏ ဆက္ဆံေရးမွာ အံ့ၾသဖြယ္ ေျပာင္းလဲလာခဲ့သည္။ အေမရိကန္သေဘၤာမ်ားသည္ ယခင္ကလည္း ဗီယက္နမ္သို႔ ပံုမွန္လာေရာက္ေလ့ရွိေသာ္လည္း ေလယာဥ္တင္သေဘၤာတစ္စင္း ေရာက္လာသည္ဆိုသည္မွာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ျဖစ္သည္။

ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ျဖင့္ ေမာင္းႏွင္ေသာ USS Carl Vinson သေဘၤာေပၚတြင္ သေဘၤာအမႈထမ္း၊ ေလယာဥ္မွဴး၊ အမႈထမ္း ၅၃၀၀ ႏွင့္အတူ ေလယာဥ္ ၇၂ စင္းတို႔ပါ၀င္သည္။ ထိုသေဘၤာႀကီး၏ခရီးစဥ္အတြင္း အေမရိကန္စစ္သားမ်ားႏွင့္ ေဒသခံတို႔ၾကား၌ ခ်စ္ၾကည္ေရးေဘာလံုးပြဲမ်ား၊ ေရတပ္၏ေဖ်ာ္ေျဖပြဲမ်ား၊ မိဘမဲ့ကေလးေက်ာင္းသို႔ သြားေရာက္ျခင္းမ်ားလည္း ပါ၀င္မည္ျဖစ္သည္။

ဖိလစ္ပိုင္သို႔ ၿပီးခဲ့သည့္လက သြားေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည့္ ယခု ဗီယက္နမ္ခရီးစဥ္သည္ အာရွေဒသတြင္ အေမရိကန္၏ စစ္ေရးအင္အားကို ျပသရန္ အခြင့္ အေရးတစ္ရပ္ျဖစ္သည့္အေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားက သံုးသပ္ၾကသည္။ “ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ထဲမွာ ႀကီးမားတဲ့ ေရတပ္အင္အားႀကီးရွိေနတာကို တ႐ုတ္ကိုျပသဖို႔ အေမရိကန္ရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဗီယက္နမ္ေရးရာကြၽမ္းက်င္သူ ကားလ္သာယာက ေအအက္ဖ္ပီသို႔ ခရီးစဥ္မတိုင္မီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ေရပိုင္နက္ အျငင္းပြားမႈတြင္ တ႐ုတ္ႏွင့္ရင္းႏွီးသည့္ ဖိလစ္ပုိင္သမၼတ ဒူတာေတးတက္လာၿပီးေနာက္ပိုင္း ဖိလစ္ပိုင္မွာ ေလသံေပ်ာ့သြားခဲ့ေသာ္လည္း ဗီယက္နမ္က ေရပိုင္နက္ပိုင္ဆိုင္မႈ ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး တင္းမာစြာ ရပ္တည္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။ ထိုႏွစ္ႏိုင္ငံအျပင္ ထိုင္၀မ္၊ မေလးရွား၊ ဘ႐ူႏိုင္းတို႔သည္လည္း တ႐ုတ္ႏွင့္ ေရပိုင္နက္ အျငင္းပြားေနၾကသည္။