အီရန္၏ စစ္ပြဲ သတိေပးခ်က္အား ထရန္႔က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ျပန္လည္ တံု႔ျပန္

ဇူလိုင္ ၂၂ ရက္က နယူးဂ်ာစီျပည္နယ္ ေမာ္ရက္စ္ေတာင္းေလဆိပ္တြင္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

အေမရိကန္က အစၥလာမၼစ္သမၼတႏိုင္ငံ အီရန္အား ေ၀ဖန္တိုက္ခိုက္မႈကို အရွိန္ျမႇင့္တင္ေနခ်ိန္တြင္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က အီရန္သမၼတ၏ စစ္ပြဲဆိုင္ရာ မွတ္ခ်က္မ်ားအား ဇူလိုင္ ၂၂ ရက္တြင္ ျပန္လည္ တံု႔ျပန္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအား မည္သည့္အခါမွ် မၿခိမ္းေျခာက္ရန္ သို႔မဟုတ္ပါက သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္လံုးတြင္ ထိခိုက္ ခံစားခဲ့ရသူမ်ားကဲ့သို႔ပင္ ၎တို႔လည္း ေနာက္ဆက္တဲြ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို ခံစားရလိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ထရန္႔က အီရန္သမၼတ ဟက္ဆန္႐ိုဟာနီအား တိုက္႐ိုက္ ရည္ရြယ္၍ Twitter တြင္ ေရးသား သတိေပးခဲ့သည္။

ထရန္႔သည္ ျခေသၤ့အၿမီးႏွင့္ မကစားရန္ ႐ိုဟာနီက ဇူလိုင္ ၂၂ ရက္ အေစာပိုင္းတြင္ သတိေပးခဲ့ၿပီး အီရန္ႏွင့္ ပဋိပကၡသည္ စစ္ပြဲအားလံုး၏ မိခင္ျဖစ္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထရန္႔သည္ Twitter တြင္ တန္ျပန္ သတိေပးခ်က္ တစ္ခုလံုးအား စာလံုးႀကီးမ်ားျဖင့္သာ ေရးသားခဲ့ၿပီး ထပ္မံ တင္ခဲ့မႈတြင္ အေမရိကန္သည္ ၎၏ အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ ေသဆံုးမႈဆိုင္ရာ ႐ူးႏွမ္းေသာ စကားမ်ားကို သည္းခံသည့္ႏိုင္ငံ မဟုတ္ေတာ့ေၾကာင္း၊ သတိထားေစလိုေၾကာင္း အီရန္ကို ရည္ရြယ္၍ ေရးသားခဲ့သည္။

အီရန္အစိုးရ ထိပ္တန္း တာ၀န္ရိွသူမ်ားအား ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈျပဳလုပ္ရန္ ၀ါရွင္တန္က တြန္႔ဆုတ္ေနျခင္း မရိွေၾကာင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုက ဇူလိုင္ ၂၂ ရက္ ညတြင္ ကယ္လီဖိုးနီးယားတြင္ ျပည္ပေရာက္ အီရန္ႏိုင္ငံသားမ်ား အစုအေ၀းအား အဓိက မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားမႈ၌ သတိေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ ထရန္႔၏ မွတ္ခ်က္မ်ား ထြက္ေပၚလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ရရိွခဲ့ေသာ အီရန္ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္မွ အေမရိကန္က ႏုတ္ထြက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ တင္းမာသည့္ ရပ္တည္ခ်က္တြင္ အီရန္သည္ ပဲ့ထိန္းဒံုး စီမံကိန္းမ်ား၊ ယီမင္မွသည္ ဆီးရီးယားအထိ ေဒသဆိုင္ရာ ပဋိပကၡမ်ားတြင္ ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္မႈမ်ားအား အဆံုးသတ္လွ်င္ အေမရိကန္က ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈသစ္မ်ား ခ်မွတ္မႈမွ ႐ုပ္သိမ္းေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ပြန္ပီယိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အေမရိကန္၏ ထိုၿခိမ္းေျခာက္မႈအား ႐ိုဟာနီက ဇူလိုင္ ၂၂ ရက္တြင္ ခ်က္ခ်င္း ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး အေမရိကန္သည္ အီရန္ျပည္သူမ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္လံုျခံဳေရးႏွင့္ အက်ဳိးစီးပြားမ်ားအား ရန္စ၍ မရေၾကာင္း သတိေပးခဲ့သည္။

ပြန္ပီယို၏ မိန္႔ခြန္း မေျပာၾကားမီ ႐ိုဟာနီက အီရန္သည္ ေရနံတင္ပို႔သည့္ အလြန္အမင္း အေရးပါေသာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္သည့္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ေဟာ္မုဇ္ေရလက္ၾကားကို ပိတ္ပစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ႐ုပ္သံမိန္႔ခြန္းတြင္ သတိေပးခဲ့သည္။ အီရန္ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ အယာတိုလာအလီခါေမနီကလည္း အေမရိကန္၏ စကားမ်ား၊ ၎တို႔၏ အျပဳအမူမ်ားသည္ ယံုၾကည္၍ မရသျဖင့္ အေမရိကန္ႏွင့္ ညိႇႏိႈင္းမႈမ်ားသည္ အသံုးမ၀င္ေၾကာင္း ဇူလိုင္ ၂၁ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၀ါရွင္တန္သည္ ႏုိင္ငံအားလံုးအား အီရန္သို႔ ေရနံတင္ပို႔မႈမ်ားကို ႏုိ၀င္ဘာ ၄ ရက္ မတိုင္မီ သုည အေနအထားအထိ ေလွ်ာ့ခ်ရန္ တိုက္တြန္းလိုေၾကာင္း၊ မလုိက္နာပါက အေမရိကန္၏ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား ၾကံဳေတြ႕ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ပြန္ပီယိုက သတိေပးခဲ့သည္။

ဥေရာပသမဂၢက နယ္စပ္ႏွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်မႈအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ကို သံုးဆတိုးျမႇင့္ရန္ ႀကိဳးပမ္း

ဇြန္ ၁၂ ရက္က ဥေရာပပါလီမန္တြင္ အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္မွ အေမရိကန္ ႏုတ္ထြက္မႈ၏ သက္ေရာက္မႈႏွင့္ တံု႔ျပန္မႈကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆြးေႏြးေနၾကစဥ္ (Photo – AFP)

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္လြန္ ဘတ္ဂ်က္တြင္ ယူ႐ို ၃၅ ဘီလ်ံကို ဖယ္ထားၿပီးနယ္စပ္လံုျခံဳေရး ႏွင့္ ဒုကၡသည္မ်ားအား ထိန္းခ်ဳပ္ဟန္႔တားေရးအတြက္ ရန္ပံုေငြကို သံုးဆတိုးျမႇင့္ေပးရန္ ဥေရာပသမဂၢသည္ ဇြန္ ၁၂ ရက္က အဆိုျပဳခဲ့သည္။

ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်သူတစ္သန္းေက်ာ္ ၀င္ေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ကေသာင္းကနင္း အေျခအေနမ်ားျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံေရးကြဲ လြဲမႈမ်ားႀကီးထြားခဲ့သည့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က ရရွိခဲ့သည့္ သင္ခန္းစာအေပၚအေျခခံၿပီး ဥေရာပ ေကာ္မရွင္ (ဥေရာပသမဂၢ၏ အမႈေဆာင္အ ဖြဲ႕) က ယခုကဲ့သို႔ အဆိုျပဳခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အာဖရိကေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်မ်ားကို သယ္ေဆာင္ထားေသာ ကယ္ဆယ္ေရးေလွ တစ္စင္းကို အီတလီႏွင့္ ေမာ္လ္တာတို႔က ျပန္လႊတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တင္းမာမႈမ်ား တဖန္ျပန္လည္ ျမင့္တက္လာစဥ္ယခု ေတာင္းဆိုမႈထြက္ေပၚလာျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

အပိုထပ္ေဆာင္းရန္ပံုေငြမ်ားကို နယ္စပ္မ်ား၌ အင္အားျဖည့္ရန္ႏွင့္ စီးပြားေရးအရ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်သူမ်ားအား ရပ္တန္႔ရန္၊ ေနရပ္သို႔ ျပန္ပို႔ရန္တို႔တြင္ အသံုးျပဳသြားမည္ျဖစ္သည္ဟု ေကာ္မရွင္က ဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ ဒုကၡသည္ အစစ္အမွန္မ်ားကိုမူ ခြင့္ျပဳကာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ကတိျပဳခဲ့သည္။

“စိန္ေခၚမႈဟာ ပိုၿပီးႀကီးမားတဲ့အတြက္ ရင္းျမစ္မ်ားမ်ား ပိုလိုအပ္လာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီက႑မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရန္ပံုေငြကို သံုးဆနီးပါးတိုးျမႇင့္ဖို႔ အဆိုျပဳတာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဥေရာပလူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ေကာ္မရွင္နာျဖစ္သူ ဒီမီထရစ္အက္ဗာရမ္ပိုလို႔စ္က ေျပာခဲ့သည္။ ၂၀၂၁ -၂၀၂၇ ဘတ္ဂ်က္တြင္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ နယ္စပ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ ယူ႐ို ၃၄ ဒသမ ၉ ဘီလ်ံ ဖယ္ထားေပးရန္ ဘရပ္ဆဲက ေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ လက္ရွိ ၂၀၁၄-၂၀၂၀ ဘတ္ဂ်က္ျဖစ္ေသာ ယူ႐ို ၁၃ ဘီလ်ံထက္ သံုးဆနီးပါး ျမင့္တက္သြားျခင္း ျဖစ္သည္။

Brexit  ေနာက္ပိုင္း ၿဗိတိန္၏ ထည့္၀င္မႈကို ဆံုး႐ႈံးလိုက္ရျခင္းကို ဖာေထးရန္အတြက္ ဆင္းရဲေသာ ေဒသမ်ားဖြံ႕ၿဖိဳးေရးႏွင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးက႑တို႔ကို ေ၀စုႀကီးႀကီးေပးၿပီး ၂၀၂၀ ေနာက္ပိုင္းအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ကုိ ယူ ႐ို ၁ ဒသမ ၃ ထရီလ်ံ ထားရွိေပးရန္ ၿပီးခဲ့သည့္လတြင္ ေကာ္မရွင္က အဆိုျပဳခဲ့သည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ ျပဳလုပ္မည့္ ဥေရာပ ပါလီမန္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား (ၿဗိတိန္ႏုတ္ထြက္သြားၿပီး ႏွစ္လအၾကာ) မတိုင္မီ ဘတ္ဂ်က္သစ္ကို အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံမ်ားက အတည္ျပဳေပးရန္ ေကာ္မရွင္က လိုလားေနျခင္း ျဖစ္သည္။ နယ္စပ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေတာင္းဆိုမႈထဲတြင္ ဥေရာပနယ္စပ္ႏွင့္ ကမ္း႐ုိးတန္းေစာင့္အင္အားကို လက္ရွိ ၁၅၀၀ မွ အင္အား ၁၀၀၀၀ အထိ ျမႇင့္တင္ေရးလည္း ပါ၀င္သည္။ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်မႈအား ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအျပင္ ေငြစကၠဴအတုမ်ား သို႔မဟုတ္ အႏၲရာယ္ရွိ ကုန္ပစၥည္းမ်ားအား အေကာက္ခြန္မွ ထိန္းခ်ဳပ္မႈကုိ တိုးျမႇင့္သြားမည္ ျဖစ္သည္။

Ref ; AFP

အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္မွ အေမရိကန္ႏုတ္ထြက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ပင္လယ္ေကြ႕ေဒသတြင္ မေရရာျဖစ္ေနဟု အေမရိကန္ေရတပ္ သံုးသပ္

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၈ ရက္က Bab el- Mandeb ေရလက္ၾကား ျဖတ္သန္းသည့္ေနရာ၌ အေမရိကန္ေလယာဥ္တင္သေဘၤာ USS Enterprise (၀ဲ) ႏွင့္ ပဲ့ထိန္းဒံုးတပ္ ဖ်က္သေဘၤာ USS Nitze ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ က အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီမႈမွ ႏုတ္ထြက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ပင္လယ္ေကြ႕တြင္ အီရန္၏ ျပဳမူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားသည္ မေရရာမႈ ကာလတစ္ခုကို ခ်င္းနင္းလာၿပီဟု အေမရိကန္ေရတပ္ အႀကီးအကဲက ေမ ၁၄ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မၾကာေသးမီႏွစ္မ်ားအတြင္း အီရန္စစ္တပ္၏ အခြဲျဖစ္ေသာ အစၥလာမၼစ္ေတာ္လွန္ေရး အေစာင့္တပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ ပင္လယ္ေကြ႕ရွိ အေမရိကန္စစ္တပ္အၾကား ရံဖန္ရံခါ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္မႈမ်ားရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယမန္ႏွစ္မွစၿပီး ႀကီးမားသည့္ျဖစ္စဥ္ မရွိခဲ့ေပ။

ေမ ၈ ရက္တြင္ ထရန္႔က အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီမႈမွ အေမရိကန္ႏုတ္ထြက္မည္ဟု ထုတ္ျပန္ခဲ့မႈသည္ အီရန္က မည္သို႔တံု႔ျပန္မည္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ေမးခြန္းမ်ား ဦးတည္ေစခဲ့သည္။

“မေရရာမႈကာလတစ္ခုကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရာက္ရွိေနၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပံုမွန္ထက္ သတိေပးခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ထားတယ္” ဟု ေရတပ္စစ္ဆင္ေရးအရာရွိခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဂြၽန္ရစ္ခ်က္ဆန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထရန္႔ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ၿပီးေနာက္ အီရန္၏ ျပဳမူေဆာင္ရြက္မႈက ယခုအခ်ိန္ထိ ေျပာင္းလဲမႈ မရွိေသးေသာ္လည္း အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနသည္ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အျပန္အလွန္ဆက္သြယ္မႈမ်ားသည္  ပေရာဖက္ရွင္နယ္ပီသၿပီး လံုျခံဳမႈရွိေနဆဲဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ အီရန္ေတာ္လွန္ေရးတပ္ဖြဲ႕ ေရယာဥ္မ်ားသည္ မၾကာခဏ ေနာက္ေယာင္ခံလိုက္ၾကၿပီး အေမရိကန္သေဘၤာမ်ားဆီသို႔ ဦးတည္ေမာင္းႏွင္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ဟု အေမရိကန္ေရတပ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ေနာက္ဆံုးျဖစ္စဥ္တစ္ခုတြင္ အေမရိကန္သေဘၤာသားမ်ားသည္ အခ်က္ျပမီး ပစ္လႊတ္ခဲ့ၿပီး အီရန္ေရယာဥ္မ်ားကို ျပန္လွည့္ရန္ သတိေပးပစ္ခတ္ခဲ့ရသည္။

ရစ္ခ်က္ဆန္သည္ ဗာဂ်ီးနီးယားကမ္းလြန္ပင္လယ္ျပင္မိုင္ ၁၀၀( ၁၆၀ ကီလိုမီ တာ) အကြာတြင္ ျပင္သစ္သေဘၤာသားႏွင့္ ရဟတ္ယာဥ္မွဴး ၃၀၀ ေက်ာ္ႏွင့္ ပူးတြဲေလ့က်င့္မႈ ျပဳလုပ္ေနသည့္ USS George H.W.Bush သေဘၤာသို႔ တစ္ရက္ၾကာ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ သတင္းေထာက္မ်ားကို ယင္းကဲ့သုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ျပင္သစ္ေလယာဥ္တင္သေဘၤာ Charles de Gaulle သည္ လတ္တေလာတြင္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ အတြက္ ၎၏ Rafale ေလယာဥ္မွဴးႏွင့္ အမႈထမ္းမ်ားသည္ USS George H.W.Bush ႏွင့္အတူ ေလ့က်င့္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည္။

ပင္လယ္ေကြ႕ရွိ အေမရိကန္ေလယာဥ္ တင္သေဘၤာတစ္စင္းေပၚ ဆင္းသက္ရန္ျပင္ဆင္ေနသည့္ အေမရိကန္ စစ္ေလယာဥ္မ်ားမွ ေပ ၁၀၀ ( မီတာ ၃၀) အကြာအေ၀းအတြင္း အီရန္ေမာင္းသူမဲ့ေလယာဥ္တစ္စင္းက ၀င္ေရာက္ခဲ့သည္ဟု အေမရိကန္တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ယမန္ႏွစ္ ၾသဂုတ္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref ; AFP

ထရန္႔က အီရန္ႏ်ဴကလီးယားသေဘာတူညီခ်က္မွႏုတ္ထြက္၊ မထြက္ မဆံုးျဖတ္မီ အီရန္က ျပႆနာၾကံဳရႏိုင္ဟု အီရန္သမၼတ သတိေပး

ေမ ၆ ရက္က ႏုိင္ငံအေနာက္ေျမာက္ပုိင္းရွိ ဆက္ဇီဗာၿမိဳ႕တြင္ စုေ၀းမႈတစ္ခု၌ သမၼတ ႐ိုဟာနီက ႏႈတ္ဆက္ေနစဥ္ (Photo – AFP)

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က အီရန္ႏွင့္ ကမၻာ့အင္အားႀကီးႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕ အၾကားရရွိခဲ့သည့္ အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္မွ ႏုတ္ထြက္၊ မထြက္ကို မေၾကညာေသးမီ အီရန္သမၼတ ဟက္ဆန္႐ိုဟာနီက ေမ ၈ ရက္တြင္ အီရန္သည္ ျပႆနာအခ်ဳိ႕ ၾကံဳေတြ႕ရႏုိင္ေၾကာင္း သတိေပးခဲ့သည္။ ထရန္႔အား တုိက္႐ိုက္မရည္ညႊန္းခဲ့ေသာ္လည္း ၿမိဳ႕ေတာ္တီဟီရန္တြင္ ေရနံကြန္ဖရင့္ တစ္ခု၌ ေျပာၾကားခဲ့ေသာ ႐ိုဟာနီ၏ မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္အတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေမ ၈ ရက္တြင္ ေၾကညာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထရန္႔က ေမ ၇ ရက္ ညသန္းေခါင္တြင္ Twitter ၌ တင္ခဲ့သည့္ မွတ္ခ်က္ကို အီရန္က တရား၀င္ မွတ္ခ်က္ျပဳမႈလည္း ျဖစ္သည္။

၎တုိ႔သည္ ႏွစ္လ သို႔မဟုတ္ သံုးလခန္႔ ျပႆနာအခ်ဳိ႕ ၾကံဳရႏိုင္ေျခရွိေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ၎တုိ႔က ေက်ာ္လႊားႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႐ိုဟာနီက ေျပာၾကားခဲသည္။ အီရန္သည္ ကမၻာႀကီးႏွင့္ ဆက္လက္လက္တဲြ လုပ္ကိုင္ရန္ႏွင့္ အျပဳသေဘာပူးေပါင္းေဆာင္ရန္လိုလားေၾကာင္း ၎က အေလးထားေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းမွတ္ခ်က္သည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က အီရန္ႏ်ဴကလီးယားသေဘာတူညီခ်က္ ရရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း အီရန္ႏွင့္ စီးပြားေရးသေဘာတူညီခ်က္မ်ား တစ္သီတစ္တန္း ရရွိခဲ့သည့္ ဥေရာပကို ေခါင္းညိတ္လုိက္မႈ ျဖစ္ဖြယ္ရွိသည္။

အေမရိကန္၏ အလားအလာရွိေသာ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားမွ ဥေရာပကုမၸဏီမ်ားကို ကာကြယ္ေပးရန္ ဥပေဒမ်ားအား ဥေရာပသမဂၢက ျပ႒ာန္းေပးမည္ဟု အီရန္က ေမွ်ာ္လင့္ထားသည္။

ထရန္႔က ေမ ၇ ရက္ညသန္းေခါင္တြင္ Twitter ၌ ေရးသားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အီရန္ရွိ အဓိကသတင္းစာမ်ားက ထိုေၾကညာခ်က္ကို မ်က္ႏွာဖံုး၌ မေဖာ္ျပႏိုင္ခဲ့ေပ။ အီရန္အစိုးရ ႐ုပ္သံသတင္းဌာနက ထရန္႔၏မွတ္ခ်က္ကို ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ နံနက္ ၁၀ နာရီ၌ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး အစိုးရသတင္းေအဂ်င္စီ IRNA ကလည္း ထုိသတင္းကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီခ်က္အရ အစၥလာမၼစ္သမၼတ ႏိုင္ငံအီရန္၏ ႏ်ဴကလီးယားစီမံကိန္းမ်ားအား ကန္႔သတ္မႈမ်ား ခ်မွတ္ၿပီး အျပန္အလွန္အားျဖင့္ အီရန္အား ခ်မွတ္ထားေသာပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈမ်ားကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသေဘာတူညီခ်က္သည္ အခ်ိန္အကန္႔အသတ္ရွိၿပီး အီရန္၏ ပဲ့ထိန္းဒံုးစီမံကိန္းမ်ား သို႔မဟုတ္ ေဒသတြင္းဆုိင္ရာ အီရန္၏မူ၀ါဒမ်ားကို လႊမ္းျခံဳမႈမရွိေၾကာင္း ေထာက္ျပလ်က္ အဆုိးရြားဆံုး သေဘာတူ ညီခ်က္ဟု ထရန္႔က ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။

အီရန္ပါလီမန္ဥကၠ႒ အလီလာရီဂ်ာနီက ထရန္႔သာ ထုိသေဘာတူညီခ်က္မွ ႏုတ္ထြက္လိုက္ပါက အီရန္ျပည္သူမ်ားအၾကား ညီညြတ္မႈ ျမင့္တက္လာမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အီရန္ဗဟိုဘဏ္ဥကၠ႒ ဗာလီယိုလာဆက္ဖ္ကလည္း အေမရိကန္ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားသည္ အီရန္စီးပြားေရးအတြက္ ျပႆနာ မဖန္တီးႏုိင္ေၾကာင္း အစိုးရ႐ုပ္သံသုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ တီဟီရန္ႏွင့္ ႏိုင္ငံတြင္းရွိ ေဒသမ်ားမွ ျပည္သူအမ်ားအျပားက ထရန္႔၏ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ အီရန္အတြက္ ဆိုးရြားေစႏုိင္မည္ကို စုိးရိမ္ေနၾကသည္။

Ref ; AFP