ေရာ့ကတ္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္ခံရအၿပီး အစၥေရးက ဂါဇာကို တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ လူတစ္ဦး ေသဆံုး

ၾသဂုတ္ ၈ ရက္တြင္ ဂါဇာစီးတီး၌ အစၥေရး၏ ေလၾကာင္းတုိက္ခုိ္က္မႈေၾကာင့္ မီးခိုးလုံးမ်ား ထြက္ေပၚေနစဥ္ (Photo: AFP)

ဂါဇာကမ္း႐ိုးတန္းနယ္ေျမမွ အစၥေရးပုိင္နက္ထဲသုိ႔ ေရာ့ကတ္ဒါဇင္မ်ားစြာ ပစ္ခတ္မႈခံခဲ့ရအၿပီး အစၥေရးက ဂါဇာကုိ ၾသဂုတ္ ၈ ရက္ ေႏွာင္းပိုင္း၌ ေလေၾကာင္းမွ တုိက္ခုိက္ခဲ့ရာ လူတစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့ၿပီး ထိုအျပန္အလွန္ တုိက္ခိုက္မႈမ်ားအတြင္း ႏွစ္ဖက္စလံုးတြင္ ဒဏ္ရာရမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။

ဂါဇာကမ္းေျမာင္ရွိ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ ေနရာမ်ားအား ပစ္မွတ္ထားခဲ့ေၾကာင္း အစၥေရးစစ္ဘက္၏ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့အၿပီး ဂါဇာစီးတီးတြင္ မီးခုိးလံုးမ်ား ထြက္ေပၚေနမႈကို ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ဟားမားစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ဂါဇာကမ္းေျမာင္တစ္ေလွ်ာက္ ေနရာမ်ားအား ပစ္မွတ္ထားခဲ့သည့္ ထိုေလေၾကာင္း တုိက္ခုိက္မႈမ်ားအတြင္း ဂါဇာေျမာက္ပိုင္းတြင္ ပါလက္စတုိင္းတစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့ၿပီး ေျခာက္ဦးထက္မနည္း ဒဏ္ရာရခဲ့ေၾကာင္း က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ကမ္း႐ိုးတန္းနယ္ေျမမွ ေရာ့ကတ္ႏွစ္ ဒါဇင္ထက္မနည္းသည္ ဂါဇာေျမာက္ပိုင္း နယ္စပ္အနီး အစၥေရး၏ Sderot ၿမိဳ႕ကို က်ေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အစၥေရးက ျပန္လည္တုိက္ခိုက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရဲတပ္ဖဲြ႕ႏွင့္ စစ္ဘက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ Sderot ၿမိဳ႕တြင္
အေျမာက္ဆန္ အစအန ထိမွန္မႈေၾကာင့္ လူတစ္ဦး ဒဏ္ရာအနည္းငယ္ရရွိခဲ့ၿပီး အျခားလူအမ်ားအျပားသည္ ထိတ္လန္႔မႈအတြက္ ကုသေပးခဲ့ရေၾကာင္း United Hatzalah ေဆးဘက္အဖဲြ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထိုေရာ့ကတ္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈအတြက္ တာ၀န္ရွိေၾကာင္း ဂါဇာကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနသည့္ ဟားမားစ္အဖဲြ႕၏ စစ္ဘက္အဖဲြ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ဂါဇာႏွင့္နယ္စပ္အနီး အစၥေရး၏ နယ္ေျမအမ်ားအျပားတြင္ အခ်က္ေပးဥၾသသံမ်ား ထြက္ေပၚခဲ့ၿပီး ေဒသခံမ်ားကိုလည္း ခိုလံႈစရာမ်ားသို႔ ခ်က္ခ်င္းသြားေရာက္ၾကရန္ ညႊန္ၾကားခဲ့ေၾကာင္း စစ္ဘက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ လတ္တေလာအခ်ိန္အထိ ဂါဇာကမ္းေျမာင္မွေန၍ အစၥေရးပိုင္နက္ထဲသို႔ ေရာ့ကတ္အစင္း ၇၀ နီးပါး ပစ္ခတ္ထားမႈကို သိရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ ၁၁ စင္းကို ၾကားျဖတ္ပစ္ခ်ႏိုင္ခဲ့ၿပီး အမ်ားစုမွာမူ ကြင္းျပင္မ်ားသို႔ က်ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း အစၥေရးက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ Sderot ၿမိဳ႕၏အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ပိတ္ထားခဲ့ၿပီး ဗုံးရွင္းလင္းေရအဖဲြ႕မ်ားက ေရာ့ကတ္မ်ား က်ေရာက္သည့္ေနရာမ်ားကို စစ္ေဆးေနေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ဟားမားစ္အဖဲြ႕၏ စစ္ဘက္အဖဲြ႕မွ တုိက္ခိုက္ေရးသမားႏွစ္ဦးသည္ ၾသဂုတ္ ၇ ရက္တြင္ အစၥေရး၏ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီးေနာက္ ယခုကဲ့သို႔ အျပန္အလွန္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဟားမားစ္၏ေရာ့ကတ္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈမ်ားအား ကုလသမဂၢသံတမန္ နစ္ကိုေလးမလာဒီေနာ့က ႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ဘက္စလံုးက ေနာက္ဆုတ္ၾကရန္ တုိက္တြန္းခဲ့သည္။

ဟားမားစ္အဖြဲ႕က ဂါဇာတြင္ ၾသဂုတ္ ၃ ရက္၌ ရွားရွားပါးပါး ေခါင္းေဆာင္အစည္းအေ၀း က်င္းပခဲ့ၿပီးေနာက္ ထုိတုိက္ခုိက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုေဆြး ေႏြးပဲြသည္ အီဂ်စ္ႏွင့္ ကုလသမဂၢတို႔၏ ေထာက္ကူေပးမႈျဖင့္ အစၥေရးႏွင့္ တည္တံ့ေသာ သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိႏိုင္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ျမင့္တက္ေစခဲ့သည္။ အစၥေရးႏွင့္ ဟားမားစ္တုိ႔သည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း စစ္ပဲြသံုးႀကိမ္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

Ref: AFP

၂၀၁၄ စစ္ပြဲေနာက္ပိုင္း အစၥေရး၏ အျပင္းထန္ဆံုးဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိ

အစၥေရး၏ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈအတြင္း ပ်က္စီးခဲ့သည့္ ဂါဇာမွ အေဆာက္အအံုအပ်က္အစီးတစ္ခုကို ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

အစၥေရးသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္စစ္ပြဲေနာက္ပိုင္း ဂါဇာသို႔ အျပင္းထန္ဆံုးဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္က လုပ္ေဆာင္ခဲ့ရာ ေသဆံုးခဲ့သည့္ ပါလက္စတိုင္းႏွစ္ဦး ရွိခဲ့သည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ဂါဇာဘက္မွလည္း အစၥေရးသို႔ ဒံုးက်ည္ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာျဖင့္ ျပန္လည္ပစ္ခတ္ခဲ့ၾကသည္။

သို႔ေသာ္ အဆိုပါေန႔ေႏွာင္းပိုင္းတြင္  အီဂ်စ္ႏွင့္ အျခားသူမ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသေဘာတူညီခ်က္ ရရွိသြားၿပီဟု ဟားမားအုပ္စုက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထိုအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသည္ လက္ရိွအခ်ိန္အထိ ဆက္လက္တည္ျမဲေနေသးေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

လေပါင္းမ်ားစြာ တင္းမာမႈမ်ား ျမင့္တက္လာၿပီးေနာက္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ယခု အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားသည္ ဂါဇာကမ္းေျမာင္တြင္ ေလးႀကိမ္ေျမာက္ စစ္ပြဲျဖစ္ပြားႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ားကိုပင္ ျမင့္တက္ေစခဲ့သည္။

ဂါဇာဘက္မွ ပစ္ခတ္လိုက္သည့္ ဒံုးက်ည္အမ်ားအျပားအနက္ တစ္စင္းသည္ ဂါ ဇာနယ္စပ္အနီးရွိ ဆဒါေရာ့ၿမိဳ႕မွ ေနအိမ္တစ္လံုးကို ထိမွန္ခဲ့ရာ အစၥေရးေလးဦး ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့သည္ဟု အာဏာပိုင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဂါဇာအေနာက္ပိုင္းရွိ အေဆာက္အအံုတစ္ခုသို႔ ထိမွန္ခဲ့ေသာ အစၥေရး၏ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈတစ္ခုေၾကာင့္ အသက္ ၁၅ ႏွင့္ ၁၆ ႏွစ္ အသီးသီးရွိသည့္ ပါလက္စတိုင္းႏွစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု ဂါဇာက်န္းမာေရး၀န္ႀကီး ဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ဂါဇာတစ္၀န္းတြင္ ဒဏ္ရာရရွိသူ ၂၅ ဦး ရွိခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

တင္းမာမႈမ်ားျမင့္တက္လာျခင္းကို ရပ္တန္႔ရန္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအတြက္ အီဂ်စ္ဘက္မွာ ကမ္းလွမ္းလာမႈကို သေဘာတူညီခဲ့သည္ဟု ဂါဇာေဒသကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနေသာ ဟားမားအဖြဲ႕၏ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ေဖာ္ဇီဘာဟြန္းက ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္ေႏွာင္း ပိုင္းတြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အစၥေရးစစ္တပ္ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ကမူ တစ္စံုတစ္ရာ တံု႔ျပန္ေျပာၾကားရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၎တို႔စစ္တပ္သည္ ေျမျပင္ အေျခအေနမ်ားကို မူတည္ၿပီး ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ဆိုသည္။ အစၥေရး၏ေျပာၾကားခ်က္အရ ဂါဇာဘက္မွ ဒံုးက်ည္ႏွင့္ ေမာ္တာက်ည္ ၁၀၀ ၀န္းက်င္ပစ္ခတ္လာခဲ့ၿပီး အမ်ားစုမွာ ေမာ္တာက်ည္မ်ားျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ ဟားမားတို႔ကမူ အစၥေရးက ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္ခဲ့သျဖင့္ ျပန္လည္တံု႔ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

■ အျပင္းထန္ဆံုးထိုးႏွက္ခ်က္

ယခုကဲ့သို႔ တင္းမာမႈမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းအတြက္ အစၥေရးက ဟားမားအဖြဲ႕ကို အျပစ္တင္ခဲ့ၿပီး နယ္စပ္တြင္ လေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဆႏၵျပပြဲမ်ား၊ အခ်င္းမ်ားမႈမ်ား ကို ေထာက္ျပခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ဂါဇာဘက္မွ  လႊတ္လိုက္ေသာ ဗံုးမ်ားကို သယ္ေဆာင္လာသည့္ စြန္မ်ား၊ မိုးပ်ံပူေဖာင္းမ်ားေၾကာင့္ အစၥေရးလယ္ကြက္မ်ားတြင္ မီးေလာင္မႈအမ်ား အျပားျဖစ္ပြားခဲ့ရသည္။ ယင္းျဖစ္စဥ္မ်ားက ဟားမားအေပၚ အေရးယူရန္ အစၥေရး အစိုးရႏွင့္ စစ္တပ္အေပၚ ဖိအားမ်ား ျဖစ္ခဲ့သည္။

ဟားမားတို႔သည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ စစ္ပြဲ ေနာက္ပိုင္း အျပင္းထန္ဆံုး ထိုးႏွက္ခံလိုက္ရသည္ဟု အစၥေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဘင္ဂ်မင္ေန တန္ယာဟုက ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး လိုအပ္ပါက ၎တို႔၏ တိုက္ခိုက္မႈအားကို ထပ္မံတိုးျမႇင့္ သြားမည္ဟုလည္း ဆိုသည္။

ေသြးထြက္သံယို နယ္စပ္ဆႏၵျပမႈမ်ားျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ အစၥေရးက ဂါဇာကို ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္

ဇူလုိင္ ၁၃ ရက္တြင္ အစၥေရး၏ ဂါဇာစီးတီးႏွင့္ နယ္စပ္အနီး ပါလက္စတုိင္းမ်ား၏ ဆႏၵျပမႈကို ေတြ႕ရစဥ္

ဂါဇာကမ္းေျမာင္ေဒသရွိ ဟားမားစ္တို႔ကို ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္ အေစာပိုင္းက ေလေၾကာင္းမွ ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္ခဲ့သည္ဟု အစၥေရးစစ္တပ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ပါလက္စတိုင္း ဆယ္ေက်ာ္သက္တစ္ဦး ပစ္သတ္ခံခဲ့ရၿပီး အစၥေရးစစ္သားတစ္ဦးအပါအ၀င္ လူအမ်ားအျပားဒဏ္ရာရရွိခဲ့ေသာ နယ္စပ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအၿပီးတြင္ အစၥေရးက ေလေၾကာင္းမွ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အစၥေရးက ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္ေနစဥ္မွာပင္ ဂါဇာကမ္းေျမာင္ဘက္မွ ပစ္လိုက္ေသာ ေရာ့ကတ္ႏွင့္ေမာ္တာက်ည္မ်ားသည္ အစၥေရးေတာင္ပိုင္းသို႔ က်ေရာက္ခဲ့သည္။

ဇူလိုင္ ၁၃ ရက္က ဂါဇာနယ္စပ္၌ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဆႏၵျပပြဲမ်ားအတြင္း  အသက္ ၁၅ ႏွစ္ အရြယ္ ေယာက်္ားေလးတစ္ဦး ပစ္သတ္ခံခဲ့ရၿပီး ပါလက္စတိုင္း ၂၂၀ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သည္ဟု ဟားမားစ္တို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေနေသာ ဂါဇာေဒသထဲရွိ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အစၥေရးဂ်က္ေလယာဥ္မ်ားသည္ ဂါဇာေတာင္ပိုင္းႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္း၌ရွိသည့္ အၾကမ္းဖက္မႈအတြက္ အသံုးျပဳေသာ ဟားမားစ္၏လိုဏ္ေခါင္းႏွစ္ခုႏွင့္ ကမ္း႐ိုးတန္း နယ္နိမိတ္တစ္ေလွ်ာက္ရွိ အျခား အေျခခံ အေဆာက္အအံုတို႔ကို ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္ခဲ့သည္ဟု  အစၥေရးစစ္တပ္က Twitter တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဗံုးၾကဲခဲ့သည့္ ေနရာမ်ားထဲတြင္ မီးကြင္းပစ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားလုပ္ေဆာင္ရန္ ျပင္ဆင္သည့္ေနရာမ်ားႏွင့္ ဟားမားစ္၏ အၾကမ္းဖက္သင္တန္း အေဆာက္အအံုတစ္ခုတို႔ ပါ၀င္သည္ဟု သိရသည္။

ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္က နယ္စပ္လံုျခံဳေရးစည္း႐ိုးတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သာ အၾကမ္းဖက္ အဓိက႐ုဏ္းမ်ားအတြင္းေသြး ထိုး လႈံ႔ေဆာ္ခဲ့သည့္ လုပ္ရပ္မ်ားအတြက္ လက္တံု႔ျပန္ျခင္းျဖစ္သည္ဟုလည္း အစၥေရးစစ္တပ္က ဆိုသည္။

ဟားမားစ္တို႔၏ စစ္ေရးအေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ား ပ်က္စီးခဲ့ေသာ ထိုဗံုးၾကဲ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအတြင္း ေသဆံုးဒဏ္ရာရသူမရွိဟု ဂါဇာမွ မ်က္ျမင္သက္ေသတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းဗံုးၾကဲမႈမ်ားျဖစ္ပြားေနစဥ္ ဂါဇာရွိ စစ္ေသြးၾကြမ်ားက အစၥေရးဘက္သို႔ ေမာ္တာက်ည္ ၃၁ ခ်က္ပစ္ခတ္ခဲ့ၿပီး ယင္းတို႔ထဲမွ ေျခာက္စင္းကို အစၥေရး၏ Iron Drone ေလေၾကာင္းကာကြယ္ေရးစနစ္က ၾကားျဖတ္ပစ္ခ်ႏိုင္ခဲ့သည္။ အစၥေရးမီဒီယာမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ဒဏ္ရာရသူ မရွိဟု သိရသည္။

အစၥေရး၏ ေလေၾကာင္းမွ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို လက္တံု႔ျပန္သည့္အေနႏွင့္ ေမာ္တာက်ည္မ်ားျဖင့္ ျပန္လည္ ပစ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း ဟားမားစ္ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ေဖာ္ဇီဘာဟြန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဂါဇာေဒသအား ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အစၥေရး၏ပိတ္ဆို႔ထားမႈႏွင့္ အစၥေရး ႏိုင္ငံထူေထာင္ေသာ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၀န္းက်င္က ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ စစ္ပြဲမ်ားအတြင္း စြန္႔ခြာထြက္ေျပးခဲ့ရေသာ နယ္ေျမမ်ားသို႔ ျပန္လာ ခြင့္ရရွိေရးတို႔အတြက္  ဂါဇာထဲရွိ ပါလက္စတိုင္းတို႔က ဆႏၵျပေနၾကသည္မွာ လေပါင္းမ်ားစြာရွိၿပီျဖစ္သည္။

မတ္ ၃၀ ရက္ကတည္းက ဂါဇာနယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္တြင္ ဆႏၵျပပြဲမ်ား၊ ပဋိပကၡမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ၾကၿပီး ယင္းျဖစ္စဥ္မ်ားအတြင္း အစၥေရး၏ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့သည့္ ပါလက္စတိုင္း ၁၄၀ ထက္မနည္းရွိၿပီျဖစ္သည္။ အစၥေရးအာဏာပိုင္တို႔ကမူ ၎တို႔ နယ္စပ္ကို ကာကြယ္ရန္၊ ထိုးေဖာက္စိမ့္၀င္မႈကို ရပ္တန္႔ရန္အတြက္ က်ည္အစစ္သံုး ႏွိမ္နင္းမႈသည္ မျဖစ္မေနလိုအပ္သည္ဟု ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဂါဇာသည္ စစ္ပြဲႏွင့္နီးကပ္လာေနၿပီဟု ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က သတိေပး

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၈ ရက္က ဂါဇာႏွင့္ နယ္စပ္အနီးတြင္ အစၥေရးစစ္သားမ်ားႏွင့္ တင့္ကားမ်ားက ကင္းလွည့္ေစာင့္ၾကပ္ေနၾကစဥ္ (Photo – AFP)

ဂါဇာသည္ စစ္ပြဲျဖစ္လုနီးပါးအေျခအေနႏွင့္ နီးကပ္လာေနၿပီျဖစ္ၿပီး ဆႏၵျပမႈမ်ားအတြင္း အစၥေရးတို႔၏ က်ည္အစစ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ေသေၾကဒဏ္ရာရခဲ့သည့္ ပါလက္စတိုင္းဦးေရမွာ ထိတ္လန္႔စရာေကာင္းသည္ဟု ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ အန္တိုနီယိုဂူတာရက္စ္က သတိေပးခဲ့သည္။

အစၥေရး-ပါလက္စတိုင္း ပဋိပကၡတြင္ အႏၲရာယ္မ်ားၿပီး ယိုင္နဲ႔ေနသည့္ ယခုကဲ့သို႔ အေျခအေနျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ ဘက္ေပါင္းစံုကို ျပတ္ျပတ္သားသား အျပစ္တင္ေၾကာင္းလည္း ဂူတာရက္စ္က လံုျခံဳေရးေကာင္စီသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အစၥေရး-ပါလက္စတိုင္း အေရးအတြက္ ဇြန္ ၁၉ ရက္၌ ျပဳလုပ္မည့္ အစည္းအေ၀း မတိုင္မီ ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္က လံုျခံဳေရးေကာင္စီသို႔ ပို႔ခဲ့ေသာ အစီရင္ခံစာ၌ ဂူတာရက္စ္က ယခုကဲ့သို႔ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းအစီရင္ခံစာအား ေအအက္ဖ္ပီက ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ ရရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“အေျခအေနေတြဟာ စစ္ပြဲေခ်ာက္ကမ္းပါးကို ဘယ္ေလာက္နီးကပ္ေနၿပီျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအားလံုးကို သတိေပးသင့္ပါတယ္” ဟု ဂူတာရက္စ္က ဆိုသည္။

“မတ္ ၃၀ ရက္ကတည္းက စတင္ခဲ့တဲ့ ဆႏၵျပမႈေတြအတြင္းမွာ အစၥေရးကာကြယ္ေရး အင္အားစုေတြရဲ႕ က်ည္အစစ္အသံုးျပဳမႈေၾကာင့္ ေသေက်ဒဏ္ရာရခဲ့တဲ့ ပါလက္စတိုင္းအေရအတြက္ဟာ ကြၽန္ေတာ့္ကို ထိတ္လန္႔ေစပါတယ္” ဟု ဂူတာရက္စ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ေသဆံုးခဲ့သည့္ ပါလက္စတိုင္း ၁၃၂ ဦးထက္မနည္းရွိၿပီး ဒဏ္ရာရသူ ၁၃၀၀၀ ေက်ာ္ရွိကာ ယင္းတို႔အနက္ ၁၄၀၀ ခန္႔မွာ က်ည္အခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာ (အထူးသျဖင့္ ေျခေထာက္၌ ထိမွန္) မွန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။

အစၥေရးသည္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အျမင့္ဆံုးထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္အတြက္ တာ၀န္ရွိၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ဥပေဒႏွင့္အညီ အရပ္သားမ်ားကို ကာကြယ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢအႀကီးအကဲက ထိုအစီရင္ခံစာ၌ ေရးသားခဲ့သည္။ “ဆႏၵျပပြဲေတြအတြင္း လံုျခံဳေရးအင္အားစုဟာ အထူးသျဖင့္ ကေလးေတြ၊ ဂ်ာနယ္လစ္ေတြ၊ ေဆးဘက္၀န္ထမ္းေတြကို သတ္တာဟာ လံုး၀လက္ခံႏိုင္စရာ မရွိပါဘူး” ဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။

ဧၿပီလက ဆႏၵျပပြဲမ်ားအတြင္း သတင္းယူရန္ေရာက္ရွိေနသည့္ ပါလက္စတိုင္း ဂ်ာနယ္လစ္ႏွစ္ဦး အသတ္ခံခဲ့ရသလို ဇြန္လအေစာပိုင္းကလည္း အသက္ ၂၁ ႏွစ္အရြယ္ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ ၀န္ထမ္းတစ္ဦး အသတ္ခံခဲ့ရသည္။ ဂါဇာ၌ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ထိုပစ္ခတ္မႈမ်ားကို အမွီအခိုကင္းကင္းျဖင့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေပးေရးအတြက္လည္း ဂူတာရက္စ္က ထပ္ေလာင္းေဆာ္ၾသခဲ့သည္။ အစၥေရးကမူ ထိုေတာင္းဆိုခ်က္ကို ပယ္ခ်ကာ ၎တို႔၏ နယ္စပ္မ်ားကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ ယခုကဲ့သို႔ အင္အားသံုးရျခင္းျဖစ္သည္ဟု  ျပန္လည္ကာကြယ္ေနသည္။

ဟားမားစ္ႏွင့္ အျခားစစ္ေသြးၾကြ အုပ္စုမ်ားကိုလည္း အစၥေရးနယ္စပ္အနီးတြင္ ေဖာက္ခြဲေရးပစၥည္းမ်ားကို ျမႇဳပ္ထားျခင္းႏွင့္ ေမ ၂၉ ၊ ၃၀ ရက္က အစၥေရးဘက္သို႔ ေရာ့ကတ္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္ခဲ့သည့္ လုပ္ရပ္မ်ားအတြက္ ဂူတာရက္စ္က အျပစ္တင္ခဲ့သည္။

Ref ; AFP

အစၥေရး စစ္ေလယာဥ္မ်ားက ဂါဇာရိွ ဟားမားစ္စစ္ဘက္ဆိုင္ရာပစ္မွတ္မ်ားအား တိုက္ခိုက္

ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ အစၥေရး၏တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ဂါဇာစီးတီး၌ ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ပြားေနစဥ္ (Photo – AFP)

အစၥေရးနယ္ေျမထဲသို႔ မီးေလာင္ေစသည့္ စြန္မ်ားလႊတ္တင္ေနမႈကို တံု႔ျပန္ရန္ အစၥေရး စစ္ေလယာဥ္မ်ားက ဂါဇာကမ္းေျမာင္ ေျမာက္ပိုင္းရိွ ဟားမားစ္စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ပစ္မွတ္ကိုးခုကို ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ေၾကာင္း အစၥေရးစစ္ဘက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ထိုတိုက္ခိုက္မႈမ်ားသည္ ဟားမားစ္တို႔၏ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာေနရာႏွစ္ခု၊ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ား ထုတ္လုပ္သည့္ ေနရာတစ္ခုတို႔ကို ပစ္မွတ္ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အစၥေရးစစ္ဘက္က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း ထိုစီးနင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားတြင္ ေသဆံုးဒဏ္ရာရမႈမ်ား ရိွ၊ မရိွကို မေဖာ္ျပခဲ့ေပ။

မီးေလာင္ေစေသာ ပစၥည္းမ်ားကို တပ္ဆင္ထားသည့္ မီးပူေဖာင္းမ်ားႏွင့္ စြန္မ်ားကို လႊတ္တင္မႈသည္ မၾကာေသးမီလမ်ားအတြင္း ပါလက္စတိုင္းမ်ားက အစၥေရးကို နယ္စပ္၌ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပမႈမ်ား၏ သေကၤတျဖစ္လာခဲ့သည္။

ဇြန္ ၁၆ ရက္က ဂါဇာကမ္းေျမာင္တြင္ နယ္စပ္မွတစ္ဆင့္ အစၥေရးထဲသို႔ ထိုမီးေလာင္ေစတတ္ေသာ ပူေဖာင္းမ်ားလႊတ္တင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသည့္ ပါလက္စတိုင္းႏွစ္ဦးသည္ အစၥေရးစစ္ဘက္၏ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ဒဏ္ရာရခဲ့ေၾကာင္း တာ၀န္ရိွသူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့ေသာ မတ္လကုန္တြင္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပါလက္စတိုင္းမ်ား၏ ဧရာမဆႏၵျပမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း မီးေလာင္မႈ အႀကိမ္ ၃၀၀ ေက်ာ္ေၾကာင့္ လယ္ကြင္းမ်ားႏွင့္ ခ်ဳံေတာဟက္တာ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာသည္ ပ်က္စီးခဲ့ေၾကာင္း အစၥေရးမီးသတ္ဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

မၾကာေသးမီက ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ဆႏၵျပမႈမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ပါလက္စတိုင္းမ်ားက လႊတ္တင္ခဲ့သည့္ စြန္ ၆၀၀ ခန္႔အနက္ ၄၀၀ ခန္႔အား ၾကားျဖတ္ဖ်က္ဆီးႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း အစၥေရးကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး အဗစ္ေဒါလစ္ဘာမန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထိုကာလအတြင္း အစၥေရးလံုျခံဳေရးမ်ား၏ ပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္းမႈေၾကာင့္ ပါလက္စတိုင္း ၁၃၀ ထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့ရသည္။

အစၥေရးႏုိင္ငံထူေထာင္သည့္ ကာလ၀န္းက်င္ျဖစ္သည့္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္ ၎တို႔၏ မိသားစု၀င္မ်ား ထြက္ေျပးခဲ့ရေသာ သို႔မဟုတ္ ေမာင္းထုတ္ခံခဲ့ရေသာ ၎တို႔၏ ေနအိမ္မ်ားသို႔ ျပန္သြားခြင့္ရရွိရန္ ပါလက္စတိုင္းမ်ားက ေတာင္းဆိုေနျခင္း ျဖစ္သည္။ အစၥေရးက ၎၏ အဓိကရန္ ဘက္ဟုယူဆသည့္ အစၥလာမၼစ္ လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ဟားမားစ္က ဂါဇာကမ္းေျမာင္အား ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။

Ref ;AFP

ဂါဇာနယ္စပ္တြင္ ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း အဖြဲ႕၀င္ ၅၀ ေသဆုံးခဲ့ဟု ဟားမားစ္အဖြဲ႕ ထုတ္ျပန္

ေမ ၁၅ ရက္က ဂါဇာကမ္းေျမာင္နယ္စပ္တြင္ အစၥေရးစစ္သားမ်ားက ပါလက္စတုိင္းဆႏၵျပသူမ်ားအား ဖမ္းဆီးေနစဥ္ (Photo: AP)

ဂါဇာနယ္စပ္တြင္ ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း ဆႏၵျပမႈမ်ား၌ အစၥေရး၏ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးခဲ့သည့္ ပါလက္စတုိင္း ၆၂ ဦးတြင္ ၅၀ သည္ ၎တို႔၏ အဖြဲ႕၀င္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ဟားမားစ္အဖြဲ႕ ထိပ္တန္းတာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေမ ၁၆ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထိုေသဆုံးမႈမ်ားအတြက္ ကမၻာတစ္၀န္းမွ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္မႈမ်ားအား ကာကြယ္ရန္ႏွင့္ ထိုဆႏၵျပလႈံ႕ေဆာ္မႈမ်ားကို အစၥလာမၼစ္လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ ဟားမားစ္က ဦးေဆာင္ စီစဥ္ခဲ့ေၾကာင္း သက္ေသျပရန္ အစၥေရးက ႀကိဳးပမ္းေနခ်ိန္တြင္ ဟားမားစ္အဖြဲ႕က ယင္းကဲ့သို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ေမ ၁၄ ရက္က နယ္စပ္အနီးတြင္ ပါလက္စတုိင္း ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာက စုေ၀းခဲ့ၾကၿပီး ဆႏၵျပလူအနည္းစုက နယ္စပ္ျခံစည္း႐ိုးဆီသို႔ ခ်ဥ္းကပ္ခဲ့ကာ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ ထိုဆႏၵျပမႈမ်ားအား အစၥေရးလုံျခံဳေရးမ်ားက ပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္းမႈတြင္ ပါလက္စတုိင္း ၆၀ ေသဆုံးခဲ့သည္။ ထို ခ်ီတက္ ဆႏၵျပသူမ်ားသည္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ဴးႏုိင္ငံ အစၥေရးထူေထာင္သည့္ ကာလအတြင္း အစၥေရးက သိမ္းယူခဲ့သည့္ ၎တုိ႔၏ ေနအိမ္မ်ားသို႔ ျပန္လည္သြားေရာက္ခြင့္ျပဳရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုစစ္ပြဲတြင္ ပါလက္စတုိင္း ၇၀၀၀၀၀ ေက်ာ္သည္ ေနအိမ္မွ ထြက္ေျပးရျခင္း သို႔မဟုတ္ ႏွင္ထုတ္ခံရျခင္း ႀကံဳခဲ့ရသည့္ ေမ ၁၅ ရက္ကို ပါလက္စတုိင္းမ်ားက Nakba သို႔မဟုတ္ ကပ္ေဘးက်သည့္ေန႔ဟု သတ္မွတ္ခဲ့သည္။ ေမ ၁၅ ရက္ တြင္ ဆႏၵျပမႈမ်ား၌ အစၥေရး၏ ပစ္ခတ္မႈ ေၾကာင့္  ပါလက္စတုိင္း ႏွစ္ဦး ထပ္မံေသဆုံးခဲ့သည္။

ဟားမားစ္၏ သေဘာထားတင္းမာေသာ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သူ ယာယာဆင္၀ါက သီတင္းပတ္ေျခာက္ပတ္ေက်ာ္ ၾကာျမင့္လာေသာ ယင္းဆႏၵျပမႈမ်ားသည္ လက္နက္ကုိင္ခုခံမႈအျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲႏုိင္ေၾကာင္း သတိေပးခဲ့သည္။ မတ္ ၃၀ ရက္တြင္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ နယ္စပ္ဆႏၵျပမႈမ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားအတြင္း ဂါဇာကမ္းေျမာင္ တစ္ေလွ်ာက္ အစၥေရး၏ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ပါလက္စတုိင္း ၁၁၆ ဦး ေသဆုံးခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

ဂါဇာဘက္မွေန၍ အစၥေရးစစ္သားမ်ားအား ပစ္မွတ္ထားတုိက္ခုိက္မႈႏွင့္ အေဆာက္အအုံတစ္လုံးကို ပစ္ခတ္မႈတို႔ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေနာက္ အစၥေရးက ေမ ၁၆ ရက္ ညသန္းေခါင္တြင္ ဂါဇာရွိ ဟားမားစ္အေဆာက္အအုံတစ္ခုအား ေလေၾကာင္းမွ တုိက္ခုိက္ခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ အေျခခံအေဆာက္အအုံႏွင့္ လက္နက္မ်ား ထုတ္လုပ္သည့္ စက္႐ုံမ်ား အပါအ၀င္ ဂါဇာကမ္းေျမာင္ ေျမာက္ဘက္ရွိ  ဟားမားစ္တို႔၏ ပစ္မွတ္မ်ားကို တုိက္ခုိက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အစၥေရးစစ္ဘက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ေမ ၁၇ ရက္တြင္လည္း ဂါဇာဘက္မွ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ အစၥေရးတင့္ကားမ်ားသည္ ဟားမားစ္၏ ေနရာသုံးခုကို ျပန္လည္ပစ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။