ေငြေၾကးအလြဲသံုးစား ျပဳသည္ဟုဆိုကာ တိုင္ၾကားခံထားရသည့္ အိမ္မဲလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အား လႊတ္ေတာ္က သတိေပး လက္မွတ္ထိုးရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့မႈအေပၚ တိုင္ၾကားသူက ေ၀ဖန္

အိမ္မဲၿမိဳ႕နယ္ ေညာင္ကုန္းေခ်ာင္းဖ်ား ေက်းရြာမီးလင္းေရးအတြက္ ဟုဆိုကာ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ၿမိဳင္က ေငြက်ပ္သိန္း ၁၀၀ အား ေက်းရြာေဒသခံမ်ားထံမွ ေတာင္းခံခဲ့သည့္ ျဖစ္စဥ္ကို အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ထံ တိုင္ၾကားခဲ့ရာတြင္ ေကာ္မရွင္၏ စစ္ေဆးမႈအရ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို အလြဲသံုးစားျပဳ၍ ေငြက်ပ္ သိန္း ၁၀၀ အား မမွန္မကန္ ေတာင္းခံရယူခဲ့ေသာ္လည္း ၎၏ ကိုယ္က်ဳိးအတြက္ သုံးစြဲခဲ့မႈ မရွိျခင္းႏွင့္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ျပဳလုပ္ေၾကာင္း အေထာက္အထား ခိုင္မာမႈ မရွိေသာေၾကာင့္ ဟုဆိုကာ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္မွ အေရးယူေဆာင္ရြက္ျခင္း မျပဳဘဲ လႊတ္ေတာ္မွသာ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ရန္ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ထံသို႔ အေၾကာင္းၾကားစာ ျပန္လည္ေပးပို႔ခဲ့ၿပီး လႊတ္ေတာ္မွ စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီးေနာက္ ေခၚယူသတိေပးလက္မွတ္ ထိုးရန္သာ ဆံုးျဖတ္ခဲ့မႈအေပၚ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ထံ တိုင္ၾကားခဲ့သည့္ ဦးသူရစိုးက ဘာလုပ္လုပ္ ေမေမ့ရဲ႕ သားႏိုင္တယ္ ဆိုတာမ်ား ျဖစ္ေနၿပီလားဟု ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ျဖစ္စဥ္မွာ အိမ္မဲၿမိဳ႕နယ္ တေကာေက်းရြာ မီးလင္းေရးအတြက္ ဘတ္ဂ်က္က်လာခဲ့သည့္ ထရန္စေဖာ္မာမွာ တေကာေက်းရြာတြင္ လိုအပ္ျခင္း မရွိေတာ့ေသာေၾကာင့္ ေညာင္ ကုန္းေခ်ာင္းဖ်ားေက်းရြာသို႔ ဘတ္ဂ်က္ေခါင္းစဥ္ ေျပာင္းလဲခ်ထားခဲ့ေၾကာင္း၊ ယင္းကဲ့သို႔ ခ်ထားၿပီးေနာက္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္သူ ဦးေအာင္ေက်ာ္ၿမိဳင္က ေက်းရြာသို႔ သြားေရာက္ကာ ေက်းရြာမီးလင္းေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးမယ္။ ဘတ္ဂ်က္ေခါင္းစဥ္အ ေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ လိုအပ္သည့္ ႀကိဳးဖိုးမ်ားအား ေက်းရြာမွ ထည့္သြင္းေပးရမယ္ဆိုကာ ယင္းတြက္ခ်က္မႈမ်ားအရ သိန္း ၃၀၀ ခန္႔ ကုန္က်မည္ဟု ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္း၊ ယင္းကုန္ က်ေငြမ်ားမွာ ေနအိမ္မ်ားအား သြယ္တန္းမည့္ မီးႀကိဳးမ်ား မီတာပုံးမ်ား ပါ၀င္ျခင္း မရွိေသးဘဲ တေကာေက်းရြာမွာ ေညာင္ကုန္းေခ်ာင္းဖ်ား ေက်းရြာသို႔ ဘတ္ဂ်က္ေခါင္းစဥ္ ေျပာင္းေရႊ႕ခမ်ား၊ ၿမိဳ႕နယ္အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာနႏွင့္ တိုင္းအဆင့္ တာ၀န္ရွိသူမ်ား အားေပးရမည့္ ေငြေၾကးမ်ားႏွင့္ လိုအပ္သည့္ ႀကိဳးဖိုးမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္း၊ အဆိုပါေျပာၾကားခ်က္မ်ားကို ေက်းရြာေဒသ ခံမ်ားက အသံဖမ္း မွတ္တမ္းတင္ထားခဲ့ေၾကာင္း၊ ထို႔ေနာက္ ေက်းရြာမွ ကနဦး စု ေဆာင္းရရွိေငြ က်ပ္သိန္း ၁၀၀ အား လာ ေရာက္ယူေဆာင္သြားခဲ့ေၾကာင္း၊ ေက်းရြာ ေဒသခံမ်ားက မီးလင္းေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ စုံစမ္းရာတြင္ ေက်းရြာသို႔ ခ်ထားေပးသည့္ ထရန္စေဖာ္မာႏွင့္ ႀကိဳးမ်ားမွာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဘတ္ဂ်က္မွ အကုန္အက်ခံကာ လုပ္ေဆာင္ ေပးျခင္းျဖစ္သည္ကို သိရွိရေသာေၾကာင့္ ၿမိဳ႕နယ္ NLD ႐ုံးသို႔ သြားေရာက္တိုင္ၾကားခဲ့ၿပီး မၾကာမီတြင္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ၿမိဳင္က ေက်းရြာသို႔ လာေရာက္၍ ၎ယူေဆာင္သြားသည့္ ေငြက်ပ္သိန္း ၁၀၀ အနက္ သိန္း ၉၀ အား ျပန္လည္ေပးအပ္ခဲ့ၿပီး က်န္ရွိေနေသးသည့္ ၁၀ သိန္းအား လစာထုတ္မွယူရန္ ေျပာဆိုခဲ့ၿပီးေနာက္ ထပ္မံသြားေရာက္ ေပးအပ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ အဆိုပါျဖစ္စဥ္အား သတင္းသြားေရာက္ယူခဲ့သူ အိမ္မဲၿမိဳ႕ခံ သတင္းသမားတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးသူရစိုးအား ဦးေအာင္ေက်ာ္ၿမိဳင္က သတင္းမေရးရန္အတြက္ ေခၚယူေျပာဆိုခဲ့ၿပီး ေငြေၾကးေပးအပ္ရန္ ညႇိႏႈိင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ဦးသူရစိုးက အထက္ပါ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ထံ တိုင္ၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းတိုင္ၾကားမႈကို ေကာ္မရွင္က ဧၿပီ ၂၀ ရက္တြင္ လွ်ဳိ႕၀ွက္ လာေရာက္စစ္ေဆးခဲ့ၿပီးေနာက္ တိုင္ၾကားခံရသူ ဦးေအာင္ေက်ာ္ၿမိဳင္မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္အား အသံုးျပဳ၍ ေငြက်ပ္သိန္း ၁၀၀ အား ေတာင္းခံခဲ့သည္ မွန္ကန္ေသာ္လည္း ၎ကိုယ္က်ဳိးအတြက္ အသံုးျပဳခဲ့ျခင္း မရွိျခင္း၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ျပဳလုပ္ေၾကာင္း အေထာက္အထား ခိုင္မာမႈ မရွိေသာေၾကာင့္ ဟုဆိုကာ ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ အေရးယူ မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္မွ  အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားရန္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ထံသို႔ အေၾကာင္းၾကားစာ ေပးပို႔ခဲ့ၿပီး တိုင္ၾကားသူ ဦးသူရစိုးထံသို႔လည္း အေၾကာင္းျပန္ၾကားလႊာ မိတၱဴေပးပို႔ခဲ့ေၾကာင္း၊ ယင္းျဖစ္စဥ္အား လႊတ္ေတာ္မွ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မတီဖြဲ႕၍ စစ္ေဆးၿပီးေနာက္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ၿမိဳင္က ျပည္သူမ်ားအၾကား အထင္အျမင္လြဲမွားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ ဟုဆိုကာ ေနာက္ေနာင္ ယခုကဲ့သို႔ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ဳိး မလုပ္ေဆာင္ရန္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ေရွ႕တြင္ လက္မွတ္ထိုး ကတိျပဳရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“…ကိုယ့္တိုင္းျပည္ ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ ေလွ်ာက္ေနတဲ့လမ္း လမ္းညႊန္မႈက လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈနဲ႔ အဂတိကင္းစင္ဖို႔ လုပ္ေနတယ္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ကေတာ့ ေက်းရြာအစည္းအေ၀းမွာ အစိုးရ၀န္ထမ္းေတြကို လာဘ္ေပးလာဘ္ယူလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းေျပာဆိုေနတယ္။ အသံဖိုင္သက္ေသ အစည္းအေ၀းခန္းမထဲက လူသက္ေသရွိတာေတာင္ သူဟာခံ၀န္ကတိလက္မွတ္ ထိုးရ႐ုံပဲ အျပစ္သက္ေရာက္ ခဲ့တယ္ဆိုေတာ့ ကိုယ့္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေျပာစကားနဲ႔ လြဲေခ်ာ္မႈေတြရွိေနေတာ့ ဒီအျပစ္ေပးမႈအေပၚ စိတ္ပ်က္မိတယ္။ ဘာလုပ္လုပ္ ေမေမ့ရဲ႕သား ႏိုင္တယ္ဆိုတာမ်ား ျဖစ္ေနၿပီလား” ဟု ဦးသူရစိုးက ေျပာၾကားသည္။

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ၿမိဳင္အား စစ္ေဆးေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးစံမင္းေအာင္က “စိစစ္ေရးေကာ္မတီက ျပန္တင္ျပတယ္။ အမ်ားျပည္သူ ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေပၚေစခဲ့တဲ့အေပၚမွာ စိစစ္ေရး ေကာ္မတီက ဥကၠ႒ႀကီးရဲ႕ေရွ႕မွာ ၀န္ခံလက္မွတ္ေရးထိုးေစသင့္ ပါတယ္လို႔ တင္ျပလာတယ္။ အခုလာမယ့္ လႊတ္ေတာ္ျပန္စရင္ လက္မွတ္ေရးထိုးေစမယ္ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဆင္းရဲရျခင္းႏွင့္ အဂတိလိုက္စားျခင္း

Photo: The Media Times

“လူအမ်ားစုဟာခ်မ္းသာခ်င္ၾကတယ္”

“ဟုတ္ကဲ့ ကိုဘသစ္။ မခ်မ္းသာခ်င္ေနပါေစ။ ဆင္းေတာ့ မဆင္းရဲခ်င္ၾကပါဘူး။ အနည္းဆံုး စား၀တ္ေနေရး ေျပလည္ခ်င္တယ္”

ကိုဘသစ္က ႏိုင္ငံတကာအေတြ႕အၾကံဳမ်ားတယ္။ အဲဒီမွာ လူေတြဟာ ခ်မ္းသာခ်င္ၾကတာကို သူေတြ႕သတဲ့။ အေမရိကန္လူမ်ဳိးေတြဆိုရင္ “American Dream”ကို တန္ဖိုးထားၾကတယ္”တဲ့။

“ခ်မ္းသာဖို႔မက္တဲ့ အိပ္မက္ေပါ့”

“ဒီလိုေျပာလို႔ေတာ့ ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ကေတာ့ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ကို ေျပာတာပါ။”

“ဘာေတြက အေျခခံံလိုအပ္ခ်က္လဲ”

“ေရခဲေသတၱာ၊ ေရပူေရေအးရတဲ့ ဘံုဘိုင္ (Running Water) ၊ ေလေအးစက္၊ အပူေပးစက္တို႔ပါပဲ။ ေနာက္ပိုင္းမွာ အ၀တ္ေလွ်ာ္စက္နဲ႔ ပန္းကန္ေဆးစက္ေတြကိုပါ ထည့္ခ်င္ၾကတယ္”

“အင္း အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ (Basic Needs) ေတြကလည္း အေတာ္မ်ားတာပဲ။ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီက ခ်မ္းသာတဲ့ လူေတြေတာင္ ဒီ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ကို ရတဲ့သူေတြ ရွားတယ္”

“မွန္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ေမ့ေနလို႔ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ေတြထဲမွာ လူတစ္ကိုယ္ ကားတစ္စီးဆိုတာလည္း ပါတယ္”

“ဒီအိပ္မက္ေတြ တကယ္ပဲ ျပည့္စံုလား ကိုဘသစ္”

“ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ျပည့္စံုတဲ့လူေတြ အမ်ားစုကိုပဲ ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အျမင္ မွန္ခ်င္လည္းမွန္ မွားခ်င္လည္းမွားမွာေပါ့။ သူတို႔ဟာ“ American Dream” ကို တကယ္ရတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္တယ္”

“ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုရတာလဲ”

“သူတို႔ရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ ေကာင္းတယ္။ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ (Rule of Law) ေၾကာင့္လို႔ ဆိုခ်င္တယ္”

“တရားဥပေဒ စိုးမိုးႏိုင္ဖို႔အတြက္ ကြၽန္ေတာ္ ထင္တာေတာ့ ျပည္သူလူထုလည္း အေရးပါတယ္ ထင္တယ္။ လူေတြေကာင္းဖို႔  ပညာတတ္ဖို႔နဲ႔ စည္းကမ္းရွိဖို႔လည္း လိုတယ္”

“မွန္ပါတယ္။ ဒါေတြကို  ငယ္ငယ္ကတည္းက ေက်ာင္းေတြမွာ သင္ေပးလို႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ထိေရာက္စြာ အေရးယူဖို႔အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စနစ္ေလးတစ္ခုေတာ့ လိုတယ္။ အေမရိကန္လို ႏိုင္ငံေတြမွာ လူတိုင္းရဲ႕အခ်က္အလက္ေတြကို ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ ဖိုင္နဲ႔ထည့္ထားတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာေပၚၿပီးတဲ့ေနာက္ တစ္ျပည္လံုးမွာ ဘယ္သူ ဘာလုပ္ေနတယ္ဆိုတာကုိ ၾကည့္လို႔ရတယ္။ ဘယ္အခါမွာ ဘယ္ရဲစခန္းကပဲျဖစ္ျဖစ္ လူတစ္ေယာက္ကို ရွာလို႔ရတယ္။ လက္ေဗြရာနဲ႔ ရွာလို႔ရသလို ဓာတ္ပံုကေန Face Recognizing နဲ႔လည္း ရွာႏိုင္တယ္။ လူတိုင္းအတြက္ သူနဲ႔ဆိုင္တဲ့ မွန္ကန္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ထည့္ထားတယ္”

“ဒါက ဘယ္လိုအက်ဳိးရွိလဲ”

“ဥပမာ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ပလက္ေဖာင္းမွာ ေစ်းေပးမေရာင္းဘူးလို႔ တားျမစ္ထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရာင္းတဲ့သူရွိတယ္။ ဒီလိုလာေရာင္းရင္ အဲဒီလူကို ဓာတ္ပံု႐ိုက္သြားေပါ့။ ၿပီးေတာ့ သူ ဘယ္သူလဲဆိုတာကို ရွာလိုက္လို႔ ရတယ္”

“ရွာတိုင္း ေတြ႕တာပဲလား”

“မေတြ႕တာေတြေတာ့ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလိုရွာတဲ့အခါ သူ လိပ္စာေျပာင္းသြား တာမ်ဳိး နာမည္ေျပာင္းထားတာမ်ဳိး စတဲ့ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။  ဘယ္လိုျဖစ္ျဖစ္ ေတြ႕ေတာ့ ေတြ႕ပါတယ္။ သူ ေျပာင္းလဲထားတာလုပ္ရင္ အျပစ္ပိုႀကီးတာေပါ့။ ထားပါ။ ဒီလို ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္သူကို  ရဲစခန္းကို လွမ္းေခၚၿပီး သတိေပးႏိုင္တယ္။ သူ႕ရဲ႕မွတ္တမ္း (Record) မွာ အမွတ္ (Point) ေပးလိုက္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပရမယ္။ ဒီ Point ေတြဟာ သူ႕ဘ၀အတြက္ အေရးႀကီးတယ္။ သူ ဘာလုပ္လုပ္ Point ေတြဟာ သူ႔ေနာက္ အရိပ္လို လိုက္ေနေတာ့မယ္။ ဒီေတာ့ သူ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ပလက္ေဖာင္းေပၚေစ်းေရာင္းရင္ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ခုခုခု မမွန္တာလုပ္ရင္ Point ေတြ ထပ္တက္ေတာ့မယ္။ ဒီလိုလုပ္ရင္ သူ႔ကို နယ္ႏွင္ဒဏ္အထိ ေပးလို႔ရတယ္”

“ဟုတ္လား၊ နယ္ႏွင္တာကေတာ့ ဆိုး တာပဲ”

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီလည္း အရင္ေခတ္က လူဆိုးေတြကို နယ္ႏွင္တာေတြရွိတယ္။ လြန္ ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြက ပညာေရး၀န္ႀကီးေတာင္ ဆရာေတြ အျပစ္ရွိရင္ နယ္စပ္ကို ပို႔ပစ္မယ္ဆိုတဲ့သေဘာမ်ဳိး ေျပာသြားေသးတာပဲ”

“နယ္ပို႔ပစ္မယ္လို႔ ေျပာတာ ထင္ပါ တယ္”

“ထားပါေတာ့။ ကြၽန္ေတာ္က အျပစ္ေပးတဲ့အခါ ဒီလိုအေ၀းကို ပို႔တာမ်ဳိးေတြပါတယ္ ဆိုတာေျပာခ်င္လို႔ပါ။ ႐ုပ္ရွင္မင္းသား ခ်ာလီခ်က္ပလင္ေတာင္ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒကို ယံုၾကည္တယ္ဆိုၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ႏွင္ထုတ္တဲ့သေဘာမ်ဳိး ၾကားဖူးတယ္”

“အျပစ္ခ်ည္းေပးတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး ထင္တယ္”

“အျပစ္ေပးသလို ေထာက္ပံ့မႈလည္း ျပဳလုပ္တယ္။ အလုပ္မရွိတဲ့လူေတြကို ေထာက္ပံ့တယ္။ အသက္ႀကီးတဲ့သူေတြကိုလည္း ေထာက္ပံ့တယ္”

“ဒီလိုေထာက္ပံ့ဖို႔နဲ႔ အျပစ္ေပးဖို႔အတြက္ လူေတြရဲ႕ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ျပည့္ျပည့္စံုစံု လိုမွာေပါ့”

“ဟုတ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ၂၀၁၀ သန္းေခါင္စာရင္းမွာ လူသန္း ၆၀ လို႔ မွန္းထားတာ သန္း ၅၀ ေက်ာ္ပဲ ေတြ႕ရတယ္။ ၁၀ သန္း စာရင္းေပ်ာက္ေနတယ္”

“ဒါက ျပႆနာအႀကီးႀကီးပဲ။ ေပ်ာက္ေနတဲ့သူေတြရွိသလို ပိုေနတဲ့သူေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိမယ္ဆိုတာ စဥ္းစားလို႔ရတယ္”

“ဒါေပါ့။ ကြၽန္ေတာ့္မိတ္ေဆြေတြ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ေတြ လုပ္တဲ့အခါ ေတြ႕ရတာကိုေျပာျပတယ္။ အထူးသျဖင့္ သက္တမ္းတိုးတဲ့အခါေတြမွာ  သူတို႔မွတ္ပံုတင္ေတြနဲ႔ သက္တမ္းတိုးၿပီး ပတ္စပို႔အသစ္ ထုတ္ယူသြားၿပီး ျဖစ္ေနတာကို ခဏခဏဆိုသလို ေတြ႕ေနရ တယ္”

“မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး”

“ျဖစ္တဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးပဲတဲ့။ ဒါ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈကို အေျခခံတာပဲ။ ဒါဟာ

ႏိုင္ငံသားမဟုတ္သူ တစ္ေယာက္ေယာက္ကို ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ ထုတ္ေပးလိုက္တာပဲေပါ့။ “

“ဘာလို႔ ဒီလိုေျပာႏိုင္တာလဲ”

“ခင္ဗ်ား စဥ္းစားၾကည့္ေလ။ ႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ ေလွ်ာက္ရတာ ဘာမွ မခက္ဘူး။ သူ႔လုပ္နည္းလုပ္ဟန္အတိုင္း လိုက္နာမယ္ဆိုရင္ တစ္ပတ္ႏွစ္ပတ္မွာ ဒီလက္မွတ္ထြက္ပါတယ္။ မထြက္လည္း တစ္လေပါ့။ မွတ္ပံုတင္အတုနဲ႔လုပ္ရင္ အႏၲရာယ္ႀကီးတယ္။ မိသြားရင္ ေထာင္က်မယ္။ တကယ္ေတာ့ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးက လူေတြဟာ မွတ္ပံုတင္တစ္ခုကို ကိုင္ၾကည့္လိုက္တာနဲ႔ အတုလား အစစ္လား ဆိုတာ သိတာပဲ”

“သူတို႔က Professional  ေတြေလ။သူတို႔ ကြၽမ္းက်င္တဲ့ေနရာပဲ”

“ဒီေတာ့ ဒီလို ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ သက္တမ္းတိုးတာ အလိမ္အညာ ဟုတ္ မဟုတ္ သူတို႔ သိကို သိတယ္။ သူတို႔နဲ႔ ပူးေပါင္းလုပ္မွပဲ ဒီလိုႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ မသမာသူလက္ထဲ ေရာက္ႏိုင္တယ္”

“ဌာနဆိုင္ရာေတြကေတာ့ သူတို႔ကို ဒီလိုစြပ္စြပ္စြဲစြဲ ေျပာတာကို ႀကိဳက္မွာ မဟုတ္ ဘူး”

“ဘယ္ႀကိဳက္မလဲ။ ခိုင္မာတဲ့ အေထာက္အထားလိုတယ္”

“ဟုတ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း ဒီလိုၾကားေနတာ ေတြ႕ေနတာေတြကို ေျပာျပတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဌာနဆိုင္ရာအေနနဲ႔ တာ၀န္အမ်ားႀကီးရွိတယ္ဆိုတာကို မေမ့ဖို႔လိုတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဒီလို အျပင္လူေတြလက္ထဲ Passport စာအုပ္ ေရာက္သြားတာမ်ဳိးေတြဟာ တိုင္းျပည္ အႏၲရာယ္အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ တကယ္ေတာ့ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဌာနဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕ တံခါးမွဴးပဲ”

“တံခါးမွဴး ျခစားတာ အေရးပါတယ္။ ပံုျပင္ထဲမွာေတာင္ တံခါးမွဴး ျခစားတဲ့ အေၾကာင္း ဖတ္ဖူးတယ္”

“ေျပာပါဦး”

“ခင္ဗ်ား ၾကားဖူးမွာပါ။ တစ္ခါက ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံမွာ ငါး အင္မတန္ႀကိဳက္တဲ့ ဘုရင္တစ္ပါးရွိတယ္။ သူဟာ ငါးမပါရင္ ထမင္းပြဲေတာ္မတည္ဘူးတဲ့”

“သူက ၾသဇာေရာ အာဏာေရာ ပုိက္ဆံေရာ ရွိတာကိုး။ တခ်ဳိ႕လည္း ဒီလို ၾသဇာအာ ဏာရွိလာရင္ ဘယ္အရက္မပါရင္ ထမင္းမစားဘူးဆိုၿပီး အရက္ကုိ ခံုမင္တာရွိတာပဲ”

“ဟုတ္ပါတယ္။ သူ  ေန႔တိုင္း ငါးဟင္းစားရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ရက္မွာ မုန္တိုင္းက်ေနေတာ့ ဘယ္သူမွ ငါးမရွာဘူး။ ဘုရင့္စားေတာ္ကဲလည္း ငါး၀ယ္လို႔မရျဖစ္ေနတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ေနတုန္းမွာ တံငါသည္တစ္ေယာက္ဟာ ငါးတစ္ေကာင္ကုိ ထမ္းၿပီး နန္းေတာ္ထဲကို ၀င္လာတယ္။ တံခါးေစာင့္က ေတြ႕ေတာ့ သူ႔ကို ရပ္ခိုင္းလိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘုရင္ဆီ ၀င္ေရာက္ၿပီး ငါးကိုဆက္ဖို႔ သူနဲ႔ညႇိရတယ္”

“ဟုတ္ရဲ႕လား ဆရာကုိဘသစ္ရယ္၊ အရင္ေခတ္က ညိႇတာေတြ မေပၚေသးဘူး ထင္တယ္”

“မယံုလည္းပံုျပင္မွတ္ေပါ့ဗ်ာ။ တံခါးမွဴးက ဘုရင္ သူ႔ကို ဆုေတာ္လာဘ္ေတာ္ အမ်ားႀကီး ခ်မွာကိုသိေတာ့ သူ႔ကုိ ထက္၀က္ေပးဖို႔ ေတာင္းတာပဲ”

“ကြၽန္ေတာ္ ဒီပံုျပင္ကို သိၿပီ။ တံခါးမွဴးကဆုရရင္ သူ႔ကို ထက္၀က္ေပးဖို႔ ေတာင္းတာ မဟုတ္လား”

“ဟုတ္တယ္။ ဘုရင့္ဆီ ၀င္ခြင့္ျပဳလိုက္ေတာ့ ဘုရင္ကလည္း တံခါးမွဴး ထင္သလို ဘာဆုလိုခ်င္လဲဆိုၿပီး ဆုခ်ဖို႔လုပ္တယ္။ ဒီေတာ့ တံငါသည္က သူ႔ကို ႀကိမ္ဒဏ္ ၁၀၀ ေပးဖုိ႔ကိုသာ ေတာင္းဆိုတယ္”

“ႀကိမ္ဒဏ္ကို ေတာင္းတယ္ဆိုေတာ့ စင္ကာပူျဖစ္မွာပဲ”

“ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဘုရင္က ဒီေကာင္ အ႐ူးပဲဆိုၿပီး ႀကိမ္ဒဏ္ အခ်က္ ၁၀၀ သက္ သက္ညႇာညွာေလး ေပးေစဆိုၿပီး အမိန္႔ခ်လိုက္တယ္”

“မွန္တာေပါ့။ တခ်ဳိ႕အ႐ူးေတြဟာ အ႐ုိက္ခံရတာကို သေဘာက်တယ္”

“တကယ္ေတာ့ တံငါသည္ဟာ မ႐ူးပါဘူး။ သူ႔ကို ေပးတဲ့ ႀကိမ္ဒဏ္ အခ်က္ ၅၀ ျပည့္ေတာ့ သူက ရပ္ခိုင္းလိုက္တယ္။ ဘုရင္ကေတာ့ ဒီေကာင္ မခံႏိုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ရပ္ခိုင္းတယ္လို႔ ထင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ တံငါသည္က သူ႔ကို ႀကိမ္ဒဏ္ေပးတာ ရပ္ပါ။ က်န္တစ္၀က္ အခ်က္ ၅၀ ကိုေတာ့ သူ႔ပါတနာကို ေပးပါ လို႔ ေတာင္းဆိုတယ္။ ဘုရင္က သူ႔လို ႐ူးတဲ့ေကာင္မွာ ပါတနာရွိေသးလားဆိုၿပီး အံ့ၾသ သြားတယ္။ “ကဲ၊ ေခၚခဲ့ကြာ။ ေရွ႕ေတာ္သြင္းေစ”လို႔ဆိုေတာ့ တံငါသည္ဟာ တံခါးမွဴးကို သြားေခၚေတာ့တာပါပဲ။ တံခါးမွဴးက ဘုရင့္အာဏာသားေတြပါ လာေခၚေတာ့ မျငင္းရဲဘူး။သူ႔ကို ႀကိမ္ဒဏ္ခ်မွတ္ဖို႔ ေျပာေတာ့ ဘုရင္က ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာ ေမးတယ္။ ဒီေတာ့ တံငါသည္က အက်ဳိးအေၾကာင္း ေျပာျပတယ္။ သူရဲ႕တံခါးမွဴး အက်င့္ပ်က္မႈကိုသိေတာ့ ႀကိမ္ဒဏ္ အခ်က္ ၅၀ ကို ျပင္းထန္စြာ ႐ိုက္ေစကာ အလုပ္က ထုတ္ပယ္ လိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့သူ႔ေနရာမွာ တံငါသည္ကို ခန္႔ထားလိုက္ေလတယ္”

“ေကာင္းဗ်ာ။ ဒါနဲ႔ တံခါးေစာင့္ရာထူးကိုရတဲ့ တံငါသည္ ေပ်ာ္ပါ့မလား”

“ပံုျပင္ကိုးဗ်ာ။ တကယ္ေတာ့ ကိုယ့္ အလုပ္ကိုယ္လုပ္တာ အေကာင္းဆံုးပဲေပါ့။

ကြၽန္ေတာ္သာ ဘုရင္ျဖစ္ရင္ တံငါသည္ကို တစ္ခုေတာ့ ေျပာခ်င္တယ္”

“ဘာေျပာမလဲ”

“မင္းဟာ အေတာ္ဉာဏ္မ်ားတာပဲလို႔”

“အင္း ဘုရင္စနစ္ေတြမွာ ဘုရင္ခန္႔တဲ့ ရာထူးရဖို႔ ၾကံဖန္ရတာေတြ အမ်ားႀကီးေပါ့။ မဟာဗႏၶဳလေတာင္ ေမာင္ရစ္ဘ၀က ဘာမဆိုင္ ညာမဆိုင္ ညီလာခံမွာ မင္းခ်င္းတစ္ေယာက္ကို ထေထာင္းေသးတာပဲ”

“အဂတိလိုက္စားတာဟာ အင္မတန္ ထိခိုက္တယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ပ်က္ျပားေစတယ္။ ဒီေတာ့လည္း ဆင္းရဲမြဲေတေစပါတယ္”

“ဆင္းရဲတြင္းက လြတ္ဖို႔အတြက္ အဂတိလိုက္စားတာကို တိုက္ဖ်က္ဖို႔လိုတာကိုေတာ့

ကြၽန္ေတာ္ သေဘာက်ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မွန္ကန္တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြေတာ့ လိုတယ္။ လူေတြအားလံုး သိေနတာပဲေလ။ ဒါကို ကြၽန္ေတာ္တို႔က တစ္ေယာက္ေယာက္ကို တာ၀န္ေပးၿပီး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕႐ံုနဲ႔ မၿပီးဘူး”

“ဒါေတာ့ ခင္ဗ်ားလည္း သိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္လည္း သိတယ္”

အဂတိလုိက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိထားသည့္ ေနျပည္ေတာ္စည္ပင္ ဌာနမွဴးႏွစ္ဦးကို မႏၲေလးတုိင္း တရားလႊတ္ေတာ္ စြဲခ်က္တင္အမိန္႔ခ်

အဂတိလိုက္စားမႈျဖင့္ ေနျပည္ေတာ္ စည္ပင္ဌာနမွဴး ႏွစ္ဦးအား မႏၲေလးတုိင္း တရားလႊတ္ေတာ္တြင္ တရားစြဲဆုိထားရာ ဇြန္ ၁၂ ရက္က စြဲခ်င္တင္ အမိန္႔ခ်မွတ္ခဲ့ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာ ၃၁ ရက္မွ စတင္ၿပီး မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္တြင္ တရားစြဲခဲ့ျခင္းျဖစ္သည့္ အဆုိပါ အမႈကို ဇြန္ ၁၂ ရက္တြင္ ၎တို႔ကုိ စြဲဆုိထားသည့္ အမႈႏွစ္ခုစလံုးအတြက္ စြဲခ်က္တင္ အမိန္႔ခ်ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၀က္အေရာင္းအ၀ယ္ သားသတ္လုပ္ငန္းလုိင္စင္ ရရွိထားသူႏွစ္ဦးက ေစ်းမ်ားဌာနမွဴး ဦးမင္းလြင္စိုးႏွင့္ တိရစၦာန္ ကုသေရးႏွင့္ သားသတ္႐ံုမ်ားဌာနမွ ဌာနမွဴး ေဒါက္တာခုိင္စုိးလွအား ေငြေၾကးေပးခဲ့ရေၾကာင္း၊ အဆုိပါ ေငြေပးရမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ တုိင္ၾကားခဲ့သျဖင့္ စစ္ေဆးခဲ့သည့္ အမႈျဖစ္သည္။

စစ္ေဆးခ်က္အရ ဦးမင္းလြင္စုိးသည္ ဦးမ်ိဳးခက္ထံမွ က်ပ္ ၁၀ သိန္းႏွင့္ ဦးဘုိဘုိဟန္ထံမွ က်ပ္သိန္း ၂၀ ကိုလည္းေကာင္း၊ ေဒါက္တာ ခုိင္စုိးလွသည္ ဦးမ်ိဳးခက္ထံမွ က်ပ္ ၁၅ သိန္းႏွင့္ ဦးဘုိဘုိဟန္ထံမွ က်ပ္သိန္း ၄၀  ကို လည္းေကာင္း ရယူခဲ့ေၾကာင္း စစ္ေဆးေပၚေပါက္သျဖင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာကုိ အလြဲသံုးၿပီး ေငြေၾကး ရယူခဲ့ေသာေၾကာင့္ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၆ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ဌာနမွဴးႏွစ္ဦးသည္ သားသတ္လုပ္ငန္းရွင္ ႏွစ္ဦးစလံုးထံမွ ေငြေၾကးရယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အဂတိလိုက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၆ ျဖင့္ အမႈႏွစ္မႈအတြက္ မႏၲေလးတုိင္း တရားလႊတ္ေတာ္တြင္  ေအာက္တုိဘာ ၃၁ ရက္က စ တင္စြဲဆုိခဲ့သည့္ အမႈျဖစ္သည္။

ထုိ႔ေနာက္ ဦးမင္းလြင္စုိးႏွင့္ ေဒါက္တာ ခုိင္စုိးလွအား တစ္ဦးခ်င္း အမႈအလိုက္ ႐ံုးထုတ္စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး စြဲခ်က္တင္အမိန္႔ ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အဂတိ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈႏွင့္ မည္သူမွ် လက္မခံႏုိင္ေသာကိစၥ

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ၾကည္ (အလယ္) အား ေမ ၂၃ ရက္က ျပဳလုပ္သည့္ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းအၿပီးတြင္ ေတြ႕ရစဥ္

“ကြၽန္ေတာ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူးက ထြက္ခြာသြားခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ဥစၥာပစၥည္းေတြကို စစ္ေဆးပါ။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မျဖစ္ခင္ကထက္ တစ္က်ပ္ပိုရွိေနတာ ေတြ႕တယ္ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ့္ကို သူခိုးလို႔ ေၾကညာပါ။ ကြၽန္ေတာ္ခံပါ့မယ္”

(၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးႏု )

လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပထမဆံုး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္သူ ဦးႏုက သူအဂတိ ကင္းရွင္းေၾကာင္းကို ရဲရဲႀကီး အာမခံခဲ့ဖူးပါတယ္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဦးေန၀င္း အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္း တာ၀န္ယူခဲ့တဲ့ ေခတ္အဆက္ဆက္ အစိုးရ အဖြဲ႕၀င္ေတြၾကားမွာ အဂတိနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သတၱိရွိရွိ အာမခံရဲတဲ့ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးႏုလို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး မျမင္ရတာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၆ ႏွစ္ေက်ာ္ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။

ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္၊ န၀တ၊ နအဖေခတ္၊ ဦးသိန္းစိန္ေခတ္နဲ႔ အခု NLD အစိုးရ လက္ထက္အထိ အဂတိနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ ေတြထဲက ရဲရဲႀကီး အာမခံရဲတဲ့သူ မထြက္ေပၚလာေသးပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကေန ဒီမိုကေရစီ အကူးအေျပာင္း ကာလလို႔ ေခၚဆိုၾကတဲ့ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္မွာလည္း အဂတိမကင္းတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြက သူတို႔အစိုးရ ဆင္းသြားၿပီးခ်ိန္မွာ တစ္ခုၿပီးတစ္ခု ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ ဥပမာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းခ်ဳပ္ ရန္ပံုေငြထဲကေန အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၈၀ ေက်ာ္ကို အစိုးရ အဖြဲ႕၀င္ေဟာင္းေတြနဲ႔ အသင္းခ်ဳပ္ တာ၀န္ရွိသူေတြ ပူးေပါင္းၿပီး အလြဲသံုးစား ျပဳလုပ္ခဲ့မႈအေပၚ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ အေရးယူေပးဖို႔ တိုင္ၾကားတာေတြ၊ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး ေရနံလက္ယက္တြင္း လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ ထည့္၀င္ခဲ့တဲ့ ေငြက်ပ္ ၂ ဒသမ ၈ ဘီလ်ံ ရန္ပံုေငြကို အစိုးရအဖြဲ႕သစ္ထံ လႊဲေျပာင္း မေပးခဲ့မႈေတြက သိသာထင္ရွားလွတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္း မေကြးတိုင္းကိစၥကို ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္အတိုင္း ျပည္ေထာင္စုအစိုးရရဲ႕ ျပည္ေထာင္စု စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္နဲ႔ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာန (စစစ) တို႔က စစ္ေဆးရာမွာ ေပ်ာက္ဆံုးေနတဲ့ ေငြက်ပ္ ၂ ဒသမ ၈ ဘီလ်ံ မဟုတ္ဘဲ ေငြက်ပ္ ၇ ဒသမ ၄၅၉ ဘီလ်ံေက်ာ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ပါ တယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ အဲဒီေငြေတြကို အရစ္က် ျပန္ဆပ္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေပမယ့္ သမိုင္းမွာေတာ့ အမည္းစက္က ေဖ်ာက္ဖ်က္လို႔ မရေတာ့ပါဘူး။

၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရတစ္ရပ္ ေပၚထြက္လာပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ သူ႔အစိုးရအဖြဲ႕ကို အဂတိကင္းစင္တဲ့ အစိုးရတစ္ရပ္ျဖစ္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ ေၾကြးေၾကာ္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္မီ ႏို၀င္ဘာ ၅ ရက္က တကၠသုိလ္ရိပ္သာလမ္း၊ ျခံအမွတ္ (၅၄)မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ NLD ပါတီရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ အဂတိကင္းစင္တဲ့ အစိုးရအဖြဲ႕အျဖစ္ ဖြဲ႕စည္းမယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

“စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔၊ ေငြေရးေၾကးေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အထူးသတိထားဖုိ႔ လိုပါတယ္။ အဂတိ လိုက္စားမႈဆိုတာ အဲဒီက စတာပဲ။ အစုိးရက အဂတိလိုက္စားမႈ မကင္းရင္ စီးပြားေရးကလည္း အဂတိ လုိက္စားမႈကင္းမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သန္႔ရွင္းတဲ့ အစိုးရနဲ႔စၿပီး သန္႔ရွင္းတဲ့ စီးပြားေရးစနစ္ကို ထူေထာင္ဖို႔ အစီအစဥ္ ရွိပါတယ္” လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ႏို၀င္ဘာ ၂၈ ရက္က ေတာ္၀င္ႏွင္းဆီမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD အႏိုင္ရ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေတြ႕ဆံုပြဲမွာလည္း ေငြေရးေၾကးေရး ျပႆနာကို ေျဖရွင္းရာမွာ မွားသြားပါက ဥပေဒအရ အေရးယူမွာျဖစ္ၿပီး ရဲေဘာ္ရဲဘက္ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေထာင္၀င္စာ လာေတြ႕မွာျဖစ္ေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

NLD ပါတီရဲ႕ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္မီ ေၾကညာစာတမ္းမွာလည္း “အဂတိကင္းစင္ေသာ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္း ေဖာ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္မည္” လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီလို ေရြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းမွာလည္း အတိအလင္း ေဖာ္ျပခဲ့သလို  NLD အစိုးရမဖြဲ႕မီ အခ်ိန္ကတည္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ သတိေပး ေျပာၾကားမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေပမယ့္လည္း အစိုးဖြဲ႕ၿပီး မၾကာခင္ သႀကၤန္ကာလမွာ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေသြးတိုးစမ္းတဲ့ ကိစၥတစ္ခု ျဖစ္လာပါတယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ သႀကၤန္ကာလမွာ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ အေရးႀကီး ပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္ရဲ႕ ကိုယ္ေရးအရာရွိကို ေငြက်ပ္သိန္း ၅၀ လက္ေဆာင္ေပးတဲ့ကိစၥ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေပမယ့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူျခင္း မရွိတဲ့အျပင္ သတိေပး႐ံုသာ လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျပည္သူေတြၾကားမွာ ေ၀ဖန္စရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီကိစၥျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ပိုင္း အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုး ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ “လက္ေဆာင္ပစၥည္း လက္ခံျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ လမ္းၫႊန္ခ်က္” ကို ဗဟို႐ုံးေတြ၊ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ ျပည္နယ္၊ တုိင္းအစိုးရေတြဆီ ၂၀၁၆ ဧၿပီ ၁ ရက္ေန႔စြဲနဲ႔ ေပးပို႔ျဖန္႔ေ၀ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလမ္းညႊန္ခ်က္ထဲမွာ အစိုးရ အဖြဲ႕၀င္မ်ား အေနနဲ႔ မိမိရာထူးေၾကာင့္ ေပးအပ္တယ္လို႔ ယူဆရတဲ့ အဖဲြ႕အစည္း၊ လူပုဂၢိဳလ္မ်ား ထံကေန ေပးအပ္တဲ့ လက္ေဆာင္ပစၥည္းမ်ားကို လက္ခံျခင္း မျပဳရလို႔ သတ္မွတ္ၿပီး က်န္ပုဂၢိဳလ္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ေပးပါက တစ္ႀကိမ္ကို က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းခြဲထက္ မပိုဘဲ တစ္ႏွစ္အတြင္း က်ပ္တစ္သိန္းထက္မပိုတဲ့ လက္ေဆာင္ပစၥည္းမ်ားနဲ႔ အခါႀကီး ရက္ႀကီးေတြမွာ ဂါရ၀ျပဳ ေပးအပ္ပါက က်ပ္တစ္သိန္းထက္မပိုတဲ့ လက္ေဆာင္ပစၥည္းမ်ားကိုသာ ျခြင္းခ်က္အျဖစ္ လက္ခံခြင့္ျပဳတယ္လို႔ ပါရွိပါတယ္။

ဒီလို “လက္ေဆာင္ပစၥည္း လက္ခံျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ လမ္းၫႊန္ခ်က္” ထုတ္ျပန္ၿပီး မၾကာခင္ အခ်ိန္မွာပဲ လႊတ္ေတာ္ဘက္ပိုင္းကလည္း  ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၁၀ ရက္က က်င္းပခဲ့တဲ့ ဒုတိယအႀကိမ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းမွာ “ႏုိင္ငံတစ္၀န္း အဂတိလိုက္စားမႈမ်ား ထင္ရွားသိသာစြာ က်ဆင္းေလ်ာ့ပါးေရး ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရသို႔ တိုက္တြန္းေၾကာင္း” အဆုိကို ကန္႔ကြက္သူမရွိ အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဒီအဆိုကို ႏွစ္ရက္ၾကာ အခ်ိန္ယူၿပီး လႊတ္ေတာ္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၃၂ ဦးက တက္တက္ၾကြၾကြ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ အတည္ျပဳဖို႔ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ရာမွာ ေထာက္ခံမဲ ၃၇၀ မဲရရွိကာ ကန္႔ကြက္မဲ မရွိ၊ ၾကားေနမဲ မရွိဘဲ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳ ႏိုင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

“အဆိုကို လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳလိုက္ႏုိင္တယ္ ဆုိေတာ့ ဒီအဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးကို အစိုးရက ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ တာ၀န္ရွိသြားတဲ့ သေဘာျဖစ္သြားၿပီ” လို႔ အဆုိရွင္ျဖစ္သူ ေဒါက္တာသန္း၀င္းက လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀း အၿပီးမွာ မီဒီယာေတြကို ေျပာပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၁၀ ရက္က က်င္းပခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ ႏိုင္ငံ့၀န္ထမ္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာစီမံခ်က္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာတဲ့ အခမ္းအနားမွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရာမွာ စိန္ေခၚမႈေတြအနက္ အဓိက အက်ဆံုးက အဂတိလိုက္စားမႈ ျဖစ္တယ္လို႔ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“စိန္ေခၚမႈေတြအနက္ အဓိက အက်ဆုံးကေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂတိ လိုက္စားမႈဟာ တိုင္းတာဖို႔ ခက္သလို၊ သတိျပဳမိဖို႔လည္း ခက္ပါတယ္။ ဒီကိစၥဟာ ျပႆနာ တစ္ခုအျဖစ္ တည္ရွိေနေသးတာကေတာ့ ယုံမွားသံသယ မရွိႏိုင္ပါဘူး။ အဂတိလိုက္စားမႈဟာ အယုံအၾကည္ရွိမႈ၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈနဲ႔ ျပည္သူ႔၀န္ထမ္း ယႏၲရားႀကီး တစ္ခုလုံးရဲ႕ ဂုဏ္ရွိမႈတို႔ကို တိုက္စားဖ်က္ဆီးပါတယ္။ ထို႔ျပင္ အဂတိ လိုက္စားျခင္းဟာ လူအနည္းငယ္ရဲ႕ အက်ိဳးကို အမ်ားအက်ိဳး အထက္မွာ ထားရွိျခင္း ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ ဗဟိုမူျဖစ္တဲ့ ျပည္သူကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ထိပါးေစပါတယ္” လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆိုပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့ အဂတိ လိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ အျမင့္ဆံုး တရားစြဲဆိုမႈအျဖစ္ သိန္းေထာင္ခ်ီ လာဘ္စားမႈေၾကာင့္ ကရင္ျပည္နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးျပံဳးခ်ိဳနဲ႔ ျပည္ထဲေရး အရာရွိမ်ား အပါအ၀င္ စုစုေပါင္း လူေျခာက္ဦးကို ဖမ္းဆီးခဲ့ပါတယ္။ ဖမ္းဆီးခံရသူ ေျခာက္ဦးကေတာ့ အရင္အစိုးရ လက္ထက္မွာ ဒုတိယ အျမဲတန္း အတြင္း၀န္ တာ၀န္ယူခဲ့ဖူးတဲ့ ဦးျပံဳးခ်ဳိဟာ လက္ရွိမွာ ကရင္ျပည္နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးျဖစ္ၿပီး ေနာက္ထပ္ ပါ၀င္သူေတြကေတာ့  ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး႐ံုးက ဒုတိယရဲမွဴးႀကီးတစ္ဦး၊ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနက ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးတစ္ဦး၊ ဦးစီးအရာရွိ တစ္ဦးနဲ႔ ေျမပိုင္ရွင္ ကိုယ္စားလွယ္ လႊဲအပ္ခံထားရသူႏွစ္ဦး ပါတယ္လို႔  ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး ၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ သမၼတ႐ံုး ၀န္ႀကီးဌာန ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးက ဆိုပါတယ္။

ဒုတိယအႀကိမ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ အဆိုကို အတည္ျပဳခဲ့ၿပီး တစ္ႏွစ္နဲ႔ သံုးလေက်ာ္အၾကာမွာ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္အသစ္ကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၂၃ ရက္က သမၼတဦးထင္ေက်ာ္က ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္း ေပးခဲ့ပါတယ္။ ေကာ္မရွင္သစ္ရဲ႕ ဥကၠ႒အျဖစ္ အရင္ျပန္ၾကားေရး ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးေဟာင္းျဖစ္သူ ဦးေအာင္ၾကည္ကို တာ၀န္ေပးအပ္ လိုက္ပါတယ္။ NLD အစိုးရသက္တမ္း ႏွစ္ႏွစ္နီးပါး ရွိလာတဲ့ အခ်ိန္ေရာက္မွ  အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ကို အသစ္ျပန္လည္ ဖြဲ႕စည္းတာပါ။

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ကို အသစ္ျပန္လည္ ဖြဲ႕စည္းလိုက္ၿပီး မၾကာခင္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ အဂတိလိုက္စားမႈ အေျခအေန ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႕ (Transparancy International) ကေန ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့  ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အဂတိလိုက္စားမႈ အေျခအေနျပ အညႊန္းကိန္းက ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၈၀ အနက္ အဆင့္ ၁၃၀ မွာ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ေျပာရရင္ NLD အစိုးရ ႏွစ္ႏွစ္သက္တမ္းအတြင္း ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကထက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ အဆင့္ေျခာက္ဆင့္ တက္လာတာပါ။  ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အဆင့္က ၁၃၀ ဆိုေပမယ့္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးမွာ ေအာင္မွတ္ မရေသးပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈ အလိုက္စားဆံုး ႏိုင္ငံေတြကို အနီေရာင္နဲ႔ ေဖာ္ျပတဲ့အထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ပါ၀င္ေနပါေသးတယ္။

NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေကာ္မရွင္အသစ္ဖြဲ႕ၿပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္လာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၂၂ ရက္နဲ႔ ၂၃ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ Park Royal ဟုိတယ္မွာ UNODC တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ နယ္ပယ္အသီးသီးက ပညာရွင္ေတြရဲ႕ Promote Integrity to Counter Corruption စာတမ္းဖတ္ပဲြကို က်င္းပေပးခဲ့ပါတယ္။

“ဒီဘံုရန္သူကို တြန္းလွန္တဲ့ ေနရာမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ တစ္ခုတည္းနဲ႔လည္း မရဘူး။ အစိုးရဌာနဆိုင္ရာမ်ား ပါ၀င္႐ံုမွ်နဲ႔လည္း မရပါဘူး။ လူထုလူတန္းစား အဖြဲ႕အစည္း အသီးသီး၊ အသက္အရြယ္ ႀကီးငယ္လတ္ အသီးသီး၊ ျပည္သူလူထု တစ္ရပ္လံုး ပါ၀င္လာမွ တြန္းလွန္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ၾကည္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ငါးႀကီးႀကီးဖမ္းၿပီး ေၾကာ္ပစ္တဲ့ နည္းလမ္းကို အသံုးျပဳဖို႔ စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးျမင့္က အၾကံျပဳ ေျပာၾကားပါတယ္။

“တကယ္လုပ္ေနတဲ့ဟာ ျပရမယ္။ ျပတဲ့အခါ အမ်ားအားျဖင့္ ဘယ္လိုလုပ္ၾကသလဲဆိုရင္ ဥပမာက ငါးႀကီးႀကီး အခ်ိဳ႕ကို ေၾကာ္လိုက္ပါ” လို႔ ဦးျမင့္က ဆိုပါတယ္။

ဒီလိုအခ်ိန္မွာပဲ NLD အစိုးရ လက္ထက္မွာ ႏိုင္ငံေရးအရ အႀကီးမားဆံုးေသာ အေျပာင္းအလဲတစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအေျပာင္းအလဲကေတာ့ NLD အစိုးရ သက္တမ္း ႏွစ္ႏွစ္ျပည့္ခါနီး အခ်ိန္မွာ သမၼတေဟာင္း ဦးထင္ေက်ာ္ ႏုတ္ထြက္ခဲ့ၿပီး သမၼတသစ္အျဖစ္ ဦး၀င္းျမင့္ကို တင္ေျမႇာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ NLD အစိုးရအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးကစားပြဲကို အၿငိမ္ကစားေနရာကေန အလႈပ္ကစားဖို႔ ေျခလွမ္းစလိုက္တာလို႔ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္သူေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

သမၼတသစ္ ဦး၀င္းျမင့္အေန နဲ႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္ ၂၈ ရက္က က်င္းပတဲ့ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္မွာ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုခဲ့ၿပီး ပထမဦးဆံုး မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရာမွာ ဦးစားေပး ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတုိင္ သုံးခုနဲ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ ရွစ္ခ်က္ကုိ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္အေနနဲ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ ရွစ္ခ်က္ထဲမွာ အဂတိလိုက္စားမႈ ပိုမိုတိုက္ဖ်က္ေရးကို လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ ထည့္သြင္းေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။ သူေျပာၾကားခဲ့တဲ့ စကားအတိုင္း ဧၿပီ ၁၁ ရက္မွာေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတအိမ္ေတာ္ ဧည့္ခန္းမမွာ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒နဲ႔ အဖဲြ႕၀င္ေတြကို ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုေတြ႕ဆံုရာမွာ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ လုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြကို တိတိက်က် မွန္မွန္ကန္ကန္ ပိုမိုလုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ရာမွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာ အရွိန္အ၀ါရွိသူေတြရဲ႕ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မႈေတြ၊ စြပ္စြဲခံရသူဘက္က အကာအကြယ္ေပးမႈေတြ ရွိပါက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း တင္ျပဖို႔ကိုလည္း သမၼတက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အဂတိလုိက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္က ႏုိင္င့ံ၀န္ထမ္းတစ္ဦးဦးကုိ တရားစြဲဆုိ အေရးယူရာမွာ မၾကန္႔ၾကာေစဖို႔ ဌာနဆိုင္ရာေတြက ခြင့္ျပဳခ်က္ အျမန္ဆံုး ထုတ္ေပးရမယ္လို႔ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ႐ုံးက ၀န္ႀကီးဌာနေတြကုိ ဧၿပီ ၁၉ ရက္က ၫႊန္ၾကားခဲ့ပါတယ္။

သမၼတနဲ႔ ေကာ္မရွင္တို႔ ေတြ႕ဆံုၿပီး မၾကာခင္မွာပဲ ရာထူးအျမင့္ဆံုး အစိုးရအရာထမ္း တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန (FDA) မွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္ကို အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ဖမ္းဆီးအေရးယူ ခဲ့ပါတယ္။ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္က စီမံကိန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေဆာက္အအံု အရည္အေသြး ျပည့္မီမႈမရွိျခင္း၊ ဌာနအႀကီးအကဲအခ်ိဳ႕ရဲ႕ ျပည္သူ႔ဘ႑ာေတြအေပၚ ကိုယ္က်ိဳးသံုးစြဲမႈေတြကို ေဖာ္ထုတ္စစ္ေဆးေပးဖို႔ တိုင္ၾကားလာတဲ့အတြက္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ကေန စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕နဲ႔ စစ္ေဆးခဲ့တယ္လို႔ ေကာ္မရွင္႐ံုးက ထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ဒီလို စစ္ေဆးရာမွာ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္အေနနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာကို အလြဲသံုးစားျပဳၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း သူပိုင္ဆိုင္တဲ့ ေျမကြက္ေပၚမွာ ျခံစည္း႐ိုးကာရံျခင္း၊ တစ္ထပ္တိုက္ ေနအိမ္တစ္လံုး၊ ကားဂိုေဒါင္ပါ ႏွစ္ထပ္ေနအိမ္တစ္လံုး၊ ဂိတ္တဲတစ္လံုး၊ ေရကူးကန္ တစ္ခုနဲ႔ ေရပန္းတစ္ခု စုစုေပါင္း တန္ဖိုးေငြ က်ပ္သိန္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္ကို တင္ဒါေအာင္ျမင္တဲ့ ကုမၸဏီဆီကေန ေတာင္းခံရယူခဲ့တယ္လို႔ စစ္ေဆးေပၚေပါက္တာေၾကာင့္၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒပုဒ္မ ၅၆ နဲ႔ အမႈဖြင့္ အေရးယူခဲ့တာပါ။

သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္အေနနဲ႔ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ဖို႔ ေနာက္ထပ္ ေျခလွမ္းတစ္ခုအျဖစ္ သမၼတနဲ႔ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ နာယကဆီ တင္ျပထားၿပီးၿပီလို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးက ေမ ၈ ရက္ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ သမၼတဦး၀င္းျမင့္က လုပ္ေဆာင္ေနေပမယ့္လည္း ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာ တာ၀န္ရွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တခ်ိဳ႕အေပၚ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တိုင္ၾကားမႈေတြ၊ မီဒီယာက ေဖာ္ျပမႈေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္ အေရးယူမႈေတြ ျပဳလုပ္ျခင္း မရွိတာေၾကာင့္ ေ၀ဖန္မႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

အနီးစပ္ဆံုး ေျပာရရင္ NLD အစိုးရ လက္ထက္မွာ အိမ္မဲၿမိဳ႕နယ္ ေညာင္ကုန္းေခ်ာင္းဖ်ားေက်းရြာ  မီးလင္းေရးအတြက္ဆိုၿပီး တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ၿမိဳင္က ေက်းရြာေဒသခံေတြဆီကေန က်ပ္သိန္း ၁၀၀ ေတာင္းခံခဲ့တဲ့ျဖစ္စဥ္ကို အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ဆီ တိုင္ၾကားခဲ့တာပါ။ တိုင္ၾကားမႈကို ေကာ္မရွင္က လွ်ဳိ႕၀ွက္စစ္ေဆးမႈအရ ဦးေအာင္ေက်ာ္ၿမိဳင္ အေနနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အသံုးျပဳၿပီး က်ပ္သိန္း ၁၀၀ ေတာင္းခံခဲ့တာ မွန္ကန္ေပမယ့္ ကိုယ္က်ဳိးအတြက္ အသံုးျပဳခဲ့ျခင္း မရွိျခင္း၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ျပဳလုပ္ရာမွာ အေထာက္အထား ခိုင္မာမႈ မရွိတဲ့အတြက္ ေကာ္မရွင္က အေရးမယူႏိုင္တာေၾကာင့္ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကေန အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အေၾကာင္းျပန္ခဲ့ တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

“လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္က ေငြက်ပ္သိန္း ၁၀၀ ကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ အသံုးျပဳၿပီး မမွန္မကန္ ေတာင္းယူခဲ့ေသာ္လည္း ၎ကိုယ္က်ဳိးအတြက္ သံုးစြဲခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္း ဆိုၿပီးေတာ့ အဂတိ ေကာ္မရွင္က ထည့္ေရးထားတယ္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ မရွိေၾကာင္း ဆိုေတာ့ ဒီေငြကို သူ႔အလိုလို ျပန္ေပးတာ မဟုတ္ဘူးေလ။ ရြာသားေတြက သိသြားတယ္။ သတင္းသမားေတြက သိသြားတယ္။ ရြာကိုဆင္းေမးၾကၿပီဆိုမွ သတင္းသမားနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းတယ္။ အဲဒါမရမွ ေနာက္ရက္မွာမွ ျပန္ေပးျခင္း ျဖစ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီလိုေတာင္းတာလည္း မွန္တယ္။ ယူလည္းသြားတယ္။ ကိုယ္က်ဳိးသံုးစြဲခဲ့တာ မရွိဘူးဆိုတဲ့ တစ္ခ်က္တည္းနဲ႔ အဂတိက အေရးမယူတာ မဟုတ္ေသးဘူး။ သူကိုယ္တိုင္က လာဘ္ေပးလာဘ္ယူျပဳလုပ္ဖို႔ ဘယ္ဌာနေတြကို ဘယ္ေလာက္ေပးရမယ္ဆိုၿပီး ေဒသခံေတြကို အစည္းအေ၀းမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ အသံဖိုင္ေတြလည္း ရွိေနတယ္။ လူသက္ေသေတြလည္း ရွိေနတယ္ေလ။ ေငြျပန္ေပးတယ္ ဆိုတာလည္း ျပႆနာ ျဖစ္ေပၚခဲ့လို႔သာ ျပန္ေပးခဲ့တာ။ ဒါကို လႊတ္ေတာ္က ဆက္လက္ စစ္ေဆးမယ္လို႔ဆိုတယ္။ ဒီစစ္ေဆးမႈကို ေစာင့္ေနမွာပါ” လို႔ တိုင္ၾကားခဲ့သူ ဦးသူရစိုးက ဆိုပါတယ္။

ဒီျဖစ္စဥ္က အမွန္တကယ္ ျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ ေကာ္မရွင္ကေန အေရးမယူဘဲ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကို အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ လႊဲေျပာင္းေပးတဲ့အေပၚ ေ၀ဖန္မႈေတြကလည္း ရွိေနပါတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေက်ာ္ေစာသတင္း ထြက္ေနသူေတြအေပၚ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ သတင္းရရွိပါက စံုစမ္းစစ္ေဆးႏိုင္မယ့္ အခ်က္ကို ျဖည့္စြက္ထားတဲ့ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ျပင္ဆင္တဲ့ ဥပေဒၾကမ္းကို အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္မွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမ ၂၃ ရက္က အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

“ခုအတည္ျပဳလိုက္တဲ့ ဥပေဒနဲ႔ အရင္ဥပေဒနဲ႔က အမ်ားႀကီး ကြာျခားသြားပါတယ္။ အလုပ္လုပ္လို႔ရတဲ့ အေနအထား ျဖစ္သြားတာေပါ့။ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ အင္နဲ႔အားနဲ႔ လုပ္လို႔ရတဲ့ အေနအထား ျဖစ္သြားတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒထဲမွာ ေပးတာယူတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သက္ဆိုင္မယ္။ ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ဘ႑ာရန္ပံုေငြေတြ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔ မညီဘဲ ဆံုး႐ံႈးေနမယ္ဆိုရင္ ဒါကလည္း အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒနဲ႔ သက္ဆိုင္တယ္။ ၿငိစြန္းႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ အမ်ားႀကီး က်ယ္ျပန္႔သြားမယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္နဲ႔လည္း ညီသြားမယ္” လို႔ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ၾကည္က မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

သမၼတသစ္ဦး၀င္းျမင့္နဲ႔ ေကာ္မရွင္သစ္ လက္ထက္မွာ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဖိဖိစီးစီး လုပ္ကိုင္လာတဲ့အတြက္ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ငါးႀကီးႀကီးေတြကို ေၾကာ္ျပႏိုင္ဖို႔ အေျခအေနကို ေရာက္လာခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမ ၁၂ ရက္က စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္၀င္းကို အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္နဲ႔ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာန (စစစ) တုိ႔က စစ္ေဆးေနတယ္လို႔ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ဆီ တိုင္ၾကားလာမႈအရ ေကာ္မရွင္နဲ႔ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာနတို႔က စီမံ/ဘ႑ာ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္၀င္းကို စစ္ေဆးတဲ့အျပင္ သူ႔ရဲ႕သားျဖစ္သူကိုပါ ဆက္စပ္စစ္ေဆးေနတယ္လို႔ ကနဦး သတင္းထြက္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီကိစၥအေပၚမွာ တရား၀င္ သတင္းထုတ္ျပန္ေပးမယ္လို႔ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ ျပန္ၾကားေရး အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ဦးဟန္ညြန္႔က ဆိုထားပါတယ္။ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ကေန ေမ ၁၃ ရက္မွာေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ ေျခာက္ဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး လုပ္ငန္းေတြကို ေဆာင္ရြက္ေနသလို တိုင္ၾကားစာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သတင္းအခ်က္အလက္ ျပည့္စံုဖို႔ ႀကိဳတင္စံုစမ္းမႈ ၁၈ မႈကို ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြနဲ႔အညီ ေကာ္မရွင္က စစ္ေဆးဆဲအမႈေတြကို လွ်ိဳ႕၀ွက္ထားရွိ ေဆာင္ရြက္ေနတာေၾကာင့္ အမႈျဖစ္စဥ္ေတြကို အေသးစိတ္ မထုတ္ျပန္ႏုိင္ေသးဘူးလို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးကလည္း ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြကို အဂတိေကာ္မရွင္ကေန စံုစမ္းစစ္ေဆးေနတဲ့ သတင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အစိုးရဘက္က ဘာမွေျပာဖို႔ မရွိဘူးလို႔ မွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။

“တခ်ဳိ႕ဟာေတြကက်ေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးဆဲဟာေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေကာ္မရွင္က အေသးစိတ္ ထုတ္ျပန္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အစိုးရဘက္ကလည္း ေကာ္မရွင္က Ongoing Process ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘာမွေျပာဖို႔မရွိဘူး။ ဘာလဲဆိုေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္က Independent Body ျဖစ္တယ္။ သူ႔အလုပ္ သူလုပ္ေပါ့။ အဲဒီအတြက္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဘာမွေျပာဖို႔မရွိဘူး” လို႔ ဦးေဇာ္ေဌးက ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေမ ၂၂ ရက္မွာ အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးသိန္းေဆြကို ျပည္တြင္းစီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ တစ္ဦးက အဂတိ လိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ထံ တိုင္ၾကားထားတယ္လို႔ သတင္းထပ္ထြက္လာပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အလုပ္သမား ညႊန္ၾကားေရး ဦးစီးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦး၀င္းရွိန္ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာ မသိဘူးလို႔ ျပန္ေျဖၾကား ထားပါတယ္။

ဒီလိုအဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္၀န္ႀကီးေတြ တိုင္ၾကားခံရတဲ့ အေျခအေနအေပၚ အစိုးရနဲ႔ ေကာ္မရွင္ဘက္က ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုမႈ မရွိျခင္းနဲ႔ ျပည္သူသိေအာင္ ခ်ျပျခင္း မရွိတဲ့အေပၚ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသူေတြက ေ၀ဖန္မႈေတြ ရွိလာပါတယ္။ “ဒီကိစၥမွာ သက္ဆုိင္ရာ ပါတီအေနနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာဖို႔လုိတယ္။ ဘယ္ကိစၥမွာေတာ့ ဘယ္လုိအဂတိ လုိက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဆုိရင္လည္း  ျပတ္ျပတ္သားသား အေရးယူမႈေတြ လုပ္သင့္တယ္” လို႔ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ေဒါက္တာညိဳညိဳသင္းက ဆိုပါတယ္။

၁၉၉၀ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားအဖြဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေဒးဗစ္လွျမင့္က “၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြ၊ ၀န္ႀကီးေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ေတြကုိ ဘယ္လုိကိစၥရပ္ေတြေၾကာင့္ အေရးယူခံရတယ္။ ဘယ္လုိအျပစ္ဒဏ္ေတြေပးတယ္ ဆုိတာကုိ တုိင္းျပည္မွာရွိတဲ့ ျပည္သူလူထုကုိ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာနဲ႔ အသိေပးသင့္တယ္” လို႔ ေျပာၾကားပါတယ္။

စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးကိစၥမွာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပုဂၢိဳလ္တခ်ိဳ႕ကို ေခၚယူစစ္ေဆးေနသလို စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြကိုလည္း ဆင့္ကဲစစ္ေဆးေနတယ္လို႔ သတင္းေတြက ဆက္လက္ ထြက္ေပၚေနပါတယ္။

“ျပည္သူလူထုက ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လို႔ အႏုိင္ရလာတဲ့ ျပည္သူ႔အစုိးရအေနနဲ႔ အစုိးရအဖြဲ႕၀င္ေတြျဖစ္တဲ့ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ၀န္ႀကီးေသာ္လည္းေကာင္း၊ တုိင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးေတြ ေသာ္လည္းေကာင္း အျပစ္ရွိတယ္ ဆုိရင္ေတာ့ အဂတိလုိက္စားမႈ၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြ က်ဴးလြန္တယ္ဆုိရင္ ျပတ္ျပတ္သားသား တည္ဆဲဥပေဒေတြနဲ႔ အေရးယူဖုိ႔ကို ေထာက္ခံတယ္” လို႔ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ားအဖြဲ႕ ဗဟုိဦးေဆာင္ ေကာ္မတီ၀င္ ဦးထြန္းၾကည္က ဆိုပါတယ္။

ဒီလို ေ၀ဖန္မႈေတြ ရွိလာတဲ့အတြက္ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္၀င္းကို တုိင္ၾကားမႈ ရွိတာေၾကာင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ရလဒ္ကို သမၼတဆီ အစီရင္ခံတင္ျပဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ၾကည္က ေမ ၂၃ ရက္က ျပဳလုပ္တဲ့ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀း အၿပီးမွာ မီဒီယာေတြကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“တိုင္ၾကားမႈ ရွိခဲ့ပါတယ္။ (တိုင္ၾကားမႈနဲ႔ ကိုက္ညီမႈရွိ မရွိ) ဒါ ေျပာလို႔ မရေသးဘူး။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ၿပီးမွပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တကယ့္တကယ္ အဲဒီကိစၥ ဆိုလုိ႔ရွိရင္ ၿပီးသေလာက္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဒါအျမန္ဆံုး ကြၽန္ေတာ္တို႔လုပ္တာ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီကို ေရာက္လာတဲ့ တုိင္ၾကားစာက ၃ ရက္ေန႔မွာ ေရာက္တယ္။ ၇ ရက္ေန႔မွာ အဖြဲ႕ဖြဲ႕တယ္။ ၿပီးတာနဲ႔ အျမန္ဆံုးစစ္တယ္။ ခုနကေျပာသလုိ သက္ေသယူရတာရွိတယ္။ သက္ေသေတြ စစ္ရတာရွိတယ္။ စာရြက္စာတမ္း ၾကည့္ရတာေတြရွိတယ္။ အဲဒါၿပီးသြားတဲ့အခ်ိန္မွာ အခုဆို ၿပီးသေလာက္ ျဖစ္ေနၿပီ။ မၾကာခင္မွာ ပထမဆံုးလုပ္ရမယ့္ အလုပ္က ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတနဲ႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ေတြဆီကို အစီရင္ခံ တင္ရမယ္။ အဲဒါကို ေဆာလ်င္စြာ တင္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ အျပင္းအထန္ ႀကိဳးစားေနပါတယ္” လိ႔ု ဦးေအာင္ၾကည္က ဆိုပါတယ္။

ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ၾကည္ ေျပာၾကားၿပီး ႏွစ္ရက္အၾကာ ေမ ၂၅ ရက္မွာေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ တိုင္ၾကားခံထားရတဲ့ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္၀င္းအေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕သေဘာဆႏၵအရ ရာထူးကေန ႏုတ္ထြက္ခြင့္ ျပဳလိုက္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးက အမိန္႔စာ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးက ထုတ္ျပန္တဲ့ အမိန္႔စာထဲမွာ ဦးေက်ာ္၀င္းရဲ႕ သေဘာဆႏၵအရ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ရာထူးကေန ႏုတ္ထြက္ခြင့္ ျပဳလိုက္တာျဖစ္ၿပီး တျခားအေၾကာင္းအရာ ကိစၥရပ္ေတြကိုေတာ့ ထည့္သြင္းထားတာ မရွိပါဘူး။

သမၼတ႐ံုးကေန အမိန္႔စာ ထုတ္ျပန္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ဒီအေပၚမွာ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိခဲ့သလို ေ၀ဖန္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳးလည္း ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ တိုင္ၾကားခံထားရတဲ့ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၀န္ႀကီးတစ္ေယာက္ကို ဘယ္လိုစိစစ္ၿပီး က်ဴးလြန္ျခင္း ရွိ၊ မရွိ မသိေသးခ်ိန္မွာ အရင္အစိုးရ လက္ထက္ေတြတုန္းကလို မိမိသေဘာ ဆႏၵအေလ်ာက္ ႏုတ္ထြက္ခြင့္ျပဳတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး လုပ္လာတာေၾကာင့္ NLD အစိုးရအေပၚ ျပည္သူေတြက ေ၀ဖန္မႈေတြ ျမင့္တက္လာပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔  ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသူ ဦးကိုကိုေအာင္က “အသံမ်ိဳးစံုထြက္​၊ စံုစမ္​းစစ္​ေဆး ခံရ​ေတာ့မွ ထိ​ေရာက္​တဲ့ အ​ေရးယူမႈမရွိဘဲ ႏုတ္​ထြက္​ခြင္​့​ေပးလိုက္​ရင္​ ေနာက္​လူ​ေတြလည္​း ဒါမ်ိဳးလုပ္ၾကမွာပါ။ အကယ္​၍ ႀကီးႀကီးမားမား ႏွစ္ႏွစ္​​ေလာက္ ​လာဘ္​စားျခစား သိန္​းေထာင္​ခ်ီ၊ ​ေသာင္းခ်ီ လာဘ္​စားၿပီး မွ ႏုတ္​ထြက္ရလည္း ဘာအ​ေရးလဲ ဆိုတာမ်ိဳး ျဖစ္လာမွာပါ။ လာဘ္စားတယ္​ မစားဘူး ဆိုတာ​ေတာ့ စစ္ေဆးတဲ့ တာ၀န္​ရွိသူ​ေတြ အသိဆံုး ျဖစ္​မွာပါ” လို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္တုန္းကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ အစိုးရဖြဲ႕ရာမွာ အဂတိကင္းတဲ့အစိုးရ ဖြဲ႕မယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိ NLD အစိုးရသက္တမ္း ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ ျဖစ္လာခ်ိန္မွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ရွိတဲ့ ၀န္ႀကီးေတြကို အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ကို တိုင္ၾကားမႈေတြ ရွိလာသလို ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ျခင္း၊ မီဒီယာကေန ေရးသားေဖာ္ျပျခင္းေတြ ရွိလာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ လက္ရွိအခ်ိန္အထိေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၀န္ႀကီးေတြကို အေရးယူမႈ တစ္စံုတစ္ရာ ျပဳလုပ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးသလို စံုစမ္းစစ္ေဆးရာမွာလည္း ျပည္သူသိေအာင္ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာခ်ျပမႈ မရွိေသးပါဘူး။

လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ တိုင္ၾကားခံထားရတဲ့ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးကို စစ္ေဆးေနတာ ၿပီးသေလာက္ျဖစ္ေနၿပီး သမၼတ၊ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ေတြဆီ တင္ျပသြားဖို႔ ရွိေနပါတယ္။

တကယ္လို႔သာ တိုင္ၾကားစာအတိုင္း အဂတိလိုက္စားမႈ ရွိခဲ့တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးျမင့္ေျပာသလို NLD အစိုးရက ငါးႀကီးႀကီးေၾကာ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ အဂတိလိုက္စားမႈအေပၚ အရင္အစိုးရအဆက္ဆက္ ကတည္းက လက္မခံခဲ့သလို အားမတန္လို႔ မာန္ေလွ်ာ့ခဲ့ရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြကိုယ္တိုင္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ NLD အစိုးရ လက္ထက္မွာေတာ့ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ တစ္ဦးဦးက အဂတိလိုက္စားမႈကို က်ဴးလြန္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ဘယ္လိုမွ သည္းခံခြင့္လႊတ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တည္ေဆာက္ခ်င္တဲ့ အဂတိကင္းတဲ့အစိုးရ ရည္မွန္းခ်က္ ျပည့္ဝျခင္း ရွိ၊ မရွိဆိုတာ မၾကာခင္ကာလမွာ အေျဖသိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က်ရင္ေတာ့ NLD အစိုးရအေနနဲ႔ ငါးႀကီးႀကီးေၾကာ္မလား၊ ေလွ်ာ္မလား ဆိုတာ ျပည္သူအားလံုးက ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

စြပ္စြဲထားသည့္ အခ်က္မ်ားမွာ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း အဂတိလုိက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိ ခံထားရသည့္ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ မီဒီယာမ်ားအား ေျပာၾကား

အဂတိလုိက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိခံထားရသည့္ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္အား ေမ ၁၈ ရက္႐ံုးခ်ိန္းတြင္ ေတြ႕ရစဥ္

စြပ္စြဲထားသည့္ အခ်က္မ်ားမွာ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း အဂတိလုိက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိခံထားရသည့္ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ မီဒီယာမ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စီမံကိန္းမ်ား လုပ္ကုိင္ခြင့္ ခ်ထားေပးမႈမ်ားသည္ အဖြဲ႕ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ရျခင္းေၾကာင့္ မိမိသည္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူ မဟုတ္ေၾကာင္းႏွင့္ စြပ္စြဲထားသည့္ အိမ္ေဆာက္ခုိင္းသည္ဆုိေသာ ျခံ၀င္းမွာလည္း ၎ပိုင္ဆုိင္ျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း အဂတိလုိက္စားမႈျဖင့္ တရားစြဲဆုိခံရေသာ FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္က ေမ ၁၈ ရက္႐ံုးခ်ိန္းတြင္ မီဒီယာမ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္သည္ က်ပ္သိန္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္ အဂတိလိုက္စားသည္ ဟုဆုိကာ ဧၿပီ ၂၀ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ ဇမၺဴသီရိၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ (၁) ၿမိဳ႕မရဲစခန္းတြင္ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒျဖင့္ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီး ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ထုိသုိ႔ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီးၿပီးေနာက္ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္သို႔ တရားစြဲတင္ပုိ႔ခဲ့ၿပီး ေမ ၄ ရက္မွစ၍ တရားလိုျဖစ္သူ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္မွ စံုစမ္းေရးမွဴး ဦးသန္းေဇာ္၀င္းကုိ စတင္စစ္ေဆး ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေဆာက္အအံုမ်ား အရည္အေသြး ျပည့္မီမႈ မရွိျခင္း၊ ဌာနအႀကီးအကဲအခ်ဳိ႕၏ ျပည္သူ႔ဘ႑ာအေပၚ ကုိယ္က်ဳိးသံုးစြဲျခင္းမ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္စစ္ေဆးေပးရန္ တုိင္ၾကားလာမႈအေပၚ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္က စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ျဖင့္ စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္႐ံုးက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ေမ ၁၈ ရက္႐ံုးထုတ္တြင္ ၎က အဆုိပါဌာန၏ တာ၀န္ကုိ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာမွစ၍ အစမ္းခန္႔တာ၀န္ ေပးအပ္ခံခဲ့ရၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ အစိုးရသစ္လက္ထက္တြင္ အတည္ျပဳ ခန္႔အပ္ခံခဲ့ရေၾကာင္း၊ လုပ္သက္ႏွစ္ႏွစ္ခြဲခန္႔ ရွိၿပီျဖစ္ကာ ၎တာ၀န္ယူသည့္ အခ်ိန္မွစ၍ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ အန္ကယ္အခု ျပႆနာတက္တာ Laboratory (ဓာတ္ခြဲခန္း) ေဆာက္တဲ့ ကိစၥပါပဲ။ တည္ေဆာက္မႈေတြ အတြက္ အဆင့္ဆင့္ တင္ရပါတယ္။ဘ႑ာေငြပိုတင္လို႔ ဘယ္လိုမွ မရပါဘူး။ တင္ဒါေရြးတဲ့အခါမွာ အန္ကယ္တစ္ေယာက္တည္း ေရြးလို႔မရပါဘူး။ ေကာ္မတီအဆင့္ဆင့္ကေန ေရြးတာ။ အဆင့္ျမင့္ဆံုး ၀န္ႀကီး႐ံုးရဲ႕ EC ကေန အတည္ျပဳရတာ။ ဒါေၾကာင့္ မွ်တစြာ ေရြးခ်ယ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သတင္းထဲမွာ သူတုိ႔ေၾကညာသလို ကြာလတီကုိေလွ်ာ့ၿပီး လုပ္လို႔ဘယ္ရမလဲ။ ကမၻာ့ပညာရွင္ေတြ ပါပါတယ္။ ကြာလတီကို တာ၀န္ယူရတာလည္း ကုမၸဏီက ယူရတာပါ။ ကုမၸဏီက QC ငွားရတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ အစုိးရ ဖြဲ႕ေပးထားတဲ့ ႀကီးၾကပ္ေကာ္မတီရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကြာလတီနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထိန္းထားတာ အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲဒီလို အဖြဲ႕နဲ႔ ေပးထားတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အန္ကယ္ဟာ လုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူ မဟုတ္ဘူး” ဟု FDA ညႊန္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ေဒါက္တာသန္းထြဋ္က မီဒီယာမ်ားကို ေျပာၾကားသည္။

ဆက္လက္ၿပီး စြပ္စြဲထားသည့္ အိမ္ေဆာက္ခုိင္းထားသည္ဆုိေသာ ေျမကြက္မွာလည္း ၎ပုိင္ဆုိင္ျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ႐ံုးခ်ိန္းအသီးသီးတြင္ ရင္ဆုိင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထပ္မံေျပာၾကားသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၊ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္သည္ ၎၏ လုပ္ကုိင္ခြင့္ အခြင့္အာဏာကုိ အလြဲသံုးစားၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ၎ပိုင္ဆုိင္သည့္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းသံုး ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ေနအိမ္အတြင္း အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းမ်ားကုိ လည္းေကာင္း၊ ၎ပုိင္ဆုိင္သည့္ အျခားေျမကြက္ေပၚတြင္ ျခံစည္း႐ိုးကာရံျခင္း၊ တစ္ထပ္တုိက္ေနအိမ္ တစ္လံုး၊ ကားဂိုေဒါင္ပါ ႏွစ္ထပ္ေနအိမ္တစ္လံုး၊ ဂိတ္တဲတစ္လံုး၊ ေရကူးကန္တစ္ခုႏွင့္ ေရပန္းတစ္ခု စုစုေပါင္း တန္ဖုိး ေငြ ၁၅၁၄၃၉၇၈၆ က်ပ္အား အေဆာက္အအံု ေဆာက္လုပ္ရန္ တင္ဒါေအာင္ျမင္သည့္ ကုမၸဏီမွ ေတာင္းခံရယူခဲ့ေၾကာင္း စစ္ေဆးေပၚေပါက္ခဲ့သည္ ဟုဆိုကာ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္က ေဒါက္တာသန္းထြဋ္အား ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒပုဒ္မ ၅၆ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ဖမ္းဆီး တရားစြဲဆုိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကို ဆံုးျဖတ္ရာမွာ အဂတိမျဖစ္ဖို႔ သတ္မွတ္ခ်က္စံႏႈန္းေတြက အေရးႀကီးတယ္

ျမန္မာႏုိင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္႐ုံးအား ဇန္န၀ါရီ ၂၅ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္

(၁)

“ၿပီးခဲ့တဲ့ ကုန္ဆံုးခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္တာကာလ ၂၀၁၆ ဟာ ေလယာဥ္တစ္စင္းအေနနဲ႔ ေျပးလမ္းမွာ ေျပးတယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။ ဒီကေန႔ ဒီကာလကေတာ့ ေျပးလမ္းေပၚကေနၿပီး ကမၻာေျမႀကီးရဲ႕ ဆြဲအားကို ဆန္႔က်င္ၿပီး တြန္းလွန္ၿပီး ဂ်က္ပါ၀ါနဲ႔ ေလထဲကို ထြက္ခြာေတာ့မယ့္ႏွစ္လို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္” လို႔ NLD အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရးပိုင္းဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲမွာ အေရးပါသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္၀င္းက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၆ ရက္က ျပဳလုပ္တဲ့ Myanmar Investment Forum မွာ ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ ဒီစကားဟာ မီဒီယာေတြၾကားမွာ အေတာ္ေလးေရပန္းစားခဲ့ၿပီး ျမန္မာ့စီးပြား ေရးတိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈကို လိုလားတဲ့ ျပည္သူေတြ ၾကားမွာလည္း ေျပာစရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ဟာ Our Take Off Year ျဖစ္တ့ဲအတြက္ ရွိသမွ်အစြမ္းအစေတြနဲ႔ မီးကုန္ယမ္းကုန္ ႀကိဳးစားၿပီး စီးပြားေရးေထာင္တက္ႏိုင္ဖို႔ ဦးေမာ့လာဖို႔ ႀကိဳးစားသြားမယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒လည္းျဖစ္တဲ့ ဦးေက်ာ္၀င္းက ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လူထုရဲ႕ ေထာက္ခံအားေပးမႈနဲ႔ အႏိုင္ရခဲ့တဲ့ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ လူထုၾကား အဓိကအေ၀ဖန္ခံရဆံုး ျဖစ္ခဲ့ရတာကေတာ့ စီးပြားေရးက႑ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရရဲ႕ႏွစ္ႏွစ္တာအတြင္း စီးပြားေရးေျပာင္းလဲမႈေတြကို လူထုက အားမလို အားမရျဖစ္ခဲ့ၿပီး အဘက္ဘက္က က်ပ္တည္းမႈေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္လာရတဲ့အတြက္ အစိုးရရဲ႕ မူ၀ါဒပိုင္းဆုိင္ရာေရာ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္းဆုိင္ရာ ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္မႈေတြအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္လာၾကပါတယ္။ မီဒီယာေတြကလည္း ျမန္မာ့စီးပြားေရး ၿပိဳလဲသြားႏုိင္သလားဆိုတဲ့ အေျခအေနအထိ စိုးရိမ္စရာေကာင္းလာတဲ့အခ်က္ေတြကို ဘက္ေပါင္းစံုကေန ယေန႔အခ်ိန္အထိ ေထာက္ျပေ၀ဖန္မႈေတြ လုပ္ေနၾကပါတယ္။

(၂)

ႏွစ္ႏွစ္တာကာလအတြင္းမွာ ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးအေျခအေန အညႊန္းကိန္းေတြ၊ ကိန္းဂဏန္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကေျပာတဲ့ အေျခအေနေတြကလည္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမွာ အမ်ားထင္ထားသလို မျဖစ္လာေသးဘူးဆိုတာ ျပေနပါတယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္းကာလေတြဟာ အစိုးရရဲ႕ ပထမဆံုးႏွစ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္သေလာက္ စီးပြားေရးတိုးတက္လာမႈမရွိတာကို လက္ခံေပမဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ မွန္ကန္တဲ့မူ၀ါဒေတြ ခ်မွတ္ၿပီး အခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ကာလေတြက ျမန္မာ့စီးပြားေရး သိသိသာသာ တုိးတက္ရမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ ပံုမွန္လည္ပတ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမွာ မေတြ႕ရဘဲ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ထက္ပိုတဲ့ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈနဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတာဟာ အံ့ၾသစရာျဖစ္ေစပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေတြက ျမန္မာ့စီးပြားေရးအရွိန္ အဟုန္နဲ႔ တုိးတက္ေနပါတယ္ဆိုၿပီး အခ်က္အလက္ ကိန္းဂဏန္းအမွားေတြနဲ႔ ဟစ္ေၾကြးေနတဲ့အခ်ိန္မွာ စီးပြားေရးလုပ္သာကိုင္သာရွိတဲ့ Doing Business မွာေတာ့ အဆင့္ေတြ က်ဆင္းခဲ့တာဟာ လက္ရွိစီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမွာ ႀကိဳးနီစနစ္ေတြရွိႏုိင္ေသးတယ္၊ မူ၀ါဒပိုင္းနဲ႔ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္းမွာ စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မႈအားနည္းေနတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနကို ျပသရာေရာက္ေစပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ စီးပြားေရးစစ္တမ္း သံုးေစာင္အနက္ အေမရိကန္အေျခစိုက္ IRI (International Republican Institute) က ထုတ္ျပန္တဲ့ စစ္တမ္းမွာ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္က ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနအရပ္ရပ္ဟာ အေကာင္းဘက္မွာ ရွိေနတယ္လို႔ ေျဖဆိုသူ ၈၈ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိခဲ့တဲ့အတြက္ ေကာက္ခံမႈအခ်က္အလက္ Result မွာ အေကာင္းျမင္မႈ က်ဆင္းသြားတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ေကာက္ခ်က္ဆြဲလို႔ရသြားေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္က ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနကို အဆိုးဘက္ေရာက္ေနတယ္လို႔ ထင္ျမင္ယူဆမႈဟာ စစ္တမ္းရဲ႕ ေျခာက္ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိေပမဲ့ လက္ရွိအစိုးရမွာေတာ့ အဆိုးျမင္မႈ ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္ခဲ့တယ္လို႔ စစ္တမ္းကဆိုပါတယ္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရးအေပၚ စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်ိန္မွာ ေကာင္းမြန္တယ္လို႔ ေျဖဆိုသူဟာ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္က ၇၃ ရာ ခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့ၿပီး NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ ၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိတယ္လို႔ ဆိုျပန္ပါတယ္။

အျခားစစ္တမ္းတစ္ေစာင္ျဖစ္တဲ့ Myanmar Insider က သံုးလတစ္ႀကိမ္ ထုတ္ျပန္တဲ့ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ယံုၾကည္မႈညႊန္းကိန္း စစ္တမ္းမွာေတာ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္က စီးပြားေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈေကာင္းမြန္ျခင္း ၄၆ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ပံုမွန္အေျခအေန ၂၇ ရာခိုင္ ႏႈန္းနဲ႔ စီမံခန္႔ခြဲမႈမေကာင္းတဲ့ အေျခအေနက ၁၉ ရာခိုင္ႏႈန္းလို႔ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး NLD အစိုးရလက္ထက္ စီးပြားေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈ မေကာင္းမြန္မႈကို ၅၈ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ပံုမွန္အေျခအေနလို႔ ထင္ျမင္ယူဆမႈမွာ ၂၇ ရာခိုင္ႏႈန္းေကာင္းမြန္တယ္လို႔ ယူဆထင္ျမင္မႈမွာ ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိခဲ့တယ္လို႔ ယခင္အစိုးရနဲ႔ ယခုအစိုးရႏႈိင္းယွဥ္တဲ့ စီးပြားေရးအေျခအေနစစ္တမ္းအရ သိရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေနာင္လာမယ့္ သံုးလအတြင္း စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ ပိုဆိုးမယ္လုိ႔ ထင္ျမင္မႈ ၆၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ ပိုဆိုးသြားမယ္လုိ႔ ထင္ျမင္မႈ ၇၇ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းသြားမယ္လို႔ ထင္ျမင္မႈ ၆၉ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနတယ္လို႔ စစ္တမ္းကေဖာ္ျပလိုက္တာဟာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးအတြက္ စိုးရိမ္စရာအခ်က္ေတြ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။

ဥေရာပအေျခစိုက္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အတိုင္ပင္ခံကုမၸဏီ Roland Berger ရဲ႕ စစ္တမ္းမွာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း က်ဆင္းခဲ့တဲ့ စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ထုတ္ျပန္မႈ ပထမစစ္တမ္းမွာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးတိုးတက္မယ္လို႔ ၇၃ ရာခိုင္ႏႈန္းက ယံုၾကည္ေပမဲ့ ရွင္းလင္းတဲ့ စီးပြားေရးမူ၀ါဒမရွိတာ၊ ဥပေဒျပဳကိစၥရပ္ေတြ မွန္းဆရခက္တာ၊ မူပိုင္ခြင့္ကာကြယ္ေပးမႈ မရွိတာ၊ ကြၽမ္းက်င္လုပ္သားရွားပါးတာဟာ စီးပြားေရးတိုးတက္ဖို႔ အတားအဆီးေတြ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ စစ္တမ္းကိုေျဖဆိုသူေတြရဲ႕ ရာခိုင္ႏႈန္း ၉၀ ေက်ာ္ဟာ အစိုးရရဲ႕မူ၀ါဒေတြ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေရး၊ တည္ၿငိမ္တဲ့ လွ်ပ္စစ္ပံ့ပိုးမႈရရွိေရး၊ ပို႔ေဆာင္ေရး အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ား ေကာင္းမြန္လာေရး၊ ဘ႑ာေရးက႑ ေျပာင္းလဲေရး၊ မွ်တတဲ့ယွဥ္ၿပိဳင္မႈမ်ား ျမႇင့္တင္ေပးေရးနဲ႔ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေဆာင္ရန္လိုအပ္ေနတယ္ဆိုတ့ဲ အခ်က္ေတြကို အၾကံျပဳထားၾကပါတယ္။ ဒီလို ေထာက္ျပမႈေတြကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ပီပီျပင္ျပင္ ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္ႏိုင္မႈ မရွိခဲ့တဲ့အတြက္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈမွာ ယခင္က ၇၃ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ ၄၉ ရာခိုင္ႏႈန္းကို သိသိသာသာ က်ဆင္းသြားခဲ့ရပါတယ္။

စစ္တမ္းေတြ၊ အခ်က္အလက္ေတြဟာ အေျပာင္းအလဲေတြရွိမယ္၊ ကြာဟမႈေတြရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျပဳလုပ္တဲ့ေနရာမွာေတာ့ အေလးထားသင့္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းဆုိင္ရာ အခ်က္အလက္အညႊန္းကိန္းေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို နာမည္ႀကီးအဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ စစ္တမ္းေတြ၊ ေထာက္ျပမႈေတြဟာ အစိုးရတစ္ရပ္ရဲ႕ အေျခအေနအရပ္ရပ္အေပၚ အတက္အက် ႏိႈင္းဆလို႔ရႏိုင္ပါတယ္။

ဒီလို ကိန္းဂဏန္းအခ်က္အလက္ေတြကေျပာတဲ့ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အညႊန္းကိန္း က်ဆင္းမႈေတြဟာ ဘာေၾကာင့္လဲ။ အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရးပိုင္းဆိုင္ရာ မူ၀ါဒမွာဘာေတြ လြဲမွားေနသလဲ။ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္းမွာေရာ ဘယ္လိုအားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနသလဲ။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ခ်မွတ္လိုက္တဲ့မူ၀ါဒနဲ႔ ေျမျပင္မွာ တကယ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္း ကြဲလြဲမႈေတြရွိေနသလား။ လူထုၾကားမွာ စိုးရိမ္ေနသလို ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဆိုးရြားမႈ ေရခ်ိန္ျမင့္လာရတာဟာ အဂတိလိုက္စားမႈကို ထိထိေရာက္ေရာက္ မေျဖရွင္းႏုိင္လို႔လား။ေအာက္ေျခမွာ ႀကိဳးနီစနစ္ေတြကို ေျပေလ်ာ့သြားေအာင္ မလုပ္ႏုိင္တဲ့အျပင္ အစိုးရ အေျပာင္းအလဲ၊ မူ၀ါဒအေျပာင္းအလဲၾကားမွာ လုပ္ငန္းပိုင္းဆုိင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္တဲ့ေနရာမွာ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈေတြ ေပ်ာက္ဆုံးေနတာေၾကာင့္လား။ ေမးစရာေမးခြန္းေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္လာပါၿပီ။ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရတာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔လည္း ဒီေမးခြန္းေတြကို စနစ္တက်ကိုင္တြယ္ေျဖဆိုႏုိင္မွ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြရဲ႕ လက္ေတြ႕အက်ဳိးဆက္ရလဒ္ေကာင္းေတြကို ျပည္သူေတြ ခံစားႏုိင္လိမ့္မယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ျငင္းလို႔မရႏုိင္ပါဘူး။

(၃)

ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျမန္မာ့စီးပြားေရးတုိးတက္ေကာင္းမြန္လာဖို႔ မူ၀ါဒပိုင္းဆုိင္ရာမွာ တုိက္႐ိုက္ကိုင္တြယ္လုပ္ေဆာင္ေပးေနတာ ေတြ႕ရသလို စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြအတြက္ ၀န္ႀကီးဦးေက်ာ္၀င္းရဲ႕ စီမံကိန္း နဲ႔ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္း ေဆာင္ရြက္မႈေတြက မ်ားစြာအေရးပါပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္ရင္ အေရးႀကီးတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈက႑ကို အဓိက ကိုင္တြယ္လုပ္ေဆာင္ရတယ္။ အေရးပါတဲ့ဆံုးျဖတ္မႈေတြကိုေပးေနရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္ရဲ႕ က႑ကလည္း အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ MIC လို႔ ေခၚတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ရဲ႕ ဥကၠ႒အျဖစ္ကိုလည္း ၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္၀င္း က တာ၀န္ယူထားတာျဖစ္ပါတယ္။

အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရးေပၚလစီမွာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြဟာ အတိမ္းအေစာင္းျဖစ္လို႔မရသလို တာ၀န္ယူမႈလည္းႀကီးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရင္အစိုးရလက္ထက္မွာဆိုရင္လည္း MIC ဥကၠ႒လုပ္ခဲ့တဲ့ ဦးစိုးသိမ္းဟာ ေ၀ဖန္မႈအခံရဆံုးျဖစ္သလို MIC ရဲ႕ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြဟာ စီးပြားေရးနယ္ပယ္မွာသာမက လူအမ်ားရဲ႕ စိတ္၀င္စားမႈခံရပါတယ္။

လတ္တေလာမွာေတာ့ MIC နဲ႔ပတ္သက္ရင္ ကမ္းလြန္ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ ေထာက္ပ့ံေရးစခန္းေတြ လုပ္ကိုင္ခြင့္တင္ထားတဲ့အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ငန္းရွင္ေတြၾကားမွာ အျငင္းပြားစရာ၊ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေနကို စံုစမ္းသိ ရွိရပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ကမ္းလြန္ေထာက္ပံ့ေရးစခန္းေတြကို လုပ္ကိုင္ခြင့္ရရွိတဲ့ ကုမၸဏီေလးခုအထိ ရွိေနတယ္။ အဲဒီအေျခအေနမွာ ေနာက္ထပ္ကုမၸဏီတစ္ခုကို လုပ္ကိုင္ခြင့္ထပ္ေပးဖို႔ ရွိတယ္ဆိုတဲ့အေပၚ ၀ိ၀ါဒကြဲစရာေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး  အစိုးရ၀န္ႀကီးဌာနပဲျဖစ္ျဖစ္၊ MIC ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ၊ စီးပြားေရးပိုင္းဆိုင္ရာ ေဆာင္ရြက္ပံုအဆင့္ဆင့္အေပၚ အဂတိကင္းမႈ၊ ႏိုင္ငံအတြက္ အမွန္တကယ္ အက်ဳိးရွိႏိုင္မယ့္အေျခအေနေတြအေပၚ ခ်ိန္ထိုးသံုးသပ္ႏုိင္ဖို႔ ေစာင့္ၾကည့္ခံရမႈေတြလည္း ရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အခုလို ႀကီးမားတဲ့ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္းေတြ၊ လူထုအတြက္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ရွိေစမယ့္ လုပ္ငန္းေတြမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြ ရဲ႕ Credibility ဟာ မ်ားစြာအေရးပါတာ အမွန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ စီးပြားေရးတုိး တက္ဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံတကာရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ အေရးပါသလို လူထုအက်ဳိးစီးပြား၊ အမ်ဳိးသား အက်ဳိးစီးပြား၊ ႏိုင္ငံရဲ႕ လံုျခံဳမႈပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႔  သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ပိုင္းဆုိင္ရာ ျခံဳငံုအက်ဳိးျဖစ္ထြန္းႏုိင္မႈအေပၚ မွန္ကန္တဲ့ ဆံုးျဖတ္မႈေတြလည္း လိုတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ ကိုလည္း ေထာက္ျပခ်င္ပါတယ္။

(၄)

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္အခ်ဳိ႕ထံက စံုစမ္းသိရတဲ့အခ်က္ေတြအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကမ္းလြန္ေထာက္ပံ့ေရးစခန္း တည္ေဆာက္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ ကုမၸဏီေလးခု ရရွိထားတယ္။  ေနာက္ထပ္ ေစ်းကြက္ယွဥ္ၿပိဳင္မႈအရ အၿပိဳင္အဆိုင္ေတြ ထပ္ျဖစ္လာဖို႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ထပ္လက္ခံဖို႔ အေျခအေနေတြရွိေနၿပီ။ ဒီလို အေျခအေနမွာ သက္ဆိုင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနေတြ နဲ႔ MIC ဟာ သူတို႔ရဲ႕ ခ်မွတ္ထားတဲ့ လုပ္ငန္းအဆင့္ဆင့္မွာ စိစစ္ေဆာင္ရြက္မႈေတြ လုပ္ရၿပီဆုိရင္ ေဒၚလာသန္းရာနဲ႔ခ်ီ ျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ရတဲ့ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံအတြက္၊ လူထုအက်ဳိးစီးပြားအတြက္၊ မွ်တတဲ့ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေတြအတြက္ မ်ားစြာသတိထားရပါမယ္။

ဒီလို ကမ္းလြန္ေထာက္ပံ့ေရးစခန္း လုပ္ကိုင္ခြင့္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ အတည္ျပဳမိန္႔ထုတ္ေပးရတဲ့အပိုင္းမွာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ Criteria ေတြက မ်ားစြာ အေရးပါပါတယ္။ ဒီလိုပဲ အဲဒီ စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြဟာ အမ်ားျပည္သူအတြက္ ပြင့္လင္းျမင္ သာမႈရွိရမွာျဖစ္သလို ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းနဲ႔အညီ လိုက္နာႏိုင္ဖို႔ကလည္း အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားအတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေရနံ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕နဲ႔ ေရနံထြက္ပစၥည္းေတြ တင္သြင္း၊ တင္ပို႔၊ သယ္ယူ၊ သိုေလွာင္၊ ျဖန္႔ျဖဴး၊ ေရာင္းခ်တဲ့ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ လိုအပ္တဲ့ သိုေလွာင္ကန္ေတြ၊ ဆီတင္ ဆီခ်၊ ဆိပ္ခံတံတားေတြ၊ ပိုက္လိုင္းေတြ၊ ဆက္စပ္ စက္ကိရိယာပစၥည္းေတြနဲ႔ အေဆာက္အအံုေတြကို တည္ေဆာက္တပ္ဆင္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြမွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လုပ္ငန္းဆုိင္ရာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ ကမ္းလြန္ေထာက္ပံ့ေရးအေျခစိုက္စခန္းဆိုင္ရာ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။

ျမန္မာ့ကမ္းလြန္လုပ္ကြက္ေတြကို အၾကမ္းအားျဖင့္ ရခိုင္ေဒသေျမာက္ပိုင္း ကမ္းလြန္လုပ္ကြက္ေတြ၊ ရခိုင္ကမ္းလြန္ေဒသေတာင္ပိုင္းနဲ႔ အလယ္ပိုင္း၊ ဧရာ၀တီနဲ႔ မုတၱမ ပင္လယ္ေကြ႕က ကမ္းလြန္လုပ္ကြက္ေတြ၊ တနသၤာရီေဒသေတာင္ပိုင္း ကမ္းလြန္လုပ္ ကြက္ေတြဆိုၿပီး သံုးပိုင္းခြဲျခားထားပါတယ္။ ဒီေနရာေတြမွာ OSB Offshore Supply Base လုပ္ငန္းေတြထားရွိဖို႔ ပထ၀ီအေနအထားအရ ကမ္းလြန္လုပ္ကြက္ေတြကို သေဘၤာ နဲ႔ အခ်ိန္ ၂၄ နာရီအတြင္း ေထာက္ပံ့မႈျပဳႏုိင္ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိမွာ ႏုိင္ငံအ တြင္းစံခ်ိန္စံညႊန္းကိုက္ညီတဲ့ ကမ္းလြန္ ေထာက္ပံ့ေရးစခန္း လုံး၀မရွိခဲ့တဲ့အတြက္ ကမ္းလြန္ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ရွာေဖြတူးေဖာ္ေရးဆုိင္ရာ ေထာက္ပံ့ေရးသေဘၤာေတြဟာ စင္ကာပူနဲ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံ ရေနာင္းဆိပ္ကမ္းေတြအထိ အသြားအျပန္ ျပဳလုပ္ေနၾကရပါတယ္။ အဲဒီမွာ အခ်ိန္အားျဖင့္ ရက္သတၱပတ္တစ္ပတ္ေလာက္အထိ ပုိမုိၾကန္႔ၾကာေစတဲ့ အျပင္ ႏုိင္ငံအတြက္ ရသင့္ရထုိက္တဲ့အခြန္ ဘ႑ာေတြလည္း လက္လြတ္ဆုံး႐ႈံးရသလုိ ျဖစ္ေနျပန္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ကမ္းလြန္ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ရွာေဖြ တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းမွာ OSB ေခၚ ကမ္းလြန္ ေထာက္ပံ့ေရးစခန္းေတြ မရွိမျဖစ္လုိအပ္ေနတာလည္း အမွန္ပါပဲ။

ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္အတန္းမီ OSB လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈဟာ လြယ္ကူတဲ့ လုပ္ငန္းမဟုတ္ဘဲ အထက္ကေျပာခဲ့သလို ေငြေၾကးအပါအ၀င္ ရင္းႏီွးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားစြာ လိုအပ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕စီးပြားေရးအရ အလားအလာေကာင္းတဲ့ ေစ်းကြက္ေတြလည္း ရွိဖို႔လိုျပန္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ OSB လုပ္ငန္းေလးခုရွိေနတယ္ဆိုတာေတာင္ ေစ်းကြက္လိုအပ္ခ်က္အေျခအေနမွန္နဲ႔ ခ်ိန္ထိုးစဥ္းစားဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆုိရင္ OSB လုပ္ငန္းေတြဟာ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ ရွာေဖြထုတ္လုပ္တဲ့ကုမၸဏီေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္မႈ အေျခအေနနဲ႔  သက္ဆုိင္ေနတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေဒသတြင္းအျခားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ကမ္းလြန္ေထာက္ပံ့ေရးအေျခစိုက္စခန္း တည္ေထာင္ထားမႈအေျခအေနကိုၾကည့္ရင္ မေလးရွားႏိုင္ငံမွာ ႏွစ္ခု၊ ထိုင္းႏုိင္ငံမွာ သံုးခု၊ ဗီယက္နမ္မွာသံုးခု၊ စင္ကာပူမွာ တစ္ခု၊ အင္ဒိုနီးရွားမွာေလးခု၊ ဖိလစ္ပိုင္မွာ တစ္ခု ၊ အေရွ႕ တီေမာမွာ တစ္ခုပဲရွိတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ပင္လယ္ဧရိယာႀကီးမားၿပီး ကြၽန္းေပါင္းမ်ားစြာ ရွိတဲ့ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံမွာပဲ ကမ္းလြန္ေထာက္ပံ့ေရးအေျခစိုက္စခန္း ေလးခုရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ OSB ေလးခုရွိေနၿပီဆိုတာေတာင္ စံသတ္မွတ္မႈအရ စဥ္းစားစရာျဖစ္ပါတယ္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ထဲမွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ကမ္းလြန္ေထာက္ပံ့ေရးအေျခစိုက္စခန္း OSB လုပ္ကိုင္ခြင့္ဟာ ႏွစ္ခုခန္႔သာ ရွိသင့္တယ္။ လိုအပ္တာထက္ ပမာဏပိုမိုမ်ား ျပားေနမယ္ဆိုရင္ စီးပြားေရး႐ႈေထာင့္အရေရာ လံုျခံဳေရး႐ႈေထာင့္အရပါ သင့္ေလ်ာ္မႈ မရွိဘူးဆိုတဲ့အခ်က္ကုိ ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

(၅)

အထက္ကေျပာခဲ့တဲ့ အေျခအေနအရဆိုရင္ OSB နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပိုင္းကို တာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ စံခ်ိန္စံညႊန္းေတြအေပၚ မူတည္ၿပီး စိစစ္သံုးသပ္ဖို႔လိုမွာ အမွန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ လတ္တေလာ စံုစမ္း ၾကားသိေနရတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပိုင္းဆုိင္ရာ မွာ ရွိေနတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုနဲ႔ ဥပမာေပး သုံးသပ္ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အစိုးရအေနနဲ႔ ျပည္တြင္းေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြအေပၚ အေလးထားရမွာ မွန္သလို စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ မွာ စီးပြားေရးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ သုံးသပ္အကဲျဖတ္မႈေတြမွာ အဂတိရွင္းရွင္း၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွန္မွန္၊ ခိုင္မာတဲ့မူ၀ါဒအေပၚ အေျခခံတဲ့မဟာဗ်ဴဟာ လုပ္ေဆာင္မႈအဆင့္ဆင့္ကို လ်စ္လ်ဴမ႐ႈမိဖုိ႔ လုိပါတယ္။

ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိရမွာျဖစ္သလို ဥပေဒေတြ၊ နည္းဥပေဒေတြ၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းပိုင္းဆုိင္ရာ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္ေတြ၊ စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြအေပၚ အေျချပဳတဲ့ ဆုံးျဖတ္ေဆာင္ရြက္မႈေတြကသာ အဂတိတရား ကင္းရွင္းတဲ့ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ သယံဇာတတူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကို နက္႐ိႈင္းစြာ ေလ့လာပါက အဂတိလုိက္စားမႈေတြဟာ အစိုးရ ကန္ထ႐ိုက္ခြင့္ျပဳခ်က္ေတြ၊ အက်ဳိးခံစားခြင့္ေတြ နဲ႔ ရေငြေတြ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေရွာင္လႊဲမႈေတြ စတဲ့ အေျခအေနအမ်ဳိးမ်ဳိးေအာက္မွာ ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္ေနတယ္လို႔ EITI အရပ္ဘက္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚမိုးမိုးထြန္းက ဇန္န၀ါရီ ၂၂ ရက္က ျပဳလုပ္တဲ့ ‘အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ဖို႔ ကိုယ္က်င့္သိကၡာျမႇင့္တင္စို႔’ စာတမ္းဖတ္ပြဲမွာ ‘အဂတိလိုက္စားမႈ တြန္း လွန္ဖို႔ ပြင့္လင္းျမင္သာေဖာ္ေဆာင္စို႔’ စာတမ္းမွာ ထည့္သြင္းဖတ္ၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ သယံဇာတ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈအေပၚ NRGI (Natural Resource Governance Institute) ရဲ႕ စစ္တမ္းအရ ႏိုင္ငံေပါင္း ၈၉ ႏုိင္ငံကို ေလ့လာရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ သယံဇာတစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈအညႊန္းကိန္းဟာ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ ေငြ႕မွာ အဆင့္ ၇၇ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ေက်ာက္စိမ္း ေက်ာက္မ်က္က႑မွာ ၈၉ ႏိုင္ငံနဲ႔ ၈၃ ေနရာ မွာသာရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့လို႔ ရမွတ္ ၂၇ မွတ္သာ ရရွိၿပီး အဆိုပါက႑ေတြကို စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ရာ မွာ အလြန္ညံ့ဖ်င္းတဲ့ အဆင့္သာရွိေနတယ္ လို႔ NRGI က အကဲျဖတ္ထားပါတယ္။

 

(၆)

NLD အစိုးရရဲ႕ ႏွစ္ႏွစ္တာကာလအတြင္းမွာ စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒေတြ၊ ႏိုင္ငံျခားသားနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ႏွစ္ခုရွိတာကို တစ္ခုတည္းေပါင္းဖို႔ကိစၥ၊ နည္းဥပေဒေတြထြက္ဖို႔ကိစၥ လုပ္ခဲ့တာေတြဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈလို႔ စီးပြား ေရးနယ္ပယ္က သံုးသပ္ၾကပါတယ္။  ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ ပ႐ိုမိုးရွင္းေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ေနသလို တစ္ဖက္မွာလည္း ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေရာ၊ ျပည္တြင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမွာပါ အဂတိလိုက္စားမႈေတြကိုမရွိေအာင္ ဂ႐ုတစိုက္လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကို လက္ခံေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာ MIC အေနနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၾကတဲ့ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းပိုင္းဆိုင္ရာ အမွန္တကယ္အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ အေျခအေန၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျမျပင္ on ground အေျခအေနေတြကိုလည္း မျပတ္သံုးသပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အေရးအႀကီးဆံုးအခ်က္ကေတာ့ ေကာ္မရွင္ေတြအေနနဲ႔ Key Performance Indicators (KPI) ဆန္းစစ္ သံုးသပ္ခ်က္ေတြ မရွိဘူးဆုိရင္ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္းဆိုင္ရာ ေအာင္ျမင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ သယံဇာတတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းေတြ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္းေတြမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကေနတစ္ဆင့္ အဂတိလိုက္စားမႈကို အနည္းနဲ႔အမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ကုမၸဏီေတြအေပၚ အစိုးရ လိုင္စင္ခ်ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ လူတစ္စုအတြက္မဟုတ္ဘဲ ပြင့္လင္း ျမင္သာစြာ ေဖာ္ျပဖို႔ အစိုးရနဲ႔ ကုမၸဏီၾကားခ်ဳပ္ဆိုတဲ့ စာခ်ဳပ္ပါအခ်က္အလက္ေတြ၊ ေရြးခ်ယ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ရာမွာ ရွိၿပီးသားျဖစ္တဲ့ စံခ်ိန္စံညႊန္းေတြကို သတိျပဳလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မႈကေန ႏုိင္ငံအတြက္လိုအပ္ေနတဲ့ စီးပြားေရးေျပာင္းလဲမႈ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚသြားႏိုင္ဖို႔ လုိတယ္ဆုိတာကုိ အၾကံျပဳလုိပါတယ္။

လက္ရွိ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒအရ Big Fish မ်ား ရစရာ ေတြ႕စရာ အေၾကာင္းမရွိဘဲ အေသးအဖြဲ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈမ်ားသာ ကိုင္တြယ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ေျပာၾကား

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မ႐ွင္ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ၾကည္အား ေတြ႕ရစဥ္

လက္ရွိ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒအရ Big Fish မ်ား ရစရာ ေတြ႕စရာ အေၾကာင္းမရိွဘဲ အေသးအဖြဲ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈမ်ားကိုသာ ကိုင္တြယ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ၾကည္က ဇန္န၀ါရီ ၂၃ ရက္တြင္ သတင္းမီဒီယာမ်ားသို႔ ေျဖၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အက်င့္ပ်က္လာဘ္စားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေအာင္ျမင္ရန္ တိုင္းျပည္ရိွ လူသိထင္ရွားေသာ အက်င့္ပ်က္ပုဂၢိဳလ္အခ်ဳိ႕ကုိ ႐ံုးတင္စစ္ေဆး အျပစ္ေပးျပမည့္ “ငါးႀကီးႀကီး တခ်ဳိ႕ကိုေၾကာ္ရန္” လိုအပ္ေနေၾကာင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးရန္သူမ်ားကို အဂတိလိုက္စားမႈ စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ သိကၡာခ်မႈမ်ား ရွိေနသျဖင့္ ေၾကာ္သည့္ငါးမွာ ကိုယ့္ကန္ထဲမွ ျဖစ္သင့္ေၾကာင္း စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာဦးျမင့္က ဇန္န၀ါရီ ၂၂ ရက္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ Park Royal ဟိုတယ္၌က်င္းပသည့္ ‘အဂတိလိုက္စားမႈ တြန္းလွန္ဖို႔ ကိုယ္က်င့္သိကၡာ ျမႇင့္တင္စို႔’ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ထည့္သြင္းေျပာၾကားမႈအေပၚ ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ ငါးႀကီးႀကီးမ်ား ဖမ္းမိႏိုင္မည့္ အေျခအေနတြင္ ရိွမရိွ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ဇန္န၀ါရီ ၂၃ ရက္တြင္ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ျပန္လည္ ေမးခြန္းထုတ္မႈအေပၚ ဦးေအာင္ၾကည္က တုံ႔ျပန္ေျဖၾကားျခင္းျဖစ္သည္။

“ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ၀န္ခံရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လက္ရိွတည္ဆဲဥပေဒအရ ဆိုရင္ေတာ့ Big Fish ကို ရစရာ ေတြ႕စရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ တကယ္တမ္း လက္ေတြ႕လုပ္မယ္ဆိုရင္ သူ႔ရဲ႕ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီး ရိွပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က အေသးအဖြဲ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိစၥမ်ဳိးေလာက္ပဲ ကိုင္တြယ္ႏိုင္ဖို႔ ရွိပါတယ္” ဟု ဦးေအာင္ၾကည္က ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ အစိုးရ၏ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေအာင္ျမင္ရန္မွာ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား၏ ယံုၾကည္လက္ခံမႈရိွရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာဦးျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

ျပည္သူမ်ား လက္ခံယံုၾကည္ရန္ အက်င့္ပ်က္ဆက္ဆံေရး၏ ဘက္ႏွစ္ဖက္ျဖစ္ေသာ ၀ယ္လိုအားႏွင့္ ေရာင္းလိုအားဘက္တြင္ရွိသည့္ က်ဳးလြန္သူမ်ားကို အစိုးရက အမွန္တကယ္ အေရးယူ တိုက္ဖ်က္ေနေၾကာင္း ျပည္သူမ်ား လက္ခံယံုၾကည္ေစရန္ လိုအပ္သည္ဟု ေဒါက္တာဦးျမင့္က ရွင္းလင္းသည္။ ထိုသို႔ ျပည္သူမ်ား ယံုၾကည္ေစေရး လိုအပ္ခ်က္ကုိ ျဖည့္ဆည္းရန္ “ငါးႀကီးႀကီးတခ်ဳိ႕ကို ေၾကာ္ေစလိုေၾကာင္း” ေဒါက္တာဦးျမင့္က ေျပာၾကားၿပီး ယင္းဆိုလိုရင္းမွာ တိုင္းျပည္ရွိ လူသိထင္ရွားေသာ အက်င့္ပ်က္ပုဂၢိဳလ္ အခ်ဳိ႕ကုိ ႐ံုးတင္စစ္ေဆး အျပစ္ေပးျပရန္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာဦးျမင့္က ေျပာၾကားသည္။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ အမ်ားစုတြင္ နာမည္ႀကီး အရာရိွႀကီးမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ားကို အဂတိလိုက္စားမႈစြဲခ်က္ျဖင့္ လူသိရွင္ၾကား ႐ံုးတင္စစ္ေဆးၿပီး ျပစ္ဒဏ္က်ခံေစသည္မ်ားကို ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း ေတြ႕ရိွေနရၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ငါးႀကီးႀကီးတခ်ဳိ႕ကို ေၾကာ္ရန္မွာလည္း ႏိုင္ငံေရးရန္သူမ်ားကို အဂတိလိုက္စားမႈ စြဲခ်က္ျဖင့္ သိကၡာခ်သည္မ်ားလည္း ရိွေနသျဖင့္ ေနာက္ထပ္အၾကံျပဳခ်က္ တစ္ခုမွာ  “ေၾကာ္လိုက္ေသာ ငါးႀကီးမ်ားမွာ ကိုယ့္ကန္ထဲက ျဖစ္သင့္ေၾကာင္း” ေဒါက္တာဦးျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

“အမ်ားယံုၾကည္ လက္ခံမႈကလည္း အေရးႀကီးတယ္။ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးကို အစိုးရကိုယ္တိုင္က အေလးအနက္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း လက္ခံယံုၾကည္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေကာ္မရွင္ဆိုရင္ တကယ္လုပ္ေနတယ္ ဆိုတာကို ျပရမယ္။ ျပတဲ့အခါက်ရင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲဆိုေတာ့ ငါးႀကီးႀကီးတခ်ဳိ႕ကုိ ေၾကာ္လိုက္ပါတဲ့။ တကယ္သိကၡာ ပ်က္ေနတာေတြကို လုပ္ျပလိုက္ပါတဲ့။ ျပႆနာက ငါးေၾကာ္တဲ့ဟာကလည္း သူမ်ားငါးပဲ ေၾကာ္ခ်င္တယ္။ ကိုယ့္ငါးမေၾကာ္ခ်င္ဘူး။ ေၾကာ္လို႔ရွိရင္လည္း ကိုယ့္ေရကန္ထဲက ငါးကိုေၾကာ္ပါ” ဟု ေဒါက္တာဦးျမင့္က ေျပာၾကားသည္။

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ လက္ရွိ တည္ဆဲဥပေဒအရ ငါးႀကီးႀကီးမ်ား ဖမ္းဆီးႏိုင္မည့္ အေျခအေနတြင္မရိွဘဲ အေသးအဖြဲ လာဘ္စားမႈမ်ားသာ ဖမ္းဆီးႏိုင္မည့္ အေျခအေန ျဖစ္ေနေသာ္လည္း ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ လုပ္ငန္းစီမံခ်က္တြင္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေပၚလစီ မူေဘာင္မ်ား၊ Legislation ပိုင္းမ်ားကို ဖြံ႕ၿဖိဳး ေအာင္လုပ္ေဆာင္ရမည္ ဆိုသည့္အခ်က္ ပါ၀င္ေနၿပီး အဆိုပါအခ်က္မွာ အေရးပါကာ အဆိုပါဥပေဒ ျပင္ဆင္ႏိုင္မည္ဆိုပါက ႀကီးမားသည့္ Corruption မ်ားကိုပါ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သည့္ အေျခအေန ျဖစ္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးေအာင္ၾကည္က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ၂၀၁၈ လုပ္ငန္းစီမံခ်က္ထဲမွာ Policy မူေဘာင္ေတ၊ြ legislation နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥေတြ ဒါေတြဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ လုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ပါတယ္။ အဲဒါ သိပ္အေရးႀကီးတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၉ ရက္က သတင္းစာထဲမွာ မူၾကမ္းထည့္ပါတယ္။ ဥပေဒျပဳေရးပိုင္းကလည္း ဒါကို အမ်ားႀကီး စိတ္၀င္စားစြာနဲ႔ ဦးစားေပးၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတာလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ အဲဒီလိုသာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပင္ဆင္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ႀကီးမားတဲ့ Corruption ကိစၥေတြလည္း အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္” ဟု ဦးေအာင္ၾကည္က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပင္မႀကီးတစ္ခုလံုး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္အတြက္ လိုအပ္သည့္ အခ်က္မ်ား ေရးသားျပဳစုထားၿပီး ရက္ပိုင္းအတြင္း သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားထံ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား ေပးပို႔ရန္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ ေျပာၾကား

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပင္မႀကီးတစ္ခုလံုး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္အတြက္ လိုအပ္သည့္အခ်က္မ်ားကို ေရးသားျပဳစုထားၿပီး ရက္ပိုင္းအတြင္း သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားထံ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားေပးပို႔ရန္ အဆင့္သင့္ျဖစ္ေၾကာင္း အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ ဦးဟန္ညြန္႔က ဇန္န၀ါရီ ၆ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ရွိ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္႐ံုး၌ ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေျပာၾကားသည္။

“ဥပေဒေရးရာ အားေကာင္းရန္အတြက္ ဥပေဒပင္မႀကီးတစ္ခုလံုးကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ လိုအပ္တဲ့အခ်က္ေတြကို ေကာ္မရွင္အေဟာင္းကေရာ၊ အသစ္ကပါ ေရးသားျပဳစုၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ျပဳစုတဲ့ ဥပေဒၾကမ္းကို သက္ဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွ တစ္ဆင့္ ဥပေဒၾကမ္း ေကာ္မတီကတစ္ဆင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တင္ျပတဲ့အဆိုျပဳခ်က္မ်ားကို အျပန္အလွန္ ေ၀ဖန္ေဆြးေႏြးၾကမည္ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ ဦးဟန္ညြန္႔က ေျပာၾကားသည္။

ဆက္လက္၍ ဥပေဒျပင္ဆင္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပဲ သက္ဆိုင္တဲ့အာဏာပိုင္ထံသို႔ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားေပးပို႔ရန္ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ေပးပို႔မွာေနာ္။ ျပ႒ာန္းမွာမဟုတ္ေသးဘူး။ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ေတာ့ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးမွာ လက္မေႏွးဘူးဆိုတဲ့သေဘာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အျမန္ဆံုးျပ႒ာန္းဖို႔ဆိုတာ အဆင့္ဆင့္ Step by Step သြားရတဲ့အတြက္ ဒီကေန႔ေျပာ မနက္ျဖန္ျပ႒ာန္းဆိုတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပင္ၿပီးသြားရင္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ဆိုတာထက္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ပိုမိုပီျပင္ပြင့္လင္းစြာ လုပ္ကိုင္ႏုိင္သည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ျပင္ဆင္ရန္ တင္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဦးဟန္ညြန္႔က ေျပာၾကားသည္။

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒတြင္ အားနည္းခ်က္၊ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္မ်ားစြာ ရွိေနသည့္အတြက္ ယခင္ေကာ္မရွင္အေဟာင္းမွ ဥပေဒ၏ အားနည္းခ်က္၊ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္မ်ားကို အမ်ားျပည္သူအက်ဳိးငွာ ျပင္ဆင္ႏုိင္ရန္အတြက္ လိုအပ္သည့္ျပင္ဆင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားကို သီးျခားစာအုပ္ျပဳစုကာ ေကာ္မရွင္အသစ္သို႔ လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္အသစ္အေနျဖင့္ တာ၀န္ယူသည့္ ေန႔မွစတင္ကာ ေကာ္မရွင္႐ံုးအတြင္း အစည္းအေ၀းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒအေဟာင္းမွ အခ်က္အလက္ ၂၀ ေက်ာ္ ျပင္ဆင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ထားေၾကာင္း အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ ဦးဟန္ညြန္႔က ေျပာၾကားသည္။

“အဂတိလိုက္စားမႈဆိုတာ ဘာလဲ။ ေပးသူ၊ ယူသူဆိုတာ ဘာလဲ။ အေသးစိတ္ ေဆာင္ရြက္ထားပါတယ္။ အခ်က္အလက္အေသးစိတ္ေတာ့ မေျပာပါရေစနဲ႔။ ၂၀ ေက်ာ္ပါလိမ့္မယ္။ ၂၀ ေက်ာ္လို႔ပဲ မွတ္ထားလိုက္ရင္ အဆင္ေျပမယ္ထင္ပါတယ္” ဟု ဦးဟန္ညြန္႔က ေျပာၾကားသည္။

ယာဥ္တိမ္းေမွာက္မႈတြင္ ေငြေတာင္းခံျခင္းႏွင့္ မတရားအမႈဆင္ တရားစြဲဆိုသူ ရဲအုပ္အား အဂတိလိုက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးဥပေဒအရ အလုပ္ႏွင့္ေထာင္ဒဏ္ငါးႏွစ္ အမိန္႔ခ်

မြန္ျပည္နယ္၊ ေရးၿမိဳ႕နယ္တြင္ ကန္တာ ယာဥ္တိမ္းေမွာက္မႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ အမႈစစ္အရာရွိ ရဲအုပ္ေက်ာ္သက္ခိုင္က ေငြေတာင္းခံျခင္းႏွင့္ မတရားအမႈဆင္ တရားစြဲဆိုျခင္းအား အေရးယူေပးပါရန္ နစ္နာသူမွ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္သို႔ တိုင္ၾကားခဲ့မႈကို အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၆ ျဖင့္ ယခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၃၀ ရက္က မြန္ျပည္နယ္ တရားလႊတ္ေတာ္၌ တရားစြဲဆိုခဲ့ၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၂၀ ရက္တြင္ အလုပ္ႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ငါးႏွစ္ခ်မွတ္ခဲ့ေၾကာင္း အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္က ဒီဇင္ဘာ ၂၈ ရက္တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္သည္။

ယင္းျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းစစ္ေဆးခဲ့ရာ မြန္ျပည္နယ္ ေရးၿမိဳ႕၊ ၿမိဳ႕မရဲစခန္း အမႈစစ္အရာရွိ ရဲအုပ္ ေက်ာ္သက္ခိုင္သည္ အမႈစစ္ရဲအရာရွိ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို အသုံးျပဳလ်က္ လာဘ္ေငြမ်ား ေတာင္းခံရယူခဲ့ေၾကာင္း စစ္ေဆးေပၚေပါက္သျဖင့္ ယခုကဲ့သုိ႔ အမိန္႔ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထို႔ျပင္ ေျမကြက္ခြဲေ၀ေရာင္းခ်ေငြမွ လာဘ္ေငြရယူခဲ့သည့္ ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးႏွစ္ဦးကို အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒျဖင့္ ေရးၿမိဳ႕နယ္ ေခါစာနယ္ေျမရဲစခန္းတြင္ အမႈဖြင့္လွစ္ထားၿပီး တရားစြဲဆိုအေရးယူႏုိင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း အဂတိလုိက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က ဒီဇင္ဘာ ၂၈ ရက္တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္သည္။

ျဖစ္စဥ္မွာ မြန္ျပည္နယ္၊ ေရးၿမိဳ႕နယ္၊ ေခါဇာၿမိဳ႕၊ က်ဳံညဲရြာေန နစ္နာသူတို႔က က်ဳံညဲေက်းရြာအုပ္စု၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးထြန္းၾကည္ႏွင့္ ေခါဇာၿမိဳ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေနာင္ေနာင္လင္းတို႔သည္ က်ဳံညဲေက်းရြာေန ဦးစိုးေအာင္ႏွင့္ ေဒၚ၀င္းေအးတို႔ ပိုင္ဆိုင္သည့္ ျခံေျမကြက္ေပၚတြင္ ေပ ၆၀ ေပ၄၀ ျခံကြက္ (၁၅)ကြက္ ျဖစ္ေပၚေစရန္ ေဆာင္ရြက္ေပးရာတြင္ ေငြေၾကးေတာင္းခံ၍ ေပးခဲ့ရျခင္းအေပၚ အေရးယူေပးပါရန္ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္သို႔ တိုင္ၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

တိုင္ၾကားစာအရ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္က စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး အဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္း စစ္ေဆးခဲ့ရာ မြန္ျပည္နယ္၊ ေရးၿမိဳ႕နယ္ ေခါဇာၿမိဳ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေနာင္ေနာင္လင္းသည္ လယ္ယာေျမကို အျခားနည္းအသုံးျပဳခြင့္ ရရွိေရးခြင့္ျပဳ ေဆာင္ရြက္ေပးခြင့္မရွိဘဲ ေခါဇာၿမိဳ႕၊ က်ဳံညဲေက်းရြာတြင္ ေပ ၆၀ ေပ ၄၀ ေျမကြက္ (၁၅) ကြက္ ေဖာ္ထုတ္ရရွိေရး ေဆာင္ရြက္ၿပီး၊ ေျမကြက္ေရာင္းရ ေငြက်ပ္သိန္း ၂၀ အနက္မွ ေငြက်ပ္ ၁၁ သိန္းကို လက္ခံရယူကာ ခြဲေ၀ေပးခဲ့ေၾကာင္း စစ္ေဆးေပၚေပါက္သျဖင့္ မြန္ျပည္နယ္၊ ေရးၿမိဳ႕နယ္၊ ေခါဇာၿမိဳ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေနာင္ေနာင္လင္းအေပၚ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၇ အရ လည္းေကာင္း၊ ဦးထြန္းၾကည္(ယခင္ က်ဳံညဲေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး) အေပၚ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒပုဒ္မ ၅၇/ ၆၃ အရလည္းေကာင္း ေရးၿမိဳ႕နယ္ ေခါဇာနယ္ေျမရဲစခန္းတြင္ ဒီဇင္ဘာ ၂၆  ရက္တြင္ အမႈဖြင့္လွစ္လ်က္ တရားစြဲဆို အေရးယူႏိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။