အာဆီယံေဒသတြင္း လံုျခံဳေရးဖုိရမ္တြင္ ကိုရီးယားအေရးက လႊမ္းမိုးထားႏုိင္

ၾသဂုတ္ ၁ ရက္တြင္ စင္ကာပူ၌ အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား ေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပေနမႈကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AP)

အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားအဖြဲ႕ အာဆီယံမွ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားသည္ ၾသဂုတ္ ၁ ရက္တြင္ စတင္ခဲ့ေသာ ေလးရက္ၾကာ ႏွစ္ပတ္လည္ထိပ္သီး၌ ကိုရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္တုိးတက္လာမႈကို ခ်ီးက်ဴးၾကမည္ျဖစ္သည္။ အလွည့္က်ဥကၠ႒ စင္ကာပူက အိမ္ရွင္အျဖစ္ ၾသဂုတ္ ၄ ရက္တြင္ ဦးေဆာင္က်င္းပမည့္ အာရွ၏အႀကီးဆံုးလံုျခံဳေရးဖုိရမ္ ASEAN Regional Forum တြင္လည္း ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္ လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေရး ႀကိဳးပမ္းမႈတြင္ ပါ၀င္သည့္ အဓိကပုဂၢိဳလ္မ်ားက ထပ္မံေဆြးေႏြးၾကမည္ျဖစ္သည္။

ကြန္ျမဴနစ္ကို တြန္းလွန္ရန္အတြက္ စစ္ေအးေခတ္ကာလ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ အာဆီယံသည္ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးကို ၀င္ေရာက္မစြက္ဖက္သည့္ မူ၀ါဒအား ကိုင္စြဲထားၿပီး အမ်ားဆႏၵျဖင့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ေသာေၾကာင့္ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံ တစ္ႏုိင္ငံခ်င္းစီအတြက္ ထုိးႏွက္မႈျဖစ္ေစေသာ မည္သည့္အၾကံျပဳခ်က္မ်ဳိးမဆုိ အေကာင္အထည္ေပၚရန္ မလြယ္ကူေပ။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ အက်ပ္အတည္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္မႈမ်ားက ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အဓိက အေၾကာင္းအရာတစ္ခု ျဖစ္မည္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာက ရခိုင္ျပည္နယ္ အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားကို ေန႔လယ္စာ အနားယူခ်ိန္ အစည္းအေ၀း၌ ရွင္းလင္းေျပာၾကားမည္ျဖစ္သည္။

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္ တ႐ုတ္၏ တည္ရွိမႈ ႀကီးမားလာျခင္းႏွင့္ အျငင္းပြားမႈမ်ား ရွိေနျခင္းတုိ႔ကို အာဆီယံလံုျခံဳေရးဖုိရမ္တြင္ ေဒသတြင္း အေရးႀကီးျပႆနာတစ္ခုအျဖစ္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုက အေလးထား ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္သည္။

ထို႔ျပင္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္ တ႐ုတ္ႏွင့္ ရန္လိုမႈမရွိေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ မူၾကမ္းကိုလည္း အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားက ေဆြးေႏြးၾကဖြယ္ရွိသည္။ ကာလရွည္ၾကာ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားေၾကာင့္ အျငင္းပြားေရပိုင္နက္တြင္ ေပက်င္း၏ ရန္လိုမႈမ်ားကို သံတမန္ေရး အကာအကြယ္ရသြားေစႏိုင္ေၾကာင္း ေ၀ဖန္သူမ်ားက သတိေပးထားသည္။

အာဆီယံ၏ ေႏွးေကြးေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ အာဏာရွင္ဆန္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားေၾကာင့္ အာဆီယံသည္ ‘အာဏာရွင္မ်ားကလပ္’ ျဖစ္ေနသည္ဟု ေ၀ဖန္သူမ်ားက တံဆိပ္ကပ္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အာဆီယံ၏ မူ၀ါဒမ်ားေၾကာင့္ ကြဲျပားစံုလင္ေသာ အေျခအေနကို အာဆီယံက ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ေနျခင္းလည္းျဖစ္သည္။

အာရွပစိဖိတ္ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ လံုျခံဳေရး ျပႆနာမ်ားကို ေဆြးေႏြးမည့္ လံုျခံဳေရးဖုိရမ္တြင္ အာဆီယံႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢမွ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား ပါ၀င္မည္ျဖစ္ၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားႏ်ဴကလီးယား ဖ်က္သိမ္းေရးတြင္ ပါ၀င္ေသာ ေျခာက္ႏုိင္ငံမွ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး အားလံုးပါ၀င္မည္ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္၊ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွား၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ အာဆီယံလံုျခံဳေရး ဖိုရမ္တြင္ အတူေဆြးေႏြးၾကမည္ျဖစ္သည္။

ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ႏ်ဴကလီးယား စြန္႔လႊတ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္မႈမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း ဖုိရမ္၌ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားသည္ ကင္ႏွင့္ထရန္႔တုိ႔အၾကား သေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ တိုက္တြန္းမႈတစ္ခုကိုလည္း ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖြယ္ရွိသည္။

Ref: AFP