ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္သည္ ဘက္စုံ၊ နယ္ပယ္စုံတြင္ စုိးရိမ္ဖြယ္ရာ အလားအလာျဖစ္ေနေၾကာင္း ဥေရာပသမဂၢ ထုတ္ျပန္

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္သည္ ဘက္စုံ၊ နယ္ပယ္စုံတြင္ စုိးရိမ္ဖြယ္ရာ အလားအလာျဖစ္ေနေၾကာင္း ဥေရာပသမဂၢမွ ေမ ၃ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ယေန႔သည္ ၂၅ ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ကို သတ္မွတ္ဂုဏ္ျပဳသည့္ ေန႔ရက္ျဖစ္ၿပီး ဒီမိုကေရစီစနစ္ရွိသည့္ မည္သည့္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္မဆို လြတ္လပ္၍ အမွီအခိုကင္းသည့္ သတင္းမီဒီယာ အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔၏ မရွိမျဖစ္ အေရးပါလွသည့္ အခန္းက႑ကို ျပန္လည္စဥ္းစားႏိုင္ရန္ အခြင့္အလမ္းတစ္ရပ္ ရရွိသည့္ ေန႔ရက္ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ႏွင့္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္တို႔ ကင္းမဲ့ပါက ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားတို႔အေနျဖင့္ အသိအျမင္ ၾကြယ္၀စြာျဖင့္ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါ၀င္ႏိုင္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း၌ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ေပၚေပါက္လာေစေရး၊ လက္ရွိျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈကို ဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ လြတ္လပ္ေသာ သတင္းမီဒီယာတို႔၏ အေရးပါလွသည့္က႑ကို အီးယူႏွင့္ အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ဆက္လက္ပံ့ပိုးေပးလ်က္ရွိေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထုိ႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့သတင္းေပးပို႔ခဲ့ၾကသည့္ ျမန္မာသတင္းသမားတို႔၏ ႏိုင္ငံတကာအသိအမွတ္ျပဳ လုပ္ရပ္မ်ားကို ဂုဏ္ျပဳခြင့္ရသည့္ ေန႔ရက္လည္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၎တို႔သည္ အခက္အခဲျပႆနာမ်ားကိုသာမက ခက္ခဲလွသည့္ ပတ္၀န္းက်င္မ်ဳိး၌ပါ သတင္းရယူ ေပးပို႔ၾကေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေလ့လာစံုစမ္းမႈျပဳလုပ္စဥ္ အဖမ္းခံခဲ့ရသူ ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦးျဖစ္သည့္ ကို၀လံုးႏွင့္ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔အား ဆက္လက္ထိန္းသိမ္း၍ တရားစြဲဆိုထားျခင္းအတြက္ ကြၽႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္ လြန္စြာစိုးရိမ္ပူပန္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ၎တို႔အား ခ်က္ခ်င္းလႊတ္ေပးရန္ ကြၽႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္ ထပ္ေလာင္း၍ ႏႈိးေဆာ္တိုက္တြန္းလိုက္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ယင္းအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ ဘက္စံုနယ္ပယ္စုံ အေနအထားသည္ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ က်ဥ္းေျမာင္းလာသည့္ အလားအလာရွိေနပါေၾကာင္း၊ သတင္းသမားမ်ားအား ဥပေဒအကာအကြယ္ေပးရာတြင္ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းႏွင့္အညီ ျဖစ္ေစရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ တရားဥပေဒဆိုင္ရာ မူေဘာင္အား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထရန္႔၊ ႐ုရွားႏွင့္ တ႐ုတ္တို႔၏ မီဒီယာကို တိုက္ခိုက္မႈမ်ားက ဒီမိုကေရစီအား ၿခိမ္းေျခာက္ေန

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆ ရက္က နယူးေယာက္တြင္ နယူးေယာက္တုိင္းမ္ အျပင္ဘက္၌ ဆႏၵျပမႈတြင္ အမ်ဳိးသားတစ္ဦးက ၎၏ပါးစပ္ကို တိပ္ျဖင့္ ကပ္ထားစဥ္ (Photo- AFP)

ကမၻာတစ္၀န္းရွိ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္သည္ သေဘာထားကြဲလြဲသူအားလံုးကို ႏွိမ္နင္းရန္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔၊ ႐ုရွား၊ တ႐ုတ္တို႔၏ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ သံုးထပ္ကြမ္း ကံဆိုးမိုးေမွာင္က်ေနသည္ဟု နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ား အဖြဲ႕ (RSF) က ဧၿပီ ၂၅ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားအေပၚ မလိုမုန္းထားျဖစ္ေနသည့္ အေျခအေနႏွင့္အတူ မီဒီယာကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ပိုမိုႀကီးထြားလာသည့္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ား ပါ၀င္လာသျဖင့္ ဒီမိုကေရစီအတြက္ ၿခိမ္းေျမာက္မႈတစ္ရပ္ျဖစ္လာသည္ဟု သတိေပးခဲ့သည္။ သတင္းေထာက္မ်ားသည္ ေခါင္းေဆာင္တို႔၏ ႀကီးထြားလာေသာ အာဏာရွင္ဆန္မႈမ်ား၊ ရန္လိုမႈမ်ား၏ ပစ္မွတ္ျဖစ္ေနသည္ဟု ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္ေနက် RSF ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အား တစ္ဟုန္ထိုးတိုက္ခိုက္မႈကို ကမၻာ့စူပါ အင္အားႀကီး သံုးႏိုင္ငံျဖစ္သည့္ အေမရိကန္၊ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွားတို႔က ဦးေဆာင္ေနသည္ဟုလည္း RSF အဖြဲ႕က စြပ္စြဲခဲ့သည္။ ထရန္႔သည္ သတင္းေထာက္မ်ားကို ပုဂၢိဳလ္ေရးတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္ေလ့ရွိၿပီး တ႐ုတ္အစိုးရမွာမူ သဘာထားကြဲလြဲသူမ်ားကို ႏွိမ္နင္းရန္ ၎၏ မီဒီယာထိန္းခ်ဳပ္မႈပံုစံအား အာရွ၏ အျခားေနရာမ်ားသို႔ပင္ တင္ပို႔ေနသည္ဟု ဆိုထားသည္။

႐ုရွားအစိုးရ၏ လႈံ႔ေဆာ္မႈေၾကာင့္ ဥေရာပသည္ အာဏာရွင္ဆန္မႈႏွင့္ လူႀကိဳက္မ်ား၀ါဒီ ႏိုင္ငံေရးဘက္သို႔ တိမ္းေစာင္းလာၿပီး တစ္ခ်ိန္က အလံုျခံဳဆံုးဟု ယူဆရေသာ ဥေရာပေဒသထဲမွ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္လာခဲ့သည္။ ယင္းတို႔ထဲတြင္ ဟန္ေဂရီ၊ ဆလုိဗက္ကီးယား၊ ပိုလန္တို႔၌ သတိေပး ေခါင္းေလာင္းပင္ စျမည္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ခ်က္သမၼတ မီလိုဇီမန္းသည္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတစ္ခုသို႔ ကလက္ရွ္နီေကာ့ဗ္ ႐ိုင္ဖယ္အတုတစ္လက္ကို ယူလာၿပီး ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားအတြက္ဟု ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။ ထိုစဥ္ ဆလိုဗက္ကီယားေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း ေရာဘတ္ဖီကိုက ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားကို ‘ညစ္ညမ္းေသာ ဆလိုဗက္ဆန္႔က်င္ေရး ျပည့္တန္ဆာမ်ား‘ ၊ ‘မိုက္မဲေသာ ဟိုင္နီအားမ်ား’ (ေခြး အကဲ့သို႔ အုပ္စုဖြဲ႕ေနတတ္ေသာသတၱ၀ါ) ဟု ေခၚခဲ့သည္။

“ဂ်ာနယ္လစ္ေတြကို အမုန္းတရားေတြဟာ ဒီမိုကေရစီအတြက္ အႏၲရာယ္ရွိၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္” ဟု RSF အႀကီးအကဲ ခရစ္စတိုဖီဒီလိုရီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မီဒီယာအေပၚရန္လိုမႈသည္ တူရကီ၊ အီဂ်စ္အစရွိေသာ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္  အကန္႔အသတ္မရွိျဖစ္ေနသည့္အျပင္ ႀကီးမားေသာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံႀကီးမ်ားကိုပင္ အဆိပ္ခတ္ေနသည္ဟု RSF ကဆိုခဲ့ကာ ထရန္႔၊ အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ နရင္ဒရာမိုဒီ၊ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတးတို႔၏ ေ၀ဖန္မႈမ်ားကို ရည္ညႊန္းခဲ့သည္။

‘လူထု၏ ရန္သူ’  ဟု စတာလင္တစ္ခ်ိန္က သံုးခဲ့သည့္ အသံုးအႏႈန္းကို ထရန္႔က မီဒီယာမ်ားကို ရည္ညႊန္းသံုးစြဲခဲ့ေသးသည္။

ထိုစဥ္ မီဒီယာမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ တ႐ုတ္၏ လႊမ္းမိုးမႈမ်ား၊ နည္းနာမ်ားသည္ ထိုင္း၊ မေလးရွား၊ စင္ကာပူတို႔တြင္ ခံစားေနရၿပီ ျဖစ္သည္။ “ဆန္႔က်င္မႈအားလံုးကို မရွက္မေၾကာက္ထိန္းခ်ဳပ္လိုတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ အလိုဆႏၵကို ကံမေကာင္းစြာနဲ႔ပဲ အာရွထဲမွာ လိုက္ၿပီး အတုယူသူေတြ ရွိေနပါတယ္” ဟု RSF ကဆိုၿပီး မီဒီယာမ်ားကို  ရက္ရက္စက္စက္ ႏွိမ္နင္းေနသည့္ ကေမၻာဒီးယား၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္ကို အျပစ္တင္ခဲ့သည္။

Ref ; AFP

လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး မီဒီယာမ်ားထံ စစ္တမ္းမ်ားေကာက္ယူေနၿပီး အစုိးရထံသုိ႔ တင္ျပမည္

Free Expression Myanmar လြတ္လပ္ေသာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိျခင္းျမန္မာအဖဲြ႕ ေဆြးေႏြးေျပာၾကားေနစဥ္

လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး မီဒီယာမ်ားထံ စစ္တမ္းမ်ားေကာက္ယူေနၿပီး စာတမ္းျပဳစုကာ အစုိးရထံတင္ျပသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း Free Expression Myanmar လြတ္လပ္ေသာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိျခင္း ျမန္မာအဖဲြ႕မွ ေျပာၾကားသည္။

အဆုိပါေတြ႕ဆံုပဲြကို ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ Heart Beat စားေသာက္ဆုိင္တြင္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ခံ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ Free Expression Myanmar လြတ္လပ္ေသာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိျခင္း ျမန္မာအဖဲြ႕တို႔ ဆံုေတြ႕ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး ျပည္နယ္တြင္းရွိ နယ္ေျမခံသတင္းေထာက္မ်ား ခံစားေနရေသာ အခက္အခဲမ်ား၊ မီဒီယာဥပေဒဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားတုိ႔ကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကကာ စစ္တမ္းမ်ား ေကာက္ယူခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

“ဒီပဲြက မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုေတြ စုိးရိမ္ေသာကေတြရွိေနသလဲ။ ဘာေတြျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းဆိုတဲ့ စစ္တမ္းေပါ့။ စစ္တမ္းကရရွိလာတာေတြကို အစုိးရေတြဥပေဒနဲ႔ ေပၚလစီေတြျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေပးႏုိင္တဲ့ အစုိးရကို ခ်ိတ္ဆက္ေပးတဲ့အခါမွာ သက္ေသေတြရဖုိ႔ ျပဳလုပ္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးေတြမွာေတာင္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္က အျပည့္အ၀မရေသးဘူး။ ျပည္နယ္ေတြမွာ ပုိၿပီးေတာ့ဆံုး႐ႈံးတယ္။ ဒီနယ္ဘက္မွာ သင္တန္းေတြနဲ႔ေ၀းတယ္။ လာလုပ္ၾကတဲ့အဖဲြ႕အစည္းေတြေတာ့ လုပ္ၾကတယ္။ အလွမ္းေ၀းတဲ့အတြက္ အားနည္းခ်က္ေတြရွိတယ္။ ဥပေဒအပုိင္းမွာ နားလည္မႈလည္း ဒီအတုိင္းပဲ။ ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ ခဏခဏလုပ္တယ္။ ျပည္နယ္နဲ႔တုိင္းေတြမွာ လြတ္လပ္ခြင့္က Capacity နိမ့္တဲ့အတြက္ တျခားမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ေတြမွာ အခြင့္အေရးေတြအားနည္းတယ္။ ေနာက္ၿပီး တရားဥပေဒစုိးမိုးေရးေပါ့။ ရွမ္း၊ ကခ်င္ေပါ့။ ပဋိပကၡျဖစ္ေနေတာ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ေလ်ာ့တယ္။ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး က်ေလေလ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္က ခ်ဳိးေဖာက္ခံရေလေလပဲေပါ့” ဟု Free Expression Myanmar လြတ္လပ္ေသာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိျခင္း ျမန္မာအဖဲြ႕မွ ဂ႐ုိဂရမ္မန္ေနဂ်ာ မယဥ္ရတနာသိန္းက ေျပာၾကားသည္။

မီဒီယာသမားမ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ မီဒီယာဥပေဒမ်ား၊ အျခားေသာ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒပုဒ္မမ်ား၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒပုဒ္မမ်ား ပါ၀င္ေနၿပီး အခ်ဳိ႕မွာ ျပင္ဆင္ရန္လိုအပ္သလို အခ်ဳိ႕ဥပေဒမ်ားသည္ ပယ္ဖ်က္ရန္လိုအပ္ေနေၾကာင္း ၎က ေထာက္ျပေျပာၾကားသည္။

“လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္က အေရးႀကီးတယ္။ သူမပါဘူးဆိုရင္ တျခားအခြင့္အေရးေတြ ဘာမွရေတာ့မွာမဟုတ္ဘူး။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ထုတ္ေျပာခြင့္မရွိဘူးဆိုရင္ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရး ဆံုး႐ႈံးတာေတြ ထုတ္ေျပာခြင့္ရေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ တျခားအခြင့္အေရးေတြပါ ဆံုး႐ႈံးႏုိင္တယ္။ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံတစ္ခုမွာ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေျပာခြင့္မရွိဘူးဆိုရင္ အစုိးရကို ထိန္းေက်ာင္းဖို႔ခက္သြားတယ္။ အစုိးရက မွားယြင္းစြာေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္ဆုိရင္ အဲဒီအရာေတြမွာ တာ၀န္ခံဖုိ႔အတြက္ တာ၀န္ယူမႈရွိဖုိ႔ ျပန္ၿပီးခုိင္းေစရာမွာ အခက္အခဲရွိတယ္။ အဲဒီအခြင့္အေရးေတြပါ ဆံုး႐ႈံးႏိုင္တယ္လို႔ေျပာတာပါ” ဟု Free Expression Myanmar လြတ္လပ္ေသာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိျခင္း ျမန္မာအဖဲြ႕မွအၾကံေပးျဖစ္သူ Oliver Spencer ကေျပာၾကားသည္။

Free Expression Myanmar လြတ္လပ္ေသာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိျခင္း ျမန္မာအဖဲြ႕မွ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး၊ ရွမ္းျပည္နယ္ (ေတာင္ႀကီး)၊ ကယားျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕ စေသာ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသႀကီး ငါးေနရာသုိ႔သြားေရာက္ကာ စစ္တမ္းမ်ား ေကာက္ယူသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

မီဒီယာသမားမ်ားအေနျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္လိုအပ္ေနေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေမးခြန္းမ်ားကို ေမးျမန္းထားျခင္းျဖစ္ၿပီး အဆုိပါစစ္တမ္းတြင္ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒ၌ မီဒီယာသမားမ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာဥပေဒမ်ား၊ အစုိးရႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာအေၾကာင္းအရာမ်ား၊ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ လက္ရွိအေျခအေနမ်ားကို ေမးျမန္းထားျခင္းျဖစ္သည္။

ထရန္႔လက္ထက္တြင္ အေမရိကန္ ျပည္သူမ်ားက မီဒီယာမ်ားအား ယုံၾကည္မႈျမင့္တက္လာ

ေဒၚနယ္ထရန္႔ အႏုိင္ရခဲ့သည့္ အေမရိကန္ ေရြးေကာက္ပြဲသတင္း ေဖာ္ျပထားသည့္ သတင္းစာ တစ္ေစာင္အား ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာ ၁၀ ရက္က ကဘူးၿမိဳ႕တြင္ ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AFP)

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က သတင္းတုမ်ားဟု အခုိင္အမာ ေျပာၾကားေနမႈမ်ားအား ယုံၾကည္သူ အေရအတြက္ ျမင့္တက္လာေနေသာ္လည္း ၎ေရြးခ်ယ္ခံရၿပီး ေနာက္ပုိင္း သတင္းမီဒီယာမ်ားအား အေမရိကန္ ျပည္သူမ်ား၏ အလုံးစုံ ယုံၾကည္မႈသည္ ျမင့္တက္လာခဲ့ေၾကာင္း ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ စစ္တမ္းတစ္ရပ္၌ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ Poynter Institute အတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ေသာ ယင္းစစ္တမ္းတြင္ မီဒီယာႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေမရိကန္ပါတီႀကီး ႏွစ္ခုအၾကား နက္နက္႐ႈိင္း႐ႈိင္း သေဘာထား ကြဲလြဲေနမႈကို ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ရီပက္ဘလီကင္မ်ားႏွင့္ ထရန္႔ေထာက္ခံသူမ်ားက သတင္းအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို သံသယ ၀င္ခဲ့ၾကကာ ဒီမိုကရက္တစ္မ်ားကမူ သတင္းဌာနမ်ားအား ပိုမိုယုံၾကည္ၾကသည္။

ယင္းစစ္တမ္းတြင္ ေျဖဆိုသူ ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းက မီဒီယာမ်ားအား အလြန္အမင္း ယုံၾကည္အားကိုးေၾကာင္း ေျဖဆိုခဲ့ၾကၿပီး ေနာက္ထပ္ ၃၇ ရာခုိင္ႏႈန္းက အေတာ္အသင့္ ယုံၾကည္အားကိုးေၾကာင္း ေျဖဆိုခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ေျဖဆိုသူ ၃၉ ရာခုိင္ႏႈန္းကမူ မီဒီယာမ်ားအား အလြန္အမင္း မယုံၾကည္ေၾကာင္း ေျဖဆိုခဲ့ၾကၿပီး ေနာက္ထပ္ ၁၃ ရာခုိင္ႏႈန္းကမူ လုံး၀မယုံၾကည္ေၾကာင္း ေျဖဆိုခဲ့သည္။

ယင္းစစ္တမ္းသည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာတြင္ မီဒီယာမ်ားအား ယုံၾကည္မႈ ၃၂ ရာခုိင္ႏႈန္းႏွင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာတြင္ မီဒီယာမ်ားအား ယုံၾကည္မႈ ၄၁ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိခဲ့သည့္ Gallup စစ္တမ္းမ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက မီဒီယာမ်ားအား ယုံၾကည္မႈ ျမင့္တက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။

ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ အလြန္အမင္း ကြဲျပားမႈကို ေဖာ္ညႊန္းမႈတြင္ ဒီမိုကရက္ေလးဦးလွ်င္ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ သုံးဦးက သတင္းမီဒီယာမ်ားအား ယုံၾကည္သည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ၾကေသာ္လည္း ရီပက္ဘလီကင္ ၁၉ ရာခုိင္ႏႈန္း ကသာ မီဒီယာမ်ားအား ယုံၾကည္သည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္ထုတ္ စစ္တမ္းတြင္ ေျဖဆိုသူ ၄၄ ရာခုိင္ႏႈန္းက သတင္းမီဒီယာမ်ားသည္ ထရန္႔အေၾကာင္းအား လုပ္ၾကံဖန္တီး၍ ေဖာ္ျပသည္ဟု ယုံၾကည္ေၾကာင္း ေျဖဆိုခဲ့ၾကသည္။ အင္အားႀကီး သတင္းမီဒီယာမ်ားသည္ ျပည္သူမ်ား၏ ရန္သူျဖစ္ေၾကာင္း ထရန္႔၏ အခုိင္အမာ ေျပာၾကားေနမႈမ်ားကို ယင္းစစ္တမ္းအား ေျဖဆိုသည့္ ၃၁ ရာခုိင္ႏႈန္းက သေဘာတူညီခဲ့ၾကသည္။

စစ္တမ္းတြင္ ေျဖဆိုသူ အမ်ားစုျဖစ္ေသာ ၆၉ ရာခုိင္ႏႈန္းက မီဒီယာမ်ားသည္ ၎တို႔ လိုလားသည့္ဘက္အား အေလးေပး ေဖာ္ျပၾကေၾကာင္း၊ ယင္းရာခုိင္ႏႈန္းကပင္ သတင္းမီဒီယာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား မလုပ္အပ္သည့္ အရာမ်ား လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားမွ ဟန္႔တားခဲ့သည္ဟု ယုံၾကည္ေၾကာင္း ေျဖဆိုခဲ့ၾကသည္။

ထို႔ျပင္ ဘက္လုိက္ထားသည္ သို႔မဟုတ္ မမွန္မကန္ ေဖာ္ျပထားသည္ဟု ယူဆရေသာ သတင္းမ်ားအား အစိုးရ၏ ပိတ္ဆို႔မႈကို ခြင့္ျပဳျခင္း အပါအ၀င္ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္အား ကန္႔သတ္မႈမ်ားကို ယင္းစစ္တမ္း ေျဖဆိုသူ ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္းက ေထာက္ခံခဲ့ၾကေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

အေမရိကန္ သတင္းမီဒီယာသည္ အေမရိကန္ အစိုးရ၏ မႀကံဳဖူးေသာ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားအား ရင္ဆုိင္ေနရေၾကာင္း ယင္းစစ္တမ္း ျပဳစုသူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံေရး သမားမ်ားသည္ ၎တို႔အား မ်က္ႏွာသာ မေပးေသာ ေဖာ္ျပမႈမ်ားအား အျမဲလိုလို ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း တရား၀င္ မီဒီယာမ်ားအား လူသိရွင္ၾကား ဆက္တုိက္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားသည္ ေခတ္သစ္တြင္ မႀကံဳစဖူးျဖစ္ေၾကာင္း ၎တုိ႔က ဆုိသည္။ မီဒီယာမ်ားအတြက္ ခုိင္မာေသာ ေထာက္ပံ့မႈတို႔ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ထရန္႔၏ ေ၀ဖန္တုိက္ခုိက္မႈမ်ားေၾကာင့္ မီဒီယာမ်ားတြင္ ပါတီကြဲျပားမႈမ်ားအား ခ်ဲ႕ကားေဖာ္ျပေစခဲ့ဖြယ္ရွိေၾကာင္း ၎တို႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref : AFP