ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ကိစၥအား စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ဆႏၵမရွိေသာေၾကာင့္ ကုလသမဂၢက အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ လူ႔အခြင့္အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္ ေျပာၾကား

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ မတရားမႈမ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္စြမ္းလည္းမရွိ၊ စိတ္ဆႏၵလည္းမရွိေၾကာင္း ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးက ေအာက္တိုဘာ ၈ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ တရား႐ုံး တစ္ခုေရွ႕ေမွာက္သို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားကို ပို႔ေဆာင္ေရးအား ေထာက္ခံေတာင္းဆိုမႈကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ၇၂၀,၀၀၀ ကို ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးသြားေစခဲ့သည့္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ စစ္ဆင္ေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈ၊ လူသားဆန္မႈကို ခ်ဳိးေဖာက္ေသာ ရာဇ၀တ္မႈ၊ စစ္ရာဇ၀တ္မႈမ်ားတို႔ျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ထိပ္တန္းတပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္အတြက္ ကုလသမဂၢအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး မစ္ရွင္က ေတာင္းဆိုထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံက ကုလသမဂၢ၏ မစ္ရွင္အဖဲြ႕ကို ဘက္လုိက္သည္ဟု ျပစ္တင္ေ၀ဖန္လ်က္ စြပ္စဲြမႈမ်ားကို ပယ္ခ်ကာ အစိုးရက ျပစ္မႈမ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ကိုယ္ပိုင္ေကာ္မရွင္တစ္ရပ္ကို ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ဒီဇင္ဘာလကတည္းက ႏုိင္ငံအတြင္းသို႔ ၀င္ခြင့္ပိတ္ပင္ခံထားရေသာ  ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ယန္ဟီးလီက ျမန္မာအစိုးရသည္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကို ဘက္မလိုက္ေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ရန္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္စြမ္း မရွိသေလာက္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပသခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူက ျမန္မာအစိုးရသည္ အကန္႔အသတ္ရွိၿပီး မလံုေလာက္ေသာ ေျခလွမ္းမ်ားကိုသာ လွမ္းခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

“ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ မဆိုင္းမတြ လုပ္ေဆာင္တဲ့ ေစ့စပ္ေသခ်ာတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ သမာဓိရွိတဲ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြနဲ႔ တရားစဲြဆိုမႈေတြ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ သူ႔ရဲ႕၀တၱရားကို လုပ္ေဆာင္ဖို႔ရာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အစြမ္းမရွိသလို ဆႏၵလည္းမရွိပါဘူး” ဟု ယန္ဟီးလီက ေအာက္တုိဘာ ၈ ရက္တြင္ သူ၏ Twitter အေကာင့္မွတစ္ဆင့္ ထုတ္ျပန္သည့္  အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္၌ ေျပာၾကားထားသည္။

၎ကိုယ္တုိင္တာ၀န္ခံရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ျငင္းဆန္ေနသည့္ အေနအထားေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာတရား႐ုံးမ်ားအေနျဖင့္ တရားမွ်တမႈကို ရွာေဖြေပးရန္ တာ၀န္က်လာသည္ဟုလည္း ၎က ဆုိသည္။

“အေရးယူဖို႔ တာ၀န္ကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းအေပၚ က်လာပါၿပီ။ အင္စတီက်ဴးရွင္းခ်ထားတဲ့ တရားမွ်တမႈမွာ ၾကန္႔ၾကာေနတာမွန္သမွ်ဟာ ေနာက္ထပ္ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြသာ ထပ္ၿပီးျဖစ္လာပါေစလိမ့္မယ္” ဟု ယန္ဟီးလီက ဆုိသည္။

ယန္ဟီးလီက သူ၏ေကာက္ခ်က္တြင္ ကုလသမဂၢအေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ အေနအထားကို အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ုံး  (ICC) သို႔ ခ်က္ခ်င္းလဲႊေျပာင္းေပးသင့္သည္ဟု အၾကံျပဳထားသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လက အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းကို ပိတ္ဆုိ႔ထားၿပီး ဂ်ာနယ္လစ္မ်ားႏွင့္ ေလ့လာသူမ်ားကို တိုေတာင္းၿပီး အာဏာပိုင္မ်ားက လိုက္ပါေစာင့္ေရွာက္သည့္ ခရီးစဥ္မ်ားျဖင့္သာ သြားခြင့္ျပဳခဲ့သည္။

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ အစိုးရ၏ ဆက္ဆံမႈကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေ၀ဖန္ခဲ့သည့္အတြက္ ဒီဇင္ဘာလေနာက္ပိုင္း၌ ယန္ဟီးလီအား ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းသို႔ ၀င္ခြင့္ပိတ္ပင္ခဲ့သကဲ့သို႔  ရွာေဖြေတြ႕ရွိသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို အစီရင္ခံခဲ့ေသာ ကုလသမဂၢ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူမ်ားအားလည္း ႏုိင္ငံအတြင္းသို႔ ၀င္ခြင့္မေပးခဲ့ေပ။

၎အေနျဖင့္ အိႏၵိယ၌ရွိေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ဒုကၡသည္မ်ားကို ေတြ႕ဆံုခြင့္ျပဳရန္ အိႏၵိယအစိုးရအား ေတာင္းဆုိခဲ့ေသာ္လည္း တုံ႔ျပန္ခဲ့ျခင္းမရွိဟုလည္း ယန္ဟီးလီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒီမိုကေရစီအိုင္ကြန္အျဖစ္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းတြင္ လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ခဲ့ေသာ ယခု ျမန္မာအရပ္သားအစိုးရအဖဲြ႕ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ တပ္မေတာ္ကိုဆန္႔က်င္၍ ေျပာဆုိရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဂုဏ္သိကၡာအႀကီးအက်ယ္ က်ဆင္းခဲ့ရသည္။

ကုလသမဂၢအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး မစ္ရွင္အဖဲြ႕က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစိုးရ၏ အခ်က္အလက္မ်ားကို ဖံုးဖိဖာေထးရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားသည္ ဒုကၡေတြ႕ေနသည့္  ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအတြက္ အေနအထားမ်ားကို ပိုမိုဆိုးရြားေစခဲ့ေၾကာင္း ေထာက္ျပခဲ့သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း အင္းဒင္ရြာတြင္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္အမ်ဳိးသား ၁၀ ဦး သတ္ျဖတ္ခံရမႈ၌ ပါ၀င္သည့္ တပ္မေတာ္၏အခန္းက႑ကို သတင္းလုိက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေထာင္ဒဏ္ခုနစ္ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံခဲ့ရသည့္ ႐ိုက္တာဂ်ာနယ္လစ္၀လံုးႏွင့္ ေက်ာ္စိုးဦးတို႔ အမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ က်ဆင္းေနေၾကာင္း ယန္ဟီးလီက သတိေပးေျပာၾကားခဲ့သည္။

၎တို႔ႏွစ္ဦး တရားစဲြဆုိခံရျခင္းကို ယန္ဟီးလီက လိမ္လည္မႈဟု စြပ္စဲြလ်က္ ခ်က္ခ်င္းျပန္လႊတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

တပ္မေတာ္က လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈႏွင့္ပတ္သက္ေသာ စြပ္စဲြမႈအားလံုးနီးပါးကို ျငင္းဆိုထားၿပီး ၎တို႔၏ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈ စစ္ဆင္ေရးသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကို တိုက္ခိုက္ရန္အတြက္ လိုအပ္ေၾကာင္း အခိုင္အမာေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ICC ကို အုတ္ျမစ္ခ်ထားသည့္ ေရာမသေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားျခင္းမရွိေသာ္လည္း ဒုကၡသည္မ်ားသည္ နယ္စပ္ကိုျဖတ္ေက်ာ္လ်က္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသို႔ အတင္းအဓမၼေမာင္းထုတ္ခံရျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ၎တို႔၌ စံုစမ္းစစ္ေဆး ပိုင္ခြင့္ရွိႏုိင္သည္ဟု ICC က ဆံုးျဖတ္ထားသည္။

သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ေရာမ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားေသာ ႏုိင္ငံမဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ၎တို႔ အစိုးရအဖဲြ႕သည္ သံသယျဖစ္ဖြယ္ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မႈကို ပယ္ခ်သည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ၀န္ႀကီးတစ္ဦးက ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံ၌ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref ; AFP

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ ျမန္မာတပ္မေတာ္က က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ စနစ္တက် အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ေတြ႕ရွိထားဟု အေမရိကန္က ေျပာၾကား

အႀကီးအက်ယ္ သတ္ျဖတ္ခဲ့မႈမ်ားႏွင့္ မုဒိမ္းက်င့္မႈမ်ား အပါအ၀င္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ ျမန္မာတပ္မေတာ္က က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ စနစ္တက် အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ေတြ႕ရွိထားသည္ဟု အေမရိကန္က စက္တင္ဘာ ၂၄ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ကုလသမဂၢ အစည္းအေ၀းတစ္ရပ္အတြင္း အေမရိကန္က ဘဂၤါလီ(မူရင္း၌ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပ) မြတ္စလင္မ်ားအတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၈၅ သန္း ေထာက္ပံ့မည္ဟု ေၾကညာခဲ့ၿပီးမၾကာမီ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက အစီရင္ခံစာတစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန၏ ေလ့လာခ်က္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံတြင္ ဒုကၡသည္မ်ားအျဖစ္ ခိုလႈံေနေသာ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသည့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ၁၀၂၄ ဦးႏွင့္ ဧၿပီလအတြင္းက ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့မႈမ်ားအေပၚ အေျခခံၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႕မ်ားက တင္ျပခဲ့သည့္ အစီအရင္ခံစာမ်ားႏွင့္လည္း အေၾကာင္းအရာမ်ားအရ ကိုက္ညီခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

အေမရိကန္၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား အစုအလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ခံရမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပရာ၌ လူမ်ဳိးတံုး သတ္ျဖတ္မႈ သို႔မဟုတ္ လူမ်ဳိးစုလိုက္သုတ္သင္မႈဟူသည့္ စကားရပ္မ်ားကို အသံုးျပဳျခင္းအား ဂ႐ုျပဳေရွာင္ရွားခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။

“ဒီစစ္တမ္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ မၾကာေသးမီက ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြဟာ အလြန္အက်ဴး၊ အႀကီးအက်ယ္၊ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး လူအုပ္စုကို အၾကမ္းဖက္ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့႐ုံသာမက ေဒသခံ ဘဂၤါလီေတြကို ေမာင္းထုတ္ျခင္းဆီကို ဦးတည္သြားခဲ့ပံုရပါတယ္” ဟု အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန၏ ေထာက္လွမ္းေရးႏွင့္ သုေတသနဗ်ဴ႐ိုက ထုတ္ျပန္သည့္ အစီရင္ခံစာ၌ ေျပာၾကားထားသည္။

“တပ္မေတာ္စစ္ဆင္ေရးေတြရဲ႕ ပမာဏနဲ႔ အတုိင္းအတာဟာ သူတို႔အေနနဲ႔ ေကာင္းေကာင္းႀကိဳတင္စီမံထားၿပီး အကြက္ခ်လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာကို ေဖာ္ျပေနပါတယ္” ဟု အစီရင္ခံစာက ဆိုသည္။

“ေဒသတခ်ဳိ႕မွာ က်ဴးလြန္သူေတြဟာ အစုလုိက္အျပံဳလိုက္ ထိခိုက္မႈရလဒ္ကို ျဖစ္ေစမယ့္ နည္းဗ်ဴဟာေတြကို အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ သူတုိ႔ကို မီး႐ိႈ႕ဖို႔ လူေတြကို အိမ္ေတြထဲမွာ ပိတ္ထားတာမ်ဳိး၊ လူအုပ္ထဲကို ပစ္ခတ္မႈေတြမလုပ္မီ တစ္ရြာလံုးကို ၀ိုင္း၀န္းပိတ္ဆို႔ထားတာမ်ဳိးနဲ႔ ထြက္ေျပးတဲ့လူေတြ ရာနဲ႔ခ်ီၿပီး ပါလာတဲ့ သေဘၤာေတြကို ႏွစ္ျမႇဳပ္ပစ္တာမ်ဳိးေတြပါပဲ” ဟု အစီ ရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပသည္။

ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့သည့္ ဒုကၡသည္မ်ား အနက္ ၈၂ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ားကို တစ္ဦးခ်င္းအရ သက္ေသခံခဲ့ၿပီး ၅၁ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အစီရင္ခံခဲ့ၾကသည္ဟု အစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပသည္။

ကဲြျပားျခားနားသည့္ ရြာေပါင္းမ်ားစြာမွလာခဲ့ၾကေသာ သက္ေသမ်ားက တပ္မေတာ္သားမ်ားသည္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအား ၎တို႔၏ ေနအိမ္မ်ားထဲမွေန၍ အတင္းအဓမၼထြက္ေစခဲ့ၿပီး အလားတူမုဒိမ္းမႈမ်ားကုိ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကသည္ဟု အစီရင္ခံခဲ့ၾကေၾကာင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“အဒီေနာက္သူတုိ႔ဟာ ပိုၿပီးနည္းပါးတဲ့ အေရအတြက္ရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ေရြးခ်ယ္ပါတယ္။ ေလးေယာက္ ဒါမွမဟုတ္ ငါးေယာက္ေပါ့။ တခ်ဳ႕ိဒုကၡသည္ေတြလည္း  ၂၀ အထိ ေရြးတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ၁၅ ေယာက္အထိမ်ားတဲ့ စစ္သားေတြက အဲဒီအမ်ဳိးသမီးေတြကို အုပ္ဖဲြ႕မုဒိမ္းက်င့္ဖို႔ ကြင္းျပင္ေတြ၊ သစ္ေတာေတြ၊ အိမ္ေတြ၊ စာသင္ေက်ာင္းေတြ၊ ဗလီေတြ ဒါမွမဟုတ္ အိမ္သာေတြဆီ ေခၚသြားပါတယ္” ဟု အစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပသည္။

မုဒိမ္းက်င့္ခံရသူအမ်ားအျပားကို က်င့္ၿပီးတဲ့ေနာက္ သတ္ပစ္လိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခါတိုင္းေတာ့လည္း မဟုတ္ပါဘူး ဟု အစီအရင္ခံစာ၌ ေျပာၾကားထားၿပီး တပ္မေတာ္သားမ်ားသည္ အခ်ဳိ႕ေသာျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ အုပ္ဖဲြ႕မုဒိမ္းက်င့္ရန္အတြက္ အလွဆံုး မိန္းကေလးမ်ားကို တစ္အိမ္တက္ဆင္း ရွာေဖြခဲ့သည္ဟုလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျဖစ္ရပ္မ်ားအားလံုး၏ ၈၈ ရာခိုင္ႏႈန္းတြင္ သက္ေသမ်ားက တပ္မေတာ္သည္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ား၏ ေနာက္ကြယ္၌ ရွိခဲ့သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။ လူအနည္းငယ္က ၎တို႔သည္ ARSA က တပ္မေတာ္သားမ်ားကို တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္ကို ျမင္ခဲ့ေၾကာင္း  ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ARSA သည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာကလည္း တပ္မေတာ္စခန္းမ်ားကို တိုက္ခုိက္ခဲ့ျခင္းျဖင့္ စစ္ဆင္ေရးတစ္ရပ္ျဖစ္လာရန္ လႈံ႕ေဆာ္ခဲ့ေသာ အစၥလာမၼစ္ အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႕ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

Ref ; AFP

ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈကို ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း ထုတ္ျပန္မည္ျဖစ္ၿပီး လူမ်ဳိးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈဟူသည့္ စကားရပ္ကို သံုး/မသံုး ဆံုးျဖတ္ရျခင္း မရွိေသး

မိုက္ပြန္ပီယို(၀ဲ)ႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ၀မ္ယီ(ယာ) တို႔အား ၾသဂုတ္ ၃ ရက္က စင္ကာပူတြင္ ျပဳလုပ္ေသာ အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀း ေဘးဆြယ္ေဆြးေႏြးပဲြ၌ ေတြ႕ရစဥ္

ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ  အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈတစ္ရပ္ကို ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း ထုတ္ျပန္ရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈတြင္ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္က ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း ေၾကာက္မက္ဖြယ္ အေကာင္းဆံုး အစုအလိုက္အျပံဳလိုက္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈတစ္ရပ္အျဖစ္  ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအား သတ္ျဖတ္မႈ ျဖစ္ပြားျခင္း မတိုင္မီ ျမန္မာတပ္မေတာ္သည္ ႀကိဳတင္ႀကံရြယ္မႈႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကို ျပသခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္ဟု ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ ယင္းကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မုိက္ပြန္ပီယိုက မိန္႔ခြန္းတစ္ရပ္ေျပာၾကားရန္ စီစဥ္ထားမႈမတိုင္မီ ရက္အနည္းငယ္အလိုတြင္ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ အစိုးရအဖဲြ႕သည္ ယင္းကိစၥအား လူမ်ဳိးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈဟု ေခၚဆိုမည္လားဟူသည္ကို ဆံုးျဖတ္ရျခင္းမရွိေသးေၾကာင္း သိရသည္။

ပြန္ပီယို၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မူၾကမ္းတစ္ေစာင္ကို POLITICO က တစ္ဦးတည္း မူပိုင္အျဖစ္ ရရွိခဲ့ရာတြင္ ကြင္းျဖင့္၀ိုင္းထားေသာ “ဆံုးျဖတ္ရန္အတြက္ ဆိုင္းငံ့ထား” ဟူသည့္ စကားရပ္ကို အဆိုပါျဖစ္ရပ္အားမည္ သို႔ေခၚဆုိမည္ဟူသည္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ပြန္ပီယို၏ ေကာက္ခ်က္ေပးရန္ စာပိုဒ္၌ေတြ႕ရွိရသည္။

အဆုိပါေကာက္ခ်က္သည္ ထရန္႔အစိုးရအဖဲြ႕အတြင္း၌ အျပင္းအထန္ အျငင္းပြားခဲ့သည့္ အေၾကာင္းအရာတစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ လူမ်ဳိးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈဟူသည္ သီးျခားလူမ်ဳိးစု သို႔မဟုတ္ ဘာသာေရးအုပ္စု တစ္ရပ္လံုး သို႔မဟုတ္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းကို သုတ္သင္ရန္ ႀကိဳတင္ၾကံရြယ္ထားသည့္ အားထုတ္မႈ တစ္ရပ္အျဖစ္ အဓိပၸာယ္သတ္ မွတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းကဲ့သို႔သတ္မွတ္ပါက သတ္မွတ္ခံရသည့္ႏုိင္ငံကို အေမရိကန္အေနျဖင့္ အျပစ္ေပး အေရးယူေရး ေျခလွမ္းမ်ား လွမ္းရမည္ျဖစ္ၿပီး သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔သည္ ယင္းကိစၥအတြက္ စိတ္၀င္စားဟန္မျပေၾကာင္း သိရသည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနသည္ ပြန္ပီယိုအေနျဖင့္ အဆိုပါထုတ္ျပန္ခ်က္အား ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ မတိုင္မီ ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း ထုတ္ျပန္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ထားသည္။ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္သည္ ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသဆံုးခဲ့ၿပီး ၇၀၀,၀၀၀ ခန္႔ အိမ္နီးခ်င္းဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံအတြင္းသို႔ ထြက္ေျပးသြားခဲ့ရမႈ၏ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ျဖစ္သည္။

စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ၏ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပမည့္ အဆိုပါထုတ္ျပန္ခ်က္ကို ပြန္ပီယို ေျပာၾကားရန္ စီစဥ္ထားသည့္ မိန္႔ခြန္းမွတစ္ဆင့္ သို႔မဟုတ္ ျပည္သူမ်ားအတြက္ သီးျခားထုတ္ျပန္ခ်က္မွတစ္ဆင့္ ထုတ္ျပန္မည္လားဟူသည္ကို ကဲြကဲြျပားျပား သိရွိရျခင္းမရွိေသးေပ။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနမွ ငွားရမ္းခဲ့ေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ျဖစ္ပြားေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၌ အသက္မေသဘဲ က်န္ရစ္ခဲ့သူမ်ားထံမွ သက္ေသခံထြက္ဆိုခ်က္မ်ားကို စုေဆာင္းခဲ့ၾကၿပီး ရြာမ်ားမီး႐ိႈ႕ခံရေၾကာင္း၊ ကေလးမ်ားျမစ္ထဲသို႔ သို႔မဟုတ္ မီးေတာက္မ်ားအတြင္းသို႔ ပစ္သြင္းခံရေၾကာင္းႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အုပ္ဖဲြ႕မုဒိမ္းအက်င့္ခံခဲ့ရေၾကာင္း ၎တုိ႔က ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနမွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူတစ္ဦးက စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ၏ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကိုလည္းေကာင္း၊ ထြက္ေပၚလာသည့္ ပြန္ပီယို၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ တစ္စံုတစ္ရာကိုလည္းေကာင္း မွတ္ခ်က္ေပးရန္ ျငင္းဆုိခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ထရန္႔အစိုးရအဖဲြ႕မွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ‘sensitive but unclassified’ ဟု အမွတ္အသားျပဳထားေသာ ထုတ္ျပန္ခ်က္မူၾကမ္းသည္ အေျပာင္းအလဲမ်ားရွိႏုိင္ေသးေၾကာင္း သတိေပးခဲ့သည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ျဖစ္ရပ္မ်ားအား လူမ်ဳိးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈဟု အမည္တပ္ရန္ ေရွာင္ရွားေလ့ရွိခဲ့သည္။ ယင္းသို႔အမည္တပ္ျခင္းသည္ သေဘာတရား အရဆိုလွ်င္ အေမရိကန္အေနျဖင့္ (အထူးသျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနပါက) ႏုိင္ငံတကာဥပေဒေအာက္၌ ၾကား၀င္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ တာ၀န္ရွိေနေသာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။

အေမရိကန္ ပါ၀င္လက္မွတ္ထိုးထားေသာ လူမ်ဳိးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္၌ လူမ်ဳိးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈသည္  ႏိုင္ငံတကာဥပေဒေအာက္ရွိ ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ၿပီး လတ္မွတ္ေရးထိုးထားေသာ ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ယင္းကိစၥကို ကာကြယ္ရန္ႏွင့္ အျပစ္ေပးရန္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ ဟု ပါရွိသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ‘လူမ်ဳိးစုလိုက္ သုတ္သင္မႈ’ ဟူသည့္  စကားရပ္ကိုသာ သံုးစဲြခဲ့သည္။ ယင္းစကား လံုးမွာမူ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒအရ အနည္းငယ္ပို၍ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းသည့္ သေဘာရွိသည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန၏ ဥပေဒေရးရာဌာနခဲြက ျမန္မာတပ္မေတာ္၏ ၾကံရြယ္ခ်က္ကို အေမရိကန္အေနျဖင့္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္မည္လားဟူသည္ကို အာမမခံႏုိင္ေသာေၾကာင့္ လူမ်ဳိးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈဟု အမည္တပ္ျခင္းကို ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း အစိုးရအဖဲြ႕တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦး၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

ပြန္ပီယိုအေနျဖင့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခား ေရးဌာန၏ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမွ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အစီအရင္ခံစာကို အျပည့္အစံု ထုတ္ျပန္မည္လားဟူသည့္ အခ်က္မွာလည္း ေရေရရာရာ သိရွိရျခင္း မရွိေသးေပ။

သို႔ေသာ္ ထုတ္ျပန္ခ်က္မူၾကမ္းတြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရွိ ခေနာ္နီ ခေနာ္နဲ႔ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ား၌ ျပန္႔က်ဲေနသည့္ အသက္ရွင္ က်န္ရစ္သူ ၁၀၀၀ ေက်ာ္၏အေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားခ်က္မ်ားအား ျပတ္ျပတ္သားသား ေရးသားထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။

ပြန္ပီယိုအေနျဖင့္ မည္သည့္စကားရပ္ကို သံုးစဲြရန္ေရြးခ်ယ္သည္ျဖစ္ေစ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ က်န္ရစ္ေနဆဲ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအား ကာကြယ္ရန္အတြက္ အေမရိကန္က ျမန္မာႏုိင္ငံကို စစ္ေရးအရ စြက္ဖက္ရန္ကိစၥမွာ အႀကီးအက်ယ္ျဖစ္ႏုိင္ျခင္းမရွိဟု ဆိုသည္။

REF;POLITICO

ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ တံခါးပိတ္အစည္းအေ၀းက ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ဒုကၡသည္မ်ား ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာ ျပန္လာႏုိင္ေရး အဆင္ေျပေအာင္ျပဳလုပ္ေပးရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေတာင္းဆို

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ဒုကၡသည္မ်ား မိမိတို႔သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာ ျပန္လာႏုိင္ေရးအတြက္ အားထုတ္မႈမ်ားကို ျမႇင့္တင္ရန္ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီက ဇူလိုင္ ၂၃ ရက္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအား ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

အဖြဲ႕၀င္ ၁၅ ႏိုင္ငံပါ၀င္ေသာ တံခါးပိတ္ အစည္းအေ၀းတစ္ရပ္အတြင္း လူမႈေရးႏွင့္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအကူအညီမ်ား  ပို၍ေပးရန္ႏွင့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ဒုကၡသည္မ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္း၌ပင္ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရေသာသူမ်ားအား ရခိုင္ျပည္နယ္ရိွ ေနအိမ္မ်ားသို႔ ျပန္လာႏုိင္ေရးအကူအညီေပးရန္  ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

“လံုျခံဳေရးေကာင္စီ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံေတြက လူ႔အခြင့္အေရးအလြဲသံုးစားမႈေတြနဲ႔ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ စြပ္စြဲမႈေတြကို လြတ္လပ္ၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ အေရးႀကီးပံုကို ဆက္လက္ၿပီး အထူးျပဳေျပာၾကားပါတယ္” ဟု လံုျခံဳေရးေကာင္စီက ထုတ္ျပန္ေသာ ေၾကညာခ်က္၌ ေျပာၾကားထားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအထူး ကိုယ္စားလွယ္ ခရစၥတင္းရွာနာဘာဂ်န္နာက ထြက္ေျပးလာခဲ့ၾကသည့္ သိန္းႏွင့္ခ်ီေသာ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္သို႔ ျပန္လာႏုိင္ေရးကို အစိုးရက လိုလားသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဘာဂ်န္နာက “အစိုးရအာဏာပိုင္ေတြက သူတို႔ကို ျပန္ေခၚဖို႔ လိုလားတယ္လို႔ တကယ္ကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေၾကညာထားပါတယ္ဟု ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ သူက ရခိုင္ျပည္နယ္၌ လူနည္းစု မြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ လူမ်ားစု ဗုဒၶဘာသာ ၀င္မ်ားအၾကား တင္းမာမႈမ်ား ရိွေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း သတိေပးေျပာၾကားခဲ့သည္။

“အဲဒီလို သူတို႔က ျပန္လက္ခံဖို႔ လိုလားေပမယ့္ သူတို႔ ကိုယ့္သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္၊ ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာ၊ ဂုဏ္သိကၡာရိွရွိနဲ႔ ေရရွည္ခံတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ ျပန္လာရမွာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဘာဂ်န္နာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာအရပ္သားအစိုးရအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားသည္ အလြန္အျပဳသေဘာေဆာင္ေၾကာင္း၊ အလြန္ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းရိွေၾကာင္း၊ အလြန္ရင္းႏွီးမႈရိွေၾကာင္းလည္း ဘာဂ်န္နာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယခုျပႆနာအား ကိုင္တြယ္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏုိင္ငံတကာ၏ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈခံေနရေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို သတိျပဳမိသည္ဟုလည္း ဘာဂ်န္နာက ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုသလမဂၢအထူးကိုယ္စားလွယ္ ခရစၥတင္းရွာနာဘာဂ်န္နာသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္လက ယခုတာ၀န္ကို လက္ခံခဲ့ၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ႏွစ္ႀကိမ္တုိင္တိုင္ လာေရာက္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရိွ အျခားျပည္နယ္မ်ားသို႔လည္း သြားေရာက္ရန္ အစီအစဥ္ခ်ထားကာ စက္တင္ဘာလတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ထပ္မံလာေရာက္မည္ ျဖစ္သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ႏုိင္ငံမဲ့ လူနည္းစုအေပၚ မတရားဆက္ဆံခံရမႈကို ႐ႈတ္ခ်လ်က္ လက္နက္ကိုင္တုိက္ခိုက္မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားက နယ္စပ္ရိွ လံုျခံဳေရးစခန္းမ်ားကို တိုက္ခိုက္မႈမ်ားအား တံု႔ျပန္ေသာအားျဖင့္ လြန္ခဲ့သည့္ တစ္ႏွစ္ခန္႔တြင္ ျမန္မာတပ္မေတာ္က စစ္ဆင္ေရးတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဘဂၤါ လီမြတ္စလင္ ၇၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္သည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံအတြင္းသို႔ ထြက္ေျပးသြားခဲ့ၾကသည္။

Ref ; AFP

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားသည္ သမာသမတ္က်ျခင္း သို႔မဟုတ္ ယံုၾကည္ရျခင္းမရွိဟု ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီ ေျပာၾကား

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား (မူရင္း၌ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ) အေပၚ ႏွိပ္ကြပ္မႈမ်ားအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတစ္ေလွ်ာက္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ပဋိပကၡမ်ားတြင္ ပါ၀င္ႀကိဳးကိုင္ခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲခံထားရသူမ်ားကို တရား စြဲဆိုရန္ႏွင့္ စြပ္စြဲမႈမ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ အာမခံထားေသာ္လည္း ယံုၾကည္ရမႈ သို႔မဟုတ္ သမာသမတ္က်မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အနိမ့္ဆံုးစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ပင္ ကိုက္ညီရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့သည္ဟု ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီက ဇြန္ ၁၈ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“၀င္ေရာက္ခြင့္ကို အဆက္မျပတ္ ျငင္းဆိုမႈေတြေၾကာင့္ OHCHR၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး မစ္ရွင္အဖြဲ႕ေတြက အေ၀းေရာက္ ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းကိုသာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရပါတယ္” ဟု ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီးက ဇိရာအက္ဟူစိန္က ၃၈ ႀကိမ္ေျမာက္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အစည္းအေ၀း အဖြင့္မိန္႔ခြန္းႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကမၻာ့ေနာက္ဆံုးအေနအထား အစီရင္ခံမႈ၌ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီသည္ ဒုကၡသည္မ်ားအား ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပန္လည္လက္ခံစဥ္အတြင္း လက္ေတြ႕ ေျမျပင္၌ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အေနအထားအား ေစာင့္ၾကည့္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း အထူးျပဳေျပာၾကားခဲ့သည္။

“နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာပါ စာသားအရ ျမန္မာအစိုးရဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေန ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရးအတြက္ UNDP ၊ UNHCR တို႔နဲ႔ သေဘာတူထားပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ နယ္ေျမေတြက လက္ေတြ႕ေျမျပင္မွာ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥကို စဥ္ဆက္မျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတာေတြ မရွိဘဲ ျပန္လည္လက္ခံတာေတြကို မလုပ္သင့္ဘူးလို႔ ကြၽန္ေတာ္ ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားလိုပါတယ္” ဟု ဇိရာအက္အယ္ဟူစိန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref ; The Daily Star

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား ျပန္လာေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ကုလသမဂၢအား ရခိုင္ျပည္နယ္သို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ၀င္ေရာက္ခြင့္ျပဳမည္

သိန္းႏွင့္ခ်ီေသာ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္လက္ခံပံုႏွင့္ပတ္သက္၍ လအတန္ၾကာ အျငင္းပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ျမန္မာအစိုးရက ပဋိပကၡျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္သို႔ ၀င္ေရာက္ခြင့္ျပဳရန္ ေမ ၃၁ ရက္တြင္ အာမခံခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ဘဂၤါ လီ မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ ၇၀၀,၀၀၀ ခန္႔ကို ထြက္ေျပးေစခဲ့သည့္ တပ္မေတာ္စစ္ဆင္ေရး တစ္ရပ္ၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္းရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္သို႔ ၀င္ေရာက္ခြင့္ကို အႀကီးအက်ယ္ ပိတ္ဆို႔ထားခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢႏွင့္ အေမရိကန္တုိ႔က ျမန္မာတပ္မေတာ္၏ စစ္ဆင္ေရးကို လူမ်ဳိးစုလိုက္ သုတ္သင္မႈဟု အမည္တပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာတပ္မေတာ္က ယင္းသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကို တိုက္ခိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလက ျမန္မာ ႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတုိ႔သည္ ဒုကၡသည္ မ်ား ျပန္လည္လက္ခံေရး သေဘာတူညီခ်က္ တစ္ရပ္ကို လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ၾကေသာ္လည္း ယခုအထိ ဒုကၡသည္ ဒါဇင္အနည္းငယ္မွ်သာ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာၿပီး အမ်ားစုက ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ရေရးကို ေတာင္းဆုိေနၾကသည္ဟု ဆုိသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ေျမျပင္အေနအထားမ်ားသည္ ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာ မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ ျပန္လာေရးအတြက္ အသင့္မျဖစ္ေသးေၾကာင္း ကုလသမဂၢက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေမ ၃၁ ရက္သေဘာတူညီခ်က္ မူၾကမ္းသည္ ကုလသမဂၢေအဂ်င္စီမ်ားအား  ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ရန္ ခြင့္ျပဳထားသည္။ ယင္းတြင္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ၌ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ပိုင္း  ၀င္ေရာက္ခြင့္မျပဳေတာ့သည့္ ဒုကၡသည္မ်ား၏ မူရင္းေနရာမ်ားႏွင့္ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာ ဖြယ္ရွိေသာ ေနရာမ်ားလည္း ပါ၀င္သည္ဟု ဆုိသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ ၀င္ေရာက္ခြင့္တြင္ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ ေအဂ်င္စီကို ေျမျပင္ အေျခအေနရပ္မ်ားအား ေလ့လာစံုစမ္းခြင့္ႏွင့္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးျခင္းတုိ႔လည္း ပါ၀င္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက ၎တုိ႔အေနျဖင့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအား ျပန္လည္လက္ခံရန္ အဆင္သင့္ရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ၾကန္႔ၾကာေနျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ မည္သူ႔တြင္ တာ၀န္ရွိသနည္းဟု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံႏွင့္ အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲေျပာဆုိမႈမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ရွိသည္။

သို႔ေသာ္ ေ၀ဖန္သူမ်ားက သေဘာတူညီခ်က္အသစ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ႐ုိးသားမႈႏွင့္ အတုိင္းအတာကို ေမးခြန္းထုတ္လ်က္ရွိသည္။

ယခုသေဘာတူညီခ်က္မူၾကမ္းသည္ ကုလသမဂၢေအဂ်င္စီမ်ားအား လြတ္လပ္စြာ ၀င္ေရာက္ခြင့္ျပဳေရးကို ျမန္မာအစိုးရက တစ္ေလွ်ာက္လံုး ျငင္းဆုိခဲ့မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီးသေဘာေဆာင္ေသာ အက်ဳိးဆက္မ်ား ရပ္တန္႔သြားေစေရးကို အေထာက္အကူျပဳသည့္ အခြင့္အလမ္းတစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ (HRW)  ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ သုေတသနမွဴး ရစ္ခ်္ေ၀ယာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ဒါေပမဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ စစ္ေဆးေစာင့္ၾကည့္မႈေတြ ျပဳလုပ္ဖုိ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ဖြင့္ေပးဖုိ႔ ဆႏၵရွိတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကေနတစ္ဆင့္ ျမန္မာအစိုးရက ေဖာ္မျပႏိုင္ဘူးဆုိရင္ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ဟာ ေရးထားတဲ့စကၠဴေလာက္ေတာင္ တန္ဖိုးရွိမွာမဟုတ္ပါဘူး” ဟု ရစ္ခ်္ေ၀ယာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ARSA ၏ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားႏွင့္ အျခား ပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္ေနသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္အတြက္ လြတ္လပ္ေသာအဖြဲ႕ ဖြဲ႕မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာအစုိးရကလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ARSA ဟူသည္မွာ ၾသဂုတ္လအတြင္းက တုိက္ခိုက္မႈမ်ားေဆာင္ရြက္ၿပီး နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ တစ္ဒါဇင္ခန္႔ကို သတ္ျဖတ္ခဲ့သည့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ကို ရည္ညႊန္းျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက ဖြဲ႕စည္းထားေသာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္အဖြဲ႕ကို ႏုိင္ငံတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ခြင့္ျပဳရန္ ျငင္းဆုိခဲ့ၿပီး ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးကြၽမ္းက်င္သူ ယန္ဟီးလီကိုပါ ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ လံုျခံဳေရးတပ္မ်ားက ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့သည္ဟူသည့္ စြပ္စြဲခ်က္ အားလံုးနီးပါးကို ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုး (ICC) သည္ ၎အေပၚ တရားစီရင္ပိုင္ခြင့္မရွိဟု ဆုိကာ ပဋိပကၡႏွင့္ပတ္သက္၍ ICC က စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ စတင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈတစ္ရပ္အားလည္း ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢအထူးကိုယ္စားလွယ္အသစ္ ခရစၥတင္းရွာရနာဘာဂန္နာသည္ လံုျခံဳေရးေကာင္စီမွကိုယ္စားလွယ္မ်ား လာေရာက္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ဒုကၡသည္ အက်ပ္အတည္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးရန္ ပထမဆံုးအျဖစ္ ဇြန္လအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ လာေရာက္ရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

Ref; AFP

ဘဂၤါလီ အက်ပ္အတည္းအတြက္ ICC တရားသူႀကီးမ်ား တံခါးပိတ္ေဆြးေႏြးမည္

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား အစုအျပံဳလိုက္ ထြက္ေျပးမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ခြင့္ျပဳမည္ မျပဳမည္ကို လာမည့္လတြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈခံုရံုး (ICC) မွ တရားသူႀကီးမ်ားက တံခါးပိတ္ ေဆြးေႏြးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ICC ၏ ဥကၠ႒တရားသူႀကီး ပီတာကိုဘတ္စ္ ကၿပီးခဲ့သည့္ ေမ ၁၁ တြင္ အမိန္႔ထုတ္ထားေၾကာင္း AFP က ယင္းအမိန္႔ကို ကိုကားၿပီး ေမ ၁၄ တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ဇြန္ ၂၀ တြင္ ICC ၏ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ ဖာတိုအိုဗင္ဆူဒါသည္ တရားသူႀကီး သံုးဦးေရွ႕ေမွာက္တြင္ လာေရာက္ ေဆြးေႏြးရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပီတာကိုဘတ္စ္က ယင္းအမိန္႔တြင္ ေျပာၾကားထားသည္။

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား ေနရပ္ေရႊ႕ေျပာင္းရမႈသည္ လူသားခ်င္း ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္း ျဖစ္ မျဖစ္ကို စံုစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ေပးရန္ ICC ၏ တရားသူႀကီးမ်ားကို အဆံုးအျဖတ္ေပးရန္ ဗင္ဆူဒါက ၿပီးခဲ့သည့္လတြင္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ICC တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားေသာ ႏိုင္ငံမဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ယင္းေတာင္းဆိုခ်က္သည္ တရားေရးဆိုင္ရာအရ ရႈပ္ေထြးေသာ ေတာင္းဆိုခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္တြင္ သည္ဟိဂ္၌ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ICC သည္ လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈ အပါအ၀င္ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံမ်ား၏ တရားရံုးမ်ားက အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ မတတ္ႏိုင္ေသာ သို႔မဟုတ္ မေဆာင္ရြက္လိုေသာ အဆိုးဆံုးရာဇ၀တ္မႈမ်ားအတြက္ အေရးယူေဆာင္ရြက္သည့္ တရားရံုးျဖစ္သည္။

ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႕၀င္မ်ား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံရိွ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသို႔ သြားေရာက္

ဧၿပီ ၂၉ ရက္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ဘန္ဒါဘန္ခ႐ိုင္ထဲမွ တြမ္ဘ႐ူသို႔ ေရာက္ရွိေနၾကသည့္ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕၀င္မ်ားအား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ေစာင့္တပ္ရင္း ၃၄ မွ တပ္မွဴးတစ္ဦးက ရွင္းလင္းေျပာျပေနစဥ္ (Photo: AFP)

ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီမွ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕သည္ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ေဒသတစ္ေလွ်ာက္၌ ေနထိုင္ေနၾကေသာ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ဒုကၡသည္မ်ားထံသို႔ ဧၿပီ ၂၉ ရက္က လာေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ လံုျခံဳေရးေကာင္စီသည္ ကမၻာ့အဆိုးရြားဆံုး ဒုကၡသည္ အက်ပ္အတည္းတစ္ခုျဖစ္လာေသာ ဘဂၤါလီအေရးအေပၚ တံု႔ျပန္ရန္ ေလ့လာခ်ိန္ဆေနစဥ္ ယခုခရီးစဥ္ ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုခရီးစဥ္အတြင္း ကုလသမဂၢကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္စခန္းမ်ား၌ ရွိၾကေသာ ဒုကၡသည္မ်ားကို ေမးျမန္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ၾကမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းေနာက္ အဆိုပါအဖြဲ႕သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဆက္လက္သြားေရာက္ၿပီး အရပ္သားအစိုးရအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုမည္ဟု သိရသည္။ လံုျခံဳေရးေကာင္စီသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားကို ေဘးကင္းစြာေနရပ္သို႔ ျပန္ခြင့္ျပဳရန္ ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္းေနျခင္းျဖစ္သည္။

ယခုေရာက္လာသည့္ အဖြဲ႕ထဲ၌ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႕၀င္ ၁၅ ႏိုင္ငံမွ သံတမန္ ၂၆ ဦး ပါ၀င္သည္ဟု သိရသည္။ ထိုအဖြဲ႕သည္ ဘဂၤါလီ ၆၀၀၀ ေက်ာ္ေနထိုင္ၾကေသာ ကိုနာပါရာဒုကၡသည္စခန္းသို႔ ဦးစြာသြားေရာက္မည္ဟု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး မိုဟာမက္အဘူကယ္လမ္က ေအအက္ဖ္ပီသတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ (UNSC) ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕သည္ ရခိုင္အေရးတြင္ သားေကာင္ျဖစ္ခဲ့ရသည့္ အမ်ဳိးသမီးအခ်ဳိ႕ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုစကားေျပာခဲ့ၿပီး ဘဂၤါလီလူႀကီးပိုင္းအခ်ဳိ႕ႏွင့္လည္း ေတြ႕ခဲ့သည္ဟု ထိုဒုကၡသည္စခန္းမွ ဘဂၤါလီေခါင္းေဆာင္ ဒီမိုဟာမက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီမွာေနတာဟာ အသက္မေသဖို႔အတြက္ျဖစ္ေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေျမကို ျပန္သြားဖို႔ အရမ္းကို စိတ္အားထက္သန္ေနတဲ့အေၾကာင္း၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔လံုျခံဳေရးအတြက္ ကုလသမဂၢက အာမခံေပးဖို႔အေၾကာင္း သူတို႔ကိုေျပာခဲ့ပါတယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။

ထို႔ေနာက္၌ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕သည္ ကူတူပေလာင္ ဒုကၡသည္စခန္းသို႔ ဆက္လက္သြားေရာက္မည္ျဖစ္သည္။ အဆိုပါခရီးစဥ္မတိုင္မီက ယင္းစခန္းတြင္ ဘဂၤါလီရာေပါင္းမ်ားစြာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ၎တို႔၏ အခြင့္အေရးမ်ားျပန္ရရွိရန္ လုပ္ေဆာင္ေပးေရးအတြက္ ဆႏၵျပမႈတစ္ခု လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ ထိုဆႏၵျပမႈကို ရဲမ်ားက ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ရွင္းလင္းခဲ့သည္ဟု ယင္းေနရာတြင္ရွိေနေသာ ေအအက္ဖ္ပီ သတင္းေထာက္တစ္ဦးက ဆိုသည္။

“႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ဳိးႏြယ္စုဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈကို ျပန္လိုခ်င္ပါတယ္။ သိမ္းဆည္းခံခဲ့ရတဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေျမေတြ၊ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြကိုလည္း ျပန္လိုခ်င္ပါတယ္။ လံုျခံဳမႈလည္းရခ်င္ပါတယ္” ဟု ဘဂၤါလီေခါင္းေဆာင္ မိုဟီဘူလာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ၎တို႔ကို ရခိုင္ျပည္နယ္သို႔ ျပန္ပို႔မည့္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အေျခအေန ၁၄ ခ်က္ကို ယခု ကုလသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕သို႔ တင္ျပမည္ဟု သိရသည္။

ကူ၀ိတ္၊ ၿဗိတိန္၊ ပီ႐ူးတို႔ ဦးေဆာင္ေသာ ကုလသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕၏ ေလးရက္ၾကာ ခရီးစဥ္အတြင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွိတ္ဟာစီနာႏွင့္ေတြ႕ဆံုမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။ ထို႔ျပင္ ၎တို႔သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲ၌လည္း ပဋိပကၡျဖစ္ပြားစဥ္က မီး႐ႈိ႕ခံခဲ့ရေသာ ေက်းရြာတို႔၏ အၾကြင္းအက်န္မ်ားကို ရဟတ္ယာဥ္ျဖင့္ ေ၀ဟင္မွ လိုက္လံၾကည့္႐ႈမည္ဟု သိရသည္။

ယခုခရီးစဥ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို နာမည္တပ္ကာ အရွက္ရေစရန္ ရည္ရြယ္ျခင္း မဟုတ္ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက အေျခအေနမ်ားအား ေျဖရွင္းမႈအေပၚ စိတ္၀င္တစား ေစာင့္ၾကည့္ေနသည့္အေၾကာင္း ျမန္မာတို႔ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိေစရန္အတြက္ျဖစ္သည္ဟု ကူ၀ိတ္သံတမန္ မန္ဆြယ္အယ္အိုတိုင္ဘီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ NVC ကတ္ ကုိင္ေဆာင္ထားသူမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အစုိးရက ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား ေလွ်ာ့ခ်ေပးခဲ့ၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလုံး လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း သိရ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ဧၿပီ ၁၉ ရက္က ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအး ဦးေဆာင္ေသာ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည့္ ခရီးစဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ မီဒီယာမ်ားအား ရွင္းလင္းေျပာၾကားေနစဥ္

ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ National Verification Card (NVC) ကတ္ ကုိင္ေဆာင္ထားသူမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အစုိးရက ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား ေလွ်ာ့ခ်ေပးခဲ့ၿပီး တစ္ႏိုင္ငံလုံး လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

NVC ကတ္ ကုိင္ေဆာင္ထားသူမ်ားအား လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ ရရွိရန္အတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီးဌာနမွ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးက ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟုိဌာန (NRPC) ၌ ဧၿပီ ၁၉ ရက္က ျပဳလုပ္သည့္ လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအး ေခါင္းေဆာင္ေသာ ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ ဧၿပီ ၁၁ ရက္မွ ၁၃ ရက္အထိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ ေကာ့ခ္ဘဇားႏွင့္ ဒါကာသုိ႔ သြားေရာက္ခဲ့သည့္ ခရီးစဥ္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးက အထက္ပါကဲ့သုိ႔ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ Freedom of Movement ရဖုိ႔အတြက္ကုိ အခုနက ကြၽန္ေတာ္ေျပာခဲ့တဲ့အတုိင္းပဲ NVC ကတ္ ကုိင္ေဆာင္ထားရင္ Freedom of Movement ရမယ္။ အရင္တုန္းကေတာ့ ဒီကိစၥေတြမွာ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က မစၥတာအာနန္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္တာလည္း ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ မူလ ၂၀၁၆ စၿပီးေတာ့ ရခုိင္မွာရွိတဲ့ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ ဖြံၿဖိဳးေရးဗဟုိေကာ္မတီမွာ လုပ္ေနတဲ့လုပ္ငန္းေကာ္မတီေတြရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္လည္း ျဖစ္တယ္။ အဲဒါဘာလဲဆုိေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြေလွ်ာ့ဖုိ႔ လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ေတြရဖုိ႔။ ဘယ္လုိရမလဲဆုိေတာ့ အနိမ့္ဆုံး NVC ကတ္ ကုိင္ေဆာင္ထားတဲ့သူသည္ လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ ရရမယ္ဆုိတဲ့ဟာကုိ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ၾကားမွပဲ အျဖစ္အပ်က္ေတြက ျဖစ္ေနတယ္။ အခုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ NVC ျဖစ္စဥ္ကုိ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ခ်ျပပါ့မယ္။ အဲဒီကတ္ကုိင္ထားတဲ့သူေတြကို လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ရဖုိ႔အတြက္ကုိ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က သက္ဆုိင္ရာလုံျခံဳေရးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး အကုန္လုံးေဆြးေႏြးတုိင္ပင္ၿပီးၿပီ။ ဒီကတ္ ကုိင္ေဆာင္ထားလုိ႔ရွိရင္ နဂုိကရွိခဲ့တဲ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြကုိ ေလွ်ာ့ခ်လုိက္ၿပီ။ လ၀ကဆုိတာ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးက ပုံစံ ၄ ကုိျဖည့္လုိက္တာနဲ႔ ျဖည့္ၿပီးရင္ သြားခ်င္တဲ့ေနရာ သြားလုိ႔ရၿပီ။ အဲလုိပုံစံမ်ဳိး ျဖစ္သြားပါၿပီ။ ဒါကုိ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ မေန႔ကပဲ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အဲဒီေနရာကုိေရာက္ခဲ့ေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့ေတာ့ အဲဒီအခြင့္အေရး ရၿပီလားလုိ႔ေမးေတာ့ လက္ေတြ႕ရၿပီဆုိတဲ့ စကားကုိရခဲ့ပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာ ၀င္းျမတ္ေအးက ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၌ ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးက NVC ကတ္ ကုိင္ေဆာင္ပါက လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးက တရား၀င္ထုတ္ျပန္ထားသည့္ အခ်က္ရွစ္ခ်က္ကုိ အျပည့္အ၀ ရရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အာမခံခ်က္ရွိေၾကာင္း ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

“Citizen ေလွ်ာက္လုိ႔ရွိရင္ အခုနေျပာတဲ့ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈလမ္းစဥ္ထဲ ၀င္လုိက္တာနဲ႔ NVC ကတ္ကုိင္ၿပီးၿပီ။ ကုိင္ၿပီးတာနဲ႔ ဒီႏုိင္ငံသားျဖစ္ဖုိ႔ ထုိက္တဲ့ဥပေဒအရ ျဖစ္ထုိက္တဲ့လူ ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္က ငါးလလုိ႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ငါးလအတြင္းမွာ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကုိလည္း ဒီအတုိင္းကုိပဲ Exercise လုပ္ေနတယ္။ တကယ္ပဲငါးလအတြင္းမွာ ရတဲ့လူေတြရွိတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အခုလက္ရွိရွိေနတဲ့ ဥပေဒအတုိင္းပဲ သြားရမွာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးက ဆုိသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဘက္မွ ေပးပုိ႔လာသည့္ ၈၀၃၂ ဦး၏စာရင္းႏွင့္ ျဖည့္စြက္ထားေသာပုံစံမ်ားမွာ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား သေဘာတူညီထားေသာ Physical Arrangement ပါ ေဖာင္ပုံစံအတုိင္းမဟုတ္ေၾကာင္း၊ ၎တုိ႔ ဆႏၵအေလ်ာက္ ျပန္လာလုိေၾကာင္း ေဖာ္ျပလက္မွတ္ ေရးထုိးထားမႈ၊ လက္ေဗြပုံစံႏွင့္ ဓာတ္ပုံမ်ား ပါ၀င္ျခင္းမရွိေၾကာင္း၊ ျမန္မာဘက္အေနျဖင့္ ၎ပုံစံမ်ားကုိ စိစစ္ရန္ခက္ခဲေၾကာင္းလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္သုိ႔ အသိေပးခဲ့ေၾကာင္း ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးက ေျပာၾကားထားသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ျပန္လည္လက္ခံမည့္သူမ်ားအား NVC ကတ္ထုတ္ေပးမည္ျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ ေလွ်ာက္ထားပါက ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသားဥပေဒႏွင့္အညီ ႏုိင္ငံသားအဆင့္အတန္း သတ္မွတ္ေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာနမွ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးသိန္းေဆြက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၂၈ ရက္က မီဒီယာမ်ားကုိ ေျပာၾကားထားသည္။

“ဒီကေန ထြက္ေျပးသြားတဲ့သူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပန္လည္လက္ခံတဲ့သူေတြပါပဲ။ အဲဒီသူေတြကုိ NVC ထုတ္ေပးဖုိ႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။ NVC ထုတ္ၿပီးသြားရင္ သူတုိ႔ေတြအေနနဲ႔ ဆႏၵရွိတယ္ဆုိရင္ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ ေလွ်ာက္ထားတယ္ဆုိရင္ ၁၉၈၂ ဥပေဒနဲ႔အညီ သူတုိ႔ရရွိႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံသားအဆင့္အတန္းကုိ သတ္မွတ္ေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၀န္ႀကီးဦးသိန္းေဆြက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထုိ႔ျပင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသုိ႔ ထြက္ေျပးသြားသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ေနခဲ့သူမ်ားအား ႏွစ္ႏုိင္ငံ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ပါအတုိင္း အျမန္ဆုံးျပန္လည္လက္ခံရန္ ဆႏၵရွိေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးက သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၌ ေျပာၾကားသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ၁၀၀၀၀၀ အား လာမည့္ဇြန္တြင္ ကြၽန္းတစ္ကြၽန္း၌ ေနရာျပန္လည္ခ်ထားမည္

Photo:AFP

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ၁၀၀၀၀၀ ခန္႔အား လာမည့္ဇြန္တြင္ ႏုိင္ငံေတာင္ဘက္ ကမ္း႐ိုးတန္းအလြန္ရွိ လူသူကင္းမဲ့ေသာ ကြၽန္းစုတစ္ခု၌ ေနရာျပန္လည္ခ်ထားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သဘာ၀ေဘး စီမံခန္႔ခဲြေရးဆုိင္ရာ အတြင္းေရးမွဴး ရွာကာမယ္က ဧၿပီ ၄ ရက္တြင္ ဒါကာ၌ ကုလသမဂၢေအဂ်င္စီမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ကမွ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္၌ ေပၚထြက္လာခဲ့ေသာ ႏုန္းမ်ားျဖင့္ ျပည့္ေနသည့္ကြၽန္းစုျဖစ္သည့္ ဘာရွန္ခ်ာတြင္ ဒုကၡသည္ ၅၀၀၀၀ ခန္႔အတြက္ ခုိလံႈစရာမ်ားကို တည္ေဆာက္ထားေၾကာင္း၊ က်န္ေသာခိုလံႈစရာေနရာမ်ားအား ႏွစ္လအတြင္း တည္ေဆာက္ၿပီးစီးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကာမယ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒုကၡသည္မ်ားအား ေနရာျပန္လည္ခ်ထားရန္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ စတင္အဆိုျပဳခ်ိန္ကတည္းက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေ၀ဖန္မႈမ်ား ၾကံဳခဲ့ရၿပီး ဇြန္လပထမသီတင္းပတ္တြင္ ေနရာျပန္လည္ခ်ထားမႈကို စတင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကာမယ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ ႀကီးမားေသာခုိလံႈစရာေနရာ ၁၄၄၀ ေက်ာ္ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရတပ္က ေမ ၃၁ ရက္မတုိင္မီ ၿပီးစီးေအာင္ တည္ေဆာက္မည္ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထိုကြၽန္းစုသည္ ဒီေရတက္မႈမ်ားႏွင့္ မုတ္သံုမုန္တုိင္းမ်ား၏ဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရန္အတြက္ ေရတပ္က ယင္းဒုကၡသည္စခန္းအနားတစ္ေလွ်ာက္ တမံမ်ားေဆာက္ျခင္း၊ ေျမနိမ့္ပိုင္းမ်ားအား ေျမဖို႔ျခင္းတို႔ကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ေနသည္။ ျမန္မာမွ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား အစုလိုက္အျပံဳလုိက္သည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ ၀င္ေရာက္လာခဲ့ၿပီးေနာက္ ထိုဒုကၡသည္မ်ားကို ကြၽန္းစုတြင္ ေနထုိင္ႏုိင္ေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ရန္ ေဒၚလာသန္း ၂၈၀ ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ၿပီးခဲ့ေသာ ႏို၀င္ဘာတြင္ ခဲြေ၀သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

မုတ္သံုရာသီ နီးကပ္လာေနခ်ိန္တြင္ ထိခိုက္ခံစားရႏိုင္ေျခ အျမင့္ဆံုးဒုကၡသည္မ်ားအား ၎တုိ႔ဆႏၵရွိပါက စစ္တေကာင္းဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ အေနာက္ဘက္ရွိ ကြၽန္းငယ္တစ္ခုသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ႏိုင္ရန္ ကမ္းလွမ္းမည္ဟု ကာမယ္က ေျပာခဲ့သည္။