အီရန္ႏွင့္ ဗင္နီဇြဲလားတုိ႔၏ ေရနံထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္းျခင္းေၾကာင့္ အိုပက္အစည္းအေ၀းတြင္ ထုတ္လုပ္မႈတုိးျမႇင့္ေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အဓိကထား ေဆြးေႏြးႏိုင္ဟု IEA ေျပာၾကား

ဇြန္ ၁၀ ရက္က ျပင္သစ္အေနာက္ေျမာက္ပိုင္း၌ ျပင္သစ္ေရနံကုမၸဏီႀကီး Total ၏ ေရနံသန္႔စင္စက္႐ံုကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

အီရန္ႏွင့္ ဗင္နီဇြဲလားတြင္ ေရနံထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္းသြားျခင္းေၾကာင့္ အိုပက္ႏွင့္ ႐ုရွားတို႔သည္ ယခုလေႏွာင္းပိုင္း အစည္းအေ၀းတြင္ ထုတ္လုပ္မႈတုိးျမႇင့္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အဓိကထား ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ စြမ္းအင္ေအဂ်င္စီ (IEA) က ဇြန္ ၁၃ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေရာင္းလိုအား က်ဆင္းသြားေသာ္လည္း ေရနံေစ်းကြက္သည္ လာမည့္ႏွစ္အထိ တည္ၿငိမ္ဖြယ္မရွိေသးေၾကာင္း IEA က သတိေပးခဲ့သည္။ ဗင္နီဇြဲလားတြင္ ႏုိင္ငံေရး အက်ပ္အတည္းနက္႐ိႈင္းေနမႈႏွင့္ အေမရိကန္က အီရန္ကို ျပန္လည္ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားေၾကာင့္ ထိုႏွစ္ႏုိင္ငံ၏ ေရနံထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္းသြားခဲ့သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏ်ဴကလီးယားသေဘာတူညီခ်က္မွ အေမရိကန္က ႏုတ္ထြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ေမလတြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။ ထုိ႔ျပင္ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲႏွင့္ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေရနံေစ်းႏႈန္းသည္ မၾကာေသးခင္ႏွစ္မ်ားအတြင္း အျမင့္ဆံုးအထိ ေရာက္ရွိသြားခဲ့ၿပီး ထုိေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပန္လည္က်ဆင္းသြားခဲ့သည္။ ေမလေႏွာင္းပိုင္းက Brent ေရနံေစ်းႏႈန္း အညႊန္းကိန္းသည္ ေဒၚလာ ၈၀ အထိ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ ယခုအခါ ၇၅ ေဒၚလာ ၀န္းက်င္၌ ကုန္သြယ္ေနသည္။ West Texas Intermediate ေရနံေစ်းႏႈန္းအညႊန္းကိန္းသည္ ေမလေႏွာင္းပိုင္းက ၇၂ ဒသမ ၂၄ ေဒၚလာအထိ ျမင့္တက္သြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ယခုအခါ ၆၆ ေဒၚလာ၀န္းက်င္သို႔ ျပန္လည္က်ဆင္းခဲ့သည္။

အိုပက္ႏွင့္႐ုရွားတုိ႔သည္ ေရာင္းလိုအား ပိုလွ်ံမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္အတြက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္လုပ္မႈေလွ်ာ့ခ်ရန္ အတူတကြ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ဗီယင္နာသေဘာတူညီခ်က္ဟု ေခၚၾကေသာ ထုိသေဘာတူညီခ်က္ကို ေရနံထုတ္လုပ္သူမ်ားက ေျပာင္းလဲလိုၾကဖြယ္ရွိေၾကာင္း မၾကာေသးခင္ သီတင္းပတ္မ်ားအတြင္း ေရနံထုတ္လုပ္သည့္ ႏုိင္ငံမ်ား၏ ေၾကညာခ်က္ကို ကိုးကားၿပီး ပါရီအေျခစိုက္IEA က သတိေပးခဲ့သည္။

၀ယ္လိုအားကို ထိခိုက္ႏုိင္ၿပီး ကမၻာ့စီးပြားေရးတုိးတက္မႈကို သက္ေရာက္ႏုိင္ေသာ ေရနံေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈသည္ မၾကာမီ က်ဆင္းမည္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္း IEA က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ေရနံ၀ယ္လိုအားသည္  တစ္ရက္လွ်င္ စည္ ၁ ဒသမ ၄ သန္းရွိမည္ဟု IEA က ခန္႔မွန္းခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေရနံေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္မႈႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ အလားအလာတုိ႔ေၾကာင့္ ၀ယ္လိုအားက် ဆင္းႏိုင္သည့္ အလားအလာရွိေၾကာင္း IEA က သတိေပးခဲ့သည္။ လာမည့္ႏွစ္ကုန္တြင္ အီရန္ႏွင့္ ဗင္နီဇြဲလားတုိ႔၏ ေရနံထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္းျခင္းေၾကာင့္ ကမၻာ့ေရနံထုတ္လုပ္မႈ သည္ တစ္ရက္စည္ ၁ ဒသမ ၅ သန္းထိ က်ဆင္းႏိုင္ေၾကာင္း IEA က ခန္႔မွန္းခဲ့သည္။ အ႐ႈံးကာမိရန္အတြက္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွ အိုပက္အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားသည္ တစ္ရက္လွ်င္ ေရနံစည္ ၁ ဒသမ ၁ သန္းထိ ကာလတုိ တုိးျမႇင့္ထုတ္လုပ္မႈကို ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေၾကာင္း IEA က ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref; AFP

ဗင္နီဇြဲလားက အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္အေနႏွင့္ ဖမ္းဆီးထားေသာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ဇနီးကို ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့

ေမ ၂၆ ရက္က အိမ္ျဖဴေတာ္ရွိ ဘဲဥပံု႐ံုးခန္းအတြင္း ေတြ႕ရေသာ ဂ်ဳိရွာေဟာ့ (၀ဲ) ႏွင့္ အေမရိကန္သမၼတထရန္႔တို႔အား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ဗင္နီဇြဲလား အက်ဥ္းေထာင္တစ္ခုတြင္ ႏွစ္ႏွစ္ၾကာ ထိန္းသိမ္းခံထားရၿပီးေနာက္ ျပန္လြတ္လာေသာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား တစ္ဦးႏွင့္ ၎၏ ဇနီးသည္ ေမ ၂၆ ရက္က အိမ္ျဖဴေတာ္တြင္ သူရဲေကာင္းအျဖစ္ ႀကိဳဆိုျခင္းခံခဲ့ရသည္။

ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားႏွင့္ ၾကံဳေနရေသာ ဗင္နီဇြဲလားႏိုင္ငံသည္ အေမရိကန္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ ႀကိဳးပမ္းသည့္အေနႏွင့္ အသက္ ၂၆ ႏွစ္အရြယ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ဂ်ဳိရွာေဟာ့ႏွင့္ ဇနီးျဖစ္သူ သာမာရာ ကယ္လီႏိုကို ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အေမရိကန္ဘက္က ဗင္နီဇြဲလားအေပၚ ခ်မွတ္ထားသည့္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ားအား ေလွ်ာ့ခ်ေပးရန္ မည္သည့္အသံမွ ထြက္လာျခင္း မရွိေသးေပ။

ယူတာျပည္နယ္ေန ေဟာ့သည္ အြန္လိုင္းမွတစ္ဆင့္ ေတြ႕ဆံုခဲ့ေသာ စပိန္စကားေျပာ ေမာ္မြန္အမ်ဳိးသမီး ကယ္လီႏိုကို လက္ထပ္ရန္အတြက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ဗင္နီဇြဲလားသို႔ သြားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဗင္နီဇြဲလားသို႔အေရာက္တြင္ ေဟာ့သည္ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံလိုက္ရၿပီး လက္တင္အေမရိကမွ ထိပ္တန္းစီအိုင္ေအသူလွ်ဳိတစ္ဦးဟု တံဆိပ္ကပ္ခံလိုက္ရျခင္း ျဖစ္သည္။

ေဟာ့ႏွင့္ ဇနီးတို႔သည္ ေမ ၂၆ ရက္က ၀ါရွင္တန္ Dulles အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္သို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီး မိသားစုႏွင့္ ျပန္လည္ဆံုဆည္းခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ နာရီအနည္းငယ္အၾကာတြင္ သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔၏ ဖိတ္ၾကားမႈေၾကာင့္ ၎တို႔သည္ အိမ္ျဖဴေတာ္သို႔ ေရာက္သြားခဲ့ၾကသည္။

“ဂ်ဳိ႕ရွ္ ေဟာ့ ေနရပ္ကို ျပန္ေရာက္လာတဲ့အတြက္ အရမ္း၀မ္းသာပါတယ္။ ဒါဟာ သူရွိေနသင့္တဲ့ ေနရာပါပဲ။ ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈေတြကေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ဗင္နီဇြဲလားအေနနဲ႔ ဦးမတည္မခ်င္း ဆက္ရွိသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဒုတိယသမၼတ မိုက္ပင့္စ္က Twitter တြင္ ေရးသားခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုကလည္း ဗင္နီဇြဲလားအေပၚ အေမရိကန္၏ မူ၀ါဒေျပာင္းလဲျခင္း မရွိဟု ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ေဟာ့တို႔ ဇနီးေမာင္ႏွံ ျပန္လြတ္လာေစရန္ ယူတာျပည္နယ္မွ ဆီးနိတ္အမတ္ ေအာ္ရင္ဟတ္ခ်္သည္ ႏွစ္ႏွစ္ၾကာ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ရသည္။ ထို႔ေနာက္ ဆီးနိတ္ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရး ေကာ္မတီဥကၠ႒ ေဘာ့ကြတ္ကာသည္ ေမ ၂၅ ရက္က ကာရာကက္စ္အထိသြား၍ ဗင္နီဇြဲလားသမၼတ နီကိုလက္မာဒူ႐ိုႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခဲ့အၿပီး၌ ေဟာ့တို႔ႏွစ္ဦး ျပန္လြတ္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

“ဒါဟာ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ အေျခအေန တစ္ခုပါ။ မင္းဟာ အရမ္းသတိၱရွိခဲ့ပါတယ္” ဟု ထရန္႔က ေဟာ့ကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေဟာ့တို႔ ဇနီးေမာင္ႏွံကို ျပန္လႊတ္ေပးျခင္းသည္ ဗင္နီဇြဲလားႏွင့္ အေမရိကန္တို႔ၾကားတြင္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ လႈံ႔ေဆာ္သည့္ သေကၤတတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း သမၼတမာဒူ႐ိုက ေျပာၾကားထားသည္ဟု ဗင္နီဇြဲလားဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီး ေဂ်ာ့႐ိုဒရီဂူက ကာရာကက္စ္တြင္ သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၎အေနႏွင့္ အေမရိကန္၏ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ညႊန္းဆိုျခင္းလည္း ျဖစ္ဖြယ္ရွိသည္။ မာဒူ႐ို ျပန္လည္ေရြးေကာက္ခံခဲ့ရေသာ ေမ ၂၀ ရက္ ဗင္နီဇြဲလားေရြးေကာက္ပြဲကို အေမရိကန္က ရွက္ဖြယ္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုကာ ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ဗင္နီဇြဲလားအေပၚ ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈတို႔ျဖင့္ တင္းက်ပ္ခဲ့သည္။

Ref: AFP