ဖိလစ္ပိုင္တြင္ တစ္ပတ္အတြင္း သံုးဦးေျမာက္အျဖစ္ ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္၀န္တစ္ဦး ပစ္သတ္ခံခဲ့ရ

တာႏူအန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဟာလီလီ လုပ္ၾကံခံရသည့္ေနရာ၌ ဖိလစ္ပိုင္အထူးရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားက ဇူလိုင္ ၄ ရက္တြင္ စစ္ေဆးေနစဥ္ (Photo: AP)

ဖိလစ္ပိုင္တြင္ ၿပီးခဲ့ေသာ သီတင္းပတ္အတြင္း တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း လုပ္ရပ္အျဖစ္ ၿမိဳ႕ေတာ္မနီလာေတာင္ဘက္ရွိ ၿမိဳ႕ငယ္တစ္ၿမိဳ႕မွ ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္၀န္တစ္ဦးသည္ ဇူလိုင္ ၇ ရက္တြင္ ပစ္သတ္ခံခဲ့ရေၾကာင္း ရဲတပ္ဖဲြ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

Trece Martires ၿမိဳ႕၏ ဒုတိယၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ အလက္ဇႏၵားလူဘီဂန္ႏွင့္ ၎၏ယာဥ္ေမာင္းတုိ႔သည္ ပစ္ကပ္ဗင္ကားတစ္စီးျဖင့္ သြားလာေနစဥ္ ကာဗိုက္ျပည္နယ္မွ ေဆး႐ံုတစ္႐ံုအေရွ႕တြင္ ဗင္ကားစီးလာေသာ ေသနတ္သမားမ်ားက ပစ္သတ္သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရဲတပ္ဖဲြ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ေသနတ္သမားမ်ားမွာမူ လြတ္ေျမာက္သြားခဲ့သည္။

တစ္ပတ္အတြင္း ေဒသဆုိင္ရာတာ၀န္ရွိသူမ်ား ဆက္တုိက္ပစ္သတ္ခံခဲ့ရမႈမ်ားတြင္ လူသတ္သမားမ်ားႏွင့္ ယင္းကဲ့သုိ႔ လုပ္ၾကံရသည့္ ေစ့ေဆာ္မႈမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ရန္ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႕တစ္ဖဲြ႕ကို ဖဲြ႕စည္းခဲ့သည္။ တရားမ၀င္ လက္နက္မ်ား ကာလရွည္ၾကာပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ ဖိလစ္ပိုင္တြင္ ယခုကဲ့သုိ႔ ဆက္တုိက္လုပ္ၾကံမႈမ်ားေၾကာင့္ ပိုမိုထိေရာက္ေသာ ေသနတ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ား ျပန္လည္ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

ဇူလိုင္ ၂ ရက္တြင္ မနီလာေတာင္ဘက္ တာႏူအန္ၿမိဳ႕မွ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္အန္တိုနီယိုဟာလီလီသည္ အလံတင္အခမ္းအနားတစ္ခုတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္သီခ်င္း သီဆိုေနစဥ္ လက္ေျဖာင့္ေသနတ္သမား၏ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့သည္။ ေနာက္တစ္ရက္ ဇူလိုင္ ၃ ရက္တြင္ ႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္း ဂ်င္နရယ္တီနီယိုၿမိဳ႕မွ ၿမိဳ႕ေတာ္ဖာဒီနန္ဘိုတီသည္ SUV ကားျဖင့္ သြားေနစဥ္ ဆိုင္ကယ္စီးလာသည့္ ေသနတ္သမားမ်ားက ပစ္သတ္သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိႏွစ္ဦးအား လုပ္ၾကံသူမ်ားသည္လည္း လြတ္ေျမာက္ေနဆဲျဖစ္သည္။

ဟာလီလီႏွင့္ ဘိုတီတို႔ လုပ္ၾကံခံခဲ့ရမႈအား မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားက မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည့္ ဗီဒီယိုမ်ားအား အြန္လိုင္းတြင္ ၾကည့္႐ႈမႈ မ်ားျပားခဲ့ၿပီး ဥပေဒစိုးမိုးမႈကင္းမဲ့မႈကို စိုးရိမ္မႈ တစ္ဖန္ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ သမၼတ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတး၏ တရားမ၀င္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းေရးစစ္ပဲြတြင္ မူးယစ္ေဆးကုန္သည္မ်ားဟု သံသယရွိသူ အမ်ားစုပါ၀င္သည့္ လူ ၄၀၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ခ်ိန္တြင္ ယခုကဲ့သုိ႔ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္မ်ားအား ဆက္တုိက္လုပ္ၾကံမႈမ်ားေၾကာင့္ ဖိလစ္ပိုင္သည္ အာရွ၏ လူသတ္ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္သည္ဟု အတုိက္အခံ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္တစ္ဦးက သံုးႏႈန္းခဲ့သည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ဒူတာေတးက သမၼတရာထူး စတင္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ကိုးဦးထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ထိုကိုးဦးထဲတြင္ တရားမ၀င္ မူးယစ္ေဆး၀ါးကုန္သြယ္မႈႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္မႈရွိသည္ဟု ဒူတာေတးႏွင့္ အစုိးရက စာရင္းသြင္းထားသည့္ေလးဦးလည္း ပါ၀င္သည္။

ဟာလီလီသည္ တရားမ၀င္ မူးယစ္ေဆး၀ါးကုန္သြယ္မႈႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္မႈစာရင္းတြင္ ထည့္သြင္းခံခဲ့ရသည္။ ၎ကမူ မည္သည့္ပတ္သက္မႈမွ် မရွိေၾကာင္း အျပင္းအထန္ ျငင္းဆိုခဲ့သည္။

မူးယစ္ေဆး၀ါးကုန္သြယ္မႈႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္သည့္ အစုိးရတာ၀န္ရွိသူမ်ား၏ စာရင္းအား စစ္ေဆးခြင့္ျပဳရန္ ေဒသဆိုင္ရာ အစိုးရတာ၀န္ရွိသူမ်ားအဖဲြ႕တစ္ဖဲြ႕က ဒူတာေတးအစိုးရကို ေတာင္းဆိုခဲ့ၿပီး ထိုစာရင္းတြင္ သံသယရွိသူမ်ားအား ထည့္သြင္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ပယ္ဖ်က္ျခင္းတုိ႔အား အသိေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ ထိုစာရင္းသည္ အသတ္ခံရမည့္စာရင္းျဖစ္သည္ဟု လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္သည့္အဖဲြ႕မ်ားက ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကသည္။

Ref: AFP

စြမ္းအင္ဆာေလာင္ေနေသာ ဖိလစ္ပိုင္တြင္ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ကို သံုးစဲြရန္အတြက္ ျပန္လည္လံႈ႔ေဆာ္လာ

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ မတ္ ၄ ရက္က မနီလာတြင္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားလိုင္းမ်ားအား ျပင္ဆင္ေနေသာ လွ်ပ္စစ္၀န္ထမ္းမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AFP)

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသား ၀င္ဖေရး ဒိုေတာရက္စ္သည္ ၁၉၈၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားက အေရွ႕ေတာင္အာရွရွိ တစ္ခုတည္းေသာ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ စက္႐ံုအတြက္ နည္းပညာရွင္တစ္ဦးအျဖစ္ ငွားရမ္းခံရသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းေနာက္ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုလံုးတြင္ လုံး၀အသံုးျပဳခဲ့ျခင္း မရွိသည့္ ထိုစက္႐ံုသို႔ ေတာရက္စ္က လမ္းညႊန္ခရီးစဥ္မ်ား သြားရင္းသာ အခ်ိန္ကုန္ခဲ့သည္။ ဖိလစ္ပုိင္သည္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား ၆၂၁ မီဂါ၀ပ္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ေသာ Bataan ႏ်ဴကလီးယား စြမ္းအင္စက္႐ံုအတြက္ ေဒၚလာ ၂ ဒသမ ၃ ဘီလ်ံ အသံုးျပဳခဲ့ေသာ္လည္း အာဏာရွင္အစိုးရ ျဖဳတ္ခ်ခံရၿပီး ဆိုးရြားေသာ ခ်ာႏိုဘိုင္း ႏ်ဴကလီးယားျဖစ္စဥ္ အၿပီးတြင္ ထိုစက္႐ံုသည္ ေခ်ာင္ထုိးခံခဲ့ရသည္။

သို႔ေသာ္ ယခုအခါ အသက္ ၅၆ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္သည့္ ေတာရက္စ္သည္ လာမည့္ေလးႏွစ္အတြင္း အနားမယူမီ ထိုစက္႐ံု ျပန္လည္လည္ပတ္မႈကို ျမင္ေတြ႕ခြင့္ ရဖြယ္ရွိသည္။ ကမၻာတြင္ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈ အရွိန္အဟုန္အျမင့္ဆံုး ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ ျဖစ္သည့္ ဖိလစ္ပိုင္၌ စြမ္းအင္လုိအပ္မႈ ျမင့္တက္လာခ်ိန္တြင္ စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာနက ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ကို ျပန္လည္အသံုးျပဳရန္ တစ္ဖန္အာ႐ံုစိုက္လာခဲ့ၿပီး ထိုအစီအစဥ္အား အလ်င္အျမန္ စတင္ရန္အတြက္ သမၼတ႐ိုဒရီဂို ဒူတာေတးကို တုိက္တြန္းခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္က ႏ်ဴကလီးယား စြမ္းအင္စီမံကိန္းအတြက္ အသင့္ရွိေနေၾကာင္း သမၼတအမိန္႔ဒီကရီ ထုတ္ျပန္ေပးရန္ စြမ္းအင္ဌာနက သမၼတဒူတာေတးကို ေတာင္းဆိုခဲ့ေၾကာင္း စြမ္းအင္ဌာန အတြင္း၀န္ ဂ်ာရာဒိုအာေဂဇာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာႏွင့္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရေသာ စြမ္းအင္ကို လိုအပ္ေနခ်ိန္တြင္ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္က အသင့္ေတာ္ဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းသည္ ေအာင္ျမင္ေသာ စီးပြားေရးမ်ားတြင္ ပံုစံတစ္မ်ဳိး ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္တြင္ ႏ်ဴကလီးယား စြမ္းအင္ကို သံုးစဲြရန္အတြက္ ယခင္က ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားသည္ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ စိုးရိမ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ပ်က္ျပားခဲ့သည္။

အာဏာရွင္မားကို႔စ္သည္ စြမ္းအင္အက်ပ္အတည္း ၾကံဳေနရမႈအား တံု႔ျပန္ေျဖရွင္းရန္ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္တြင္ Bataan ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ စက္႐ံုအား တည္ေဆာက္ရန္ ညႊန္ၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ႏ်ဴကလီးယား စြမ္းအင္သည္ ၁၉၇၀ ျပည့္လြန္ အေစာပိုင္းႏွစ္မ်ား၌ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းမွ ေရနံေရာင္း၀ယ္မႈ ပိတ္ပင္ထားျခင္းအား ေျဖရွင္းမႈတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း မားကို႔စ္က လက္ခံခဲ့သည္။

၁၉၈၄ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေဆာက္မႈၿပီးစီးခဲ့ေသာ ထုိစက္႐ံုကို မားကို႔စ္ အစိုးရ ျဖဳတ္ခ်ခံခဲ့ရမႈႏွင့္ အလြန္အမင္း ျပင္းထန္ေသာ ခ်ာႏိုဘုိင္းႏ်ဴကလီးယား အက်ပ္အတည္း ျဖစ္ေပၚ ခဲ့ၿပီး ေနာက္ႏွစ္ႏွစ္အၾကာတြင္ အစိုးရက ထုိစက္႐ံုအား အသံုးမျပဳဘဲ ထားခဲ့သည္။

ၿမိဳ႕ေတာ္မနီလာမွ ကီလုိမီတာ ၂၀၀ (၁၂၅ မိုင္) အကြာရွိ ထိုစက္႐ံုအား အစိုးရက ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ခရီးသြားမ်ားအား အခေၾကးေငြယူ၍ စတင္ျပသခဲ့ၿပီး ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရး စရိတ္ကို သက္သာေစရန္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ထုိစက္႐ံုအတြက္ ႏွစ္စဥ္ထိန္းသိမ္းေရး စရိတ္အျဖစ္ ယခုႏွစ္တြင္ ပီဆို ၃၂ သန္း (ေဒၚလာ ၆၁၂၀၀၀) သတ္မွတ္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

Bataan စက္႐ံုအား ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္မႈသည္ ေရြးခ်ယ္စရာတစ္ခု ျဖစ္သလို ႏ်ဴကလီးယားစက္႐ံုသစ္ တစ္႐ံု တည္ေဆာက္မႈကလည္း ေရြးစရာတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း အာေဂဇာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ စက္႐ံုေဟာင္းအတြက္ ကုန္က်စရိတ္သည္ ကနဦး အသံုးစရိတ္ထက္ ေလးဆေက်ာ္ ပိုမိုမ်ားျပား ေနျခင္းေၾကာင့္ ဒဏ္ရာမ်ားစြာကို ျဖစ္ေပၚေစမည္ကို ၎က လက္ခံခဲ့သည္။

 

အႀကီးမားဆံုး အေၾကာင္းအရာ

ဖိလစ္ပိုင္တြင္ စြမ္းအင္သံုးစဲြမႈ၏ ထက္၀က္ေက်ာ္ကို ေက်ာက္မီးေသြးမွ ရရွိေနၿပီး သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ႏွင့္ ျပန္လည္ျပည့္ၿဖိဳးျမဲ စြမ္းအင္မ်ားမွ ငါးပံုတစ္ပုံေက်ာ္ကို ရရွိေနကာ က်န္ေသာေ၀စုကိုမူ ေရနံမွ ရရွိေနျခင္းျဖစ္သည္။ ယခုႏွစ္ ပထမသံုးလပတ္တြင္ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈႏႈန္းသည္ ၆ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိမႈႏွင့္အတူ တ႐ုတ္ကဲ့သုိ႔ပင္ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈ အားေကာင္းေသာ ဖိလစ္ပိုင္တြင္ ၂၀၄၀ ျပည့္ႏွစ္မတုိင္မီ စြမ္းအင္သံုးစဲြမႈသည္ မီဂါ၀ပ္ ၆၇၀၀၀ အထိ သံုးဆျမင့္တက္ႏုိင္သည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။

အေရွ႕ပိုင္း၌ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရမႈသည္ ႀကီးမားေသာ္လည္း ေလာင္စာကုန္က်စရိတ္ နည္းပါးေသာ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ကို သံုးစဲြပါက လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္အတြက္ ကုန္က်စရိတ္သည္ က်ဆင္းမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္ ႏ်ဴကလီးယား သုေတသန အင္စတီက်ဳမွ ဒါ႐ိုက္တာကားလို႔ အာစီလာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဖိလစ္ပိုင္တြင္ အႀကီးမားဆံုး အေၾကာင္းတစ္ခုမွာ ကမၻာ၌ ေစ်းအႀကီးဆံုး စြမ္းအင္ကို သံုးစဲြေနရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စြမ္းအင္ျဖန္႔ျဖဴးသည့္ မနီလာ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ကုမၸဏီက ညႊန္ၾကား၍ ေကာက္ယူခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေလ့လာမႈတစ္ခုတြင္ စြမ္းအင္အတြက္ ေစ်းအႀကီးဆံုး ႏိုင္ငံမ်ား၌ ဖိလစ္ပိုင္သည္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၄၄ ႏိုင္ငံ အနက္ အဆင့္ ၁၆ ၌ ရပ္တည္ခဲ့ၿပီး ဂ်ပန္က ထိပ္ဆံုး၌ ရပ္တည္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ဖိလစ္ပိုင္တြင္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကို အစိုးရက အ႐ံႈးခံ စုိက္ထုတ္ေပးျခင္း မရွိေပ။

Bataan ႏ်ဴကလီးယားစက္႐ံု ျပန္လည္လည္ပတ္ႏုိင္ေရးအတြက္ အစီအစဥ္မ်ားကို ႏ်ဴကလီးယား ဓာတ္ေပါင္းဖိုမ်ား တည္ေဆာက္ သည့္ ကုမၸဏီမ်ားျဖစ္ေသာ Korea Hydro & Nuclear Power ကုမၸဏီႏွင့္ ႐ုရွား၏ Rosatom ကုမၸဏီတုိ႔က တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ကုန္က်စရိတ္မ်ားသည္ ေဒၚလာတစ္ဘီလ်ံမွ သံုးဘီလ်ံေက်ာ္အတြင္းရွိေၾကာင္း အင္ဂ်င္နီယာ ေမာ္႐ိုမာဆယ္လုိက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၎သည္ ၿပီးခဲ့ေသာ မတ္တြင္ အၿငိမ္းစားမယူမီ ထိုစက္႐ံု ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရးကို ႀကီးၾကပ္ခဲ့သူျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ထိပ္တန္း ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္စက္႐ံု တည္ေဆာက္သည့္ ကုမၸဏီျဖစ္ေသာ China Nuclear Engineering and Construction ႏွင့္ ဘယ္ဂ်ီယမ္၏ Tractebel ကုမၸဏီတုိ႔ အပါအ၀င္ အျခားကုမၸဏီမ်ားကလည္း စိတ္၀င္စားမႈ ျပသခဲ့ေၾကာင္း မာဆယ္လိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စက္႐ံုသစ္တစ္႐ံုအား တည္ေဆာက္မႈသည္ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုခန္႔ ၾကာျမင့္ႏိုင္ခ်ိန္တြင္ ငါးႏွစ္ခန္႔သာ ၾကာျမင့္ႏိုင္သည့္ Bataan စက္႐ုံ ျပန္လည္လည္ပတ္မႈက ဖိလစ္ပိုင္ကို ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ သံုးစဲြရန္အတြက္ အတိုဆံုးလမ္းေၾကာင္း ျဖစ္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “ကြၽန္ေတာ့္အျမင္အရဆိုရင္ ႏ်ဴကလီးယားမူ၀ါဒကို ဒူတာေတး သမၼတသက္တမ္းမွာ ထုတ္ျပန္ႏိုင္တယ္လို႔ ထင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ Bataan စက္႐ံုကို ျပန္ၿပီး လည္ပတ္ႏိုင္ဖို႔က အေ၀းႀကီး လိုေသးတယ္” ဟု မာဆယ္လိုက သံုးသပ္ခဲ့သည္။ ဒူတာေတးကလည္း ဖိလစ္ပိုင္က ႏ်ဴကလီးယား စြမ္းအင္အား သံုးစဲြျခင္း ျပဳ၊မျပဳကို ဆံုးျဖတ္ရန္မွာ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈက ထိပ္တန္းဦးစားေပး ျဖစ္လာမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားထားသည္။

 

အလြန္အမင္း အျငင္းပြားဖြယ္ျဖစ္မႈ

ယူေရနီယံတင္သြင္းရမႈ၊ စြန္႔ပစ္ပစၥည္း၊ ဖ်က္သိမ္းရသည့္ စရိတ္တို႔အျပင္ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ စိုးရိမ္မႈမ်ားကို ေထာက္ျပလ်က္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ဖိလစ္ပိုင္တြင္ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ကို ျပန္လည္ အသက္သြင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းေနမႈအား ဆန္႔က်င္မႈသည္ အားေကာင္းေနဆဲျဖစ္သည္။ Bataan စက္႐ံု ျပန္လည္လည္ပတ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈအား ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း အႀကိမ္ႀကိမ္ သတိေပးခဲ့သည့္ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ ကယ္ဗင္႐ိုဒိုဖိုက ထိုစက္႐ံုသည္ လတ္တေလာတြင္ ၿငိမ္သက္ေနေသာ မီးေတာင္ရွင္ တစ္လံုးကိုျဖတ္လ်က္ တည္ရွိသည့္ ငလ်င္ေၾကာ တစ္ခုေပၚတြင္ ရွိေနေၾကာင္း ေထာက္ျပခဲ့သည္။

ယင္းေနရာတြင္ ႏ်ဴကလီးယား ေဘးအႏၲရာယ္တစ္ခု ျဖစ္ပြားပါက ဖိလစ္ပိုင္တစ္ခုတည္းတြင္ မဟုတ္ဘဲ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ေသာ ေနရာတြင္ပါ သက္ေရာက္ႏုိင္ေၾကာင္း၊ ယင္းအတြက္ ထိုစက္႐ံု ျပန္လည္စတင္ရန္ ဖိလစ္ပိုင္ တစ္ႏုိင္ငံတည္းက မဆံုးျဖတ္သင့္ေၾကာင္း၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဏုျမဴစြမ္းအင္ ေအဂ်င္စီ (IAEA) က ဆံုးျဖတ္သင့္ေၾကာင္း ႐ိုဒုိဖိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယခုႏွစ္ကုန္တြင္ ဖိလစ္ပိုင္သို႔ လာေရာက္ရန္ စီစဥ္ထားေသာ IAEA က ထို အစီအစဥ္အား အတည္မျပဳႏိုင္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္းလည္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref : Reuters

၂၀၁၉ ဆီးဂိမ္းစ္တြင္ ထည့္သြင္းမည့္ အားကစားနည္း ၃၀ အား ဖိလစ္ပိုင္ အိုလံပစ္ေကာ္မတီ အဆိုျပဳ

၂၀၁၇ မေလးရွား ဆီးဂိမ္းစ္ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ေရႊတံဆိပ္ရရွိခဲ့သည့္ ျမန္မာျခင္းလံုးအသင္း ေအာင္ပြဲခံေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု – ညီညီစိုးညြန္႔)

ဖိလစ္ပိုင္အိုလံပစ္ေကာ္မတီသည္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပမည့္ အႀကိမ္ (၃၀) ေျမာက္ ဆီးဂိမ္းစ္ၿပိဳင္ပြဲ၌ ထည့္သြင္းက်င္းပမည့္ အားကစားနည္း ၃၀ အား စတင္အဆိုျပဳခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဆီးဂိမ္းစ္ၿပိဳင္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ပထမအႀကိမ္ အစည္းအေ၀းကို ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္ပိုင္းက ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံ၌ က်င္းပရာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အိုလံပစ္ေကာ္မတီ၊ က်န္းမာေရး အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ယင္းအစည္းအေ၀းတြင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံ ၁၁ ႏိုင္ငံမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အိမ္ရွင္ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံမွ အဆိုျပဳသည့္ အားကစားနည္းမ်ားတြင္ ၿပိဳင္ပြဲအမ်ဳိးအစားမ်ား ထပ္တိုးျခင္း၊ အားကစားနည္းသစ္မ်ား ထပ္တိုးက်င္းပရန္ ေတာင္းဆိုႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံက အဆိုျပဳထားသည့္ အားကစားနည္းမ်ားတြင္ ၎တို႔အား သာသည့္ တိုက္ခိုက္ေရး အားကစားနည္းမ်ား အျပင္ Dancesport ၊ Arnis ၊ Kurah  စသည့္ အားကစားနည္းမ်ားကို ထည့္သြင္းက်င္းပရန္ စီစဥ္ထားသည္။ ျမန္မာအားကစားအဖြဲ႕ ေရႊ တံဆိပ္ေမွ်ာ္မွန္းႏုိင္သည့္ ေလွေလွာ္အားကစားနည္းမွာ ပါ၀င္လာျခင္းမရွိဘဲ ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕ပူးေပါင္း၍ ေတာင္းဆိုသြား ဖြယ္ရွိေနသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအိုလံပစ္ေကာ္မတီသည္ ေလွေလွာ္အားကစားနည္းမွ ႐ိုးရာ ေလွ၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလွႏွင့္ ကႏူး/ကယက္ၿပိဳင္ပြဲအမ်ဳိးအစား သံုးခုစလံုးပါ၀င္လာရန္ ေတာင္းဆိုမည္ျဖစ္ၿပီး ၿပိဳင္ပြဲ၀င္ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ေတာင္းဆိုလိုသည့္ အားကစားနည္းမ်ားကို ဇြန္ ၁၃ ရက္ ေနာက္ဆံုးထား၍ ေပးပို႔ရမည္ျဖစ္သည္။ ဖိလစ္ပိုင္အိုလံပစ္ေကာ္မတီသည္ ၿပိဳင္ပြဲ၀င္ႏုိင္ငံမ်ား ေတာင္းဆိုသည့္ အားကစားနည္းအခ်ဳိ႕ကို ထပ္တိုးၿပီး အားကစားနည္း ၃၀ ေက်ာ္ျဖင့္ က်င္းပဖြယ္ ရွိေနသည္။ ေလွေလွာ္အားကစားနည္းသည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က မေလးရွားႏုိင္ငံ၌ က်င္းပသည့္ (၂၉) ႀကိမ္ေျမာက္ ဆီးဂိမ္းစ္ၿပိဳင္ပြဲတြင္လည္း ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းမရွိဘဲ ဖိလစ္ပိုင္ဆီးဂိမ္းစ္တြင္ ထပ္မံမပါ၀င္ပါက ျမန္မာအားကစားအဖြဲ႕ အေနျဖင့္ ေရႊတံဆိပ္ရရွိမႈ ေလ်ာ့က်သြားဖြယ္ ရွိေနသည္။

(၂၉) ႀကိမ္ေျမာက္ မေလးရွားဆီးဂိမ္းစ္ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ေရႊခုနစ္ခု၊ ေငြ ၁၀ ခု၊ ေၾကး ၂၀ ခုျဖင့္ ႏုိင္ငံအလိုက္ ဆု ရရွိမႈတြင္ အဆင့္ (၇) ေနရာ၌ ရပ္တည္ခဲ့သည္။ ျမန္မာအားကစားအဖြဲ႕အတြက္ ေရႊဆုမ်ားကို ပိုက္ေက်ာ္ျခင္းအသင္း၊ ျခင္းလံုးအသင္းႏွင့္ ၀ူ႐ွဴးအဖြဲ႕တို႔မွ ႏွစ္ခုစီ၊ ေသနတ္ပစ္အဖြဲ႕မွ တစ္ခုတို႔ ရရွိခဲ့သည္။ မေလးရွားဆီးဂိမ္းစ္ ၿပိဳင္ပြဲတြင္ အိမ္ရွင္မေလးရွားက ႏုိင္ငံအလိုက္ ပထမေနရာတြင္ ရပ္တည္ခဲ့သည္။

 

ဖိလစ္ပိုင္အိုလံပစ္ေကာ္မတီ အဆိုျပဳထားသည့္ အားကစားနည္းမ်ား

ေျပးခုန္ပစ္၊ ေရကူး၊ ျမားပစ္၊ ၾကက္ေတာင္၊ ေဘ့စ္ေဘာ/ Soft Ball ၊ ဘတ္စကက္ေဘာ၊ ဘိလိယက္၊ ဘိုးလင္း၊ လက္ေ၀ွ႔၊ စက္ဘီး၊ ျမင္းစီး/ပိုလို၊ ဓားေရး၊ ေဘာလံုး၊ ေဂါ့ဖ္၊ ကြၽမ္းဘား၊ ဂ်ဴဒို/ဂ်ဴဂ်စ္ဆု၊ ကရာေတး၊ ရြက္ေလွ၊ ပိုက္ေက်ာ္ျခင္း/ျခင္းလံုး၊ ေသနတ္ပစ္၊ Squash ၊ တိုက္ကြမ္ဒို၊ သံုးမ်ဳိးစံု၊ ေဘာ္လီေဘာ၊ အေလးမ၊ နပန္း/Kurash ၊ ၀ူ႐ွဴး၊ Arnis ၊ Dancesport ၊ ေမြလက္ေ၀ွ႔

ဒူတာေတးအား ေ၀ဖန္သူ တရား႐ံုးခ်ဳပ္တရားသူႀကီးအား ဖိလစ္ပုိင္တရား႐ံုးခ်ဳပ္က ရာထူးမွ ဖယ္ရွား

ရာထူးမွ ဖယ္ရွားခံခဲ့ရေသာ တရား႐ုံးခ်ဳပ္ တရားသူႀကီး ဆီရီႏုိက ေမ ၁၁ ရက္တြင္ တရား႐ုံးအျပင္ဘက္၌ ႏႈတ္ဆက္ေနစဥ္ (Photo: AFP)

လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းေရး စစ္ပဲြအတြက္ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ႐ိုဒရီ ဂိုဒူတာေတးႏွင့္ အတုိက္အခံျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ထုတ္ပယ္ခံရရန္ အေျခအေနၾကံဳခဲ့ရသည့္ တရား႐ုံးခ်ဳပ္ တရားသူႀကီးအား ထုတ္ပယ္ရန္ တရား႐ံုးခ်ဳပ္က ေမ ၁၁ ရက္တြင္ မဲခဲြဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။ တရားသူႀကီး မာရီယာ ေလာေဒဆီရီႏုိအား ထုတ္ပယ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့မႈေၾကာင့္ ဆႏၵျပသူ ၂၀၀၀ ခန္႔သည္ မနီလာရွိ တရား႐ံုးခ်ဳပ္သို႔ ခ်ီတက္ခဲ့ၾကၿပီး ယင္းထုတ္ပယ္မႈသည္ ဖိလစ္ပိုင္ဒီမိုကေရစီအား ႀကီးမားေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈျဖစ္ေၾကာင္း ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကသည္။

ဖိလစ္ပိုင္၏ပထမဆံုး အမ်ဳိးသမီး တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္ေသာ ဆီရီႏုိသည္ သမၼတအား ေ၀ဖန္တုိက္ခုိက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ပစ္မွတ္ထား ခံခဲ့ရသူမ်ားတြင္ ပါ၀င္သည့္ ထင္ရွားေသာ ေ၀ဖန္သူတစ္ဦးျဖစ္သည္။ ၎အား ထုတ္ပယ္ရန္ တရား႐ံုးခ်ဳပ္တြင္ မဲခဲြမႈ၌ ေထာက္ခံမဲ  ရွစ္မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲေျခာက္မဲတုိ႔ျဖင့္ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ၿပီး ထိုဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ တရား႐ံုးထံမွ ေနာက္ထပ္အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈ မလိုအပ္မခ်င္း ခ်က္ခ်င္းသက္ေရာက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း တရား႐ံုးေျပာခြင့္ရ ပုဂိၢဳလ္သီအုိဒိုတီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆီရီႏုိသည္ ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္မ်ားအတြင္း အခြန္ ပီဆိုႏွစ္သန္း (ေဒၚလာ ၄၀၀၀၀) အား ေပးေဆာင္ရန္ ပ်က္ကြက္မႈအျပင္ တရား႐ံုးဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားအား လိမ္လည္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့မႈတုိ႔ျဖင့္ စြပ္စဲြခံခဲ့ရသည္။ ထို႔ျပင္ ခမ္းနားေသာ ဟုိတယ္မ်ားတြင္ ေနထိုင္မႈႏွင့္ ဇိမ္ခံယာဥ္တစ္စီး ၀ယ္ယူမႈအျပင္ ေလယာဥ္စီးရာတြင္ အထူးတန္းမ်ားမွ စီးနင္းမႈတုိ႔ျဖင့္ အလြန္အကြၽံသံုးစဲြခဲ့ေၾကာင္းလည္း စြပ္စဲြခံခဲ့ရသည္။ ထိုစြပ္စဲြခ်က္မ်ားအား ၎က ျပတ္ျပတ္သားသား ျငင္းဆိုခဲ့သည္။ ဆီရီႏုိသည္ သီးျခားျဖစ္စဥ္အျဖစ္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္တြင္ စြပ္စဲြျပစ္တင္မႈ အဆိုတင္ သြင္းခံရမည့္အေရးရင္ဆိုင္ေနရၿပီး ထုိလုပ္ရပ္သည္ ဒူတာေတးက ၎၏ ရန္ဘက္မ်ားအား ဖ်က္ဆီးပစ္ရန္ႏွင့္ တစ္ဦးတည္း အာဏာ ခ်ဳပ္ကိုင္ႏုိင္ရန္အတြက္ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ႀကိဳးပမ္းမႈ၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေ၀ဖန္သူမ်ားက စြပ္စြဲခဲ့ၾကသည္။

ဆီရီႏုိအား ထုတ္ပယ္မႈသည္ ေသလု ေမ်ာပါးျဖစ္ေနေသာ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆုိင္ရာ ဖိလစ္ပိုင္ဒီမုိကေရစီ၏ ေနာက္ဆံုးထြက္သက္အား တရား႐ုံးက အဆံုးသတ္လိုက္ခ်ိန္တြင္ ေနာက္ထပ္ အာဏာရွင္အတြက္ ေခတ္သစ္ စတင္လုိက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဒူတာေတး၏အတုိက္အခံျဖစ္ေသာ ေထာင္ဒဏ္က်ခံေနရသည့္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ လုိင္လာေဒလီမာက ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

တရား႐ံုးခ်ဳပ္က ထုတ္ပယ္လိုက္သည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ မိနစ္ပိုင္းအတြင္း ဆီရီႏုိက တရား႐ံုးခ်ဳပ္ထဲမွ ျပံဳးလ်က္ ထြက္လာခဲ့ၿပီး တိုက္ခုိက္မႈသည္ မၿပီးဆုံးေသးေၾကာင္း ေထာက္ခံသူမ်ားအားေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းထုတ္ပယ္မႈအား ျပန္လည္ စဥ္းစားရန္အတြက္ ဆီရီႏုိက အဆို တင္သြင္းႏိုင္ေသာ္လည္း ထိုႀကိဳးပမ္းမႈသည္  အခ်ည္းႏွီးျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆုိင္ရာ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္ ပါစစ္ဖီကို အဂါဘင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တရားမ၀င္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ႏွိမ္နင္းမႈ ႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေနသည္ဟု ၎က စြပ္စဲြထားေသာ တရားသူႀကီးမ်ားသည္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ လာေရာက္အဖမ္းခံရန္ ဒူတာေတး၏ ညႊန္ၾကားခ်က္အား ေ၀ဖန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆီရီႏုိႏွင့္ သမၼတအၾကား စတင္အခ်င္းမ်ားခဲ့ၾကသည္။