ဖားကန္႔ေဒသ ဆိပ္မူအုပ္စု မျပင္ေက်းရြာႏွင့္ ေအာက္မယ့္လင္ေခ်ာင္ေမွာ္ၾကားရွိ ျမန္မာတေကာင္း လုပ္ကြက္ေဟာင္း၌ ေျမၿပိဳက်မႈတြင္ ေပ်ာက္ဆံုးသူစာရင္း ၂၇ ဦးအထိ ရိွလာ

ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္ နံနက္ ၅ နာရီခန္႔က ၿပိဳက်ခဲ့သည့္ ကမ္းပါးအား ေတြ႔ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု – မမိုး)

ဖားကန္႔ေဒသ ဆိပ္မူအုပ္စု မျပင္ေက်းရြာႏွင့္ ေအာက္မယ့္လင္ေခ်ာင္ေမွာ္ၾကားရွိ ျမန္မာတေကာင္း လုပ္ကြက္ေဟာင္း၌ ေျမၿပိဳက်မႈတြင္ ေပ်ာက္ဆံုးစာရင္း၂၇ ဦးအထိ ရိွလာေၾကာင္း ေဒသခံလူမႈကူညီေရးအသင္းမ်ား၊ ေဒသခံမ်ားက ဆိုသည္။ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္ နံနက္ ၅ နာရီေက်ာ္က ေျမၿပိဳက်မႈျဖစ္ပြားၿပီး လူ ၄၀ ၀န္းက်င္ နစ္ျမဳပ္ ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့ေၾကာင္း ကနဦး သိရသည္။

ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္ ညေနပိုင္းတြင္ ေပ်ာက္ဆံုးသူစာရင္း ၂၅ ဦး ရရွိခဲဲ့ရာမွ ဇူလိုင္ ၂၅ ရက္တြင္ ႏွစ္ဦး ထပ္တိုးလာၿပီး ၂၇ ဦးအထိ စာရင္းေပးထားေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ဖားျပင္သုခကာရီ လူမႈကူညီေရးအသင္းဥကၠ႒ ဦးယဥ္ေထြးက “ေပ်ာက္ဆံုးတာက ဒီေန႔မနက္ ထပ္တိုးႏွစ္ဦး စာရင္းေပးတယ္။ ၂၇ ဦး ရွိသြားၿပီ။ မ်က္ျမင္ေတြကို ေမးျမန္းခ်က္အရ ေသဆံုးတာက ေျမၿပိဳေတာ့ ေျမေအာက္ ေရာက္သြားတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေရလိႈင္းေတြက ကမ္းပါးေဘးက လူေတြကို ႐ိုက္ျမႇဳပ္လိုက္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ေရထဲကို ျမဳပ္သြားတဲ့သူေတြကို ခ်ိတ္ေတြနဲ႔ စမ္းတာမ်ဳိးေတြ လုပ္ေနတယ္။ ကုန္းဘက္မွာလည္း ရွာေဖြေနတယ္။ မနက္ျဖန္မွာ ယႏၲရားေတြနဲ႔ ဆင္းဖို႔ လုပ္ေနတယ္။ ေထြအုပ္က အဓိကေပါ့။ က်န္တဲ့ လူမႈေရး၊ မီးသတ္၊ ၾကက္ေျခနီေတြ ၀ိုင္းကူတယ္။ ျပန္ၿပိဳႏိုင္ေတာ့ အက္ေၾကာင္းေတြဘက္ကို ရွင္းလင္းလမ္းေၾကာင္း ေဖာက္ေနတယ္။ ကခ်င္တိုင္းရင္းသားေတြထဲက ရ၀မ္တိုင္းရင္းသား အမ်ားဆံုးပါ။ ခ်င္းက ႏွစ္ဦး၊ ဗမာက ႏွစ္ဦး၊ မြတ္စလင္ တစ္ဦးပါ။ ကခ်င္က ဂ်ိန္းေဖာေတြ ပါတယ္။ အားလံုး ၂၇ ဦးေပါ့။ တစ္ေယာက္မွ မေတြ႕ေသးပါဘူး”ဟု ေျပာၾကားသည္။

ေျမၿပိဳမႈတြင္ ပူတာအိုခ႐ိုင္အတြင္း အဓိက ေနထိုင္သည့္ ရ၀မ္တိုင္းရင္းသား ၁၉ ဦး ပါသြားၿပီး ကူညီေပးႏိုင္ေရးမွာ ခက္ခဲေနေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ ရ၀မ္တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ႀကီး ဦးရန္နမ္ဖုန္က “ကြၽန္ေတာ္တို႔ တိုင္းရင္းသား ၁၈ ဦး ပါသြားတယ္ ၾကားတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ျဖင့္ စိတ္ကို မေကာင္းဘူး။ အမ်ဳိးအရင္းေတြေတာ့ မပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ရ၀မ္ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အမ်ဳိးေတြခ်ည္းပဲ။ အစိုးရဘက္က ကူညီရေအာင္ ဆိုရင္လည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဌာနမွာ အခြင့္အေရး မရွိဘူး။ ပူတာအိုဘက္မွာက လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးက မေကာင္း၊ အလုပ္အကုိင္ကလည္း စား၀တ္ေနေရး အဆင္ေျပ႐ံုအဆင့္ပဲ ရွိတယ္။ ဖားကန္႔မွာေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔အမ်ဳိးေတြ အမ်ားႀကီး ရိွပါတယ္။ လယ္ယာလုပ္ငန္းေတြ တိုးခ်ဲ႕စိုက္ပ်ဳိးဖို႔ ဆိုတာလည္း အရင္းအႏွီးေတြ မရွိလို႔ မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ဖားကန္႔ဘက္ ေရာက္ကုန္တာ။ မိသားစုေတြနဲ႔ ထပ္တူထပ္မွ် ၀မ္းနည္းပါတယ္။ မိုးရြာေနတဲ့ အခါမ်ဳိးမွာ အလုပ္လုပ္ရင္ အားလံုးသတိထားၿပီး လုပ္ေစခ်င္ပါတယ္။ အႏၲရာယ္မရိွ လုပ္ေစခ်င္တယ္”ဟု ေျပာၾကားသည္။

ေဒသခံ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ဇူလိုင္ ၂၆ ရက္တြင္ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနက ဦးစီး၍ ရွာေဖြရန္ ျပင္ဆင္ေနေၾကာင္း၊ ေျမၿပိဳသည့္ေနရာမွာ ေစာက္နက္သျဖင့္ ယႏၲရားမ်ားဆင္းရန္ ျပင္ဆင္ေနေၾကာင္း၊ ျပန္ၿပိဳေနသည့္ အေနအထား ျဖစ္သည့္အတြက္ ေနာက္ထပ္ အႏၲရာယ္မျဖစ္ပြားရန္ ညိႇႏိႈင္းေနေၾကာင္း၊ ဖားကန္႔တြင္ ရွာေဖြ စားေသာက္ေနမႈမ်ားကို ကန္႔သတ္ရန္မွာ အစိုးရအတြက္ အခက္အခဲႀကီးတစ္ခု ျဖစ္ေနေၾကာင္း သံုးသပ္ၾကသည္။

ေဒသခံမ်ား ေျပာျပခ်က္အရ ေျမၿပိဳသည့္ေနရာသည္ ေက်ာက္ေကာင္းထြက္သည့္ အမဲေၾကာႏွင့္ ေျမျဖဴေၾကာ စပ္သည့္ေနရာျဖစ္ၿပီး ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္က ေျမၿပိဳၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ ေျမထပ္ၿပိဳႏိုင္ေျခ ရွိေသာ္လည္း ေက်ာက္ရွာေဖြသူမ်ားေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔တြင္ ေျမၿပဳိက်မႈ ထပ္မံျဖစ္ပြားၿပီး ေရမေဆးေက်ာက္႐ွာေဖြသူ ၄၀ ခန္႔ ေပ်ာက္ဆံုးေန

ဓာတ္ပုံ – မမုိး

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ ဆိပ္မူေက်းရြာအုပ္စု ေအာက္မက္လင္ေခ်ာင္ ေက်းရြာအနီး႐ွိ သက္တမ္းကုန္ လုပ္ကြက္တစ္ခုတြင္ ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္ နံနက္ ၅ နာရီခန္႔က ေက်ာက္ခံုကမ္းပါး ၿပိဳက်မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ခန္႔မွန္းေျခ ေရမေဆးေက်ာက္႐ွာေဖြသူ ၄၀ ခန္႔ ေပ်ာက္ဆံုးေနေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

ဆိပ္မူအုပ္စု၊ မျပင္ေက်းရြာအနီး ျမန္မာတေကာင္း လုပ္ကြက္ေဟာင္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး လက္ရိွတြင္ ေပ်ာက္ဆံုးသူ ၁၇ ဦးစာရင္း ေပးထားေၾကာင္း သိရသည္။

ဓာတ္ပုံ – မမုိး

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ေျမၿပိဳမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၁၀၀ အထက္ ရွိေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အရပ္ရပ္မွ ေရာက္ရွိလာသည့္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား သံုးသိန္း၀န္းက်င္ ရွိေနၿပီး ေက်ာက္စိမ္း လုပ္ကြက္မ်ားတြင္ တရားမ၀င္ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ တူးေဖာ္ျခင္း၊ ေျမစာပံုမ်ားတြင္ ေရမေဆးရွာျခင္း၊ ေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္ေနဆဲ လုပ္ကြက္မ်ားတြင္ ေက်ာက္စိမ္း ရွာေဖြျခင္းမ်ား လုပ္ကိုင္ၾကၿပီး ေျမၿပိဳမႈေၾကာင့္ လူေသဆံုးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနျခင္း ျဖစ္သည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေျမၿပိဳမႈကို လစဥ္တိုင္း ေနရာအႏွံ႔ ျဖစ္ေနၿပီး အထူးသျဖင့္ မိုးဦးရာသီတြင္ မိုင္းဒဏ္၊ သဘာ၀ဒဏ္မ်ားေၾကာင့္ အက္ေၾကာင္းမ်ား မိုးေရ၀င္ကာ ေလွ်ာၿပိဳျခင္း၊ အျမင့္ပုိင္းမွ ေရကန္မ်ား ေလွ်ာဆင္းကာ ၿပိဳက်ျခင္း၊ ေျမစာပံုမ်ား ေျမေလွ်ာျခင္းမ်ား မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ ေျမၿပိဳမႈတြင္ ေသဆံုး၊ ေပ်ာက္ဆုံးေနသူမ်ားအား ဆက္လက္ ရွာေဖြလ်က္ရိွၿပီး ႏွစ္ေလာင္း ထပ္မံေတြ ႔ရွိကာ ေသဆံုးသူ ၂၀ ႏွင့္ ေပ်ာက္ဆံုးသူ ေလးဦး ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရ

ဖားကန္႔ေျမၿပိဳမႈမွ ထပ္မံေတြ႕ရွိေသာ အေလာင္းႏွစ္ေလာင္းကို သယ္ေဆာင္ရန္ ျပင္ဆင္စဥ္

ဖားကန္႔ေဒသ၌ ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္ ေျမၿပိဳမႈတြင္ ေသဆံုးသူ အေလာင္း ၂၀ ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိထားၿပီး ေပ်ာက္ဆံုးသူ ေလးဦးရွိေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ဇူလိုင္ ၁၈ ရက္တြင္ ေပ်ာက္ဆံုးစာရင္း ေပးထားသည့္ အမ်ဳိးသားႏွစ္ဦး၏ အေလာင္းမ်ား ေတြ႕ရွိၿပီးေနာက္ အေရအတြက္ တိုးလာျခင္း ျဖစ္သည္။

လံုးခင္းေက်းရြာဥကၠ႒ ဦးလွေအာင္က “ ဒီေန႔မွာ ေတြ႕တာက မဇြတ္ယန္ေက်းရြာမွာေနတဲ့ ေပ်ာက္ဆံုးစာရင္း ေပးထားတဲ့ ညီအစ္ကို ႏွစ္ေယာက္ပါ။ ၁၆ ရက္ေန႔ ေတြ႕တဲ့သူကေတာ့ ပိုင္ရွင္မေပၚဘူး။ လက္ရွိမွာ အေလာင္း ၂၀ ေတြ႕ၿပီး ေလးဦး ေပ်ာက္ဆံုးေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ ေမွာ္ရြာေတြဆိုေတာ့ လူမသိသူမသိ အဖြဲ႕လိုက္ေနၾကတာ။ ေပ်ာက္ဆံုးစာရင္းက ဒီထက္မ်ားႏိုင္တာေပါ့။ ျဖစ္တဲ့ေန႔ကလည္း ပိုင္ရွင္မေပၚတာေတြ ရွိေနတယ္။ ဒီမွာက အႏၲရာယ္ရွိ ဆိုင္းဘုတ္ေတြလည္း ေထာင္ထားတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေဒသမွာက ရပ္ရြာမွာ ေနသူေတြ၊ ပ်ံက်ေတြ၊ က်ဴးေတြဆိုၿပီး ျဖစ္ေနတာ။ အျပင္ကလူေတြက စာရင္းေတြေတာ့ မရွိဘူးေပါ့။ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ေနတာကိုး။ အႏၲရာယ္ရွိလို႔ မေနဖို႔ေျပာလည္း နားေထာင္တဲ့ လူလည္း ရွိတယ္။ နားမေထာင္တဲ့ လူလည္း ရွိတယ္”ဟု ေျပာၾကားသည္။

ျမင့္ျမတ္သူ လူမႈကူညီေရးအသင္း ဥကၠ႒ ကိုသီဟစ်ာန္က “ မနက္ ၁၀ နာရီခြဲမွာ သတင္းၾကားလို႔ သြားေကာက္တာ။ ၂ နာရီခြဲမွာ တစ္ေလာင္း ေကာက္ၿပီး တစ္ေလာင္း ထပ္ေပၚလာတယ္။ ဒီေန႔ ႏွစ္ေလာင္းရတာေပါ့။ ထပ္လည္း ေပၚလာႏိုင္ေသးတယ္။ အေလာင္းပုိင္ရွင္ ေပၚတယ္။ ေပ်ာက္ဆံုးစာရင္းေတြက အေသအခ်ာ မသိႏိုင္ဘူး။ ဟိုလိုဒီလို ျဖစ္ေနတာ။ တခ်ဳိ႕အေလာင္းေတြလည္း ပိုင္ရွင္မေပၚဘူးေလ။ တစ္ရြာတည္းက မဟုတ္ဘူး။ ေဘးရြာေတြက အားလံုးပါေနတာ။ ေျမၿပိဳတာေတြက ဒီႏွစ္မွာ ဒုတိယအႀကိမ္ အႀကီးအက်ယ္ ၿပိဳတာေပါ့။ မႏွစ္က ငါးေယာက္ ပိတာ။ တစ္ဦးစ ႏွစ္ဦးစေတြကေတာ့ မ်ားတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန္႔ေဒသ၊ လံုးခင္းေက်းရြာအုပ္စု၊ ဆန္ခါေက်းရြာအနီး မဟာ ေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ေရး လုပ္ကြက္ေဟာင္းတြင္ ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္ မြန္းလြဲပိုင္းက ေျမၿပိဳမႈျဖစ္ပြားၿပီး လူေပါင္း ဆယ္ႏွင့္ခ်ီ ေသဆံုးကာ ၂၀ ေသ၊ ေလးဦး ေပ်ာက္ဆံုး၊ ၆၃ ဦး ဒဏ္ရာရၿပီး ၄၆ ဦးမွာ ေဆး႐ံုတြင္ တက္ေရာက္ ကုသမႈခံယူခဲ့ရေၾကာင္း သိိရသည္။

ေရထဲတြင္ ရွာေဖြေနသူတို႔အား ႀကိဳးျဖင့္ ဆြဲ၍ ကူညီေနစဥ္

ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ႏွင့္ လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ဒဏ္ရာရသူမ်ားအား က်ပ္ႏွစ္သိန္းခြဲ၊ ေသဆံုးသူမ်ား၏ က်န္ရစ္သူ မိသားစုကို က်ပ္သံုးသိန္းႏႈန္းျဖင့္ ေထာက္ပံ့ခဲ့ေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕လူမႈေရး၀န္ႀကီး ေဒါက္တာသင္းလြင္က ဆိုသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ေျမၿပိဳမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၁၀၀ အထက္ ရွိေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအရပ္ရပ္မွ ေရာက္ရွိလာသည့္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား သံုးသိန္း၀န္းက်င္ ရွိေနၿပီး ေက်ာက္စိမ္း လုပ္ကြက္မ်ားတြင္ တရားမ၀င္ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ တူးေဖာ္ျခင္း၊ ေျမစာပံုမ်ားတြင္ ေရမေဆးရွာျခင္း၊ ေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္ေနဆဲ လုပ္ကြက္မ်ားတြင္ ေက်ာက္စိမ္း ရွာေဖြျခင္းမ်ား လုပ္ကိုင္ၾကၿပီး ေျမၿပိဳမႈေၾကာင့္ လူေသဆံုးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနျခင္း ျဖစ္သည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေျမၿပိဳမႈကို လစဥ္တိုင္း ေနရာအႏွံ႔ ျဖစ္ေနၿပီး အထူးသျဖင့္ မိုးဦးရာသီတြင္ မိုင္းဒဏ္၊ သဘာ၀ဒဏ္မ်ားေၾကာင့္ အက္ေၾကာင္းမ်ား မိုးေရ၀င္ကာ ေလွ်ာၿပိဳျခင္း၊ အျမင့္ပုိင္းမွ ေရကန္မ်ား ေလွ်ာဆင္းကာ ၿပိဳက်ျခင္း၊ ေျမစာပံုမ်ား ေျမေလွ်ာျခင္းမ်ား မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ႏွင့္ လံုးခင္းေက်းရြာအုပ္စုမွ ဆိပ္မူေက်းရြာအုပ္စု အထိ (အလ်ားမိုင္ ၂၀ ေက်ာ္) ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ကြက္မ်ား အနီးရွိ ေက်းရြာေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္မွာ ေျမၿပိဳမည့္အႏၲရာယ္ ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ေျမၿပိဳမႈ ေသဆံုးသူ ၁၇ ဦးအထိရွိလာၿပီး အေလာင္းမ်ား ရွာေဖြေရး ေျမၿပိဳအႏၲရာယ္ေၾကာင့္ ရပ္ဆိုင္း

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္က ေျမစာပံုၿပိဳက်မႈႏွင့္ ေျမၿပိဳက်မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေနရာအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ကို၀ဏၰ)

ဖားကန္႔ေျမၿပိဳမႈ ေသဆံုးသူ ထပ္တိုးကာ အေလာင္းမ်ား ရွာေဖြေရးမွာ ေျမၿပိဳအႏၲရာယ္ေၾကာင့္ ရပ္ဆိုင္းထားေၾကာင္း ေဒသခံ လူမႈကူညီေရး အဖြဲ႕မ်ားက ဆိုသည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္၊ လံုးခင္းေက်းရြာအုပ္စု ဆန္ခါေက်းရြာအနီး မဟာေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ေရး လုပ္ကြက္တြင္ ေျမၿပိဳမႈျဖစ္ပြားကာ လူေပါင္းဆယ္ခ်ီ ေသဆံုးခဲ့ၿပီး လူေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္ ေန႔လယ္ပိုင္း စာရင္းအရ ေသဆံုးသူ ၁၇ ဦးအထိရွိေနၿပီး ရွာေဖြေရး လုပ္ငန္းမ်ားမွာ ေျမထပ္ၿပိဳမည့္ အႏၲရာယ္ေၾကာင့္ ရပ္ဆိုင္းထားၿပီ ျဖစ္သည္။ ဖားကန္႔ေဒသခံ NLD ပါတီမွ ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းေရးမွဴး ဦးေသာင္းဇံက “ကယ္ဆယ္ေရးေတြက မေန႔ညေနတည္းက ရပ္လိုက္ရၿပီ။ မရပ္လို႔လည္း မရဘူး။ အေပၚမွာ ေပေထာင္ခ်ီၿပီး အက္ေၾကာင္းေတြ ျပေနတယ္။ ထပ္လည္းၿပိဳေနတယ္။ မေန႔က ဆယ္ယူရတာက ေသဆံုးသူ ၁၅ ဦးပါ။ ဒဏ္ရာရ ၄၆ ဦးပါ။ ဖားကန္႔ေဆး႐ံုကေန ျမစ္ႀကီးနား ေဆး႐ံုကို ၁၄ ဦးပို႔တာ လမ္းမွာ ႏွစ္ဦးထပ္ဆံုးတယ္။ ေသဆံုးတာက ၁၇ ဦးရွိသြားၿပီ။ သက္ဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ံုးမွာ လူေပ်ာက္ေတြ စာရင္းပို႔တာ ၂၀ ၀န္းက်င္ ရွိေနတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ အေနျဖင့္ ေျမၿပိဳမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးေနေၾကာင္း ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာခက္ေအာင္က ဆိုသည္။ ၎က “ၾကားတာ ၁၅ ဦး ေသဆံုးတယ္။ ဒဏ္ရာရတာ ၃၀ ေက်ာ္ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕လူနာေတြက ျမစ္ႀကီးလႊဲတယ္။ မေန႔က ေလယာဥ္ကြင္းမွာ ခရီးက ျပန္လာေတာ့ လူမႈေရး၀န္ႀကီးကို ဒီကိစၥကိုေျပာတယ္။ ဒီေန႔လည္း ထပ္ေဆြးေႏြးရမယ္။ ဒီကိစၥကို ေရရွည္ကိုင္တြယ္ဖို႔လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္ေလာက္ ကတည္းက ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မရေသးေတာ့ ခက္တယ္။ အဖြဲ႕စံုက ရွိေနတာ။ ဥပေဒစိုးမိုးမႈက တစ္ေျပးညီ မရွိဘူး။ လူေတြကလည္း သိန္းခ်ီၿပီး ၀င္လာေတာ့ တားမရဘူး။ မူးယစ္ေဆး၀ါးေရာ ျပႆနာေပါင္းစံု ျဖစ္ေနတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္ ၂၂ ရက္ကလည္း ဖားကန္႔ေဒသတြင္ မိုးႀကီးေျမၿပိဳမႈ ျဖစ္ပြားရာ လူ ၁၈ ဦးေပ်ာက္ဆံုးၿပီး ၁၄ ဦး၏ အေလာင္းမ်ား ရရွိခဲ့သည္။ အိမ္ေျခ ၁၀၀ ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး ၆၉ အိမ္ထိခိုက္ကာ လူေပါင္း ၈၀၀ ေက်ာ္ ဒုကၡေရာက္ခဲ့သည္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေျမၿပိဳမႈ ၁၂ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားရာတြင္ လူေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း လူမႈအဖြဲ႕အစည္း မွတ္တမ္းမ်ားႏွင့္ ရဲဌာန မွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။ ယင္းစာရင္းတြင္ လူတစ္ဦးစ၊ ႏွစ္ဦးစ ေသဆံုးမႈမ်ား မပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ႏွစ္သိန္းေက်ာ္ရွိၿပီး မၾကာခဏ ေျမၿပိဳမႈမ်ားေၾကာင္း တစ္ႏွစ္လွ်င္ ၃၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည္ဟု နာေရးကူညီသူမ်ားႏွင့္ ရဲစခန္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေျမၿပိဳမႈကို လစဥ္တိုင္း ေနရာအႏွံ႔ျဖစ္ေနၿပီး အထူးသျဖင့္ မိုးဦးရာသီ၌ မိုင္းဒဏ္၊ သဘာ၀ဒဏ္မ်ားေၾကာင့္ အက္ေၾကာင္းမ်ား မိုးေရ၀င္ကာ ေလွ်ာၿပိဳျခင္း၊ အျမင့္ပုိင္းမွ ေရကန္မ်ား ေလွ်ာဆင္းကာ ၿပိဳက်ျခင္း၊ ေျမစာပံုမ်ား ေျမေလွ်ာျခင္းမ်ား မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း သိရသည္။ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ႏွင့္ လံုးခင္းေက်းရြာအုပ္စုမွ ဆိပ္မူေက်းရြာအုပ္စုအထိ (အလ်ားမိုင္ ၂၀ ေက်ာ္) ေက်ာက္စိမ္း လုပ္ကြက္မ်ားအနီးရွိ ေက်းရြာေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္မွာ ေျမၿပိဳမည့္အႏၲရာယ္ ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ လက္ရွိတြင္ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ေရမေဆးေက်ာက္ရွာေဖြသူ ႏွစ္သိန္းအထက္ရွိေနၿပီး ၎တို႔ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္သည့္ ျပႆနာမ်ားလည္း ေျဖရွင္းရန္ ခက္ခဲသည့္ အေျခအေန ျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

 

မည္သူ႕တြင္တာ၀န္ရွိ၍ မည္သူတာ၀န္ခံမည္ကိုပင္ မသိႏုိင္ေသာ လူ႕အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုး႐ႈံးမႈမ်ား

 

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဇူလုိင္ ၁၄ ရက္က ေျမစာပုံၿပိဳက်မႈႏွင့္ ေျမၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးရသူမ်ားႏွင့္ လြတ္ေျမာက္လာသူမ်ားကုိ ကယ္ဆယ္မႈလုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ျမင္ကြင္းအခ်ဳိ႕

■ မတူတဲ့အခြင့္အေရးေတြ

လြန္ခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက  ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ဂူ အတြင္း ကေလး ၁၂ ဦးႏွင့္ နည္းျပတစ္ဦး ပိတ္မိလို႔ တစ္ကမၻာလံုးက ေစာင့္ၾကည့္ရတယ္။ ျပည္ပက ေရတပ္ေတြ၊ ကယ္ဆယ္ေရး ကြၽမ္းက်င္သူေတြပါ အားလံုး၀င္ကူၾကလို႔ ၁၈ ရက္အၾကာမွာ မေသမေပ်ာက္ ကယ္ထုတ္ ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ တစ္ကမၻာလံုးကလည္း ၾကည္ႏူးခဲ့ၾကပါတယ္။

တခ်ဳိ႕မိတ္ေဆြေတြေတာင္ ေနာင္ဘ၀ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ လူျဖစ္ခြင့္ရဖို႔ လူမႈကြန္ရက္ေတြေတာင္ တင္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ထက္အရင္ ဇြန္ ၂၂ ရက္မွာ ဖားကန္႔မွာ မိုးႀကီးေျမၿပိဳလို႔  လူ ၁၈ ေပ်ာက္ဆံုးၿပီး ၁၄ ဦးရဲ႕အေလာင္းပဲ ရလိုက္ပါတယ္။ အိမ္အလံုး ၁၀၀ ပ်က္စီးၿပီး ၆၉ အိမ္ ထိခိုက္ပါတယ္။ လူေပါင္း ၈၀၀ ေက်ာ္ ဒုကၡေရာက္ပါတယ္။ မီဒီယာေတြရဲ႕ စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ တစ္ရက္၊ ႏွစ္ရက္ေပၚလာၿပီး အားလံုး ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ပါပဲ။ ျပည္နယ္အစိုးရက အဖြဲ႕၀င္၀န္ႀကီးေတြေတာင္ ကြင္းဆင္းတာ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ၀မ္းနည္းေၾကာင္း စာ ေလးတစ္ေစာင္၊ သ၀ဏ္လႊာေလး တစ္ေစာင္ေတာင္မွ မေရာက္လာခဲ့ၾကပါဘူး။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံနဲ႔ ယွဥ္ၿပီး မတူလိုက္တဲ့ ဘ၀ေတြလို႔ သာ…။

 

■ ဖားကန္႔မွာ ေျမၿပိဳျခင္းရဲ႕ သမိုင္းေၾကာင္း

ဖားကန္႔ေဒသမွာ ေက်ာက္စိမ္းထြက္တာက  ဥ႐ုေခ်ာင္းဖ်ား ကံဆီးကေန ဆယ္ဇင္းအထိျဖစ္ပါတယ္။ အလ်ားမိုင္ ၂၀ ေက်ာ္၊ အနံ ၁၀ မိုင္ေလာက္ ေက်ာက္စိမ္းထြက္ပါတယ္။ ဖားကန္႔မွာ ေက်ာက္စိမ္းတူးလာတာ ေရွးျမန္မာမင္းေတြကတည္းကပါ။ ႏွစ္ရာခ်ီခဲ့ပါၿပီ။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္အထိ လက္က်င္းေတြပဲ လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီႏွစ္မွာပဲ ေကအိုင္အို/ေကအိုင္ေအက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူေတာ့ ဖက္စပ္ကုမၸဏီေတြ ၀င္လာပါတယ္။

ဖားကန္႔ရဲ႕ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈကို ၾကည့္လိုက္ရင္ လက္က်င္းေခတ္၊ ေရငုတ္က်င္းေခတ္၊ ေခါက္စားေခတ္၊ ဖက္စပ္ေခတ္၊ ယႏၲရားငယ္ေခတ္၊ ယႏၲရားႀကီးေခတ္လို႔ ခြဲလို႔ရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ေခတ္တိုင္းမွာလည္း ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈဟာ အသက္ေပါင္းမ်ား စြာေပးခဲ့ၾကရပါတယ္။

၂၀၀၀ ခုႏွစ္ေလာက္မွာစတင္ၿပီး  ေျမစာပံုအႏၲရာယ္ႏွင့္ ဥ႐ုျမစ္ၾကမ္းျပင္ ျမင့္တက္လာကို စတင္ၾကံဳေတြ႕ရပါတယ္။၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း စက္အင္အား အမတန္ႀကီးတဲ့ ေျမသယ္ယာဥ္ေတြ၊ ေျမတူးစက္ေတြ ေရာက္လာၾကပါတယ္။ လက္လုပ္လက္စားေတြေပ်ာက္ ကုန္တယ္။ အဲဒီကာလကတည္းက ကုမၸဏီက စြန္႔ပစ္ေျမစာေတြမွာ ေက်ာက္စိမ္းရွာတဲ့ လူတန္းစားတစ္ရပ္ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ ေရမေဆးလို႔ေခၚတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းရွိသူေတြပါပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္၀န္းလံုးက လူမြဲေတြရဲ႕  သူေဌးျဖစ္လမ္းလို႔ ေျပာၾကတဲ့ ေရမေဆးရွာ တဲ့သူေတြ ႏွစ္တိုင္းပဲ တိုးပြားလာသလို ေသဆံုးမႈေတြလည္း ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရမတိုင္ခင္ကေတာ့ ဒီလိုေသဆံုးမႈေတြက လူထုၾကားမပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ပါဘူး။ ဆယ္ခ်ီ၊ ရာခ်ီေတြဟာ အရင္ကလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ မဲ႐ႈံးကာလ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ဒီဇင္ဘာ မွာ ေျမစာပံုၿပိဳက်မႈကေတာ့ လူေပါင္းရာခ်ီ ေသဆံုးဖြယ္ရွိေပမယ့္ ၁၁၄ ဦးပဲ အေလာင္း ျပန္ရပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း တင္သြင္းလာတဲ့ တရားမ၀င္ ယာဥ္ယႏၲရားကိစၥ ကို လူထုတစ္ရပ္လံုးက ေထာက္ျပလာၾကၿပီး

ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးရာမွာလည္း တရားမ၀င္ ယႏၲရား ၆၀၀၀ ကိုေတြ႕ရေၾကာင္း အစိုးရ အဖြဲ႕က ေျပာပါတယ္။ အခုလက္ရွိမွာေတာ့ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ လံုးခင္းေက်းရြာအုပ္စုႏွင့္ ဆိပ္မူေက်းရြာအုပ္စုက ေက်းရြာေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ဟာလည္း ေျမၿပိဳႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ေတြ ရွိေနပါတယ္။

ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္တြင္ သတၱဳတြင္း၀န္ႀကီးဌာန၏ စာရင္းမ်ားအရ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ပုဂၢလိက ကုမၸဏီ ၈၀၈ ခု တစ္ဧက လုပ္ကြက္ေပါင္း ၁၅၆၃၈ ကြက္၊ အက်ဳိးတူ ကုမၸဏီ  ၂၂၂ ခု၊ လုပ္ကြက္ေပါင္း ၃၀၂ ကြက္ရွိခဲ့ရာတြင္ NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ သက္တမ္းကုန္မ်ားကို သက္တမ္း ထပ္တိုးခြင့္မျပဳဘဲ ထားရွိခဲ့သည္။ ဖားကန္႔- လံုးခင္းရတာေျမတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလစာ ရင္းအရ ဖားကန္႔-လံုးခင္း ရတနာေျမတြင္ ပုဂၢလိကလုပ္ကြက္ ၁၈၇၉ ကြက္၊ အက်ဳိးတူ ၇၉ ကြက္ က်န္ရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္က ေျမစာပံုၿပိဳက်မႈႏွင့္ ေျမၿပိဳက်မႈျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေနရာအား ေတြ႕ရစဥ္

■ ေျမၿပိဳတဲ့ရာသီ

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေျမၿပိဳမႈကို လစဥ္တိုင္း ေနရာအႏွံ႔ျဖစ္တတ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ မိုးဦးရာသီမွာ မိုင္းဒဏ္၊ သဘာ၀ဒဏ္မ်ားေၾကာင့္ အက္ေၾကာင္းမ်ား မိုးေရ၀င္ကာ ေလွ်ာၿပိဳျခင္း၊ အျမင့္ပုိင္းမွ ေရကန္မ်ား ေလွ်ာဆင္းကာ ၿပိဳက်ျခင္း၊ ေျမစာပံုမ်ား ေျမေလွ်ာ ၿပိဳတာေတြ ျဖစ္ေနတာပါ။

ေရမေဆးရွာသူ ကုိဗိုလ္စိန္က “ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္ ျဖစ္စဥ္မွာက ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတာ့ လြတ္တယ္။ ကမ္းပါးႏွစ္ဖက္ ေရလိႈင္း႐ိုက္တဲ့ဘက္က လူေတြေတာ့ ရတဲ့သေဘာရွိတယ္။အခုပဲ ကြၽန္ေတာ့္မိတ္ေဆြရဲ႕ က်င္းသားသံုးဦး ျပန္မလာႏိုင္ေသးဘူး။ ေျမၿပိဳတဲ့ဘက္က  တူးတဲ့သူေတြေပါ့။ ေအာက္မွာ ဆယ္ဂဏန္းေလာက္ ရွိဦးမယ္။ ဖားကန္႔မွာကလည္း ဒီလို စြန္႔စြန္႔စားမလုပ္ႏိုင္ရင္ ဘာမွမျဖစ္လာႏိုင္ဘူးေလ။ ေသေျမႀကီး ရွင္ေရႊထီး လုပ္ေနရတာ။ အားလံုးဒီလိုပဲ”ဟု ဆိုသည္။

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးတင့္စိုးက “ဒီအခ်ိန္က မိုးႀကိဳကာလျဖစ္ေတာ့ ဖားကန္႔ေဒသမွာ ေျမၿပိဳတာက ခပ္စိပ္စိပ္ျဖစ္ေနတယ္။ ေျမၿပိဳတာက  ပံုစံမ်ိဳးစံုရွိပါတယ္။ မိုးဦးမွာ အဓိက အမာေၾကာေတြ ၿပိဳတာက ကုမၸဏီေတြက ေတာင္ ၿဖိဳမိုင္းေတြေၾကာင့္ ေျမေအာက္ေပေပါင္းမ်ားစြာမွာ မိုင္းအားျပင္းျပင္းခြဲေတာ့ ေက်ာက္ေၾကာေတြကို အက္ေၾကာင္း ထင္ေစတယ္။မိုးေလးက်ေတာ့ ေျမအက္ေနရာထဲ ေရ၀င္ၿပီး ေလွ်ာၿပိဳျဖစ္တာေပါ့။ အဓိကေတာ့ ေရမေဆးေတြက သိန္းခ်ီၿပီး ရွိေနတယ္။ ေလာဘ ေဇာေတြေၾကာင့္ဆိုေတာ့လည္း အႏၲရာယ္ကို သတိလက္လြတ္ျဖစ္တတ္ၾကတယ္။ ေ၀ွခါမွာ  လြန္ခဲ့တဲ့ရက္ပုိင္းက လူ ၂၀ ေလာက္ ေျမၿပိဳၿပီး ေသသြားတဲ့ေနရာမွာ။ ေအာက္မွာေတာင္ လူေတြ မေဖာ္ႏိုင္ေသးဘူး။ ထပ္ၿပိဳၿပီးျပန္ေသတယ္ ဆိုတာမ်ဳိးေတြပါ ၾကားေနရတယ္။ေျမၿပိဳနဲ႔အတူ ေက်ာက္စိမ္းေတြလည္း ပါလာတာကို။ တခ်ဳိ႕ေခါင္းက်င္း (ၾကြက္တြင္းက်င္း)တူးတယ္။အေပၚက ၾကံဖတ္ကြာသလိုကြာၿပီး ေျမပိတယ္။ စြန္႔ပစ္ေျမစာပံုဆိုရင္ ေလွ်ာၿပိဳၿပိဳတယ္။ အျခားအခ်ိန္ေတြမွာလည္း တစ္ႏွစ္လံုး ျဖစ္ေနတယ္။ မိုးဦးကေတာ့ မ်ားတတ္တယ္။ ႏွစ္စဥ္လည္း လူေပါင္း ရာဂဏန္း၀န္းက်င္ျဖစ္ေနတာ။ ရဲေတာင္ ေသမႈေသခင္းမယူတဲ့ အဆင့္ျဖစ္လာေတြ ေတြ႕ေနရတယ္။ ကုမၸဏီေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဘက္ေတြကိုလည္း

အျပစ္ပံုလို႔မရဘူး။ သတိေပးရင္း ၾကားထဲမွာကို စြန္႔စားမိုက္ၿပီး အသက္ဆံုးေနၾကတယ္။ အသက္ကို ဉာဏ္ေစာင့္ဆိုတာကိုေတာ့ လက္မလြတ္ေစခ်င္ဘူး။ တစ္ဦးခ်င္းကလည္း ဆင္ျခင္ဖို႔၊ ေရမေဆးေလာပန္းေတြကလည္း ကိုယ့္အလုပ္သမားေတြကို ညီအစ္ကို၊ သားသမီး ေတြလို သေဘာထားၿပီး အႏၲရာယ္ေတြကို သတိေပးတာေတြ အျမဲတမ္းလုပ္ေစခ်င္ပါတယ္”ဟု ဆိုသည္။

ဖားကန္႔ေဒသ၌ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ေရမေဆးေက်ာက္ရွာေဖြသူ ႏွစ္သိန္းအထက္ရွိေနၿပီး ၎တို႔ႏွင့္ဆက္ႏြယ္သည့္ ျပႆနာမ်ားလည္း ေျဖရွင္းရန္ ခက္ခဲသည့္ အေျခအေနျဖစ္ေၾကာင္း ဦးတင္စိုးက ေျပာၾကားသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္က ေျမစာပံုၿပိဳက်မႈႏွင့္ ေျမၿပိဳက်မႈျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေနရာအား ေတြ႕ရစဥ္

■ ဖားကန္႔ကိုထိန္းသိမ္းဖို႔ နည္းလမ္းသံုးသြယ္

ဖားကန္႔ကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ အရင္ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္ႏွင့္ အခု NLD အစိုးရလက္ထက္မွာပါ ႀကိဳးစားၾကပါတယ္။ ခိုင္လံုတဲ့ သတင္းေတြအရ ဖားကန္႔ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္တဲ့ ေနရာေတြကို ပုဒ္မ ၁၄၄ ထုတ္ျပန္ၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ေတာင္ ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ ဖားကန္႔ ထိန္းမရတာဟာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြရွိေနတာ။ မၿငိမ္းခ်မ္းတာနဲ႔ ႏိုင္ငံဆင္းရဲတာရဲ႕ အက်ဳိးဆက္ေတြျဖစ္ပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ခက္ေအာင္က “မေန႔ကမွ ေနျပည္ေတာ္က ေရာက္တယ္။ လူမႈေရး၀န္ႀကီးကိုလည္း ဒီကိစၥေတြ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တာ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ မွာတယ္။ ေသတာ ၁၅ ဦး၊ ဒဏ္ရာရ ၄၀ ေက်ာ္ တယ္လုိ႔ပဲ အၾကမ္းဖ်င္းသိထားတယ္။ ဖားကန္႔ က ေရမေဆးျပႆနာကုိ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အေျဖရွာေနတာ ႏွစ္ခ်ီေနၿပီ။ ေျပာရရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရေတာ့ ခက္တယ္။မၿငိမ္းခ်မ္းေတာ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ မရွိဘူး။ အဲဒီမွာ တစ္ဖက္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြ၊ တပ္မေတာ္ လက္နက္ကိုင္ေတြ၊ ျပည္သူ႔စစ္ေတြ၊ ေရႊ႕ ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ သိန္းနဲ႔ခ်ီမ်ားေနတယ္။ ႐ႈပ္႐ႈပ္ေထြးေထြးျဖစ္ေနတယ္။ တရားဥပေဒ မစိုးမိုးမႈက တစ္ေျပးညီမရွိဘူး။ အခု ေျမၿပိဳတဲ့ကိစၥကို ေဆြးေႏြးဖို႔လုပ္ေနတယ္” ဟု ဆိုသည္။

NLD အစိုးလက္ထက္ ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရတို႔က ဖားကန္႔ေရမေဆးျပႆနာ (ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားျပႆနာ) ကို နည္းသံုးခုနဲ႔ ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးစားၾကတယ္။ ကုမၸဏီေတြမွာ ၀န္ထမ္းခန္႔ဖို႔။ ဥပေဒအရ လက္လုပ္လက္စားတူး ေဖာ္မႈေတြခ်ေပးဖို႔။ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ပါ၀င္ဖို႔ဆိုတဲ့ မူသံုးခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေတာ့ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္သူ မရွိေသးဘူးလို႔ ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕က သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး၀န္ႀကီး ဦး H လေအာင္က ဆို ပါတယ္။

၎က“ ဖားကန္႔မွာ ျပႆနာက ေရမေဆးရွာသူေတြ၊ စြန္႔ပစ္ေျမစာပံုကိစၥ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိခိုက္တဲ့ကိစၥ၊ အလုပ္သမားကိစၥေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ေရမေဆးေတြကလည္း အတုိင္းအတာမရွိ လူေတြက မ်ားေနတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ အခုက စည္းကမ္းမဲ့ လူတန္းစားေတြ ေပၚေနတယ္။ ေရမေဆးရပ္ ကြက္ေတြ ေပၚလာတယ္။ ရတနာနယ္ေျမမွာ က်ဴးလာတယ္။ အဲဒါေတြကို ေလ်ာ္ေၾကးေပးရတယ္ ဆိုေတာ့လည္း နည္းတဲ့ျပႆနာ မဟုတ္ဘူး။ တခ်ဳိ႕လည္း အႏၲရာယ္ဇုန္ထဲမွာ ျဖစ္ေနတယ္။ ျပည္ေထာင္စုအစုိးရႏွင့္ေတာ့ ေရမေဆးေတြကိုေျဖရွင္းဖို႔ နည္းသံုးနည္းေပါ့။ တစ္က ကုမၸဏီမွာ ၀န္ထမ္းခန္႔မယ္။ႏွစ္က ဥပေဒအရ အေသးစားလက္လုပ္လက္စား လုပ္ငန္းမွာ ပါ၀င္ႏိုင္ဖို႔ပါ။ သံုးက လူမႈထူေထာင္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ၊ ေဒသထူေထာင္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ အလုပ္တာ၀န္ေပးဖို႔ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးအတြက္ ခက္ေနတယ္။ ေျမစာပံုေတြဆိုရင္ ၄၅ ဒီဂရီထက္ မတ္ေစာက္မႈမရွိဖို႔ စစ္တယ္။ေက်ာ္ရင္ ကုမၸဏီကို နာမည္ပ်က္စာရင္း သြင္းဖို႔ေပါ့။

သားစဥ္ေျမးဆက္ အက်ဳိးရွိေအာင္လုပ္ဖို႔ဆုိရင္ တူးေဖာ္မႈအင္အားေတြက ေလွ်ာ့ခ်ရမွာပါ။ လုပ္ခလစာျပႆနာေတြကိုေတာ့ ေျဖရွင္းႏိုင္ပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေမွာ္စီဇာ၊ မက္လင္ေခ်ာင္၊ ေမ်ာက္ျဖဴ၊ ကုလားကုန္း၊ ဆိုင္းေတာင္၊ တာမခံ စသည့္၀န္းက်င္ေမွာ္မ်ားမွာ မၾကာခဏ ေျမၿပိဳမႈျဖစ္ပြားတတ္ၿပီး ေသဆံုးသူမ်ား၊ ဒဏ္ရာရရွိမႈမ်ားျဖစ္ေပၚေနပါတယ္။

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ (၂) ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလဆိုင္းက “မွန္တာကိုေျပာရရင္ မေန႔က  ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ကေတာ့ ေလာဘေၾကာင့္ပါပဲ။ ဒီလိုေျပာလို႔ တာ၀န္ခံမႈ၊ တာ၀န္ယူမႈ မရွိဘူးလို႔ ေျပာလာမွာလည္း စိုးရေသးတယ္။ တခ်ဳိ႕လုပ္ကြက္ေတြက သက္တမ္းကုန္လို႔ နားကုန္ၾကၿပီ။တခ်ဳိ႕က လုပ္ေနဆဲပါ။ သက္တမ္းရွိၿပီး မလုပ္တဲ့ ကုမၸဏီေတြက်ေတာ့ အားလံုးက ၀င္တူးေနၾကတာေလ။ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြက လြတ္တဲ့ေနရာ ၀င္တူးေနၾကတာေလ။ လူ ၁၀၀ မွာ  ၅၀ ေလာက္က သိန္းဆယ္ပိုင္း ကိုင္ၾကရတယ္။ တစ္ရာတစ္ေယာက္ ၊ တစ္ေထာင္ တစ္ေယာက္က သိန္းရာႀကီး၊ ေထာင္ပိုင္းေတြ ရၾကတယ္။ ေက်ာက္ေအာင္တဲ့သူေတြကလည္း သူနဲ႔နီးစပ္တဲ့ သူေတြအားလံုးကို ေခၚလာတယ္။ ေရမေဆးေမြးတဲ့ ေလာပန္းေတြကလည္း သူ႔နည္းသူ႔ဟန္ ရပ္တည္ေနၾကတာေလ။ ဒီေဒသမွာေနတဲ့သူက ငါးေသာင္း၀န္းက်င္ရွိမယ္။ ကုမၸဏီ၀န္ထမ္းေတြက တစ္သိန္းေက်ာ္၊ ေရမေဆးေက်ာက္ရွာသူေတြက ႏွစ္သိန္းေလာက္ဆိုေတာ့ ဖားကန္႔မွာ လူေပါင္း သံုးသိန္းအထက္ေလာက္ အျမဲရွိေနတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြကေတာ့ ငါးသိန္း အထက္ေရာက္သြားတာလည္းရွိတယ္။ အားလံုးကို ကန္႔သတ္လိုက္ရင္လည္း ေက်ာက္ကို အမီျပဳတဲ့သူေတြက ဒုကၡေရာက္ကုန္ၾကမယ္။အခုျဖစ္ေနတာေတြလည္း တရားဥပေဒ မစိုးမိုး၊ လူေတြကမ်ားေတာ့ ျဖစ္ခ်င္တာ ျဖစ္ ေနေတာ့တာ။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ အေကာင္း ဆံုးေက်ာက္စိမ္းဟာ ကမၻာမွာ ဖားကန္႔ပဲ ထြက္တယ္။ ႏိုင္ငံအတြက္၊ ျပည္သူေတြအတြက္ အက်ဳိးမ်ားၿပီး အႏၲရာယ္ကင္းကင္းနဲ႔ ထုတ္လုပ္ေနၾကတာပဲ ျမင္ခ်င္ပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

 

■ တစ္ႏွစ္မွာ ေျမၿပိဳေသသူ ၃၀၀ ေက်ာ္

ဖားကန္႔ေဒသမွာ ေက်ာက္ရွာရင္း ေျမၿပိဳေသတာ တစ္ႏွစ္ကို ၃၀၀ အထက္မွာရွိေနပါတယ္။ ဖားကန္႔မွာ ေျမၿပိဳတာဟာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္ျဖစ္စဥ္မပါ ၁၁ ႀကိမ္ျဖစ္ၿပီး ေသဆံုးသူ ၇၈ ဦးလို႔ လူမႈအသင္း အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ မွတ္တမ္းကဆိုပါတယ္။ ဒါကေတာ့ တစ္ဦးခ်င္းေသဆံုးမႈေတြ မပါတဲ့ စာရင္းေတြလို႔လည္း သိရပါတယ္။

ဖားကန္႔ေဒသမွာ သတင္းလုပ္ငန္း အစဥ္တစိုက္လုပ္ေနတဲ့ ဓာတ္ပံုဆရာ ကိုေဇာ္မိုးထက္က “ ေျမၿပိဳလို႔ ေသတာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္၀က္မွာ ၁၀၀ ေက်ာ္သြားၿပီ။ ဒါေတာင္ တစ္ေယာက္စ၊ ႏွစ္ေယာက္စ စာရင္းမပါဘူး။အားလံုးရာခ်ီမွာေပါ့။ တစ္ပတ္ကို သံုးေလး ေယာက္ျဖစ္ေနတာ။ လူေတြဒီေလာက္မ်ားၿပီး ပရမ္းပတာျဖစ္ေနတာ ေနာက္လည္း ဒီလိုအ ျဖစ္မ်ဳိးေတြ ၾကားရဦးမွာပဲ။ ဒီလိုႀကီးျဖစ္ေနတာကိုေတာ့ ထိန္းသိမ္းသင့္ပါၿပီ”ဟု ေျပာၾကားသည္။။

မည္သူ႔တြင္တာ၀န္ရွိ၍ မည္သူ တာ၀န္ခံမည္ကုိပင္ မသိႏိုင္ေသာ လူ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုး႐ႈံးမႈမ်ား ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ၾကံဳခဲ့ၾကသည္။ ၾကံဳေနဆဲလည္း ျဖစ္သည္။ေနာင္လည္း ၾကံဳေတြ႕ၾကရဦးမည္။ ကြၽန္ေတာ္္တို႔ က်ိန္စာမိေနၾကၿပီ။

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္၊ ဆန္ခါေက်းရြာအနီး မဟာေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ေရး လုပ္ကြက္တြင္ ေျမၿပိဳက်မႈျဖစ္ပြားရာ ရာဂဏန္းအထိ ေသဆံုးႏိုင္ၿပီး လက္ရိွတြင္ ၁၅ ဦး၏ အေလာင္းမ်ား ေတြ႕ရိွထား

ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္၊ လံုးခင္းေက်းရြာအုပ္စု ဆန္ခါေက်းရြာအနီး မဟာ ေက်ာက္မ်က္ တူးေဖာ္ေရးလုပ္ကြက္တြင္ ေျမၿပိဳက်မႈျဖစ္ပြားရာ လူဦးေရ ရာဂဏန္းအထိ ေသဆံုးႏိုင္ၿပီး လက္ရွိတြင္ ေသဆံုးသူ အမ်ဳိးသား ၁၄ ဦး၊ အမ်ဳိးသမီး တစ္ဦး၏ ႐ုပ္အေလာင္းမ်ား ေတြ႕ရိွထားၿပီး ဒဏ္ရာရသူ ၄၀ ၀န္းက်င္ ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။ ထို႔ျပင္ ၿပိဳက်သည့္ ေျမေအာက္တြင္ ရွိေနႏိုင္သည့္ က်န္ရွိအေလာင္းမ်ားကိုလည္း ဆက္လက္ရွာေဖြေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမင့္ျမတ္သူ လူမႈကူညီေရးအသင္းမွ ဦးမင္းေဇာ္က “အခု ၁၅ ေလာင္းရပါၿပီ။ ရွင္တာက ေလာေလာဆယ္ စာရင္းေကာက္ေနတယ္။ ေျမေအာက္မွာ ျမဳပ္ေနတာ ရွိေနတယ္။ ေသဆံုးစာရင္းက ေျမေအာက္မွာေရာ ဆိုရင္ ဦးေရ ၅၀ အထက္မွာ ရွိေနႏိုင္တယ္။ တူးေဖာ္ေရးက ေျမေတြထပ္ထပ္ၿပိဳေနလို႔ ဆက္မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ အေပၚက ေကာက္လို႔ရတဲ့သူရယ္၊ ႏြံထဲပါသြားတဲ့သူပဲ ေကာက္လို႔ရတယ္။ ေျမထဲမွာရွိေနသူေတြ မေဖာ္ႏိုင္ေသးဘူး။ ကမ္းပါးက အေတာင္ ၂၀၀ ေက်ာ္ ၃၀၀ နီးပါးရွိေနေတာ့ ထပ္ထပ္လိုက္(ထပ္ထပ္ၿပိဳ) ေနတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ေတာ့ မိုးထပ္မက်ရင္ ေဖာ္ေစခ်င္တယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

လံုးခင္းနယ္ေျမ ရဲစခန္းမွဴး ဒုရဲမွဴး စိန္ျမင့္ထြန္းက “ေျမၿပိဳတာက ၂ နာရီ ၁၅ ေလာက္ေပါ့။ ဆန္ခါေက်းရြာအပိုင္ မဟာေက်ာက္မ်က္ တူးေဖာ္ေရး ၀ါက်ဲ ၉ လုပ္ကြက္မွာ ၿပိဳတာပါ။ ေျမၿပိဳတာက အျမင့္ေပ ၃၀၀ ခန္႔၊ အလ်ားေပ ၇၀၀ ခန္႔ ၿပိဳလာတာ။ အခုလက္ရွိ အမ်ဳိးသား ၁၄ ေလာင္း၊ အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦး ရထားတယ္။ ဒဏ္ရာရက ၄၀ ေလာက္ရွိတယ္။ ေဆး႐ုံမွာ ၀န္ထမ္းအင္အားနည္းေတာ့ စိစစ္ေနတယ္။ ေျမၿပိဳတဲ့ ေအာက္ေျခမွာလည္း ဘယ္လိုရွိမလဲဆိုတာ အတိအက် ေျပာမရဘူး။ ေျမျပင္မွာေတာ့ မီးသတ္၊ ေဒသခံ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႕ေတြ၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြအားလံုး ကူညီေဆာင္ရြက္ ေနၾကတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

မ်က္ျမင္သက္ေသျဖစ္သူ ကိုဗိုလ္သိန္း (ခ) ကိုမင္းမင္းသိန္းက “ကြၽန္ေတာ္တို႔က ေရမေဆးသြားရွာတာ။ ၿပိဳတာက က်င္းေဟာင္းအက်န္မွာ ကမ္းပါးမွာ လူေတြတူးေနၾကတာ။ ၿပိဳတဲ့ဘက္က လက္က်င္း ၅၀ ေလာက္ရွိတယ္။ တျခားဘက္ကမ္းပါးမွာ က်င္း ၂၀ ေလာက္ရွိတယ္။ ၾကားထဲမွာ ေပ ၁၅၀ ေလာက္က တူးထားၿပီးသား။ အက္ေၾကာင္းက အရင္ကတည္းက ရွိတဲ့သေဘာပါ။ လူေတြက သတိမထားၾကဘူး။ လုပ္ကြက္ကပ္လ်က္နဲ႔ တစ္သံုးလံုး ကုမၸဏီရွိတယ္။ ထမင္းစားနားခ်ိန္မွာ မိုင္းခြဲတယ္။ မိုင္းခြဲၿပီးေတာ့ တုန္ခါအားနဲ႔ ၿပိဳတာပဲ။ မိုင္းခြဲၿပီးတာနဲ႔ မၾကာဘူး။ ၿပိဳက်တာ။ ဒီဘက္ကမ္းပါးၿပိဳေတာ့ ေရ႐ိုက္ၿပီး တစ္ဖက္ကမ္းက လူေတြကို ေရလိႈင္းက ဆြဲခ်ပစ္လိုက္တာ။ ကမ္းပါးႏွစ္ဖက္မွာ လူက ၁၀၀ အထက္မွာရွိတယ္။ ကမ္းပါးၿပိဳတဲ့ဘက္ က်င္းတူးတဲ့သူ ၄၀ ေလာက္။ ေစ်းသည္က ႏွစ္ဦးေလာက္ရွိတယ္။ အေလာင္း ၂၀ ေလာက္ရၿပီ။ အခု သယ္ေနၾကတုန္း မၿပီးေသးဘူး။ ေျမေအာက္မွာ ဘယ္ေလာက္က်န္သလဲ မေျပာႏုိင္ဘူး။ ဒီဘက္ကမ္းမွာကို လူ ၄၀ ေလာက္ ဒဏ္ရာနဲ႔ ထြက္လာတာရွိတယ္။ ၿပိဳတာက မဟာကုမၸဏီထဲမွာ။ ငိုးပင္ေမွာ္ ၀ါက်ဲဆိုက္ပါ။ ဆန္ခါ ရြာေနာက္ေဖးမွာ။ ကြၽန္ေတာ္က မနက္က ၿပိဳတဲ့ေနရာ ေရာက္တယ္။ ေစ်းလည္း ၀ယ္ခဲ့ေသးတယ္။ ကြၽန္ေတာ္က ေျမနိမ့္ပိုင္းမွာ ေလမတိုက္လို႔ ကုန္းေပၚတက္လာတာ။ အဲဒါေၾကာင့္ လြတ္တာ။ ကြၽန္ေတာ္က က်င္းသမား မဟုတ္ေတာ့ ၁၁၁ လံုးဘက္မွာ ေက်ာက္ရွာတာ။ ျပန္တာနဲ႔ မၾကာဘူး ၿပိဳတာပဲ” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ၂၀၀၀၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး မၾကာခဏ ေျမၿပိဳမႈမ်ားေၾကာင့္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ ၃၀၀ ေက်ာ္ လူေသဆံုးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည္ဟု နာေရးကူညီသူမ်ားႏွင့္ ရဲစခန္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေျမၿပိဳမႈမွာ လစဥ္ ေနရာအႏွံ႔ ျဖစ္ေနၿပီး အထူးသျဖင့္ မိုးဦးရာသီတြင္ မိုင္းဒဏ္၊ သဘာ၀ဒဏ္မ်ားေၾကာင့္ အက္ေၾကာင္းမ်ား မိုးေရ၀င္ကာ ေလွ်ာၿပိဳျခင္း၊ အျမင့္ပုိင္းမွ ေရကန္မ်ား ေလွ်ာဆင္းကာ ၿပိဳက်ျခင္း၊ ေျမစာပံုမ်ား ေျမေလွ်ာျခင္းမ်ား မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း သိရသည္။ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ႏွင့္ လံုးခင္းေက်းရြာအုပ္စုမွ ဆိပ္မူေက်းရြာ အုပ္စုအထိ (အလ်ားမိုင္ ၂၀ ေက်ာ္) ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ကြက္မ်ား အနီးရွိ ေက်းရြာေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္တြင္ ေျမၿပိဳမည့္ အႏၲရာယ္ ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသ၌ လက္ရွိတြင္ ခန္႔မွန္းမႈအရ ေရမေဆးေက်ာက္ ရွာေဖြသူ ႏွစ္သိန္းအထက္ရွိေနၿပီး ၎တို႔ႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္သည့္ ျပႆနာမ်ားလည္း ေျဖရွင္းရန္ ခက္ခဲသည့္ အေျခအေန ျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္သည့္ ကုမၸဏီမ်ားက ဥ႐ုျမစ္ႏွင့္ ယင္းျမစ္လက္တက္မ်ားေပၚတြင္ စည္းကမ္းမဲ့ ေျမစာမ်ား စြန္႔ပစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ ဥ႐ုျမစ္ၾကမ္းျပင္ ေပ ၂၀ ေက်ာ္ ျမင့္တက္လာကာ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ ႏွင့္ ယင္းေဒသ ေက်းရြာမ်ားတြင္ ႏွစ္စဥ္ ေရလႊမ္းမိုးခံရသည္မွာ ၁၀ ႏွစ္နီးပါး ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

 

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ ျဖစ္ပြားကာ ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္မ်ားရွိ အိမ္ေျခရာႏွင့္ခ်ီ ေရနစ္ျမဳပ္

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ေပၚ ရပ္ကြက္မ်ားတြင္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ ျဖစ္ပြားေနသည္ကို ဇူလိုင္ ၂ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဇူလိုင္ ၂ ရက္က ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ ျဖစ္ပြားကာ လံုးခင္းေက်းရြာႏွင့္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ေပၚ ေလးရပ္ကြက္တြင္ အိမ္ေျခရာခ်ီ နစ္ျမဳပ္ခဲ့ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။ လံုးခင္းေက်းရြာမွ ရပ္ကြက္ ေလးရပ္ကြက္ႏွင့္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ေပၚမွ ရပ္ကြက္ ေလးရပ္ကြက္ ေရလႊမ္းခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုတစ္ႀကိမ္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈသည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ အျမင့္ဆံုးစံခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး လံုးခင္း ဥ႐ုျမစ္တံတားႏွင့္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕မွ တံတားတို႔မွာ ေရေက်ာ္မႈေၾကာင့္ တံတားမက်ိဳးေအာင္ အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးက အမိႈက္ဆယ္ယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ရေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

လံုးခင္းေက်းရြာ ရပ္မိရပ္ဖ ဦးေလာခန္ က “ေရက လုံးခင္းတံတား ေက်ာ္သြားတယ္။ ရြာထဲ လမ္းမႀကီးမွာ တစ္ရပ္ေက်ာ္သြားတာေပါ့။ အထိအခိုက္ေတာ့ မရွိဘူးေပါ့။ တံတား မက်ဳိးေအာင္ ဌာနဆိုင္ရာေတြ၊ လူမႈအသင္းေတြက ဆယ္ယူေနရတယ္။ လံုးခင္းရပ္ကြက္ ၃၊ ၄၊ ၁၊ ၅ ေတြကို ေရလႊမ္းသြားတယ္။ အဆိုးဆံုးက ရပ္ကြက္ ၃ နဲ႔ ၄ ပဲ။ အိမ္ေျခက ရပ္ကြက္တစ္ခုမွာ ရာႀကီး၊ ေထာင္ပိုင္း ရွိတယ္။ ေရက ႏွစ္တိုင္းႀကီးေတာ့ လူေတြက သတိရွိတယ္။ တံတားေက်ာ္တာ တစ္ႏွစ္တစ္ခါပဲ ရွိတယ္။ အခုႏွစ္ ဒါအမ်ားဆံုးပဲ။ ေရစႀကီးတာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ဖားကန္႔မွာ ကုမၸဏီေတြ ေျမစာစပစ္တဲ့ႏွစ္က ႀကီးတာပဲ။ ေခ်ာင္းက ေကာလာတာကိုး။ ေခ်ာင္းက ခါးတစ္ျပန္ေရာက္ၿပီး ၾကမ္းျပင္က ျမင့္လာတာ” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမွာ ဥ႐ုေခ်ာင္းျမစ္ၾကမ္းျပင္ ဆယ္ယူရာတြင္ နည္းမက်မႈ၊ စြန္႔ပစ္ေျမစာမ်ား ဥ႐ုေခ်ာင္းအတြင္း တိုက္႐ိုက္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ သြယ္၀ိုက္၍ေသာ္ လည္းေကာင္း က်ေရာက္ေနျခင္း၊ ေရလာေျမာင္းပိတ္သည့္ အေနအထားေၾကာင့္ ယခုကဲ့သုိ႔ ေရလွ်ံျခင္းကို ၾကံဳေတြ႕ရျခင္းျဖစ္ၿပီး ဖားကန္႔ေဒသတြင္ တတိယအႀကိမ္ ေရႀကီးေရလွ်ံျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဖားကန္႔မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၂) မွ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဒါရွီလဆိုင္းက ေျပာၾကားသည္။

ယင္းက “ဒီေန႔ ေရလႊမ္းတာက လံုးခင္းႏွင့္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႔ေပၚ ေလးရပ္ကြက္ေပါ့။ အခုေရႀကီးတာကို ျမစ္ေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္လည္း ခံရမွာပဲ။ တတိယအႀကိမ္ ေရလႊမ္းတာပါ။ မ်ားလည္း မ်ားပါတယ္။ အခုအေနအထားက ကုမၸဏီေတြက စြန္႔ပစ္တဲ့ ေျမစာေတြက ဥ႐ုျမစ္ထဲကို တိုက္႐ိုက္၊ သြယ္၀ိုက္ က်ေရာက္ေနေတာ့ ျမစ္ၾကမ္းျပင္က ပိုပိုျမင့္လာတဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ပါတယ္။ ေရလာေျမာင္းေပး ျဖစ္ရမယ့္ေနရာမွ ေရလာေျမာင္ပိတ္ ျဖစ္တဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ ေရလွ်ံတာျဖစ္ပါတယ္။ ဥ႐ုေခ်ာင္း ဆယ္ယူေရးကလည္း လက္ေတြ႕အျမင္အရဆိုရင္ ဆယ္လို႔ မရေသးဘူးလို႔ပဲ ေျပာရမွာေပါ့။ ေခ်ာင္းဆယ္ယူေရးေတြကို လႊတ္ေတာ္မွာ အျမဲေျပာရတယ္။ လုပ္ေပမဲ့ စနစ္တက် သုေတသနမရွိ လုပ္ေနၾကတဲ့သေဘာလည္း ရွိေနတယ္။ လက္ရွိမွာေတာ့ အနည္းငယ္ သက္သာ႐ံုပဲ ရွိမွာပါ။ ဥ႐ုေခ်ာင္းၾကမ္းျပင္က ႏွစ္တိုင္းျမင့္ေနတာေလ။ အဓိကေတာ့ စြန္႔ပစ္ေျမစာေတြ ေခ်ာင္းထဲမေရာက္ဖို႔ပဲ” ဟု ေျပာၾကားသည္။

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလဆိုင္းအား သီးျခားေမးျမန္းရာတြင္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဥ႐ုျမစ္ေဘးရိွ ေက်းရြာ ၂၀ ခန္႔ႏွင့္ ၿမိဳ႕မ်ားအားလံုး ဥ႐ုျမစ္ၾကမ္းျပင္ ျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ ေရလႊမ္းမိုးမႈဒဏ္ကို ခံေနရေၾကာင္း၊ ျမစ္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းေရး ေကာ္မတီ ဖြဲ႕ထားေသာ္လည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ တာ၀န္ကို ေပးအပ္ထားျခင္း မရွိသျဖင့္ ႏွစ္စဥ္ ႏုန္းဆယ္ယူမႈႏွင့္ ေခ်ာင္းအတြင္း ေျမစာျပန္က်မႈမွာ ထပ္တူနီးပါး ျဖစ္သျဖင့္ တိုးတက္မႈ မရွိေၾကာင္း၊ စြန္႔ပစ္ေျမစာပံုမ်ားကို စနစ္တက် ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းမွသာ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတြင္ တျဖည္းျဖည္း အဆင္ေျပႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ေရႀကီးေရလွ်ံမႈျဖစ္ေနစဥ္ ေက်ာင္းမွျပန္လာေနသည့္ ကေလးငယ္မ်ားကို ဇူလိုင္ ၂ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္

ယင္းျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး၀န္ႀကီး ဦးလေအာင္က ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဥ႐ုျမစ္ၾကမ္းျပင္ ျမင့္တက္လာၿပီး ႏွစ္စဥ္ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ ျဖစ္ေပၚေနမႈေၾကာင့္ ဥ႐ုျမစ္ထိန္းေရး လုပ္ငန္းကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး၀န္ႀကီးဌာန လမ္းညႊန္းခ်က္အရ လံုးခင္းအေျခစိုက္ ေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ေရးမွ ရပ္မိရပ္ဖ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေၾကာင္း၊ ေက်ာက္မ်က္ကုမၸဏီမ်ားကိုလည္း ေျမစာစြန္႔ပစ္ေရး စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း စြန္႔ပစ္ေျမစာပံုမ်ား ဥ႐ုျမစ္အတြင္း ၿပိဳက်ျခင္းမ်ားကို ေတြ႕ေနရေၾကာင္း၊ ကုမၸဏီမ်ား ေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ေရး လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ EMP (ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးအစီအစဥ္) မ်ားကို စနစ္တက် ေရးဆြဲေစေၾကာင္း၊ ဥ႐ုျမစ္ ရွင္းလင္းေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ ေျမစာပံု ေစာင့္ၾကည့္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားလည္း ပါ၀င္ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေခ်ာင္းရွင္းလင္းေရး ေကာ္မတီႏွင့္ ေျမစာပံု ေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီအား စည္ပင္သာယာေကာ္မတီမ်ားကဲ့သို႔ စနစ္တက် ေရြးခ်ယ္ ဖြဲ႕စည္းေပးရန္ အစီအစဥ္မရွိေၾကာင္း ေျဖၾကားခဲ့သည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္သည့္ ကုမၸဏီမ်ားက စြန္႔ပစ္ေျမစာမ်ား စည္းကမ္းမဲ့ စြန္ပစ္ျခင္းေၾကာင့္ ဥ႐ုျမစ္တြင္ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္ေပနီးပါး တိမ္ေကာလာမႈကို ဖားကန္႔ၿမိဳ႕ အပါအ၀င္ ေက်းရြာမ်ား ေရရွည္ တည္တံ့ရန္ ေဒသခံမ်ားက ႏိုင္ငံေတာ္ဒုသမၼတ အပါအ၀င္ သက္ဆိုင္ရာသို႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က တိုင္ၾကားခဲ့သည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ျခင္းလုပ္ငန္းကို ေရွးျမန္မာမင္းမ်ား လက္ထက္မွစတင္၍ လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကၿပီး ေကအိုင္အို ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမယူမီ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္အထိ လက္မႈလုပ္ငန္းအျဖစ္သာ ရွိခဲ့သည္။

၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ စက္ကိရိယာမ်ားျဖင့္ လုပ္ကိုင္လာၾကရာ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ စက္ယႏၲရားအင္အား အလုံးအရင္းျဖင့္ ကုမၸဏီ ၅၀၀ ေက်ာ္က တူးေဖာ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ရာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေမလကုန္ခါနီးအထိ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုကဲ့သို႔ အလြန္အကြၽံ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈေၾကာင့္ ဖားကန္႔ေဒသအတြင္းရွိ သဘာ၀ေတာင္အလံုး ၅၀ ခန္႔ႏွင့္ ေခ်ာင္းမ်ား၊ ေခ်ာက္မ်ား ေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီး သဘာ၀ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားျဖစ္သည့္ ေရးႀကီးျခင္း၊ အပူခ်ိန္ျမင့္မားလာျခင္းမ်ားကို ၾကံဳေတြ႕ေနရၿပီ ျဖစ္သည္။ ဖားကန္႔ေက်းရြာသည္ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ အစိုးရတပ္မေတာ္ႏွင့္ ေကအိုင္ေအတို႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္း ၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ ၿမိဳ႕ျဖစ္လာသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလစာရင္းအရ ဖားကန္႔-လံုးခင္းရတနာေျမတြင္ ပုဂၢလိကလုပ္ကြက္ ၁၈၇၉ ကြက္၊ အက်ဳိးတူ ၇၉ ကြက္၊ မုိးညႇင္း ေမာ္လူး-ေမာ္ဟန္ ရတနာေျမတြင္ ပုဂၢလိက လုပ္ကြက္ ၂၇၄၀ ကြက္၊ နန္႔ယားဆိပ္ ရတနာေျမတြင္ ပုဂၢလိကလုပ္ကြက္ ၂၇ ကြက္ ရွိေနေၾကာင္း အစိုးရစာရင္းအရ သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္တြင္ သတၱဳတြင္း၀န္ႀကီးဌာန၏ စာရင္းမ်ားအရ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ပုဂၢလိကကုမၸဏီ ၈၀၈ ခု၊ တစ္ဧက လုပ္ကြက္ေပါင္း ၁၅၆၃၈ ကြက္၊ အက်ဳိးတူကုမၸဏီ ၂၂၂ ခု၊ လုပ္ကြက္ေပါင္း ၃၀၂ ကြက္ ရွိခဲ့ရာတြင္ NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ သက္တမ္းကုန္မ်ားကို သက္တမ္းထပ္တိုးခြင့္ မျပဳဘဲထားရွိခဲ့သည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ တရားမ၀င္ တင္သြင္းလာသည့္ ယာဥ္ယႏၲရား ၆၀၀၀ ေက်ာ္ရွိေန

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ လုပ္ငန္းခြင္၀င္ေနေသာ ယႏၲရားႀကီးမ်ားကုိ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပုိင္းက ေတြ႕ရစဥ္

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ တရားမ၀င္ ယာဥ္ယႏၲရား ၆၀၀၀ ေက်ာ္ရွိေနေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ လံုျခံဳေရးႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာ၀န္ႀကီး ဗိုလ္မွဴးႀကီး သူရမ်ဳိးတင္က ဆိုသည္။ ယင္းယႏၲရားမ်ားကို ျမန္မာေက်ာက္မ်က္ရတနာ တူးေဖာ္ေရးဌာနမွ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားေၾကာင္း၊ လက္ရွိတြင္ ယာဥ္ယႏၲရား တင္သြင္းမႈကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးက ညႊန္ၾကားထိန္းခ်ဳပ္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ လံုျခံဳေရးႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာ၀န္ႀကီး ဗိုလ္မွဴးႀကီးသူရမ်ဳိးတင္က “ၿပီးခဲ့တဲ့ အစိုးရ လက္ထက္မွာ ရတနာေျမထဲကို တရားမ၀င္ ယာဥ္တင္သြင္းမႈရွိခဲ့တယ္ ဆိုတာကို မွတ္တမ္းေတြအရ သိရပါတယ္။ တာ၀န္လႊဲေျပာင္းခါနီးမွာ တရားမ၀င္ယာဥ္ တင္သြင္းမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စစ္ေဆးခဲ့တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ကုန္းတြင္းကုန္သြယ္စခန္းျဖစ္တဲ့ ကန္ပိုင္တည္ အစရွိတဲ့ ေနရာေတြကေန အခြန္ေဆာင္ၿပီး (Custom အခြန္) ေဆာင္ၿပီး ကညန႐ံုးမွာ ယာဥ္ယႏၲရား မွတ္ပံုတင္ျခင္း ေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ကေနစၿပီး Custom ဂ်ဴတီေဆာင္ၿပီး ကညနမွာ မွတ္ပံုမတင္တဲ့ ယာဥ္ေတြကို ျပည္ထဲေရးဒု၀န္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုး ဦးေဆာင္ၿပီး ဖားကန္႔-လံုးခင္း ရတနာေျမကို ကြင္းဆင္းစစ္ေဆး ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ကညနမွတ္ပံုမတင္တဲ့ ယာဥ္ယႏၲရား အစီးေရ ၆၀၀၀ ေက်ာ္ရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာ တူးေဖာ္ေရးဌာနကပဲ ထိန္းသိမ္းထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အခုဒီဘက္ေခတ္မွာေတာ့ ဖားကန္႔-လံုးခင္း ရတနာေျမကို ယာဥ္ယႏၲရား တင္သြင္းခြင့္ကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ သဘာပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး စတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာန ႏွစ္ခုရဲ႕ ေထာက္ခံခ်က္ေတြရယူၿပီး တင္သြင္းရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ကာလကေတာ့ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဖားကန္႔ေဒသသို႔ တရားမ၀င္ ယာဥ္ယႏၲရား တင္သြင္းသည့္ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ စစ္ေဆးမႈ ပထမအႀကိမ္အျဖစ္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၂ ရက္က ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ သစ္ေတာေရးရာ၀န္ႀကီး ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦး၀င္းထြန္း ဦးေဆာင္ေသာအဖြဲ႕က ကခ်င္ျပည္နယ္ ကန္ပိုင္တည္ နယ္စပ္ဂိတ္သို႔ သြားေရာက္ စစ္ေဆးခဲ့သည္။

ဒုတိယအႀကိမ္အျဖစ္ ျပည္ထဲေရးဒု၀န္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုး၊ မီးရထားဒု၀န္ႀကီး ဦးခ်န္ေမာင္၊ ဘ႑ာေရးႏွင့္ အခြန္၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦး၀င္းရွိန္က စသံုးလံုး အရာရွိမ်ားႏွင့္အတူ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၈ ရက္မွစ၍ သြားေရာက္စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ဖားကန္႔ေဒသ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အသံုးျပဳေနေသာ ယာဥ္ယႏၲရားမ်ား မွတ္ပုံတင္မရွိမႈ၊ အခြန္ကိစၥရပ္မ်ား၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕က ေက်ာက္စိမ္းႏွင့္ပတ္သက္ သည့္အခ်က္အလက္ဆိုင္ရာမ်ားကို စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

တတိယအႀကိမ္အျဖစ္ ျပည္ထဲေရး ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုး ဦးေဆာင္သည့္ အဖြဲ႕သည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၁၅ ရက္မွ ၂၃ ရက္အထိ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေရာက္ရွိေနသည့္ ယာဥ္ယႏၲရားမ်ားကို စစ္ေဆးခဲ့သည္။ ယာဥ္ယႏၲရားမ်ားကို အုပ္စုအလိုက္ခြဲၿပီး ဇန္န၀ါရီ ၁၆ ရက္မွ စတင္ကာ ဇန္န၀ါရီ ၂၃ ရက္အထိ ကုမၸဏီမ်ားတြင္ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း၊ ယာဥ္ယႏၲရားမ်ား စစ္ေဆးရာတြင္ ကုမၸဏီမ်ား အေနျဖင့္ သြင္းကုန္ေၾကညာလႊာ (ID)၊ သြင္းကုန္လိုင္စင္ (IL)၊ Moto Vehicle Statement၊ ယာဥ္ယႏၲရားမ်ား စစ္ေဆးခ်က္ မွတ္တမ္းမ်ား (Note Down) စသည့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို အဓိက စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

စတုတၳအႀကိမ္အျဖစ္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၅ ရက္တြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္တြင္ အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႕၀င္ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေမာင္ရွိန္ (ၿငိမ္း)ဦးေဆာင္အဖြဲ႕က ဖားကန္႔ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ရဲ၊ ဌာနမ်ားႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ားကို တစ္ပတ္နီးပါးၾကာ စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္သည့္ ကုမၸဏီမ်ားသို႔ ယာဥ္ယႏၲရား တင္သြင္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလးႀကိမ္ စစ္ေဆးၿပီးေနာက္ အေကာက္ခြန္၊ စီးပြား/ကူးသန္း ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ႏွစ္ဦးကို အၿငိမ္းစားေပးခဲ့ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြင္းေရးမွဴးကို အလုပ္မွ ထုတ္ပယ္ခဲ့သည္။ ကန္ပိုင္တည္ နယ္စပ္ဂိတ္မွ အေကာက္ခြန္၀န္ထမ္း သံုးဦးကို ေျခာက္လ လစာတိုးရပ္ဆိုင္း ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕၏ ၉၄ မုိင္ခန္႔အကြာရွိ ကန္ပုိက္တည္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္းမွ တရား၀င္ တင္သြင္းခြင့္ျပဳခဲ့ေသာ ယာဥ္ယႏၲရား အေရအတြက္ ၈၈၀ ခြင့္ ျပဳခဲ့ေၾကာင္း စီးပြား/ကူးသန္းမွ တာ၀န္ရွိသူ တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္ကို ဒီဇင္ဘာ ၁၈ ရက္ထုတ္ ေၾကးမုံသတင္းစာတြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။

ဖားကန္႔ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ ကုမၸဏီမ်ားသို႔ ယာဥ္ယႏၲရား တင္သြင္းသည့္ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ အၿငိမ္းစားေပးျခင္း၊ အလုပ္မွ ထုတ္ပယ္ျခင္းျပစ္ဒဏ္မွာ တရားမွ်တမႈ မရွိေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ အေျခစိုက္ တိုင္းရင္းသားပါတီ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက သံုးသပ္ခဲ့ၾကသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလစာရင္းအရ ဖားကန္႔-လံုးခင္း ရတနာေျမတြင္ ပုဂၢလိကလုပ္ကြက္ ၁၈၇၉ ကြက္၊ အက်ဳိးတူ ၇၉ ကြက္၊ မုိးညႇင္း ေမာ္လူး-ေမာ္ဟန္ ရတနာေျမတြင္ ပုဂၢလိကလုပ္ကြက္ ၂၇၄၀ ကြက္၊ နန္႔ယားဆိပ္ ရတနာေျမတြင္ ပုဂၢလိကလုပ္ကြက္ ၂၇ ကြက္ရွိေၾကာင္း အစိုးရ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသ၌ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္တြင္ သတၱဳတြင္း ၀န္ႀကီးဌာန၏ စာရင္းမ်ားအရ ဖားကန္႔ေဒသ တြင္ ပုဂၢလိက ကုမၸဏီ ၈၀၈ ခု၊ တစ္ဧက လုပ္ကြက္ေပါင္း ၁၅၆၃၈ ကြက္၊ အက်ဳိးတူကုမၸဏီ ၂၂၂ ခု၊ လုပ္ကြက္ေပါင္း ၃၀၂ ကြက္ရွိ ရာတြင္ NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ သက္တမ္းကုန္မ်ားကို သက္တမ္းထပ္တိုးခြင့္ မျပဳဘဲ ထားရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

 

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသ မိုးႀကီးေျမၿပိဳမႈတြင္ ခုနစ္ဦး ေသဆံုးၿပီး ငါးဦး ဒဏ္ရာရရိွကာ သံုးဦး ေပ်ာက္ဆံုးလ်က္ရွိေၾကာင္း အစိုးရ စာရင္းမ်ားအရ သိရ

ဇြန္ ၂၂ ရက္က ဖားကန္႔ေဒသတြင္ မိုးႀကီးေျမၿပိဳမႈေၾကာင့္ ခုနစ္ဦးေသဆံုးၿပီး ငါးဦး ဒဏ္ရာရရိွကာ သံုးဦးေပ်ာက္ဆံုး လ်က္ရိွေၾကာင္း အစိုးရ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ဇြန္ ၂၂ ရက္ႏွင့္ ၂၃ ရက္တြင္ အေလာင္းခုနစ္ေလာင္းကို ေတြ႕ရွိသၿဂႋဳဟ္ခဲ့ၾကၿပီး အစိုးရစာရင္းအရ သံုးဦး ေပ်ာက္ဆံုးေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ ရဲစခန္းမွ ရဲအရာရွိ တစ္ဦးက “မေန႔က မိုးႀကီးေျမၿပိဳတာေတြ ေနရာအႏွံ႔ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ စာရင္းေကာက္ႏိုင္တာက ေသဆံုးတာေတြတာ ခုနစ္ဦးရွိတယ္။ ေပ်ာက္ဆံုးစာရင္းက သံုးဦးရွိပါတယ္။ ငါးဦးဒဏ္ရာရတယ္။ တစ္ဦးကေတာ့ ျမစ္ႀကီးနား ေဆး႐ုံႀကီးကို လႊဲထားပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လူေနအိမ္ေတြ ထိခိုက္တယ္။ အစိုးရ႐ုံးတို႔၊ အေဆာက္အအံုတို႔ ထိတာမရွိပါဘူး” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ NLD ပါတီမွ ဦးေရႊသိန္းက “ေပ်ာက္ဆံုးမႈေတြက မ်ားေနတယ္။ မေန႔က ဆြတ္ေအာင္မွာ ေလးဦးလို႔ သိရတာ။ ဒီေန႔ေျမျပင္သတင္းေတြအရ ဒီထက္မ်ားေနတယ္။ တခ်ဳိ႕လည္း မေဖာ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဘယ္ေနရာေရာက္လို႔ ေရာက္မွန္းမသိ ျဖစ္ေနတာ။ သာမန္ေျမလႊာေတြ၊ သာမန္ေနရာေတြ မဟုတ္ေတာ့ မိုးႀကီးရင္ ေျမနိမ့္ပိုင္းေတြ စိုးရိမ္ရတဲ့ အေျခအေနေတြပါပဲ” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဇြန္ ၂၂ ရက္ နံနက္က ငါးနာရီခန္႔ မုိးဆက္တိုက္ ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ေတာင္က်ေရႏွင့္အတူ ေျမစာမ်ား ေမ်ာပါလာျခင္း၊ ေတာင္ေစာင္းမ်ားတြင္ ေျမၿပိဳျခင္း၊ ဥ႐ုျမစ္ေရ ျမင့္တက္လာျခင္းတုိ႔ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဥ႐ုေခ်ာင္းဆယ္ယူေရးႏွင့္ စြန္႔ပစ္ေျမစာမ်ား ေခ်ာင္းအတြင္း ထပ္မံမက်ေရာက္ေရးအတြက္ ကခ်င္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ႏွစ္တိုင္းနီးပါး ေမးျမန္းမႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ထိေရာက္သည့္ အေျခအေန မျဖစ္ေသးေၾကာင္း သိရသည္။

ေဒသခံ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလဆိုင္းက ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဥ႐ုျမစ္နံေဘး ေက်းရြာ ၂၀ ခန္႔ႏွင့္ ၿမိဳ႕မ်ားအားလံုး ဥ႐ုျမစ္ၾကမ္းျပင္ ျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ ေရလႊမ္းဒဏ္ ခံေနရေၾကာင္း၊ အိမ္ေျခရာႏွင့္ခ်ီကာ ထိခိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ျမစ္ေၾကာင္းရွင္းလင္းေရး ေကာ္မတီ ဖြဲ႕ထားေသာ္လည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ တာ၀န္ကို ေပးအပ္ထားျခင္း မရွိသျဖင့္ ဆယ္ယူမႈႏွင့္ ေခ်ာင္းအတြင္း ေျမစာျပန္က်မႈ ထပ္တူနီးပါးသာ ျဖစ္သျဖင့္ တိုးတက္မႈ မရွိေၾကာင္း၊ ျမစ္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းေရးႏွင့္ ယင္းႏွင့္ဆက္စပ္သည့္ စြန္႔ပစ္ေျမစာပံုမ်ားကို စနစ္တက် ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမွသာ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတြင္ တျဖည္းျဖည္း အဆင္ေျပႏိုင္ေၾကာင္း ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အဆိုပါ ေမးျမန္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး၀န္ႀကီး ဦးHလေအာင္က ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဥ႐ုျမစ္ၾကမ္းျပင္ ျမင့္တက္လာၿပီး ႏွစ္စဥ္ေရႀကီး ေရလွ်ံ ျဖစ္ေနမႈေၾကာင့္ ဥ႐ုျမစ္ထိန္းေရး လုပ္ငန္းကို ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအဖြဲ႕ သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ၀န္ႀကီးဌာန လမ္းညႊန္ခ်က္အရ လံုးခင္းအေျခစိုက္ ေက်ာက္မ်က္ တူးေဖာ္ေရးမွ ရပ္မိရပ္ဖမ်ား၊ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ေက်ာက္မ်က္ ကုမၸဏီမ်ားကိုလည္း စနစ္တက် ေျမစာစြန္႔ပစ္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း၊ စြန္႔ပစ္ေျမစာပံုမ်ား ဥ႐ုျမစ္အတြင္း ၿပိဳက်ျခင္းမ်ားကို ေတြ႕ေနရေၾကာင္း၊ ယခု ကုမၸဏီမ်ားကို တူးေဖာ္ေစရာတြင္ EMP (ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အစီအစဥ္) မ်ားကို စနစ္တက် ေရးဆြဲေစေၾကာင္း၊ ဥ႐ုျမစ္ရွင္းလင္းေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ ေျမစာပံု ေစာင့္ၾကည့္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားလည္း ပါ၀င္ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေခ်ာင္းရွင္းလင္းေရး ေကာ္မတီႏွင့္ ေျမစာပံု ေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီအား စည္ပင္သာယာ ေကာ္မတီမ်ားကဲ့သို႔ စနစ္တက် ေရြးခ်ယ္ဖြဲ႕စည္းေပးရန္ အစီအစဥ္ မရွိပါေၾကာင္း ေျဖၾကားခဲ့သည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းၿပီး ေရႀကီးေျမၿပိဳမႈမ်ားေၾကာင့္ ခုနစ္ဦး ေသဆံုး

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ မုိးသည္းထန္စြာရြာသြန္းၿပီး ေရႀကီးေျမၿပိဳမႈမ်ားေၾကာင့္ ေနအိမ္အခ်ဳိ႕ ၿပိဳက်ပ်က္စီးေနသည္ကုိ ေတြ႕ရစဥ္

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ မိုးမ်ားေရႀကီးၿပီး ေျမၿပိဳမႈမ်ားျဖစ္ေပၚကာ ခုနစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း ကနဦးသတင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ဇြန္ ၂၂ ရက္ နံနက္အေစာပိုင္းကတည္းက မိုးႀကီးမႈမ်ားျဖစ္ေပၚၿပီး ငါးနာရီခန္႔ ဆက္တိုက္ ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ေတာင္က်ေရႏွင့္အတူ ေျမစာမ်ားေမ်ာပါလာျခင္း၊ ေတာင္ေစာင္းမ်ားတြင္ ေျမၿပိဳျခင္း၊ ဥ႐ုျမစ္ေရ ျမင့္တက္ျခင္းတုိ႔ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ NLD အလုပ္အမႈေဆာင္ ဦးေရႊသိန္းက “ဒီေန႔မိုးႀကီးတာ ကမၻာဦးမိုးလို ျဖစ္ေနတာ။ မနက္ ၇ နာရီကေန ေန႔ လည္ ၁၂ နာရီအထိ ရြာလိုက္တာ။ လူေတြ ေသတာက ေ၀ွခါႏွင့္ ေမွာ္ကပ္ပင္းၾကားမွား တဲကို ေျမပိလို႔ ႏွစ္ဦးေသတယ္။ ဖားျပင္မွာက မိုးမ်ားၿပီး အိမ္ကိုပါ တစ္ခါတည္း ပိလိုက္လို႔ တစ္ဦးေသတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဆြတ္ေအာင္ ႏွင့္ မမံုၾကားက ျမန္မာစည္သူ လုပ္ကြက္မွာ ကမၻားယံက လူသံုးဆယ္ေလာက္ ေရမေဆး ရွာေနစည္မွာ ေမွ်ာေခ်ာင္းေပါက္ၿပီး ေျမစာႏွင့္ မိုးေရေတြေရာၿပီး ဘိလပ္ေျမေဖ်ာ္သလို ျဖစ္သြားတာ က်န္သူေတြ လြတ္ေျမာက္ၿပီး ေလးဦးေလာက္ ေသဆံုးတယ္လို႔ ၾကားရတယ္။ အတည္ျပဳမရေသးတဲ့သတင္းတစ္ခုက ဆိပ္မူ အုပ္စုမွာေတာ့ ခုနစ္ဦးေလာက္ ေသဆံုးတယ္လို႔ အတည္ျပဳလို႔ရပါတယ္။ ဖားကန္႔ မရွီက ေထာင္ဖက္က အမ်ဳိးသမီးကေလးမႏွစ္ဦး အသက္ဆံုး႐ံႈးမႈ ရွိတယ္လို႔ သိရတယ္။ အတည္ေတာ့မျပဳႏိုင္ေသးဘူး။ သဘာ၀ အားလံုး က ပ်က္ၿပီး ေျမေတြက ပံုမွန္မရွိဘူေလ။ အခု ေရေတာ့ က်ေနၿပီ”ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ (၂) ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဒါရွီလဆိုင္းက “ေရႀကီးတာကပံုမွန္ပါ။ အခုက မိုးမ်ားလြန္းေနတယ္။ ေျမစာေတြေမ်ာတယ္။ ေခ်ာင္းငယ္၊ ျမစ္ကမ္းေဘးေတြက အိမ္ေတြၿပိဳတယ္။ ၿမိဳ႕မ  ေရေအးေခ်ာင္းဘက္ အိမ္ၿပိဳတယ္။ ကေလး ေတြထိတယ္လို႔ေျပာတယ္။ ေမွာ္ကပ္ပင္းဘက္ မွာလည္း ေျမၿပိဳတာ တန္းလ်ားပိလို႔ ကေလး ႏွစ္ဦးဆံုးတယ္ၾကားတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အိမ္လည္း ေရ၀ိုင္းေနလို႔ အျပင္ထြက္မရျဖစ္ေန တယ္။ လက္ရွိမွာ ငွက္ေပ်ာေတာ၊ ၿမိဳ႕မ၊ ေအးျမသာယာ၊ မရွိကေထာင္မွာ ေရလႊမ္းတယ္။ ဆိုင္းေတာင္ဆိပ္မူဘက္လည္း ေရလႊမ္းေနတယ္လို႔ သိရတယ္ ။ အထိအခိုက္အေသးစိတ္ကို ကြင္းမဆင္းႏိုင္ေသးဘူး” ဟု ေျပာၾကား သည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ မိုးေလ၀သႏွင့္ဇလေဗဒဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးတင္ထိုက္က “ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ေပၚမွာ သံုးလက္မေက်ာ္တယ္။ ဖားကန္႔မွာ ဌာနမရွိေတာ့ မသိရေသးဘူး။ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာက ေနရာကြက္ၿပီး မိုးႀကီးႏိုင္ ပါတယ္။ အက်ဳိးဆက္က ေတာင္က်ေရႀကီးတာ။ ေျမၿပိဳတာ၊ ေရမ်က္ႏွာျပင္ေတြ ႐ုတ္တရက္ျမင့္တာမ်ဳိးေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ သတိထားေနရမွာေပါ့”ဟု ေျပာၾကားသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ဥ႐ုေခ်ာင္း ဆယ္ယူေရးႏွင့္ စြန္ပစ္ေျမစာမ်ားေခ်ာင္းအတြင္း ထပ္မံ မက်ေရာက္ေရးအတြက္ ကခ်င္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ႏွစ္တိုင္းနီးပါး ေမးျမန္းမႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ထိေရာက္သည့္အေျခအေနမျဖစ္ေသးေၾကာင္း သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းၿပီး ေရႀကီးေျမၿပိဳမႈမ်ားျဖစ္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရစဥ္

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးလဆိုင္းက ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဥ႐ုျမစ္နံေဘးေက်းရြာ ၂၀ ခန္႔ႏွင့္ ၿမိဳ႕မ်ားအားလံုး ဥ႐ုျမစ္ၾကမ္းျပင္ ျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ေရလႊမ္းဒဏ္ကို ခံေနရေၾကာင္း၊ အိမ္ေျခရာႏွင့္ခ်ီ၍ ထိခိုက္ခဲ့ ေၾကာင္း၊ ျမစ္ေၾကာင္းရွင္းလင္းေရးေကာ္မတီ ဖြဲ႕ထားေသာ္လည္းလုပ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ တာ၀န္ကို ေပးအပ္ထားျခင္းမရွိသျဖင့္ ဆယ္ယူမႈႏွင့္ ေခ်ာင္းအတြင္း ေျမစာျပန္က်မႈမွာ ထပ္တူနီးပါး ျဖစ္သျဖင့္ တိုးတက္မႈမရွိေၾကာင္း၊ ျမစ္ ေၾကာင္းရွင္းလင္းေရးႏွင့္ ယင္းႏွင့္ဆက္စပ္သည့္ စြန္႔ပစ္ေျမစာပံုမ်ားကို စနစ္တက်ကိုင္ တြယ္ေျဖရွင္းမွသာ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတြင္ တျဖည္းျဖည္းအဆင္ေျပႏိုင္ေၾကာင္း ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တြင္ ေျပာၾကားသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္သည့္ကုမၸဏီမ်ားက စြန္႔ပစ္ေျမစာမ်ား စည္းကမ္းမဲ့ စြန္ပစ္ျခင္းေၾကာင့္ ဥ႐ုျမစ္မွာ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္ေပနီးပါး တိမ္ေကာလာမႈကို ဖားကန္႔ၿမိဳ႕အပါအ၀င္ ေက်းရြာမ်ား ေရရွည္တည္တံ့ရန္ ေဒသခံမ်ားက ဒုတိယသမၼတ အပါအ၀င္ သက္ဆိုင္ရာသို႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က တိုင္ၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

တိုင္ၾကားစာတြင္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွစ၍ ဖားကန္႔ေဒသအား ႏိုင္ငံေတာ္မွ ရတနာေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္သည့္ ကုမၸဏီမ်ားက ဥ႐ုျမစ္အတြင္းသို႔ တိုက္႐ိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သြယ္၀ိုက္၍လည္းေကာင္း ေျမစာမ်ား စြန္႔ပစ္လာခဲ့သည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ေက်ာ္လာခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္းေဖာ္ျပထားသည္။ ယင္း စြန္႔ပစ္ေျမစာမ်ား၏ အက်ဳိးဆက္ေၾကာင့္ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕အပါ၀င္ ဥ႐ုျမစ္နံေဘးေက်းရြာမ်ားမွာ ေရႀကီးမႈဒဏ္၊ စာသင္ေက်ာင္း၊ လူေနအိမ္မ်ား၊ တံတားမ်ားမွာ ေျမစာရႊံ႕ႏြံမ်ားဖံုးလႊမ္းကာ တျဖည္းျဖည္းနစ္ျမဳပ္လာေၾကာင္း၊ ဥ႐ုျမစ္ ဆယ္ယူမႈကို သံုးႏွစ္ခန္႔လုပ္ေဆာင္လာေသာ္လည္း မႏိုင္ဘဲ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္ တြင္ တစ္ႀကိမ္တစ္ခါမွ မျဖစ္ေပၚဖူးေသာ ေရႀကီးမႈျဖစ္ေပၚၿပီး ေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္လုပ္ကိုင္ပါက ဥ႐ုျမစ္အတြင္းသို႔ ေျမစာမ်ား မပစ္ရန္၊ ျမစ္နံ ေဘး၀ဲယာရွိ ျမင့္မားစြာတည္ရွိေနၿပီး ၿပိဳက်ႏိုင္ ေသာေျမစာပံုမ်ားကို ေနရာေရႊ႕ေပးပါရန္ ေဒသခံရပ္မိရပ္ဖမ်ားက တိုင္ၾကားခဲ့ေၾကာင္း  သိရသည္။

ဖားကန္႔ေဒသတြင္ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ျခင္း လုပ္ငန္းကို ေရွးျမန္မာမင္းမ်ားလက္ထက္မွစ၍ လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကၿပီး ေကအိုင္အိုႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမယူမီ  ၁၉၉၄ ခုႏွစ္အထိ လက္မႈလုပ္ငန္းအျဖစ္သာ ရွိခဲ့သည္။

၁၉၉၄ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွ စက္ကိရိယာ မ်ားျဖင့္ လုပ္ကိုင္လာၾကရာ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း လူတစ္ရပ္ခန္႔ျမင့္ေသာ ဘီးမ်ား တပ္ဆင္ထားသည္ အေလးခ်ိန္ တန္ေပါင္းမ်ားစြာႏိုင္ေသာ ေျမသယ္ကားႀကီးမ်ား၊ ဘက္ ဟိုးႀကီးမ်ားအသံုးျပဳ၍ ကုမၸဏီငါးရာေက်ာ္က ယင္းအင္အားႀကီး ယႏၲယားရာေပါင္းမ်ားစြာ ျဖင့္ ေန႔ညမနား ႏွစ္ေပါက္ လုပ္လာသည္မွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေမလကုန္ခါနီးအထိျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုသို႔ အလြန္အကြၽံ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈေၾကာင့္ ဖားကန္႔ေဒသရွိ သဘာ၀ ေတာင္အလံုး ၅၀ လံုးခန္႔ႏွင့္ ေခ်ာင္းမ်ား၊ ေခ်ာက္မ်ား ေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ၿပီး သဘာ၀ေဘး အႏၲရာယ္မ်ားျဖစ္သည့္ ေရႀကီးျခင္း၊ အပူခ်ိန္ ျမင့္မားလာျခင္းမ်ားကို ၾကံဳေတြ႕ေနရၿပီျဖစ္သည္။