ဂ်ပန္ႏွင့္ ပိုင္နက္အျငင္းပြားမႈကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ေျဖရွင္းရန္ မျဖစ္ႏုိင္ဟု ပူတင္ေျပာၾကား

စက္တင္ဘာ ၁၀ ရက္တြင္ ဗလာဒီဗုိစေတာ့၌ ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အာေဘး(၀ဲ)အား ႐ုရွားသမၼတ ပူတင္(ယာ)က စကားေျပာေနစဥ္ (Photo – AFP)

႐ုရွားႏွင့္ ဂ်ပန္တုိ႔အၾကား နယ္ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားေနၾကေသာ ကူေရးကြၽန္းစုအေရးကိစၥအား ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ႐ုရွားသမၼတ ဗလာဒီမာပူတင္က စက္တင္ဘာ ၁၀ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ပူတင္၏ ေျပာစကားသည္ ယင္းကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဂ်ပန္၏ ပိုမိုအေကာင္းျမင္မႈရွိေသာ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္အား စိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့ေအာင္ လုပ္ေဆာင္လိုက္သကဲ့သို႔ ျဖစ္ခဲ့သည္။

“ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းေနၾကတာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာရွိေနပါၿပီ။ ဒါကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္လို႔ ေတြးတာဟာ မသိနားမလည္ရာ ေရာက္ပါတယ္” ဟု ပူတင္က ေျပာခဲ့သည္။ ပူတင္သည္ ႐ုရွားအေရွ႕ဘက္စြန္းရွိ ဗလာဒီဗိုစေတာ့ စီးပြားေရးဖိုရမ္၏ ေဘးဆြယ္၌ ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇိုအာေဘးႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၿပီး ယင္းသို႔ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ဒါေပမဲ့ ႐ုရွားေရာ ဂ်ပန္အတြက္ပါ အလုပ္ျဖစ္ေစၿပီး ႏွစ္ဖက္စလံုးက ျပည္သူေတြ လက္ခံႏိုင္မယ့္ အေျဖေတြကိုရွာဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အသင့္ျဖစ္ေနပါတယ္” ဟု ပူတင္က ဆိုခဲ့ၿပီး ယခုကဲ့သို႔ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆက္ဆံေရးေကာင္းအတြက္ တြန္းအားသစ္ ျဖစ္လာေစလိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားခဲ့ေသးသည္။

႐ုရွားေတာင္ပိုင္းစြန္းရွိ ကူေရးကြၽန္းစုကို ဒုတိယကမၻာစစ္အၿပီးတြင္ ဆိုဗီယက္ ယူနီယံက သိမ္းလိုက္ၿပီး ဂ်ပန္ကမူ ၎တို႔ အပိုင္ျဖစ္သည္ဟု ထုတ္ျပန္ထားသည္။ ပူတင္၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ ႐ုရွားႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔သည္ ကူေရးကြၽန္းစုထဲရွိ ကြၽန္းေလးကြၽန္းေပၚ၌ စီးပြားေရးဆက္သြယ္မႈႏွင့္ ပူးေပါင္းမႈတို႔ကိုတည္ေထာင္ျခင္းျဖင့္ တိုးတက္မႈအခ်ဳိ႕ကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီဟု သိရသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းျပႆနာေၾကာင့္ပင္ ႐ုရွားႏွင့္ ဂ်ပန္ၾကား၌ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခု၌ လက္မွတ္မထိုးႏိုင္ေသးျခင္း ျဖစ္သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္းက အာေဘးႏွင့္ ပူတင္ၾကားတြင္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားစြာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ၎တို႔သည္ကြၽန္းစုေပၚတြင္ ငါးႏွင့္ ဂံုးေမြးျမဴေရး၊ ေလအားလွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္ေရး၊ ခရီးသြားလုပ္ငန္း အစရွိသည့္ စီးပြားေရးစီမံကိန္းမ်ားကို စတင္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ကမူ ထုိကြၽန္းစုေပၚရွိ ဂ်ပန္ကြၽန္းသားေဟာင္းမ်ား၏ အုတ္ဂူမ်ားထံသို႔ ဂ်ပန္မွ မိသားစု၀င္မ်ား လာေရာက္ႏိုင္ေစရန္ ေလယာဥ္ေျပးဆြဲေပးေရးအတြက္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။

“ဒီကိစၥကို ၿပီးျပတ္ေအာင္ ကြၽန္ေတာ္ဟာ သမၼတပူတင္နဲ႔အတူ အစြမ္းကုန္ဆက္ လက္ႀကိဳးပမ္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု အာေဘးက ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲၿပီးေနာက္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု ဂ်ပန္၏ က်ဳိဒိုသတင္းဌာနမွ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ဗလာဒီဗိုစေတာ့ စီးပြားေရးဖိုရမ္စတင္ၿပီး ေနာက္တစ္ရက္ျဖစ္သည့္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္၌ အေရွ႕ဆိုက္ေဘးရီးယားတြင္ တ႐ုတ္စစ္သားမ်ားအပါအ၀င္ တပ္သား ၃၀၀၀၀၀ ခန္႔ပါေသာ ႀကီးမားသည့္ ႐ုရွားစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈႀကီး စတင္က်င္းပခဲ့သည္။ ထိုစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈႀကီးကို အျငင္းပြား ကြၽန္းစုတြင္ က်င္းပမည္မဟုတ္ဟု ႐ုရွားအစိုးရက ဆိုသည္။

ဥေရာပသမဂၢ စည္းလံုး၍ သာယာ၀ေျပာသည္ကိုသာ ႐ုရွားက လိုလားေၾကာင္း ပူတင္က ေျပာၾကား

ေမ ၃၁ ရက္က ေမာ္စကိုတြင္ အစိုးရထိပ္တန္းတာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ ေရွ႕ေနမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံပြဲ၌ သမၼတ ပူတင္က မိန္႔ခြန္းေျပာေနစဥ္ (Photo – AFP)

ဥေရာပသမဂၢ၏ စည္းလံုးညီညြတ္မႈကို ပ်က္ျပားေစရန္ ႐ုရွားက ႀကိဳးပမ္းေနသည္ဟု ေျပာၾကားမႈမ်ားကို သမၼတဗလာဒီမာ ပူတင္က ေဘးခ်ိတ္ခဲ့ၿပီး ၎တို႔ႏိုင္ငံသည္ ဥေရာပသမဂၢ၏ စည္းလံုးမႈႏွင့္သာယာ၀ ေျပာမႈ ရွိျခင္းကိုသာ လိုလားသည္ဟု ဇြန္ ၄ ရက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ဥေရာပသမဂၢဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အေရးအႀကီးဆံုး စီးပြားေရးနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးမိတ္ဖက္စၿပီး ျဖစ္လာကတည္းက ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ စည္းလံုးမႈနဲ႔ သာယာ၀ေျပာမႈရွိေရးကိုပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စိတ္၀င္စားပါတယ္” ဟု ပူတင္က ၾသစႀတီးယားၿမိဳ႕ေတာ္  ဗီယင္နာသို႔ တရား၀င္ခရီးစဥ္တစ္ခု မသြားေရာက္မီ ၾသစႀတီးယား႐ုပ္သံတစ္ခုျဖစ္ေသာ ORF သို႔ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ ဗဟိုခ်က္မွာ ျပႆနာေတြ ပိုပိုလာေလ ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္ အခက္အခဲ၊ အႏၲရာယ္ေတြ ပိုမ်ားေလေလပါ။ ဥေရာပသမဂၢနဲ႔ လက္တြဲလုပ္ေဆာင္ဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္က လိုအပ္ပါတယ္” ဟု ပူတင္က ဆိုခဲ့သည္။ ဥေရာပသမဂၢမွမည္ သူသို႔မဟုတ္ မည္သည့္အရာကိုမွ ကြဲျပားေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိဟုလည္း ႐ုရွားသမၼတ ပူတင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မၾကာေသးမီကမွ စတုတၳေျမာက္ သမၼတသက္တမ္းအတြက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံထားရသည့္ ပူတင္က ၎၏ အာဏာရယူႏိုက္တက္႐ုရွားပါတီႏွင့္ ၾသစႀတီးယား၏ လက္ယာစြန္းေရာက္ Freedom ပါတီ၊ FPOe ပါတီတို႔ၾကားတြင္ ဆက္ႏႊယ္မႈမ်ားရွိသည္ဆိုသည့္ သတင္းမ်ားကိုလည္း မွိန္ခ်ပစ္ခဲ့သည္။ ထို FPOe ပါတီသည္ ၾသစႀတီးယားႏိုင္ငံကို လက္ရွိအုပ္ခ်ဳပ္ေနေသာ ညြန္႔ေပါင္းအင္အားစုထဲ၌ ပါ၀င္ေနၿပီ ျဖစ္သည္။

ၾသစႀတီးယား၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဆီဘက္စတီယာန္ကာ့ဇ္၏ ျပည့္သူ႔ပါတီအတြက္ အငယ္တန္းမိတ္ဖက္ျဖစ္ေသာ FPOe သည္ ခ႐ိုင္းမီးယားအား ၎၏ပိုင္နက္ျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ေသာ ႐ုရွားလုပ္ရပ္ကို ေထာက္ခံသည့္ ပါတီျဖစ္သည္။

Ref ; AFP

႐ုရွားသမၼတပူတင္က စတုတၳေျမာက္သက္တမ္းအတြက္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆို

ေမ ၇ ရက္က ေမာ္စကိုရွိ ကရင္မလင္တြင္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုပြဲသုိ႔ ေရာက္ရွိလာသည့္ ႐ုရွားသမၼတပူတင္ (Photo: AFP)

အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရး အလြန္အမင္းက်ဆင္းေနမႈႏွင့္ အတိုက္အခံမ်ားအား ၿဖိဳခြင္းမႈ အရိပ္မည္းမ်ားက ဖံုးလႊမ္းေနစဥ္ ႐ုရွားသမၼတ ဗလာဒီမာပူတင္က ေမ ၇ ရက္တြင္ စတုတၳေျမာက္သက္တမ္းအတြက္ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတစ္၀န္း၌ ၎အား ဆန္႔က်င္သည့္ ဆႏၵျပမႈမ်ားအတြင္း အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ အလက္ဇီနာဗာညီအပါအ၀င္ ဆႏၵျပသူ ၁၆၀၀ နီး ပါး ထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရၿပီးေနာက္ ႏွစ္ရက္အၾကာတြင္ ပူတင္က က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

႐ုရွားအား အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ၁၈ ႏွစ္ ၾကာျမင့္လာၿပီျဖစ္ေသာ ပူတင္သည္ ၿပီးခဲ့ေသာ သက္တမ္းအတြင္း၂၀၁၄ ခုႏွစ္၌ ယူကရိန္းထံမွ ခ႐ိုင္းမီးယားအား သိမ္းယူခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ တြင္ ဆီးရီးယား၌ သမၼတဘာရွားအယ္အာဆတ္ အစိုးရဘက္မွ ကူညီတိုက္ခိုက္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ကာ ျပည္တြင္း၌လည္း ၎၏ လာမည့္သက္တမ္းအတြင္း လူေနမႈအဆင့္အတန္း တိုးတက္ေစရန္ ႀကိဳးစားမည္ဟု ကတိျပဳထားသည္။

၂၀၂၄ ခုႏွစ္တြင္ ၎၏ စတုတၳေျမာက္သက္တမ္း အဆံုးသတ္ခ်ိန္၌ ေရြးေကာက္ပြဲ ထပ္မံယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ကို ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ပိတ္ပင္ထားခ်ိန္တြင္ ပူတင္သည္ ၎အား ဆက္ခံမည့္သူကိစၥကို ႏႈတ္ဆိတ္ေနဆဲျဖစ္သည္။ ခ႐ိုင္းမီးယားအား သိမ္းယူမႈေၾကာင့္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား၏ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ ႏွင့္  ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ကမၻာ့ေရနံေစ်းက်ဆင္းမႈတို႔ေၾကာင့္ ေမာ္စကိုက အလြန္အမင္း အထိနာခဲ့ၿပီးေနာက္ ပူတင္သည္ စီးပြားေရး ျပန္လည္အားေကာင္းလာေစရန္ ခက္ခက္ခဲခဲ ႐ုန္းကန္ေနရသည္။

ယခုႏွစ္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုမႈတြင္ ကရင္မလင္၌ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားေသာ ဂုဏ္ျပဳပြဲအား ထည့္သြင္းျခင္းမျပဳမႈ အပါအ၀င္  အေတာ္အသင့္ ခပ္မွိန္မွိန္သာ က်င္းပရန္ စီစဥ္ထားခဲ့သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က တတိယေျမာက္ သက္တမ္းအတြက္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုသည့္ အခမ္းအနားသို႔ ပူတင္သည္ အနက္ေရာင္ကားယာဥ္တန္းျဖင့္ လူသူကင္းမဲ့ေနေသာ ေမာ္စကိုလမ္းမ်ားကို ျဖတ္ကာ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ယခုအခမ္းအနားတြင္မူ ပူတင္သည္ ေရြးေကာက္ပြဲမဲဆြယ္စဥ္၌ ပါ၀င္ကူညီခဲ့သည့္ ေစ့တနာ၀န္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။

ေမ ၅ ရက္က ႏုိင္ငံတစ္၀န္းတြင္ တစ္ရက္ၾကာ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ အတိုက္အခံမ်ား၏ ဆႏၵျပမႈမ်ားအား ႏွိမ္နင္းမႈတြင္ ႐ုရွားအင္ပါယာေခတ္က ဇာဘုရင္မ်ား၏ ျမင္းတပ္မွ  အဖြဲ႕၀င္မ်ားအျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည့္ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႕ပံုစံ Cossacks မ်ားအျဖစ္ ၀တ္ဆင္ထားသည့္ ပူတင္လုိလားသူမ်ားက  ေမာ္စကို ရဲတပ္ဖြဲ႕ကို ကူညီေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ Cossacks မ်ားသည္ ဆႏၵျပသူမ်ားအား က်ာပြတ္မ်ားျဖင့္႐ိုက္ျခင္း၊ လက္သီးျဖင့္ထိုးျခင္း ျပဳလုပ္စဥ္ ရဲမ်ားက ရပ္ၾကည့္ေနသည္ကို ၎တို႔၏ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကျမင္ ေတြ႕ခဲ့ေၾကာင္း အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အတိုက္အခံမ်ားအား ႏွိမ္နင္းမႈသည္  ႐ုရွားအစိုးရက ပူတင္၏ သက္တမ္းသစ္အတြင္း အစိုးရႏွင့္ သေဘာကြဲလြဲသူမ်ားအား  သည္းခံမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ျပသလိုျခင္ျဖစ္သည္ဟု ေမာ္စကိုရွိ Centre of Political Technologies မွ ပါရီအေျခစိုက္ ႏုိင္ငံေရး သံုးသပ္သူ တက္ယာနာစတန္ႏိုဗာယာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။