ဒူတာေတးက ရဲတပ္ဖြဲ႕ကို ေဒါသတႀကီးေ၀ဖန္ခဲ့ၿပီး ျခစားသည့္ရဲမ်ားကို သတ္ပစ္မည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္

မနီလာတြင္ သံမဏိဆလင္ဒါတစ္ခုထဲမွ ၀ွက္ထားေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားကို ဖိလစ္ပိုင္မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းေရး ေအဂ်င္စီတာ၀န္ရွိသူမ်ားက သိမ္းဆည္းေနစဥ္ (Photo: AP)

ဥပေဒႏွင့္ဆန္႔က်င္သည့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ အျခားရာဇ၀တ္မႈမ်ားတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈရွိသည္ဟု စြပ္စြဲခံထားရသူမ်ား အပါအ၀င္ ျခစားသည့္ရဲ၀န္ထမ္းမ်ားကို သတ္ပစ္မည္ဟု ၾသဂုတ္ ၇ ရက္ ႐ုပ္သံတိုက္႐ိုက္ထုတ္ လႊင့္မႈတြင္ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတးက မၾကား၀ံ့မနာသာ စကားမ်ားျဖင့္ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့သည္။

မုဒိမ္းမႈ၊ ျပန္ေပးဆြဲမႈႏွင့္ လုယက္မႈ အပါအ၀င္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ရာဇ၀တ္မႈဆိုင္ရာ တိုင္ၾကားခ်က္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသူ အမ်ားစုပါ၀င္သည့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ ၁၀၀ ေက်ာ္သည္ ဒူတာေတးႏွင့္ ေတြ႕ဆံုရန္ သမၼတနန္းေတာ္သို႔ ေစာင့္ၾကပ္ေခၚေဆာင္ခံခဲ့ရသည္ဟု တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျခစားမႈဗဟိုခ်က္ဟု ဒူတာေတးက ေခၚဆိုခဲ့ဖူးသည့္ အမ်ဳိးသားရဲတပ္ဖြဲ႕သည္ အလြဲသံုးစားလုပ္မႈ အစီရင္ခံစာမ်ားေၾကာင့္ သမၼတ မူးယစ္ေဆးႏွိမ္နင္းမႈတာ၀န္မွ ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္တိုင္ ဖယ္ရွားခံခဲ့ရၿပီးေနာက္ ဌာနတြင္း ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈႏွင့္ ၾကံဳခဲ့ရသည္။ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းေရးေအဂ်င္စီတြင္ ၀န္ထမ္းနည္းပါးျခင္းႏွင့္ အႏၲရာယ္မ်ားသည့္ ႏွိမ္နင္းမႈမ်ားတြင္ လက္နက္နည္းပါးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆး အငိုက္ဖမ္း တိုက္ခိုက္မႈမ်ားတြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ကို ျပန္လည္ပါ၀င္ရန္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဒူတာေတးက ျပန္လည္ခြင့္ျပဳခဲ့သည္။

“ဒီလိုမ်ဳိး ေရရွည္ရပ္တည္ေနမယ္ဆိုရင္ ေခြးမသားေတြ မင္းတို႔ကို ငါသတ္ပစ္မယ္” ဟု ဒူတာေတးက ျပည္တြင္း႐ုပ္သံတိုက္႐ိုက္ ထုတ္လႊင့္မႈတြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားကို ႀကိမ္းေမာင္းခဲ့သည္။

ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္အခ်ဳိ႕၏ ျပစ္မႈမ်ားကို ျပန္လည္သံုးသပ္မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဒူတာေဒးက “မင္းတို႔ရဲ႕လႈပ္ရွားမႈကို ေစာင့္ၾကည့္မယ့္ အထူးတပ္ဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ရွိတယ္။ မင္းတို႔ အမွားေသးေသးေလးတစ္ခု က်ဴးလြန္တယ္ဆိုရင္ မင္းတို႔ကို သတ္ပစ္ဖို႔ ေျပာထားတယ္” ဟု ဒူတာေတးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား၏ မိသားစုမ်ားကို မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားမႈတြင္ ဒူတာေတးက “ဒီကိစၥအတြက္ ႀကိဳၿပီး သတိေပးထားၿပီးသားျဖစ္လို႔ ဒီေခြးမသားေတြ ေသသြားရင္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုၿပီး လာမေအာ္ၾကနဲ႔” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒူတာေတး အာဏာရရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ ၎၏ မူးယစ္ေဆးႏွိမ္နင္းမႈတြင္ လူ ၄,၅၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးမႈႏွင့္အတူ ယင္းကဲ့သို႔ သူသိရွင္ၾကား ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကို အေနာက္တိုင္းအစိုးရမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕မ်ားက သတိေပးခဲ့သည္။

ဒူတာေတးက ၎၏ ေျခာက္ႏွစ္သက္တမ္း ေနာက္ဆံုးေန႔ရက္မတိုင္မီအထိ မူးယစ္ေဆးႏွိမ္နင္းသည့္ စစ္ဆင္ေရးကို ဖိအားေပးသြားမည္ဟု ကတိျပဳခဲ့သည္။ ဒူတာေတးသည္ တရားေရးကို ေက်ာ္လြန္သည့္သတ္ျဖတ္မႈမ်ားကို ျငင္းဆိုခဲ့ေသာ္လည္း ေထာင္ထဲ၀င္ရန္ အသင့္ဟု မၾကာခဏ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းသည့္ စစ္ဆင္ေရးတြင္ သံသယရွိသူ ၁၅၀,၀၀၀ ခန္႔ကို ဖမ္းဆီးထားခဲ့ၿပီး ရဲအရာရွိ ဒါဇင္မ်ားစြာ ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု ရဲတပ္ဖြဲ႕က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မနီလာအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဆိပ္ကမ္း၌ စြန္႔ပစ္ထားသည့္ အလံုပိတ္ကြန္တိန္နာ၏ သံမဏိဆလင္ဒါႏွစ္ခုတြင္ ၀ွက္ထားသည့္ မက္သာဖက္တမင္း ၅၀၀ ကီလိုဂရမ္ကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့သည္ဟု အေကာက္ခြန္ဗ်ဴ႐ိုႏွင့္ မူးယစ္ေဆးႏွိမ္နင္းေရး အာဏာပိုင္မ်ားက ၾသဂုတ္ ၇ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ယင္းသည္ ဒူတာေတးလက္ထက္ အႀကီးမားဆံုး မူးယစ္ေဆး၀ါး ဖမ္းဆီးမႈတစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။

Ref: AP

ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ဒူတာေတးက မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲကို မဆုတ္မနစ္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ကတိျပဳ

ဇူလုိင္ ၂၃ ရက္တြင္ မနီလာရွိ ကြန္ဂရက္၌ ႏုိင္ငံေတာ္မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားၿပီးေနာက္ သမၼတဒူတာေတးႏွင့္ ေထာက္ခံသူမ်ား Selfie ဓာတ္ပုံ႐ုိက္ကူးေနစဥ္ (Photo – AFP)

လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို ေသေစခဲ့ေသာ မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲကို ဖိဖိစီးစီး ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတးက ဇူလိုင္ ၂၃ ရက္ တြင္ ကတိျပဳခဲ့ၿပီး ၎၏ သေကၤတျဖစ္ေနေသာ ထိုမူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲအား ေ၀ဖန္သူမ်ားကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ႐ႈတ္ခ်ခဲ့သည္။

ဒူတာေတးသည္ ၎၏ႏွစ္ပတ္လည္ ႏိုင္ငံေတာ္မိန္႔ခြန္း၏ အဖြင့္မွာပင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ သံုးႏွစ္ထဲသို႔၀င္လာၿပီျဖစ္ေသာ ဒူတာေတး၏ မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲအား ႏိုင္ငံတကာေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ျပစ္တင္ေနၾကေသာ္လည္း ျပည္တြင္း၌မူ လူအမ်ားအျပား၏ ေထာက္ခံမႈကို ရရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။

“ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းပဲ ေျပာပါရေစ။ မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲက ၿပီးဆံုးဖို႔ အမ်ားႀကီးလိုပါေသးတယ္။ ဒီစစ္ပြဲဟာ ပထမဆံုးစစခ်င္းေန႔ ကလိုပဲ မဆုတ္မနစ္နဲ႔ ေက်ာခ်မ္းစရာ ေကာင္းေနဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဒူတာေတးက ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ ဥပေဒျပဳအမတ္မ်ား၊ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသူမ်ား၊ ဂုဏ္သေရရွိပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒူတာေတးသည္ ၎အာဏာရလာခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လကတည္းက မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းမႈကို စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္မွစၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႕၏ စစ္ဆင္ေရးမ်ားအတြင္း အသတ္ခံခဲ့ရသည့္ မူးယစ္ေဆးအသံုးျပဳသူႏွင့္ ေရာင္း၀ယ္သူဟု သံသယရွိသူ ၄၃၅၄ ဦးရွိၿပီဟု အစိုးရအရာရွိမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အမွန္တကယ္ အသတ္ခံခဲ့ရသူအေရအတြက္သည္ ယင္းထက္သံုးဆထက္မနည္း ပိုမ်ားသည္ဟု လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ေ၀ဖန္သူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ၾကၿပီး ယင္းသတ္ျဖတ္မႈမ်ားသည္ လူသားခ်င္း စာနာမႈကိုဆန္႔က်င္ေသာ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားျဖစ္ေနၿပီျဖစ္သည္ဟုလည္း ၎တို႔က ဆိုသည္။

“ခင္ဗ်ားတို႔ရဲ႕ ဆႏၵျပမႈ၊ ကန္႔ကြက္မႈေတြေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္က ဒီတိုက္ပြဲကိုဆက္ မလုပ္ေတာ့ဘူး ေျပာမယ္လို႔ ထင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ လံုး၀မွားသြားပါၿပီ။ ခင္ဗ်ားတို႔ စိတ္ပူတာက လူ႔အခြင့္အေရးပါ။ ကြၽန္ေတာ္စိတ္ပူတာက လူ႔အသက္ေတြပါ” ဟု ဒူတာေတးက ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒူတာေတးက ယခုကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံေတာ္ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားေနစဥ္မွာပင္ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ ဆႏၵျပသူမ်ားသည္ ဒူတာေတး အစိုးရ၏ မူ၀ါဒမ်ား၊ မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပန္ျပင္ေရးရန္ အစီအစဥ္တို႔အား ကန္႔ကြက္ရန္ လမ္းေပၚထြက္ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည္။ ဆႏၵျပသူမ်ားသည္ သမၼတ၏ပံုတူမ်ားကို မီး႐ႈိ႕ျခင္း၊ လုပ္ခလစာမ်ားတိုးျမႇင့္ရန္၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းမွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။

တစ္ဖက္တြင္လည္း လႊတ္ေတာ္ထဲ၌ ႏိုင္ငံေရးခြက္ေစာင္းခုတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ႏိုင္ငံထဲမွ မြတ္စလင္လူနည္းစုမ်ား ကိုကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေပးရန္ ဥပေဒကိုအတည္ျပဳေရးမွာ ေႏွာင့္ေႏွးလ်က္ရွိသည္။

လေပါင္းမ်ားစြာေဆြးေႏြးမႈမ်ား၊ ျငင္းခံုမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ထိုဥပေဒမူၾကမ္းသည္ လႊတ္ေတာ္တြင္ အတည္ျပဳၿပီး ဒူတာေတးက လက္မွတ္ထိုးရန္သာရွိေတာ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ေနရာကို ရရန္ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ဥပေဒအား အတည္ျပဳေရးမွာ ေႏွာင့္ေႏွးေနသည္။ ဒူတာေတးကမူ ယင္းဥပေဒၾကမ္း အတည္ျပဳေရးသည္ ေရွ႕ဆက္သြားေနသည္ဟု ကတိျပဳခဲ့သည္။

ထိုဥပေဒၾကမ္းသည္ ႏိုင္ငံ၏ အႀကီးဆံုး အစၥလာမၼစ္သူပုန္အဖြဲ႕ မို႐ိုအစၥလာမၼစ္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဦးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူခ်က္ခ်ဳပ္ဆိုရာတြင္ လိုအပ္ေနသည့္ အဓိကအခ်က္ျဖစ္သည္။

Ref ; AFP

ဒူတာေတး၏ စာရင္းထဲ၌ပါသည့္ ဖိလစ္ပိုင္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ပစ္သတ္ခံရ

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၁၈ ရက္က တာႏူအန္အားကစား႐ံုမွ ထြက္ခြာလာေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ဟာလီလီ (လယ္) ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂို ဒူတာေတး၏ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္မႈရွိေသာ အစိုးရ အရာရွိမ်ားစာရင္း၌ပါသည့္ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္တစ္ဦးသည္ ဇူလိုင္ ၂ ရက္က ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ အခမ္းအနားတစ္ခုအတြင္း လက္ေျဖာင့္ေသနတ္သမား၏ လက္ခ်က္ျဖင့္ ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု ရဲမ်ားက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ၿမိဳ႕ေတာ္မနီလာေတာင္ပိုင္း တာႏူအန္ရွိ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ၌ အပတ္စဥ္ျပဳလုပ္ေနက် အလံလႊင့္ထူေရးအခမ္းအနားအတြင္း ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ အန္တိုနီယိုဟာလီလီသည္ အေ၀းမွပစ္လိုက္သည့္ က်ည္တစ္ခ်က္ရင္ဘတ္သို႔မွန္ကာ ေသဆံုးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ပစ္ခံရၿပီးေနာက္ လူမ်ားသည္ အလန္႔တၾကားႏွင့္ ေအာ္ဟစ္ခဲ့ၾကၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္၏လံုျခံဳေရး အဖြဲ႔၀င္မ်ားက ေသနတ္မ်ားျဖင့္ ျပန္လည္ပစ္ခတ္ခဲ့ၾကသည္ဟု ဗီဒီယိုမွတ္တမ္းတစ္ခုတြင္ ေတြ႕ရသည္။ သို႔ေသာ္ ေသနတ္သမားမွာ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္သြားၿပီး ဟာလီလီမွာ ေသဆံုးသြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေဆး႐ံုက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ထိုပစ္ခတ္မႈသည္ မီတာ ၁၅၀ ( ၄၉၀ ေပ) အကြာမွ ပစ္လိုက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း တာႏူအန္ ရဲခ်ဳပ္ရီနာတိုမာဆယ္ဒိုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “ဒီအကြာအေ၀းကေန ပစ္လိုက္တာဟာ အံ့မခန္းျဖစ္စဥ္ပါ။ သာမန္လူတစ္ဦးက ဘယ္လိုမွ လုပ္လို႔မရပါဘူး။ ေသနတ္သမားရဲ႕ လက္ရည္ဟာ ေလ့က်င့္ထားတဲ့ လက္ေျဖာင့္တစ္ဦးကို ယွဥ္လို႔ရပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အျငင္းပြားစရာပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဟာလီလီသည္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဒူတာေတးႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ေျပာၾကားကာ ရာဇ၀တ္မႈ၊ မူးယစ္ေဆးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဒူတာေတး၏ တင္းမာေသာ သေဘာထားမ်ားကိုလည္း လူသိရွင္ၾကား မွ်ေ၀ခဲ့သူျဖစ္သည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္မူ ဟာလီလီ၏အမည္သည္ ဒူတာေတးက ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္မႈရွိသည့္ အစိုးရအရာရွိမ်ားစာရင္းတြင္ ပါ၀င္လာခဲ့သည္။ ဟာလီလီသည္ ထိုစာရင္းတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ရဲတပ္ဖြဲ႕အား ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္ ႐ုပ္သိမ္းခံလိုက္ရသည္။ သို႔ေသာ္ ဟာလီလီက  ၎သည္ မူးယစ္ေဆးႏွင့္မည္သို႔မွ် ဆက္ႏႊယ္မႈမရွိဟု ျငင္းဆိုေနခဲ့သည္။

ဒူတာေတး၏ စာရင္းတြင္ ပါ၀င္ေသာ အျခားၿမိဳ႕ေတာ္၀န္သံုးဦးမွာလည္း ပစ္သတ္ခံခဲ့ရၿပီးျဖစ္ကာ တစ္ဦးမွာအက်ဥ္းေထာင္၌ ရွိေနစဥ္မွာပင္ အသတ္ခံရျခင္း ျဖစ္သည္။ ဖိလစ္ပုိင္တို႔သည္ ထိုကဲ့သို႔ ျပည္တြင္းႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား အခါအားေလ်ာ္စြာ အသတ္ခံေနရသည္ကို ျမင္ေတြ႕ေနက်ျဖစ္ေသာ္လည္း ဒူတာေတး၏ မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ယခုကဲ့သို႔ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း အသတ္ခံရမႈက ေဒါသထြက္မႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။ “ဒါဟာ အစိုးရရဲ႕ မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲမွာ ေနာက္ထပ္တရားလက္လြတ္ သတ္ျဖတ္မႈဆိုတာ ထင္ရွားေနပါတယ္” ဟု အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ဆီးနိတ္အမတ္ ဖရန္စစ္ ပန္ဂ်ီလီနန္က ေျပာခဲ့သည္။

ဒူတာေတး၏ မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲအတြင္း အသတ္ခံခဲ့ရသည့္ သံသယရွိသူ ၄၂၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီျဖစ္သည္ဟု အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္ ။ သို႔ေသာ္ အမွန္တကယ္အေရအတြက္သည္ ထို႔ထက္ သံုးဆပိုမိုမ်ားျပားသည္ဟု လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသည့္ အဖြဲ႕မ်ားက ေျပာခဲ့ၾကသည္။

တာႏူအန္ၿမိဳ႕ ရဲခ်ဳပ္မာဆယ္ဒိုက ဟာလီလီအသတ္ခံရမႈသည္ တရားမ၀င္မူးယစ္ေဆး၀ါး စြပ္စြဲမႈမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနႏိုင္သည္ဟု ဆိုသည္။ ဒူတာေတး၏ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဟာရီေရာ့က ဟာလီလီပစ္သတ္ခံရမႈကို ျပစ္တင္ခဲ့ၿပီး ဟာလီလီသည္ တိုးတက္မႈအရွိဆံုး ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕၏ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ျဖစ္သည္ဟု ခ်ီးမြမ္းခဲ့သည္။

Ref; AFP

 

 

၎တို႔ ငါးဖမ္းသမားမ်ားထံမွ ငါးမ်ား သိမ္းယူေနျခင္းကို ရပ္တန္႔ရန္ ဖိလစ္ပိုင္က တ႐ုတ္ကို ေတာင္းဆို

ေမ ၂၂ ရက္က ဖိလစ္ပိုင္ေရတပ္၏ ႏွစ္ ၁၂၀ ျပည့္ ႏွစ္ပတ္လည္ အခမ္းအနားအတြင္း သမၼတ ဒူတာေတးက အေလးျပဳေနစဥ္ (Photo: AFP)

အျငင္းပြားေနေသာ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ထဲတြင္ ဖိလစ္ပိုင္ ငါးဖမ္းသမားမ်ား ဖမ္းမိသည့္ ငါးမ်ားကို သိမ္းယူေနျခင္းအား ရပ္တန္႔ရန္ ဖိလစ္ပိုင္အစိုးရက ဇြန္ ၁၁ ရက္တြင္ တ႐ုတ္ကို ေတာင္းဆိုခဲ့ၿပီး ယင္းလုပ္ရပ္အား လက္ခံႏိုင္စရာ မရွိဟုလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္သည္ ရင္းျမစ္ၾကြယ္၀ေသာ ထိုေရပိုင္နက္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္အစိုးရႏွင့္ ထိပ္တိုက္မေတြ႕ဘဲ ခ်ဥ္းကပ္သည့္ နည္းလမ္းကို အသံုးျပဳေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုစဥ္ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတး၏ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္က ေျပာခဲ့ေသာ ယခုမွတ္ခ်က္မ်ားသည္ တ႐ုတ္ကို ဖိလစ္ပိုင္အစိုးရထံမွ ရွားရွားပါးပါး အျပစ္တင္မႈ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၏ အဓိကကြၽန္း လူဇြန္ ႏွင့္ ၁၄၃ မိုင္သာ ကြာေ၀းေသာ စကာဘို႐ို ေသာင္ကို တ႐ုတ္သည္ ဖိလစ္ပိုင္ထံမွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ သိမ္းယူခဲ့သည္။ တ႐ုတ္သည္ အဆိုပါေသာင္ အပါအ၀င္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ မွ ေက်ာက္တန္းအခ်ဳိ႕ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။

ေမလက စကာဘို႐ိုေသာင္တြင္ ဖိလစ္ပိုင္ ငါးဖမ္းသမားမ်ားက ဖမ္းမိသည္ ငါးမ်ား တ႐ုတ္ကမ္း႐ိုးတန္းေစာင့္မ်ားက သိမ္းယူခဲ့ျခင္းသည္ ဖိလစ္ပိုင္မ်ားကို ထိုေနရာ၌ ငါးဖမ္းခြင့္ျပဳမည္ဟု ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားတြင္ ရရွိထားသည့္ သေဘာတူညီခ်က္အား တ႐ုတ္က ခ်ဳိးေဖာက္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဒူတာေတး၏ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဟာရီေရာ့က ဇြန္ ၁၁ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ကမ္း႐ိုးတန္းေစာင့္တပ္ဖြဲ႕ေတြ ဒီလိုမ်ဳိး လုပ္ရပ္ေတြ လုပ္ေနတာကို တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြဘက္က ရပ္တန္႔ေပးဖို႔လည္း ေတာင္းဆိုထားပါတယ္” ဟု ေရာ့က သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “ဒါဟာ လက္ခံႏိုင္စရာ မရွိပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားေတြထံကေန ငါးေတြ ယူေနတာကို လက္မခံဘူးဆိုတဲ့အေၾကာင္း တ႐ုတ္ေတြကို အေၾကာင္းၾကားထားပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယခုကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေအအက္ဖ္ပီ သတင္းဌာန၏ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းျခင္းကို မနီလာရွိ တ႐ုတ္သံ႐ံုးက တံု႔ျပန္ေျဖၾကားျခင္း မရွိေသးေပ။

သို႔ေသာ္ ေရာ့က ယခုလုပ္ရပ္ကို အႏိုင္က်င့္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု မေျပာခဲ့ေပ။ ေရာ့၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ ထိုစဥ္က တ႐ုတ္ကမ္း႐ိုးတန္းေစာင့္မ်ားသည္ ယင္းသို႔ သိမ္းယူခဲ့သည့္အတြက္ အျပန္အလွန္အေနႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ ငါးဖမ္းသမားမ်ားကို ေခါက္ဆြဲမ်ား၊ စီးကရက္မ်ားႏွင့္ ေရမ်ားကို ေပးခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ ေရာ့ႏွင့္အတူ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲသို႔ ေရာက္ခဲ့သည့္ ငါးဖမ္းသမားမ်ားကမူ တ႐ုတ္တို႔၏ ထပ္တလဲလဲ သိမ္းယူမႈမ်ားကို တားျမစ္ရန္ ၎တို႔တြင္ စြမ္းအားမရွိဟု ဆိုခဲ့ၾကသည္။

“တ႐ုတ္ ကမ္း႐ိုးတန္းေစာင့္ေတြဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေလွေပၚကို တက္လာၿပီး ဖမ္းထားတဲ့ ငါးေတြကို ၾကည့္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အေကာင္းဆံုးေတြကို ေရြးယူသြားပါတယ္။ သူတို႔ သေဘၤာႀကီးေတြက ႀကီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘာမွ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး” ဟု ငါးဖမ္းသမားတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အျငင္းပြားေနေသာ ေရပိုင္နက္ထဲတြင္ တ႐ုတ္၏ လုပ္ရပ္မ်ားအေပၚ တုံ႔ျပန္မႈ အားနည္းသည္ဟု ေ၀ဖန္မႈမ်ားကို ဒူတာေတး၏ အစိုးရအဖြဲ႕က ပယ္ခ်ထားသည္။ တ႐ုတ္သည္ ေမလက စပရက္တလီကြၽန္းစုေပၚတြင္ သေဘၤာဖ်က္ ခ႐ုဇ္ဒံုးက်ည္မ်ား၊ ေျမျပင္မွ ေ၀ဟင္ပစ္ ဒံုးက်ည္မ်ားကို တပ္ျဖန္႔ထားၿပီး အျခားေသာ အျငင္းပြားေနသည့္ ေရျပင္မွ အေျခစိုက္စခန္းသို႔ ဗံုးၾကဲေလယာဥ္မ်ား ပ်ံသန္းခဲ့သည္ဟု သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္သည္ ေအာ္ႀကီးဟစ္က်ယ္လုပ္ၿပီး တ႐ုတ္ကို ေဒါသထြက္ေအာင္ လုပ္မည္မဟုတ္ဘဲ ပိုင္နက္မ်ားကို ကာကြယ္ရန္ သံတမန္ေရး နည္းလမ္းအားလံုးကို သံုးသြားမည္ျဖစ္သည္ဟု ဒူတာေတး၏ လက္ေထာက္မ်ားက ေျပာခဲ့ဖူးသည္။

အနမ္းအ႐ႈပ္ေတာ္ပံုေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ ဆန္႔က်င္မႈ ႀကီးမားလွ်င္ ရာထူးမွႏုတ္ထြက္မည္ဟု ဒူတာေတး ေျပာၾကား

ဇြန္ ၄ ရက္က ဆိုးလ္ၿမိဳ႕ရွိ ႏိုင္ငံေတာ္သခၤ်ဳိင္းသို႔ ေရာက္လာေသာ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတးအား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ေတာင္ကိုရီးယားတြင္ ျပည္ပေရာက္ အိမ္ေထာင္ရွင္ ဖိလစ္ပိုင္အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးအား လူျမင္ကြင္း၌ နမ္းခဲ့မႈကို ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတးက ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး အေတာ္အသင့္ပမာဏရွိေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားက ရာထူးမွႏုတ္ထြက္ေပးရန္အတြက္ လက္မွတ္ေရးထုိး ေတာင္းဆုိလွ်င္ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဇြန္ ၅ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဇြန္ ၂ ရက္က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ထုိလုပ္ရပ္သည္ ျပည္ပေရာက္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသား ပရိသတ္မ်ားအား စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္ေစရန္ ရည္ရြယ္သည့္ ႐ိုးသားေသာ သ႐ုပ္ျပမႈသာျဖစ္ေၾကာင္း ဒူတာေတးက ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အမ်ဳိးသမီးေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားကမူ ယင္းနမ္းမႈသည္ အမ်ဳိးသမီးေ၀ဖန္သူမ်ားအား မခံခ်င္ေအာင္ ထိကပါး ရိကပါးေျပာတတ္သည့္ ဒူတာေတး၏ ေသြဖည္ေသာလုပ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကသည္။ ဒူတာေတးသည္ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကားမႈအခ်ဳိ႕အပါအ၀င္ ႐ိုင္းစိုင္းေသာ မွတ္ခ်က္မ်ားအား မၾကာခဏ ေျပာၾကားမႈမ်ားအတြက္လည္း ေ၀ဖန္သူမ်ားက အလြန္အမင္း ေဒါသထြက္ခဲ့ၾကသည္။

“အမ်ဳိးသမီးေတြက အေတာ္မ်ားမ်ားေပါ့။ က်ဳပ္ကို ရာထူးကေန ႏုတ္ထြက္ဖို႔အတြက္ ဒီက အမ်ဳိးသမီးေတြအားလံုးက လက္မွတ္ထိုး ေတာင္းဆုိၾကမယ္ဆုိရင္ က်ဳပ္ ႏုတ္ထြက္ေပးမယ္” ဟု ဒူတာေတးက ေတာင္ကိုရီးယား ခရီးစဥ္မွ ျပန္လာၿပီးေနာက္ ဇြန္ ၅ ရက္ ညတြင္ မီဒီယာမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဒူတာေတးက ဆုိးလ္ရွိ ထိုေတြ႕ဆံုပဲြအခမ္းအနား၌ စာအုပ္တစ္အုပ္ႏွင့္ အနမ္း အလဲအထပ္ျပဳလုပ္ရန္ အမည္မေဖာ္ျပႏိုင္ေသာ ဖိလစ္ပုိင္အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးအား စင္ေပၚ၌ နမ္းေနမႈကို ႐ိုက္ကူးထားသည့္ ဓာတ္ပံုမ်ားႏွင့္ ဗီဒီယိုမ်ားသည္ အြန္လိုင္းတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့သည္။

ဒူတာေတးက နမ္းခဲ့သည့္ Bea Kim ဟုေခၚေသာ ထိုအမ်ဳိးသမီးက ယင္းလုပ္ရပ္တြင္ မလိုတမာစိတ္မရွိေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္ အစိုးရမီဒီယာ၌ ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အတုိက္အခံမ်ားကမူ ဒူတာေတးသည္ ဖိအားေပး၍ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ဟု အျပစ္တင္ခဲ့ၾကသည္။ ဇနီးေဟာင္းႏွင့္ သမီးတစ္ဦးရရွိထားၿပီး လက္ရွိ လက္တဲြေဖာ္ႏွင့္ ေနာက္ထပ္ သမီးတစ္ဦးရရွိထားသည့္ ဒူတာေတးက ထိုျဖစ္ရပ္သည္ ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္သာျဖစ္ေၾကာင္း အာခံေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒူတာေတးသည္ ျပည္ပေရာက္ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံသား အမ်ားအျပားအၾကားတြင္ ေရာ့ခ္စတားတစ္ဦးအျဖစ္ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားခဲ့သည္။ ဒူတာေတးက အမ်ဳိးသမီးမ်ားအား နမ္းမႈသည္ ၎သမၼတ မျဖစ္လာမီက ႏုိင္ငံေတာင္ပိုင္းရွိ ဒါဗာအိုၿမိဳ႕၌ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္အျဖစ္ ၂၂ ႏွစ္ၾကာ ထမ္းေဆာင္စဥ္က ၎၏ဟန္ပန္ျဖစ္ေၾကာင္း ၾကြား၀ါခဲ့သည္။ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္အျဖစ္ မဲဆြယ္စဥ္အတြင္း အမ်ဳိးသမီးတုိင္းအား ႏႈတ္ခမ္းခ်င္း နမ္းခဲ့ေၾကာင္း၊ ျပႆနာမွာ ၎၏အေၾကာင္းအား မသိၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အသက္ ၇၃ ႏွစ္ရွိ ဒူတာေတးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒူတာေတးသည္ မုဒိမ္းမႈအား လူသိရွင္ၾကား ဟာသလုပ္မႈ အပါအ၀င္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျငင္းပြားဖြယ္မွတ္ခ်က္မ်ား ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ျပည္တြင္း၌ ၎အား ေထာက္ခံမႈကိုမူ မထိခုိက္ခဲ့ေပ။

Ref: AFP, Reuters

ဒူတာေတးက ကုလသမဂၢ အထူးအစီရင္ခံစာတင္သြင္းသူကို ငရဲသို႔ သြားရန္ ေျပာၾကား

ဇြန္ ၃ ရက္က မနီလာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္၌ သတင္းေထာက္မ်ားကို စကားေျပာေနသည့္ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတးအား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ႐ိုဒရီဂို ဒူတာေတးက ကုလသမဂၢမွ လူ႔အခြင့္အေရးကြၽမ္းက်င္သူ တစ္ဦးကို ‘ငရဲသို႔ သြား’ ဟု ဇြန္ ၃ ရက္က ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ကုလသမဂၢ အထူးအစီရင္ခံစာတင္သြင္းသူ ဒီေယဂို ဂါဆီယာ-ေဆယန္သည္ ဖိလစ္ပိုင္ထိပ္တန္း တရားသူႀကီးတစ္ဦးအေပၚ ဒူတာေတး၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈအား ေ၀ဖန္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေျပာခံရျခင္းျဖစ္သည္။

တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း မာရီယာ ေလာ္ဒီဆီရီႏိုအေပၚ ဆန္႔က်င္ေသာ သမၼတ ဒူတာေတး၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားသည္ တရားေရးက႑ကို ျပင္းထန္ေသာ တိုက္ခိုက္မႈတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္ဟု ဂါဆီယာေဆယန္က ေျပာၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္ ၎အေပၚ ဒူတာေတး၏ ၾကမ္းတမ္းေသာ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈမ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။ ဂါဆီယာေဆယန္သည္ တရားသူႀကီးမ်ား၊ ေရွ႕ေနမ်ား၏ အမွီအခိုကင္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ကုလသမဂၢ၏ အထူးအစီရင္ခံစာ တင္သြင္းသူျဖစ္သည္။

ဒူတာေတးက အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဆီရီႏိုကို သူ၏ ရန္သူျဖစ္သည့္အေၾကာင္း ပြင့္ပြင္းလင္းလင္းေခၚဆိုကာ အလ်င္အျမန္ ဖယ္ရွားေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၿပီးေနာက္ ၿပီးခဲ့သည့္လက ဆီရီႏိုကို ၎၏ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားက မဲေပးကာ ရာထူးမွ ဖယ္ရွားလိုက္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

“က်ဳပ္တို႔ ႏိုင္ငံ့အေရးကို ၀င္မပါဖို႔ သူ႔ကို (ဂါဆီယာ ေဆယန္) ကို ေျပာလိုက္” ဟု ဒူ တာေတးက မနီလာတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဂါဆီယာေဆယန္ကို ငရဲသို႔ သြားရန္လည္း ေျပာခဲ့သည္။ “သူဟာ အထူးပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး မဟုတ္ပါဘူး။ သူ႔ရဲ႕ အထူးအစီရင္ခံစာ တင္သြင္းသူဆိုတဲ့ ရာထူးကိုလည္း က်ဳပ္က အသိအမွတ္ျပဳမွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု သမၼတက ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ ဒူတာေတးက ဆီရီႏိုအား ျဖဳတ္ခ်ရန္ ၎ဘက္မွ တစ္စံုတစ္ရာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္းမရွိဟု အခိုင္အမာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အသက္ ၇၃ ႏွစ္အရြယ္ ဒူတာေတးသည္ ၎အာဏာရခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ကတည္းက စတင္ေသာ မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲကို ေ၀ဖန္သူမ်ားအား ျပန္၍ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ျပစ္တင္ေလ့ရွိၿပီး ရံဖန္ရံခါတြင္ ၾကမ္းတမ္းေသာ စကားမ်ားကို သံုးေလ့ရွိသည္။ ဒူတာေတး၏ အတိုက္အခံမ်ားအနက္ အခ်ဳိ႕မွာလည္း ရာထူးမွ ျဖဳတ္ခ်ခံရျခင္း၊ အျပစ္ေပးခံရျခင္း၊ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရျခင္းတို႔ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။

ဆီရီႏိုသည္ ဒူတာေတး၏ မူးယစ္ေဆး ႏွိမ္နင္းမႈ စစ္ပြဲႀကီးအေပၚ ေ၀ဖန္ျပစ္တင္ေနေသာ ေနာက္ဆံုးလက္က်န္ ထိပ္ပိုင္းပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး ျဖစ္လာစဥ္ ယခုကဲ့သို႔ ျဖဳတ္ခ်ခံခဲ့ရျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

ဆီရီႏိုအေပၚ ဒူတာေတးက လူသိရွင္ၾကား ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားေၾကာင့္ တရားေရးက႑ထဲရွိ ဆီရီႏို၏ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားမွာ ထိတ္လန္႔သြားၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢမွ ဂါဆီယာေဆယန္က ဇြန္ ၁ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ “အဲသလို ႐ိုင္းစိုင္းတဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြ သံုးလိုက္ျခင္းဟာ မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲမွာ ငါနဲ႔ အတူပူးေပါင္းမလား ဒါမွမဟုတ္ ဆန္႔က်င္မလားဆိုၿပီး ဖိလစ္ပိုင္ထဲက တရားသူႀကီးေတြအားလံုးကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သတိေပးလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဂါဆီယာေဆယန္က ေျပာခဲ့သည္။

မူးယစ္ေဆးႏွိမ္နင္းေရး စစ္ပြဲအတြင္း မူးယစ္ေဆးမႈႏွင့္ ပတ္သက္သည္ဟု သံသယရွိသူ ၄၂၇၉ ဦးကို သတ္ခဲ့သည္ဟု ဖိလစ္ပိုင္ရဲတို႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသည့္အဖြဲ႕မ်ားကမူ အမွန္တကယ္ ပမာဏသည္ သံုးဆ ပိုမ်ားျပားေနဖြယ္ရိွသည္ဟု ဆိုသည္။

Ref: AFP

တ႐ုတ္လိုလားသည့္ ဒူတာေတးလက္ထက္တြင္ အေမရိကန္ႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ စတင္

ေမ ၇ ရက္က မနီလာရွိ ဖိလစ္ပိုင္စစ္ဌာနခ်ဳပ္တြင္ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈအား ဦးေဆာင္သည့္ ဖိလစ္ပိုင္ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဆာလာမတ္ (၀ဲ) က အေမရိကန္ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး နီကိုဆန္အား ႏႈတ္ဆက္ေနစဥ္ (Photo – AFP)

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ရွိ ပိုင္ဆုိင္မႈ အျငင္းပြားေနေသာ ကြၽန္းစုတစ္ခုတြင္ တ႐ုတ္က ဒံုးမ်ား ခ်ထားေၾကာင္း သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚေနမႈကို အမ်ားစုက ႏႈတ္ဆိတ္ေနၾကစဥ္ အေမရိကန္ႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္တို႔သည္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈအား တိုက္ဖ်က္ရန္ ရည္ရြယ္သည့္ အဓိက စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားကို ေမ ၇ ရက္တြင္ စတင္ခဲ့သည္။ တ႐ုတ္၏ ကုန္သြယ္မႈႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားအား ရရွိေစရန္အတြက္ ေရပိုင္နက္အျငင္းပြားမႈတြင္ အခိုင္အမာ ထုတ္ျပန္ေနမႈမ်ားကို မွိန္ခ်ခဲ့သည့္ သမၼတဒူတာေတးလက္ထက္တြင္ ႏွစ္စဥ္ျပဳလုပ္ေနက် ယခု စစ္ေရးေလ့က်င္မႈသည္ ဒုတိယအႀကိမ္ ျဖစ္သည္။

ဖိလစ္ပိုင္ကလည္း ပိုင္ဆိုင္သည္ဟု အခိုင္အမာ ထုတ္ျပန္ထားေသာ ကြၽန္းစုတြင္ တ႐ုတ္က ၿပီးခဲ့ေသာလ၌ သေဘၤာဖ်က္ႏွင့္ ေ၀ဟင္မွ ေ၀ဟင္ပစ္ဒံုးမ်ားအား တပ္ဆင္ခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္သတင္းဌာန CNBC က ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ တစ္ပတ္မျပည့္ေသးမီ အေမရိကန္ႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္တို႔က ၁၂ ရက္ၾကာျမင့္မည့္ ထိုစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို စတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ယခုပူးတြဲေလ့က်င့္မႈသည္ ေဒသတြင္း၌ မၾကာေသးမီက ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ မသက္ဆိုင္ဘဲ တ႐ုတ္က ဒံုးမ်ားအား ခ်ထားသည္ျဖစ္ေစ၊ မခ်ထားသည္ျဖစ္ေစ ျပဳလုပ္ရန္ စီစဥ္ထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း  အေမရိကန္ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေလာရင့္နီကိုဆန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒူတာေတး၏ေရွ႕မွ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ဘင္နစ္ႏိုအကြီႏိုသည္ တ႐ုတ္အား ဟန္႔တားႏုိင္ရန္ ဖိလစ္ပိုင္စစ္တပ္၏ စြမ္းရည္ျမႇင့္တင္ႏိုင္ရန္အတြက္ ထိုပူးတြဲေလ့က်င့္မႈမ်ားကို အသံုးခ်ခဲ့သည္။သို႔ေသာ္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္  သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ၌ အႏုိင္ရခဲ့ေသာ ဒူတာေတးက ယင္းစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမ်ားကုိ ျပည္တြင္းျပႆနာမ်ားအား ေျဖရွင္းရန္အတြက္သာ ေျပာင္းလဲအာ႐ံုစိုက္ခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ Balikatan ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈသည္ ဖိလစ္ပိုင္တြင္ မၾကာခဏ ၾကံဳေတြ႕ေနရေသာ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား က်ေရာက္စဥ္ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ တံု႔ျပန္ေျဖရွင္းမႈမ်ားအတြက္သာ အဓိက အာ႐ံုစိုက္ခဲ့သည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ IS ဘက္ေတာ္သား တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားက ဖိလစ္ပိုင္ေတာင္ပိုင္းရွိ မာရာ၀ီၿမိဳ႕အား တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ၿပီး အေမရိကန္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ဖိလစ္ပိုင္တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ငါးလၾကာတိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ယခုႏွစ္ ပူးတြဲစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈသည္ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးကို အဓိက အာ႐ံုစိုက္မည္ ျဖစ္သည္။

ယခုႏွစ္ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈတြင္ ပါ၀င္ေသာ ဖိလစ္ပိုင္တပ္ဖြဲ႕၀င္ ၅ç၀၀၀ ႏွင့္ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕၀င္ ၃ç၀၀၀ တို႔အနက္အမ်ားစု ကိုသဘာ၀ေဘး သုိ႔မဟုတ္ လူေၾကာင့္ျဖစ္ပြားေသာ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားႏွင့္ ကပ္ေဘးမ်ားကို တု႔ံျပန္ေျဖရွင္းရန္အတြက္ ၿမိဳ႕ျပတိုက္ပြဲ ပံုစံဖန္တီးေလ့က်င့္မႈတြင္ ေလ့က်င့္ေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈသုိ႔ ၾသစေၾတးလ်ႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔ကလည္း စစ္ဘက္ေစာင့္ၾကည့္သူ စုစုေပါင္း ၄၂ ဦးကို ေစလႊတ္ခဲ့ေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အီမန္ႏ်ဴရယ္ဆာလာမတ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေက်းလက္အေျခစိုက္ ကြန္ျမဴနစ္ႏွင့္ မြတ္စလင္သူပုန္မ်ားအား ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ တိုက္ခိုက္ခဲ့ရၿပီးေနာက္ မာရာ၀ီတြင္ ၿမိဳ႕ျပတိုက္ပြဲ၌ အလြန္အမင္း ႐ုန္းကန္ခဲ့ရသည့္ ဖိလစ္ပိုင္တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားကို ေလ့က်င့္မႈႏွင့္ အကူအညီမ်ား ပိုမိုေပးအပ္ရန္ အေမရိကန္ႏွင့္ ၾသစေၾတးလ်တိ႔ုက ကတိျပဳခဲ့သည္။

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ရွိ ပိုင္နက္အျငင္းပြားမႈသည္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚေနခဲ့ၿပီး ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ ေရေၾကာင္းသြားလာမႈအတြက္ အခ်က္အခ်ာက်ၿပီး ေရနံႏွင့္သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕သိုက္မ်ား အလွ်ံပယ္ရွိသည္ဟု ယံုၾကည္ထားၾကသည့္ ထိုေဒသ၏ အစိတ္အပိုင္းကို ပိုင္ဆုိင္ေၾကာင္း ဗီယက္နမ္၊ မေလးရွားႏွင့္ ႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕တို႔ကလည္း အၿပိဳင္ထုတ္ျပန္ထားၾကသည္။

Ref ; AFP

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈတရား႐ံုးက သူ႔အား တရားမစဲြႏိုင္ဟု ဖိလစ္ပိုင္သမၼတဒူတာေတး ေျပာၾကား

ဒါဗာအုိတြင္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၉ ရက္က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၌ ေတြ႕ရေသာ သမၼတ ဒူတာေတး (Photo – AFP)

ဖိလစ္ပိုင္တြင္ တရားမ၀င္မူးယစ္ေဆး၀ါး တုိက္ဖ်က္ေရးစစ္ပဲြ၌ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ေသဆံုးခဲ့ရမႈအား အႀကိဳ စံုစမ္းစစ္ေဆးမည္ဟု အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈ တရား႐ံုး (အုိင္စီစီ) က ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတးက သူသည္ ယင္းစီရင္ပိုင္ခြင့္မွ ေက်ာ္လြန္ေနေၾကာင္း ေဖေဖာ္၀ါရီ ၉ ရက္တြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။

အိုင္စီစီ၏ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္အၿပီး ေနာက္တစ္ေန႔တြင္ မိန္႔ခြန္းေျပာရာ၌ ဒူတာေတးက ကမၻာတြင္ တစ္ခုတည္းရွိေသာ စစ္ရာဇ၀တ္မႈတရား႐ံုးမွ ႏုတ္ထြက္သြားမည္ဟု ထပ္မံၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့သည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ သမၼတျဖစ္လာခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း လူေသဆံုးမႈမ်ားျပားေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါး ႏွိမ္နင္းေရးစစ္ပဲြကို ဦးေဆာင္ခဲ့သည့္ ဒူတာေတးက အုိင္စီစီအား ထူေထာင္ခဲ့သည့္ သေဘာတူညီခ်က္ကို ယခင္ဖိလစ္ပိုင္အစိုးရက အတည္ျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အသိအမွတ္ ျပဳလက္ခံခဲ့ေသာ္လည္း လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားေၾကာင့္ ေဒသဆိုင္ရာဥပေဒအျဖစ္သို႔ ျပ႒ာန္းခဲ့ျခင္းမရွိေၾကာင္း အခိုင္အမာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တရားလက္လြတ္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ားအတြက္ မည္သည့္ျပ႒ာန္းခ်က္မွ် မရွိသည့္အျပင္ မည္သည့္ေနရာတြင္မွ် အတိအက်ဖြင့္ဆုိထားျခင္းလည္း မရွိရာ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္သည္ဟု သူ႔အား မည္သုိ႔စြပ္စဲြမည္နည္းဟု ဒူတာေတးက ၎၏ ဇာတိဒါဗာအုိၿမိဳ႕၌ ေျပာၾကားေသာမိန္႔ခြန္းတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တရားမ၀င္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းေရး စစ္ပဲြတြင္ မူးယစ္ေဆးမႈျဖင့္ သံသယရွိသူ ၄၀၀၀ နီးပါးအား သတ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္ရဲတပ္ဖဲြ႕က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ေဒါသေပါက္ကဲြသည့္ ေၾကညာခ်က္မ်ားႏွင့္အတူ လူသတ္မႈမ်ားအတြက္ ဆြေပးေလ့ရွိသည္ဟု စြပ္စဲြခံရေသာ ဒူတာေတးက အာရွ၏ အစိတ္အပိုင္းအားလံုးတြင္ လူအစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားေနခ်ိန္တြင္ စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ၎ကိုသာ ကြက္၍ေရြးခ်ယ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ရွင္းရွင္းပင္ ေျပာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အုိင္စီစီမွ ဖိလစ္ပိုင္ႏုတ္ထြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဒူတာေတးက အေစာပုိင္း ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ထပ္မံေျပာၾကားခဲ့သည္။

အုိင္စီစီ၏ အႀကိဳစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈသည္ တရားစီရင္ရန္အတြက္ ခိုင္လံုမႈရွိ၊ မရွိကို ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ရန္ ေရွ႕ေနမ်ားအား ကူညီေပးရန္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းေနာက္ အျပည့္အ၀ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေဆာင္ရြက္ၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္စဲြခ်က္မ်ား တင္သြားရန္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

Ref ; AFP

ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ဒူတာေတးက ပီေက၀ါးသည့္ အက်င့္ကို ထုတ္ေဖာ္ရွင္းျပ

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၁၃ ရက္က ဒါဗာအိုၿမိဳ႕တြင္ အခမ္းအနား တစ္ခုသို႔တက္ေရာက္လာသည့္ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ဒူတာေတးႏွင့္ ဇနီး၊ ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အာေဘးႏွင့္ ဇနီး (Photo: AFP)

ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုမႈတြင္ပင္ လူျမင္ကြင္း၌ ပီေက၀ါးသည့္အက်င့္ရွိေသာ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတးက ၎၏ေက်ာ႐ိုးနာက်င္မႈမွ သက္သာရာရေစရန္ ပီေက၀ါးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေဒါသထြက္လြယ္သည့္ အသက္ ၇၂ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္ေသာ ဒူတာေတးသည္ မိန္႔ခြန္းမ်ား၌ ဆဲဆိုႀကိမ္း၀ါးမႈမ်ား၊ လူျမင္ကြင္း၌ ပီေက၀ါးမႈမ်ား၊ ထသြားထလာ အ၀တ္အစားမ်ား ၀တ္ဆင္မႈ၊ တစ္ခါတစ္ရံ ေျခအိတ္မ်ား ခြၽတ္ထားမႈစသည္တို႔ျဖင့္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ ပတ္စြာေနထိုင္ရမည့္ အမူအက်င့္မ်ားဆိုင္ရာ အစဥ္အလာကို ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့သည္။

၎၏တာ၀န္ထမ္းေဆာင္မႈမ်ားအတြက္ ျပည္သူက သူ႔ကို မည္သုိ႔ျပန္လည္ ေပးဆပ္သင့္ေၾကာင္း ဇန္န၀ါရီ ၁၁ ရက္က သီးသန္႔ေတြ႕ဆံုမႈတစ္ခု၌ မိန္႔ခြန္းေျပာရာတြင္ ဒူတာေတးက ၎၏ ပီေက၀ါးတတ္သည့္အက်င့္ကို ထပ္မံအတည္ျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ပီေက၀ါးေနလွ်င္ နာက်င္မႈသက္သာေစေသာေၾကာင့္ ၎အား ပီေကသာေပးရန္ ဒူတာေတးက ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း သမၼတ႐ံုးက ဇန္န၀ါရီ ၁၂ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ မိန္႔ခြန္းမွတ္တမ္းအရ သိရသည္။

၎၏ ေက်ာ႐ိုးအေျခအေနႏွင့္ပတ္သက္၍ တစ္စံုတစ္ရာလုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဒူတာေတးက အၾကံျပဳခဲ့ေသာ္လည္း အေသးစိတ္ကို မေျပာၾကားခဲ့ေပ။ ပီေက၀ါးျခင္းက နာက်င္မႈအား အေတာ္အသင့္ သက္သာေစေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒူတာေတးသည္ တ႐ုတ္သမၼတရွီက်င္ပင္းႏွင့္ေတြ႕ဆံုစဥ္အတြင္း ႐ိုင္းစိုင္းေသာ အျပဳအမူအျဖစ္ ႐ႈျမင္ခံရသည့္ ပီေက၀ါးေနသည္ကို ႐ိုက္ကူးထားသည့္ဗီဒီယို ထြက္ေပၚခဲ့အၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္အခမ္းအနားႏွင့္ သံခင္းတမန္ခင္းတြင္ လိုက္နာအပ္ေသာ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းႏွင့္က်င့္ထံုးမ်ားအား အလြန္အမင္း သတိထားသည့္ ဂ်ပန္တာ၀န္ရွိသူမ်ားသည္  ၿပီးခဲ့ေသာႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္ဧကရာဇ္အာကီဟီတိုႏွင့္ ဒူတာေတးတုိ႔ မေတြ႕ဆံုမီ အေနအထိုင္ အေျပာအဆိုမတတ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ တပ္လွန္႔မႈ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ကေမၻာဒီးယားဘုရင္ ႏိုရြန္ဒြန္သီဟာမုနိႏွင့္ ေတြ႕ဆံုမႈအတြင္း ဒူတာေတးသည္ အက်ႌလက္ရွည္ကို လိပ္တင္ထားၿပီး ေကာ္လံၾကယ္သီးျဖဳတ္ထားေၾကာင္း ဓာတ္ပံုထြက္ေပၚခဲ့ရာ လူမႈမီဒီယာတြင္ သေဘာမက်သည့္မွတ္ခ်က္မ်ားစြာ ထြက္ေပၚခဲ့ ေၾကာင္း ကေမၻာဒီးယားမီဒီယာမ်ားက ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

ဖိလစ္ပိုင္၏ အသက္ႀကီးဆံုးသမၼတ ျဖစ္ေသာ ဒူတာေတးသည္ ဖိလစ္ပုိင္တြင္လည္း တရား၀င္အခမ္းအနားမ်ား၌ အလားတူ သမား႐ိုးက်မဟုတ္ေသာ အျပဳအမူမ်ား ႏွင့္ ဖက္ရွင္မ်ားကို ပံုမွန္ျပဳလုပ္၀တ္ဆင္ခဲ့ သည္။ ယခင္က ဆုိင္ကယ္မေတာ္တဆမႈမ်ားမွ ရရွိခဲ့ေသာ ေက်ာ႐ိုးဒဏ္ရာေၾကာင့္ အားျပင္းသည့္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး fentayl ကုိ ပံုမွန္သံုးစဲြခဲ့ေၾကာင္း ဒူတာေတး က ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ၀န္ခံခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိေသာ ေသြးေၾကာေရာင္ရမ္းမႈ အပါအ၀င္  ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္သည့္ ဦးယဥ္းနာႏွင့္ အပယိကဖ်ားနာမႈတုိ႔ကိုလည္း ခံစားေနရေၾကာင္း ဒူတာေတးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အခြန္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ဥပေဒမူၾကမ္းကို ဖိလစ္ပိုင္အတည္ျပဳ

ဒီဇင္ဘာ ၁၄ ရက္က မနီလာတြင္ ယာဥ္မ်ားသြားလာေနမႈအား ႐ိုက္ကူးထားေသာ ဓာတ္ပံု (Photo : AFP)

ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂိုဒူတာေတး၏ စီးပြားေရး စီမံကိန္းတြင္ ဗဟိုခ်က္ျဖစ္ေသာ အခြန္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ဥပေဒမူၾကမ္း တစ္ခုကို  အစိုးရက အတည္ျပဳခဲ့သည္ဟု တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ဒီဇင္ဘာ ၁၄ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ယင္းဥပေဒ မူၾကမ္းအရ ႏိုင္ငံ၏ ယိုယြင္းေနသည့္ အေျခခံ အေဆာက္အအံုအတြက္ ေငြေၾကးပံ့ပိုးရန္ ေက်ာက္မီးေသြး၊ ေမာ္ေတာ္ကား၊ အခ်ဳိရည္ႏွင့္ အလွအပဆိုင္ရာ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္မႈကို အခြန္စည္းၾကပ္မႈမ်ားကို တိုးျမႇင့္မည္ျဖစ္သည္။

ဖိလစ္ပိုင္သည္ ယခုသီတင္းပတ္တြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေၾကြးၿမီျပန္ဆပ္မႈ စိတ္ခ်ရမႈ အဆင့္သတ္မွတ္သည့္ Fitch Ratings ေအဂ်င္စီထံမွ အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈ ရရွိခဲ့မႈ၊ ေက်ာက္မီးေသြးအား အခြန္တိုးေကာက္မႈကို သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားတက္ၾကြသူမ်ားက ႀကိဳဆိုဂုဏ္ျပဳမႈႏွင့္အတူ အခြန္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ဥပေဒမူၾကမ္းကို စီးပြားေရး ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ပညာရွင္မ်ားက အမႊမ္းတင္ခဲ့ၾကသည္။

“ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ၊ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးမႈနဲ႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ တြန္းအားေပးဖို႔ ပိုမိုနည္းပါးတဲ့ႏႈန္းနဲ႔ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္းေတြ ပါ၀င္ၿပီး ႐ိုးရွင္းမႈ၊ မွ်တမႈနဲ႔ ပိုမိုအက်ဳိးရွိတဲ့ အခြန္စနစ္ ရရွိဖို႔ ႀကိဳးစားသြားမွာပါ” ဟု ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး ကားလို႔စ္ေဒါမနစ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယိုယြင္းသည့္လမ္းမ်ား၊ လူျပည့္ႏွက္ေနသည့္ မီးရထားမ်ားႏွင့္ ဆိုးရြားသည့္ အင္တာနက္ျမန္ႏႈန္းက ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၏ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈကို အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစခဲ့ၿပီး သန္းႏွင့္ခ်ီေသာသူမ်ားကို ဆင္းရဲမြဲေတမႈမွ လြတ္ေျမာက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကို  လမ္းေခ်ာ္သည့္ အလားအလာ ျဖစ္ေပၚေစသည္ဟု အစိုးရက သတိေပးခဲ့သည္။

ေက်ာက္မီးေသြးအခြန္ကို  ၂၀၂၀ မတိုင္မီ တစ္တန္လွ်င္ ၁၀ ဆ (သို႔မဟုတ္) ၁ ဒသမ ၉၈ ေဒၚလာ (၁၀၀ ပီဆို) အထိ တျဖည္းျဖည္း တိုးျမႇင့္မည္ဟု ဒီဇင္ဘာ ၁၃ ရက္ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ကြန္ဂရက္က အတည္ျပဳခဲ့သည့္ အဆိုအရ သိရသည္။

ယင္းဥပေဒမူၾကမ္းတြင္ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ဒီဇယ္၊ ဓာတ္ဆီႏွင့္ ဓာတ္ေငြ႕တို႔ ပါ၀င္သည့္ ေရနံထုတ္ကုန္မ်ားအား အခြန္ေကာက္ခံမႈကို သိသိသာသာ တိုးျမႇင့္မႈႏွင့္ သတၱဳတြင္း အခြန္စည္းၾကပ္မႈကို တိုးျမႇင့္မည္ျဖစ္သည္။

ဒူတာေတးက ၎၏သက္တမ္း ေျခာက္ႏွစ္အတြင္း ကားလမ္း၊ မီးရထားလမ္းႏွင့္ ေလဆိပ္မ်ားအတြက္ ေဒၚလာ ဘီလ်ံ ၁၇၀ ခန္႔ အသံုးျပဳမႈႏွင့္အတူ ေရႊေခတ္အေျခခံ အေဆာက္အအံုတစ္ခု စတင္မည္ဟု ကတိျပဳခဲ့သည္။

Ref : AFP