အိႏိၵယ ေမာင္းသူမဲ့ေလယာဥ္က တ႐ုတ္ေ၀ဟင္ကို က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္ၿပီး ပ်က္က်ခဲ့ေၾကာင္း တ႐ုတ္ ေျပာၾကား

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၁၀ ရက္က အိႏိၵယႏွင့္ တ႐ုတ္အၾကား နာတူလာနယ္စပ္ ျဖတ္သန္းသည့္ေနရာ၌ အိႏိၵယ စစ္သားတစ္ဦးႏွင့္ တ႐ုတ္စစ္သား တစ္ဦးတုိ႔ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AFP)

ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား တင္းမာေသာ နယ္စပ္ထိပ္တုိက္ေတြ႕မႈ ျပႆနာအား အဆုံးသတ္ခဲ့အၿပီး လႏွင့္ခ်ီအၾကာတြင္ အိႏိၵယေမာင္းသူမဲ့ ေလယာဥ္တစ္စင္းသည္ ၎တုိ႔၏ ေ၀ဟင္ကို က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ပ်က္က်ခဲ့ေၾကာင္း တ႐ုတ္က စြပ္စဲြထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး အိႏိၵယအား ဒီဇင္ဘာ ၇ ရက္တြင္ တရား၀င္ ကန္႔ကြက္မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ယင္းျဖစ္ရပ္သည္ အိႏိၵယအေရွ႕ေျမာက္ပိုင္း ဆစ္ကင္ျပည္နယ္ႏွင့္  တ႐ုတ္၏တိဘက္ ေဒသတို႔ကို ပိုင္းျခားထားေသာ နယ္စပ္၌ မၾကာေသးမီက ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေပက်င္းက ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္အခ်ိန္ႏွင့္ ေနရာကုိမူ အတိအက် မထုတ္ျပန္ခဲ့ေပ။ အိႏိၵယစစ္ဘက္က ယင္းေမာင္းသူမဲ့ ေလယာဥ္သည္ ပံုမွန္ေလ့က်င့္ပ်ံသန္းမႈ ျပဳလုပ္ေနစဥ္ နည္းပညာဆိုင္ရာ ခြၽတ္ယြင္းခ်က္အခ်ဳိ႕ေၾကာင့္ ေျမျပင္ႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈ ျပတ္ေတာက္ခဲ့ၿပီး နယ္နိမိတ္ပိုင္းျခားမ်ဥ္းကို ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း ရွင္းလင္းခဲ့သည္။

ယင္းေမာင္းသူမဲ့ ေလယာဥ္သည္ ၎တုိ႔၏ေ၀ဟင္ကို ျဖတ္ေက်ာ္ခဲ့အၿပီး နယ္စပ္အနီး ေမာင္းသူမဲ့ ေလယာဥ္မ်ား၏ ပ်ံသန္းမႈမ်ားကို ရပ္တန္႔ရန္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက အိႏိၵယကို တိုက္တြန္းခဲ့သည္။ အိႏိၵယ၏ လုပ္ရပ္သည္ တ႐ုတ္ပိုင္နက္အား က်ဴးေက်ာ္မႈျဖစ္ၿပီး နယ္စပ္တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေရးကို အေထာက္အကူ မျဖစ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရပုဂိၢဳလ္က်န္႐ႈအန္က ပံုမွန္ျပဳလုပ္ေနက် သတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ တ႐ုတ္သည္ ယင္းလုပ္ရပ္အတြက္ ေက်နပ္ျခင္း မရွိဘဲ အိႏိၵယကို အေလးအနက္ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ၎ကဆိုခဲ့သည္။

တ႐ုတ္နယ္စပ္တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားသည္ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္က်က်ႏွင့္ တာ၀န္ယူမႈရွိရွိ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ယင္းေမာင္းသူမဲ့ ေလယာဥ္အား အတည္ျပဳေရးကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း တ႐ုတ္စစ္ဘက္ တာ၀န္ရွိသူ က်န္း႐ႈလီက အေစာပိုင္းတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အိႏိၵယစစ္ဘက္က အိႏိၵယနယ္စပ္လံုျခံဳေရး တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားသည္ ယင္းေမာင္းသူမဲ့ေလယာဥ္ ရွိသည့္ေနရာကို ရွာေဖြေပးရန္ တ႐ုတ္တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားထံ ခ်က္ခ်င္းတပ္လွန္႔ခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ယင္းျဖစ္ရပ္၏ အေသးစိတ္ အေၾကာင္းအရင္းအား သိရွိႏုိင္ရန္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေနေၾကာင္း အိႏိၵယစစ္ဘက္ ေျပာခြင့္ရပုဂိၢဳလ္ ဗိုလ္မွဴးႀကီး အမန္အန္နက္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တိဘက္၊ ဆစ္ကင္ႏွင့္ ဘူတန္တုိ႔ ဆံုေနေသာ ဟိမ၀ႏၲာရွိေဒသတြင္ ၿပီးခ့ဲေသာေႏြ၌ ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ထိပ္တိုက္ေတြ႕မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့အၿပီး ယင္းေမာင္းသူမဲ့ ေလယာဥ္ျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အိႏိၵယ၏ မဟာမိတ္ျဖစ္ေသာ ဘူတန္ႏွင့္ တ႐ုတ္တုိ႔က ပိုင္ဆိုင္သည္ဟု အခုိင္အမာ ထုတ္ျပန္ထားၾကသည့္ Doklam ကုန္းျပင္ျမင့္ေဒသတြင္ တင္းမာေသာ လိပ္ခဲတည္းလည္း အေျခအေနကို ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္အတြက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုးမွ တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားအား ဆုတ္ခြာရန္ အိႏိၵယႏွင့္ တ႐ုတ္တုိ႔က ၾသဂုတ္တြင္ သေဘာတူခဲ့ၿပီးေနာက္ ယင္းအက်ပ္အတည္း ေျပလည္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

Ref : AFP

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ ဘဂၤါလီအေရးဆုိင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ ျပႆနာကို မေျဖရွင္းႏုိင္ဟု တ႐ုတ္ေျပာၾကား

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူနည္းစု ဘဂၤါလီ (မူရင္းတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ။) မြတ္စလင္မ်ားအား လူသားခ်င္းစာနာမႈမရွိသည့္ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ေနဖြယ္ရွိမႈအား ႐ႈတ္ခ်သည့္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ တင္းမာမႈမ်ား ေျပေလ်ာ့ေစရန္ ႏွင့္ ျပႆနာကိုေျဖရွင္းႏိုင္ရန္ အေထာက္အပံ့ မျဖစ္ေစႏိုင္ေၾကာင္း တ႐ုတ္က ဒီဇင္ဘာ ၆ ရက္တြင္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။  ျမန္မာတြင္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအား ျပဳမူဆက္ဆံမႈမ်ားသည္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈမရွိေသာ ရာဇ၀တ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ေနဖြယ္ရွိေၾကာင္း ႐ႈတ္ခ်သည့္ ယင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ကန္႔ကြက္မဲ ေပးခဲ့သည့္ သံုးႏိုင္ငံတြင္ တ႐ုတ္ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ယင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္အား ကုလသမဂၢ လူ႔ အခြင့္အေရးေကာင္စီအဖဲြ႕၀င္ႏိုင္ငံ ၄၇ ႏိုင္ငံ အနက္ ၃၃ ႏိုင္ငံက ေထာက္ခံခဲ့ၾကသည္။

ယင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ အဆုိပါ အေၾကာင္းအရာကို ႐ႈပ္ေထြးသြားႏိုင္ေျခရွိေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တုိ႔အၾကား ရရွိထားေသာ သေဘာတူညီခ်က္အား အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈတြင္ အႏုတ္သေဘာ သက္ေရာက္မႈအခ်ဳိ႕ရွိေၾကာင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရ ပုဂိၢဳလ္ ကန္႐ႈအန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအား ႏွစ္လအတြင္း ျပန္လည္လက္ခံရန္ ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တုိ႔အၾကား ၿပီးခဲ့ေသာ ႏို၀င္ဘာတြင္ ရရွိခဲ့သည့္သေဘာတူညီခ်က္ကို ၎က ရည္ညႊန္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး၀မ္ယီသည္ ၿပီးခဲ့ေသာလတြင္ ျမန္မာႏွင့္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တို႔သို႔ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး အဆင့္သံုးဆင့္ပါေသာ ေျဖရွင္းနည္းတစ္ရပ္ကို အဆိုျပဳခဲ့သည္။ ယင္းမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္၌ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈအား စတင္ျပဳလုပ္ရန္၊ ယင္းေနာက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ေဆြးေႏြးပဲြမ်ား ဆက္လက္ျပဳလုပ္ရန္ႏွင့္ ဆင္းရဲမဲြေတမႈ ေလ်ာ့ပါးေစေရးကို အာ႐ံုစိုက္ေသာ ေရရွည္တည္တံ့ေသာ ေျဖရွင္းနည္းတစ္ခု ရွာေဖြရန္တုိ႔ျဖစ္သည္။

 

 

စထရိတ္တုိင္းမ္၏ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြက္ Asian of the Year အျဖစ္ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င္ပင္း ေရြးခ်ယ္ခံရ

ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္က တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီက က်င္းပသည့္ ထိပ္တန္းအဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲသုိ႔ တက္ေရာက္လာသည့္ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င္ပင္း (လယ္)

တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င္ပင္းသည္ စင္ကာပူသတင္းစာ စထရိတ္တုိင္းမ္၏ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြက္ Asian of the Year အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရၿပီး ရွီသည္ ယင္းဆုအား ႏွစ္ႀကိမ္ေျမာက္ ေရြးခ်ယ္ခံရသည့္ ပထမဆုံးပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

အသက္ ၆၄ ႏွစ္ရွိ ရွီသည္ ေဒသတြင္းႏွင့္ တစ္ကမၻာလုံး၌ မေရရာမႈမ်ား ႀကီးထြားေနခ်ိန္၌ အေရးပါေသာ တည္ၿငိမ္ေရး ရင္းျမစ္တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းစာ အယ္ဒီတာအဖြဲ႕က သတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့ေသာ ၁၂ လ အတြင္း ၎တုိ႔၏ လူမႈ၀န္းက်င္မ်ား သုိ႔မဟုတ္ ပုိ၍က်ယ္ျပန္႔ေသာ နယ္ေျမမ်ားအထိ ႀကီးမားေသာ သက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိခဲ့သည့္ အာရွသားတစ္ဦး သုိ႔မဟုတ္ အာရွသားမ်ားအား အသိအမွတ္ျပဳသည့္ အေနျဖင့္ စထရိတ္တုိင္းမ္က ဒီဇင္ဘာလတုိင္း ယင္းဆုေပးအပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ စထရိတ္တုိင္းမ္သည္ ၿပီးခဲ့ေသာလတြင္ အသက္ ၈၀ ျပည့္ခဲ့သည့္  စင္ကာပူ၀ါရင့္သံတမန္ တြန္မီခုိကုိလည္း ယခုႏွစ္တြင္ အထူးဂုဏ္ျပဳခဲ့သည္။

ရွီသည္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ယင္းဆုအား ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇုိအာေဘးႏွင့္အတူ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ရရွိခဲ့သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ေပးအပ္ခဲ့ေသာ ယင္းဆုအား ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ရရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ အိႏၵိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ နရင္ဒရာမုိဒီက ရရွိခဲ့သည္။ စင္ကာပူ ထူေထာင္သူ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ လီကြမ္ယူသည္ ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ယင္းဆုခ်ီးျမႇင့္ခံခဲ့ရသည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ အာရွႏွင့္ ကမၻာတစ္၀န္းရွိ လူ႔အသုိင္းအ၀ုိင္းမ်ားတြင္ အေျပာင္းအလဲမ်ားအား ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည့္ ေရွးဦးတီထြင္ အစီအစဥ္မ်ားအတြက္ နည္းပညာႏွင့္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအဖြဲ႕ တစ္ဖြဲ႕က ယင္းဆုကုိ ရရွိခဲ့သည္။

အေမရိကန္တြင္ အိမ္ျခံေျမလုပ္ငန္းရွင္ ေဒၚနယ္ထရန္႔က သမၼတေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အံ့အားသင့္ဖြယ္ အႏုိင္ရခဲ့အၿပီး အဟန္႔အတားမ်ားႏွင့္ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျပည့္ႏွက္ေနေသာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၌ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီသည္ တည္ၾကည္ေလးနက္မႈ ပုံရိပ္တစ္ခုဟု စထရိတ္တုိင္းမ္က ဆုိသည္။ ရွီသည္ ၁ ဒသမ ၃၈ ဘီလ်ံရွိေသာ တ႐ုတ္လူဦးေရကုိ ေက်ာ္လြန္၍ အာရွႏွင့္ ကမၻာတစ္၀န္းကုိ လႊမ္းျခံဳေစရန္ အျမင္တစ္ရပ္ကုိလည္း ခ်ျပခဲ့သည္။

ရွီသည္ လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္ေရးအား အခုိင္အမာ ကာကြယ္မႈ၊ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ တုိက္ဖ်က္ေရး အတြက္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားအား ေထာက္ခံမႈမွသည္ ပုိးလမ္းမသစ္ စီမံကိန္းျဖင့္ ကမၻာတစ္၀န္းႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ျပခဲ့သည့္ အျမင္တစ္ရပ္အား ခ်ျပႏုိင္ျခင္းအထိ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္လုံးတြင္ ေခါင္းေဆာင္မႈ အရည္အေသြးကုိ ျပသခဲ့သည္။ ထုိ႔ျပင္ ရွီသည္ ၁၉ ႀကိမ္ေျမာက္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ကြန္ဂရက္တြင္ အာဏာကုိ ထပ္မံတုိးခ်ဲ႕ႏုိင္ခဲ့သည္။

Ref : The Straits Times

ေကာင္းတာယူၿပီး ဆိုးတာသြင္းတဲ့ ကုန္သြယ္ေရးလား

တစ္ဖက္ႏုိင္ငံသုိ႔ ကုန္စည္ကူးသန္းေနသည့္ယာဥ္မ်ားကုိ လား႐ႈိးၿမိဳ႕ေရွာင္လမ္းတြင္ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ထြန္းေနလႈိင္)

မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ျမစ္သားၿမိဳ႕နယ္၊ ၿမိဳင္ကုန္းေက်းရြာမွ ေတာင္သူဦးေအာင္ထြန္းတစ္ေယာက္ ျမစ္သားၿမိဳ႕ေပၚ ေစ်းလာ၀ယ္စဥ္ ေတြ႕လိုက္ရသည္မွာ ၾကက္သြန္နီဥ အႀကီးႀကီးမ်ားကို လမ္းေဘးတြင္ ခ်ေရာင္းေနျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိၾကက္သြန္မ်ားကို ဘယ္က တင္သြင္းလာသလဲဟု စပ္စုလိုက္ခ်ိန္တြင္ သိလိုက္ရေသာ အေျဖေၾကာင္႔ မ်က္လုံးျပဴး သြားသည္။ တ႐ုတ္ျပည္က ၾကက္သြန္ဥမ်ားပါတဲ့ . . .

အမွန္စင္စစ္အားျဖင့္ ျမင္းျခံ၊ ျမစ္သားဆိုသည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွာ အထက္ျမန္မာျပည္တြင္ ၾကက္သြန္မ်ား အဓိက စိုက္ပ်ဳိးသည့္ၿမိဳ႕နယ္ႀကီးမ်ားျဖစ္ပါသည္။ ၾကက္သြန္အဓိက စုိက္ပ်ဳိးသည့္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားသုိ႔ တ႐ုတ္ၾကက္သြန္မ်ား အဘယ့္ေၾကာင့္ လာေရာက္ေရာင္းခ် ႏိုင္ပါသနည္း။

“ၿပီးခဲ့တဲ့လပိုင္းတုန္းက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ၿမိဳ႕နယ္ထဲ မိုးေတြအဆက္မျပတ္ရြာေတာ့ ၾကက္သြန္ခင္းေတြ အထိနာၿပီး ၾကက္သြန္ေတာင္ ျပတ္သြားတယ္၊ အဲဒီအခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ၾကက္သြန္ေတြ ေအာက္လမ္းက ၀င္လာတာပဲ၊ လက္ရွိမွာ တ႐ုတ္ၾကက္သြန္ေစ်းက တစ္ ပိႆာကို ၁၅၀၀ နဲ႔ ၂၀၀၀ ၾကား ေပါက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဗမာၾကက္သြန္နဲ႔ အရည္အေသြးခ်င္း က တျခားစီပါ။ စားရတာ ေပါ့ရႊတ္ရႊတ္ႏိုင္သလို အထားလည္းမခံဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေစ်းခ်ဳိေတာ့ စားေသာက္ဆုိင္ေတြ၊ ေငြေၾကးသိပ္အဆင္မေျပတဲ့သူေတြက ၀ယ္ၾကတယ္” ဟု ျမစ္သား ေဒသခံ ၾကက္သြန္စုိက္ေတာင္သူ ဦးမ်ဳိးပိုင္ထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

 

■ ေစ်းခ်ဳိလွသည့္ တ႐ုတ္ကုန္စည္မ်ား အလုံးအရင္းျဖင့္ ၀င္လာလွ်င္ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ား  ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္စြမ္းရွိၿပီလား

အမရပူရၿမိဳ႕၊ နန္းေတာ္ရာကြက္သစ္ရွိ  သေရစာမုန္႔လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သည့္ ဦးေက်ာ္ႏိုင္က မိမိတို႔လုပ္ငန္းမ်ားကို ရပ္နားလုိက္ရသည့္အေၾကာင္းရင္းမွာ တ႐ုတ္ျပည္က တင္သြင္းလာသည့္ တစ္ထုပ္ ၅၀၊ ၁၀၀ တန္ သေရစာမုန္႔မ်ားကို မယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ ေၾကာင္းေျပာၾကားသည္။

ထန္းလ်က္၊ သၾကား၊ ဆီးမႈန္႔ စသည့္ ကုန္ၾကမ္းမ်ားအစစအရာရာ ေစ်းထုိးတက္လာခဲ့ၿပီး ေစ်းကြက္တြင္လည္း တ႐ုတ္မုန္႔မ်ားကို ယွဥ္ၿပိဳင္မေရာင္းႏိုင္ေသာေၾကာင့္ မိမိတို႔လုပ္ငန္းမ်ားကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဦးေက်ာ္ႏိုင္က ေျပာၾကားသည္။

“တ႐ုတ္က ဆီးသီးဆံကအစ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီက ေတာင္သူေတြ၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးသမားေတြထိ ေငြအလုံးအရင္းနဲ႔ ဆင္း၀ယ္တယ္၊ အဲဒီမွာကုန္ၾကမ္းက ေစ်းတက္လာေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကလည္း တက္ေစ်းနဲ႔ လိုက္၀ယ္ရတယ္။ ကုန္ေခ်ာကို ေစ်းတက္မယ္ဆိုေတာ့ တ႐ုတ္က တစ္ထုပ္ ၅၀ တန္ မုန္႔ထုပ္ေတြနဲ႔  ေက်ာင္းမုန္႔ေစ်းတန္းေစ်းကြက္ကို ၀င္လာျပန္ေတာ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ေစ်းကတက္လို႔ မရဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္ဆီက ဘာအေထာက္အပံ့ ရသလဲဆိုတာ့ ဘာမွမရဘူး။ ဘဏ္ေခ်းေငြရဖို႔အတြက္ ေထာက္ခံစာလုပ္ရတဲ့အဆင့္ေတြက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အဖို႔ ဘယ္လိုမွ လက္လွမ္းမမီဘူး။ ၾကာေတာ့ လုပ္ငန္းဆက္လုပ္ေလေလ အ႐ႈံးေပၚေလေလျဖစ္တာေၾကာင့္ ရပ္လိုက္ရတယ္” ဟု ဦးေက်ာ္ႏိုင္က ေျပာၾကားသည္။ သေရစာလုပ္ငန္းရွင္ အငယ္မ်ားရပ္ဆုိင္းလိုက္ရသည္မွာ ဦးေက်ာ္ႏိုင္တစ္ဦးတည္းေတာ့ မဟုတ္ပါ၊ မိတၱီလာ၊ ေက်ာက္ဆည္၊ အမရပူရ၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ အေသးစားလုပ္ငန္းရွင္အမ်ားစုသည္လည္း လုပ္ငန္းရပ္ဆိုင္းလိုက္ရၿပီျဖစ္ပါသည္။

တ႐ုတ္ကုန္စည္မ်ား ၀င္ေရာက္လာေသာေၾကာင့္ ျပည္တြင္းရွိ လုပ္ငန္းမ်ား ရပ္နားခဲ့ရသည့္ သာဓကမ်ား အမ်ားအျပားရွိခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုခန္႔က မေကြး၊ေရနံေခ်ာင္းရွိ ျပည္တြင္းစက္မႈဇုန္မ်ားတြင္ ဃ နံပါတ္ျပားျဖင့္ ဆုိင္ကယ္မ်ား  ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း တ႐ုတ္ဆိုင္ကယ္မ်ား အလုံးအရင္းျဖင့္ ၀င္လာသည့္အခါ အဆိုပါ ဆိုင္ကယ္ထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားလည္း ရပ္နားသြားခဲ့ရၿပီျဖစ္သည္။ထုိ႔အတူပင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ သၾကားစက္႐ုံမ်ား၊ ဆီစက္မ်ား၊ ပလတ္စတစ္လုပ္ငန္းမ်ား၊ သီတင္းကြၽတ္မီးပုံးလုပ္ငန္းမ်ား၊ သေရစာလုပ္ငန္းမ်ားစသည့္ မိသားစုတစ္ပိုင္တစ္ႏိုင္လုပ္ငန္းမ်ားသည္လည္း တစ္စတစ္စျဖင့္ ရပ္နားသြားရၿပီျဖစ္သည္။ လတ္တေလာဆိုလွ်င္ တ႐ုတ္ျပည္မွ ပန္းမ်ား၀င္လာျခင္းေၾကာင္႔ ျပင္ဦးလြင္ရွိ ပန္းစိုက္ပ်ဳိးသူမ်ား အလူးအလဲ ခံစားေနရၿပီျဖစ္သည္။ အဆုိပါ တ႐ုတ္ပန္းမ်ား ျပည္တြင္းေစ်းကြက္သို႔ ၀င္ေရာက္လာမႈကို တားဆီးေပးရန္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားသို႔ စာတင္ေတာင္းဆိုထားၾကေသာ္လည္း အေရးယူမႈ တစ္စုံတစ္ရာျပဳလုပ္သည္ကို မေတြ႕ရွိရေသးပါ။ ထုိ႔အတူပင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ ေက်ာက္၀ိုင္း ထိ တ႐ုတ္ကုန္သည္မ်ား တိုက္႐ိုက္ဆင္းလာကာ ၀ယ္ယူေနျခင္းေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ခံေက်ာက္ပြဲစားမ်ား အလုပ္မျဖစ္ၾကေတာ့သည္မွာ ငါးႏွစ္ခန္႔ရွိၿပီျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔အတူပင္ တ႐ုတ္ဘဏ္မ်ားဆီက အတိုးႏႈန္းသက္သက္သာသာျဖင့္ ေခ်းယူလာသည့္ တ႐ုတ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ျပည္တြင္းေျမေစ်းကြက္ကို ၀င္ကစားသြားၿပီး  ေငြထုပ္ပိုက္ကာ ျပန္ထြက္သြားခ်ိန္တြင္ ျပည္တြင္းရွိ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားတြင္မူ ေျမပိုက္ေဘာမိကာ က်န္ေနခဲ့ပါေတာ့သည္။

“ျမန္မာလုပ္ငန္းရွင္က ေငြရွိလို႔ တ႐ုတ္ျပည္ကို စီးပြားေရးသြားလုပ္မယ္ဆိုပါေတာ့။ အခု တ႐ုတ္ေတြ မႏၲေလးကိုလာၿပီး စီးပြားရွာသလို လြယ္မယ္ထင္သလားဗ်ာ။ သူတို႔ေတြ က အလည္အပတ္ဗီဇာနဲ႔လာတယ္။ ဟုိတယ္မွာေတာင္ မတည္းေတာ့ဘူး။ လူေနအိမ္ေတြကို လခ်ီငွားၿပီး စီးပြားေရး၀င္လုပ္ၾကတယ္။ ဘာမွလည္း အဟန္႔အတား မရွိၾကဘူး။ တာ၀န္ရွိသူေတြ ေသခ်ာစိစစ္ႏိုင္မွ တန္ကာက်မယ္” ဟု မႏၲေလးၿမိဳ႕ခံ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက သုံးသပ္သည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္  တ႐ုတ္လူမ်ဳိးမ်ား၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမွာ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္း ဆက္တုိက္မ်ားျပားလာခဲ့ၿပီး  သၾကား၊ ပဲ၊ ႏွမ္း စသည့္ ကုန္စည္ဒုိင္မ်ားမွအစ ဘိလပ္ေျမစက္႐ံု၊ အရက္ခ်က္စက္႐ံုႏွင့္ ပုလင္းသြင္းလုပ္ငန္းအထိ တ႐ုတ္လူမ်ဳိးမ်ားက က်ယ္ျပန္႔စြာလုပ္ကုိင္ေနသည္ဟု မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ စီးပြားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက သုံးသပ္သည္။

“Sector (က႑) အားလံုးမွာ တ႐ုတ္က ပါ၀င္ေနတာပါပဲ။ မႏၲေလးမွာ စီးပြားေရးလုပ္ရင္ တ႐ုတ္နဲ႔ကင္းလို႔မရပါဘူး။ စာရင္းဇယားေကာက္ယူထားတာမရွိလို႔ အတိအက် မေျပာႏိုင္ေပမဲ့ မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ အနိမ့္ဆုံး ရာခိုင္ႏႈန္း ၆၀ က တ႐ုတ္ ပဲ၊  မႏၲေလးရဲ႕ ထိပ္တန္းစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ၁၀ ဦး(Top Ten) စာရင္းကို ျပန္ၾကည့္ရင္လည္း တ႐ုတ္လူမ်ဳိးက ခုနစ္ဦးေလာက္ ရွိေနတယ္” ဟု မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း ဒုဥကၠ႒ ဦး၀င္းေဌးက ေျပာၾကားသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသုိ႔ ကုန္စည္ကူးသန္းေနသည့္ယာဥ္မ်ားကို လား႐ိႈးၿမိဳ႕ေရွာင္လမ္းတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္လပိုင္းက ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-စိုင္းထြန္းေနလိႈင္)

■ တ႐ုတ္ ကုန္စည္ေတြထုိးေဖာက္လာမႈကို ျပင္ဆင္ထားၿပီးၿပီလား

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အထည္ေစ်းကြက္ကို အဓိကပံ့ပိုးေပးေနသည့္ အမရပူရ၊ ၀မ္းတြင္း စသည့္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားသို႔ပင္ တ႐ုတ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျမစမ္းခရမ္းပ်ဳိးသည့္အေနျဖင့္ တ႐ုတ္ပုဆိုးမ်ားကို တစ္ထည္လွ်င္ လက္လီ ေစ်း က်ပ္ ၂၀၀၀ ၀န္းက်င္ျဖင့္ ထိုးေဖာက္လာ ခဲ့မႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ၀မ္းတြင္းၿမိဳ႕ အေျခစုိက္ ရက္ကန္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ၎တို႔ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ အခက္အခဲမ်ားကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရထံ တင္ျပသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

“မိ႐ုိးဖလား အ၀တ္အထည္ လုပ္ငန္းထဲကုိ အျခားျပည္ပက အထည္ေတြ ၀င္လာတဲ့အခါမွာ အနည္းငယ္ အခက္အခဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္အရ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အားလုံး ညီညီညြတ္ညြတ္ရွိၾကဖုိ႔လုိပါတယ္၊ ေရ ရွည္မွာ မခံႏုိင္ေလာက္ေတာ့ဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္လေက်ာ္ေလာက္က အထည္ေစ်းကြက္ကပ်က္ခဲ့တာ၊ ဆုိးေဆးေတြက တ႐ုတ္က ယူရတယ္။ အဲဒီမွာ ဘာျဖစ္လဲဆုိရင္ ဆုိးေဆး တစ္မ်ဳိးက ေစ်းႏႈန္းႏွစ္ဆေလာက္ ခုန္တက္သြားတယ္၊ ၀င္လာမယ့္ အထည္အတြက္ကုိ ဆုိးေဆးရဲ႕ ေစ်းကြက္က လွမ္းထိန္းလုိက္တယ္လုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တစ္ေယာက္တည္း ယူဆတာပါ။ သူတုိ႔က အဲဒီလုိ အုံလုိက္က်င္းလုိက္ တုိက္မယ္ဆုိရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဘယ္လုိမွ မခံႏုိင္ဘူး။ လဲမွာပဲ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔လဲရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔နဲ႔ဆက္စပ္ေနတဲ့ မိတၳီလာခ႐ုိင္အတြင္း မွာရွိတဲ့ ဘဏ္လုပ္ငန္းေတြ၊ အျခားလုပ္ငန္းေတြပါ အကုန္ၿပိဳလဲမွာပဲ၊ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ဒီလုပ္ငန္းကုိပဲ အဓိက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအေနနဲ႔ လုပ္ရတာကုိဗ်ာ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဆီ မွာ စုိက္ပ်ဳိးေရးလည္း ေကာင္းေကာင္း မျဖစ္ဘူး၊ မျဖစ္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ရက္ကန္း လုပ္ငန္းေပၚမွာပဲ မူတည္ၿပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္ရတာကုိးဗ်၊ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ၿပိဳလဲရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ၿမိဳ႕နယ္ထဲကလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ၿပိဳလဲမွာ” ဟု ၀မ္းတြင္းၿမိဳ႕နယ္ ရက္ကန္းလုပ္ကုိင္သူ ကုိမ်ဳိးမင္းထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရွိ ေတာင္သူမ်ားစုိက္ပ်ဳိးေသာ သီးႏွံမ်ားျဖစ္ထြန္းေအာင္ျမင္ပါက ၎တို႔၏ ျပည္တြင္းသီးႏွံေစ်းကြက္အတြင္းသို႔  ျမန္မာျပည္က သီးႏွံမ်ားကို တင္သြင္းခြင့္ မျပဳျခင္းျဖင့္ တ႐ုတ္ျပည္သည္ ၎တို႔၏ အက်ဳိးစီးပြားကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္လည္း ယင္းသို႔  တုံ႔ျပန္သင့္ေၾကာင္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ယူဆၾကသည္။

“သူတို႔ဆီက ဖရဲသမားေတြ ျပည္တြင္းက တံတားဦးတို႔၊ ေက်ာက္ဆည္တို႔၊ မတၱရာတုိ႔ မွာ ေျမေတြလာငွားၿပီးစိုက္ၾကတယ္၊ ၿပီးေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္ကိုျပန္သြင္းၾကတယ္၊ သူတို႔ ျပည္တြင္းတ႐ုတ္ေတြ စိုက္တဲ့သီးႏွံက ေစ်းကြက္လိုအပ္ခ်က္ကိုျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္တဲ့ အေျခ အေနရွိရင္ တ႐ုတ္အစိုးရက ျမန္မာေတာင္သူေတြရဲ႕ သီးႏွံကို တင္သြင္းခြင္႔မျပဳေတာ့တာ ထုံးစံပဲ၊ အဲဒီလို လုပ္လုိက္ရင္ ျပည္တြင္းက သီးႏွံေတြကို မူဆယ္မွာ ဒီတိုင္း အမႈိက္ပုံထဲ ထားခဲ့ရတာ အျမဲတမ္းလိုလိုပဲ၊ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဆီမွာလည္း ဒါမ်ဳိးကိုယ့္ျပည္သူေတြရဲ႕ အက်ဳိး စီးပြားကုိ ကာကြယ္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါၿပီ”ဟု ေက်ာက္ဆည္ေဒသခံေတာင္သူ ဦးစစ္ၿငိမ္းက ေျပာၾကားသည္။

မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ကုန္သည္ႏွင့္ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းရွင္အသင္းဥကၠ႒ဦ ဦးေအာင္သန္းက “တ႐ုတ္ဘက္မွာ တခ်ဳိ႕ကိစၥေတြကို အခြန္ႏႈန္းထားနဲ႔ သူတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕  စီးပြားေရးကို ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာေတြရွိပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ အဲဒီလို ကာကြယ္ထားမႈ နည္းပါတယ္။ ကာကြယ္ထားမႈ မရွိဘူးမဟုတ္ဘူး၊ ရွိေတာ့ရွိတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ယိုေပါက္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတယ္၊ ေမွာင္ခိုလမ္းေၾကာင္းက တစ္ဆင့္ ၀င္လာတဲ့ကုန္စည္ေတြက အမ်ားႀကီးဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အခြန္အတုပ္ရရွိမႈ ရသင့္သေလာက္ မရဘူး။ စီးပြားေရးကို ထိန္းခ်ဳပ္မႈ သိပ္မရွိဘူး။ ဟိုဘက္ႏိုင္ငံေတြမွာက်ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို အခြန္ႏႈန္းနဲ႔ ကန္႔သတ္ထားတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာ-ကြၽန္ေတာ္သိသေလာက္ ဆန္ကို တ႐ုတ္ဘက္ကို တင္ပို႔တယ္။ ပို႔ရင္ သူတို႔ဘက္က ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ အခြန္ေကာက္ဖို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ အဲဒေတာ့ တရား၀င္လမ္းေၾကာင္းကသြားရင္  ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ အခြန္ေပးေဆာင္ရတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေအာက္လမ္းကေနသြားရင္ အခြန္ မေပးရဘူး။ အဲဒီမွာ ႏွစ္ဖက္ကုန္သည္ေတြ က လက္ေတြ႕မွာ အဆင္ေျပတဲ့လမ္းေၾကာင္း အခြန္သက္သာတဲ့လမ္းေၾကာင္းကို ေရြးၾကရတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ဘက္က လိုခ်င္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ လႊတ္ေပးထားၿပီး သူတို႔မလိုခ်င္တဲ့အခါ ထိန္းခ်ဳပ္ခံရတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္က နစ္နာခ်က္ေတြပါ။ ဒီလိုျဖစ္စဥ္ေတြကို ကုန္သြယ္ေရးကိုလည္း တင္ ျပထားပါတယ္။ သူတို႔လည္း သိပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔လည္း ကုန္သြယ္မႈမွာ အစိုးရအဖြဲ႕အေနနဲ႔ ညိႇႏိႈင္းရမယ့္ အခ်က္ေတြကို တင္ျပထားဆဲပါ။ အစိုးရအဖြဲ႕အေနနဲ႔လည္း သူတို႔လည္း သိပါတယ္။ မလုပ္ႏိုင္တာေလးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးေတြဟာ အေရးႀကီးတာေၾကာင့္ အခုေဆြးေႏြးပြဲ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကလည္း Boarder Trade ေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ပါ။ Boarder Trade ေတြျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေတြ ေကာင္းဖို႔လိုပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တ႐ုတ္နဲ႔ ျမန္မာလမ္းမႀကီး ေကာင္းသလို အိႏၵိယျမန္မာလမ္းမႀကီး ေကာင္းမြန္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္” ဟု ၿပီးခဲ့သည့္ ေအာက္တိုဘာ ၃၀ ရက္က မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ ေရႊျပည္သာဟုိတယ္ တြင္က်င္းပသည့္ အေရွ႕ေျမာက္ အိႏၵိယ-ျမန္ မာႏွစ္ႏိုင္ငံ စီးပြားေရး တည္ေဆာက္ေရးဆိုင္ ရာေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ယခုလို ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ ပုဆုိးမ်ား ျပည္တြင္းေစ်းကြက္အတြင္း ၀င္ေရာက္လာေသာေၾကာင့္ ၀မ္းတြင္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ရက္ကန္း လုပ္ကုိင္သူမ်ား စုိးရိမ္လ်က္ရွိၿပီး ယင္းသုိ႔ ၀င္ေရာက္လာျခင္းကုိ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားဥပေဒျဖင့္ ကာကြယ္သြားႏုိင္ရန္ ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္ထိ တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးမည္ဟု ၀မ္းတြင္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးခင္ေမာင္စုိးက ေျပာၾကားသည္။

“Textile အဖြဲ႕နဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ သူတုိ႔ေတြကုိ ကာကြယ္ေပးဖုိ႔၊ ကာကြယ္ေပးဖုိ႔ေျပာတဲ့အခါမွာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကလည္း မူေတြ လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဥပေဒေတြ နည္းဥပေဒေတြရွိတယ္။ နည္းဥပေဒမွာဘာလဲဆုိေတာ့ အမ်ဳိးသား အက်ဳိးစီးပြားကုိ ကာကြယ္ရမယ္ဆုိတဲ့ ဥပေဒကုိ ျပ႒ာန္းၿပီးသား ရွိပါတယ္။ ဒီအက်ဳိးစီးပြားကုိ ကာကြယ္ႏုိင္ဖုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔မွာလည္း တာ၀န္ရွိတယ္။ ျပည္သူရဲ႕အသံကုိ နားေထာင္တဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြက တင္ျပလာတဲ့ အေနအထားမွာ သူတုိ႔ရဲ႕ ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ ဆႏၵေတြကုိ ျပည္သူလူထုရဲ႕အသံေေတြ စုေပါင္းၿပီး ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ ပထမဦးဆုံး မႏၲေလးတုိင္း ၀န္ႀကီးနဲ႔ ေဆြးေႏြးမယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ အျမင္ေတြရယ္၊ လုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕အျမင္ေတြရယ္ အားလုံးစုေပါင္းၿပီးေတာ့ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ အေျဖတစ္ခု၊ ရလဒ္ေကာင္းထြက္မလာရင္ ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္အထိ သြားၿပီးေတာ့ ၀င္ေရာက္ေဆြးေႏြးေပးမယ္လုိ႔ ကြၽန္ေတာ္ အာမလည္း ခံလုိက္တယ္၊ လုပ္လည္းလုပ္ပါမယ္။ ေဒသဆုိင္ရာ အသီးသီးမွာ လုပ္ငန္းျပႆနာမရွိဘဲ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ျဖစ္ေနမွာသာလွ်င္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈကုိ တစ္ေထာင့္တေနရာက ကူညီရာေရာက္မယ္။ ႏုိင္ငံရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြား ျမင့္မားလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၀မ္းတြင္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးခင္ေမာင္စုိးက ေျပာၾကားသည္။

မူဆယ္ ၁၀၅ မိုင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ သစ္သီးပြဲ႐ံုသုိ႔ ၀င္ေရာက္လာေသာ သစ္သီးကားမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ထြန္းေနလႈိင္)

■ တ႐ုတ္ကုန္စည္မ်ား၊ ကုန္သည္မ်ား ျပည္တြင္း ေစ်းကြက္သို႔ တစိမ့္စိမ့္၀င္ေရာက္ထုိးေဖာက္ေနသည္မွာ ၾကာျမင္႔လွပါၿပီ

လက္ရွိတြင္ ေစ်းကြက္အတြင္း သံုးစြဲလည္ပတ္လ်က္ရွိသည့္ စားေသာက္ကုန္၊ ေဆး၀ါးႏွင့္ လူသံုးကုန္ပစၥည္းမ်ားမွာ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံမွ အဓိကတင္သြင္းလာသည့္ ထုတ္ကုန္အမ်ားစုျဖစ္ေနၿပီး ယင္းသို႔ တင္သြင္းလာမႈမ်ား၌ တရားမ၀င္လမ္းေၾကာင္းမ်ားမွ အေကာက္ခြန္မဲ့ ၀င္ေရာက္လာျခင္းမ်ား ရွိေနရာ ယင္းသို႔ အေျခအေနမ်ားကို ထိေရာက္စြာ ကာကြယ္ဟန္႔တားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေမွ်ာ္လင့္လ်က္ရွိသည္။

ယင္းသို႔ တရားမ၀င္လမ္းေၾကာင္းမွ ၀င္ေရာက္လာေသာ ေအးခဲၾကက္သား၊ ေအးခဲ အမဲသား စသည့္ စားသံုးရန္ မသင့္ေသာ စားေသာက္ကုန္မ်ားကို ႏွစ္စဥ္ဖမ္းဆီးကာ မီး႐ိႈ႕ ဖ်က္ဆီးမႈမ်ားရွိေနေသာ္လည္း ယင္းထက္ပိုမို ထိေရာက္ေသာဥပေဒျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရးမွာလည္း မ်ားစြာအေရးပါေၾကာင္း သံုးသပ္မႈမ်ား ရွိေနသည္။

“ေျပာရရင္ တ႐ုတ္ဘက္က ဆန္တု  ၾကက္ဥ အတု စားသံုးရန္မသင့္တဲ့ စားသံုးဆီ စသျဖင့္ စားေသာက္ကုန္ေတြ တရားမ၀င္ လမ္းေၾကာင္းေတြကေန ၀င္ေနတယ္။ ဒါေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ မတားဆီးႏိုင္ေသးဘူး။ အဲဒီလို မတားဆီးႏိုင္ေတာ့ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းေတြ ထိခိုက္လာတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ဘက္က မႏၲေလးကေနတစ္ဆင့္ စစ္ကိုင္း ေက်ာက္ဆည္ တံတားဦး စတဲ့ေနရာေတြမွာ က်ယ္၀န္းတဲ့ေျမေနရာေတြကို ေစ်းသက္သက္သာသာနဲ႔ ငွားရမ္းၿပီး သီးႏွံစိုက္ပ်ဳိးတာမ်ဳိး၊ အလုပ္႐ံု လာေဆာက္တာမ်ဳိးေတြ လုပ္တယ္။ၿပီးေတာ့ ေဒသခံေတြဆီကေန ကာယလုပ္အားကို ေစ်းသက္သက္သာနဲ႔ ရယူတယ္။ အဲဒီက ရလာတဲ့ ထြက္ကုန္ကိုေတာ့ တ႐ုတ္ဘက္ကို ျပန္သြင္းသြားတယ္။ ျပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာ ဘယ္ေတာ့မွ မေရာင္းဘူး။ ဥပမာ- သူတို႔ လာစိုက္တဲ့ ဖရဲတို႔ သခြားေမႊးတို႔ဆိုတာ ကုန္ တင္ကားႀကီးေတြနဲ႔ မူဆယ္ဘက္ကို အျမဲလိုလို သြားေနတာ။ ေနာက္ၿပီး ဆံပင္တုလုပ္ငန္း အလုပ္႐ံုေတြဆိုတာ ေခတ္တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ေသးတယ္။ ဆံပင္တုလုပ္ငန္းဆိုလည္း ကိုယ့္ဆီက ကုန္ၾကမ္း၊ ကိုယ့္ဆီက လုပ္အားနဲ႔ ထုတ္ယူခဲ့တာ။ ေနာက္ၿပီး သီးႏွံစိုက္ပ်ဳိးမႈဆိုတာက လည္း ကိုယ့္ေျမဆီေျမႏွစ္လည္းဆံုး၊ လုပ္အားကလည္း ဒီကပဲဆိုေတာ့ ဒါေတြဟာ မျဖစ္သင့္ေတာ့ဘူး။ ထိန္းခ်ဳပ္သင့္ၿပီ” ဟု တံတားဦးၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးက ဆိုသည္။

“တ႐ုတ္ေတြက ဘယ္လိုနည္းေတြနဲ႔ စိုက္လို႔ ဒီလိုေစ်းခ်ဳိခ်ဳိနဲ႔ ေရာင္းႏိုင္သလဲ ဆိုတာေတာ့ ေသခ်ာမသိဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီက ၾကက္သြန္ေတြလည္း တ႐ုတ္ကို တင္ပို႔ေနတာပဲ။ အခုျဖစ္ေနတာက ျမန္မာႏိုင္ငံက ေကာင္းတာေတြယူၿပီး သူတို႔ဆီက မေကာင္း တာေတြျပန္ပို႔ေနတဲ့သေဘာပဲ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေတာင္သူေတြလည္း အခု ၾကက္သြန္ေစ်း ေကာင္းတယ္သာ ေျပာေနၾကတာ။ တကယ္တမ္း႐ႈံးတဲ့လူက ႐ႈံးေနတာပါပဲ။ စိုက္ပ်ဳိးေရး သြင္းအားစုေတြ၊ အလုပ္သမားငွားရတာေတြ နဲ႔ ရာသီဥတုဖ်က္ရင္ မကိုက္ပါဘူး။ အခုေတာင္ ေတာင္သူလုပ္မယ့္သူက ရွားေနတာ။ တ႐ုတ္ၾကက္သြန္လို ေစ်းခ်ဳိတဲ့သီးႏွံေတြ ေအာက္လမ္းကေန အလုံးအရင္းနဲ႔၀င္လာရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔လည္း နားရမွာပဲ” ဟု ျမစ္သားေဒသခံ ၾကက္သြန္စိုက္ေတာင္သူ ဦးမ်ဳိးပိုင္ထြန္းက တ႐ုတ္ၾကက္သြန္မ်ား ၀္ ေရာက္လာသည့္ကိစၥအေပၚ ယင္းသို႔ မွတ္ ခ်က္ျပဳေျပာၾကားသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ျမန္မာႏိုင္ငံထြက္ မီးေသြးမ်ားကို တရားမ၀င္ အေျမာက္အျမား ၀ယ္ယူေနျခင္းေၾကာင့္ မီးေသြးေစ်း ဆက္တိုက္ျမင့္တက္ေန

တာေလာႀကီး ဆိပ္ကမ္းတြင္ စက္ေလွေပၚမွ မီးေသြးအိတ္မ်ားကို တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ တင္ပို႔ရန္ ဆယ္ဘီးကားျဖင့္ သယ္ယူေနစဥ္

ျမန္မာႏိုင္ငံထြက္ မီးေသြးမ်ားကို တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ တရားမ၀င္ အေျမာက္အျမား ၀ယ္ယူေနျခင္းေၾကာင့္ မီးေသြးေစ်းႏႈန္းမ်ား ဆက္တိုက္ျမင့္တက္ေနေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

မီးေသြးကို ကခ်င္ျပည္နယ္မွတစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တင္ပို႔ေနသည္မွာ တစ္လေက်ာ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီျဖစ္ၿပီး ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕တြင္ မီးေသြးတစ္တင္းခြဲအိတ္မွာ အေကာင္းစားဆိုပါက က်ပ္ ၈၀၀၀ မွ ၁၂၀၀၀ သို႔လည္းေကာင္း၊ အညံ့စား တစ္တင္းခြဲအိတ္မွာ က်ပ္ ၄၀၀၀ မွ ၅၅၀၀ သို႔လည္းေကာင္း လပိုင္းအတြင္း ျမင့္တက္သြားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္နယ္ႏွင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေျမာက္ပိုင္းမွ ေရာက္ရွိလာသည့္ မီးေသြးမ်ားကို ဧရာ၀တီ ျမစ္ေၾကာင္းမွတစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသို႔ ၀ိုင္းေမာ္-ဆဒံုး-ကန္ပိုင္တည္ တရား၀င္လမ္းေၾကာင္းကို အသံုးျပဳကာ သယ္ေဆာင္ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ တာေလာႀကီးေက်းရြာ ေဒသခံ ရပ္မိရပ္ဖ တစ္ဦးက “အခုတစ္ရက္ကို စက္ေလွႀကီးေတြ တစ္စင္း၊ ႏွစ္စင္း ရာခ်ီပါတဲ့ မီးေသြးအိတ္ေတြ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္ကို သယ္ေဆာင္ေနၾကတယ္။ စစ္ကိုင္းတိုင္း ကသာ၊ ထီးခ်ိဳင့္ေတြဘက္က တက္လာတာ။ အဲဒါကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္ကို ဆယ္ဘီးကား၊ တုဖုန္းယာဥ္ေတြနဲ႔ ပို႔ေနတာ။ တစ္လေက်ာ္ၿပီ။ ရြာနားက သစ္ေတာလည္း စစ္ဒဏ္ေၾကာင့္ လယ္မလုပ္ႏိုင္ၾကေတာ့ အားလံုး မီးေသြးဖုတ္လိုက္ၿပီ။ အခုဆိုရင္ ေက်းရြာသံုးဖို႔ ဘာမွမက်န္ေတာ့ဘူး။ ႀကိဳး၀ိုင္းေတြပါ မီးေသြးဖုတ္ေနၾကတာ။ ၀ယ္တာကေတာ့ တ႐ုတ္ေပါ့။ သယ္တာက ေဒသခံေတြပဲ။ ဖမ္းရင္လည္း ေဒသခံေတြပဲမိမွာ။ သက္ဆိုင္ရာကလည္း ဒီအတိုင္းပဲ ထိုင္ၾကည့္ေနတယ္။ မီးေသြးက သစ္ကျဖစ္ေတာ့ သစ္သယ္တာနဲ႔ ဘာမွမထူးဘူးေလ။ အစိုးရကေတာ့ တရား၀င္ခြင့္ျပဳတာ မရွိဘူးလို႔ သိရတယ္။ အခုက ရြာ၀န္းက်င္ေတြက မခံႏိုင္ေတာ့ဘူး” ဟု ေျပာၾကားသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားသည္ မီးေသြးအဆင့္အတန္း ခြဲျခားျခင္းမရွိဘဲ ၀ယ္ယူေနျခင္းျဖစ္ၿပီး အမႈန္ကအစ ေစ်းေပး၀ယ္ေနမႈေၾကာင့္ ေစ်းျမင့္တက္ရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ျမစ္ႀကီးနား ေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ရွင္ တစ္ဦးက “ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ ၈၀၀၀ ကို ၁၂၀၀၀ ၀ယ္သံုးေနရတယ္။ နံျပားတစ္ခ်ပ္ကို က်ပ္ ၅၀ တက္လိုက္ရတယ္။ ၾကက္သြန္၊ အျခားကုန္ၾကမ္းေစ်း တက္ေနတာေလ။ မတက္လို႔မရဘူး။ တ႐ုတ္က မီးေသြးမႈန္႔ေတြကအစ ၿမိဳ႕ထဲအထိ လာ၀ယ္တာေတာ့ လြန္ပါတယ္ဗ်ာ။ ေျဗာက္အိုးတို႔၊ မီး႐ွဴးမီးပန္း လုပ္တဲ့ေနရာမွာ သံုးတယ္လို႔ ၾကားရတယ္။ တားလို႔ရရင္ တားဆီးသင့္တာေပါ့” ဟု ေျပာၾကားသည္။

မီးေသြးကုန္သည္မ်ားက မီးေသြးမ်ား တင္ေဆာင္ရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာဌာနသို႔ ေငြေပးရမႈ မ်ားျပားျခင္း၊ မီးေသြးကုန္ၾကမ္း ရွားပါးလာျခင္း၊ သယ္ေဆာင္ရသည့္ ခရီးေ၀းလြန္းျခင္းႏွင့္ ၀ယ္ယူသူ ျမင့္တက္လာျခင္း ေၾကာင့္လည္း ေစ်ႏႈန္းျမင့္တက္ေနေၾကာင္း ေ၀ဖန္ၾကသည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕သို႔ ယင္းကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းေသာ္လည္း မသိရွိရေသးေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ နယ္စပ္ဂိတ္မွ တစ္ရက္လွ်င္ တန္ ၁၀၀ နီးပါး တင္ပို႔ေနမႈကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ မတ္ ၂၃ ရက္က ကခ်င္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေမးျမန္းေဆြးေႏြးမႈမ်ား ရွိခဲ့ၿပီး သစ္သားမီးေသြးကို ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္သို႔ တရား၀င ္တင္ပို႔ေရာင္း၀ယ္ခြင့္ ရွိ/မရွိ ကို ဗန္းေမာ္မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္(၂) မွ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းရွိန္က ေမးျမန္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္ျပရသည့္ အေၾကာင္းမွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဗန္းေမာ္ခ႐ိုင္တြင္ သစ္ေတာမ်ား ျပဳန္းတီးသြားၿပီး မီးေသြးျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္ သစ္မာအမ်ဳိး အစားမွာ က်န္ရွိျခင္း မရွိေတာ့သည့္ အခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း၊ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ေျမာက္ပိုင္းမွ မီးေသြးမ်ားသည္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕သို႔ ေရလမ္း၊ ကုန္းလမ္းမ်ားမွ ၀င္ေရာက္လာၿပီး ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕မွတစ္ဆင့္ လြယ္ဂ်ယ္နယ္စပ္ဂိတ္ကို  ဆယ္ဘီးကားႀကီးမ်ားျဖင့္ တစ္ရက္လွ်င္ အနည္းဆံုး သံုးစီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ ခိုးထုတ္ေနသည္ကို ျမင္ေတြ႕ေနရၿပီး ေရရွည္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အဖိုးတန္သစ္မာမ်ား ရွားပါးလာႏုိင္သည့္ အႏၲရာယ္ ရွိေနသည့္အတြက္ လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္ျပရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ ေမွာင္ခိုတင္ပို႔ေနသည့္ မီးေသြးမ်ားသည္ ဗန္းေမာ္-မႏၲေလး ကားလမ္းမွလည္းေကာင္း၊ ဗန္းေမာ္ – မႏၲေလး ေရလမ္းေၾကာင္းမွ လည္းေကာင္း လမ္းႏွစ္သြယ္ျဖင့္ ၀င္ေရာက္လာၿပီး ဗန္းေမာ္မွတစ္ဆင့္ ကားျဖင့္ လြယ္ဂ်ယ္ဂိတ္ကိုျဖတ္ကာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တင္ပို႔ေနသည္မွာ ႏွစ္ဆယ္ခ်ီ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ဧရာ၀တီျမစ္႐ိုးႏွင့္ မႏၲေလးကားလမ္းေၾကာမွ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေနသည္မွာ ကခ်င္တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔ ပစ္ခတ္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားလာသည့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္သို႔ မီးေသြးခိုးထုတ္ခဲ့သည့္ ကုန္သည္မ်ား၏ ေျပာျပခ်က္အရ သိရသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိေရးအတြက္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအား ပုံအပ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္၍မရဘဲ ျပည္တြင္းျပႆနာျဖစ္သည့္အတြက္ ျပည္တြင္း၌သာ စဥ္းစားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသုံးသပ္သူအခ်ဳိ႕ေျပာၾကား

ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ေပက်င္းၿမိဳ႕ ျပည္သူ႔ခန္းမေဆာင္ႀကီး ပထမထပ္၌ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂိၢဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င္ပင္းတို႔ ေတြ႕ဆံုစဥ္ (Photo: MSCO)

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိေရးအတြက္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအား ပုံအပ္ၿပီးေဆာင္ရြက္၍မရဘဲ ျပည္တြင္းျပႆနာျဖစ္သည့္အတြက္ ျပည္တြင္း၌သာ စဥ္းစားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေရးေလ့ လာသုံးသပ္သူအခ်ဳိ႕က ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ Orchid ဟုိတယ္တြင္ ဒီဇင္ဘာ ၂ ရက္က DVB သတင္းဌာနက “ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ တ႐ုတ္ရဲ႕အခန္းက႑ ဘယ္ေလာက္အေရးပါလဲ”ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ျပဳလုပ္သည့္ Debate ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ပါ၀င္ ေဆြးေႏြးသူမ်ားက ေျပာၾကားျခင္းျဖစ္သည္။

“ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕အခန္းက႑ကေတာ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ ကမၻာနဲ႔ခ်ီတဲ့ အခန္းက႑ျမင့္လာတဲ့အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း တ႐ုတ္အခန္းက႑ ျမင့္လာတယ္ေပါ့ေနာ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕အခန္းက႑က အျပဳသေဘာပါ၀င္ဖုိ႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ အေႏွာင့္အယွက္မေပးဖုိ႔။ တ႐ုတ္က ကြၽန္မတုိ႔ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဆင္ေျပေအာင္လုိ႔ ၀ုိင္း၀န္းပံ့ပုိးဖုိ႔လုိတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ရဲ႕အခန္းက႑က ပံ့ပုိးေလာက္တဲ့အထိပဲ ကြၽန္မတုိ႔ေမွ်ာ္လင့္လုိ႔ ရႏုိင္မယ္။ တ႐ုတ္ကုိပုံအပ္ၿပီးမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္လုိ႔ ဒီတ႐ုတ္ကုိမူတည္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားလို႔မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ ဒါက ကြၽန္မတုိ႔ ျပည္တြင္းျပႆနာျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းမွာပဲ စဥ္းစားရမယ္။ ေနာက္တစ္ခုက တ႐ုတ္ကုိ အရမ္းအားကုိးလြန္းရင္လည္း ကြၽန္မတုိ႔အေနနဲ႔က ကြၽန္မတုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အားကုိးလြန္းလုိ႔ အဆင္မေျပႏုိင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ ကြၽန္မတုိ႔ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ကေတာ့ ဘယ္ႏုိင္ငံကုိမွအဓိက အရမ္းႀကီးကပ္သြားတာမ်ဳိးမျဖစ္သင့္ဘဲနဲ႔ Balance ျဖစ္တဲ့ေပၚလစီကုိ ထိန္းထားသင့္တယ္ေပါ့ေနာ္”ဟု မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ မူ၀ါဒေလ့လာေရးအဖြဲ႕မွ တ႐ုတ္ေရးရာသုေတသန တာ၀န္ခံ ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္ႀကီးက ဆိုသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏သေဘာထားသည္ အေရးႀကီးေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ အေႏွာင့္အယွက္မေပးဘဲ ကူညီေနျခင္းသည္ အလားအလာေကာင္းသည္ဟုဆုိႏုိင္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသုံးသပ္သူ ဦးေအးေမာင္ေက်ာ္ က ေျပာၾကားသည္။

“တ႐ုတ္ကေတာ့ ဆက္ပါေနမွာပါ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာလည္းပါမယ္။ တျခားေသာစီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရးကိစၥေတြမွာ ျမန္မာျပည္နဲ႔ အိမ္နီးခ်င္းဆုိေတာ့ ဒါေတြကေတာ့ ဆက္ပါေနမွာပဲ။ အဲဒီေတာ့ အဲဒါေတြက မေကာင္းဘူးလားဆုိေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ အမွန္အတုိင္းေျပာရရင္ေတာ့ ။ အဓိကေတာ့ ကုိယ့္ရဲ႕ျပည္တြင္း ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးအေျခ အေနကုိယ့္ဘာကုိယ္ကြၽမ္းက်င္ၿပီးေတာ့ တတ္ေျမာက္ေနတယ္ဆုိရင္ ဘာမွစိုးရိမ္စရာမရွိဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုိတာလည္း ကုိယ့္ျပည္တြင္းအင္အားေတြ ကုိယ့္ဘာကုိယ္ေျဖရွင္းၾက ရမွာပဲ။ ဒါေပမဲ့ တ႐ုတ္ဆုိတာ အင္အားႀကီးျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သူက အားေပးတယ္။ ေထာက္ခံတယ္။ ကူညီတယ္ဆုိရင္ ကုိယ့္အတြက္ အားရွိတာေပါ့ေနာ္။ တကယ္လုိ႔သာ အားမေပးဘူး၊ မကူညီဘူး၊ ေဘးကေနေႏွာင့္ယွက္မယ္ဆုိရင္ ကုိယ္ကဒုကၡေရာက္သြားႏုိင္တယ္။ သူ႕ေပၚလစီက သူက အားေပးတယ္။ ေပၚလစီျဖစ္ေနတယ္။ ကုိယ့္အတြက္ေကာင္းတဲ့ကိစၥပဲ ဘာမွစုိးရိမ္စရာမရွိပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီ အင္အားကုိအသုံးခ်ၿပီးေတာ့ ကုိယ့္ အတြင္းပုိင္း စည္းလုံးညီညြတ္ေရးကုိ ကုိယ့္ဘာသာတည္ေဆာက္ရမွာေပါ့”ဟု ဦးေအးေမာင္ေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔အတူ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသည္ ယူနန္ျပည္နယ္ ကူမင္းၿမိဳ႕မွ ျမန္မာႏုိင္ငံ မႏၲေလး-ေက်ာက္ျဖဴ၊ မႏၲေလး-ရန္ကုန္ စီးပြားေရးစႀကႍ လမ္းေၾကာင္းအား  အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ လုိလားလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရွိ သည့္အခ်ိန္၌ပင္ ေက်ာက္ျဖဴစီမံကိန္းအား ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္ အေျခအေနကုိ ဥပမာေပး၍ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိေအာင္ ကူညီျခင္းထက္ စီမံကိန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ရန္ တာစူေနေၾကာင္း ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္ႀကီးက ေျပာၾကားသည္။

“အဲဒီေတာ့ အခုတ႐ုတ္နဲ႔ အရမ္းနီးကပ္သြားလုိ႔ရွိရင္ ေစာေစာကေျပာသလုိ တ႐ုတ္စီမံကိန္းေတြ တာစူေနတာမ်ဳိးရွိတယ္။ ၀င္လာႏုိင္တာမ်ဳိး ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္မတုိ႔အေနနဲ႔ စီးပြားေရးက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမွာပဲ။ လုပ္ရမွာပဲ။ ဒါေပမဲ့လုိ႔ လုပ္တဲ့အခါမ်ဳိးမွာ ေရရွည္ တ႐ုတ္ကုိပဲ မူတည္ၿပီး မစဥ္းစားနဲ႔။ ကြၽန္မတုိ႔ ဘယ္ႏုိင္ငံေတြ ေရြးခ်ယ္စရာရွိေသးလဲ။ စီးပြားေရးအက်ဳိးအျမတ္အတြက္ မဟုတ္ဘဲေပါ့ေနာ္။ တျခားလူမႈေရး၊ ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာက႑ေတြမွာပါ ၾကည့္ၿပီးေတာ့မွ ေရရွည္မွာ လက္ရွိအေျခအေန ျပႆနာေျပလည္ဖုိ႔ မစဥ္းစားဘဲနဲ႔  ႏွစ္ငါးဆယ္၊ တစ္ရာ စဥ္းစားၿပီးေတာ့မွ ဆက္ဆံ ေရးတစ္ခုကုိ မွ်တေအာင္မူ၀ါဒတစ္ခုရွိသင့္တယ္” ဟု ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္ႀကီးက ဆိုသည္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ မူ၀ါဒသည္ မၿငိမ္ေသးဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရပါက ၎တုိ႔၏ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ပုိမုိျဖစ္ထြန္းမည္ဆုိလွ်င္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ဖိအားေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊  ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ၿပီးသည့္အခ်ိန္မွ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕မ်ားက ဥပမာအားျဖင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏အက်ဳိးစီးပြား ဆက္စပ္သည့္ကုန္တင္ကားမ်ားအား ေျပာက္က်ားျဖင့္ တုိက္ခုိက္လာမည့္အေျခအေနမ်ဳိးကုိလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားထားသျဖင့္  မွ်ေျချဖစ္သည့္ အစုိးရႏွင့္ တုိင္းရင္းသားႏွစ္ဖက္စလုံးအား အဆင္ေျပသည့္အေျခအေနကုိ ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း၊ လက္ရွိအေျခ အေနတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဘက္မွ အက်ဳိးစီးပြားရရန္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ မေသခ်ာေၾကာင္း၊ ၎င္းတုိ႔ေအာင္ျမင္လုိသည္မွာ OBOR စီမံကိန္း ျဖစ္ၿပီး ယင္းအေပၚတြင္ အေျခခံစဥ္းစားေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဗဟုိသုေတသနလမ္းညႊန္အဖြဲ႕အတြင္းေရးမွဴး ဦးမ်ဳိးရန္ေနာင္သိန္းက ဆိုသည္။

“အရင္တုန္းကဆုိရင္ သူ ေက်ာက္ျဖဴ ေလာက္နဲ႔ ေက်နပ္သြားၿပီ။ ျမစ္ဆုံကုိလက္ေလွ်ာ့လုိက္တာ။ အခုသူ ရခုိင္ကိစၥကုိေျပာေပးၿပီးေတာ့ ျမစ္ဆုံကိစၥကုိျပန္ေျပာလာၿပီ။ ဒါ တ႐ုတ္ပဲ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ သိထားတဲ့တ႐ုတ္ပဲ။ ဒီပုံစံပဲ သူ အျမဲတမ္းရွိေနတယ္” ဟုဦးမ်ဳိးရန္ေနာင္သိန္းက ေျပာၾကားသည္။

တ႐ုတ္ ဗဟုိအစုိးရအေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ၾသဇာတက္ရန္ စဥ္းစားလုပ္ေဆာင္ေနေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ နယ္နိမိတ္ထိစပ္ေနေသာ ယူနန္ျပည္နယ္အစုိးရ၊ ယူနန္ရွိ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွာ နယ္စပ္ေဒသ မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္မွ အက်ဳိး စီးပြားမ်ားစြာရရွိေနသည့္ အဆုိပါအေျခအေနကုိလက္လႊတ္မခံလုိသျဖင့္ နယ္စပ္ေဒသ တည္ၿငိမ္မည့္လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိသည့္ အေျခအေနမ်ားရွိေၾကာင္း ပါ၀င္ေဆြးေႏြးသူမ်ားက သုံးသပ္သည္။

ဦးေအးေမာင္ေက်ာ္က “သူ႔အက်ဳိးစီးပြားက အဓိကလုိ႔ေျပာခ်င္တာ။  ဆုိလုိတာက ျမန္မာျပည္ကုိ ေစတနာရွိလွလို႔ လုပ္ေနတာ မဟုတ္ဘူး။ တစ္ကမၻာလုံးပဲ။ အာဖရိကနဲ႔ ဆက္ဆံရင္လည္း သိပ္ဆင္းရဲလြန္းလုိ႔ ကူညီတာဆုိတာတစ္ပုိင္း။ ဒါက အဓိကမဟုတ္ဘူး။ အဓိကက သူ႔ေပၚလစီပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံႀကီးေတြဆုိတာ သူတုိ႔မွာ Global Outlook ဆုိတာရွိတယ္။ ကမၻာလုံးဆုိင္ရာအျမင္ေတြရွိတယ္။ ဒီေပၚကေန ေသနဂၤဗ်ဴဟာအျမင္နဲ႔ သြားေနတာ။ ျမန္မာျပည္ဟာ အဲဒီထဲက အစိတ္အပုိင္းတစ္ခုပဲ။ ဒါေပမဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ အစိတ္အပုိင္းျဖစ္တယ္။ သူက ေက်ာက္ျဖဴလုပ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေက်ာက္ျဖဴက ေတာ္ေတာ္ႀကီး ေအာက္ပုိင္းမွာက်တယ္။ ရခုိင္မတည္ၿငိမ္ဘူးဆိုေပမဲ့ ေက်ာက္ျဖဴဆုိတာ OBOR စီမံကိန္းအတြက္ ေအးေဆးပဲ။ သူက ဒါနဲ႔ တင္းတိမ္တာမဟုတ္ဘူး။ သူက အမ်ားႀကီး လုပ္ခ်င္တာ။ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္း ေဖာက္ခ်င္တယ္။ မီးရထားလမ္း ေဖာက္ခ်င္တယ္။ ဒီလုိဟာေတြရွိတယ္။ ရခုိင္ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၀မ္ယိက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သြားတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီကုိလာတယ္။ အခ်က္သုံးခ်က္ဆုိၿပီးေတာ့ တင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါေတြက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ လုပ္ေနတဲ့ဟာေတြ၊ လမ္းစဥ္ေတြ၊ ဒါေပမဲ့ သူက အရမ္းကုိအေရးပါၿပီးေတာ့ စိတ္ပါ၀င္စား တဲ့ပုံနဲ႔ခ်ဥ္းကပ္တယ္။ အခုဆုိရင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၂၀ ေလာက္ရဲ႕ ပါတီေပါင္း ၂၀၀ ေလာက္ရဲ႕အစည္းအေ၀းမွာ အထူးကုိယ္စားလွယ္အျဖစ္ဖိတ္ၿပီးေတာ့ မိန္႔ခြန္းေျပာခုိင္းတယ္။ ဒီလုိေျခလွမ္းေတြက ဘာေတြလဲေပါ့ေနာ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဘက္မွ ဖိအားေပး႐ုံျဖင့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕မ်ား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ ပါလာမည္မဟုတ္ဘဲ ပါလာခဲ့ပါကလည္း ဟန္ျပသာျဖစ္ေၾကာင္း၊  အေရးႀကီးသည့္အခ်က္မွာ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕အစည္းမ်ား သေဘာထားေပၚမူတည္ ေၾကာင္းကုိ ျမန္မာ-ထုိင္းနယ္စပ္တြင္လႈပ္ရွားသည့္ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး (KNU) သည္ NCA ေရးထုိးခဲ့ျခင္းမွာ ၎တုိ႔၏ ႏုိင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းအရ အဓိကဆုံးျဖတ္ခ်က္ ႏွင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံ၏ ဖိအားတုိ႔တုိက္ဆုိင္သြားခ်ိန္တြင္ ေရးထုိးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းကုိ ဥပမာေပး ၍ ဦးမ်ဳိးရန္ေနာင္သိန္းက ေျပာၾကားသည္။

“ဘာလုိခ်င္ေနတာလဲ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ တကယ္ေကာ ျပည္ေထာင္စုစစ္စစ္ကုိ တည္ေဆာက္ခ်င္ေနတာလား။ ဒါမွမဟုတ္ ကုိယ္အာဏာရထားတာကုိ ဆက္ထိန္းထားရင္းနဲ႔ ဒါကေတာ့ ဟန္ျပသေဘာမ်ဳိးလုပ္ေနတာက ေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းရွိဖို႔လုိတယ္ဗ်။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတာ့လုပ္ေနတာပဲ။ ဒါ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ေနတယ္ဆုိတာ လူၾကားေကာင္းလုိ႔ေပါ့။ လူၾကားေကာင္းေအာင္လုပ္ေနသေရြ႕ကေတာ့ ဘာမွျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ျမင္တယ္”ဟု  ဦးမ်ဳိးရန္ေနာင္သိန္းက ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ ေျမာက္ပုိင္းတုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕မ်ားတြင္ “၀” သည္ က်န္အဖြဲ႕ မ်ား NCA လမ္းေၾကာင္းတြင္ ပါ၀င္သြားၿပီး ၎တစ္ဖြဲ႕တည္းက်န္ခဲ့မည္ကုိ စုိးရိမ္မႈမ်ားရွိေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ မတူညီသည့္အေျခခံမ်ားႏွင့္ တူညီသည့္ရပ္တည္ခ်က္မ်ားရွိေနေသာေၾကာင့္ စုဖြဲ႕ခဲ့ၾကျခင္းသာျဖစ္ေသာ္လည္း အက်ဳိးစီးပြားမ်ား မတူညီၾကေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ အဆုိပါေျမာက္ပုိင္းအဖြဲ႕မ်ားအား သီးျခားစီအဖြဲ႕မ်ားခြဲ၍ စဥ္းစားမွသာရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကဆုိသည္။

“ေျမာက္ပုိင္းဆုိတာကေတာ့အဓိက “၀” ေပါ့။ “၀” က ဘာျဖစ္ေနလဲဆုိေတာ့ အင္အားႀကီးထြားေနတယ္။ ေတာင့္တင္းေနတယ္ ဆုိေတာ့ အဲဒီေပၚမွာ မာနတက္ေနတာရွိတယ္။ ေသြးနားထင္ေရာက္ၿပီးေတာ့ ရည္မွန္း ခ်က္အရမ္းျမင့္ေနတယ္ေလ။ အရမ္းျမင့္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီဘက္ကေဆြးေႏြးပြဲေတြကလည္း သူကပါခဲ့တာမဟုတ္ဘူး။ မဟုတ္ေတာ့ ဒါေတြကုိ သူက အေျခအေနအေသးစိတ္ သိတာမဟုတ္ဘူး။ သုိ႔ေသာ္လည္း သူရပ္ခံေနတာ NCA ဟာ အလကားဆုိတာမ်ဳိးေလာက္ထိ ေျပာထားတယ္။ နည္းနည္းေ၀းေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါကေတာ့  အခ်ိန္ယူရမွာေပါ့။ တစ္ခ်ိန္မွာေတာ့ သူ သေဘာေပါက္လာမွာပါ။ ဒီဘက္က အင္အားေတြမ်ားလာၿပီဆုိရင္ သူ သေဘာေပါက္လာမယ္။ သူ႔ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြခ်ရလိမ့္မယ္” ဟု ဦးေအးေမာင္ေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္မွ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကဲ့သုိ႔ တာ၀န္ရွိသူမ်ားသည္ ျမန္မာ-တ႐ုတ္ နယ္စပ္ေဒသ တည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ အလ်ဥ္းသင့္သည့္အခါမ်ဳိးတြင္ နယ္စပ္ေဒသတည္ၿငိမ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ထဲထဲ၀င္၀င္ပါ၀င္ရန္ ယူနန္ျပည္နယ္အစုိးရအား တုိက္႐ိုက္ေျပာဆုိမႈမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း ဦးေအးေမာင္ေက်ာ္က တုိက္တြန္းသည္။