ဒိုမာသို႔ ဓာတုလက္နက္ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ား ဧၿပီ ၁၈ ရက္တြင္ ေရာက္လာမည္ဟု ႐ုရွားေျပာၾကား

ဧၿပီ ၁၆ ရက္က ဒိုမာတြင္ အစိုးရက ေ၀ေနသည့္ ေပါင္မုန္မ်ားကို ဆီးရီးယားျပည္သူမ်ားက ယူေနၾကစဥ္ (Photo: AFP)

စြပ္စြဲထားေသာ အဆိပ္ဓာတ္ေငြ႔ တိုက္ခိုက္မႈကို စံုစမ္းရန္အတြက္ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံ ဒိုမာၿမိဳ႕သို႔ ဧၿပီ ၁၈ ရက္တြင္ ဓာတုလက္နက္ေရးရာ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ား ေရာက္လာၾကလိမ့္မည္ဟု ႐ုရွားအစိုးရအရာရွိမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အေမရိကန္ကမူ တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္ပြားသည့္ေနရာ၌ သက္ေသမ်ားကို ႐ုရွားက စြက္ဖက္ျပင္ဆင္ထားႏွင့္မည္ကို စိုးရိမ္ေၾကာင္း ေျပာေနသည္။

ဆီးရီးယားသို႔ အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္၊ ၿဗိတိန္တို႔၏ ေလေၾကာင္းမွ ဒံုးက်ည္ျဖင့္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဧၿပီ ၁၆ ရက္တြင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ႐ုရွားအၾကား၌ အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ႐ုရွားကမူ ဒိုမာၿမိဳ႕မွ စံုစမ္းမႈမ်ားကို အဟန္႔အတား လုပ္ေနသည္ဟု ၎တို႔အေပၚ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားသည္ ေျဗာင္က်သည့္ အလိမ္အညာ တစ္ခုဟုဆိုကာ ပယ္ခ်ထားသည္။

မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ ပါ၀င္ေသာ လူကိုးဦးပါ အဖြဲ႕သည္ ဒမတ္စကတ္သို႔ေရာက္ေနၿပီဟု ဓာတုလက္နက္ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕အစည္း (OPCW) ၏ အေထြေထြဒါ႐ိုက္တာ အာမတ္အူဇမ္ကူက ေျပာၾကားသည္။ သို႔ေသာ္ ဆီးရီးယားႏွင့္ ႐ုရွားအစိုးရအရာရွိမ်ားက လံုျခံဳေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို လုပ္ေနသည္ဟုဆိုသျဖင့္ OPCW စံုစမ္းသူမ်ားသည္ ထိုေနရာသို႔ မေရာက္ႏိုင္ေသးဘဲ ျဖစ္ေနသည္ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

႐ုရွားမွ ေရဒီယိုသတၱိၾကြ၊ ဇီ၀ႏွင့္ ဓာတုကာကြယ္ေရးယူနစ္၏ အႀကီးအကဲျဖစ္သူ အီေဂါကီရီေလာ့ဗ္ကမူ ထိုေနရာမွလမ္းမ်ား သည္ မိုင္းရွင္းလင္းမႈမ်ား မလုပ္ရေသးဘဲ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးမ်ားက စစ္ေဆး စမ္းသပ္ရဦးမည္ဟု ဧၿပီ ၁၇ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ဧၿပီ ၁၈ ရက္မွာ OPCW က ကြၽမ္းက်င္သူေတြ လာေရာက္ေရးအတြက္ စီစဥ္ထားပါတယ္” ဟု ၎က သည္ဟိဂ္ရိွ ႐ုရွားသံ႐ံုး၌ ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

OPCW မွ အေမရိကန္သံအမတ္ကန္ ၀ပ္ကမူ ႐ုရွားတို႔သည္ ထိုေနရာသို႔ေရာက္ရွိသြားၿပီးျဖစ္ကာ OPCW စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမစ္ရွင္၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ပ်က္ျပားေစရန္ အေျပာင္းအလဲမ်ား လုပ္ထားၿပီး ျဖစ္ဖြယ္ရွိသည္ဟု ေျပာေနသည္။ ႐ုရွားအစိုးရကမူ ထိုစြပ္စြဲခ်က္ကို ပယ္ခ်ထားသည္။

ၿဗိတိန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ထရီဆာေမႏွင့္ ျပင္သစ္သမၼတအီမန္ႏ်ဴရယ္မက္ခရြန္တို႔မွာမူ အေမရိကန္ႏွင့္အတူ ဆီးရီးယားေလေၾကာင္း တိုက္ခိုက္မႈတြင္ပါခဲ့သျဖင့္ ေမ ၁၆ ရက္က ၎တို႔၏ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား၏ ေဒါသထြက္ျခင္းကို ခံေနရသည္။ တိုက္ခိုက္မႈအေပၚ ျပည္တြင္းမွ ေထာက္ခံမႈနည္းပါးေနေသာ္လည္း ထရီဆာေမက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္တစ္ဦးအေနႏွင့္ ထိုကဲ့သို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားခ်ရန္ တာ၀န္ရွိသည္ဟုေျပာခဲ့ၿပီး မက္ခရြန္ကမူ ထိုသို႔ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျခင္းသည္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒထဲရိွ ၎၏ အာဏာမ်ားမွ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထိုစဥ္ ဧၿပီ ၁၇ ရက္က ႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္းရွိ ဟြမ္စ္ၿမိဳ႕၌ ေလတပ္က ဒံုးက်ည္မ်ားကို ပစ္ခ်ခဲ့ရသည္ဟု ဆီးရီးယားအစိုးရမီဒီယာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထိုတိုက္ခိုက္မႈမ်ားသည္ အစိုးရ၏ ေလတပ္အေျခစိုက္စခန္းမ်ားကို ဦးတည္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ ထိုတိုက္ခိုက္မႈကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း ၀န္ခံသူမရွိေသာ္လည္း ပင္တဂြန္ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဟီသာဘာ့က ထိုေနရာတြင္ အေမရိကန္ႏွင့္ ညြန္႔ေပါင္းတို႔က စစ္ဆင္ေရးလုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္းမရွိဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref: AFP

ဆီးရီးယားတြင္ ဓာတုလက္နက္တုိက္ခုိက္မႈအတြက္ OPCW က အေရးအေပၚ အစည္းအေ၀း က်င္းပ

အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္တို႔၏ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ခံခဲ့ရေသာ ဒမတ္စကတ္ေျမာက္ပိုင္းမွ သိပၸံေလ့လာေရးႏွင့္ သုေတသနဌာနအား ဧၿပီ ၁၄ ရက္ႏွင့္ ၁၅ ရက္အတြင္းက ႐ိုက္ကူးထားသည့္ ၿဂိဳဟ္တု ဓာတ္ပံု (Photo: AFP)

ဆီးရီးယားတြင္ ဓာတုအဆိပ္ျဖင့္ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္တုိ႔က ေလေၾကာင္းတုိက္ခုိက္မႈမ်ားျဖင့္ အေရးယူခဲ့ၿပီးေနာက္ ကမၻာ့ဓာတုလက္နက္ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ႕ (OPCW) က ဧၿပီ ၁၆ ရက္တြင္ အေရးေပၚ အစည္းအေ၀း က်င္းပခဲ့သည္။

ဒမတ္စကတ္ၿမိဳ႕အနီးရွိ ဒုိမာၿမိဳ႕တြင္ ဓာတုလက္နက္ျဖင့္ တုိက္ခုိက္ခဲ့ဖြယ္ရွိသည့္အတြက္ အေမရိကန္ဦးေဆာင္ေသာ အေနာက္အင္အားႀကီးမ်ားက ဆီးရီးယားရွိ ဓာတုလက္နက္ႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာေနရာမ်ားကုိ ဧၿပီ ၁၄ ရက္တြင္ ေလေၾကာင္းမွ တုိက္ခုိက္ခဲ့သည္။

ဒုိမာၿမိဳ႕တြင္ အဆိပ္လက္နက္ျဖင့္ တုိက္ခုိက္ခဲ့မႈအား OPCW က စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ ေဆာင္ရြက္ရန္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကုိ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း ဧၿပီ ၁၆ ရက္တြင္ ႐ုရွားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိ႔ျပင္ ဆီးရီးယားရွိ ေနရာသုံးေနရာကုိ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္တုိ႔ တုိက္ခုိက္မႈသည္ OPCW ၏ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရမႈကုိ ထိပါးေစႏုိင္ေၾကာင္း ႐ုရွားက ႐ႈတ္ခ်ခဲ့သည္။ လူ ၄၀ ေသဆုံးေစခဲ့သည္ဟုဆုိေသာ ဒုိမာတုိက္ခုိက္မႈကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ OPCW က တံခါးပိတ္ အစည္းအေ၀းပြဲ စတင္ခဲ့ၿပီး ၿဗိတိန္၊ ႐ုရွား၊ ျပင္သစ္ သံအမတ္ႀကီးမ်ားသည္ သည္ဟိဂ္ရွိ OPCW ႐ုံးခ်ဳပ္သုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၾကသည္။

အဖြဲ႕၀င္ ၁၉၂ ႏုိင္ငံပါ၀င္ေသာ OPCW ၏ အမႈေဆာင္ေကာင္စီ အစည္းအေ၀းကုိ ၄၁ ႏုိင္ငံျဖင့္ က်င္းပမည္ျဖစ္ၿပီး ဥကၠ႒ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သံအမတ္ႀကီး ရွိတ္မုိဟာမက္ဘီလားက ဦးေဆာင္မည္ျဖစ္သည္။ ဧၿပီ ၇ ရက္ ဒုိမာတုိက္ခုိက္မႈကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္အတြက္ OPCW ၏ စုံစမ္းေရးအဖြဲ႕သည္လည္း ဆီးရီးယားသုိ႔ ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္သည္။

ေျမျပင္တြင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ အေမရိကန္ဦးေဆာင္ေသာ စစ္ေရးတုံ႔ျပန္မႈက ဆက္လက္ပဲ့တင္႐ုိက္ေနခဲ့သည္။ ဆီးရီးယားတြင္ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား ဆက္လက္ရွိေနရန္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ကုိ စည္း႐ုံးထားေၾကာင္း ျပင္သစ္သမၼတ မက္ခရြန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း နာရီအနည္းငယ္အၾကာတြင္ အိမ္ျဖဴေတာ္က ဆီးရီးယားရွိ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား အျမန္ဆုံးအိမ္ျပန္ၾကေစလုိေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည္။ အသက္ ၄၀ အရြယ္ အလယ္အလတ္၀ါဒီ မက္ခရြန္က ႐ုပ္သံအင္တာဗ်ဴးတြင္ ဘာရွားအယ္အာဆတ္၏ အစုိးရအား စစ္ေၾကညာထားျခင္း မဟုတ္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ျပင္သစ္သမၼတတစ္ဦးအေနျဖင့္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ စစ္ေရးအရ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မႈသည္ အရပ္သားမ်ားကုိ ဓာတုလက္နက္ အသုံးျပဳမႈအား အျပစ္မေပးဘဲေနမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း အခ်က္ျပရန္အတြက္ လုိအပ္သည္ဟု မက္ခရြန္က အခုိင္အမာဆုိခဲ့သည္။

အေမရိကန္ဦးေဆာင္ေသာ ယင္းတုိက္ခုိက္မႈမ်ားသည္ ဆီးရီးယား၏ ခုနစ္ၾကာ စစ္ပြဲစတင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပုိင္း အာဆတ္အစုိးရကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာက အႀကီးဆုံး တုိက္ခုိက္မႈတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထုိတုိက္ခုိက္မႈက ဆီးရီးယားအစုိးရ၏ ထိပ္တန္းမဟာမိတ္ျဖစ္ေသာ ႐ုရွားအစုိးရႏွင့္ ထိပ္တုိက္ေတြ႕မႈ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ႐ုရွားသမၼတ ဗလာဒီမာပူတင္က ယခုတုိက္ခုိက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ကေသာင္းကနင္းျဖစ္ရပ္မ်ား ေပၚေပါက္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပူတင္က သတိေပးထားသည္။ ၀ါရွင္တန္ကလည္း စစ္ေရးတုိက္ခုိက္မႈမ်ား ထပ္မံေဆာင္ရြက္မႈထက္ စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားထားသည္။

ဆီးရီးယား၏ ဓာတုလက္နက္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားအတြက္ သက္ေသရွိထားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အေနာက္အင္အားႀကီးႏုိင္ငံမ်ားက ေျပာၾကားထားၿပီး ႀကိဳတင္လက္ဦးမႈရယူ စုံစမ္းမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ထားေသာေၾကာင့္ OPCW ၏ စုံစမ္းစစ္ေဆးသူမ်ားသည္ ခက္ခဲေသာ တာ၀န္ကုိ ထမ္းေဆာင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ႐ုရွားစစ္ရဲမ်ားႏွင့္ ဆီးရီးယားတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားက ၿပီးခဲ့သည့္သီတင္းပတ္တြင္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ ဧရိယာအတြင္းရွိ ဓာတုလက္နက္ တုိက္ခုိက္မႈဆုိင္ရာေနရာ၌ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ဖယ္ရွားထားၿပီးလည္း ျဖစ္ႏုိင္သည္။ ဆီးရီးယားအစုိးရ၏ ဓာတုလက္နက္မ်ားကုိ ဖယ္ရွားၿပီးျဖစ္သည္ဟု OPCW က ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ဆီးရီးယားေျမာက္ပုိင္းရွိ ခန္ရွိတ္ဟန္ၿမိဳ႕တြင္ ဆာရင္းဓာတ္ေငြ႕ အသုံးျပဳတုိက္ခုိက္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေနာက္ပုိင္းတြင္ OPCW က အတည္ျပဳထားသည္။

အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္တုိ႔က ဒုံးျဖင့္ တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ နာရီအနည္းငယ္အၾကာတြင္ ဆီးရီးယားစစ္တပ္က သူပုန္တုိ႔၏ အဓိကေျခကုပ္ျဖစ္ေသာ အေရွ႕ဂုိတာကုိ ႏွစ္လၾကာထုိးစစ္ၿပီးေနာက္ အလုံးစုံျပန္လည္ သိမ္းယူႏုိင္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည္။

Ref: AFP

အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္ႏွင့္ ျပင္သစ္တို႔က ဆီးရီးယားကို ေလေၾကာင္းမွတိုက္ခိုက္

ေျမျပင္မွေဝဟင္ပစ္ဒံုးေၾကာင့္လင္းသြားေသာဒမတ္စကတ္ေကာင္းကင္ (Photo : AP)

ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္က လူဒါဇင္ခ်ီ ေသဆံုးေစခဲ့သည့္ ဓာတုလက္နက္ တိုက္ခိုက္မွဳကို တု႔ံျပန္သည့္ အေနျဖင့္ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္တို႔က ဧၿပီ ၁၄ ရက္ အေစာပိုင္းတြင္ ဆီးရီးယားကို ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္လာခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ဆီးရီးယားကို စစ္ေရးအရ အေရးယူ တိုက္ခိုက္မည္ဟု ဧၿပီ ၁၃ ရက္ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ အိမ္ျဖဴေတာ္မွ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆီးရီးယားစစ္ပြဲတြင္ အေနာက္ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံမ်ားက အႀကီးမားဆံုး စြက္ဖက္မွဳကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ဆီးရီးယား၏ ဓာတုလက္နက္ျဖင့္ တုိက္ခုိက္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္ဟု ယူဆရသည့္ ကေလးငယ္အခ်ဳိ႕အား ေတြ႕ရစဥ္ (Photo : AFP)

ဆီးရီးယားသမၼတ ဘာရွားအယ္ အာဆတ္အစိုးရသည္ ဓာတုလက္နက္မ်ား အသံုးျပဳမွဳကို မရပ္တန္႔ပါက လက္တု႔ံျပန္ရန္ ျပင္ဆင္ထားေၾကာင္း ထရန္႔က ေျပာၾကားထားခဲ့ၿပီး သူေျပာသည့္အတိုင္း ဒမတ္စကတ္တြင္ ေပါက္ကြဲမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဆီးရီးယားတြင္ သံသယျဖစ္ဖြယ္ ဓာတုလက္နက္ျဖင့္တုိက္ခုိက္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့အၿပီး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တံု႔ျပန္မည္ဟု ထရန္႔ ကတိျပဳ

ဧၿပီ ၉ ရက္က ၀ါရွင္တန္ရွိ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းအေ၀းခန္းမတြင္ ဆီးရီးယားအေရး ေဆြးေႏြးပြဲ၌ သမၼတ ထရန္႔ (ယာ-ဒုတိယေျမာက္) ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ ပဋိပကၡတြင္ သံသယျဖစ္ဖြယ္ ဓာတုလက္နက္မ်ားျဖင့္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာ ေနာက္ဆံုးတုိက္ခုိက္မႈအား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တံု႔ျပန္သြားမည္ဟု ကတိျပဳခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္ သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔က ဆီးရီးယားသမၼတ ဘာရွားအယ္အာဆတ္အစိုးရအား စစ္ေရးျဖင့္ အေရးယူႏိုင္ေျခကို ဧၿပီ ၁၀ ရက္တြင္ဆံုး ျဖတ္သြားမည္ ျဖစ္သည္။

ဆီးရီးယားတြင္ ဓာတုလက္နက္ျဖင့္ တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းအား စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ အေမရိကန္ႏွင့္႐ုရွားတုိ႔က အဆုိျပဳခ်က္မ်ား အၿပိဳင္အဆိုင္တင္သြင္းခဲ့မႈကိုလံုျခံဳ ေရးေကာင္စီက ဧၿပီ ၁၀ ရက္တြင္ မဲခဲြဆံုးျဖတ္ရန္ စီစဥ္ထားစဥ္ ၿဗိတိန္ႏွင့္ျပင္သစ္တုိ႔၏ ေထာက္ပံ့မႈရထားေသာ အေမရိကန္က ကုလသမဂၢ၏ေထာက္ခံမႈ ရသည္ျဖစ္ေစ၊ မရသည္ျဖစ္ေစ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္သြားရန္  အသင့္ရွိေနဟု သတိေပးခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ၏ အေရးေပၚေဆြးေႏြးပဲြ၌ ၀ါရွင္တန္ႏွင့္ ေမာ္စကိုတုိ႔သည္ သေဘာထားအႀကီးအက်ယ္ ကဲြလဲြခဲ့ၾကၿပီး အေမရိကန္က စစ္ေရးျဖင့္အေရးႏုိင္ေျခသည္ အလြန္႔အလြန္ အႏၲရာယ္ႀကီးမားေၾကာင္း ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ႐ုရွားသံအမတ္ႀကီး ဗက္ဆီလီနီဘင္ဇီယာက သတိေပးခဲ့သည္။ ဆီးရီးယားၿမိဳ႕ေတာ္ ဒမတ္စကတ္အနီး သူပုန္မ်ားထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ ဒိုမာၿမိဳ႕တြင္ ဧၿပီ ၇ ရက္ကအဆိပ္သင့္ ကလိုရင္း ဓာတ္ေငြ႕ျဖင့္ တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ကယ္ဆယ္ေရးမ်ားက ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ထုိတိုက္ခုိက္မႈ က်ဴးလြန္သူမ်ားအား ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႕ တစ္ဖဲြ႕ကို ဖဲြ႕စည္းရန္အေမရိကန္က ကုလသမဂၢအား ေတာင္းဆိုခဲ့မႈကို နီဘင္ဇီယာက ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

ဆီးရီးယားတြင္ ဓာတုလက္နက္မ်ားျဖင့္ တုိက္ခုိက္မႈအား စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႕ဖဲြ႕ရန္ ေတာင္းဆိုထားသည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းအား ကုလသမဂၢ၌ မဲခဲြရန္အတြက္ အေမရိကန္က တြန္းအားေပးေနေၾကာင္း သံတမန္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ဆံုးျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ထုိတုိက္ခုိက္မႈအတြက္ ပူတင္က တာ၀န္ခံႏိုင္သလားဟု ထရန္႔က အေစာပုိင္းတြင္ ေမးျမန္းခဲ့ၿပီး “လူတုိင္းက ျပန္ၿပီးေပးဆပ္ရမယ္။ သူေရာပဲ။ အားလံုးက ေပးဆပ္ရမယ္” ဟု ထရန္႔က သတိေပးခဲ့သည္။ ထရန္႔သည္ ျပင္သစ္ သမၼတအီမန္ႏ်ဴ ရယ္မက္ခရြန္ႏွင့္ ႏွစ္ရက္အတြင္း ဒုတိယအႀကိမ္ ဖုန္းျဖင့္ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး ဓာတုလက္နက္မ်ားအား ပိတ္ပင္မႈကို ခ်ဳိးေဖာက္သည့္ ထုိတုိက္ခုိက္မႈသစ္မ်ားအား အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာမွ ျပတ္ျပတ္သားသား တံု႔ျပန္မႈကို လိုလားေၾကာင္း ၎တုိ႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့ၾကသည္။

တစ္ခ်ိန္က အင္အားေကာင္းခဲ့သည့္ အေရွ႕ဂိုတာတြင္ သူပုန္မ်ားက ေနာက္ဆံုးထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာနယ္ေျမ၌ အဆိပ္ဓာတ္ေငြ႕ျဖင့္ တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရမႈေၾကာင့္ လူ ၄၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ရသည္ဟု ဒိုမာရွိ ကယ္ဆယ္ေရးမ်ားႏွင့္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

ထိုတုိက္ခုိက္မႈေနာက္ကြယ္တြင္ အာဆတ္အစုိးရက ပါ၀င္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း အေထာက္အထားမ်ား ထြက္ေပၚလာပါက ျပန္လည္လက္တံု႔ျပန္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပင္သစ္ကလည္း သတိေပးခဲ့သည္။ ဆီးရီးယားအစိုးရ၏ ဗံုးၾကဲတုိက္ခုိက္မႈမ်ားကို သီတင္းပတ္မ်ားစြာ ၾကံဳခဲ့ရသည့္ ထုိေဒသသို႔ ၀င္ေရာက္မႈ ကန္႔သတ္ခံခဲ့ရျခင္းေၾကာင့္ ထိုထုတ္ျပန္မႈမ်ားကို ေအအက္ဖ္ပီက လြတ္လပ္စြာ အတည္မျပဳႏိုင္ေသးေပ။

Ref ; AFP

အေမရိကန္ႏွင့္ ျပင္သစ္တုိ႔၏ သတိေပးမႈထြက္ေပၚခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆီးရီးယားေလတပ္စခန္းတစ္ခု ဒံုးျဖင့္ တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရ

ဧၿပီ ၇ ရက္က ဆီးရီးယားရိွ ဦးထုပ္ျဖဴအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ဓာတ္ပံုတြင္ သံသယျဖစ္ဖြယ္အဆိပ္ေငြ႕ျဖင့္ တုိက္ခိုက္မႈအၿပီး ကေလးတစ္ဦးအား ခ်ီလာသည့္ ကယ္ဆယ္ေရးသမားတစ္ဦးကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AP)

ဆီးရီးယားၿမိဳ႕ေတာ္ ဒမတ္စကတ္အနီး သူပုန္မ်ားထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ ေဒသတစ္ခုတြင္ ဓာတုလက္နက္မ်ားျဖင့္ ထိတ္လန္႔ဖြယ္ တုိက္ခိုက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ အျပင္းအထန္ တံု႔ျပန္သြားမည္ဟု အေမရိကန္ႏွင့္ ျပင္သစ္တုိ႔က သတိေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆီးရီးယားစစ္ဘက္ ေလဆိပ္တစ္ခုသည္ ဒံုးမ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္တုိက္ခိုက္ခံခဲ့ရေၾကာင္း ဆီးရီးယားအစိုးရ ပုိင္သတင္းေအဂ်င္စီဆာနာက ဧၿပီ ၉ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ဒိုမာၿမိဳ႕တြင္ အဆိပ္ဓာတ္ေငြ႕ျဖင့္ တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း သတင္းထြက္ေပၚခဲ့ ၿပီးေနာက္ ကုလသမဂၢက ဧၿပီ ၉ ရက္တြင္ အစည္းအေ၀းမက်င္းပီ နာရီပိုင္းအလို၌ ဆီးရီးယားအလယ္ပိုင္း ဟြမ္းျပည္နယ္ရွိ T- 4 ဟုလည္း လူသိမ်ားသည့္ တီယက္စ္ေလတပ္ စခန္းတုိက္ခိုက္ခံခဲ့ရမႈတြင္ တာ၀န္မရွိဟု အေမရိကန္က ျငင္းဆိုထားသည္။ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ ျပင္သစ္သမၼတ အီမန္ႏ်ဴရယ္မက္ခရြန္တုိ႔က ဖုန္းဆက္ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး လူဒါဇင္မ်ားစြာ ေသဆံုးခဲ့ရေသာ သံသယျဖစ္ဖြယ္ ဓာတုလက္နက္မ်ားျဖင့္ တိုက္ခိုက္မႈအား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ႏွင့္ ပူးတဲြတံု႔ျပန္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကတိျပဳခဲ့ၾကသည္ဟု အိမ္ျဖဴေတာ္က ဧၿပီ ၈ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနမႈတြင္ ဆီးရီးယားသမၼတ ဘာရွားအယ္အာဆတ္အစိုးရက တာ၀န္ခံရမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၎တုိ႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆီးရီးယားတြင္ ဓာတုလက္နက္မ်ားျဖင့္ အေၾကာင္းမဲ့ တုိက္ခုိက္မႈတြင္ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ကေလးမ်ားအပါအ၀င္ လူအမ်ားအျပား ေသဆံုးခဲ့ရေၾကာင္း ထရန္႔က အေစာပိုင္းတြင္ Twitter ၌ ေရးသားခဲ့သည္။ တိရစၦာန္ အာဆတ္အား ေထာက္ခံမႈအတြက္ သမၼတပူတင္၊ ႐ုရွားႏွင့္ အီရန္တုိ႔တြင္ တာ၀န္ရွိေၾကာင္း၊ တန္ဖိုးႀကီးႀကီး ေပးဆပ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ထရန္႔က ေရးသားခဲ့သည္။

တီယက္စ္ေလဆိပ္အား ဒံုးအမ်ားအျပားထိမွန္ခဲ့ေၾကာင္း ဆာနာက ဧၿပီ ၉ ရက္ အေစာပုိင္းတြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ထိုတိုက္ခုိက္မႈအတြင္း ေသဆံုးႏွင့္ ဒဏ္ရာရသူအမ်ားအျပားရွိခဲ့ေၾကာင္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ တီယက္စ္ေလဆိပ္အား ဒံုးျဖင့္ပစ္ခတ္မႈသည္ အေမရိကန္၏တုိက္ခုိက္မႈဟု သံသယရွိေၾကာင္း ဆာနာက ကနဦးတြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္း၌ အေမရိကန္ကို ရည္ညႊန္းမႈအားလံုးကို ႐ုပ္သိမ္းခဲ့သည္။

ထိုပစ္ခတ္မႈမ်ားအတြင္း ဆီးရီးယားအစိုးရ၏ မဟာမိတ္မ်ားျဖစ္သည့္ အီရန္တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားအပါအ၀င္ တုိက္ခုိက္ေရးသမား ၁၄ ဦး ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း ဆီးရီးယားလူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္သည့္အဖဲြ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ျပင္သစ္ကလည္း ယင္းကဲ့သုိ႔ ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္ခဲ့ျခင္းမရွိေၾကာင္း ျပင္သစ္စစ္ဘက္ေျပာခြင့္ရပုဂိၢဳလ္ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ပက္ထရစ္စေတဂ်ာက ျငင္းဆိုခဲ့သည္။

ဆီးရီးယားရွိ သူပုန္မ်ားထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာေဒသမ်ားတြင္ ပထမဆံုးတံု႔ျပန္ေျဖရွင္း ၾကသူမ်ားျဖစ္သည့္ ရွာေဖြကယ္ဆယ္ေရးအဖဲြ႕ Syria’ White Helmet က သူပုန္မ်ားက ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ လက္က်န္နယ္ေျမ ဒိုမာတြင္ အဆိပ္သင့္ေသာ ကလိုရင္းဓာတ္ေငြ႕မ်ားျဖင့္ တုိက္ခိုက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ဧၿပီ ၇ ရက္ေႏွာင္းပုိင္း၌ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီတြင္ ဓာတုလက္နက္ျဖင့္ တုိက္ခိုက္မႈအား တံု႔ျပန္ရန္ အေမရိကန္တပ္မ်ားက ဆီးရီးယားအစိုးရ၏ Shayrat ေလတပ္စခန္းကို ခ႐ုဇ္ဒံုးက်ည္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္ခဲ့သည္။

Ref ; AFP

စစ္ဒဏ္ေၾကာင့္ ပ်က္စီးေနသည့္ ဂိုတာထဲသို႔ အကူအညီေပးေရးယာဥ္တန္း ၀င္ေရာက္လာ

မတ္ ၉ ရက္က အေရွ႕ဂိုတာရွိ ဒိုမာၿမိဳ႕တြင္ ဆီးရီးယားၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕၏ အကူအညီမ်ား တင္ေဆာင္ထားသည့္ ထရပ္ကားတစ္စီးကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

ဆီးရီးယားစစ္တပ္သည္ မတ္ ၁၀ ရက္က သူပုန္တို႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာအေရွ႕ဘက္ ဂိုတာေဒသထဲတြင္ စစ္ဆင္ေရးမ်ား ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းမတိုင္မီ တစ္ရက္ကပင္ အကူအညီေပးေရး ယာဥ္တန္းတစ္ခုသည္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္ေနသည့္ၾကားမွ ဆာေလာင္မြတ္သိပ္ေနေသာ အေရွ႕ပိုင္းဂိုတာထဲရွိ ေဒသခံမ်ားအတြက္ စားနပ္ရိကၡာမ်ား ေ၀ငွေပးခဲ့ေသးသည္။

ၿမိဳ႕ေတာ္ဒမတ္စကတ္အနီးမွ သူပုန္တို႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္ေသာ ေနာက္ဆံုးေနရာျဖစ္သည့္ အေရွ႕ပိုင္းဂိုတာကို ျပန္လည္သိမ္းပိုက္ရန္ ဆီးရီးယားအစိုးရတပ္မ်ားသည္ ႐ုရွားတပ္မ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၈ ရက္ကတည္းက စတင္ထိုးစစ္ဆင္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစၿပီး ေသဆံုးခဲ့သည့္ အရပ္သားဦးေရမွာ ၉၅၀ ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး အစိုးရတပ္မ်ားကလည္း ထိုေဒသ၏ ထက္၀က္ေက်ာ္ကို ျပန္လည္သိမ္းႏိုင္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

တိုက္ခိုက္ေရးသမား ၁၃ ဦးႏွင့္၎တို႔၏ မိသားစု၀င္မ်ားကို သယ္ေဆာင္လာေသာ ဘတ္စ္ကားတစ္စီးသည္ အယ္၀ါဖီဒန္ စစ္ေဆးေရးဂိတ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ဂိုတာထဲမွ ထြက္သြားသည္ကို ဆီးရီးယားအစိုးရ႐ုပ္သံမွ ျပသခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ထိုတိုက္ခိုက္ေရး သမားမ်ားသည္ မည္သည့္အဖြဲ႕အစည္းမွ ျဖစ္သည္ကိုမူ မေဖာ္ျပခဲ့ေပ။

ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ အျခားကမၻာ့ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားအၿပီး၌ ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ စီစဥ္မႈအရ HTS  တိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းရွိ အုိင္ဒလစ္ျပည္နယ္သို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၾသဇာႀကီး အစၥလာမၼစ္အဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ ဂ်ာရစ္အယ္ -အစၥလာမ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ “ဂ်ာရစ္အယ္-အစၥလာမ္ရဲ႕ ေထာင္ေတြထဲမွာရွိတဲ့ HTS  တိုက္ခိုက္ေရးသမားေတြထဲက ပထမအသုတ္ကို လႊတ္ေပးဖို႔ သေဘာတူထားပါတယ္” ဟု ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ဂိုတာထဲတြင္ ဂ်ာရစ္အယ္-အစၥလာမ္ အစရွိသည့္ အစၥလာမၼစ္အဖြဲ႕မ်ားအျပင္ အယ္ေကးဒါမ်ားႏွင့္ အမ်ားအားျဖင့္ ဆက္ႏႊယ္မႈရွိေသာ HTS မွ ဂ်ီဟတ္မ်ားလည္း ရွိၾကသည္။

အရပ္သားမ်ားမွာမူ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား၏ဒဏ္ကို ဆက္လက္ခံေနရဆဲျဖစ္ၿပီး မတ္ ၉ ရက္က ဂ်ီစရန္ေဒသ၌ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ လူေျခာက္ဦးထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့ရသည္ဟု ဆီးရီးယား လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္သည့္ အဖြဲ႕က ဆိုသည္။ ထိုစဥ္ ရိကၡာထုပ္ ၂၄၀၀ ကို သယ္ေဆာင္လာေသာ ထရပ္ကား ၁၃ စီးသည္ အေရွ႕ဘက္ဂိုတာေဒသထဲသို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၾကသည္ဟု အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္အဓိကၿမိဳ႕ ဒိုမာအနီးတြင္ ပစ္ခတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ အကူအညီေပးေရးယာဥ္တန္းအတြက္ အႏၲရာယ္ရွိေနသည္ဟု သိရသည္။

သတင္းေထာက္တစ္ဦး၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ ဒိုမာၿမိဳ႕တြင္ စစ္ေလယာဥ္မ်ား က ဗံုးၾကဲေနၿပီး ရဟတ္ယာဥ္မ်ားက ေ၀ဟင္၌ ၀ဲေနၾကစဥ္ အကူအညီမ်ားကို ေ၀ငွခဲ့ရသည္ဟု သိရသည္။

ဂိုတာထဲမွ ဟမ္မူရီယာၿမိဳ႕တြင္မူ လူဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာသည္ ေသြးေခ်ာင္းစီးထိုးစစ္မ်ားကို ရပ္တန္႔ရန္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည္ဟု သိရသည္။ ထိုၿမိဳ႕မွ အရပ္သားညႇိႏႈိင္းသူ တစ္ဦးသည္ ထိုေဒသအားတိုက္ခိုက္မႈ ရပ္ဆိုင္းရန္ အစိုးရႏွင့္ ေဆြးေႏြးလိုေနသည္ဟု သိရသည္။

Ref ; AFP

ဖြတ္ဖြတ္ေၾကေနေသာ ဂူတာထဲသို႔ ဆီးရီးယားအစိုးရတပ္မ်ား ခ်ီတက္၀င္ေရာက္လာ

မတ္ ၃ ရက္တြင္ အေရွ႕ပိုင္းဂူတာ၌ အစိုးရ၏ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈအၿပီးတြင္ ယာယီေဆး႐ံုတစ္႐ံုတြင္ ေဆးကုသမႈခံယူေနသည့္ ကေလးတစ္ဦးကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo -AFP)

သူပုန္တို႔ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ အေရွ႕ပိုင္း ဂူတာေဒသမွ နယ္ေျမတို႔ကို ဆီးရီးယား အစိုးရတပ္ဖြဲ႕မ်ားသည္ မတ္ ၃ ရက္တြင္ သိမ္းပိုက္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။ အရပ္သား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ အေရးေပၚအကူအညီမ်ားရရွိရန္ ေစာင့္ဆိုင္းေနၾကသည့္ ၀န္းရံပိတ္ဆို႔ခံထားရေသာ အေရွ႕ပိုင္း ဂူတာထဲတြင္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားမွာ ပိုမိုျပင္းထန္လာလ်က္ရွိသည္။

ခုနစ္ႏွစ္ၾကာ ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ပြဲအတြင္းမွ အျခားစစ္မ်က္ႏွာတစ္ခုျဖစ္ေသာ ကာ့ဒ္တို႔ေနထိုင္ရာ အာဖရင္ေဒသတြင္မူ တူရကီစစ္တပ္၏ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ဆီးရီးယားအစုိးရလိုလားသည့္ တပ္ဖြဲ႕၀င္ ၃၆ ဦး ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

႐ုရွားက ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားသည့္ ဆီးရီးယားအစိုးရတပ္မ်ားသည္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၈ ရက္ကတည္းက အေရွ႕ပိုင္း ဂူတာစစ္ဆင္ေရးကို စတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းအခ်ိန္မွစၿပီး ေသဆံုးခဲ့သည့္ အရပ္သား ၆၄၀ ေက်ာ္ရွိၿပီ ျဖစ္သည္။ အေရွ႕ပိုင္းဂူတာသည္ ဆီးရီးယား၏ လက္နက္ကိုင္အတိုက္အခံတို႔ ေနာက္ဆံုးထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္သည့္ ေနရာတစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။

အေရွ႕ဘက္ ဂူတာတြင္ ဆီးရီးယားစစ္တပ္သည္ ေလေၾကာင္း ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ၿပီးခဲ့သည့္ရက္မ်ားအတြင္းက ေျမျပင္စစ္ဆင္ ေရးကိုပါ အရွိန္ျမႇင့္လာခဲ့ၾကသည္။ လက္ရွိတြင္ ဆီးရီးယားအစိုးရသည္ အေရွ႕ပိုင္း ဂိုတာေဒသထဲမွ နယ္ေျမ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဆီးရီးယားလူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္သည့္အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အစိုးရတပ္မ်ားသည္ မတ္ ၁ ရက္ကတည္းက အေရွ႕ပိုင္း ဂူတာထဲသို႔ ခ်ီတက္လာျခင္းျဖစ္ၿပီး ေဒသ၏ အေရွ႕ပိုင္း၊ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္းမွ နယ္ေျမမ်ားအျပင္ ေလတပ္အေျခစိုက္ စခန္းႏွစ္ခုကိုလည္း သိမ္းႏိုင္ခဲ့ၿပီဟု ၿဗိတိန္ အေျခစိုက္ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

“အၾကမ္းဖက္သမားေတြဟာ မၾကာမီမွာ ႐ႈံးနိမ့္ျခင္းရဲ႕အရသာကို ခံစားရေတာ့မွာပါ” ဟု ဆီးရီးယား ဒုတိယႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေအမန္ဆြန္ဆင္က ဆိုသည္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကစ၍ အစိုးရတပ္၏ ၀န္းရံပိတ္ဆို႔မႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ အေရွ႕ပိုင္း ဂူတာထဲမွ အရပ္သား ၄၀၀,၀၀၀ ခန္႔သည္ ယခုစစ္ဆင္ေရးမတိုင္မီကတည္းက စားနပ္ရိကၡာ၊ ေဆး၀ါးျပတ္လပ္မႈႏွင့္ ဆိုးဆိုးရြားရြား ရင္ဆိုင္ေနရျခင္း ျဖစ္သည္။

 

တူရကီ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ား

ဆီးရီးယားႏိုင္ငံ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းတြင္မူ တူရကီစစ္တပ္ႏွင့္ မဟာမိတ္တိုက္ခိုက္ေရးသမားတို႔၏ ကာဒ့္ႏွိမ္နင္းေရးစစ္ဆင္ေရးမွာ သီတင္းေျခာက္ပတ္ ေက်ာ္လာၿပီျဖစ္သည္။ အေမရိကန္တို႔၏ မဟာမိတ္ျဖစ္ေသာ ကာ့ဒ္ျပည္သူ႔စစ္တို႔ကို လက္ရွိတြင္ ဆီးရီးယား အစိုးရလိုလားသည့္ တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားက ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးေနသည္။

မတ္ ၃ ရက္က အာဖရင္ေဒသသို႔ တူရကီ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈအတြင္း ကာ့ဒ္တို႔ႏွင့္အတူ တိုက္ပြဲ၀င္ေနသည့္ အစိုးရသစၥာခံ တိုက္ခိုက္ေရးသမား ၃၆ ဦးထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ တူရကီတို႔သည္ ဆီးရီးယားအစိုးရ သစၥာခံတိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ား၏ စခန္းမ်ားကို ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္ခဲ့သည္ဟု ကာ့ဒ္ဦးေဆာင္ေသာ ဆီးရီးယားဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး (SDF) က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ထိုတိုက္ခိုက္မႈသည္ ၄၈ နာရီၾကာကာလအတြင္း အစိုးရသစၥာခံတပ္မ်ားကို ပစ္မွတ္ထားသည့္ တတိယအႀကိမ္ တိုက္ခိုက္မႈလည္း ျဖစ္သည္။ တူရကီ၏ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ မတ္ ၁ ရက္ႏွင့္ ၂ ရက္တို႔ကလည္း အစိုးရသစၥာခံတပ္ဖြဲ႕၀င္ ၁၈ ဦးခန္႔ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီး ျဖစ္သည္။

ကာ့ဒ္ျပည္သူ႔ကာကြယ္ေရးယူနစ္ (YPG) က ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ အာဖရင္ေဒသသို႔ တူရကီဦးေဆာင္သည့္ ဆီးရီးယားတိုက္ခိုက္ေရးသမားမ်ား၏ ထိုးစစ္သည္ ဇန္န၀ါရီ ၂၀ ရက္ကတည္းက စတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ တစ္လအၾကာတြင္ ကာ့ဒ္မ်ားကိုကူညီရန္ အစိုးရသစၥာခံတပ္မ်ား ေရာက္လာခဲ့ၾကသည္။

Ref ; AFP

ဆီးရီးယားရွိ ဂိုတာတြင္ ယာယီအပစ္အခတ္ ရပ္စဲမႈရွိေသာ္လည္း အရပ္သားမ်ားက ထြက္ခြာရန္ ျငင္းဆန္ေန

ဆီးရီးယား သူပုန္ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ အေရွ႕ဂိုတာတြင္ ေရာ့ကတ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ မီးေလာင္ေနမႈကို ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၈ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ဆီးရီးယားရွိ သူပုန္မ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ အေရွ႕ဂိုတာေဒသတြင္ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ အကူအညီေပးမႈ၌ ေႏွာင့္ေႏွးမႈၾကံဳရမႈအတြက္ သူပုန္မ်ားႏွင့္ ေမာ္စကိုတို႔က အျပန္အလွန္ အျပစ္တင္ေနၾကခ်ိန္တြင္ ယင္းေဒသမွ အရပ္သားမ်ား ေဘးကင္းစြာ ထြက္ခြာႏိုင္ေရးအတြက္ ႐ုရွားက ကမ္းလွမ္းထားေသာ္လည္း ေဒသခံမ်ားသည္ ထြက္ခြာရန္ ျငင္းဆန္ေနဆဲျဖစ္သည္။

အေရွ႕ဂိုတာတြင္ အစိုးရ၏ ေလေၾကာင္း တိုက္ခိုက္မႈမ်ားႏွင့္ အေျမာက္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ၁၀ ရက္အတြင္း အရပ္သား ၆၀၀ နီးပါး ေသဆံုးခဲ့ရၿပီးေနာက္ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ားအား ရပ္ဆိုင္းႏုိင္ရန္အတြက္ ေန႔စဥ္ ငါးနာရီၾကာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္ အစီအစဥ္ကို ေမာ္စကိုက ေၾကညာခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ လူဦးေရ ၄၀၀,၀၀၀ ခန္႔ ေနထိုင္ၿပီး တိုက္ခိုက္မႈ အႀကီးအက်ယ္ ၾကံဳေနရေသာ အေရွ႕ဂိုတာမွ ေဒသခံတစ္ဦးကမွ် အစိုးရက ေထာက္ပံ့ထားသည့္ ဘတ္စ္ကားမ်ားဆီသို႔ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၈ ရက္ ေႏွာင္းပိုင္းအထိ လာေရာက္ျခင္းမရွိေသးေပ။

ေမြးရပ္ေျမသို႔ ျပန္သြားလိုသူ အားလံုးအတြက္ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ စႀကၤံမ်ား ဖြင့္လွစ္ထားေသာ္လည္း ဒုတိယေျမာက္ေန႔အထိ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမွ် ေရႊ႕ေျပာင္းေပးမည့္ ဘတ္စ္ကားမ်ားရွိရာသုိ႔ လာေရာက္ျခင္းမရွိေသးေၾကာင္း အရပ္သားမ်ားအား ေရႊ႕ေျပာင္းေပးမည့္ ၀ါဖီဒီးစစ္ ေဆးေရးဂိတ္၌ ေစာင့္ၾကပ္ေနေသာ စစ္ဘက္တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အေရွ႕ဂိုတာတြင္ ေန႔စဥ္အပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆ ရက္က တိုက္တြန္းခဲ့သည့္ ဆီးရီးယားအစိုးရ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ႐ုရွားက အရပ္သားမ်ားေဘးကင္းစြာ ထြက္ခြာႏုိင္ေရးအတြက္ အာမခံေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယင္းေတာင္းဆိုမႈသည္ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီက မဲခြဲ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည့္ အျပည့္အ၀ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲရန္ ေတာင္းဆိုခ်က္ကိုမူ မျပည့္မီေသာ္လည္း ယင္းေဒသတြင္ ေနထိုင္သူမ်ားကမူ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား အခိုက္အတန္႔ ရပ္ဆုိင္းမႈအတြက္ ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကသည္။

႐ုရွား၏ ေန႔စဥ္ ယာယီအပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္ သေဘာတူညီခ်က္ ရွိထားေသာ္လည္း ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၄ ရက္တြင္ ကုလသမဂၢက ေတာင္းဆိုခဲ့သည့္ ရက္ ၃၀ ၾကာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲရန္ သေဘာတူညီခ်က္ကို သက္ဆုိင္သည့္ဘက္အားလံုးက အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကရန္ တိုက္တြန္းေၾကာင္းႏွင့္ အကူအညီေပးေရးပစၥည္းမ်ား တင္ေဆာင္ထားသည့္ ထရပ္ကား ၄၀ ခန္႔သည္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ရပ္ဆိုင္းမည့္အခ်ိန္ကို ေစာင့္ဆိုင္းေနေၾကာင္း ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယာယီအပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈကာလအတြင္း သေဘာတူညီခ်က္သည္ သက္ေရာက္မႈရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၈ ရက္က ယင္းအပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈ မတိုင္မီႏွင့္ အၿပီးတြင္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ အရပ္သား ကိုးဦး ေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ ဆီးရီးယား လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၇ ရက္က ပထမဆံုး ငါးနာရီၾကာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈ ေက်ာ္လြန္သြားခ်ိန္တြင္ အစိုးရ၏ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ လူႏွစ္ဦး ေသဆံုးခဲ့ရေၾကာင္း ယင္းအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အေရွ႕ဂိုတာရွိ အစၥလာမၼစ္ႏွင့္ ဂ်ီဟတ္အဖြဲ႕မ်ားသည္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ စႀကၤံမ်ားကို ဗံုးၾကဲမႈ ဆက္လက္ျပဳလုပ္ၿပီး လူသားဒုိင္းမ်ားျဖင့္ အသံုးခ်ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနကာ ယာယီ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ ပ်က္ျပားေစရန္ ႀကိဳးပမ္းေနေၾကာင္း ဆီးရီးယားအစိုးရက စြပ္စြဲခဲ့သည္။

Ref: AFP

ဂူတာ၌ ေသဆံုးသူ ၅၀၀ ေက်ာ္လာစဥ္ ကုလသမဂၢက ဆီးရီးယား၌ အပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္ ေတာင္းဆို

ဆီးရီးယား အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအတြက္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၄ ရက္က လံုျခံဳေရးေကာင္စီ အစည္းအေ၀းတြင္ အေမရိကန္သံတမန္ နီကီဟာေလ (ယာ)က တ႐ုတ္သံတမန္ မာေက်ာင္းရႊီအား စကားေျပာေနသည္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

ဆီးရီးယားႏိုင္ငံထဲ၌ ရက္ ၃၀ ၾကာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီက ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၅ ရက္တြင္ တညီတညြတ္တည္း ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ဆီးရီးယားအစိုးရ၏ ခုနစ္ရက္ၾကာ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အရပ္သားေသဆံုးမႈ ၅၀၀ ေက်ာ္လာၿပီျဖစ္သည့္ အေရွ႕ပိုင္းဂူတာတြင္မူ ဗံုးၾကဲမႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနဆဲ ျဖစ္သည္။

ဂူတာထဲသို႔ လူသားခ်င္းစာနာေသာ အကူအညီမ်ားပို႔ေဆာင္ႏိုင္ေရး၊ ဒဏ္ရာရသူမ်ားကို ေဘးလြတ္ရာသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေရးမ်ားအတြက္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေပးရန္ အဆိုျပဳခ်က္တစ္ခုကို ႐ုရွား၏ ေထာက္ခံမႈရရွိၿပီး လံုျခံဳေရးေကာင္စီ၌ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသေဘာတူညီခ်က္ထဲ၌ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားကို ေႏွာင့္ေႏွးျခင္းမရွိဘဲ ရပ္ဆိုင္းလိုက္ရန္သာ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ ရပ္ဆိုင္းရမည္ကို အတိအက် မေဖာ္ျပထားေပ။

လံုျခံဳေရးေကာင္စီ၌ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ႐ုရွားေလတပ္က ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေပးထားသည့္ ဆီးရီးယား စစ္ေလယာဥ္မ်ားသည္ အေရွ႕ဘက္ဂူတာထဲရွိ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕သို႔ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈမ်ား ထပ္မံျပဳလုပ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း ဆီးရီးယားလူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္သည့္အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဂူတာတြင္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၈ ရက္က စတင္ခဲ့သည့္ ဆီးရီးယားအစိုးရ၏ ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္မႈအတြင္း ေသဆံုးသူဦးေရ ၅၁၉ ဦးရွိခဲ့ၿပီး ယင္းတို႔အနက္ ၁၂၇ ဦးထက္မနည္းမွာ ကေလးမ်ားျဖစ္ၾကသည္။

လံုျခံဳေရးေကာင္စီတြင္ မဲခြဲၿပီးေနာက္ ျပင္သစ္သမၼတ အီမန္ႏ်ဴယယ္မက္ခရြန္ႏွင့္ ဂ်ာမနီ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အင္ဂ်လာမာကယ္တို႔သည္ လာမည့္ရက္မ်ားအတြင္း အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈ အသက္၀င္ႏိုင္ေစရန္ တြန္းအားေပးေရးအတြက္ ႐ုရွားသမၼတ ဗလာဒီမာပူတင္အား ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၅ ရက္တြင္ ဖုန္းဆက္၍ ေျပာၾကမည္ဟု သိရသည္။

 

အခ်ိန္ဆြဲခံေနရေသာ ညႇိႏႈိင္းမႈမ်ား

ဆီးရီးယား အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအတြက္ မဲခြဲဆံုးျဖတ္မႈကို မူလက ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၂ ရက္ကတည္းက လုပ္ေဆာင္ရန္ စီစဥ္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုအဆိုျပဳခ်က္မွာ ႐ုရွား၏ဗီတိုအာဏာျဖင့္ ပယ္ခ်ျခင္းမခံရေစရန္အတြက္ သံတမန္မ်ားသည္ ခက္ခဲေသာ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားထဲတြင္ ပိတ္မိေနခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ “ေကာင္စီက ႐ုရွားကိုေစာင့္ေနရတဲ့ မိနစ္တိုင္းမွာ လူသားေတြရဲ႕ ဒုကၡခံစားရမႈေတြ တိုးသထက္တိုးလာပါတယ္” ဟု အေမရိကန္ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢသံတမန္ နီကီဟာေလက မဲခြဲဆံုးျဖတ္ၿပီးေနာက္ ႐ုရွားကို ျပစ္တင္ခဲ့သည္။

“သူတို႔ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈေတြကို အခ်ိန္ဆြဲေနခ်ိန္မွာ အာဆတ္ စစ္ေလယာဥ္ေတြရဲ႕ ဗံုးေတြဟာ ဆက္လက္ၾကဲခ်ေနတာျဖစ္တယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့သံုးရက္ကသာ အခုလို အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ သားသမီးေတြဆံုး႐ႈံးခဲ့ရတဲ့ မိခင္ေတြ ဘယ္ေလာက္ေလ်ာ့နည္းသြားလိုက္မလဲ” ဟု ဟာေလက ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ႐ုရွားသံတမန္ ဗစ္စလီနီဘန္ဇီယာကမူ ထိုစြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို ပယ္ခ်ကာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိေသာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈတစ္ခု ေပၚေပါက္လာေစရန္အတြက္ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းမႈမ်ားလို အပ္သည္ဟု ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။

ယခုကဲ့သို႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္ေတာင္း ဆိုရာ၌ ႐ုရွား၏ သေဘာတူညီခ်က္ရရွိရန္အတြက္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈကို ၇၂ နာရီအတြင္း စတင္ရမည္ဆိုေသာအခ်က္ကို ဖယ္လိုက္ရၿပီး ေႏွာင့္ေႏွးမႈမရွိေစရဆိုသည့္ စကားလံုးျဖင့္ အစားထိုးခဲ့ရသည္။ ထို႔ျပင္ အကူအညီပို႔ေဆာင္မႈမ်ား၊ ကယ္ဆယ္ေရးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ‘ခ်က္ခ်င္း’ လုပ္ေဆာင္ရန္ဆိုသည့္ အသံုးအႏႈန္းကိုလည္း ခ်န္ထားခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။

႐ုရွားသို႔ လိုက္ေလ်ာခဲ့ရသည့္ ေနာက္တစ္ခ်က္မွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးထဲတြင္ IS ၊ အယ္ေကးဒါးႏွင့္ ၎တို႔ႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ အဖြဲ႕မ်ား မပါ၀င္သည့္အေၾကာင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဆီးရီးယားအစိုးရသည္ အီဒလစ္ရွိ အယ္ေကးဒါးႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ ဂ်ီဟတ္မ်ားကို တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ဆက္လက္ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

Ref ; AFP

ဆီးရီးယားသူပုန္မ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ အေရွ႕ဂိုအူတာတြင္ ေျခာက္ရက္ေျမာက္ တုိက္ခုိက္ခံခဲ့ရၿပီး အရပ္သား ၄၀ နီးပါး ထပ္မံေသဆံုး

အေရွ႕ဂိုအူတာတြင္ ဆီးရီးယားအစိုးရ၏ ေလေၾကာင္းတုိ္က္ခုိက္မႈအၿပီး မီးခိုးလုံးမ်ားထြက္ေနမႈအား ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၃ ရက္က ေတြ႕ရစဥ္ (Photo- AP)

ဆီးရီးယားသူပုန္မ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ အေရွ႕ဂိုအူတာတြင္ အစုလိုက္အျပံဳလုိက္ ေသဆံုးေစခဲ့ေသာ အင္အားသံုးတုိက္ခုိက္မႈမ်ားအား ရပ္ဆုိင္းေစရန္အတြက္ ကုလသမဂၢ၌ သေဘာတူညီခ်က္ရရွိႏုိင္ရန္ ကမၻာ့အင္အားႀကီးႏိုင္ငံမ်ားအၾကား ခက္ခက္ခဲခဲညိႇႏိႈင္းေနရစဥ္ အေရွ႕ဂုိအူတာတြင္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၃ ရက္၌ ေျခာက္ရက္ဆက္တုိက္ အစိုးရ၏ေလေၾကာင္းတုိက္ခုိက္မႈႏွင့္ အေျမာက္မ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ အရပ္သား ၃၈ ဦး ထပ္မံေသဆံုးခဲ့ရသည္။

ခုနစ္ႏွစ္ၾကာျမင့္လာၿပီျဖစ္ေသာ ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ပဋိပကၡတြင္ လူေသဆံုးမႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္ရပ္တစ္ခုျဖစ္သည့္ အေရွ႕ဂိုအူတာ၌ သီတင္းပတ္တစ္ပတ္နီးပါးၾကာ တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရမႈမ်ားေၾကာင့္ ကေလး ၁၀၀ ေက်ာ္ အပါအ၀င္ အရပ္သား ၄၆၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီး ျဖစ္သည္။

အေရွ႕ဂိုအူတာတြင္ ရက္ ၃၀ ၾကာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္ ေတာင္းဆိုမႈကို ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ၌ မဲခဲြဆံုးျဖတ္ရန္ စီစဥ္ထားမႈသည္ ေႏွာင့္ေႏွးခဲ့ၿပီး လံုျခံဳေရး ေကာင္စီအလွည့္က်ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ကူ၀ိတ္သံအမတ္ႀကီး မန္ဆာအယ္အိုတိုင္ဘီက ၎တုိ႔သည္ ဆီးရီးယား၏ အဓိကမဟာမိတ္ ႐ုရွားႏွင့္ သေဘာတူညီခ်က္ရရွိရန္ အလြန္အမင္း နီးကပ္ေနၿပီဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ရက္ ၃၀ ၾကာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈပါ၀င္သည့္ အဆိုျပဳထားေသာ ျဖည့္စြက္ခ်က္မ်ားပါ၀င္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းကို ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၄ ရက္ တြင္ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ရန္ စီစဥ္ထားသည္။ ႐ုရွားသည္ မဟာမိတ္ဆီးရီးယားအား ပစ္မွတ္ထားေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္း ၁၁ ခုအထိကို လံုျခံဳေရးေကာင္စီတြင္ ဗီတုိအာဏာျဖင့္ ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ ဆီးရီးယားတြင္ ဓာတုလက္နက္မ်ားျဖင့္ တုိက္ခိုက္မႈမ်ားအား ကုလသမဂၢဦးေဆာင္၍ စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းကို ႐ုရွားက ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္ ပယ္ခ်ထားသည္။

အေခ်အတင္ ျငင္းခံုမႈျဖစ္ေပၚေနစဥ္ အေမရိကန္သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔က ဆီးရီးယားအစုိးရ၊ ၎တို႔အား ေထာက္ပံ့သည့္ ႐ုရွားႏွင့္အီရန္တို႔၏ လုပ္ရပ္မ်ားသည္ ရွက္ဖြယ္ေကာင္းေၾကာင္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။

အေရွ႕ဂိုအူတာတြင္ ဆီးရီးယားအစုိးရ ႏွင့္ ၎၏ မဟာမိတ္တပ္မ်ားက တုိက္ခုိက္မႈမ်ားအား အရွိန္ျမႇင့္ခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၈ ရက္ေနာက္ပိုင္း ေလေၾကာင္းမွဗံုးႀကဲ တုိက္ခုိက္မႈမ်ား အဆက္မျပတ္ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၃ ရက္တြင္ ဆီးရီးယားအစိုးရႏွင့္ ႐ုရွားမဟာမိတ္မ်ား၏ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ကေလး ၁၁ ဦးအပါအ၀င္ အရပ္သား ၃၈ ဦးထက္ မနည္းေသဆံုးခဲ့ေၾကာင္း ဆီးရီးယား လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္သည့္အဖဲြ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ယင္းအတြက္ေၾကာင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၈ ရက္ေနာက္ပုိင္း အေရွ႕ဂိုအူတာတြင္ တုိက္ခိုက္ခံခဲ့ရမႈမ်ားေၾကာင့္ ကေလး ၁၀၈ ဦးအပါအ၀င္ ေသဆံုးသူအရပ္သား စုစုေပါင္း ၄၆၈ ဦးအထိ ျမင့္တက္လာခဲ့ေၾကာင္း ယင္းအဖဲြ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဆီးရီးယားသူပုန္မ်ားကလည္း ၿမိဳ႕ေတာ္ ဒမတ္စကတ္ထဲသို႔ ျပန္လည္ပစ္ခတ္ခဲ့ၿပီး ေဆး႐ံုတစ္႐ံုကို ထိမွန္ခဲ့ေၾကာင္း အစိုးရသတင္းေအဂ်င္စီ ဆာနာက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

Ref ; AFP