အစုိးရ လက္က်န္သက္တမ္း တစ္၀က္မွာ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အလားအလာ ဘယ္လုိရွိလာမလဲ

မဂၤလာဒံုၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေနထုိင္ၾကသူအခ်ဳိ႕ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းက ေတြ႕ရစဥ္ (႐ႈိင္းလင္းေအာင္)

NLD အစိုးရသစ္ စတင္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁ ရက္ကျဖစ္ၿပီး အခုအခ်ိန္မွာ အစိုးရသက္တမ္းတစ္၀က္ ကာလကို ေရာက္ရွိလာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သက္တမ္းတစ္၀က္ ကာလအတြင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးက႑မွာ တိုးတက္လာသလား၊ က်ဆင္းတဲ့ဘက္မွာ ရွိေနသလားဆိုတာ သံုးသပ္ၿပီး က်န္ေနတဲ့ သက္တမ္းတစ္၀က္မွာ စီးပြားေရးက႑အတြက္ အလားအလာေကာင္းေတြကို ဘယ္လိုေဖာ္ေဆာင္ ေပးမလဲဆိုတာ လုပ္ငန္းရွင္ေတြေရာ ျပည္သူမ်ားကပါ စိတ္၀င္စားေနၾကပါတယ္။

အစိုးရဘက္ တာ၀န္ရွိသူေတြ ဆီကေတာ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရး တိုးတက္ေနပါတယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုသံေတြ ၾကားရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြက စီးပြားေရး လုပ္ရကိုင္ရ ခက္ခဲေနၿပီး ၿပိဳလဲမသြားေအာင္ မနည္း႐ုန္းကန္ေနရတယ္လို႔ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကတည္းက ေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ လက္ရိွအခိ်န္မွာလည္း  ျမန္မာ့စီးပြားေရး အနာဂတ္အတြက္ မွန္းဆရခက္ၿပီး ထိလြယ္ရွလြယ္ ျဖစ္ေနဆဲလို႔ ဆိုပါတယ္။

လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေပၚ မီွခိုေနရတဲ့ အလုပ္သမားထု၊ မိသားစုမ်ားနဲ႔ ျပည္သူအမ်ားစုကေတာ့ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းေအာက္ ေရာက္ေနၾကၿပီး ၀င္ေငြထြက္ေငြ မမွ်တမႈနဲ႔ စား၀တ္ေနေရးအတြက္ လံုးပန္းေနရတယ္ဆိုတဲ့ အသံေတြက ပိုၿပီးက်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ထြက္ေပၚေနခဲ့ပါတယ္။

အစီရင္ခံစာမ်ားကေျပာတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျခအေန

၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး အေျခအေနမွာ အဆိုးရြားဆံုး က်ဆင္းေနတယ္လို႔ Myanmar Business Sentiment Survey အတြက္ စစ္တမ္းေကာက္ယူစဥ္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ အမ်ားစုက ေျပာၾကားခဲ့ၾကတယ္လို႔ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ကုန္သည္စက္မႈအသင္းမွာ က်င္းပတဲ့ B2B Insights Forum မွာ တင္ျပခဲ့တဲ့ စာတမ္းအရ သိရပါတယ္။ အဆို ပါစစ္တမ္းက ျမန္မာနိုင္ငံရိွ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားရဲ႕ လက္ရိွအေျခအေနမ်ားကို ဆန္းစစ္ေလ့လာ ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ စစ္တမ္းအရ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ႏွင့္၂၀၁၇ ခုႏွစ္တို႔တြင္  ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ သုေတသန ရလဒ္မ်ားနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက ယခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အဆိုးရြားဆံုး က်ဆင္းလ်က္ ရိွေနတာကို ေတြ႕ရေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္မွ စတင္ၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား စတင္က်ဆင္းလာခဲ့တယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာ့ေငြေၾကး (က်ပ္) သည္ အႀကီးမားဆံုး ျပႆနာတစ္ရပ္ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“စစ္တမ္းအရ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ စီးပြားေရးအေျခအေနဟာ မေကာင္းဘူး။ တစ္ရာမွာ တစ္ေယာက္ပဲ ေကာင္းႏိုင္တယ္။ ဒါကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေျပာေပးပါ။ ျမန္မာက်ပ္ေငြဟာ အႀကီးမားဆံုး ျပႆနာ ျဖစ္ေနပါတယ္” ဟု အဆိုပါ စစ္တမ္းအား တင္ျပခဲ့တဲ့ MMRD Co.,Ltd မွ Chairman ဦးမိုးေက်ာ္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ကမၻာ့ဘဏ္ကေတာ့  ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏႈန္းဟာ လာမယ့္သံုးႏွစ္အတြင္း ေလ်ာ့က်ေနမယ္လို႔ ေအာက္တုိဘာ လဆန္းပိုင္းက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဒီလိုခန္႔မွန္းမႈကို ေအာက္တိုဘာ ၄ ရက္တြင္ ကမၻာ့ဘဏ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သံုးႏွစ္တာအတြင္း စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏႈန္း ေလ်ာ့က်ႏုိင္ဖြယ္ ရွိတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏႈန္း ေလ်ာ့က်မႈမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံနည္းတူ ကေမၻာဒီးယား၊ လာအို၊ မြန္ဂိုလီးယားႏုိင္ငံမ်ားလည္း ပါ၀င္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏႈန္းဟာ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ခုႏွစ္မွာ ၀ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့က်သြားၿပီး ၆ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ယင္းထုတ္ျပန္ခ်က္က အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေဒသတြင္းရွိ ႏုိင္ငံမ်ားရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ေဖာ္ျပထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေရွ႕အာရွပစိဖိတ္ေဒသရဲ႕ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏႈန္းအား ၆ ဒသမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းဟု ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ယင္းခန္႔မွန္းခ်က္ဟာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ခန္႔မွန္းခ်က္နဲ႔ ေနာက္ဆံုးထုတ္ေ၀ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာတြင္ ခန္႔မွန္းထားခ်က္ ၆ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းေအာက္ ေလ်ာ့နည္းလာေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရၿပီး ေရွ႕တြင္လည္း မေရရာမႈမ်ားနဲ႔ ပိုမိုရင္ဆုိင္ရဖြယ္ရွိေၾကာင္း၊ အဓိက အခ်က္မွာ ကုန္သြယ္ေရး တင္းမာမႈမ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့ျခင္း၊ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အတိုးႏႈန္း ျမင့္မားလာျခင္း၊ ေဒၚလာအားေကာင္းလာျခင္းနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ တုိင္းျပည္အမ်ားစုရဲ႕ ဘ႑ာေရးေစ်းကြက္ မတည္ၿငိမ္မႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့ျခင္းတို႔ေၾကာင့္လို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

လက္ေတြ႕လုပ္ကိုင္ေနသူေတြရဲ႕ စီးပြားေရးအေျခအေန     

လုပ္ငန္းရွင္အမ်ားစုက ၎တို႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ရပ္ဆုိင္းမသြားဖို႔ကိုပဲ အဓိကထား အာ႐ံုစိုက္ ေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ တခ်ဳိ႕လုပ္ငန္းေတြကေတာ့ ၀န္ထမ္းေလွ်ာ့ခ်တာေတြ ျပဳလုပ္ေနရၿပီး တခ်ဳိ႕လုပ္ငန္းေတြကေတာ့ ၀န္ထမ္းမေလွ်ာ့ေသာ္လည္း ၀န္ထမ္းမ်ားရဲ႕ အခက္အခဲကို နားလည္ေပမယ့္ လစာတိုးမေပးႏုိင္တဲ့အတြက္ မ်က္ႏွာပူေနရတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

“အက်ပ္အတည္းက အခုမွ မဟုတ္ဘူး။ အရင္ကတည္းက ျဖစ္ေနတာ၊ အားလံုးသိတဲ့အတိုင္းပဲ” ဟု ေရႊလင္ပန္းစက္မႈဇုန္ စီမံခန္႔ခဲြမႈေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဦးေအးေသာင္းက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“လက္ရိွဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ။ သီအိုရီပိုင္းေတာ့ အရမ္းမွန္တယ္၊ လက္ေတြ႕ပိုင္းမွာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ အေျခအေနက အားလံုးျမင္တဲ့အတိုင္းပဲ။ လႈပ္လႈပ္ေလး ျဖစ္ေနတယ္။ ဘယ္အခိ်န္မွာထၿပီး ေပါက္ကဲြလာမလဲ မသိဘူး။ အခုစီးပြားေရး သမားေတြ ညည္းေနၾကၿပီ။ စီးပြားေရးသမား တစ္ေယာက္ရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ လူေသာင္းခ်ီရိွၾကတယ္။ သူ႔လုပ္ငန္းတစ္ခု ရပ္သြားရင္ ဒီလူေတြ ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲ။ စီးပြားေရးသမားဆိုတာ အျမတ္အစြန္းရဖို႔လုပ္တာ မွန္ေပမဲ့လည္း သူအေၾကာက္ဆံုးက အလုပ္ရပ္တာ အေၾကာက္ဆံုးပဲ။ ႐ံႈးတာျမတ္တာကို မေၾကာက္ဘူး။ အလုပ္ရပ္တာကို ေၾကာက္တယ္” ဟု ဦးေအးေသာင္းက ဆိုပါတယ္။

“အဓိက,က ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြတက္တယ္။ ၀င္ေငြက တိုးမလာဘူး။ အဘက္ဘက္က ကုန္က်စရိတ္ တက္ေနတယ္။ ၀င္ေငြနဲ႔ထြက္ေငြ မမွ်ေတာ့ဘူး။ မိသားစု လူကုန္အလုပ္လုပ္ေနလို႔ ထမင္းနပ္မွန္တာ” ဟု ေတာင္ဒဂံုစက္မႈဇုန္တြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနသူ တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ယင္းသို႔ေသာ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေကာင္းမြန္လာေစရန္ လူတိုင္းေမွ်ာ္လင့္ ေနၾကပါတယ္။ သူေဌးေတြက ေမွ်ာ္လင့္ေနသလို ပညာရွင္ေတြ၊ ျပည္သူအားလံုးကလည္း ေမွ်ာ္လင့္ေနပါတယ္။ ဒီၾကားထဲကပဲ လုပ္ငန္းအမ်ားစု ၿပိဳက်သြားမလား စိုးရိမ္ေနပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ေဆးၿမီးတိုေလးနဲ႔ လုပ္ေနရတဲ့ အေျခအေနမွာ လုပ္ငန္းေတြက ICU အထဲေရာက္ေနၿပီ။ ဒီ  ICU ထဲ ေရာက္ေနတဲ့သူက ေသမလား ရွင္မလားကို ဘာေဆးထိုးမလဲ။ အေရးႀကီးေနတဲ့ အခိ်န္မွာ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း လုပ္လို႔မရေတာ့ဘူး။ ေဆးျပင္းထိုးသင့္ရင္ ထိုးရမယ္။ လႊတ္ေပးသင့္ရင္ လႊတ္ေပးရမယ္။ လႊတ္ေပးလိုက္လို႔ တိုင္းျပည္ပ်က္သြားမွာလား။ ဘာမွမကုဘဲ အေသခံမလား။ ဒီႏွစ္လမ္းကို ေရြးရေတာ့မယ္” ဟု ဦးေအးေသာင္းက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

လက္ရိွျဖစ္ေပၚေနတဲ့့ စီးပြားေရး အေျခအေနကို ျပည္သူအမ်ားစု သိရိွခံစား ေနၾကရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဘာေၾကာင့္ မသိရိွသနည္းဟု ဦးေအးေသာင္းက ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ၿပီး ယင္းအေျခအေနအေပၚ အားမလိုအားမရ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“သူေဌးကေတာ့ ေတာင့္ခံႏိုင္သေလာက္သူေတာင့္ခံမယ္။ မရတဲ့အဆံုး တစ္ခြန္းတည္းပဲ။ စက္႐ံုပိတ္လိုက္ေတာ့။ လုပ္ငန္းေတြ ရပ္လိုက္ေတာ့ဆိုရင္ ဘာျဖစ္ကုန္မလဲ။ ေနာက္ဆက္တဲြမွာ ေတာ္ေတာ္ဂယက္ႀကီးပါတယ္” ဟု ေရႊလင္ပန္းစက္မႈဇုန္ စီမံခန္႔ခဲြမႈေကာ္မတီဥကၠ႒ ဦးေအးေသာင္းက ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

လက္ရွိအေျခအေနမွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြဟာ အေရာင္းအ၀ယ္ ေႏွးေကြးမႈကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရင္ဆုိင္ရၿပီး အက်ဳိးဆက္အေနျဖင့္ လုပ္ငန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လုပ္ငန္းေလွ်ာ့ခ်လိုက္ရတဲ့ အေျခအေနေတြလည္း ရွိတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ငန္းေတြမွာလည္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ပါဦးမယ္ဆိုတဲ့ ယူဆခ်က္ေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ငန္းေတြမွာ ေမွ်ာ္လင့္သေလာက္ ၀င္ေရာက္မလာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေတြရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ဆံုး႐ႈံးႏုိင္ေျခနည္းတယ္။ အျမတ္ရႏုိင္ေျခ မ်ားတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနေတြကို လုပ္ငန္းရွင္ေတြက  ေစာင့္ၾကည့္ေနျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္လန္းဆန္းလာဖို႔ဟာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္နံွသူေတြ အလံုးအရင္းနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေစ်းကြက္ထဲ ၀င္ေရာက္လာဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမခင္ဗ်။ အဲဒီလို ၀င္ေရာက္လာဖို႔ အခ်က္မ်ားစြာ ေလ့လာေတြ႕ရိွတဲ့ အထဲက အခ်က္ႏွစ္ခုကို ရွာေဖြေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ တင္ျပအပ္ပါတယ္။ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ဘဏ္ေခ်းေငြ အတိုးႏႈန္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘဏ္ေခ်းေငြဟာ ၁၃ က်ပ္ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ လုပ္ငန္းေတြဟာ တြက္ေျခမကိုက္တဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီဟာကို ကိုးရာခိုင္ႏႈန္း သို႔မဟုတ္ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္း။ ယာယီအားျဖင့္ တစ္ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ႏွစ္ေလွ်ာ့ခ်ေပးဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္လို႔ တင္ျပလိုပါတယ္။ ဒုတိယအခ်က္ အေနနဲ႔ အခြန္ႏႈန္းထားမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ လုပ္ငန္းတစ္ခု စတင္ၿပီဆိုလို႔ရိွရင္ အေျခပစၥည္း ၀ယ္ယူရပါတယ္။ ၀ယ္ယူၿပီဆိုတာနဲ႔ အခြန္ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေဆာင္ေနရပါတယ္။ လုပ္ငန္းမစေသးဘူး ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေဆာင္ေနရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအခြန္ကို ငါးရာခိုင္ႏႈန္းကို တစ္ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ႏွစ္ေလွ်ာ့ခ်ေပးဖို႔ တင္ျပပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ တစ္ခုကေတာ့ အေျခပစၥည္းေတြ၀ယ္ရင္ ဘဏ္ေခ်းေငြနဲ႔ကို ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေပးေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခ်းေငြန႔ဲ ၀ယ္တဲ့သူေတြက ၃၀ ရာ ခိုင္ႏႈန္း ေပးေနရတာျဖစ္လို႔ ဒီ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကိုလည္း ကင္းလြတ္ခြင့္ ေပးဖို႔ကိုလည္း တင္ျပလိုပါတယ္” ဟု ၾသဂုတ္ ၂၇ ရက္က ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ေတြ႕ဆံုပြဲမွာ ဦးေမာင္၀ိတ္က တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

ထို႔ျပင္ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ စတင္ပါက ကနဦး ျမႇဳပ္ႏွံေငြ Paid-Up Capital ကို အခြန္ေဆာင္ၿပီးေၾကာင္း တင္ျပေနရၿပီး ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားမွာ တင္ျပရန္ မလိုအပ္ေၾကာင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားနည္းတူ Paid-Up Capital ကို အခြန္ေဆာင္ၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း ျပစရာမလိုေၾကာင္း ျပ႒ာန္းေပးေစ လိုပါတယ္လို႔ ဦးေမာင္၀ိတ္က အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္မ်ားကို အသားေပး တင္ျပခဲ့ၿပီး ထိုသို႔ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္မ်ား ေပးပါက ရင္းႏီွးျမႇဳပ္နံွသူမ်ား အမ်ားအျပား ၀င္ေရာက္လာမယ္လို႔ ဦးေမာင္၀ိတ္က ဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အခြန္ေကာက္ခံမႈမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ ေပးေဆာင္ရျခင္းမွာ ၀င္ေငြရလမ္း မျပႏုိင္သည့္ ေငြမ်ားကိုသာ စည္းၾကပ္မႈမွ လြတ္ကင္းေနေသာ ေငြမ်ားကိုသာ အခြန္ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ ေကာက္ခံေနျခင္းျဖစ္ၿပီး ၀င္ေငြရလမ္းျပႏိုင္သည့္ အခြန္ေဆာင္ထားသည့္ ေငြမ်ားျဖစ္ပါက အခြန္ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ ေပးေဆာင္ရမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု၏ အခြန္အေကာက္ဥပေဒ ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဦးေမာင္၀ိတ္က တင္ျပေတာင္းဆိုတဲ့ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္မ်ားနဲ႔ လုပ္သားေလွ်ာ့ခ်ရမႈမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “ကြၽန္မတုိ႔ စီးပြားေရး အေျခအေနကို ၾကည့္လို႔ရိွရင္ အဘက္ဘက္က ၾကည့္ရပါတယ္။ တစ္ဖက္တည္းက ၾကည့္လို႔မရပါဘူး။ ဥပမာဆိုရင္ တခ်ဳိ႕အလုပ္ေတြမွာ အလုပ္ေတြ မျဖစ္တာေတြေၾကာင့္ အလုပ္သမားေတြကို အလုပ္ကေန ရပ္ဆိုင္းလိုက္တယ္ ဆိုေပမဲ့ ကြၽန္မတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ေနာက္ဆံုးၾကည့္လိုက္တဲ့ Data ေတြအရ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္းက တက္မလာဘူးဆိုတာ သတိျပဳမိပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာေတာ့ အလုပ္သမားေတြကို ရပ္ဆိုင္းေနတယ္ ဆိုေပမဲ့ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ဆက္ၿပီးေတာ့ ၀င္ေနတယ္ ဆိုတာကို သတိျပဳမိဖုိ႔ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကလည္း ဘဏ္တိုးႏႈန္းေပါ့။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြက ဒါေတြကို မဆံုး႐ႈံးခ်င္ဘူး။ မဆံုး႐ံႈးဖို႔ အာမခံခ်က္ ေစာင့္ေနတယ္ ဆိုတာကို ကြၽန္မတစ္ခုေတာ့ ေျပာခ်င္တယ္။ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ဆိုတာ စြန္႔စားရဲရတယ္။ အေအာင္ျမင္ဆံုး စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ဆိုတာ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေအာင္ျမင္မယ္ဆိုမွ ၀င္လာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ တျခားသူေတြမလုပ္ ရဲတဲ့ မလုပ္တတ္တဲ့လုပ္ဖို႔ မစဥ္းစား တာေတြကို စြန္႔စားၿပီးေတာ့ အတိုင္း အတာတစ္ခုရိွလို႔သာ အင္မတန္မွ ေအာင္ျမင္သြားၾကတာပါ။ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ဘယ္သူကမွ အာမခံခ်က္ မေပးႏိုင္ပါဘူး။ ဥပမာ ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ ေဒၚလာေစ်းေပါ့။ ေဒၚလာ ေစ်းဟာ ျပင္ပကမၻာကေန ႐ိုက္ခတ္လာတာ။ ကြၽန္မတို႔က ျပင္ပကမၻာ ကေန ႐ိုက္ခတ္လာတဲ့ စီးပြားေရး အေျခအေနကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားလို႔ မရဘူး။ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း စိတ္ပူစရာ မရိွဘူးဆိုတာေတာ့ ကြၽန္မတို႔က ဘယ္ေတာ့မွ အာမခံခ်က္ေပးလို႔         မရဘူး။ တခ်ဳိ႕ကိစၥေတြကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ လုပ္ေပးႏိုင္တာေတြကို ေသခ်ာစဥ္းစားၿပီးေတာ့ လုပ္ေပး ပါမယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အခြန္အခနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စီးပြားေရးပညာရွင္ ႀကီးမ်ားဟာ အခြန္လြတ္ကင္းမႈေတြ ေပးတာကို သေဘာမတူသူေတြ ရိွပါတယ္။ စီးပြားေရးပညာ႐ႈေထာင့္က ေနၾကည့္ရင္ အခြန္လြတ္ကင္းမႈေတြ မ်ားမ်ားေပးတာဟာ ႏိုင္ငံ့ရဲ႕ စီးပြား ေရးတိုးတက္မႈအတြက္ အက်ဳိးမရိွ ဘူးဆိုၿပီး အၾကံျပဳတဲ့စီးပြားေရး ပညာရွင္ေတြရိွပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ အစိုးရက အဘက္ဘက္ကိုလည္း နား ေထာင္ရပါတယ္။ အဘက္ဘက္ကို လည္းခ်ိန္ဆရပါတယ္။ စီးပြားေရး တစ္ကြက္ကိုလည္း ၾကည့္လို႔မရဘူး။ႏွစ္ကြက္သံုးကြက္ကိုလည္း ၾကည့္ လို႔မရပါဘူး။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ လို အပ္ခ်က္ကို ၾကည့္႐ံုမကဘူး။ ကမၻာ့ ရဲ႕ ေရစီးေၾကာင္းကိုလည္း ၾကည့္ရ ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ကို ေတာ့ အေလးအနက္ထားၿပီး တိုင္ ပင္ေပးပါ့မယ္။ မလုပ္ဘူး။ လုပ္မယ္ ကေတာ့ ဒီမွာေတာ့ဘယ္လိုမွ ျပတ္ျပတ္သားသား အေျဖေပးလို႔ေတာ့ မရေသးပါဘူး” ဟု တံု႔ျပန္ေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။

ႏုတ္ထြက္သြားတဲ့ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္၀င္းေနရာမွာ အစားထိုး ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ၀န္ႀကီးအသစ္ ဦးစိုး၀င္းက က်န္ရွိတဲ့ အစိုးရသက္တမ္းအတြင္း ျမန္မာ့စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မည္သည့္ ကတိကိုမွ် မေပးႏုိင္ေသးတဲ့ အေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ ေလွ်ာ့မတြက္ႏုိင္တဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနေၾကာင္းကို ဇြန္ ၅ ရက္က ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းတြင္ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးသစ္အျဖစ္ က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုၿပီးေနာက္ သတင္းေထာက္မ်ားနဲ႔ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဂ်ီဒီပီ၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း အေျခအေန ေလ့လာျခင္း    

ျမန္မာ့စီးပြားေရး တိုးတက္ေနတယ္။ နႈန္းအားျဖင့္ တိုးတက္ေနတယ္။ အာရွေဒသမွာ ျမန္မာနိုင္ငံဟာ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈ အျမင့္ဆံုးႏိုင္ငံ ျဖစ္တယ္လုိ႔ အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာထားပါတယ္။ ဒီလိုေျပာၾကားခ်က္ကို ေလ့လာၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဂ်ီဒီပီတိုးတက္မႈ၊ ေငြေဖာင္းပြမႈ ေလ်ာ့က်မႈ၊ LDC ဘ၀ကေန လြတ္ေျမာက္ဖို႔ လမ္းစေပၚလာမႈ၊ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြ ေဒၚလာငါးဘီလံ်ေက်ာ္ကေန ေလးဘီလ်ံေလာက္အထိ ေလွ်ာ့ခ်နိုင္မႈ၊ ဆန္တင္ပို႔မႈနဲ႔ အထည္ခ်ဳပ္က႑က ပို႔ကုန္ရေငြျမင့္တက္မႈစတဲ့ က႑ေတြကို ေတြ႕ရမွာ  ျဖစ္ပါတယ္။

အစိုးရသစ္ စတင္တာ၀န္ယူစမွာ ဂီ်ဒီပီတိုးတက္မႈႏႈန္းက ၅ ဒသမ  ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ရိွခဲ့ေပမဲ့ ၂၀၁၇- ၂၀၁၈ ႏွစ္ကုန္ခန္႔မွန္းေျခမွာ ၆ ဒသမ ၈ ျဖစ္လာပါတယ္။ ၂၀၁၈ ေျခာက္လဘ႑ာႏွစ္မွာ ၇ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တိုးလာမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းလာႏိုင္ၿပီး၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာ ႏွစ္မွာ ၇ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တိုးတက္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္က ေျပာသြားပါတယ္။ ကမၻာ့ဘဏ္က ခန္႔မွန္းတာကေတာ့ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္မွာ ဂီ်ဒီပီတိုးတက္မႈႏႈန္းက ၆ ဒသမ ၈ ပဲ ရိွပါတယ္။

အာဆီယံမွာ အဆင္းရဲဆံုး ႏုိင္ငံတစ္ခု၊ လာအိုကိုေတာင္ ေက်ာ္တက္ဖို႔ မျဖစ္နိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုက စီးပြားေရး အရိွန္အဟုန္နဲ႔ တက္ေနတယ္လို႔ ေျပာႏုိင္ဖို႔ဆိုရင္ အနည္းဆံုးေတာ့ ဂီ်ဒီပီဟာ Two Digit မွာ ရိွေနဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

အစိုးရအေနနဲ႔ ႏႈန္းအားျဖင့္ တက္ေနတယ္လို႔ ေျပာႏုိုင္တဲ့ အျခားညႊန္းကိန္းေတြ ရိွေနပါေသးတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ က်ဆင္းၿပီး Two Digit ကေန Single Digit ျဖစ္လာတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈသာက်တယ္ ဆိုေပမဲ့ တြက္ခ်က္ပံု ေျပာင္းလဲထားတာ၊ ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္တဲ့ အမ်ဳိးအမည္ေတြ ထပ္တိုးထားတာ၊ အေျခခံႏွစ္ ေျပာင္းပစ္လိုက္တာနဲ႔ ျပည္သူေတြၾကားမွာ စား၀တ္ေနေရး ပိုပိုၿပီး က်ပ္တည္းလာတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနေတြကို တိုင္းတာမယ္ဆိုရင္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ က်ဆင္းလာလည္း ျပည္သူေတြအတြက္ အက်ဳိးသက္ေရာက္ပါ့မလား စဥ္းစားစရာ ရွိလာပါတယ္။

“စီးပြားေရးတက္တယ္၊ က်တယ္ထက္ ဂ်ီဒီပီမွာေတာ့ နည္းနည္းေလးက်တာေတာ့ အမွန္ပဲ။ ဂ်ီဒီပီရဲ႕ တိုးတက္မႈႏႈန္းနဲ႔ေျပာရင္ မွန္းထားသေလာက္ ထင္သေလာက္ မတက္လာဘူးေပါ့ေလ။  ဒါေပမဲ့ တစ္ဖက္က  စီးပြားေရးဆိုတာ ဂ်ီဒီပီတစ္ခုတည္း ၾကည့္လို႔မရဘူး။ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ သာယာ၀ေျပာမႈေပါ့ဗ်ာ။ လူေနမႈ အဆင့္အတန္းေပါ့။ ဘယ္ေလာက္အထိ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာလဲ ဆိုတာလည္း ၾကည့္ရတယ္။ ဂ်ီဒီပီတစ္ခုတည္းကေတာ့ အေရးမႀကီးဘူး မဟုတ္ဘူး။ အေရးႀကီးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဂ်ီဒီပီတိုးတက္မႈ တစ္ခုတည္းနဲ႔ စီးပြားေရး တစ္ရပ္လံုးကို ေကာင္းျခင္းဆိုးျခင္း တစ္သမတ္တည္း ေျပာလို႔မရဘူးဗ်” ဟု  စီးပြားေရး သုေတသီ တစ္ဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာေအာင္ကိုကိုက သံုးသပ္ေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။

“ဒီႏွစ္ပိုင္းေတြမွာ လွ်ပ္စစ္မီးက မၾကာမၾကာ ျပတ္ေတာက္တဲ့ ျပႆနာ သိပ္မရွိေတာ့ဘူး။ ပ်က္ရင္လည္း ခဏေလးပဲ၊ ျပန္လာတယ္။ ဒါကလည္း လူေနမႈ အဆင့္အတန္းတစ္ခု ျမင့္လာတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဘတ္ဂ်က္ခြဲတဲ့ အခါမွာ ဘာပဲေျပာေျပာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး က႑မွာ ပိုၿပီးသံုးလာတာကို ေတြ႕ရတယ္။ အဲဒါလည္း ေကာင္းတဲ့အခ်က္ပါပဲ။ အရင္တုန္းက ဘ႑ာေရးခြဲတဲ့အခါမွာ လိုအပ္တဲ့ဟာေတြကို ဘ႑ာေရးပိုၿပီး ခြဲလာတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ပို႔ကုန္နဲ႔ သြင္းကုန္မွာ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြ ကြာဟမႈက နည္းနည္းေလး က်ဆင္းလာတယ္။ ဒီႏွစ္ႏွစ္ဆိုတဲ့ ကာလအတြင္းမွာ မထင္မွတ္တဲ့ အရာေတြလည္း အမ်ားႀကီး ျဖစ္သြားတယ္။ ဥပမာ-ရခိုင္ ကိစၥေပါ့။ ရခိုင္ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာမ်က္ႏွာစာမွာ ေ၀ဖန္ခံရ တယ္။ တကယ္ျဖစ္ပ်က္တဲ့အေျခ အေနမွန္ကို မၾကည့္ဘဲနဲ႔ အေျခအ ေနတစ္ခုကိုၾကည့္ၿပီး ေဇာင္းေပးၿပီး ေ၀ဖန္ခံရတယ္။ အဲဒီလိုအေျခအေန ေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ျမန္မာ့စီးပြား ေရးက ဘာပဲေျပာေျပာ ထိခိုက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ဖက္က ျပန္ၾကည့္ရင္ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ ၀ယ္ယူ ႏုိင္စြမ္းအားက အဲဒီေလာက္အထိ မက်ဆင္းသြားဘူး။ ဥပမာ-ေမာ္ ေတာ္ကားအသစ္ ေရာင္းရမႈႏႈန္းက လြန္ခဲ့တဲ့ခုနစ္လထက္စာရင္ ဒီႏွစ္ မွာ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ၁၀၀ ေက်ာ္ တိုးတက္လာတယ္လို႔ ဖတ္ရတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက ဘာပဲေျပာေျပာ လူ ေတြလက္ထဲမွာ အတုိင္းအတာတစ္ ခုအထိ ၀င္ေငြရွိတယ္။  ၀ယ္ယူႏုိင္ ေသးတယ္ေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက ေတာ့ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုးကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး က်ဆင္းသြားတယ္။ ဒီက်ပ္ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းသြားတဲ့ အတြက္ ပို႔ကုန္ေတြတက္လာတယ္။ အထူးသျဖင့္ Garment Sector က တက္လာတယ္လို႔ သိရတယ္။ ဒါေပမယ့္လို႔ ယေန႔ျဖစ္ေနတဲ့ ရခိုင္ကိစၥ၊ မီဒီယာအေပၚမွာ ဖိႏွိပ္တယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုေ၀ဖန္မႈေတြရွိတဲ့ကိစၥ၊ ဒါေတြကလည္း အင္မတန္ အေရးပါတဲ့ ကိစၥေတြျဖစ္တယ္။ ဒီကိစၥေတြကို ႏုိင္ငံေရးဗ်ဴဟာ တစ္ခုအေနနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားၿပီး ဘယ္လိုအေကာင္းဆံုး ေျဖရွင္းမလဲဆိုတာ စဥ္းစားထားဖို႔ လိုတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာေအာင္ကိုကိုက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၾကံဳေနရတဲ့ အဓိကအခက္အခဲမ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၾကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အဓိကျပႆနာေတြက ေျမေစ်းႀကီးျမင့္ျခင္းနဲ႔ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္က ေျမေစ်းႀကီးျမင့္တယ္၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ႀကီးျမင့္တယ္။ ႏွစ္ႏွစ္ခြဲအတြင္းမွာ ေျမေစ်းေတာ္ေတာ္ေလး က်ဆင္းသြားပါတယ္။ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းကလည္း အတန္အသင့္ က်သြားတယ္။ ဒါက တိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈလို႔ ဆိုရမွာပါ။ အဲဒီအတြက္ ဘဏ္တိုးႏႈန္း ႀကီးျမင့္ျခင္းဆိုတဲ့ ျပႆနာကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဘဏ္တိုးႏႈန္း ႀကီးျမင့္ျခင္းဆိုတဲ့ ျပႆနာမွာ ဘဏ္တိုးႏႈန္းကို ေလွ်ာ့သင့္မေလွ်ာ့သင့္ စဥ္းစားသင့္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ အမ်ားပိုင္ Listed ကုမၸဏီက ငါးခုပဲရွိေသးတယ္။ အဲဒီငါးခုကေန ဥပမာ -၁၀ ခု၊ ၁၅ ခုေပါ့။ လာမယ့္ႏွစ္ႏွစ္ ခြဲအတြင္းမွာ လုပ္ႏုိင္မယ္ဆိုရင္ ဘာ ပဲေျပာေျပာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာရွိတဲ့အမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈပမာဏေတြ တိုးတက္လာ မွာေပါ့ေနာ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီကာ လတြင္းမွာ ေျမေစ်းႀကီးျမင့္ျခင္းနဲ႔ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း က်သြားတဲ့အတြက္ ေကာင္းတဲ့အခ်က္လို႔ ေျပာလို႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ ေဒါက္တာေအာင္ကိုကိုက ေျပာပါတယ္။

ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြရဲ႕ အဓိက ျပႆနာက ေျမေစ်းႀကီးတဲ့ျပႆနာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္လွ်ပ္စစ္မီးေပါ့။ အေျခခံအေဆာက္အအံုေတြ အား နည္းတဲ့ျပႆနာကလည္း အဓိက ျပႆနာျဖစ္ပါတယ္။ ႀကိဳးနီစနစ္ ျမင့္မားေနတာေတြက အဓိက ျပႆ နာေတြျဖစ္ခဲ့တယ္။ အဲဒါေတြအကုန္ လံုးကို တျဖည္းျဖည္း ေလွ်ာ့ခ်သြား ႏုိင္မယ္ဆိုရင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကို ဆြဲေဆာင္မႈအားေတြ ပိုေကာင္းလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

လိုအပ္ခ်က္ကေတာ့ ႀကိဳးနီစနစ္က ေတာ္ေတာ္ကို ရွိေနေသး တာပါ။ ၀န္ႀကီးဌာန တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုအၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အားနည္းေနတယ္။ တုိင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရအလိုက္ သြားရမယ့္ စီးပြားေရးမဟာ ဗ်ဴဟာေတြမွာလည္း အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ခရီးသြား လုပ္ငန္းေတြမွာ အားထည့္ေဆာင္ရြက္လာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဓိက က ဆိုက္ေရာက္ဗီဇာ ထုတ္ေပးတာေတြ၊ ခရီးသြားလုပ္ငန္းကို ပိုမိုဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ လုပ္သင့္ပါတယ္။ အဲဒါက လုပ္ငန္းရွင္ေရာ သက္ဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနေတြေရာ ပူးေပါင္းၿပီး ပိုၿပီးဆြဲေဆာင္မႈအားေကာင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုပါတယ္လို႔ ေဒါက္တာေအာင္ကိုကိုက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၉ ကို ေမွ်ာ္ၾကည့္ျခင္း

“လာမယ့္ ႏွစ္ႏွစ္ခြဲ အတြင္းမွာေပါ့။ ၂၀၁၉ အတြင္းမွာေတာ့ နည္းနည္းေလး ပိုေကာင္းလာႏုိင္ပါတယ္။ အခုဆို ဂ်ပန္အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြက ၀င္လာပါလိမ့္မယ္။ အခုဆိုရင္လည္း A6 ေပါ့။ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ လုပ္ကြက္တစ္ခုကို ေတြ႕တယ္။ ဒါေတြကလည္း တုိင္းျပည္စီးပြားေရးအတြက္ အလားအလာ ေကာင္းပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ စီးပြားေရးနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ ဥပေဒေတြ၊ ကုမၸဏီေတြဆိုရင္ အြန္လိုင္းကတစ္ဆင့္ MyCo ေပါ့။ အြန္လုိင္းကတစ္ဆင့္ မွတ္ပံုတင္တာေတြ ပိုမိုလြယ္ကူလာတယ္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဥပေဒ ပိုမိုေကာင္းမြန္လာတယ္။ ဒါေတြကလည္း ေကာင္းတဲ့အခ်က္ေတြပါ” လို႔ ေဒါက္တာေအာင္ကိုကိုက ဆိုပါတယ္။

ဒီလိုအေကာင္းဘက္ကို ေမွ်ာ္လင့္ေပမဲ့လည္း အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ ႀကိဳးနီစနစ္ေတြ၊ ဌာနဆုိင္ရာ ႐ံုးလုပ္ငန္းဆုိင္ရာ ၾကန္႔ၾကာမႈေတြနဲ႔ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိစၥေတြကလည္း ရွိေနပါေသးတယ္။

“အားနည္းခ်က္ေတြက ဗ်ဴ႐ိုကေရစီယႏၲရားက ႀကိဳးနီစနစ္မွာ အားနည္းတယ္။ ႐ံုးေတြမွာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ကစားပြဲတစ္ခုနဲ႔တစ္ခု အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာတာေတြ၊ မလိုအပ္ဘဲ ၾကန္႔ၾကာတာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ဖက္က ျပန္ၾကည့္ရင္ Anti Corruption လိုကိစၥေတြ ဘာပဲေျပာေျပာ ပိုမိုတိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာတယ္။ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူလာတယ္။ ဒါေတြကလည္း အင္မတန္ ေကာင္းမြန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပင္ရမယ့္ဟာေတြ လိုအပ္ေနတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ၂၀၁၉ မွာေတာ့ လက္ရွိထက္ နည္းနည္းေလးပိုၿပီး ေကာင္းမြန္လာႏုိင္မယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ယူဆပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာေအာင္ကိုကိုက ဆိုပါတယ္။

ရာသီဥတု ေဖာက္လြဲေဖာက္ျပန္ ျဖစ္တာေတြက ေနာက္ႏွစ္ေတြမွာလည္း ဆက္လက္ၾကံဳေတြ႕ရႏုိင္ပါတယ္။ သစ္ေတာေတြျပန္ၿပီး စိုက္ရမယ္။ သစ္ေတာခုတ္တာေတြကို ရပ္ဆုိင္းရမယ္။ အဲဒါေတြကလည္း ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲေနတာေတြအတြက္ ကာကြယ္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပိုၿပီးအေရးႀကီးတာက လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားပါပဲ။ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား မရေသးတဲ့ ေဒသေတြ ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ  ေနေရာင္ျခည္စြမ္းအင္ကေန ဓာတ္အားေပးတဲ့ စနစ္ေတြ ေျပာင္းလဲတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေတြကလည္း အေကာင္းဘက္ကို ဦးတည္ေစႏုိင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြပဲလို႔ ယူဆရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ လက္ရွိမွာ ႏုိင္ငံတကာမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြကို ေလ့လာၾကည့္ရင္ ကမၻာ့ေငြေၾကး ေစ်းကြက္မွာ အေမရိကန္ ေဒၚလာက ခိုင္မာသြားတယ္။ ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုးက ႐ုတ္ျခည္းထိုးက်သြားတယ္။ ထိုးက်သြားရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ ကုန္သြယ္ေရးမွာ လိုေငြျပတယ္၊ ႏုိင္ငံျခားအရန္ေငြ ပမာဏကလည္း တျခားႏုိင္ငံေတြလို လံုလံုေလာက္ေလာက္ အပိုအလွ်ံ မရွိပါဘူး။

“ကြၽန္ေတာ့္အထင္ေပါ့။ အဲဒီကာလေတြမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၀ယ္လိုမႈက ႐ုတ္ျခည္းျမင့္တက္သြားတာ ရွိေကာင္းရွိႏုိင္တယ္။ ဥပမာ-ရန္ကုန္ဘတ္စ္ကားေတြ ၀ယ္တဲ့အခါ အေမရိကန္ေဒၚလာနဲ႔ ၀ယ္ခဲ့တယ္ဆိုရင္  အဲဒီေတြကလည္း အေမရိကန္ေဒၚလာ လိုအပ္ခ်က္ကို ႐ုတ္ျခည္းျမင့္တက္ ေစပါတယ္။ ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုးကို ႐ုတ္ျခည္းထိုးက်သြားေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုထဲမွာ ပါေကာင္းပါႏုိင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ျမန္မာက်ပ္ေငြ ဘီလ်ံနဲ႔ခ်ီၿပီး သံုးစြဲခဲ့တာကိုး။ ေနာက္တစ္ခုက ေငြေၾကး ေစ်းကစားသူေတြေပါ့။ ဒါေတြလည္း ပါေကာင္းပါႏုိင္ပါတယ္။ ဘာပဲေျပာေျပာ ႏုိင္ငံတကာမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာတန္ဖိုး တက္သြားတယ္ ဆိုတာနဲ႔ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်သြားတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းရင္းႏွစ္ခု ေပါင္းလိုက္တဲ့ အခါမွာ  ျမန္မာက်ပ္ေငြက က်သင့္က်ထိုက္တာထက္ပိုၿပီး က်သြားတဲ့သေဘာရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္၂၀၁၉ မွာေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိးေတြ အတတ္ႏုိင္ဆံုး ေရွာင္ရွားႏုိင္ဖို႔ လိုပါတယ္” ေဒါက္တာေအာင္ကိုကိုက သံုးသပ္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အစိုးရသစ္ တက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ျပည္သူလူထုအၾကား က႑ေပါင္းစံုကေန ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ႀကီးစြာ ထားခဲ့ေပမယ့္ စီးပြားေရးက႑မွာေတာ့ ေမွ်ာ္မွန္းထားသေလာက္ မရခဲ့ပါဘူး။ ကုန္ခဲ့တဲ့ အစိုးရသစ္ သက္တမ္းတစ္၀က္မွာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြအၾကား ႐ုန္းကန္ခဲ့ရေပမဲ့ လာမယ့္ လက္က်န္သက္တမ္းအတြက္ အခ်ိန္မီေသးတယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္မႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြ ေနာက္မက်ေသးပါဘူး။ အခ်ိန္မီပါေသးတယ္။ လုပ္စရာေတြေတာ့ အမ်ားႀကီး က်န္ေနပါေသးတယ္” လို႔ Parami Energy Group CEO ဦးျပည့္၀ထြန္းက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ေရႊလင္ပန္း စက္မႈဇုန္ဥကၠ႒ ဦးေအးေသာင္းကလည္း “ျမန္မာေတြ မညံ့ပါဘူး။ တကယ္လုပ္ဖို႔ပဲ လိုတာပါ။ တကယ္လုပ္ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္က စီးပြားေရး အလားအလာေကာင္းေတြ ရွိေနပါတယ္၊ ေနာက္မက်ေသးပါဘူး” ဟု သံုးသပ္ေျပာၾကား ထားပါတယ္။

 

အမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ ကုမၸဏီ ၆၁ ခုမွလြဲ၍ က်န္မည္သည့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမွ် အမ်ားျပည္သူသို႔ အစုရွယ္ယာ ေရာင္းခ်ခြင့္ မရွိေၾကာင္း ထုတ္ျပန္

အမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ ကုမၸဏီ ၆၁ မွ လြဲ၍ က်န္မည္သည့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမွ် အမ်ားျပည္သူသို႔ အစုရွယ္ယာ ေရာင္းခ်ခြင့္ မရွိေၾကာင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား ညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ထားသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၁ ရက္စြဲ ျဖင့္ အမတဟိုး(လ္)ဒင္းအမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ ကုမၸဏီလီမိတက္ (AMATA HOLDING PUBLIC Company Limited) ႏွင့္ တီအမ္အိတ္ခ်္ ဆက္သြယ္ေရး အမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ကုမၸဏီလီမိတက္ (TMH TELECOM Public Company Limited) ႏွစ္ခုကို အစုရွယ္ယာ ေရာင္းခ်ခြင့္ရွိေသာ ကုမၸဏီအျဖစ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယင္းကုမၸဏီႏွစ္ခု အပါအ၀င္ အမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ ကုမၸဏီ ၆၁ ခုမွလြဲ၍ က်န္မည္သည့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမွ် အမ်ားျပည္သူသို႔ အစုရွယ္ယာ ေရာင္းခ်ခြင့္ မရွိေၾကာင္းႏွင့္ အမ်ားျပည္သူသို႔ အစုရွယ္ယာ ေရာင္းခ်ရန္ ထပ္မံခြင့္ျပဳေသာ ကုမၸဏီမ်ားရွိလာပါက ၎ကုမၸဏီမ်ား၏ စာရင္းကို ဆက္လက္အသိေပး ထုတ္ျပန္ေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ားညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား ညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကုမၸဏီမ်ား အက္ဥပေဒႏွင့္အညီ ဖြဲ႕စည္းမွတ္ပုံတင္ထားေသာ အမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ကုမၸဏီမ်ားအနက္ အမ်ားျပည္သူသို႔ အစုရွယ္ယာ ေရာင္းခ်ခြင့္ရွိေသာ ကုမၸဏီ ၅၅ ခု စာရင္းအား ၂၀၁၇ ခု ႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၈ ရက္ထုတ္ ေၾကးမုံသတင္းစာတြင္ လည္းေကာင္း၊ ထပ္မံ၍ ခြင့္ျပဳခဲ့ေသာ ကုမၸဏီေလးခု စာရင္းအား ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္ထုတ္ ေၾကးမုံသတင္းစာတြင္ လည္းေကာင္း ေၾကညာခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အစုရွယ္ယာ ေရာင္းခ်ခြင့္ မရွိသည့္ ကုမၸဏီမ်ားက အြန္လိုင္းအသံုးျပဳၿပီး အတိုးႀကီးေပးမည္ ဟုဆိုကာ မက္လံုးေပးေခၚေနသည့္ ဖိတ္ေခၚမႈမ်ား ရွိေနသျဖင့္ ျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္ အယံုမလြယ္ၾကရန္ ေငြေခ်းသက္ေသခံ လက္မွတ္လုပ္ငန္း ႀကီးၾကပ္ေရးေကာ္မရွင္၊ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ ဦးေဌးခြၽန္က သတိေပး ေျပာၾကားထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ကုမၸဏီမ်ား အက္ဥပေဒအရ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီဆိုတုိင္း ရွယ္ယာထုတ္ေရာင္းခ်ခြင့္ မရွိေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေအာင္နုိင္ဦးက ဆိုသည္။

“ကုမၸဏီဥပေဒအရ အမ်ားႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ ကုမၸဏီ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီ မဟုတ္ရင္ ရွယ္ယာေရာင္းခ်ခြင့္ မရွိဘူး။ အမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီမွာေတာင္မွ ကြၽန္ေတာ္တို႔က စီးပြားေရးလုပ္ငန္း စတင္လုပ္ကိုင္ခြင့္ ထုတ္ေပးတဲ့ ကုမၸဏီေတြကပဲ ရွယ္ယာေရာင္းခြင့္ရွိတယ္။ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီဆိုတုိင္း ရွယ္ယာေရာင္းခ်ခြင့္ မရွိဘူး။ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီေတြ ၂၀၀ ေက်ာ္၊ ၃၀၀ နီးပါးေလာက္ရွိတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ၆၀ ေက်ာ္ေလာက္သာ ရွယ္ယာေရာင္းခြင့္ ေပးထားတယ္။ က်န္တဲ့ကုမၸဏီေတြ ရွယ္ယာေရာင္းခ်ခြင့္ မရွိပါဘူး” ဟု ဦးေအာင္ႏုိင္ဦးက အတိအလင္း ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တရား၀င္ရွယ္ယာ ေရာင္းခ်ခြင့္ရွိသည့္ ကုမၸဏီမ်ား၏ စာရင္းကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား ညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ထားသည္။

စီးပြားေရးက်ဆင္းျခင္း၊ ေငြေရးေၾကးေရးေစ်းကြက္ တည္ၿငိမ္မႈ မရွိျခင္းမ်ားတြင္ ျပည္တြင္းျပည္ပ ပညာရွင္မ်ား၏ လုပ္ေဆာင္မႈႏွင့္ အေရျခံဳထားေသာ အလွဴရွင္မ်ား၊ ေဖာင္ေဒးရွင္းမ်ား စြက္ဖက္ျခင္း ပါ၀င္မႈ ရွိ မရွိ ျပန္လည္သံုးသပ္ရန္ လိုအပ္ဟုဆို

လက္ရွိျမန္မာႏုိင္ငံ ၾကံဳေတြ႕ေနရသည့္ စီးပြားေရးက်ဆင္းျခင္း၊ ေငြေရးေၾကးေရးေစ်းကြက္ တည္ၿငိမ္မႈ မရွိျခင္းမ်ားတြင္ ျပည္တြင္း ျပည္ပ စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ား၏ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္ အေရျခံဳထားေသာ အလွဴရွင္မ်ား၊ ေဖာင္ေဒးရွင္းမ်ား၏ စြက္ဖက္ျခင္းမ်ား ပါ၀င္ေနမႈ ရွိ မရွိ ျပန္လည္သံုးသပ္ရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနတြင္ ဒုတိယ၀န္ႀကီးအျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သူ ေဒါက္တာပြင့္ဆန္းက စက္တင္ဘာ ၂၂  ရက္တြင္ ေျပာၾကားသည္။

NLD အစိုးရ လက္ထက္တြင္ အစိုးရကသာ စီးပြားေရး တုိးတက္သည္ဟု ေျပာၾကားေနေသာ္လည္း ျပည္သူမ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကမူ စီးပြားေရး က်ဆင္းေနမႈကို လက္ခံယံုၾကည္ ထားသည့္အျပင္ လတ္တေလာတြင္ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈမွာလည္း ဆိုးရြားစြာ ျဖစ္ေပၚေနၿပီး အဆိုပါ အေျခအေနမ်ားမွာ လက္ရွိစီမံခန္႔ခြဲေနသူ အစိုးရတြင္သာ တာ၀န္ရွိေၾကာင္း ေဒါက္တာပြင့္ဆန္းက ေျပာၾကားသည္။

“အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရးေပၚလစီ ဆိုတာကေတာ့ အရမ္းက်ယ္ျပန္႔တာေပါ့။ ဒါေပမဲ့  ေအာင္ျမင္မႈ မရဘူးဆိုတဲ့ အပိုင္းေတာ့ ေျပာလို႔ရတယ္။ မွားတယ္၊ မွန္တယ္ ဆိုတာထက္ ေအာင္ျမင္မႈမရဘူး ဆိုတာက သူ႔ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈ၊ မေအာင္ျမင္မႈဆိုတာ ျဖစ္ေပၚလာတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒါေတြ မေအာင္ျမင္ဘူး ဆိုတာမ်ဳိး ရွိလာတဲ့အခါမွာ ကိုယ့္ရဲ႕ ေပၚလစီကိုပဲ ျပန္သံုးသပ္မလား။ ကိုယ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ မွားေနရင္ ျပန္တည့္မလား။  ဒါကေတာ့ တာ၀န္ရွိသူေတြရဲ႕ တာ၀န္ျဖစ္ပါတယ္။ စီးပြားေရး က်ဆင္းတယ္၊ ေငြေရး ေၾကးေရး မတည္ၿငိမ္ဘူးဆိုတဲ့ ေနရာမွာ အေၾကာင္းရင္း အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ဘယ္လို အေျခအေနကမွ ဒီလိုမ်ဳိးျဖစ္ေအာင္ တစ္ခုတည္းနဲ႔ ဖန္တီးခဲ့တာ မဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု ေပါင္းၿပီးျဖစ္တာရွိတယ္။ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ျခံဳၿပီးေတာ့ ျဖစ္တာရွိတယ္။ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုကေန အဓိကေနရာက ပါ၀င္ၿပီး ျဖစ္သြားတာရွိတယ္။ အေၾကာင္းရင္းေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာစိစစ္ဖို႔လည္း စီမံခန္႔ခြဲသူေတြရဲ႕ တာ၀န္ပဲလုိ႔ ယူဆပါတယ္။ အစိုးရရဲ႕ စီမံခန္႔ခြဲမႈ၊ ေနာက္တစ္ခါက်ေတာ့ ပူးေပါင္းပါ၀င္သူေတြရဲ႕ စီမံေဆာင္ရြက္မႈ၊ စီးပြားေရးကိစၥေတြ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ ျပည္တြင္းျပည္ပ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ ဘယ္လိုပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ ပါ၀င္ကိုင္တြယ္ေနသလဲ ဆိုတာေတြ။ ေနာက္တစ္ခါက်ေတာ့ အေရျခံဳထားတဲ့ အလွဴရွင္ေတြ၊ ေဖာင္ေဒးရွင္းေတြရဲ႕ ဒါေတြရဲ႕ စြက္ဖက္မႈရွိေနသလား ဆိုတာကိုေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာ ျပန္သံုးသပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သံုးသပ္ခ်က္ေတြအေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ေဆာင္ရြက္ရမွာေတာ့ အစိုးရရဲ႕တာ၀န္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု  ျပည္ေထာင္စု ၾကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္လည္းျဖစ္သူ ေဒါက္တာပြင့္ဆန္းက စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္က က်င္းပသည့္ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ထည့္သြင္းေျပာၾကားသည္။

ထိုသို႔ စီးပြားေရး က်ဆင္းေနျခင္းမ်ား၊ ေငြေရးေၾကးေရးေစ်းကြက္ တည္ၿငိမ္မႈ မရွိျခင္းမ်ားမွာ ေရရွည္အတြက္သာ မဟုတ္ဘဲ လတ္တေလာ ေရတိုကာလတြင္ပင္ ေကာင္းမြန္မႈ မရွိေတာ့ေၾကာင္း ေဒါက္တာပြင့္ဆန္းက ေျပာၾကားသည္။

“အေမရိကန္ေဒၚလာ ခိုင္မာမႈနဲ႔အတူ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏိုင္ငံအားလံုးထက္ ပိုက်ဆင္းေနတယ္ဆိုတာ အားလံုးသိၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ပိုက်ေနတာပါ။ အခုဆိုရင္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀ ေက်ာ္ေလာက္ကို က်ဆင္းေနတာပါ။ အခုျဖစ္ေပၚေနတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရပိုင္းအေနနဲ႔ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုေနပါၿပီ။ အဓိက ကေတာ့ ဒီအပိုင္းမွာ အစိုးရရဲ႕ တုံံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈေတြက ေႏွးေကြးၿပီးေတာ့ အေျခအေန တစ္ခုေရာက္ေအာင္ မထိန္းသိမ္းႏိုင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ စီးပြားေရးဆိုတာ အခ်ိန္နဲ႔အမွ် ေျပာင္းေနတယ္။ ေစ်းဆိုတာ နာရီနဲ႔အမွ် ေျပာင္းလဲေနေပမယ့္ တာ၀န္ရွိ ပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈေတြကေတာ့ ေႏွးေကြးေနၿပီး ပုဂၢလိကပိုင္းက ၾကည့္ရင္ေတာ့ အားရစရာ မရွိဘူး။ ေအာင္ျမင္မႈ မရွိဘူးလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ ေတြ႕ဆံုပြဲေပါ့ ။ မေတြ႕ဆံုခင္မွာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ႀကီးၾကပါတယ္။ ေတြ႕ဆံုၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ေငြေရးေၾကးေရး အေျခအေနက ပိုၿပီးေတာ့ ဆုိးလာတာကို ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာပြင့္ဆန္းက ဆိုသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏွင့္ ဗီယက္နမ္အၾကား ကုန္သြယ္မႈမွာၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ႏွစ္ထက္ ေလ်ာ့က်ေနသျဖင့္ လာမည့္ႏွစ္မ်ားတြင္ ကုန္သြယ္မႈျမင့္တက္ေစရန္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည္

ျမန္မာ-ဗီယက္နမ္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပဲြကို စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္က က်င္းပေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေဇယ်ာၿငိမ္း)

၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏွင့္ဗီယက္ နမ္ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ကုန္သြယ္မႈမွာ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ႏွစ္ျဖင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက ေလ်ာ့က်ေနသည့္အတြက္ လာမည့္ႏွစ္မ်ားတြင္ အျပန္အလွန္ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ ျမင့္တက္လာေစရန္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္က ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ Viet Nam & Myanmar Trade and Investment Promotion း Oportunities and Challenges အခမ္းအနားမွ သိရသည္။

“ယခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လအထိမွာေတာ့ ပို႔ကုန္  ေဒၚလာ ၈၄ ဒသမ ၁၄၈ သန္းရွိၿပီး သြင္းကုန္က ၁၉၀ ဒသမ ၃၂၃ သန္း ရွိပါတယ္။ ဒီပို႔ကုန္သြင္းကုန္ပမာဏ အေျခအေနကို ၾကည့္မဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံကေန တင္သြင္းတဲ့ပမာဏက မ်ားျပားေနတာကို ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္ ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ အေျခအေနကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္ကထက္ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ ေလ်ာ့က်ေနတာကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အျပန္အလွန္ကုန္သြယ္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာေအာင္ ႏွစ္ဖက္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား ယခုထက္ ႀကိဳးစားပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ အၾကံျပဳလုိပါတယ္” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ ကုန္သည္စက္မႈ အသင္းခ်ဳပ္၊ တြဲဖက္အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး  ဦးေက်ာ္ေဒ၀က ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏွစ္ႏိုင္ငံ အၾကားကုန္သြယ္မႈသည္၂၀၁၆-၂၀၁၇  ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ပို႔ကုန္ပမာဏ ေဒၚလာ ၈၈ ဒသမ ၂၅၃ သန္းႏွင့္ သြင္းကုန္ပမာဏ ေဒၚလာ ၄၀၅ ဒသမ ၇၈၃ သန္း စုစုေပါင္း ပမာဏ ေဒၚလာ ၄၉၄ ဒသမ ၀၃၆ သန္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ပို႔ကုန္ပမာဏ ေဒၚလာ ၁၂၇ ဒသမ ၅၁၀ သန္းႏွင့္ သြင္းကုန္ပမာဏ ေဒၚလာ ၅၈၇ ဒသမ ၃ သန္း စုစုေပါင္း ပမာဏ  ေဒၚလာ ၇၁၄ ဒသမ ၈၁၀ သန္းအထိရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ဗီယက္ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေမာ္ေတာ္ကားႏွင့္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ႏွင့္ ပတ္သတ္သည့္ အပိုပစၥည္းမ်ား၊ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းမ်ား၊ စက္မႈပစၥည္းမ်ား၊ ပလက္စတစ္ လူသံုးကုန္ပစၥည္း စသည္တို႔ကိုအဓိက တင္သြင္းေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္အေနျဖင့္ သစ္အေခ်ာထည္ ပစၥည္း၊ သတၱဳႏွင့္တြင္းထြက္ပစၥည္း၊ ကုန္ၾကမ္းပစၥည္း (Raw Material) ၊ တရိစၦာန္ထြက္ပစၥည္း စသည္တို႔ကို တင္ပို႔ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ႏွစ္ႏိုင္ငံပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအတြင္း ပူးတြဲေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ကို ထုတ္ျပန္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး မ႑ိဳင္ႀကီး (၅) ခုကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ သေဘာတူညီခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္၏ စာရင္းအရ ၂၀၁၈ ဇူလိုင္လအကုန္အထိ  ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံက လာေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈထားသည့္ လုပ္ငန္းေပါင္း ၂၀ ခု၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပမာဏ အေမရိကန္ေဒၚလာ ႏွစ္ဘီလ်ံေက်ာ္ရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လာေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ထားသည့္ ႏိုင္ငံစာရင္တြင္ အဆင့္ (၇) တြင္ တည္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

 

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အလုပ္သမား ၂၅၀ ႏွင့္အထက္ရွိသည့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အလြန္နည္းၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုး၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအမ်ားစုသည္ အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ေန

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အလုပ္သမားအေရအတြက္ ၂၅၀ႏွင့္အထက္ရွိသည့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွ အလြန္နည္းပါးၿပီး ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းမွ်သာ ရွိသည့္အတြက္ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအမ်ားစုသည္ အေသးစား ႏွင့္အလတ္စားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေတာ္ဒုတိယသမၼတဦးျမင့္ေဆြက ေျပာၾကားသည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္  ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္  ျမန္မာ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းစစ္တမ္းအရ  ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အေရအတြက္အမ်ားဆုံးသည္  ကုန္ထုတ္လုပ္မႈက႑ (Manufacturing Sector) တြင္ ရွိ ၿပီး ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ စုစုေပါင္းလုပ္ငန္းမ်ား၏ ရာခိုင္ႏႈန္း၄၀ရွိေၾကာင္း၊ထို႔ျပင္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွာ လုပ္ငန္းငယ္မ်ားသာျဖစ္ေၾကာင္း၊   အလုပ္သမားအေရအတြက္၂၅၀ ႏွင့္ အထက္ရွိသည့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွာ အလြန္နည္းပါးၿပီးႏွစ္ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ်သာ ရွိသည့္အတြက္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး၏   စီးပြားေရးလုပ္ငန္း

အမ်ားစုသည္ အေသးစားႏွင့္အလတ္စား  စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ဦးျမင့္ေဆြက ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈသည္  အေသးစားႏွင့္အလတ္စား စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားအေပၚမ်ားစြာအေျခခံေနသည့္အတြက္  ယင္းလုပ္ငန္းမ်ား  ပိုမိုတိုးတက္လာေစရန္အတြက္ လက္ေတြ႕က်က် ကူညီ ေထာက္ပံ့ႏိုင္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊  ထို႔ေၾကာင့္ အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႕ ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ဗဟိုေကာ္မတီႏွင့္ လုပ္ငန္းေကာ္မတီမ်ားကို ဖြဲ႕စည္း၍ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

ကုန္ထုတ္လုပ္မႈက႑သည္ အျခားေသာ ကုန္သြယ္မႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈက႑မ်ားထက္ အလုပ္အကိုင္ဖန္တီးႏိုင္မႈအမ်ားဆုံး ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္သည့္က႑ျဖစ္ေၾကာင္း၊   အလုပ္အကိုင္ဖန္တီးမႈ ပိုမိုေဆာင္ရြက္ေပးရန္အတြက္ တန္ဖိုးျမႇင့္ ထုတ္လုပ္မႈမ်ားသည့္   ကုန္ထုတ္လုပ္မႈက႑ကို ပိုမိုတိုးတက္ေအာင္ တြန္းအားေပးေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ဒုတိယသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြက ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အငယ္စား၊ အေသးစား ႏွင့္ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား  စီးပြားေရးလုပ္ငန္း စစ္တမ္းကို ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္းေပါင္း ၇၁၀၀၀ ေက်ာ္ကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး ခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္ရြက္ ခဲ့သည္ဟုသိရွိရေၾကာင္း၊ အဆိုပါစစ္တမ္းသည္ အေသးစားႏွင့္  အလတ္စား စီးပြားေရး

လုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ အေထာက္အကူျပဳႏိုင္မည့္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား SMEs လုပ္ငန္းမ်ား၏ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္စြမ္း တိုးတက္ေရးအတြက္လိုအပ္ခ်က္မ်ား၊ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ရာေရာက္ေၾကာင္း၊ ထို႔ ျပင္

လုပ္ငန္းလည္ပတ္ေဆာင္ရြက္သူမ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္း စတင္လုပ္ေဆာင္သူမ်ား၏ ဘ႑ာေငြ ရရွိႏိုင္မႈ အခ်က္အလက္မ်ား၊ နည္းပညာ ႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈဆိုင္ရာ၀ိေသသလကၡဏာရပ္မ်ား၊ လုပ္ငန္းစြမ္းေဆာင္မႈ၊ လုပ္သားအင္အား၊ တီထြင္ဆန္းသစ္မႈ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ၊ ေရာင္းလိုအား၊ဘ႑ာေရး လက္လွမ္းမီမႈ (ေခ်းေငြ ရရွိႏိုင္မႈ )ႏွင့္ လက္ရွိ စီးပြားေရး၀န္းက်င္တြင္ တည္ရွိေနသည့္ အကန္႔အသတ္၊ အလားအလာႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္  ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ မ်ား၊စီးပြားေရးဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္းမူေဘာင္မ်ား၊ ႐ႈေထာင့္အသီးသီး အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္မႈမ်ားကို အေသးစိတ္ေလ့လာႏိုင္သည့္ အခ်က္မ်ား ပါ၀င္သည္ဟု သိရသည္။

အဆိုးရြားဆံုး က်ဆင္းေနသည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး လာမည့္ ၁၂ လအတြင္း ၿပိဳလဲသြားႏုိင္သလား

ရန္ကုန္ၿမိ္ဳ႕ သမၺန္ကူးတို႔ဆိပ္သို႔ ကုန္မ်ားထမ္းပိုး သယ္ေဆာင္ေနသူ တစ္ဦးကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ေက်ာ္ဇင္ၿဖိဳး)

၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရး အေျခအေနမွာ  အဆိုးရြားဆံုး က်ဆင္းေနသည္ဟု စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ အမ်ားစုက ေျပာၾကားသည္။

ၾသဂုတ္၂၅ ရက္က ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္၌ က်င္းပသည့္ 2nd B4 B Insights Forum တြင္ တင္ျပခဲ့သည့္ Myanmar Business Sentiment Survey အတြက္ စစ္တမ္းေကာက္ယူစဥ္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္တမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

စစ္တမ္းအရ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တို႔တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ သုေတသန ရလဒ္မ်ားျဖင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါ က ယခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အဆိုးရြားဆံုး က်ဆင္းလ်က္ ရွိေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။

NLD အစိုးရလက္ထက္ လြန္ခဲ့သည့္ သံုးႏွစ္မွစ၍ စီးပြားေရး ုပ္ငန္းမ်ား စတင္က်ဆင္းလာခဲ့ သည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာ့ေငြေၾကး (က်ပ္) တည္ၿငိမ္မႈမရွိျခင္းသည္ အႀကီးမားဆံုး ျပႆနာတစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။

“စစ္တမ္းအရ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ စီးပြားေရး အေျခအေနဟာ မေကာင္းဘူး။ တစ္ရာမွာ တစ္ေယာက္ပဲ ေကာင္းႏုိင္တယ္။ ဒါကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေျပာေပးပါ။ ျမန္မာက်ပ္ေငြဟာ အႀကီးမားဆံုး ျပႆနာ ျဖစ္ေနပါတယ္” ဟု စစ္တမ္းတင္ျပခဲ့သည့္ MMRD Co.,Ltd မွ Chairman ဦးမိုးေက်ာ္က ေျပာၾကားသည္။

လက္ေတြ႕လုပ္ကိုင္ေနသူေတြရဲ႕ စီးပြားေရးအေျခအေန     

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စီးပြားေရး လုပ္ရကိုင္ရခက္ခဲေနၿပီး ၿပိဳလဲမသြားေအာင္ မနည္း႐ုန္းကန္ေနရေၾကာင္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကပင္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္လည္း  ျမန္မာ့စီးပြားေရး အနာဂတ္မွာ မွန္းဆရခက္ၿပီး ထိလြယ္ရွလြယ္ ျဖစ္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။

“အက်ပ္အတည္းက အခုမွမဟုတ္ဘူး။  အရင္ကတည္းက ျဖစ္ေနတာ။ အားလံုးသိတဲ့ အတုိင္းပဲ။ လက္ရွိဘယ္လို ေျဖရွင္းမလဲ။ သီအိုရီပိုင္းေတာ့ အရမ္းမွန္တယ္။ လက္ေတြ႕ပိုင္းမွာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ အေျခအေနက အားလံုးျမင္တဲ့ အတုိင္းပဲ။ လႈပ္လႈပ္လႈပ္ေလး ျဖစ္ေနတယ္။ ဘယ္အခ်ိန္မွာထၿပီး ေပါက္ကြဲလာမလဲ မသိဘူး။ အခုစီးပြားေရးသမားေတြ ညည္းေနၾကၿပီ။ စီးပြားေရးသမား တစ္ေယာက္ရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ လူေသာင္းခ်ီရွိၾကတယ္။ သူ႔လုပ္ငန္းတစ္ခုရပ္သြားရင္ ဒီလူေတြဘယ္လို လုပ္ၾကမလဲ။ စီးပြားေရးသမားဆိုတာ အျမတ္အစြန္းရဖို႔ လုပ္တာမွန္ေပမယ့္လည္း သူအေၾကာက္ဆံုးက  အလုပ္ရပ္နားရတာကို အေၾကာက္ဆံုးပဲ။ ႐ံႈးတာျမတ္တာကို မေၾကာက္ဘူး။ အလုပ္ရပ္တာကို ေၾကာက္တယ္” ဟု ေရႊလင္ပန္းစက္မႈဇုန္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ေကာ္မတီဥကၠ႒ ဦးေအးေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

ထိုသို႔ေသာ အေျခအေနမ်ားတြင္ အစိုးရက စီးပြားေရး တိုးတက္ေနသည္ဟု ေျပာၾကားေနသည္။ သို႔ေသာ္ အခက္အခဲမ်ားစြာျဖင့္ ႐ုန္းကန္ေနရေသာ ျပည္သူမ်ားက ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေကာင္းမြန္လာေစရန္ ေမွ်ာ္လင့္ေနသည္။ သူေ႒းမ်ားက ေမွ်ာ္လင့္သကဲ့သို႔  ပညာရွင္မ်ား၊ ျပည္သူအားလံုးလည္း ေမွ်ာ္လင့္ေနသည္။ သို႔ေသာ္ လုပ္ငန္းအမ်ားစုမွာ ၿပိဳက်သြားမလား စိုးရိမ္ရမႈသာ ရင္ဆုိင္ေနရသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ေဆးၿမီးတိုေလးနဲ႔ လုပ္ေနရတဲ့ အေျခအေနမွာ လုပ္ငန္းေတြက ICU ထဲေရာက္ေနၿပီ။ ဒီ ICU ထဲေရာက္ေနတဲ့သူက ေသမလားရွင္မလား။ ဘာေဆးထိုးမလဲ။ အေရးႀကီးေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း လုပ္လို႔မရေတာ့ဘူး။ ေဆးျပင္းထိုးသင့္ ရင္ထိုးရမယ္။ လႊတ္ေပးသင့္ရင္ လႊတ္ေပးရမယ္။ လႊတ္ေပးလိုက္လို႔ တုိင္းျပည္ပ်က္သြားမွာလား။ ဘာမွမကုဘဲ အေသခံမလား။ ဒီႏွစ္လမ္းကို ေရြးရေတာ့မယ္” ဟု ဦးေအးေသာင္းက ဆိုသည္။

လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနသည့္ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈကို ျပည္သူအမ်ားစု သိရွိခံစားေနၾကရသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဘာေၾကာင့္ မသိရွိသနည္းဟု ဦးေအးေသာင္းက ေမးခြန္းထုတ္သည္။

“သူေ႒းေတြကေတာ့ ေတာင့္ခံႏုိင္သေလာက္ သူေတာင့္ခံမယ္။ မရတဲ့အဆံုး တစ္ခြန္းတည္းပဲ။ စက္႐ံုပိတ္လိုက္ေတာ့။ လုပ္ငန္းေတြ ရပ္လိုက္ေတာ့ဆိုရင္ ဘာျဖစ္ကုန္မလဲ။ ေနာက္ဆက္တြဲမွာ ေတာ္ေတာ္ ဂယက္ႀကီးပါတယ္” ဟု ဦးေအးေသာင္းက ဆိုသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အထူးစီးပြားေရး အၾကံေပး ေရွာင္တာနယ္အား Weekly Eleven ဂ်ာနယ္က ေဒၚလာေစ်း အတက္ႏွင့္ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚပါက အေထြေထြက်ပ္တည္းမႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားႏုိင္မႈ ရွိမရွိႏွင့္ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားမည္ ဆိုပါက မည္သည့္အခ်ိန္အထိ ျဖစ္ပြားႏုိင္သလဲဟု ေမးျမန္းရာ ေရွာင္တာနယ္က “လက္ရွိ  ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနေတြက ကမၻာတစ္၀န္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတ့ဲ အေျခအေနေတြအေပၚ အမ်ားႀကီး မူတည္ပါတယ္။  ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိျဖစ္ပြားေနတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲလွယ္မႈႏႈန္း ျမင့္မားျခင္းနဲ႔ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းေနတာေတြ အေပၚကို သက္ေရာက္မႈ ရွိႏုိင္တဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြက မ်ားျပားလြန္းလွပါတယ္။ ဥပမာတစ္ခု ေပးရရင္ေတာ့ လက္ရွိတူရကီႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းေတြက လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အက်ပ္အတည္းေတြအေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိသလိုကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ ၾကားထဲမွာ နားလည္မႈတစ္ခု ရယူႏုိင္ခဲ့တာမ်ဳိးရွိခဲ့ရင္ အေျခအေန အေကာင္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲတာလည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရရွည္အက်ပ္အတည္းေတြ ဆက္ရွိေနဦးမယ္ဆိုရင္ အေထြေထြ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ တက္လာျခင္း အပါအ၀င္ တျခားေသာ အက်ပ္အတည္းေတြလည္း ရွိကိုရွိလာႏုိင္ပါတယ္” ဟု ေျဖၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ တ႐ုတ္ႏွင့္ အေမရိကန္အၾကား တင္းမာမႈသည္ အရွိန္အဟုန္ဆက္၍ ျမင့္တက္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ထို႔အတူ အေမရိကန္ဗဟိုဘဏ္က အတုိးႏႈန္းျမႇင့္လာမည့္ ဂယက္ကလည္း ရွိေနသျဖင့္ ေရွာင္တာနယ္၏ သံုးသပ္ခ်က္အရပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိထက္ ပိုမိုသည့္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ က်ပ္တည္းမႈမ်ား ျဖစ္ပြားလာႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ေသာ အက်ပ္အတည္းမ်ားကို ရင္ဆုိင္ေက်ာ္ျဖတ္ရန္ ျမန္မာအစိုးရ မည္သို႔ ျပင္ဆင္ထားပါသနည္း။

ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး သိသိသာသာ က်ဆင္းသြားျခင္းက ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေစ်းကြက္ကို ထိလြယ္ရွလြယ္ ျဖစ္ေစၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြမွာ ျပည္တြင္း၌ပင္ ခိုင္မာေသာ ေငြသားတစ္ခုဟု ယံုၾကည္မႈ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာ့ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈႏႈန္းသည္ အဆင့္တူေသာ ႏုိင္ငံမ်ားထက္ ပိုမ်ားေနသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တင္သြင္းသည့္ သၾကားႏွင့္ ေရနံလုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္စတင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ က်ပ္ေငြအေပၚ ဖိအားေပးမႈ ရွိလာျပန္သည္။ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းတခ်ဳိ႕မွ ရရွိမည္ျဖစ္ေသာ ႏုိင္ငံျခားေငြသားမ်ားမွာ ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိျခင္း မရွိဘဲ ႏုိင္ငံျခားဘဏ္ အေကာင့္မ်ားတြင္သာ သိမ္းဆည္းထားမႈ မ်ားေနျခင္းကိုလည္း ဗဟိုဘဏ္က အေျဖရွာႏုိင္မႈ မရွိေသးျခင္းမ်ားမွာ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈကို ပိုမိုဆိုးရြားေစေသာ အခ်က္မ်ား ျဖစ္ေနၿပီး လက္ရွိေျဖရွင္းခ်က္ အခ်ဳိ႕မွာလည္း ေရရွည္အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မရွိျပန္ေခ်။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးစားေပးေနေသာ NLD အစိုးရလက္ထက္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈသည္ အရွိန္အဟုန္ျပင္းစြာ ႐ုိက္ခတ္လာၿပီး ထူမသူ ကင္းမဲ့ေနသည္။ ထုိသို႔ေသာ အေျခအေနမ်ားတြင္ NLD ပါတီ၏ ဗဟိုစီးပြားေရး ေကာ္မတီကလည္း NLD အစိုးရ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရးအေပၚ ဂယက္႐ိုက္ေစမည့္ လုပ္ရပ္မ်ားကို ႀကိဳတင္သိရွိ တုိင္ပင္မႈမရွိဟု ဆိုထားရာ ျမန္မာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈႏွင့္ ျပည္သူမ်ား၏ ေငြေၾကးအက်ပ္အတည္းသာ ႏုိင္ငံ့ၿပိဳလဲမႈဆီ ဦးတည္သြားမည္ ဆုိပါက မည္သူတာ၀န္ယူမလဲ ဆိုသည့္ ေမးျမန္းမႈအေပၚ အာဏာရပါတီတြင္ အေျဖမရွိေသးပါ။

Weekly Eleven ဂ်ာနယ္က ေရွာင္တာနယ္အား ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျခအေနသည္ လာမည့္ကာလမ်ားတြင္ ေရွာင္တာနယ္ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ အၾကံေပးခဲ့သကဲ့သို႔ ျဖစ္မလာခဲ့ပါက မည္ကဲ့သို႔ တာ၀န္ယူသြားမည္ကို ေမးျမန္းရာတြင္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အထူးစီးပြားေရးအၾကံေပး ေရွာင္တာနယ္က သူသည္ စီးပြားေရး အၾကံေပး တစ္ဦးသာျဖစ္ၿပီး သူကဲ့သို႔ ႏုိင္ငံျခားသား ပညာရွင္တစ္ဦး အေနျဖင့္ အၾကံေပးတုိင္း ျမန္မာအစိုးရက တစ္သေ၀မတိမ္း ေခါင္းညိတ္လိုက္နာမည္ မဟုတ္ေၾကာင္းႏွင့္ ျပည္သူအမ်ားစု အျမင္တြင္ ႏုိင္ငံျခားသား ပညာရွင္မ်ားက ပို၍ပြင့္လင္းစြာ ေျပာဆိုသျဖင့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အာဏာ ရွိသည္ဟု အထင္လြဲေနျခင္းသာ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ စီးပြားေရးက႑တြင္ လုပ္ကိုင္ေနေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံသား စီးပြားေရး ပညာရွင္မ်ားရွိကာ ထိုသူမ်ားက အဓိက ဦးေဆာင္ေနသည္ ဟုဆိုသည္။

NLD အစိုးရ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို တစ္လံုးတစ္ပါဒမွ သိရွိခြင့္မရွိေသာ ပါတီ၏ ဗဟိုစီးပြားေရး ေကာ္မတီႏွင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ျမန္မာႏုိင္ငံသား စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ားက ဦးေဆာင္ေနသည္ဟု ေရွာင္တာနယ္၏ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားမွ ကြာဟမႈမ်ား အၾကားတြင္ စီးပြားေရး က်ဆင္းေစသည့္ အဓိကတာ၀န္ရွိသူမ်ား မည္သူျဖစ္၍ မည္သူေခါင္းေရွာင္ ေနပါသနည္း။

ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ စီးပြားေရးနယ္ပယ္မွ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ေတြ႕ဆံုမႈ ဘာထူးမလဲ

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အစိုးရကို မွီခိုကပ္ပါး၍ လုပ္စားသည့္ ခ႐ိုနီႀကီးမ်ား၊ လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ား ရွိေနသကဲ့သို႔ စီးပြားေရးအေပၚ သမာသမတ္က်စြာ လုပ္ကိုင္ေနသည့္ လုပ္ငန္းရွင္ မ်ားစြာလည္းရွိသည္။ ယံုၾကည္ရသည့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကို ေခၚ၍ေဆြးေႏြးပါက အေျဖတစ္ခု ရႏုိင္သည္ဟု ဦးေအးေသာင္းက သံုးသပ္သည္။

“ခ႐ိုနီေတြ ခ႐ိုနက္ေတြ ခဏေဘးဖယ္ထားပါ။ တုိင္းျပည္ကို ေကာင္းေစခ်င္တဲ့ စိတ္ကေလးေတြ ရွိတဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ဒီလူေတြကို ေခၚလိုက္ပါ။ နားေထာင္ၾကည့္လိုက္ပါ။ တစ္ေယာက္ခ်င္းရဲ႕အုိင္ဒီယာ။ တုိင္းျပည္ကို တကယ္လုပ္ေပးခ်င္တဲ့သူေတြ တကယ္ေစတနာရွိတဲ့သူေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ လူညံ့ေတြခ်ည္းပဲ မဟုတ္ပါဘူး။ လူေတာ္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဒီလူေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္က တာ၀န္ရွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ အျမန္ဆံုး ေတြ႕ေပးလိုက္ပါ။ ေတြ႕ေပးလိုက္ရင္ေတာ့ လက္ေတြ႕ဘ၀အေျဖကို သိသြားမွာပါ” ဟု  ဦးေအးေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

အစိုးရသာ စီးပြားေရးတုိးတက္ၿပီး ျပည္သူမ်ား က်ပ္တည္းေန၍ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား လက္ေတြ႕ၾကံဳေနရသည့္ စိန္ေခၚမႈႏွင့္ စိုးရိမ္ပူပန္ေနမႈမ်ားကို ၾသဂုတ္၂၇ ရက္တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ေတြ႕ဆံုေျဖရွင္းေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ ေတြ႕ဆံုမႈတြင္ အစိုးရက စီးပြားေရးတက္ေနၿပီး ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ စီးပြားေရး က်ဆင္းေနသည္ဟု ေျပာၾကားမႈမ်ားကို ျငင္းဆိုၾကေတာ့မည္ မဟုတ္ပါ။ ထိုပြဲတြင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ျပန္လည္တိုးတက္ေအာင္ မည္သို႔ လုပ္ေဆာင္သင့္သည္ ဆုိသည့္ အခ်က္ကိုပင္ အဓိက တင္ျပမည္ဟု ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈ လက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ဦးေဇာ္မင္း၀င္းက ဆိုသည္။

“လက္ရွိအေနအထားက အားလံုးသိတဲ့ အတုိင္း လုပ္ရင္းကိုင္ရင္းနဲ႔ပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ စိန္ေခၚမႈေတြ အခက္အခဲေတြက အမ်ားႀကီး ၾကံဳေတြ႕ေနရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေငြေၾကးလဲလွယ္တဲ့ ႏႈန္းထားေတြက မထင္မွတ္ဘဲ အခုတေလာမွာ ဂယက္႐ိုက္မႈက ေတာ္ေတာ္ေလး ျပင္းထန္လာၿပီးေတာ့ Importer, Exporter ေတြ ေနာက္ၿပီး Investor ေတြပါ ဘာလုပ္ရမယ္မွန္းမသိ ျဖစ္သြားတယ္။ အဓိက ကြၽန္ေတာ္တို႔တင္ ျဖစ္သြားတာလားဆိုေတာ့ ႏုိင္ငံျခား အဖြဲ႕အစည္းေတြပါ။ သူတို႔အတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလး စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြနဲ႔ အထူးသျဖင့္ သံ႐ံုးေတြက သံအမတ္ေတြ၊ ေကာင္စစ္၀န္ေတြက ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီ ဖုန္းေတြဆက္တယ္။ Call ေတြေတာင္းတယ္။ ဘာေတြဘယ္လို ျဖစ္ႏုိင္မလဲေပါ့။ ဒါေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘက္ကလည္း ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သက္ဆုိင္ရာ Importer အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ Exporter အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ Investor အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ လက္ေတြ႕က်တဲ့ Business Point of View ကေနၿပီးေတာ့ ဒါေတြကို အခ်က္အလက္ေတြကို  ျပဳစုထားပါတယ္။ လာမယ့္ ၂၇ ရက္မွာ ေနျပည္ေတာ္မွာ လူႀကီးမ်ားနဲ႔ ေတြ႕ဆံုတဲ့အခါ တင္ျပဖို႔လည္း စီစဥ္ေနပါတယ္” ဟု ဦးေဇာ္မင္း၀င္းက ဆိုသည္။

ပုဂၢလိက,က တြန္းလွ်င္ပင္ ေရြ႕ရန္ေႏွးေကြးလြန္းေသာ သက္ႀကီးအစိုးရသည္ သူတို႔၏ စာရြက္ေပၚက စီးပြားေရး တိုးတက္မႈမ်ားကိုသာ ဆက္လက္ကိုင္စြဲၿပီး ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက စီးပြားေရးက်ဆင္းသည္၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္သည္ဆိုသည့္ တင္ျပခ်က္မ်ားကို နားလည္လက္ခံပါမည္ေလာ။ ျမန္မာ့စီးပြားေရးက႑ အက်ပ္အတည္း ၾကံဳေနၿပီဆိုသည့္ အေျခအေနကို ယံုၾကည္ၾကပါမည္ေလာဆိုသည့္ ေမးခြန္းမ်ားကိုမူ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားက သက္ေသျပမည္ျဖစ္ကာ ေသခ်ာသည္မွာေတာ့ NLD အစိုးရအတြက္ စီးပြားေရး ေကာင္းမြန္လာသည္ဟု ျပည္သူလက္ခံလာေရး ႀကိဳးပမ္းရန္ အခ်ိန္မရွိေတာ့သကဲ့သို႔ အေျခအေနေပးမႈလည္း နည္းပါးေနသည္ဟု ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲမ်ားက ညႊန္းဆိုေနၿပီျဖစ္သည္။

စီးပြားေရး ယိုင္လဲၿပိဳက်သြားႏုိင္သလား

ျမန္မာ့စီးပြားေရး ယိုင္လဲၿပိဳက်သြားႏုိင္ သလားဆိုသည့္ ေမးခြန္းတြင္ တစ္ခုတည္းေသာ အေျခအေနမွာ ယိုင္လဲေနၿပီ ဆိုသည္မွတစ္ပါး အျခားမရွိေတာ့သည္ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ရပ္ဆိုင္းသြားသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားစြာက သက္ေသျပေနၿပီျဖစ္သည္။ ထုိသို႔အေျခအေနကို NLD အစိုးရသိရန္ လိုအပ္ၿပီး အခ်ိန္မီ ထူမရန္ လိုအပ္သည္။

“အဓိကက ဒီမိုးတြင္းကိုၾကည့္လိုက္၊  ဆန္ေစ်းေတြ တက္လာၿပီ။ အေျခခံစားကုန္ျဖစ္တဲ့ ဆန္ေစ်းေတြ တက္လာၿပီ။ ဒါကိုမထိန္းညႇိဘူး။ ပိုဆိုးလာၿပီ။ သူေ႒းကေတာ့ အေရးမႀကီးဘူး။ ဆင္းရဲသားေတြ၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမရွိလို႔ ႏုိင္ငံျခားကို အမ်ားႀကီး ထြက္ေနၾကတယ္။ ဟိုမွာအဆင္ေျပလို႔လား၊ မေျပပါဘူး။ ဒီမွာေရာ အဆင္မေျပဘူး။ အဲဒီေတာ့ ၀င္ေငြနဲ႔ ထြက္ေငြ မမွ်ရင္ ဘာေတြျဖစ္ၾကမလဲ။ ေရွ႕မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သင္ခန္းစာေတြ အမ်ားႀကီး ယူခဲ့ၿပီးၿပီ။ အဓိက လူေတြထမင္း၀ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ေပးဖို႔ လိုမလဲ။ အေျခခံစားကုန္ေတြ မတက္ဘူးဆိုတာ ၀ယ္စရာပိုက္ဆံ မရွိလို႔ မတက္တာ။ မ၀ယ္ႏုိင္ၾကတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဆင္းရဲေနၿပီေလ။ ေခြၽတာေနၾကရတယ္။ သူေ႒းေခြၽတာတာကို ကြၽန္ေတာ္အျပစ္မေျပာဘူး။ ဆင္းရဲသားေတြ ဒါ့ထက္ ေခြၽတာစရာ မရွိေတာ့ဘူး။ ဆင္းရဲသထက္ ဆင္းရဲကုန္ၿပီ။ ဒါကိုအျမင္မွန္ရွိဖို႔ပါ” ဟု လုပ္ငန္းရွင္ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

အစိုးရ၏ စာရြက္ေပၚမွာ ကိန္းဂဏန္းမ်ား တိုးတက္ေနမႈမွာ တယ္လီကြန္း က႑ကဲ့သို႔ က႑မ်ား၊ အင္တာနက္ ပိုမိုသံုးစြဲလာႏိုင္မႈ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ အစိုးရ GDP တြင္ တုိးတက္မႈ ျပေနသည့္အျဖစ္မ်ား ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ ထိုသို႔ေသာ က႑မ်ားသည္ တိုင္းျပည္အတြက္ အက်ဳိးမျပဳေခ်။ ပို၍ဆိုးသည္က ထိုက႑မ်ားကို အစိုးရက ထိန္းကြပ္ႏုိင္မႈ အားနည္းေသာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံျခားေငြ စီးထြက္မႈ၏ အဓိက တရားခံလည္း ျဖစ္ေနႏုိင္သည္။ ေသခ်ာသည္က ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လက္ရွိအေျခအေနသည္ အစိုးရႏွင့္ လူတစ္စုသာ တိုးတက္ၿပီး ျပည္သူတစ္ရပ္လံုး က်ပ္တည္းေနသည့္ Jobless Growth သို႔မဟုတ္ Growth Without Development အေျခအေနသို႔ ဆုိက္ေရာက္ေနၿပီ ျဖစ္သည္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြရွိၿပီးၿပီ။ စီးပြားေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ လိုေနၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ မရွိေသးတာ စီးပြားေရးေခါင္းေဆာင္။ တုိင္းျပည္တစ္ခု ဆင္းရဲတယ္ဆိုတာ စီးပြားေရးေခါင္းေဆာင္ မရွိလို႔” ဟု လက္ရွိအေျခအေနအေပၚ ဦးေအးေသာင္းက သံုးသပ္သည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကတည္းက ျပည္တြင္းမီဒီယာမ်ား ေထာက္ျပခဲ့သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ စီးပြားေရးကို ယွဥ္တြဲလုပ္ခဲ့ပါက သို႔မဟုတ္ ေရရွည္လုပ္ေဆာင္ရမည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးစားေပးမႈထက္ စီးပြားေရးကိုသာ အသားေပး လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါက လက္ရွိ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ထြက္ေပၚ ေနသည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈ အေျခအေနမ်ား ျဖစ္ေပၚလာစရာ အေၾကာင္းမရွိပါ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရွိဘဲ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မရွိႏုိင္ ဟူေသာ အယူအဆေနရာတြင္ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းသည္လည္း တိုင္းျပည္ကို ဆြဲခ်၍ အစိုးရ တစ္ရပ္ကို ျပဳတ္က်ေစႏုိင္ပါသည္ဟု လက္ရွိတြင္ အသိ၀င္လာပါကလည္း အခ်ိန္မီ ကုစားႏုိင္ခြင့္ ရွိေနပါေသးသည္။

“အေပၚမွာကေတာ့ ေပၚလစီေတြ အရမ္းေကာင္းတယ္။ ေအာက္ေျခမွာလက္ေတြ႕ ျဖစ္ေနတာနဲ႔က ဆန္႔က်င္ဘက္ ျဖစ္ေနတယ္” ဟု စက္မႈဇုန္ လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက ေထာက္ျပသည္။

“အေပၚကေန စာရြက္ကေလးေတြဖတ္ၿပီး စီးပြားေရး တိုးတက္ေနတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ တစ္ခုခုေတာ့ မွားေနၿပီ။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တာက အခ်ိန္မီပါေသးတယ္။ လုပ္လုိ႔ရပါေသးတယ္။ ျမန္မာေတြ မညံ့ဘူး။ လုပ္လုိ႔မရတာက အခက္ခဲဆံုးပဲ” ဟု ဦးေအးေသာင္းက ေ၀ဖန္သည္။

က်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈႏွင့္ စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္ရမႈ အေျခအေန

ျမန္မာ့စီးပြားေရးအတြက္ ဘက္စံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနေသာ္လည္း အျမင္ခ်င္း မတူညီဘဲ ျဖစ္ေနၿပီး အစိုးရက စီးပြားေရး တုိးတက္ေနသည္ဟု တစ္ထစ္ခ် မွတ္ယူထားမႈမွာ ပိုမိုက်ပ္တည္းလာေစသည့္ အဓိကအခ်က္ ျဖစ္ေနသည္။

လက္ရွိကုန္သြယ္ေရး အေျခအေနတြင္ ပို႔ကုန္ထက္ သြင္းကုန္ကမ်ား ေနဆဲျဖစ္သည္။ ပို႔ကုန္က႑တြင္ အားထားရသည့္ပဲ ေစ်းကြက္တြင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ကိုတာ (Quota) ေပးအပ္ထားမႈမွာ ၾသဂုတ္လကုန္တြင္ ကုန္ဆံုးမည္ျဖစ္သျဖင့္ ျမန္မာ့ပဲေစ်းကြက္ အလားအလာမွာ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ ရွိေနသည္။

ပဲအစား အျခားသီးႏွံေျပာင္းလဲ စိုက္ပ်ဳိးႏုိင္ေရး အစိုးရဘက္က ေတာင္သူအသိပညာေပး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနေသာ္လည္း  အဆိုပါ သီးႏွံမ်ားအတြက္ ေစ်းကြက္ရရွိမႈ၊ ေစ်းေကာင္းရရွိႏုိင္မႈ အလားအလာအေပၚ ေတာင္သူမ်ားက စိုးရိမ္ေနၾကသည္။ ထို႔အတြက္လည္း အစိုးရတြင္ အေျဖမရွိေသးပါ။

ဆန္ျပည္ပတင္ပို႔မႈတြင္လည္း  ၾသဂုတ္လအတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈႏွင့္ သဘာ၀ေဘး အႏၲရာယ္မ်ားေၾကာင့္ ယခုႏွစ္အတြင္း ျပည္ပဆန္တင္ပို႔မႈ ေလ်ာ့က်ႏုိင္ဖြယ္ ရွိေနသည္။ လတ္တေလာ အေျခအေနတြင္မူ အာဆီယံအရန္ဆန္ကိုပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေတာင္းခံရမည့္ အေျခအေန ျဖစ္ေနသည္။

ျမန္မာ့ပို႔ကုန္မ်ားသည္ စိုက္ပ်ဳိးေရး ပို႔ကုန္မ်ားႏွင့္ ကုန္ၾကမ္းမ်ားသာျဖစ္ၿပီး အဓိက ပို႔ကုန္မ်ားျဖစ္သည့္ ဆန္ႏွင့္ပဲ ပို႔ကုန္မ်ား၏ ျပည္ပတင္ပို႔မႈ အလားအလာ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္လာေနမႈအတြက္ အစိုးရက အေျဖမရွာႏုိင္ေသးပါ။

“ေငြလဲလွယ္ႏႈန္း ျမင့္တက္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔အဓိက လုပ္ေစခ်င္တာက Export ကို Drive လုပ္မွ။ လုပ္တဲ့ ေနရာမွာ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ဘယ္လိုျမႇင့္တင္ေပးမလဲ။ အဲဒါေလးေတြ စဥ္းစားေပးသင့္တယ္။ ေနာက္ၿပီး Trade Financing လည္း ေပးဖို႔ ေဆြးေႏြးေနတာ ရွိပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခားဘဏ္ေတြက ၀င္ကူမလား။ ျပည္တြင္းဘဏ္ေတြက လုပ္မလား။ လက္ရွိလုပ္ေပးေနတာရွိတယ္။ သိပ္မလံုေလာက္ဘူး။ ဒီထက္ပိုလုပ္ေပးဖို႔ လိုအပ္မယ္။ သြင္းကုန္ပိုင္းမွာေတာ့ Item ပိုင္းကို ျပန္သံုးသပ္ဖို႔ လိုမယ္ လို႔ထင္တယ္။ တင္သြင္းဖို႔လိုအပ္တဲ့ ဟာေတြကိုေတာ့ ေပးသြင္းရမွာေပါ့။  ေလာေလာဆယ္ အေရးတႀကီးမလိုတဲ့ Luxuary Goods ေတြကို ျပန္ထိန္းမလားေပါ့။ ဒါလည္း  စီးပြား/ကူးသန္းက လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ အေနအထားလို႔ ၾကားပါတယ္။ စီမံ/ဘ႑ာကလည္း အခြန္ေပးေဆာင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္ေနရာမွာ ေလွ်ာ့လို႔ရမလဲဆိုတာ အေက်အလည္ ေဆြးေႏြးေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေတြ သံုးခုကို လုပ္ေပးမွရမယ့္ အေနအထားပါ” ဟု ကုန္သည္စက္မႈ အသင္းခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ဦးေဇာ္မင္း၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိ ျမန္မာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းေနမႈအေပၚ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ အခ်က္ငါးခ်က္ကို အစိုးရထံ တင္ျပရာတြင္ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းေနျခင္း၊ ေငြေၾကးအေထာက္အပံ့ႏွင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္းဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ား၊ အခြန္အေကာက္ဆုိင္ရာ ေျဖေလွ်ာ့မႈကိစၥမ်ား၊ မတည္ၿငိမ္သည့္ စည္းမ်ဥ္းမ်ား၊ ဥပေဒႏွင့္ နည္းဥပေဒမ်ား၊ ေစ်းကြက္၀ယ္လိုအား အေျခအေနစသည့္ အခ်က္မ်ားကို ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္သင့္သည္ဟု ပုဂၢလိက က႑မွ တင္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ အစိုးရက အခ်ိန္မီ အေျဖရွာႏုိင္ရန္ လိုအပ္ၿပီး အခ်ိန္မီ အေျဖမရွာႏုိင္ပါက ပို၍ဆုိးရြားေသာ ေငြေၾကးအခက္အခဲၾကားတြင္ ၁၉၈၈၊ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က ကဲ့သို႔ေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ား တစ္ဖန္ျပန္လည္ ၾကံဳလာရႏိုင္သည္ကို သတိခ်ပ္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။

ေငြလဲႏႈန္း အတက္အက် ၾကမ္းေနမႈအေပၚ ေျဖရွင္းေပးရန္ ၁၂ ခ်က္ တင္ျပ

ပို႔ကုန္ရေငြ၏ ရာခိုင္ႏႈန္း ၄၀ ခန္႔မွာ ျမန္မာ့ဘဏ္မ်ားဆီသို႔ အမွန္ တကယ္ ၀င္ေရာက္လာမႈ နည္းပါးေန ျခင္းအပါအ၀င္ အခ်ိန္တိုအတြင္း ေငြလဲလွယ္ႏႈန္း အတက္ၾကမ္း၊ အက် ၾကမ္းျဖစ္ေပၚေနမႈေျဖရွင္းေပးရန္ အခ်က္ ၁၂ ခ်က္ကို  ဒုတိယသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြဦးေဆာင္သည့္ ပုဂၢလိက က႑ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေကာ္မတီ သို႔ ကုန္သည္စက္မႈ အသင္းခ်ဳပ္မွ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးရဲမင္းေအာင္က တင္ျပထားသည္။

အေမရိကန္ေဒၚလာႏွင့္ ျမန္မာက်ပ္ေငြအၾကား အခ်ိန္တိုအတြင္း အတက္ၾကမ္း၊ အက်ၾကမ္းျဖစ္ေပၚ ေနမႈကို စနစ္တက်ေျဖရွင္းေဆာင္ ရြက္နုိင္ရန္နွင့္ အမ်ားျပည္သူနွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအၾကား စိုးရိမ္ပူပန္စိတ္မ်ား ေလ်ာ့နည္းပေပ်ာက္ေစရန္ အစိုးရႏွင့္ ဗဟိုဘဏ္က ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္သည့္ အခ်က္မ်ားကို ေငြလဲႏႈန္း တည္ၿငိမ္ေစေရးအတြက္ ဦးရဲမင္းေအာင္က တင္ျပခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး အဓိက အခ်က္မ်ားအျဖစ္ ျပည္တြင္းတြင္ ထုတ္လုပ္ေနေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ားအား ျပည္ပမွ တင္သြင္းမႈအေပၚ Quota, Tariff Rate Quota, Minium Access, Standards, Specifications၊ အခြန္ႏွင့္ အေကာက္ခြန္စနစ္တို႔ျဖင့္ ထိန္းကြပ္ေဆာင္ရြက္ရန္ တင္ျပခဲ့သည္။

ထုိ႔ျပင္ ႏိုင္ငံျခားဘဏ္မ်ား၏ Trade Financing လုပ္ငန္းမ်ား ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး စီစဥ္ေပးရန္၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈအတြက္ ယြမ္ေငြကို သံုးျခင္းႏွင့္ ထုိင္းႏိုင္ငံႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈအတြက္ ဘတ္ေငြကိုသံုးျခင္း စသည့္ အဓိက ကုန္သြယ္ဖက္ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ Bilateral Currency Swap အစီအစဥ္ကို ညိႇႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ရန္၊ Interbank Currency Market ကို ယခုထက္ပိုၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ဗဟိုဘဏ္က ႀကီးမွဴးေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္ႏွင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပ ရွယ္ယာရွင္မ်ား ပါ၀င္မႈျဖင့္ ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ဘဏ္ကို အမ်ားပိုင္ဘဏ္အျဖစ္ အျမန္ဆံုး ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ႏိုင္ေရး လုပ္ငန္းအဖြဲ႕ဖြဲ႕၍ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ စသည့္အခ်က္မ်ား ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ပို႔ကုန္ျမႇင့္တင္ေရး ပိုမိုထိေရာက္စြာ အားေပးေဆာင္ရြက္ေရးအတြက္ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းမ်ားအား အခြန္ဆုိင္ရာ သက္သာခြင့္၊ ဦးစားေပး အစီအစဥ္မ်ားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္၊ National Export Promotion Council ဖြဲ႕စည္းၿပီး ႏိုင္ငံတကာစ်းကြက္ ထုိးေဖာက္ေရာင္းခ်ျခင္းႏွင့္ ရလဒ္ထြက္သည့္ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ ညိႇႏိႈင္းမႈမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ႏွင့္ ပို႔ကုန္ရေငြ၏ ရာခိုင္ႏႈန္း ၄၀ ခန္႔မွာ ျမန္မာ့ဘဏ္မ်ားဆီသို႔ အမွန္တကယ္ ၀င္ေရာက္လာမႈ နည္းပါးေနေသာေၾကာင့္ တရား၀င္ ကုန္သြယ္မႈ ျဖစ္ေစေရးအတြက္ သက္ဆုိင္ရာ ကုန္သြယ္ဖက္ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဦးစားေပး ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ကာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈမ်ားတြင္ ဘဏ္မ်ားကို တြင္က်ယ္စြာ အသံုးျပဳလာေရး ညိႇႏိႈင္းေပးရန္၊ ျပည္တြင္းတြင္ ေဒၚလာအလြန္အကြၽံ အသံုးျပဳမႈ မျဖစ္ေပၚေစေရးအတြက္ ေဒၚလာျဖင့္ ေပးေခ်မႈမ်ားအေပၚ တားျမစ္သည့္ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား ထပ္မံထုတ္ျပန္ၿပီး ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကို လိုက္နာရန္ ပ်က္ကြက္ပါက ဒဏ္ေၾကး၊ ျပစ္မႈ၊ ျပစ္ဒဏ္မ်ားပါ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပကာ ထိေရာက္စြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္သြားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း တင္ျပခဲ့သည္။

နုိင္ငံျခားေရာက္ ေငြေၾကးမ်ား ျပည္တြင္းသို႔ ျပန္လည္စီး၀င္လာႏိုင္ရန္ႏွင့္ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာလုပ္သားမ်ား၏ လုပ္ခလစာေငြမ်ား ျပည္တြင္းသုိ႔ လြယ္ကူစြာ အလံုးအရင္းျဖင့္ ျပန္လည္၀င္ေရာက္ႏိုင္ေရးတြင္ ပုဂၢလိက ႏိုင္ငံျခား ေငြလႊဲလုပ္ငန္းမ်ားကို ပိုမိုတုိးခ်ဲ႕လုပ္ကိုင္ခြင့္ ခြင့္ျပဳေပးရန္၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအတြက္ Capital Brought-In အမွန္တကယ္ အလံုးအရင္းျဖင့္ ၀င္ေရာက္ေစေရးအတြက္ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားကို ကူညီအားေပးရန္ႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို MIC, DICA တို႔က လြယ္ကူစြာ ခြင့္ျပဳေဆာင္ရြက္ ေပးထားေသာ္လည္း လက္ေတြ႕ေျမျပင္တြင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာ၌ ေျမသံုးစြဲမႈ အပါအ၀င္ အခက္အခဲမ်ားစြာ ၾကံဳေတြ႕ရသျဖင့္ စီးပြားေရးရပ္၀န္း လြယ္ကူလ်င္ျမန္ေစေရး ေဆာင္ရြက္ေပးရန္၊ ျပည္ပတင္ပို႔ကုန္ လုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ အေကာက္ခြန္ ဦးစီးဌာန၏ ၀န္ ထမ္းအင္အား တိုးခ်ဲ႕ေပးၿပီး ၂၄ နာရီ ၇ ရက္ ပိတ္ရက္မရွိ ၀န္ေဆာင္မႈေပးႏိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ႏွင့္ အေသးစား ေငြေၾကး၀န္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား၏ ျပည္ပမွ ေခ်းေငြမ်ား၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ရယူမႈ၊ စီး၀င္မႈမ်ားကို ဗဟိုဘဏ္ႏွင့္ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာနတို႔မွ လ်င္ျမန္စြာ စိစစ္ေပးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ဦးရဲမင္းေအာင္က တင္ျပခဲ့သည္။

လက္ရွိအေျခအေနတြင္ ေငြေၾကးတည္ၿငိမ္မႈမရွိဘဲ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းေစမႈမွာ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ထပ္မံျမင့္တက္မည့္ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေန ျဖစ္ေပၚေနၿပီး ထိုသုိ႔ ျဖစ္ေပၚေနမႈမ်ားအတြက္ ေငြေၾကးလဲလွယ္ႏႈန္း တည္ၿငိမ္ေရး အပါအ၀င္ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္ ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္ အေနျဖင့္ ေကာ္မတီတစ္ရပ္ ဖြဲ႕စည္းေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ကုန္သည္စက္မႈ အသင္းခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ဦးေဇာ္မင္း၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

ထိုသို႔တင္ျပမႈမ်ားမွာ မၾကာမီ ပိုမိုက်ဆင္းလာဖြယ္ရွိသည့္ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုးအတြက္ ေရရွည္ေဆာင္ရြက္ရမည့္ ကိစၥရပ္မ်ားျဖစ္ၿပီး လတ္တေလာ ေရတိုကုထံုးမ်ားႏွင့္ မလံုေလာက္သည့္ အေျခအေနကို NLD အစိုးရသိရန္ လိုအပ္ၿပီး ေငြေၾကးမူ၀ါဒ၊ ဘ႑ာေရးမူ၀ါဒ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမူ၀ါဒႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရး မူ၀ါဒကို ကိုင္တြယ္လုပ္ေနသူ ၀န္ႀကီးမ်ား၊ ဥကၠ႒မ်ား လက္ရွိထက္ ပိုမိုထိေတြ႕ ညိႇႏႈိင္းရန္ လိုအပ္ေနၿပီး ျဖစ္လာမွ ထလုပ္သည့္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ အေျခအေနကို တြန္းလွန္ရန္ လိုအပ္သည္။

လာမည့္ ၁၂ လအတြင္း ျမန္မာ့စီးပြားေရး ျပန္လည္ဦးေမာ့လာေစေရး အၾကံျပဳခ်က္မ်ား

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား က်ဆင္းလာရာ လာမည့္ ၁၂ လအတြင္း လုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္ဦးေမာ့ လာေစရန္အတြက္ ေငြေၾကးစနစ္အတြက္ ေငြေၾကးထိန္းခ်ဳပ္ေရး မူ၀ါဒႏွင့္ ဘ႑ာေရး မူ၀ါဒမ်ားကို တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္ အပါအ၀င္ အခ်က္ ၁၂ ခ်က္ကို အစိုးရက ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းခ်ဳပ္မွ တင္ျပထားသည္။

အစိုးရထံ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ တင္ျပခ်က္မ်ားတြင္ Infrastructure ျမႇင့္တင္ေရးကို ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ရန္၊ တိက်သည့္ ေငြေၾကးစီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိသည့္ ေငြေၾကးအရင္းအျမစ္ တည္ေဆာက္ရန္၊ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ပညာေရးႏွင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ပညာကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္၊ ႏိုင္ငံပုိင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈ အားေကာင္းေအာင္ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ျပည္တြင္းလုပ္သားမ်ားႏွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထား ေပးႏုိင္မည့္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ဖန္တီးေပးရန္၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းက႑ကို ပိုမိုအားေကာင္းေအာင္ ေထာက္ပံ့ေပးရန္တို႔ ပါ၀င္သည္။

ထို႔ျပင္ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို ႀကိဳဆိုသည့္ သီးျခားဥပေဒႏွင့္ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ရန္၊ ေငြေၾကး စနစ္အတြက္ ေငြေၾကးထိန္းခ်ဳပ္ေရး မူ၀ါဒႏွင့္ ဘ႑ာေရးမူ၀ါဒမ်ားကို တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္၊ အခြန္ေကာက္ခံရာတြင္ အခ်ိန္ေငြကုန္ သက္သာသည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ စနစ္ျဖစ္ရန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အခြန္က႑ကို ပိုမိုတုိးပြားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္၊ ၿမိဳ႕ ေတာ္ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးအတြက္ ျပည္သူ႔၀န္ေဆာင္မႈမ်ား အမ်ားျပည္သူ နားေနရာ အပန္းေျဖသည့္ ေနရာမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ၊ အေမြအႏွစ္မ်ားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ ထိန္းသိမ္းရန္၊ နည္းပညာမ်ား ဆန္းသစ္တီထြင္မႈမ်ား၏ ဥာဏပစၥည္း မူပိုင္ခြင့္အတြက္ ဥပေဒ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းဆုိင္ရာ စနစ္တစ္ခု တည္ေဆာက္ရန္ႏွင့္ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ သာမက ႏုိင္ငံတကာစီးပြားေရးသို႔ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ေအာင္ ျပည္တြင္းစီးပြားေရးက႑ကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္တို႔လည္း တင္ျပထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး အေျခအေနသည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က စတင္ၿပီး က႑အားလံုးနီးပါး က်ဆင္းလ်က္ ရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း၊ ထိုသို႔က်ဆင္းလာျခင္း၏ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားမွာ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းျခင္း၊ အခြန္ႏွင့္ သြင္းကုန္စည္းၾကပ္ခြန္၊ ေငြေၾကးရရွိမႈႏွင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ား၊ ကြၽမ္းက်င္လုပ္သား မရွိျခင္း၊ ဥပေဒႏွင့္ မူ၀ါဒမ်ား မတည္ၿငိမ္ျခင္း၊ ျပည္တြင္း အသံုးစရိတ္ျမင့္တက္ၿပီး ေငြေၾကးေဖာင္းပြျခင္း၊ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ားႏွင့္  ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္စြမ္း၊ အေျခခံအေဆာက္အအံု လိုအပ္ခ်က္၊ ပို႔ကုန္/သြင္းကုန္ ႐ံုးလုပ္ငန္းမ်ားကိစၥႏွင့္ ေစ်းကြက္ ၀ယ္လိုအား စသည့္အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ျဖင့္ တုိင္းတာေမးျမန္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါ အခ်က္ ၁၂ ခ်က္ အမွန္တကယ္ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္လွ်င္ပင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး တိုးတက္လာႏုိင္မည္ မဟုတ္ဘဲ ဦးေမာ့လာ႐ံုသာ ရွိမည္ျဖစ္သည္။

လတ္တေလာတြင္ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရး မူ၀ါဒပိုင္း မၿငိမ္သက္မႈ ျမင့္မားလာေနျခင္းေၾကာင့္ တစ္ကမၻာလံုး အတုိင္းအတာျဖင့္ ကုန္သြယ္ေရး ျပန္လည္ဦးေမာ့ႏုိင္မႈကို ထိခိုက္ႏုိင္သကဲ့သို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေပၚတြင္လည္း ၎၏ဆိုးက်ဳိးမ်ားက အတန္အသင့္ သက္ေရာက္ႏုိင္ေၾကာင္း ကမၻာ့ဘဏ္က သတိေပးထားသည္။

စီးပြားေရး တုိးတက္မႈႏႈန္း ႀကီးႀကီးမားမား ေလ်ာ့နည္းသြားမည္ ဆိုပါက မက္ခ႐ိုစီးပြားေရး မတည္ၿငိမ္မႈ ႀကီးထြားလာႏုိင္ကာ ႏုိင္ငံ၏ အေထြေထြ မတည္ၿငိမ္မႈကို ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု ကမၻာ့ဘဏ္က မၾကာေသးမီက ထုတ္ျပန္သည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေစာင့္ၾကည့္အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္အမ်ားစု ႐ုန္းကန္ေနရသကဲ့သို႔ ျပည္သူအမ်ားစုမွာလည္း စား၀တ္ေနေရး အတြက္ ႐ုန္းကန္ေနရၿပီး ၀င္ေငြထြက္ေငြ မမွ်တမႈႏွင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္း ႀကီးျမင့္မႈဒဏ္ကို အလူးအလဲ ခံေနရသည္။

အေျခခံ လူတန္းစားမ်ား အပါအ၀င္ သန္းႏွင့္ခ်ီရွိေနသည့္ ျပည္သူမ်ားမွာ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရသည္။ လက္ရွိ႐ုန္းကန္ လည္ပတ္ေနရသည့္ ပုဂၢလိက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားပါ ၿပိဳက်သြားပါက ပိုဆိုးသြားမည္သာ ရွိေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။

စီးပြားေရး ၿပိဳလဲႏုိင္ေျခမႈက ျပည္သူလူထုအေပၚ ဖိစိီးေနသည္။ ယင္းအေျခအေနတြင္ အစိုးရက လက္ေတြ႕က်က် ေျဖရွင္းေပးရမည္ ျဖစ္သည္။

ၾသဂုတ္ ၂၇ ရက္တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ စီးပြားေရးနယ္ပယ္မွ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး ၾကေတာ့မည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ စာရြက္ေပၚတြင္သာ တိုးတက္ေနသည့္ စီးပြားေရးအေပၚ ေက်နပ္မေနဘဲ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ အသံ၊ ျပည္သူ႔အသံ အစစ္အမွန္မ်ားကို နားေထာင္ကာ ေျဖရွင္းေပးရန္ အလ်င္အျမန္ လိုအပ္ေနသည္။

သို႔မဟုတ္ပါက ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ ယိုင္လဲၿပိဳက်မႈမွတစ္ဆင့္ ေပါက္ကြဲမႈမ်ား ျဖစ္လာႏုိင္ပါသည္။

 

အခြန္စည္းၾကပ္မခံတဲ့ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီ၊ ေစ်းတက္တဲ့ ေဆး၀ါးနဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကိုႏွိပ္စက္တဲ့ ေဒၚလာ

ေရႊျပည့္စံုေစ်းတြင္ ေရာင္းခ်ေနသည့္ ေဆး၀ါးအေရာင္းဆိုင္အခ်ဳိ႕ကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-လြင္မ်ဳိးသူ)

World Justice Project စစ္တမ္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးအညႊန္းကိန္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကထက္ က်ဆင္းေနတယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ဒီရက္သတၱပတ္မွာ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးကို ဂယက္႐ိုက္ အထိနာေစတာကေတာ့ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈပါ။

ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေလ်ာ့က်၊ ျပည္ပခရီးသြား၀င္ေရာက္မႈ ေလ်ာ့က်လို႔ ႏိုင္ငံျခားေငြရလမ္း ေပ်ာက္ရွေနခ်ိန္မွာ ျပည္သူေတြၾကားမွာ ႀကီးျမင့္လာတဲ့ ဆန္ေစ်းေတြေၾကာင့္ အမႈအခင္း ရင္ဆိုင္ေနရ သူေတြေတာင္ ရွိလာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း ျပည္ပေၾကြးၿမီ လက္က်န္အေျခအေနက မ်ားလာေနတာေၾကာင့္ ေၾကြးၿမီ ခံႏိုင္ရည္ရွိ မႈအတုိင္းအတာအတြင္း ျဖစ္ေနေသးေပမယ့္ ေနာင္အခ်ိန္မွာ ေငြေခ်းယူလိုရင္ အခက္အခဲေတြရွိလာမွာကို စိုးရိမ္ပူပန္ရတဲ့ အေျခအေန ဆိုက္ေရာက္ေနခ်ိန္မွာ တင္ဒါေတြ မစိစစ္ႏုိင္တဲ့ ဂယက္ေတြနဲ႔ ျပည္ပအကူအညီ ေခ်းေငြေတြနဲ႔ ရယူေဆာင္ရြက္တဲ့ စီမံကိန္းေတြကို လ်ာထားခ်က္နဲ႔အညီ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မႈမရွိတဲ့ အေျခအေနေတြကို ၾကပ္မတ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ အၾကံျပဳေဆြးေႏြးရတဲ့အဆင့္ကို ေရာက္ေနတာ ေတြ႕ရျပန္ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနကို အေထြေထြ အက်ပ္အတည္းအျဖစ္ ေျပာဆိုမႈေတြ ရွိလာေနခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အထူးစီးပြားေရး အၾကံေပး ေရွာင္တာနယ္က ကမၻာတစ္၀န္းလံုးမွာ ေဒၚလာေစ်း ဆက္လက္ျမင့္တက္ေနၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈ ဆက္ျဖစ္ေနမယ္ဆို အေထြေထြက်ပ္တည္းမႈေတြ ရွိလာမယ္လို႔ ေျပာလာခဲ့တဲ့ ဒီရက္သတၱပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးသံုးသပ္ခ်က္မွာ အခြန္စည္းၾကပ္မခံတဲ့ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီေတြအေၾကာင္း၊ ေစ်းတက္တဲ့ ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးနဲ႔ ျပည္သူကို ႏွိပ္စက္တဲ့ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္မႈဂယက္ေတြ အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပခ်င္ပါတယ္။

 

■ အခြန္စည္းၾကပ္မခံတဲ့ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီ

တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ အခြန္အခေတြ ပိုရလာေနတယ္ဆိုေပမယ့္ တကယ္အဓိကေပးေနရတာက ျပည္သူေတြပါ။ အခြန္ Baee ခ်ဲ႕မယ္ဆိုတဲ့ ေၾကြးေၾကာ္သံနဲ႔ အခြန္ေတြ ေကာက္လာရာမွာ ကုမၸဏီေတြ ဘက္က အခြန္ေရွာင္တာရွိသလို အခြန္၀န္ထမ္းေတြဘက္မွာလည္း အဂတိျပႆနာ ရွိေနျပန္ပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း အခြန္စည္းၾကပ္တဲ့ စနစ္ေတြက ေခတ္မမီေတာ့တဲ့ ျပႆနာရင္ဆုိင္ေနရခ်ိန္မ်ဳိးမွာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အခြန္ရရွိေရး ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးဟာ ျပည္သူေတြရဲ႕ ေခါင္းေပၚမွာ တရစ္၀ဲ၀ဲပါ။ ျပည္တြင္းမွာ ကုမၸဏီေတြကို ၾကည့္မယ္ဆို ျပည္ တြင္းကုမၸဏီေတြက အခြန္စည္းၾကပ္မႈ မခံတာရွိသလို ျပည္ပကုမၸဏီေတြကလည္း အခြန္စည္းၾကပ္မခံ တာေတြရွိေနၿပီး ျပည္ပကုမၸဏီေတြမွာဆို ၆၀၀၀ ေက်ာ္မွာ ၁၀၀၀ ေလာက္ပဲ အခြန္စည္းၾကပ္စိစစ္မႈ ခံယူေနပါတယ္။

အခြန္ေရွာင္လႊဲလို႔မရတဲ့ ျပည္သူေတြက အခြန္ပိုေပးေနရတယ္လို႔ ခံစားေနရခ်ိန္ေတြမွာ ဒီလိုအခြန္ စည္းၾကပ္စိစစ္မႈ မခံယူဘဲ လြတ္ေနတဲ့ကုမၸဏီေတြ ရွိေနတာက ဆိုးရြားလွသလို အခြန္ထမ္းေနရတဲ့ ျပည္သူေတြကို စိတ္ပ်က္ေစမႈေတြသာ ေပးစြမ္းပါတယ္။

အခြန္စည္းၾကပ္စိစစ္မႈ ခံယူေနတဲ့ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီေတြမွာလည္း အခြန္တကယ္ေပးေဆာင္ေနတာက ရာဂဏန္းပဲရွိေနတာမို႔ အခြန္စည္းၾကပ္မႈက ကင္းလြတ္ေနတဲ့ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီေတြကို ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ မႈမ်ဳိးနဲ႔ အခြန္စည္းမ်ဥ္းေပၚဆြဲ ေခၚ ျပမလဲဆိုတာ သိခ်င္မိပါတယ္။

 

■ ေစ်းတက္တဲ့ ေဆး၀ါး

ေဒၚလာေစ်းတက္ရင္ ေဆးေစ်းတက္မယ္။ ေဒၚလာေစ်းက်ရင္ ေဆးေစ်းမက်ဘူးဆိုတာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပံုမွန္အေျခအေနလို ျဖစ္ေနတာပါ။ တစ္ခါ ေဆးေစ်းေတြကုိ ေဒၚလာေစ်းၾကည့္ၿပီး ေရာင္းခ်င္သလို ေရာင္းေနေတာ့ မျဖစ္မေန၀ယ္ယူသံုးစြဲရတဲ့ ျပည္သူေတြ ၀န္ပိေစပါတယ္။

“အဓိကကေတာ့ ကုမၸဏီေတြ က ၁၅ ရက္တစ္ခါ ရာခုိင္ႏႈန္းတစ္မ်ဳိးစီ ေျပာင္းၿပီး ေစ်းႏႈန္းခ်ၿပီး ေရာင္း ခ်ေပးေနတယ္။ အေရာင္းအ၀ယ္ကေတာ့ လုံး၀မရွိဘူး။ ေစ်းႏႈန္းတက္ေနတာကေတာ့ လက္ရွိကုမၸဏီေတြ ကေနၿပီး ေငြေစ်းေပၚၾကည့္ၿပီး ေစ်းႏႈန္းေတြ သုံးရက္တစ္ခါ၊ ငါးရက္တစ္ခါ ေျပာင္းလဲမႈေတြေတာ့ ရွိတယ္။ ေဆးေတြကုိေတာ့ ကုမၸဏီေတြက ကန္႔သတ္ခ်က္၊ အေရအတြက္နဲ႔ နည္းနည္းပဲေပးေတာ့တယ္။ ရာခိုင္ႏႈန္းတင္ၿပီး ေရာင္းတာေပါ့။ ႀကိဳက္သလုိ၀ယ္ခြင့္မေပးဘူးေပါ့။ အျမဲတမ္း၀ယ္တဲ့သူကုိေတာင္ အေရအတြက္ နည္းနည္းပဲေပးတယ္။ ေဆး၀ါးေလာကကေတာ့ စီးပြားေရးက်ဆင္းေနတယ္” လို႔ Golden Tamarind ေဆးဆုိင္ပုိင္ရွင္ ဦးျမင့္လႈိင္က ဆုိပါတယ္။

ေဆးေစ်းေတြ တက္ေနသလို တစ္ဖက္မွာလည္း ကုမၸဏီအခ်ဳိ႕က အေရာင္းအ၀ယ္ေတြ ပိတ္ထားၾက ပါေသးတယ္။ ေစ်းကြက္ထဲ မထည့္ဘဲ အေရာင္းအ၀ယ္ပိတ္ထားခ်ိန္မွာ ေဆးေတြက ေစ်းကြက္ထဲမွာ ျပတ္ မယ္။ ၀ယ္လိုအား၊ ေရာင္းလိုအားသေဘာအရ အ၀ယ္မ်ားလာတာနဲ႔ ေစ်းပိုၿပီးတက္မယ္ဆိုတဲ့ အေျခအ ေနမ်ဳိးက ေနာက္ဆံုးမွာ ျပည္သူေတြပဲ ခံေနရၿပီး ဒီလိုမ်ဳိးျဖစ္စဥ္ေတြအ တြက္ေတာ့ စားသံုးသူ အကာအ ကြယ္ေပးေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ဥပေဒေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈဥပေဒေတြ ႏႈတ္ဆိတ္ေနတာကေတာ့ ျပည္သူေတြပဲ ပိုၿပီးအထိနာေစတာ ျမင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

“တ႐ုတ္လိုင္းက ကုမၸဏီေတြကေတာ့ လိုသေလာက္ ေရာင္းေပးတယ္။ ေစ်းကေတာ့ တျခားႏုိင္ငံျခား ေဆးေတြနဲ႔ မတူဘူး။ ေစ်းနည္းနည္းပဲတက္တယ္။ အစ္မတို႔ ေရာင္းတဲ့အခါမွာလည္း လိုသေလာက္ေရာင္း ေပးတယ္။ တက္တဲ့ေစ်းနဲ႔ေပါ့။ အရင္က ၂၈၅၀ နဲ ႔၀ယ္တဲ့ဟာေတြက အခု ၃၁၅၀ နဲ႔ ၀ယ္ရတယ္။ အစ္မတုိ႔ ျပန္ေရာင္းတဲ့အခါမွာက်ေတာ့ ၃၁၅၀ နဲ႔ ၀ယ္ထားတဲ့ဟာဆိုရင္ ၃၂၀၀ နဲ႔ ေရာင္းေပးတယ္။ ပံုမွန္ပဲ အစ္မတို႔အျမတ္ယူတာက ၅၀ ေလာက္ပဲ။ ေဆးေတြကက်ေတာ့ အမ်ားႀကီးေစ်းတက္ၿပီးေရာင္းလို႔ မရဘူးေလ။ ေစ်းတက္တာက မၾကာေသးဘူး။ တ႐ုတ္လိုင္းဘက္ကက် တစ္ပတ္ေလာက္ပဲ ရွိေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံျခားေဆးလိုင္းေတြကေတာ့ တက္တာၾကာၿပီ။ ႏုိင္ငံျခား ေဆးလိုင္းေတြကက်ေတာ့ အေရာင္းပိတ္ထားတာေတြရွိတယ္။ ကန္႔သတ္ၿပီး ေရာင္းေနတာေတြ ရွိတယ္။ ေဒၚလာေစ်းတက္တယ္ဆိုေတာ့ ကုန္ သြားလို႔ရွိရင္ မေရာင္းရေတာ့မွာစိုးလို႔ အခ်ဳိ႕က ကန္႔သတ္ေရာင္းေနတာေတြရွိတယ္။ ေဆးအေရာင္း အ၀ယ္ကက်ေတာ့ ေဒၚလာေစ်းတက္ၿပီးကတည္းက အေရာင္းပါးတယ္။ အရင္၀ယ္ေနက် ၁၀ ဘူး၀ယ္ရင္ အခု ငါးဘူးပဲ ၀ယ္ေတာ့တယ္။ ကုမၸဏီတခ်ဳိ႕က ေစ်းတက္ၿပီးသြားရင္ ေစ်းက်ဖို႔ အစီအစဥ္ သိပ္မရွိေတာ့ဘူး။ သူတို႔ကုမၸဏီက ၁၀၀၀ တက္ထားတဲ့ပစၥည္းဆိုရင္ ေဒၚလာေစ်းက်သြားရင္ သူတို႔က အဲဒီတစ္ေထာင္ကို ေစ်းမခ်ေတာ့ဘဲ တစ္ေထာင္နဲ႔တန္းတူ ေဆးထပ္ၿပီး ေပးတာေတြရွိတယ္” လိ႔ု ေရႊျပည့္စံုေစ်းမွာ ေဆးေရာင္းခ်ေနတဲ့ ကိုဖိုးလွေဆးဆိုင္က မမိုးမိုးက ေျပာပါတယ္။

ေဆးေစ်းကြက္ကို ျပန္ၾကည့္ မယ္ဆိုရင္ ျပည္ပက တရား၀င္တင္သြင္းေနတာကိုက တစ္ႏွစ္မွာ ေဒၚ လာသန္း ၄၀၀ ဖိုးေလာက္ရွိေနပါ တယ္။ တရားမ၀င္ တင္သြင္းေနတဲ့ ေဆး၀ါးေတြ၊ FDA ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ MLM ကုမၸဏီေတြကေန ထင္သလို ေၾကညာၿပီး ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ေဆး၀ါးေတြကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေဒၚလာသန္းေထာင္ဂဏန္းဆီ ေရာက္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ေနတဲ့ ေစ်းကြက္ဟာ လူအမ်ားႀကီး လက္ထဲမွာေတာ့မဟုတ္ဘဲ လူအနည္းစုကပဲ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးပါ။ ေဒၚလာေစ်းတက္တိုင္း ေဆးေစ်းတက္၊ ေဒၚလာေစ်းက်ေတာ့ ေဆးေစ်းမက်သလို ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရာင္းလိုအား၊ ၀ယ္လိုအား အေၾကာင္းျပ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးမို႔လို႔ပါလို႔ပဲ ေၾကြးေၾကာ္တတ္ၾကတဲ့ အေျခအေနဆိုးကေန အျမန္ဆံုးလြတ္ေျမာက္ၾကပါေစလို႔ပဲ တက္လာတဲ့ ေဆးေစ်းေတြၾကားမွာ ဆုေတာင္းေပးခ်င္ပါတယ္။

 

■ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကိုႏွိပ္စက္တဲ့ ေဒၚလာ

ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္သတၱပတ္တစ္ခုလံုးမွာ လႈပ္ခတ္ေနတာက ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး စံခ်ိန္တင္က်ဆင္းၿပီး ေဒၚလာေစ်းျမင့္တက္မႈဂယက္ပါ။ ဆန္ေစ်း၊ စက္သံုးဆီေစ်း အပါအ၀င္ ဘက္စံုကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈေတြနဲ႔  လႈပ္ခတ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြဟာ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ပ္ ၁၅၆၀ အထိ ထိုးဆင္းခဲ့မႈအထိ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာ ေဒၚလာေစ်းျမင့္ တက္မႈအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ စီးပြားေရးနယ္ပယ္ကပုဂၢိဳလ္ေတြ ေတြ႕ဆံုမယ္လို႔ သတင္းထြက္မႈမွာ က်ပ္ ၁၅၆၀ အထိ ျဖစ္လာတဲ့ ေဒၚလာေစ်းက ခုန္ဆင္းခဲ့ၿပီး ၁၅၃၀ အထိ ျဖစ္သြားခဲ့တာကို ျမင္ခဲ့ရပါတယ္ ။ ဒီလို ျမင္ခဲ့ရမႈဟာ ဘာကိုျပသလဲဆိုရင္ ေဒၚလာေစ်းဟာ ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္တဲ့ ျမင့္တက္မႈမဟုတ္ဘဲ အထိန္းအကြပ္ မရွိလုိ႔ ေစ်းကစားသူေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေနခဲ့တဲ့ ႏႈန္းထားဆိုတာကို ျမင္ရတဲ့သေဘာျဖစ္သလို နာရီပိုင္းအတြင္း ခုန္ဆင္းခုန္တက္ေနတဲ့ပံုစံကလည္း ေစ်းကြက္ေပါက္ေစ်းမဟုတ္ဘဲ ေစ်းကစားတဲ့ ပံုစံဆိုတာကို ျမင္သာေစ ခဲ့ပါတယ္။

ဒီလိုေစ်းကစားခ်င္တုိင္း ကစားေနတဲ့ ေဒၚလာေစ်းကို ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္မို႔လို႔ ထိန္းဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးတုိ႔၊ အရင္အစိုးရတုန္းက လုပ္ခဲ့တာေတြေၾကာင့္တို႔၊ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲတို႔၊ အရန္ေငြမရွိဘူးတို႔ဆိုတဲ့ ဆင္ေျခေတြနဲ႔ လႊတ္ေပးလို႔မရတာကို သတိခ်ပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ ေသးေကြးလြန္းသလို ေစ်းကစားတဲ့ဒဏ္ကို ေတာင့္ခံႏိုင္စြမ္းမရွိပါဘူး။ မျဖစ္သင့္တဲ့ ေဒၚလာေစ်း က်ပ္ ၁၅၀၀ အထက္ ျမင့္တက္မႈမွာ  ျပည္သူေတြ ပဲ အထိနာသလို အစိုးရဘက္က တာ၀န္ရွိသူေတြ ေျပာေနသလို ပို႔ကုန္သမားေတြအတြက္လည္း ထူးထူးျခားျခားအက်ဳိးမျဖစ္တာ ျမင္ရမွာပါ။ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္အတြက္ လိုအပ္ေနတာက ေငြလဲႏႈန္းတည္ ၿငိမ္ေရးပါ။ ၁၅၀၀ ျဖစ္မွ၊ ၂၀၀၀ ျဖစ္မွ စီးပြားေရးတိုးတက္မယ္ဆိုတဲ့ စကားသံမ်ဳိးကို အစိုးရတစ္ရပ္အေန နဲ႔ မယံုဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံလို ေဒၚလာေစ်းကို ခဏခဏဆြဲတင္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံမ်ဳိးမွာ အရင္တုန္းက ေဒၚလာေစ်းဆြဲတင္ေတာ့ ဘယ္သူေတြမွာ အက်ဳိးရွိခဲ့လဲ။ ျပည္သူနဲ႔ အစိုးရအက်ဳိးရွိခဲ့လား ေတြးဆတတ္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ အနီးစပ္ဆံုး တိုင္းျပည္အထိနာမႈ ေျပာရရင္ လက္ရွိ ၂၀၁၈ ဘ႑ာ ႏွစ္တိုအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ကို က်ပ္ ၁၃၈၀ နဲ႔ ဆြဲထားတာပါ။ အခု ၁၅၀၀ အထက္ ျဖစ္လာေနခ်ိန္မွာ တစ္ေဒၚလာကို အနည္းဆံုး ၁၅၀ ေလာက္ နစ္နာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း တိုင္းသူျပည္သားေတြရဲ႕ ၀င္ေငြနဲ႔ ပိုင္ဆုိင္မႈအေပၚ ဆိုးဆိုးရြားရြား သြားၿပီးထိခိုက္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ဘက္စံုဆိုးက်ဳိးျဖစ္ေစတဲ့ ေဒၚလာေစ်းကို ဘယ္သူ႔အတြက္ ၾကည့္ၿပီးေတာ့မွ ဆြဲမတင္ၾကပါနဲ႔။ ေစ်းကစားေနတာေတြကိုလည္း ေစ်း ကြက္စီးပြားေရးအေၾကာင္းျပၿပီး လက္ပိုက္ၾကည့္မေနဘဲ တည္ဆဲဥပေဒအရ အေရးယူေဆာင္ရြက္ပါလို႔ တုိက္တြန္းရင္း ဒီတစ္ပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးသံုးသပ္ခ်က္ကို ရပ္နားလိုက္ပါတယ္။

 

 

ကမၻာတစ္၀န္းလံုးတြင္ ေဒၚလာေစ်း ဆက္လက္ျမင့္တက္ေနၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းမႈ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားပါက အေထြေထြ က်ပ္တည္းမႈမ်ားရိွလာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အထူးစီးပြားေရးအၾကံေပး ေရွာင္တာနယ္ ေျပာၾကား

ကမၻာတစ္၀ွမ္းအတိုင္းအတာမ်ားႏွင့္ယွဥ္၍ ေဒၚလာေစ်းမ်ား ဆက္လက္ျမင့္တက္ေနၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းမႈ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားပါက အေထြေထြက်ပ္တည္းမႈမ်ား ရိွလာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏အထူးစီးပြားေရးအၾကံေပး ေရွာင္တာနယ္က The Daily Eleven သတင္းစာသို႔ ေျပာၾကားသည္။

ၾသဂုတ္ ၁၇ ရက္ ညပိုင္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရိွ Novotel ဟိုတယ္တြင္ က်င္းပသည့္ Dr.Sean Turnell ၏ “Myanmar’s Economy 2018 Progress, Troblems, Possibilities” ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏အထူးစီးပြားေရး အၾကံေပး ေရွာင္တာနယ္အား The Daily Eleven သတင္းစာက ေဒၚလာေစ်းအတက္ႏွင့္ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းမႈ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚပါက အေထြေထြက်ပ္တည္းမႈမ်ား ျဖစ္ပြားႏိုင္သလား။ ျဖစ္ပြားမည္ဆိုပါက မည္သည့္အခ်ိန္အထိ ျဖစ္ပြားႏိုင္သလဲဟု ေမးျမန္းခ်က္မႈအေပၚ ေရွာင္တာနယ္က ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

“လက္ရိွ ျဖစ္ပြားေနတဲ့အေျခအေနမ်ားက ကမၻာ့တစ္၀န္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့အေျခအေနမ်ားအေပၚ အမ်ားႀကီးမူတည္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ရိွျဖစ္ပြားေနတဲ့ ႏိုင္ငံျခား ေငြလဲလွယ္မႈႏႈန္း ျမင့္မားျခင္းနဲ႔ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းေနတာေတြအေပၚကို သက္ေရာက္မႈရိွႏိုင္တဲ့အေၾကာင္းအခ်က္ေတြက မ်ားျပားလြန္းလွပါတယ္။ ဥပမာတစ္ခုေပးရရင္ေတာ့ လက္ရိွ တူရကီႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းေတြက လက္ရိွ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အက်ပ္အတည္းေတြအေပၚ သက္ေရာက္မႈရိွသလို ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္နဲ႔အေမရိကန္ၾကားထဲမွာ နားလည္မႈတစ္ခုရယူႏိုင္ခဲ့တာမ်ဳိးရိွခဲ့ရင္ အေျခအေနအေကာင္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရရွည္အက်ပ္အတည္းေတြ ဆက္ရိွေနဦးမယ္ဆိုရင္ အေထြေထြကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ တက္လာျခင္း အပါအ၀င္ တျခားေသာအက်ပ္အတည္းေတြလည္း ရိွကိုရိွလာႏိုင္တယ္” ဟု ေရွာင္တာနယ္က ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး သိသိသာသာ က်ဆင္းသြားျခင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံစီးပြားေရးေစ်းကြက္ကို ထိလြယ္ရွလြယ္ျဖစ္ေနၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြမွာ ကမၻာတစ္၀န္းမွ အားကိုးရေသာ ေငြသားတစ္ခုဟု ယံုၾကည္မႈမရိွျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းထက္ အဆင့္တူေသာႏိုင္ငံမ်ားထက္ ပိုမ်ားေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တင္သြင္းသည့္ သၾကားႏွင့္ ေရနံလုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္စတင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ က်ပ္ေငြအေပၚ ဖိအားေပးမႈရိွေနေၾကာင္း၊ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းတခ်ဳိ႕မွရရိွမည္ျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံျခားေငြသားမ်ားမွာ ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရိွျခင္းမရိွဘဲ ႏိုင္ငံျခားဘဏ္အေကာင့္မ်ားတြင္သာ သိမ္းဆည္းထားမႈ မ်ားေၾကာင္း စသည့္အေၾကာင္းတရားမ်ားကလည္း ျမန္မာ့စီးပြားေရးက႑အေပၚ အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ သက္ေရာက္ေနေၾကာင္း Sean Tumell က ေဆြးေႏြးေျပာၾကားသည္။

“ျမန္မာ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြက အျခားႏိုင္ငံမွာလုပ္ကိုင္ရတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြထက္ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈျပင္းထန္တဲ့ အေျခအေနနဲ႔ စီးပြားေရးမတည္ၿငိမ္တဲ့ အေျခအေနမ်ားရဲ႕ ဒဏ္ကို ပိုၿပီးေတာ့ ခံစားရတယ္ဆိုတာကို ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ၾသစေၾတးလ်နဲ႔၊ အေမရိကန္ႏိုင္ငံနဲ႔၊ အီးယူႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ယွဥ္လိုက္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရဲ႕ ခံႏိုင္ရည္ရိွမႈကို ေလွ်ာ့တြက္လို႔ မရဘူး” ဟု ေရွာင္တာနယ္က ဆိုသည္။

NLD အစိုးရလက္ထက္တြင္ အစိုးရကသာ စီးပြားေရးတိုးတက္ေနသည္ဟု ေျပာၾကားေနေသာ္လည္း ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက စီးပြားေရး လုပ္ရကိုင္ရအဆင္မေျပျဖစ္ကာ စီးပြားေရးက်ဆင္းေနေၾကာင္း အၾကံျပဳမႈမ်ား ရိွလာသကဲ့သို႔ ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈမ်ား၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏွင့္ က်ပ္ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ စား၀တ္ေနေရးအက်ပ္အတည္း ျဖစ္ေပၚေနသည္။

“အက်ပ္အတည္းက အခုမွမဟုတ္ပါဘူး။ အရင္ကတည္းက ျဖစ္ေနတာ။ ဒါေပမဲ့ သူ (ေရွာင္တာနယ္) ေျပာတာက လိုရင္းမေရာက္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ အေျဖမပါဘူး။ ေ၀့လည္ေၾကာင္ပတ္ျဖစ္ေနတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ျမန္မာျပည္က လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ျပည္သူေတြ လိုခ်င္တာ ဒီအေျဖမဟုတ္ဘူး။ လက္ရိွ ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ။ တစ္ခုခုေပါ့။ တိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ Incentive ေတြေပးေနၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ Incentive ရထိုက္တဲ့ကံ မပါလာဘူးလား။ ပညာရွင္ေတြကို ေလးစားပါတယ္။သီအိုရီပိုင္းေတာ့ အရမ္းမွန္တယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ရိွျမင္တဲ့အတိုင္းပဲ။ လက္ေတြ႕ အေျခအေနပိုင္းမွာဆိုရင္ အားလံုးျမင္တဲ့အတိုင္း လႈပ္လႈပ္လႈပ္လႈပ္ျဖစ္ေနတယ္။ ဘယ္အခ်ိန္မွာထၿပီးေပါက္ကဲြလာမလဲ မသိဘူး။ စီးပြားေရးသမားေတြ ညည္းေနၾကၿပီ။ သူတို႔ရဲ႕ေနာက္ကြယ္မွာလူေတြ ေသာင္းခ်ီရိွေနၾကတယ္။ စီးပြားေရးသမားဆိုတာ အျမတ္အစြန္းရဖို႔လုပ္တယ္ဆိုတာ မွန္ေပမယ့္လည္း သူတို႔အေၾကာက္ဆံုးက လုပ္ငန္းရပ္တန္႔သြားမွာကို အေၾကာက္ဆံုးပဲ။ ႐ံႈးတာျမတ္တာကို မေၾကာက္ဘူး။ အလုပ္ရပ္သြားမွာကို ေၾကာက္တယ္” ဟု ေရႊလင္ပန္းစက္မႈဇုန္ စီမံခန္႔ခဲြမႈေကာ္မတီဥကၠ႒ ဦးေအးေသာင္းက ေျပာၾကားသည္။

NLD ပါတီတြင္ ဗဟိုစီးပြားေရးေကာ္မတီရိွေနသကဲ့သို႔ NLD အစိုးရအဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္ေနသူ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တြင္လည္း အထူးစီးပြားေရးအၾကံေပးပုဂိၢဳလ္အျဖစ္ Dr. Sean Turnell ရွိေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ The Daily Eleven သတင္းစာက ႏိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အထူးစီးပြားေရးအၾကံေပးေရွာင္တာနယ္အား “ျမန္မာ့စီးပြားေရးအေျခအေနသည္ လာမည့္ကာလမ်ားတြင္ ေရွာင္တာနယ္ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ အၾကံေပးခဲ့သကဲ့သို႔ ျဖစ္မလာခဲ့ပါက မည္ကဲ့သို႔ တာ၀န္ယူသြားမည္ကို ေမးျမန္းရာ ေရွာင္တာနယ္က သူသည္ စီးပြားေရး အၾကံေပးတစ္ဦးသာျဖစ္ေၾကာင္း၊ သူကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံျခားသား ပညာရွင္တစ္ဦးအေနျဖင့္ အၾကံေပးတိုင္း ျမန္မာအစိုးရက တစ္သေ၀မတိမ္း ေခါင္းညိတ္ လိုက္နာမည္မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ျပည္သူအေတာ္မ်ားမ်ား၏အျမင္တြင္ ႏိုင္ငံျခားသားပညာရွင္မ်ားက ပိုၿပီး ပြင့္လင္းစြာေျပာဆိုသည့္အတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အာဏာရိွသည္ဟု အထင္လဲြမႈမ်ားရိွေၾကာင္း၊ စီးပြားေရးက႑တြင္  လုပ္ကိုင္ေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားစီးပြားေရး ပညာရွင္မ်ားရိွေၾကာင္းႏွင့္ ၎တို႔အဓိက ဦးေဆာင္ေနသည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့သည္။

ေရွာင္တာနယ္က ထိုသို႔ ေျဖၾကားေသာ္လည္း NLD ပါတီ၏ စီးပြားေရးေကာ္မတီ၀င္တစ္ဦးကမူ NLD အစိုးရ၏ လုပ္ရပ္မ်ားျဖစ္ၿပီး တိုင္းျပည္၏ ေငြေၾကးက႑အေပၚ သက္ေရာက္မႈႀကီးမားသည့္ NLD အစိုးရ၏ စီးပြား ေရးမူ၀ါဒ ၁၂ ခ်က္ ထုတ္ျပန္မႈကိုလည္း ႀကိဳတင္တိုင္ပင္သိရိွခြင့္မရိွခဲ့ေၾကာင္း၊ တိုင္းျပည္ကို ဂယက္႐ိုက္ေစမည့္ ေငြမည္းခ၀ါခ်မည့္ Tax Amnesty သံုးရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းတို႔တြင္လည္း ႀကိဳတင္သိရိွမႈမရွိခဲ့ေၾကာင္း ႏွင့္ လက္ရိွက်ပ္ ေငြတန္ဖိုးက်ဆင္းမႈတြင္ ဗဟိုဘဏ္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ျဖစ္သည့္ ပုဂၢလိကဘဏ္မ်ားအေပၚ ေစ်းမကစားႏိုင္ေစရန္ ေဘာင္ကန္႔သတ္ထားမႈျဖစ္ေသာ Plus or Minus 0.08 ပယ္ဖ်က္ခဲ့မႈတြင္လည္း ႀကိဳတင္တိုင္ပင္သိရိွရမႈမရိွေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

 

 

လက္ရိွ ျမန္မာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းလာရာ လာမည့္ ၁၂ လအတြင္း လုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္ဦးေမာ့ေစရန္ ေငြေၾကးစနစ္အတြက္ ေငြေၾကးထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ဘ႑ာေရးမူ၀ါဒမ်ား တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္ အပါအ၀င္ အခ်က္ ၁၂ ခ်က္ အစိုးရထံတင္ျပ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကမ္းနားလမ္းရွိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာဆိပ္ကမ္း တစ္ေနရာကုိ ေတြ႕ရစဥ္

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား က်ဆင္းလာခဲ့ရာ လာမည့္ ၁၂ လအတြင္း လုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္ဦးေမာ့ လာေစရန္အတြက္ ေငြေၾကးစနစ္အတြက္ ေငြေၾကးထိန္းခ်ဳပ္ေရးမူ၀ါဒႏွင့္ ဘ႑ာေရး မူ၀ါဒမ်ားကို တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္ အပါအ၀င္ အခ်က္ ၁၂ ခ်က္အား အစိုးရမွ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈ လက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းခ်ဳပ္မွ ထုတ္ျပန္သည့္ First Quarter Report တြင္ တင္ျပထားသည္။

အစိုးရထံ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ တင္ျပခ်က္မ်ားတြင္ Infrastructure ျမႇင့္တင္ေရးကို ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ရန္၊ တိက်သည့္ ေငြေၾကးစီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိသည့္ ေငြေၾကးအရင္းအျမစ္ တည္ေဆာက္ရန္၊ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ပညာေရးႏွင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ပညာကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္၊ ႏိုင္ငံပုိင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈ အားေကာင္းေအာင္ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ျပည္တြင္းလုပ္သားမ်ားႏွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထား ေပးႏုိင္မည့္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ဖန္တီးေပးရန္၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္း က႑ကို ပိုမိုအားေကာင္းေအာင္ ေထာက္ပံ့ေပးရန္တို႔ ပါ၀င္သည္။

ထို႔ျပင္ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို ႀကိဳဆိုသည့္ သီးျခားဥပေဒႏွင့္ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ရန္၊ ေငြေၾကးစနစ္အတြက္ ေငြေၾကးထိန္းခ်ဳပ္ေရး မူ၀ါဒႏွင့္ ဘ႑ာေရးမူ၀ါဒမ်ားကို တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္၊ အခြန္ေကာက္ခံရာတြင္ အခ်ိန္ေငြကုန္ သက္သာသည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ စနစ္ျဖစ္ရန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အခြန္က႑ကို ပိုမိုတုိးပြားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးအတြက္ ျပည္သူ႔၀န္ေဆာင္မႈမ်ား အမ်ားျပည္သူနားေနရာ အပန္းေျဖသည့္ ေနရာမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ၊ အေမြအႏွစ္မ်ားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ ထိန္းသိမ္းရန္၊ နည္းပညာမ်ား ဆန္းသစ္တီထြင္မႈမ်ား၏ ဥာဏပစၥည္း မူပိုင္ခြင့္အတြက္ ဥပေဒ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းဆုိင္ရာ စနစ္တစ္ခု တည္ေဆာက္ရန္ႏွင့္ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္သာမက ႏုိင္ငံတကာ စီးပြားေရးသို႔ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ေအာင္ ျပည္တြင္းစီးပြားေရးက႑ကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္တို႔လည္း တင္ျပထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး အေျခအေနသည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က စတင္ၿပီး က႑အားလံုးနီးပါး က်ဆင္းလ်က္ ရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း၊ ထိုသို႔က်ဆင္းလာျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းျခင္း၊ အခြန္ႏွင့္ သြင္းကုန္စည္းၾကပ္ခြန္၊ ေငြေၾကးရရွိမႈႏွင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ား၊ ကြၽမ္းက်င္လုပ္သားမရွိျခင္း၊ ဥပေဒႏွင့္မူ၀ါဒမ်ား မတည္ၿငိမ္ျခင္း၊ ျပည္တြင္း အသံုးစရိတ္ ျမင့္တက္ၿပီး ေငြေၾကးေဖာင္းပြျခင္း၊ ႏုိင္ငံျခား ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္စြမ္း၊ အေျခခံ အေဆာက္အအံု လိုအပ္ခ်က္၊ ပို႔ကုန္/သြင္းကုန္ ႐ံုးလုပ္ငန္းမ်ားကိစၥႏွင့္ ေစ်းကြက္၀ယ္လိုအား စသည့္အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ျဖင့္ တုိင္းတာေမးျမန္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ကုန္သည္စက္မႈ အသင္းခ်ဳပ္၊ ျပည္တြင္းစီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေကာ္မတီမွ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၏ လက္ရွိစီးပြားေရးအေျခအေန ေကာင္း မေကာင္း၊ အဘယ္ေၾကာင့္ ေကာင္းမြန္ရသည္/မေကာင္းမြန္သည္ႏွင့္ လာမည့္ ၁၂ လအတြင္း ျဖစ္လာႏုိင္သည့္ အေျခအေနႏွင့္ လုပ္ငန္းမ်ား တိုးတက္ရန္ လိုအပ္ေနသည့္ အခ်က္မ်ားကို ပကတိ အေနအထားအတုိင္း သိရိွရန္ အေျခအေနမ်ားကို စစ္တမ္းေကာက္ယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး ပိုမိုအားေကာင္းလာေစရန္ ပုဂၢလိကစီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၏ ေမာင္းႏွင္အားသည္ အဓိကက်သျဖင့္ ကုန္သည္စက္မႈ အသင္းခ်ဳပ္မွ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ေတြ႕ၾကံဳေနရသည့္ အခက္အခဲမ်ား၊ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းေပးရန္ ကူညီေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကရာ ကိစၥရပ္အားလံုးကို ေျဖရွင္းရန္ တိက်ခိုင္လံုသည့္ သတင္း၊ အခ်က္အလက္မ်ား လိုအပ္ေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားမွ တိက်သည့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား တိုက္႐ိုက္ရရွိေစရန္ B4 B Insights Forum ကို သံုးလလွ်င္တစ္ႀကိမ္ က်င္းပၿပီး စနစ္တက် စာတမ္းမ်ားျပဳစု၍ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသို႔ အၾကံျပဳတင္ျပၿပီး ပူးေပါင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္သည္။

 

၀င္ေငြထြက္ေငြ မမွ်ျခင္းႏွင့္ အေထြေထြအက်ပ္အတည္း

ဘူတာ႐ုံတစ္ခုတြင္ ၿမိဳ႕ပတ္ရထားစီးခရီးသည္အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-မ်ဳိးထက္ပုိင္)

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စီးပြားေရး လုပ္ရကိုင္ရခက္ခဲေနၿပီး ၿပိဳလဲမသြားေအာင္ မနည္း႐ုန္းကန္ေနရေၾကာင္း၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကတည္းက လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာဆိုခဲ့ၾက သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္လည္း  ျမန္မာ့စီးပြားေရးအနာဂတ္အတြက္ မွန္းဆရခက္ၿပီး ထိလြယ္ရွလြယ္ျဖစ္ေနဆဲ ျဖစ္ေနသည္။

လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေပၚ မွီခိုေနရသည့္ အလုပ္သမားထုမိသားစုမ်ားႏွင့္ ျပည္သူအမ်ားစုမွာ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းေအာက္ ေရာက္ေနၾကၿပီး ၀င္ေငြထြက္ေငြမမွ်တမႈႏွင့္ စား၀တ္ေနေရးအတြက္ လံုး ပန္းေနရသည္ဆိုသည့္ အသံမ်ားက ပိုၿပီး က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ထြက္ေပၚေနသည္။

“အဓိကက ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ တက္တယ္။  ၀င္ေငြက တိုးမလာဘူး။ အဘက္ဘက္က ကုန္က်စရိတ္ တက္ေနတယ္။ ၀င္ေငြနဲ႔ ထြက္ေငြမမွ်ေတာ့ဘူး။ မိသားစုလူကုန္အလုပ္ လုပ္ေနလို႔ ထမင္းနပ္မွန္တာ” ဟု ေတာင္ဒဂံုစက္မႈဇုန္တြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနသူတစ္ဦးက ဆိုသည္။

ျပည္နယ္ႏွင့္တုိင္းေဒသႀကီးမ်ားတြင္ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း စိုက္ပ်ဳိးေျမ ပ်က္စီးျခင္း၊ စိုက္ပ်ဳိးသီးႏွံအထြက္ႏႈန္းေလ်ာ့က်ျခင္း၊ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈေၾကာင့္ တံတားမ်ား၊လမ္းမ်ားပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ျပတ္ေတာက္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈ အခက္အခဲျဖစ္ကာ ကုန္ၾကမ္းေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္း၊ ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးခက္ခဲသည့္အတြက္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ စရိတ္ျမင့္တက္ျခင္း၊ ျပည္တြင္းေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္လာေသာေၾကာင့္ သယ္ယူပို႔ ေဆာင္ စရိတ္ျမင့္တက္ျခင္းစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားေၾကာင့္ ေစ်းႏႈန္း အေျပာင္းအလဲမ်ားစြာျဖစ္ေပၚေန ေၾကာင္း ဗဟိုစာရင္းအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ထို႔ျပင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ႏွင့္ျမန္မာက်ပ္ေငြ လဲလွယ္ႏႈန္းမ်ားလည္း လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ျဖစ္ေပၚေနေသာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းသည္ ယခင္ႏွစ္အလားတူကာလႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ျမင့္တက္လာသကဲ့သို႔ ယခင္လႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါကလည္း သိသိသာသာ ျမင့္တက္လာသည္။ ေဒၚလာေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္လာျခင္းသည္ သြင္းကုန္အေပၚအက်ဳိးသက္ ေရာက္မႈမ်ားၿပီး စားသံုးကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ စားသံုးသူအေပၚ ထိခိုက္မႈျဖစ္ေစသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ျမစ္ကမ္းနံေဘးတစ္ခုတြင္ ႐ိုးသားစြာ ရွာေဖြလုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု – မ်ဳိးထက္ပိုင္)

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဆုံးအျဖစ္ အနည္းဆုံးလုပ္ခကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္တြင္ တစ္ရက္လွ်င္ က်ပ္  ၃၆၀၀၊ တစ္လလွ်င္ က်ပ္ ၁၀၈၀၀၀ အျဖစ္ အစိုးရက တရား၀င္သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

အလားတူ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမတြင္ အနည္းဆုံးလုပ္ခကို တစ္ရက္  က်ပ္ ၃၆၀၀ မွ က်ပ္ ၄၈၀၀ သို႔ တိုးျမႇင့္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။  ယင္းသို႔ အနည္းဆုံးလုပ္ခ တိုးျမင့္ခဲ့ေသာ္လည္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမႇင့္မားလာျခင္း၊ ေနထိုင္စားေသာက္စရိတ္ ႀကီးျမင့္လာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အေျခခံလူတန္းစား ျပည္သူအမ်ားစုမွာ စား၀တ္ေနေရး အခက္အခဲမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အနည္းဆုံးလုပ္ခ က်ပ္ ၃၆၀၀ သတ္မွတ္ခဲ့ေသာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္တြင္ ဗဟိုဘဏ္ ၏ ေဒၚလာေစ်းႏႈန္းအရ တစ္ေဒၚလာလွ်င္ ျမန္မာေငြ ၁၂၆၆ က်ပ္သာ ရွိခဲ့သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္တြင္ ဗဟိုဘဏ္၏ေစ်းႏႈန္းအရ တစ္ေဒၚလာလွ်င္ ၁၄၄၂  က်ပ္အထိ ျမင့္တက္ လာခဲ့သည့္အတြက္ သုံးႏွစ္အတြင္း ျမန္မာေငြတန္ဖိုးမွာ က်ပ္၂၀၀ ၀န္း က်င္ေလ်ာ့နည္းလာခဲ့သည္။ ေဒၚလာေစ်း တက္လာမႈေၾကာင့္ ျပည္ပမွ ျမန္မာသို႔ တင္သြင္းရသည့္ ကုန္ပစၥည္းေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္မားလာ လ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းေနခ်ိန္တြင္ ရရွိသည့္အနည္းဆံုး လုပ္ခလစာတိုးျမႇင့္မႈမွာ ျပည္သူလူထုအတြက္ အဆင္ေျပေသာ အနည္းဆံုးလုပ္ခတိုးျမႇင့္မႈ ျဖစ္မလာဘဲ ပိုမိုက်ပ္တည္းလာသည့္ လုပ္ခလစာ တုိးျမႇင့္မႈ ျဖစ္လာသကဲ့သို႔ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားလည္း ၀န္ပိခဲ့သည္။

 

(Source) စီမံေရးႏွင့္ ဘ႑ေရး၀န္ႀကီးဌာန ဗဟိုစာရင္းအင္းအဖဲြ႕

■ ဗဟိုစာရင္းအင္းအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ထားသည့္ စားသံုးသူေစ်းႏႈန္းႏႈိင္းယွဥ္ခ်က္

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လအတြက္ စားသံုးသူ ေစ်းဆႏႈန္းမွာ ၁၄၁ ဒသမ ၁၃ ျဖစ္ရာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လအေျခအေန ၁၃၂ ဒသမ ၅၈ ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၆ ဒသမ ၄၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာၿပီး အုပ္စုအားလံုးတြင္ ပါ၀င္သည့္ ကုန္ပစၥည္း ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ယခင္ႏွစ္အလားတူ ကာလႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါက  သိသိသာသာျမင့္တက္လာခဲ့ေၾကာင္း ဗဟိုစာရင္းအင္းအဖြဲ႕မွ  သိရသည္။

ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္  ဇြန္လအထိ တစ္ႏွစ္အတြင္း ပွ်မ္းမွ် ၄ ဒသမ ၅၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္ေပၚခဲ့ရာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လအေျခအေန ၅ ဒသမ ၄၃ ရာခိုင္ ႏႈန္းႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၀ ဒသမ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့နည္းေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထုိသုိ႔ ေလ်ာ့နည္းေနေသာ္လည္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ ေလ်ာ့နည္းသည္ဆိုသည့္အေပၚ ျပည္သူမ်ား အက်ဳိးရလဒ္မရိွ ျဖစ္ေနသည္ဟု ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။

ဆန္(ဧည့္မထ)ေစ်းႏႈန္းမွာ ယခင္ႏွစ္ ကာလတူထက္ ၅ ဒသမ ၇၈ ရာခိုင္ႏႈန္းျမင့္တက္ေနသည္။ ေျမပဲဆီေစ်း ၆ ဒသမ ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ႏွမ္းဆီ ၄ ဒသမ ၄၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၀က္သား ၆ ဒသမ ၅၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အမဲသား ၂ ဒသမ ၀၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးခူ ၆ ဒသမ ၄၆ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးရံ႕ ၅ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးျမစ္ခ်င္း ၀ ဒသမ ၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ပုစြန္ေျခာက္ ၉ ဒသမ ၃၇ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးရံ႕ေျခာက္ ၇ ဒသမ ၅၇ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ ေစ်းႏႈန္း အသီးသီးျမင့္တက္လာသည္။

အ၀တ္အထည္အုပ္စုတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လ၌ ၁၂၀ ဒသမ ၁၄ ရွိၿပီး ယခင္ႏွစ္၏ေစ်းဆႏႈန္းမွာ ၁၁၆ ဒသမ ၉၀ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ၂  ဒသမ ၇၇ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာသည္။ အမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသား၀တ္ လံုခ်ည္၊ ဂ်ာကင္၊ တီရွပ္၊ စပို႔ရွပ္၊ ဆြယ္တာ၊ သားေရဖိနပ္၊ မိုးကာႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးစက္ခ်ဳပ္ခေစ်းႏႈန္းမ်ားလည္း  ယခင္ႏွစ္ထက္ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။

အိမ္လခႏွင့္အိမ္ျပင္ခတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လ၌ ယခင္ႏွစ္ထက္ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာသည္။ အိမ္ငွားခ၊ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းမ်ား၊ ထင္း၊ မီးေသြးေစ်းႏႈန္းမ်ား၊ အိမ္ျပင္ ခ၊ဂက္စ္ဓာတ္ေငြ႕၊ ေရခြန္ႏွင့္ ေရဖိုး ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ယခင္ႏွစ္ထက္ ျမင့္တက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။

က်န္းမာေရးအုပ္စုတြင္ ႐ိုး႐ိုးေဆးကုသခ၊ အထူးေဆးကုသခ၊ အေထြေထြ ေဆးကုသခ၊ ေဆး႐ံု၌ေဆးကုသခ၊ အားေဆး၊ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးႏွင့္တုိင္းရင္းေဆးေစ်းႏႈန္းမ်ား ယခင္ႏွစ္ထက္ ျမင့္တက္ေနသည္။ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးအုပ္စုတြင္ ဒီဇယ္ဆီေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ တစ္ဂါလန္လွ်င္ ယခင္ႏွစ္ ဇြန္လက ၃၂၄၁ ဒသမ ၄၀ က်ပ္ရွိရာမွ ယခုႏွစ္တြင္ ၄၂၄၄ ဒသမ ၀၅ က်ပ္သို႔ ျမင့္တက္လာသည္။

အလားတူ ဓာတ္ဆီေစ်းႏႈန္းမွာလည္း တစ္ဂါလန္လွ်င္ ၃၄၁၁ ဒသမ ၁၃ က်ပ္ရွိရာမွ ၄၁၉၆ ဒသမ ၆၁ က်ပ္သို႔ သိသိသာသာ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္၊ စက္ဘီး၊ ဘတ္စ္ကားခ (ခရီးေ၀း)၊ (ျပည္တြင္း)၊ အငွားယာဥ္ခ၊ ဆိုက္ကားခႏွင့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းစရိတ္ ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ယခင္ႏွစ္ကထက္ ျမင့္တက္လာသည္။

ထိုသို႔ေသာ အေထြေထြ ေစ်းႏႈန္းျမင့္ တက္မႈမ်ားကို ျပည္သူမ်ားကသာ ရင္စည္းခံရမည္ျဖစ္သည္။

 

■ ေစ်းကြက္အတြင္းက  ကုန္ေစ်းႏႈန္း အေျခအေန

၂၀၁၈ ၾသဂုတ္လဆန္းပိုင္းမွ စတင္ကာ ဆန္၊ ဆီ၊ အာလူး၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ၾကက္သား၊ ၀က္သား၊ အမဲသား၊ ဆိတ္သား၊ ငါး အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ပုစြန္စသည့္အေျခခံ စားေသာက္ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ယခင္လကထက္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာသည္။

ကုန္ေစ်းႏႈန္းေၾကာင့္ အိမ္ရွင္မမ်ား အခက္အခဲမ်ားျဖစ္ပြားေနသည့္ အျပင္ေစ်းသည္အမ်ားစုမွာလည္း ကုန္ေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ေစ်းေရာင္းမေကာင္းျခင္း၊ အေရာင္းထိုင္းျခင္းမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။

“အရင္လေတြက ၾကက္ဥ တစ္လုံးကို ၁၀၀ ကေန ၁၂၀ ေလာက္ပဲ ရွိတာကေန ဒီလက်ေတာ့ ၁၂၀ က ေန၁၇၀ အထိ ျဖစ္လာတယ္။ ဘဲဥက်ေတာ့ အရင္က ၁၀၀ ကေန ၁၄၀ ပဲရွိတာကေန ၁၄၀ ကေန ၂၀၀အထိ  ေစ်းတက္လာတယ္။ ေစ်းကအျမင့္ဆုံးပဲ။ အခုလိုေစ်းတက္လာက ေရႀကီးတာေၾကာင့္ ၾကက္ျခံေတြ ျမဳပ္ကုန္တယ္လုိ႔ ေျပာတာပဲ။ ကြၽန္မတို႔ကလည္း ေဖာက္သည္ေတြကို ဒိုင္က လူေတြေျပာသလို ျပန္ေျပာေရာင္းရတယ္။ ေရႀကီးတယ္ဆိုတာ သူတို႔လည္းသိေနတာပဲေလ” ဟု သိမ္ႀကီး ေစ်း႐ုံေဘး၂၆ လမ္းတြင္ ေစ်းေရာင္းခ်သူ မျမနီလာက ဆိုသည္။

ႏွစ္စဥ္ အက်ပ္အတည္းျဖစ္လာေသာ ေရေဘးဒဏ္အေပၚ အစိုးရအေနျဖင့္ ႀကိဳတင္စီမံမႈအားနည္းျခင္း ဂယက္မ်ားေၾကာင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္မႈကို ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္မႈၿပီးသည့္အခ်ိန္တိုင္း ရင္ဆိုင္ေနရသကဲ့သို႔ ထိုသို႔ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ပင္ ဆက္စပ္ကုန္စည္မ်ား ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္လာမႈဒဏ္ကိုလည္း ႏြမ္းပါးေသာ ျပည္သူမ်ားပင္ ဆိုးရြားစြာ ဒုကၡခံေနရသည့္ အေျခအေနျဖစ္ လာေနသည္။

“ဒီရက္ပိုင္းမွာ ဆိတ္သားေစ်းေတြ တက္သြားတယ္။ အရင္လက ဆိတ္သားအသားခ်ည္းပဲ တစ္ပိႆာ ၁၂၀၀၀ ေရာင္းတယ္။ အခု က ၂၄၀၀၀၊ ၂၅၀၀၀အထိ ထိုးတက္သြားတယ္။ ေရေတြႀကီးတယ္လုိ႔ေတာ့ အေၾကာင္းျပတာပဲ။ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ တစ္ဆင့္ယူေရာင္းတာဆိုေတာ့ ေစ်းတက္ရင္တက္သလို၊ က်ရင္က်သလိုေရာင္းရတာေပါ့။  ဒီထက္သာ ေစ်းထပ္တက္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္သူက စားႏိုင္ေတာ့မွာလဲ။ ေစ်းတက္လာေတာ့ ေစ်းေရာင္းမေကာင္းေတာ့ဘူး။ ၁၀ ေယာက္ ေစ်းလာေမးၿပီးမွ ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ပဲ၀ယ္ တယ္။ အရင္ကထက္ ထက္၀က္ေလာက္ ေရာင္းအားက်သြားတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာျဖစ္ေနတာက ေရႀကီးတာလိုမ်ဳိး အေၾကာင္းျပခ်က္ရွိၿပီ ဆိုရင္ အဲဒီအေၾကာင္းကိုျပၿပီး ကုန္ေစ်းႏႈန္းက လိုက္တက္ေတာ့တာပဲ။ ျပန္မက်ေတာ့ဘူး။ ဒါက ထုံးစံလိုျဖစ္ေနၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေစ်းသည္ေတြကေတာ့ ေစ်းက်ေလ ေပ်ာ္ေလပဲ။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းက်မွ ေစ်းသည္ေတြက အ၀ယ္လိုက္တာကိုး။ ဒါမွ မ်ားမ်ားေရာင္းရမွာ” ဟု သိမ္ႀကီးေစ်း႐ုံ ေဘးတြင္ဆိတ္သားေရာင္းခ်ေနေသာ ဦးတင္၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

■ အေထြေထြက်ပ္တည္းမႈေအာက္ ေရာက္ေနတဲ့ ျပည္သူေတြ

စာမ်က္ႏွာႏွင့္ ကိန္းဂဏန္းမ်ားဖတ္ၿပီး အစိုးရသာ စီးပြားေရး တိုးတက္ေနသည့္ အေျခအေနတြင္ ျပည္သူမ်ားကို ျပန္ငဲ့ၾကည့္ပါက အေထြေထြက်ပ္တည္းမႈေအာက္သို႔ ေရာက္ရွိေနသည္ဟု ယူဆမႈမ်ား ရွိလာေနသည္။  စာရြက္ေပၚမွ ကိန္းဂဏန္းမ်ားသည္ ျပည္သူလူထုက်ပ္တည္းမႈကို ေျပလည္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္း မရွိသျဖင့္ လက္ရွိအစိုးရအေနႏွင့္ ျပည္သူလူထုၾကားမွ ခက္ခဲမႈမ်ားကို သိရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းရန္ႏွင့္ ယခုထက္ ျပည္သူ႔ အသံနားစြင့္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေနသည္။

“အခု ကြၽန္မတို႔ ေစ်းေရာင္းရတာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အဆင္မေျပဘူး။ ၀ယ္သမွ်ပစၥည္းေတြက အကုန္ေစ်းတက္တယ္။ ၀ယ္ရတဲ့ပစၥည္းက ေစ်းတက္လို႔ဆိုၿပီး ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ေရာင္းကုန္ေတြကို ေစ်းျမႇင့္ ေရာင္းဖို႔ဆိုတာကလည္း အဆင္မေျပဘူး။ နဂိုကတည္းက ၀င္ေငြထြက္ေငြ မမွ်ရတဲ့အထဲ စားေသာက္ကုန္တစ္ခုကို ေစ်းတက္ေရာင္းလိုက္ရင္ ေတာ္႐ံုတန္႐ံုလူက လာ မစားၾကေတာ့ဘူး။ အခုဆိုရင္ ကြၽန္မတစ္ဦးတည္းမဟုတ္ဘူး။ ေစ်းသည္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အေရာင္းေတြ ပါးကုန္ၾကၿပီ။ တစ္ရက္တစ္ရက္ကို အျမတ္ေငြရဖို႔ထက္ စားဖို႔ ဘယ္လို ရွာမလဲဆိုတာပဲ လုပ္ေနရတယ္။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္တဲ့  ဒဏ္ကို ကြၽန္မတို႔လို လက္လုပ္လက္စားေတြက ခါးစည္းခံေနရတယ္။ ကိုယ္တစ္ ေယာက္တည္းလည္းမဟုတ္ဘူး။ အမ်ားျဖစ္ေနတာေလ”  ဟု လႈိင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ မုန္႔ဟင္းခါးေရာင္းခ်ေနသူ ေဒၚတင္ေဌးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျပည္သူ႔အသံနားေထာင္ရန္ဆိုသည္မွာ အစိုးရအေနႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ၿပီး ယင္းတို႔၏ ညည္းတြားသံမ်ားကိုသာ နားစြင့္ရန္ ဆိုလိုျခင္းမဟုတ္ဘဲ ၀င္ေငြႏွင့္လစာ မမွ်တသည့္ၾကားမွာ ၿခိဳးျခံ က်ပ္တည္းစြာေနထိုင္ေနရသည့္ ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ပိုမိုထိေတြ႕ရန္လိုအပ္ေနသည္ကို ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္သည္။

“ကုန္ေစ်းႏႈန္းတက္လာေတာ့ ၿခိဳးၿခံၿပီး စားေသာက္ရတာေပါ့။ အာဟာရျဖစ္တဲ့ဟာေတြ မစားရဘူးေပါ့။  ၃၆၀၀ ကေန ၄၈၀၀ ရေပမယ့္ ကုန္ေစ်း တက္လာေတာ့ မထူးပါဘူး။ အရင္ ၃၆၀၀ ရတုန္းကထက္ေတာင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းက တက္သြားေသးတယ္။ လစာတိုးလာတာသာ လူေတြက ျမင္ၾကတာ တကယ္ေတာ့ ပိုရတာမ်ဳိးမရွိပါဘူး” ဟု လိႈင္သာယာ စက္မႈဇုန္ရွိ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံတစ္ခုတြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနေသာ မသီရိဒုံက ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ျပင္ လက္လုပ္လက္စား လုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနရသည့္ မိသားစုမ်ားတြင္ ေန႔စဥ္ထမင္းနပ္ မွန္မွန္စားရေရးအတြက္ပင္ တစ္နပ္စာ ဆန္၀ယ္ယူစားေသာက္မႈ မ်ားလာေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံမ်ားထံမွ သိရသည္။

“ကြၽန္ေတာ့္ဆန္ဆိုင္မွာ အရင္တုန္းက တစ္ျပည္နဲ႔ ေလးလံုးအထိ ၀ယ္စားၾကတဲ့သူေတြရွိတယ္။ အခုဆိုရင္ တခ်ဳိ႕မိသားစုေတြ ဆန္ေလးလံုးေလာက္ေတာင္ မ၀ယ္ႏုိင္ေတာ့ဘဲရွိတဲ့ ပိုက္ဆံေလးနဲ႔ ဆန္ႏွစ္လံုး လာ၀ယ္တယ္။ ညေနအေဖလုပ္တဲ့ သူအလုပ္က ျပန္လာမွ ေနာက္ထပ္ ဆန္ႏွစ္လံုးစာေလာက္ လာ၀ယ္တာ မ်ဳိး ရွိလာတယ္။ ကြၽန္ေတာ္လည္း ျမင္ရၾကားရ အေတာ္စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရတယ္။ ဆန္ေစ်းကလည္း တက္ တယ္ေလ။ ေစ်းတက္မေရာင္းလို႔လည္း မရဘူး။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္လည္း အတက္ေစ်းနဲ႔ပဲ၀ယ္ၿပီး ေရာင္း ေနရတာ။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္လည္း အေရာင္းအ၀ယ္ မေကာင္းလို႔ မကိုက္ပါဘူး” ဟု သဃၤန္းကြၽန္းၿမိဳ႕ နယ္တြင္ ဆန္ဆိုင္ဖြင့္လွစ္ေရာင္းခ်ေနသူ ကိုေက်ာ္သူက ဆိုသည္။

အေျခခံလူတန္းစားမ်ား ခက္ခဲေနခ်ိန္၌ အျခားတစ္ဖက္တြင္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွာလည္း ယခုႏွစ္ပိုင္းအတြင္း စီးပြားေရးလုပ္ရကိုင္ရ ခက္ခဲလာသျဖင့္ ၀န္ထမ္းစရိတ္၊ ႐ံုးစရိတ္၊ အခြန္အခစရိတ္မ်ားျဖင့္ အလုပ္႐ံု၊ စက္႐ံုစရိတ္ေက်႐ံုအလုပ္လုပ္ေနၾကရသည္ဟု လုပ္ငန္းရွင္ အခ်ဳိ႕က ဆိုသည္။

“ရွိေနတဲ့၀န္ထမ္းကို လစာတိုးမေပးရင္လည္း အလုပ္ကထြက္မယ္။ လစာခ်ည္း တိုးေပးေနရင္ လည္း လုပ္ငန္းက႐ံႈးမယ္။ အဲဒီလို အျဖစ္မခံႏိုင္ေတာ့ ၀န္ထမ္းေတြ ေလွ်ာ့ခ်ရတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ဆို ဒီႏွစ္ႏွစ္ေလာက္အတြင္းမွာ ၀န္ထမ္း  ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္အထိ ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ရတယ္။ ကိုယ့္လုပ္ငန္း မေသသြားဖို႔၊ လုပ္ငန္းရပ္ဆိုင္းမသြားဖို႔ကို မနည္းေတာင့္ခံေနရတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ေနတယ္”  ဟု လုပ္ ငန္းရွင္တစ္ဦးက ဆိုသည္။

၀င္ေငြဟုဆိုရာတြင္ လုပ္မစားရဲသူ အစိုးရ၀န္ထမ္းမ်ားမွာလည္း ပံုမွန္လစာ၊ ႐ိုး႐ိုးကုမၸဏီ၀န္ထမ္းမ်ားမွာလည္း လုပ္ငန္းက်ဆင္းမႈေၾကာင့္ အျခားေသာ၀င္ေငြမ်ား ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္မႈမရွိဘဲ ပံုမွန္လစာသာ ရရွိေနသည္။ ထို႔ျပင္ လက္လုပ္လက္စားမ်ားမွာလည္း ပံုမွန္၀င္ေငြသာ ရွိေနသည္။

မုန္႔ဟင္းခါးေရာင္းခ်သူတစ္ဦး အဆုိအရ ယခင္ကတစ္ေန႔လွ်င္ ငါးပိႆာကုန္သည္ဆိုပါက လက္ရွိ တြင္ ငါးပိႆာသာ ေရာင္းခ်ေနရ ၿပီး လုပ္ငန္းတိုးခ်ဲ႕ရန္ အေျခအေနမေပးသည့္အျပင္ မူလက မုန္႔ဟင္းခါးငါးပိႆာ ေရာင္းခ်ရေငြျဖင့္ မိသားစုအတြက္ ေလာက္ငေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ကုန္ေစ်း ႏႈန္းႀကီးျမင့္လာမႈမ်ားေၾကာင့္ ၀င္ေငြႏွင့္ထြက္ေငြ မမွ်မတျဖစ္ေနသည္ ဟု ဖြင့္ဟသည္။

“အခုဟာက ပထမအခ်က္က ေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကလည္း ထင္သေလာက္ မ၀င္ဘူး။ တကယ္လို႔ ႏုိင္ငံျခားရင္း ႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြမ်ားမ်ား ၀င္လာလုိ႔ ရွိရင္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြရွိမယ္။ အလုပ္ေတြမ်ားမ်ား ရမယ္ေပါ့ေနာ္။ အခုဟာက အလုပ္ အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြလည္း မရွိေတာ့ ႏုိင္ငံျခားထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ရမယ့္သေဘာေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက ပို႔ကုန္နဲ႔ သြင္းကုန္မွာ သြင္းကုန္က အရမ္းမ်ားၿပီးပို႔ကုန္က Export Earning ကနည္းေနေတာ့ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြျပေနတယ္။ အဲေတာ့ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ လိုေငြျပေနၿပီဆိုရင္ အဲဒီလိုတဲ့ေငြက ဘယ္ကရလဲဆိုရင္ လိုက္ရွာ၀ယ္ရေတာ့ ေဒၚလာေတြေစ်းတက္တယ္။ ေဒၚလာေစ်းတက္ေတာ့ သြင္းတဲ့ပစၥည္းေတြ ေစ်းတက္တယ္။ သြင္းကုန္ေတြေစ်း တက္ရင္ ဥပမာ- ဓာတ္ဆီေစ်းတက္တယ္။ ဓာတ္ဆီေစ်းတက္ရင္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္စရိတ္တက္မယ္။ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ခေတြေစ်းတက္ရင္ ကုန္ပစၥည္း ေစ်းေတြတက္တယ္။ အဲဒါ အခု ေစ်းကဆန္ေတြ ေစ်းတက္ တယ္။ တျခားလူ အမ်ားစုစားသံုးတဲ့ စားအုန္းဆီတို႔ ဘာတို႔လည္း ေစ်းတက္တယ္။ အဲဒီေတာ့ အိမ္ရွင္မေတြ ၿငီးတာေပါ့။  သာမန္အားျဖင့္ ေလွ်ာ့စားရင္ေတာ့ ရတာေပါ့။ ခက္တာက ျမန္မာက ဆီလည္းေတာ္ေတာ္ ႀကိဳက္ တာ၊ထမင္းကလည္း သိပ္စားတာ။ စားတာက ကမၻာေပၚမွာ တစ္ႏွစ္ကို ဆန္အမ်ားဆံုးစားတာက ျမန္မာလူမ်ဳိးပဲ။ ဒုတိယအမ်ားဆံုး စားတာက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ တတိယအမ်ားဆံုး စားတာက ဗီယက္နမ္၊ စတုတၳအမ်ားဆံုးစားတာက အင္ဒိုနီးရွား၊ အဲဒီေတာ့ ထမင္းေလွ်ာ့စားပါဆို ဘယ္သူက ေလွ်ာ့စားမွာလဲ။ အဲဒီ ေတာ့ ထမင္းကလည္းေလွ်ာ့မစားဘူး၊ ဆီကလည္း ေလွ်ာ့မစားဘူး၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ကလည္း ေလွ်ာ့ စားလို႔မရဘူးဆိုေတာ့  ပိုက္ဆံက မေလာက္ေတာ့ဘူး” ဟု စီးပြားေရး ေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္ခ်ိန္ဘြားက ေျပာၾကားသည္။

ျပည္သူအမ်ားစုမွာ ေနစရိတ္ႀကီးျမင့္မႈ စားစရိတ္ႀကီးျမင့္မႈတို႔ ေၾကာင့္ လုပ္ခလစာႏွင့္ မေလာက္မငျဖစ္ေနသည့္ အေျခအေနမ်ားအေပၚ အစိုးရအေနျဖင့္ သိေအာင္လုပ္ၿပီး အေျဖရွာသင့္သည္ဟု သံုးသပ္ၾကသည္။

“အဲဒါေတြျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းက နံပတ္တစ္အခ်က္က တိုတိုေျပာရရင္ လုပ္တာေတြမွားတယ္ေပါ့။ ဥပမာ ဘ႑ာႏွစ္ကို ေျပာင္းလိုက္တယ္။ အခုဆိုရင္ ေအာက္တိုဘာ ၁ ရက္မွ စမွာေလ။ အဲဒါစ ေျပာင္းေတာ့ ဆရာ့ကို ေမးၾကတယ္။ ဆရာကေတာ့ ေျပာတာပဲ ဒီအခ်ိန္မွာ မလုပ္သင့္ဘူး။သူတို႔က ႏုိင္ငံေရး႐ႈေထာင့္အရ လုပ္တာေလ။ ေျခာက္လပိုၿပီးအခ်ိန္ရေအာင္ေပါ့။ ဒါေပ မဲ့ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ၾကားကာလ ေျခာက္လ၊ ဘ႑ာေရးက မတ္ ၃၁ ကကုန္သြားၿပီ။ ဒီၾကားထဲ ဘ႑ာႏွစ္ မရွိတဲ့ေျခာက္လႀကီးမွာ ထပ္ၿပီး အသံုးစရိတ္ေတြ လႊတ္ေတာ္ကရ သံုးမွန္းေျခေငြစာရင္းေရးဆြဲတာကို  အတည္ျပဳရတယ္။ အတည္ျပဳတ့ဲဟာကို သံုးလိုက္တာ   စက္တင္ဘာ ၃၀ ဆိုရင္ ကုန္ေတာ့မယ္။ အဲဒီလိုသံုးေတာ့ ကုန္ေစ်းႏႈန္းကတက္ရတဲ့အထဲ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ အထူးသျဖင့္ စစ္စရိတ္ေပါ့ ကာကြယ္ေရးေပါ့၊ အဲဒါေတြ ဖိသံုးေတာ့ အဲဒါေတြက ျပည္တြင္းလွည့္လည္ေငြထဲေရာက္သြားတာ။ ျပည္တြင္း ေငြထဲေရာက္လာေတာ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြသြား တာေပါ့။ေငြေၾကးေဖာင္းပြရင္ ကုန္ ေစ်းႏႈန္းတက္တာေပါ့။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းတက္ရင္ လူအမ်ားစု ဒုကၡေရာက္ တာေပါ့။ အဓိပၸာယ္က ေငြေၾကးေဖာင္းပြေစတဲ့နည္းေတြခ်ည္း လုပ္ေနတယ္။ ႏုိင္ငံတကာအလယ္မွာ ျမန္မာဟာ အဆင္းရဲဆံုးႏုိင္ငံက လြတ္ေအာင္ဆိုရင္ Gross National Income အဲဒါတက္လာရင္ လြတ္တယ္ဆိုၿပီး ဘာလုပ္လဲဆိုေတာ့ ၀န္ထမ္းလစာေတြတုိးျပတယ္။ အနည္းဆံုး အခေၾကးေငြေတြတိုးလိုက္တယ္။ ၃၆၀၀ ကေန ၄၈၀၀ လုပ္လုိက္တယ္။ ၀န္ထမ္းလစာေတြ ႏွစ္သိန္း အထက္ျဖစ္ကုန္တယ္။ တစ္ဦးကို ပွ်မ္းမွ်ႏွစ္ေသာင္းတိုးေပးရင္  ၀န္ထမ္းေပါင္း ႏွစ္သန္းနီးနီးရွိတယ္။ အဲဒါက ဘတ္ဂ်က္လိုေငြျပေရာ။ ၀န္ထမ္း ေတြက လခေတြတိုးရလို႔ ေလာက္လား ဆိုေတာ့မေလာက္ဘူး။ ကုန္ ေစ်းႏႈန္းက တက္တာကိုး။ လစာတိုး တုိင္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းကတက္တာပဲ။ ဟိုး ဖဆပလေခတ္၊ မဆလေခတ္၊ စစ္အစိုးရေခတ္၊   ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ ေခတ္ကေန အခုထိ လစာတိုးလိုက္ရင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းကတက္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ LDC ကေန လြတ္သြားၿပီဆိုၿပီး ေပ်ာ္ေနတာေလ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီဂုဏ္ကေလး တစ္ခုပဲရတယ္။ က်န္တာက ျပည္တြင္းက လက္လုပ္လက္စားနဲ႔ လခစားေတြက်ေတာ့ ဒုကၡေရာက္ေနတာေပါ့” ဟု စီးပြားေရး ေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္ခ်ိန္ဘြားက သံုးသပ္သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ျပည္သူလူထု၏ စား၀တ္ေနေရး၊ ဘ၀လံုျခံဳမႈႏွင့္ ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးရရွိလာေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ျခင္းမရွိသည့္ USDP အစိုးရကို ျပည္သူမ်ားက လက္သန္းျဖင့္ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့သည္။ လက္ရွိအေျခအေနကိုၾကည့္ပါက ျပည္သူမ်ားအၾကား စား၀တ္ေနေရးက်ပ္တည္းေနၿပီး ႏုိင္ငံ့ အေျခအေနမွာလည္း ဘက္စုံခ်ဳိ႕ယြင္း က်ဆင္းလာေနသည္ကို ရွစ္ေလးလံုးႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တို႔က သက္ေသျပေနသည္။

တုိင္းျပည္ဆင္းရဲတြင္းနက္ေနျခင္း၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈအားနည္းျခင္း၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ကင္းမဲ့ျခင္းမ်ားႏွင့္ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈသည္ထင္ရွားေသာ အခက္အခဲမ်ား ျဖစ္လာသည္ဆိုေသာ ထုတ္ျပန္ခ်က္သည္ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိလာေနၿပီျဖစ္သည့္ NLD အစိုးရအတြက္ ေခါင္းေလာင္းသံ ျဖစ္လာေနသည္။