လက္ရိွ ျမန္မာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းလာရာ လာမည့္ ၁၂ လအတြင္း လုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္ဦးေမာ့ေစရန္ ေငြေၾကးစနစ္အတြက္ ေငြေၾကးထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ဘ႑ာေရးမူ၀ါဒမ်ား တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္ အပါအ၀င္ အခ်က္ ၁၂ ခ်က္ အစိုးရထံတင္ျပ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကမ္းနားလမ္းရွိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာဆိပ္ကမ္း တစ္ေနရာကုိ ေတြ႕ရစဥ္

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား က်ဆင္းလာခဲ့ရာ လာမည့္ ၁၂ လအတြင္း လုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္ဦးေမာ့ လာေစရန္အတြက္ ေငြေၾကးစနစ္အတြက္ ေငြေၾကးထိန္းခ်ဳပ္ေရးမူ၀ါဒႏွင့္ ဘ႑ာေရး မူ၀ါဒမ်ားကို တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္ အပါအ၀င္ အခ်က္ ၁၂ ခ်က္အား အစိုးရမွ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈ လက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းခ်ဳပ္မွ ထုတ္ျပန္သည့္ First Quarter Report တြင္ တင္ျပထားသည္။

အစိုးရထံ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ တင္ျပခ်က္မ်ားတြင္ Infrastructure ျမႇင့္တင္ေရးကို ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ရန္၊ တိက်သည့္ ေငြေၾကးစီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိသည့္ ေငြေၾကးအရင္းအျမစ္ တည္ေဆာက္ရန္၊ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ပညာေရးႏွင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ပညာကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္၊ ႏိုင္ငံပုိင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈ အားေကာင္းေအာင္ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ျပည္တြင္းလုပ္သားမ်ားႏွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထား ေပးႏုိင္မည့္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ဖန္တီးေပးရန္၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္း က႑ကို ပိုမိုအားေကာင္းေအာင္ ေထာက္ပံ့ေပးရန္တို႔ ပါ၀င္သည္။

ထို႔ျပင္ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို ႀကိဳဆိုသည့္ သီးျခားဥပေဒႏွင့္ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ရန္၊ ေငြေၾကးစနစ္အတြက္ ေငြေၾကးထိန္းခ်ဳပ္ေရး မူ၀ါဒႏွင့္ ဘ႑ာေရးမူ၀ါဒမ်ားကို တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္ရန္၊ အခြန္ေကာက္ခံရာတြင္ အခ်ိန္ေငြကုန္ သက္သာသည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ စနစ္ျဖစ္ရန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အခြန္က႑ကို ပိုမိုတုိးပြားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးအတြက္ ျပည္သူ႔၀န္ေဆာင္မႈမ်ား အမ်ားျပည္သူနားေနရာ အပန္းေျဖသည့္ ေနရာမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ၊ အေမြအႏွစ္မ်ားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ ထိန္းသိမ္းရန္၊ နည္းပညာမ်ား ဆန္းသစ္တီထြင္မႈမ်ား၏ ဥာဏပစၥည္း မူပိုင္ခြင့္အတြက္ ဥပေဒ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းဆုိင္ရာ စနစ္တစ္ခု တည္ေဆာက္ရန္ႏွင့္ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္သာမက ႏုိင္ငံတကာ စီးပြားေရးသို႔ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ေအာင္ ျပည္တြင္းစီးပြားေရးက႑ကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္တို႔လည္း တင္ျပထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး အေျခအေနသည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က စတင္ၿပီး က႑အားလံုးနီးပါး က်ဆင္းလ်က္ ရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း၊ ထိုသို႔က်ဆင္းလာျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းျခင္း၊ အခြန္ႏွင့္ သြင္းကုန္စည္းၾကပ္ခြန္၊ ေငြေၾကးရရွိမႈႏွင့္ ဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ား၊ ကြၽမ္းက်င္လုပ္သားမရွိျခင္း၊ ဥပေဒႏွင့္မူ၀ါဒမ်ား မတည္ၿငိမ္ျခင္း၊ ျပည္တြင္း အသံုးစရိတ္ ျမင့္တက္ၿပီး ေငြေၾကးေဖာင္းပြျခင္း၊ ႏုိင္ငံျခား ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္စြမ္း၊ အေျခခံ အေဆာက္အအံု လိုအပ္ခ်က္၊ ပို႔ကုန္/သြင္းကုန္ ႐ံုးလုပ္ငန္းမ်ားကိစၥႏွင့္ ေစ်းကြက္၀ယ္လိုအား စသည့္အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ျဖင့္ တုိင္းတာေမးျမန္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ကုန္သည္စက္မႈ အသင္းခ်ဳပ္၊ ျပည္တြင္းစီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေကာ္မတီမွ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၏ လက္ရွိစီးပြားေရးအေျခအေန ေကာင္း မေကာင္း၊ အဘယ္ေၾကာင့္ ေကာင္းမြန္ရသည္/မေကာင္းမြန္သည္ႏွင့္ လာမည့္ ၁၂ လအတြင္း ျဖစ္လာႏုိင္သည့္ အေျခအေနႏွင့္ လုပ္ငန္းမ်ား တိုးတက္ရန္ လိုအပ္ေနသည့္ အခ်က္မ်ားကို ပကတိ အေနအထားအတုိင္း သိရိွရန္ အေျခအေနမ်ားကို စစ္တမ္းေကာက္ယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး ပိုမိုအားေကာင္းလာေစရန္ ပုဂၢလိကစီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၏ ေမာင္းႏွင္အားသည္ အဓိကက်သျဖင့္ ကုန္သည္စက္မႈ အသင္းခ်ဳပ္မွ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ေတြ႕ၾကံဳေနရသည့္ အခက္အခဲမ်ား၊ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းေပးရန္ ကူညီေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကရာ ကိစၥရပ္အားလံုးကို ေျဖရွင္းရန္ တိက်ခိုင္လံုသည့္ သတင္း၊ အခ်က္အလက္မ်ား လိုအပ္ေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားမွ တိက်သည့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား တိုက္႐ိုက္ရရွိေစရန္ B4 B Insights Forum ကို သံုးလလွ်င္တစ္ႀကိမ္ က်င္းပၿပီး စနစ္တက် စာတမ္းမ်ားျပဳစု၍ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသို႔ အၾကံျပဳတင္ျပၿပီး ပူးေပါင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္သည္။

 

၀င္ေငြထြက္ေငြ မမွ်ျခင္းႏွင့္ အေထြေထြအက်ပ္အတည္း

ဘူတာ႐ုံတစ္ခုတြင္ ၿမိဳ႕ပတ္ရထားစီးခရီးသည္အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-မ်ဳိးထက္ပုိင္)

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စီးပြားေရး လုပ္ရကိုင္ရခက္ခဲေနၿပီး ၿပိဳလဲမသြားေအာင္ မနည္း႐ုန္းကန္ေနရေၾကာင္း၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကတည္းက လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာဆိုခဲ့ၾက သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္လည္း  ျမန္မာ့စီးပြားေရးအနာဂတ္အတြက္ မွန္းဆရခက္ၿပီး ထိလြယ္ရွလြယ္ျဖစ္ေနဆဲ ျဖစ္ေနသည္။

လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေပၚ မွီခိုေနရသည့္ အလုပ္သမားထုမိသားစုမ်ားႏွင့္ ျပည္သူအမ်ားစုမွာ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းေအာက္ ေရာက္ေနၾကၿပီး ၀င္ေငြထြက္ေငြမမွ်တမႈႏွင့္ စား၀တ္ေနေရးအတြက္ လံုး ပန္းေနရသည္ဆိုသည့္ အသံမ်ားက ပိုၿပီး က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ထြက္ေပၚေနသည္။

“အဓိကက ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ တက္တယ္။  ၀င္ေငြက တိုးမလာဘူး။ အဘက္ဘက္က ကုန္က်စရိတ္ တက္ေနတယ္။ ၀င္ေငြနဲ႔ ထြက္ေငြမမွ်ေတာ့ဘူး။ မိသားစုလူကုန္အလုပ္ လုပ္ေနလို႔ ထမင္းနပ္မွန္တာ” ဟု ေတာင္ဒဂံုစက္မႈဇုန္တြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနသူတစ္ဦးက ဆိုသည္။

ျပည္နယ္ႏွင့္တုိင္းေဒသႀကီးမ်ားတြင္ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း စိုက္ပ်ဳိးေျမ ပ်က္စီးျခင္း၊ စိုက္ပ်ဳိးသီးႏွံအထြက္ႏႈန္းေလ်ာ့က်ျခင္း၊ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈေၾကာင့္ တံတားမ်ား၊လမ္းမ်ားပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ျပတ္ေတာက္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈ အခက္အခဲျဖစ္ကာ ကုန္ၾကမ္းေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္း၊ ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးခက္ခဲသည့္အတြက္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ စရိတ္ျမင့္တက္ျခင္း၊ ျပည္တြင္းေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္လာေသာေၾကာင့္ သယ္ယူပို႔ ေဆာင္ စရိတ္ျမင့္တက္ျခင္းစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားေၾကာင့္ ေစ်းႏႈန္း အေျပာင္းအလဲမ်ားစြာျဖစ္ေပၚေန ေၾကာင္း ဗဟိုစာရင္းအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ထို႔ျပင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ႏွင့္ျမန္မာက်ပ္ေငြ လဲလွယ္ႏႈန္းမ်ားလည္း လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ျဖစ္ေပၚေနေသာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းသည္ ယခင္ႏွစ္အလားတူကာလႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ျမင့္တက္လာသကဲ့သို႔ ယခင္လႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါကလည္း သိသိသာသာ ျမင့္တက္လာသည္။ ေဒၚလာေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္လာျခင္းသည္ သြင္းကုန္အေပၚအက်ဳိးသက္ ေရာက္မႈမ်ားၿပီး စားသံုးကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ စားသံုးသူအေပၚ ထိခိုက္မႈျဖစ္ေစသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ျမစ္ကမ္းနံေဘးတစ္ခုတြင္ ႐ိုးသားစြာ ရွာေဖြလုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု – မ်ဳိးထက္ပိုင္)

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဆုံးအျဖစ္ အနည္းဆုံးလုပ္ခကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္တြင္ တစ္ရက္လွ်င္ က်ပ္  ၃၆၀၀၊ တစ္လလွ်င္ က်ပ္ ၁၀၈၀၀၀ အျဖစ္ အစိုးရက တရား၀င္သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

အလားတူ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမတြင္ အနည္းဆုံးလုပ္ခကို တစ္ရက္  က်ပ္ ၃၆၀၀ မွ က်ပ္ ၄၈၀၀ သို႔ တိုးျမႇင့္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။  ယင္းသို႔ အနည္းဆုံးလုပ္ခ တိုးျမင့္ခဲ့ေသာ္လည္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမႇင့္မားလာျခင္း၊ ေနထိုင္စားေသာက္စရိတ္ ႀကီးျမင့္လာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အေျခခံလူတန္းစား ျပည္သူအမ်ားစုမွာ စား၀တ္ေနေရး အခက္အခဲမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အနည္းဆုံးလုပ္ခ က်ပ္ ၃၆၀၀ သတ္မွတ္ခဲ့ေသာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္တြင္ ဗဟိုဘဏ္ ၏ ေဒၚလာေစ်းႏႈန္းအရ တစ္ေဒၚလာလွ်င္ ျမန္မာေငြ ၁၂၆၆ က်ပ္သာ ရွိခဲ့သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္တြင္ ဗဟိုဘဏ္၏ေစ်းႏႈန္းအရ တစ္ေဒၚလာလွ်င္ ၁၄၄၂  က်ပ္အထိ ျမင့္တက္ လာခဲ့သည့္အတြက္ သုံးႏွစ္အတြင္း ျမန္မာေငြတန္ဖိုးမွာ က်ပ္၂၀၀ ၀န္း က်င္ေလ်ာ့နည္းလာခဲ့သည္။ ေဒၚလာေစ်း တက္လာမႈေၾကာင့္ ျပည္ပမွ ျမန္မာသို႔ တင္သြင္းရသည့္ ကုန္ပစၥည္းေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္မားလာ လ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းေနခ်ိန္တြင္ ရရွိသည့္အနည္းဆံုး လုပ္ခလစာတိုးျမႇင့္မႈမွာ ျပည္သူလူထုအတြက္ အဆင္ေျပေသာ အနည္းဆံုးလုပ္ခတိုးျမႇင့္မႈ ျဖစ္မလာဘဲ ပိုမိုက်ပ္တည္းလာသည့္ လုပ္ခလစာ တုိးျမႇင့္မႈ ျဖစ္လာသကဲ့သို႔ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားလည္း ၀န္ပိခဲ့သည္။

 

(Source) စီမံေရးႏွင့္ ဘ႑ေရး၀န္ႀကီးဌာန ဗဟိုစာရင္းအင္းအဖဲြ႕

■ ဗဟိုစာရင္းအင္းအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ထားသည့္ စားသံုးသူေစ်းႏႈန္းႏႈိင္းယွဥ္ခ်က္

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လအတြက္ စားသံုးသူ ေစ်းဆႏႈန္းမွာ ၁၄၁ ဒသမ ၁၃ ျဖစ္ရာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လအေျခအေန ၁၃၂ ဒသမ ၅၈ ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၆ ဒသမ ၄၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာၿပီး အုပ္စုအားလံုးတြင္ ပါ၀င္သည့္ ကုန္ပစၥည္း ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ယခင္ႏွစ္အလားတူ ကာလႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါက  သိသိသာသာျမင့္တက္လာခဲ့ေၾကာင္း ဗဟိုစာရင္းအင္းအဖြဲ႕မွ  သိရသည္။

ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္  ဇြန္လအထိ တစ္ႏွစ္အတြင္း ပွ်မ္းမွ် ၄ ဒသမ ၅၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္ေပၚခဲ့ရာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လအေျခအေန ၅ ဒသမ ၄၃ ရာခိုင္ ႏႈန္းႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၀ ဒသမ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့နည္းေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထုိသုိ႔ ေလ်ာ့နည္းေနေသာ္လည္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ ေလ်ာ့နည္းသည္ဆိုသည့္အေပၚ ျပည္သူမ်ား အက်ဳိးရလဒ္မရိွ ျဖစ္ေနသည္ဟု ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။

ဆန္(ဧည့္မထ)ေစ်းႏႈန္းမွာ ယခင္ႏွစ္ ကာလတူထက္ ၅ ဒသမ ၇၈ ရာခိုင္ႏႈန္းျမင့္တက္ေနသည္။ ေျမပဲဆီေစ်း ၆ ဒသမ ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ႏွမ္းဆီ ၄ ဒသမ ၄၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၀က္သား ၆ ဒသမ ၅၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အမဲသား ၂ ဒသမ ၀၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးခူ ၆ ဒသမ ၄၆ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးရံ႕ ၅ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးျမစ္ခ်င္း ၀ ဒသမ ၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ပုစြန္ေျခာက္ ၉ ဒသမ ၃၇ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးရံ႕ေျခာက္ ၇ ဒသမ ၅၇ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ ေစ်းႏႈန္း အသီးသီးျမင့္တက္လာသည္။

အ၀တ္အထည္အုပ္စုတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လ၌ ၁၂၀ ဒသမ ၁၄ ရွိၿပီး ယခင္ႏွစ္၏ေစ်းဆႏႈန္းမွာ ၁၁၆ ဒသမ ၉၀ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ၂  ဒသမ ၇၇ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာသည္။ အမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသား၀တ္ လံုခ်ည္၊ ဂ်ာကင္၊ တီရွပ္၊ စပို႔ရွပ္၊ ဆြယ္တာ၊ သားေရဖိနပ္၊ မိုးကာႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးစက္ခ်ဳပ္ခေစ်းႏႈန္းမ်ားလည္း  ယခင္ႏွစ္ထက္ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။

အိမ္လခႏွင့္အိမ္ျပင္ခတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လ၌ ယခင္ႏွစ္ထက္ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာသည္။ အိမ္ငွားခ၊ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းမ်ား၊ ထင္း၊ မီးေသြးေစ်းႏႈန္းမ်ား၊ အိမ္ျပင္ ခ၊ဂက္စ္ဓာတ္ေငြ႕၊ ေရခြန္ႏွင့္ ေရဖိုး ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ယခင္ႏွစ္ထက္ ျမင့္တက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။

က်န္းမာေရးအုပ္စုတြင္ ႐ိုး႐ိုးေဆးကုသခ၊ အထူးေဆးကုသခ၊ အေထြေထြ ေဆးကုသခ၊ ေဆး႐ံု၌ေဆးကုသခ၊ အားေဆး၊ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးႏွင့္တုိင္းရင္းေဆးေစ်းႏႈန္းမ်ား ယခင္ႏွစ္ထက္ ျမင့္တက္ေနသည္။ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးအုပ္စုတြင္ ဒီဇယ္ဆီေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ တစ္ဂါလန္လွ်င္ ယခင္ႏွစ္ ဇြန္လက ၃၂၄၁ ဒသမ ၄၀ က်ပ္ရွိရာမွ ယခုႏွစ္တြင္ ၄၂၄၄ ဒသမ ၀၅ က်ပ္သို႔ ျမင့္တက္လာသည္။

အလားတူ ဓာတ္ဆီေစ်းႏႈန္းမွာလည္း တစ္ဂါလန္လွ်င္ ၃၄၁၁ ဒသမ ၁၃ က်ပ္ရွိရာမွ ၄၁၉၆ ဒသမ ၆၁ က်ပ္သို႔ သိသိသာသာ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္၊ စက္ဘီး၊ ဘတ္စ္ကားခ (ခရီးေ၀း)၊ (ျပည္တြင္း)၊ အငွားယာဥ္ခ၊ ဆိုက္ကားခႏွင့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းစရိတ္ ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ယခင္ႏွစ္ကထက္ ျမင့္တက္လာသည္။

ထိုသို႔ေသာ အေထြေထြ ေစ်းႏႈန္းျမင့္ တက္မႈမ်ားကို ျပည္သူမ်ားကသာ ရင္စည္းခံရမည္ျဖစ္သည္။

 

■ ေစ်းကြက္အတြင္းက  ကုန္ေစ်းႏႈန္း အေျခအေန

၂၀၁၈ ၾသဂုတ္လဆန္းပိုင္းမွ စတင္ကာ ဆန္၊ ဆီ၊ အာလူး၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ၾကက္သား၊ ၀က္သား၊ အမဲသား၊ ဆိတ္သား၊ ငါး အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ပုစြန္စသည့္အေျခခံ စားေသာက္ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ယခင္လကထက္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာသည္။

ကုန္ေစ်းႏႈန္းေၾကာင့္ အိမ္ရွင္မမ်ား အခက္အခဲမ်ားျဖစ္ပြားေနသည့္ အျပင္ေစ်းသည္အမ်ားစုမွာလည္း ကုန္ေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ေစ်းေရာင္းမေကာင္းျခင္း၊ အေရာင္းထိုင္းျခင္းမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။

“အရင္လေတြက ၾကက္ဥ တစ္လုံးကို ၁၀၀ ကေန ၁၂၀ ေလာက္ပဲ ရွိတာကေန ဒီလက်ေတာ့ ၁၂၀ က ေန၁၇၀ အထိ ျဖစ္လာတယ္။ ဘဲဥက်ေတာ့ အရင္က ၁၀၀ ကေန ၁၄၀ ပဲရွိတာကေန ၁၄၀ ကေန ၂၀၀အထိ  ေစ်းတက္လာတယ္။ ေစ်းကအျမင့္ဆုံးပဲ။ အခုလိုေစ်းတက္လာက ေရႀကီးတာေၾကာင့္ ၾကက္ျခံေတြ ျမဳပ္ကုန္တယ္လုိ႔ ေျပာတာပဲ။ ကြၽန္မတို႔ကလည္း ေဖာက္သည္ေတြကို ဒိုင္က လူေတြေျပာသလို ျပန္ေျပာေရာင္းရတယ္။ ေရႀကီးတယ္ဆိုတာ သူတို႔လည္းသိေနတာပဲေလ” ဟု သိမ္ႀကီး ေစ်း႐ုံေဘး၂၆ လမ္းတြင္ ေစ်းေရာင္းခ်သူ မျမနီလာက ဆိုသည္။

ႏွစ္စဥ္ အက်ပ္အတည္းျဖစ္လာေသာ ေရေဘးဒဏ္အေပၚ အစိုးရအေနျဖင့္ ႀကိဳတင္စီမံမႈအားနည္းျခင္း ဂယက္မ်ားေၾကာင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္မႈကို ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္မႈၿပီးသည့္အခ်ိန္တိုင္း ရင္ဆိုင္ေနရသကဲ့သို႔ ထိုသို႔ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ပင္ ဆက္စပ္ကုန္စည္မ်ား ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္လာမႈဒဏ္ကိုလည္း ႏြမ္းပါးေသာ ျပည္သူမ်ားပင္ ဆိုးရြားစြာ ဒုကၡခံေနရသည့္ အေျခအေနျဖစ္ လာေနသည္။

“ဒီရက္ပိုင္းမွာ ဆိတ္သားေစ်းေတြ တက္သြားတယ္။ အရင္လက ဆိတ္သားအသားခ်ည္းပဲ တစ္ပိႆာ ၁၂၀၀၀ ေရာင္းတယ္။ အခု က ၂၄၀၀၀၊ ၂၅၀၀၀အထိ ထိုးတက္သြားတယ္။ ေရေတြႀကီးတယ္လုိ႔ေတာ့ အေၾကာင္းျပတာပဲ။ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ တစ္ဆင့္ယူေရာင္းတာဆိုေတာ့ ေစ်းတက္ရင္တက္သလို၊ က်ရင္က်သလိုေရာင္းရတာေပါ့။  ဒီထက္သာ ေစ်းထပ္တက္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္သူက စားႏိုင္ေတာ့မွာလဲ။ ေစ်းတက္လာေတာ့ ေစ်းေရာင္းမေကာင္းေတာ့ဘူး။ ၁၀ ေယာက္ ေစ်းလာေမးၿပီးမွ ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ပဲ၀ယ္ တယ္။ အရင္ကထက္ ထက္၀က္ေလာက္ ေရာင္းအားက်သြားတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာျဖစ္ေနတာက ေရႀကီးတာလိုမ်ဳိး အေၾကာင္းျပခ်က္ရွိၿပီ ဆိုရင္ အဲဒီအေၾကာင္းကိုျပၿပီး ကုန္ေစ်းႏႈန္းက လိုက္တက္ေတာ့တာပဲ။ ျပန္မက်ေတာ့ဘူး။ ဒါက ထုံးစံလိုျဖစ္ေနၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေစ်းသည္ေတြကေတာ့ ေစ်းက်ေလ ေပ်ာ္ေလပဲ။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းက်မွ ေစ်းသည္ေတြက အ၀ယ္လိုက္တာကိုး။ ဒါမွ မ်ားမ်ားေရာင္းရမွာ” ဟု သိမ္ႀကီးေစ်း႐ုံ ေဘးတြင္ဆိတ္သားေရာင္းခ်ေနေသာ ဦးတင္၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

■ အေထြေထြက်ပ္တည္းမႈေအာက္ ေရာက္ေနတဲ့ ျပည္သူေတြ

စာမ်က္ႏွာႏွင့္ ကိန္းဂဏန္းမ်ားဖတ္ၿပီး အစိုးရသာ စီးပြားေရး တိုးတက္ေနသည့္ အေျခအေနတြင္ ျပည္သူမ်ားကို ျပန္ငဲ့ၾကည့္ပါက အေထြေထြက်ပ္တည္းမႈေအာက္သို႔ ေရာက္ရွိေနသည္ဟု ယူဆမႈမ်ား ရွိလာေနသည္။  စာရြက္ေပၚမွ ကိန္းဂဏန္းမ်ားသည္ ျပည္သူလူထုက်ပ္တည္းမႈကို ေျပလည္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္း မရွိသျဖင့္ လက္ရွိအစိုးရအေနႏွင့္ ျပည္သူလူထုၾကားမွ ခက္ခဲမႈမ်ားကို သိရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းရန္ႏွင့္ ယခုထက္ ျပည္သူ႔ အသံနားစြင့္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေနသည္။

“အခု ကြၽန္မတို႔ ေစ်းေရာင္းရတာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အဆင္မေျပဘူး။ ၀ယ္သမွ်ပစၥည္းေတြက အကုန္ေစ်းတက္တယ္။ ၀ယ္ရတဲ့ပစၥည္းက ေစ်းတက္လို႔ဆိုၿပီး ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ေရာင္းကုန္ေတြကို ေစ်းျမႇင့္ ေရာင္းဖို႔ဆိုတာကလည္း အဆင္မေျပဘူး။ နဂိုကတည္းက ၀င္ေငြထြက္ေငြ မမွ်ရတဲ့အထဲ စားေသာက္ကုန္တစ္ခုကို ေစ်းတက္ေရာင္းလိုက္ရင္ ေတာ္႐ံုတန္႐ံုလူက လာ မစားၾကေတာ့ဘူး။ အခုဆိုရင္ ကြၽန္မတစ္ဦးတည္းမဟုတ္ဘူး။ ေစ်းသည္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အေရာင္းေတြ ပါးကုန္ၾကၿပီ။ တစ္ရက္တစ္ရက္ကို အျမတ္ေငြရဖို႔ထက္ စားဖို႔ ဘယ္လို ရွာမလဲဆိုတာပဲ လုပ္ေနရတယ္။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္တဲ့  ဒဏ္ကို ကြၽန္မတို႔လို လက္လုပ္လက္စားေတြက ခါးစည္းခံေနရတယ္။ ကိုယ္တစ္ ေယာက္တည္းလည္းမဟုတ္ဘူး။ အမ်ားျဖစ္ေနတာေလ”  ဟု လႈိင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ မုန္႔ဟင္းခါးေရာင္းခ်ေနသူ ေဒၚတင္ေဌးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျပည္သူ႔အသံနားေထာင္ရန္ဆိုသည္မွာ အစိုးရအေနႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ၿပီး ယင္းတို႔၏ ညည္းတြားသံမ်ားကိုသာ နားစြင့္ရန္ ဆိုလိုျခင္းမဟုတ္ဘဲ ၀င္ေငြႏွင့္လစာ မမွ်တသည့္ၾကားမွာ ၿခိဳးျခံ က်ပ္တည္းစြာေနထိုင္ေနရသည့္ ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ပိုမိုထိေတြ႕ရန္လိုအပ္ေနသည္ကို ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္သည္။

“ကုန္ေစ်းႏႈန္းတက္လာေတာ့ ၿခိဳးၿခံၿပီး စားေသာက္ရတာေပါ့။ အာဟာရျဖစ္တဲ့ဟာေတြ မစားရဘူးေပါ့။  ၃၆၀၀ ကေန ၄၈၀၀ ရေပမယ့္ ကုန္ေစ်း တက္လာေတာ့ မထူးပါဘူး။ အရင္ ၃၆၀၀ ရတုန္းကထက္ေတာင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းက တက္သြားေသးတယ္။ လစာတိုးလာတာသာ လူေတြက ျမင္ၾကတာ တကယ္ေတာ့ ပိုရတာမ်ဳိးမရွိပါဘူး” ဟု လိႈင္သာယာ စက္မႈဇုန္ရွိ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံတစ္ခုတြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနေသာ မသီရိဒုံက ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ျပင္ လက္လုပ္လက္စား လုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနရသည့္ မိသားစုမ်ားတြင္ ေန႔စဥ္ထမင္းနပ္ မွန္မွန္စားရေရးအတြက္ပင္ တစ္နပ္စာ ဆန္၀ယ္ယူစားေသာက္မႈ မ်ားလာေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံမ်ားထံမွ သိရသည္။

“ကြၽန္ေတာ့္ဆန္ဆိုင္မွာ အရင္တုန္းက တစ္ျပည္နဲ႔ ေလးလံုးအထိ ၀ယ္စားၾကတဲ့သူေတြရွိတယ္။ အခုဆိုရင္ တခ်ဳိ႕မိသားစုေတြ ဆန္ေလးလံုးေလာက္ေတာင္ မ၀ယ္ႏုိင္ေတာ့ဘဲရွိတဲ့ ပိုက္ဆံေလးနဲ႔ ဆန္ႏွစ္လံုး လာ၀ယ္တယ္။ ညေနအေဖလုပ္တဲ့ သူအလုပ္က ျပန္လာမွ ေနာက္ထပ္ ဆန္ႏွစ္လံုးစာေလာက္ လာ၀ယ္တာ မ်ဳိး ရွိလာတယ္။ ကြၽန္ေတာ္လည္း ျမင္ရၾကားရ အေတာ္စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရတယ္။ ဆန္ေစ်းကလည္း တက္ တယ္ေလ။ ေစ်းတက္မေရာင္းလို႔လည္း မရဘူး။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္လည္း အတက္ေစ်းနဲ႔ပဲ၀ယ္ၿပီး ေရာင္း ေနရတာ။ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္လည္း အေရာင္းအ၀ယ္ မေကာင္းလို႔ မကိုက္ပါဘူး” ဟု သဃၤန္းကြၽန္းၿမိဳ႕ နယ္တြင္ ဆန္ဆိုင္ဖြင့္လွစ္ေရာင္းခ်ေနသူ ကိုေက်ာ္သူက ဆိုသည္။

အေျခခံလူတန္းစားမ်ား ခက္ခဲေနခ်ိန္၌ အျခားတစ္ဖက္တြင္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွာလည္း ယခုႏွစ္ပိုင္းအတြင္း စီးပြားေရးလုပ္ရကိုင္ရ ခက္ခဲလာသျဖင့္ ၀န္ထမ္းစရိတ္၊ ႐ံုးစရိတ္၊ အခြန္အခစရိတ္မ်ားျဖင့္ အလုပ္႐ံု၊ စက္႐ံုစရိတ္ေက်႐ံုအလုပ္လုပ္ေနၾကရသည္ဟု လုပ္ငန္းရွင္ အခ်ဳိ႕က ဆိုသည္။

“ရွိေနတဲ့၀န္ထမ္းကို လစာတိုးမေပးရင္လည္း အလုပ္ကထြက္မယ္။ လစာခ်ည္း တိုးေပးေနရင္ လည္း လုပ္ငန္းက႐ံႈးမယ္။ အဲဒီလို အျဖစ္မခံႏိုင္ေတာ့ ၀န္ထမ္းေတြ ေလွ်ာ့ခ်ရတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ဆို ဒီႏွစ္ႏွစ္ေလာက္အတြင္းမွာ ၀န္ထမ္း  ၃၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္အထိ ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ရတယ္။ ကိုယ့္လုပ္ငန္း မေသသြားဖို႔၊ လုပ္ငန္းရပ္ဆိုင္းမသြားဖို႔ကို မနည္းေတာင့္ခံေနရတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ေနတယ္”  ဟု လုပ္ ငန္းရွင္တစ္ဦးက ဆိုသည္။

၀င္ေငြဟုဆိုရာတြင္ လုပ္မစားရဲသူ အစိုးရ၀န္ထမ္းမ်ားမွာလည္း ပံုမွန္လစာ၊ ႐ိုး႐ိုးကုမၸဏီ၀န္ထမ္းမ်ားမွာလည္း လုပ္ငန္းက်ဆင္းမႈေၾကာင့္ အျခားေသာ၀င္ေငြမ်ား ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္မႈမရွိဘဲ ပံုမွန္လစာသာ ရရွိေနသည္။ ထို႔ျပင္ လက္လုပ္လက္စားမ်ားမွာလည္း ပံုမွန္၀င္ေငြသာ ရွိေနသည္။

မုန္႔ဟင္းခါးေရာင္းခ်သူတစ္ဦး အဆုိအရ ယခင္ကတစ္ေန႔လွ်င္ ငါးပိႆာကုန္သည္ဆိုပါက လက္ရွိ တြင္ ငါးပိႆာသာ ေရာင္းခ်ေနရ ၿပီး လုပ္ငန္းတိုးခ်ဲ႕ရန္ အေျခအေနမေပးသည့္အျပင္ မူလက မုန္႔ဟင္းခါးငါးပိႆာ ေရာင္းခ်ရေငြျဖင့္ မိသားစုအတြက္ ေလာက္ငေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ကုန္ေစ်း ႏႈန္းႀကီးျမင့္လာမႈမ်ားေၾကာင့္ ၀င္ေငြႏွင့္ထြက္ေငြ မမွ်မတျဖစ္ေနသည္ ဟု ဖြင့္ဟသည္။

“အခုဟာက ပထမအခ်က္က ေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကလည္း ထင္သေလာက္ မ၀င္ဘူး။ တကယ္လို႔ ႏုိင္ငံျခားရင္း ႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြမ်ားမ်ား ၀င္လာလုိ႔ ရွိရင္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြရွိမယ္။ အလုပ္ေတြမ်ားမ်ား ရမယ္ေပါ့ေနာ္။ အခုဟာက အလုပ္ အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြလည္း မရွိေတာ့ ႏုိင္ငံျခားထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ရမယ့္သေဘာေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက ပို႔ကုန္နဲ႔ သြင္းကုန္မွာ သြင္းကုန္က အရမ္းမ်ားၿပီးပို႔ကုန္က Export Earning ကနည္းေနေတာ့ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြျပေနတယ္။ အဲေတာ့ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ လိုေငြျပေနၿပီဆိုရင္ အဲဒီလိုတဲ့ေငြက ဘယ္ကရလဲဆိုရင္ လိုက္ရွာ၀ယ္ရေတာ့ ေဒၚလာေတြေစ်းတက္တယ္။ ေဒၚလာေစ်းတက္ေတာ့ သြင္းတဲ့ပစၥည္းေတြ ေစ်းတက္တယ္။ သြင္းကုန္ေတြေစ်း တက္ရင္ ဥပမာ- ဓာတ္ဆီေစ်းတက္တယ္။ ဓာတ္ဆီေစ်းတက္ရင္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္စရိတ္တက္မယ္။ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ခေတြေစ်းတက္ရင္ ကုန္ပစၥည္း ေစ်းေတြတက္တယ္။ အဲဒါ အခု ေစ်းကဆန္ေတြ ေစ်းတက္ တယ္။ တျခားလူ အမ်ားစုစားသံုးတဲ့ စားအုန္းဆီတို႔ ဘာတို႔လည္း ေစ်းတက္တယ္။ အဲဒီေတာ့ အိမ္ရွင္မေတြ ၿငီးတာေပါ့။  သာမန္အားျဖင့္ ေလွ်ာ့စားရင္ေတာ့ ရတာေပါ့။ ခက္တာက ျမန္မာက ဆီလည္းေတာ္ေတာ္ ႀကိဳက္ တာ၊ထမင္းကလည္း သိပ္စားတာ။ စားတာက ကမၻာေပၚမွာ တစ္ႏွစ္ကို ဆန္အမ်ားဆံုးစားတာက ျမန္မာလူမ်ဳိးပဲ။ ဒုတိယအမ်ားဆံုး စားတာက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ တတိယအမ်ားဆံုး စားတာက ဗီယက္နမ္၊ စတုတၳအမ်ားဆံုးစားတာက အင္ဒိုနီးရွား၊ အဲဒီေတာ့ ထမင္းေလွ်ာ့စားပါဆို ဘယ္သူက ေလွ်ာ့စားမွာလဲ။ အဲဒီ ေတာ့ ထမင္းကလည္းေလွ်ာ့မစားဘူး၊ ဆီကလည္း ေလွ်ာ့မစားဘူး၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ကလည္း ေလွ်ာ့ စားလို႔မရဘူးဆိုေတာ့  ပိုက္ဆံက မေလာက္ေတာ့ဘူး” ဟု စီးပြားေရး ေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္ခ်ိန္ဘြားက ေျပာၾကားသည္။

ျပည္သူအမ်ားစုမွာ ေနစရိတ္ႀကီးျမင့္မႈ စားစရိတ္ႀကီးျမင့္မႈတို႔ ေၾကာင့္ လုပ္ခလစာႏွင့္ မေလာက္မငျဖစ္ေနသည့္ အေျခအေနမ်ားအေပၚ အစိုးရအေနျဖင့္ သိေအာင္လုပ္ၿပီး အေျဖရွာသင့္သည္ဟု သံုးသပ္ၾကသည္။

“အဲဒါေတြျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းက နံပတ္တစ္အခ်က္က တိုတိုေျပာရရင္ လုပ္တာေတြမွားတယ္ေပါ့။ ဥပမာ ဘ႑ာႏွစ္ကို ေျပာင္းလိုက္တယ္။ အခုဆိုရင္ ေအာက္တိုဘာ ၁ ရက္မွ စမွာေလ။ အဲဒါစ ေျပာင္းေတာ့ ဆရာ့ကို ေမးၾကတယ္။ ဆရာကေတာ့ ေျပာတာပဲ ဒီအခ်ိန္မွာ မလုပ္သင့္ဘူး။သူတို႔က ႏုိင္ငံေရး႐ႈေထာင့္အရ လုပ္တာေလ။ ေျခာက္လပိုၿပီးအခ်ိန္ရေအာင္ေပါ့။ ဒါေပ မဲ့ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ၾကားကာလ ေျခာက္လ၊ ဘ႑ာေရးက မတ္ ၃၁ ကကုန္သြားၿပီ။ ဒီၾကားထဲ ဘ႑ာႏွစ္ မရွိတဲ့ေျခာက္လႀကီးမွာ ထပ္ၿပီး အသံုးစရိတ္ေတြ လႊတ္ေတာ္ကရ သံုးမွန္းေျခေငြစာရင္းေရးဆြဲတာကို  အတည္ျပဳရတယ္။ အတည္ျပဳတ့ဲဟာကို သံုးလိုက္တာ   စက္တင္ဘာ ၃၀ ဆိုရင္ ကုန္ေတာ့မယ္။ အဲဒီလိုသံုးေတာ့ ကုန္ေစ်းႏႈန္းကတက္ရတဲ့အထဲ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ အထူးသျဖင့္ စစ္စရိတ္ေပါ့ ကာကြယ္ေရးေပါ့၊ အဲဒါေတြ ဖိသံုးေတာ့ အဲဒါေတြက ျပည္တြင္းလွည့္လည္ေငြထဲေရာက္သြားတာ။ ျပည္တြင္း ေငြထဲေရာက္လာေတာ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြသြား တာေပါ့။ေငြေၾကးေဖာင္းပြရင္ ကုန္ ေစ်းႏႈန္းတက္တာေပါ့။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းတက္ရင္ လူအမ်ားစု ဒုကၡေရာက္ တာေပါ့။ အဓိပၸာယ္က ေငြေၾကးေဖာင္းပြေစတဲ့နည္းေတြခ်ည္း လုပ္ေနတယ္။ ႏုိင္ငံတကာအလယ္မွာ ျမန္မာဟာ အဆင္းရဲဆံုးႏုိင္ငံက လြတ္ေအာင္ဆိုရင္ Gross National Income အဲဒါတက္လာရင္ လြတ္တယ္ဆိုၿပီး ဘာလုပ္လဲဆိုေတာ့ ၀န္ထမ္းလစာေတြတုိးျပတယ္။ အနည္းဆံုး အခေၾကးေငြေတြတိုးလိုက္တယ္။ ၃၆၀၀ ကေန ၄၈၀၀ လုပ္လုိက္တယ္။ ၀န္ထမ္းလစာေတြ ႏွစ္သိန္း အထက္ျဖစ္ကုန္တယ္။ တစ္ဦးကို ပွ်မ္းမွ်ႏွစ္ေသာင္းတိုးေပးရင္  ၀န္ထမ္းေပါင္း ႏွစ္သန္းနီးနီးရွိတယ္။ အဲဒါက ဘတ္ဂ်က္လိုေငြျပေရာ။ ၀န္ထမ္း ေတြက လခေတြတိုးရလို႔ ေလာက္လား ဆိုေတာ့မေလာက္ဘူး။ ကုန္ ေစ်းႏႈန္းက တက္တာကိုး။ လစာတိုး တုိင္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းကတက္တာပဲ။ ဟိုး ဖဆပလေခတ္၊ မဆလေခတ္၊ စစ္အစိုးရေခတ္၊   ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ ေခတ္ကေန အခုထိ လစာတိုးလိုက္ရင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းကတက္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ LDC ကေန လြတ္သြားၿပီဆိုၿပီး ေပ်ာ္ေနတာေလ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီဂုဏ္ကေလး တစ္ခုပဲရတယ္။ က်န္တာက ျပည္တြင္းက လက္လုပ္လက္စားနဲ႔ လခစားေတြက်ေတာ့ ဒုကၡေရာက္ေနတာေပါ့” ဟု စီးပြားေရး ေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္ခ်ိန္ဘြားက သံုးသပ္သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ျပည္သူလူထု၏ စား၀တ္ေနေရး၊ ဘ၀လံုျခံဳမႈႏွင့္ ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးရရွိလာေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ျခင္းမရွိသည့္ USDP အစိုးရကို ျပည္သူမ်ားက လက္သန္းျဖင့္ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့သည္။ လက္ရွိအေျခအေနကိုၾကည့္ပါက ျပည္သူမ်ားအၾကား စား၀တ္ေနေရးက်ပ္တည္းေနၿပီး ႏုိင္ငံ့ အေျခအေနမွာလည္း ဘက္စုံခ်ဳိ႕ယြင္း က်ဆင္းလာေနသည္ကို ရွစ္ေလးလံုးႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တို႔က သက္ေသျပေနသည္။

တုိင္းျပည္ဆင္းရဲတြင္းနက္ေနျခင္း၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈအားနည္းျခင္း၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ကင္းမဲ့ျခင္းမ်ားႏွင့္ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈသည္ထင္ရွားေသာ အခက္အခဲမ်ား ျဖစ္လာသည္ဆိုေသာ ထုတ္ျပန္ခ်က္သည္ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိလာေနၿပီျဖစ္သည့္ NLD အစိုးရအတြက္ ေခါင္းေလာင္းသံ ျဖစ္လာေနသည္။

အစိုးရအတြက္ပဲ တုိးတက္ေနတဲ့ စီးပြားေရးက ပံုစံမွန္တဲ့ စီးပြားေရးလား

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စက္မႈဇုန္တစ္ခုအတြင္း ေနထိုင္ေနသည့္ အလုပ္သမားမိသားစုမ်ား၏ျမင္ကြင္း (ဓာတ္ပံု – ၾကည္ႏုိင္)

စီးပြားေရးမူ၀ါဒ (၁၂) ခ်က္ကို အက်ယ္ခ်ဲ႕ၿပီး အေသးစိတ္အခ်က္ ေပါင္း ၅၂ ခ်က္အျဖစ္ စီမံကိန္းနဲ႔ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာနကေန ေရးဆြဲထားပါတယ္။

အာဏာရၿပီး ေလးလအၾကာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၂၉ ရက္မွာ ျပည္သူေတြသိေအာင္ တရား၀င္ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရးမူ၀ါဒ (၁၂) ခ်က္ ႏွစ္ႏွစ္ျပည့္လာခဲ့ၿပီး အေသးစိတ္ အခ်က္ေပါင္း ၉၅ ခ်က္နဲ႔ တုိင္းျပည္စီးပြားေရးကို ေမာင္းႏွင္လာခ်ိန္မွာ ျပန္ရလာတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕တံု႔ျပန္သံက စီးပြားေရး က်ပ္တည္းတယ္ဆိုတဲ့ အသံျဖစ္သလို ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ဘက္က အသံကလည္း အစိုးရ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ေငြေတာင္းခံမႈ၊ သံုးစြဲမႈ၊ ဘတ္ဂ်က္ပိုေငြ၊ လိုေငြ၊ ျပန္အပ္ေငြေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္မႈေတြမွာ ဒီမူ၀ါဒ (၁၂) ခ်က္နဲ႔ ျပန္လည္ သံုးသပ္သင့္တယ္ဆိုတဲ့ အၾကံဳျပဳခ်က္ေတြနဲ႔ပါ။

ျပည္သူေတြကလည္း စီးပြားေရး လုပ္ရကိုင္ရတာ အဆင္မေျပ၊ စား၀တ္ေနေရး က်ပ္တည္းလာတယ္ ေအာ္ေနခ်ိန္၊ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ဘက္မွာလည္း လုပ္ရကိုင္ရ အဆင္မေျပဘူးလို႔ ေအာ္ေနၿပီး စက္႐ံု၊ အလုပ္႐ံုေတြ လုပ္ငန္းႀကီးေတြ ပိတ္သိမ္းေနခ်ိန္၊ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ဘက္က ျပန္လည္သံုးသပ္ပါလို႔ အၾကံျပဳေနခ်ိန္မွာ အံ့အားသင့္စရာ ေကာင္းေနတာက အစိုးရက စီးပြားေရး တုိးတက္ေနတယ္လို႔ ေၾကြးေၾကာ္ေနမႈပါ။

ဘတ္ဂ်က္လိုေငြႀကီးျမင့္မႈ၊ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြမ်ားျပားမႈ၊ ကုန္ ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈ၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းရွားပါးမႈ၊ ျမန္မာက်ပ္ ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈစတဲ့အေျခ အေနေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြ ေဘးက်ပ္ နံက်ပ္ျဖစ္ေနၿပီး ၀ယ္ယူစားသံုးႏုိင္ စြမ္းက်ဆင္းေနခ်ိန္မွာ အစိုးရ ဘက္ ကေတာ့ စီးပြားေရးတိုးတက္ေန တယ္လို႔ ေျပာေနတာဟာ တကယ္ က်ပ္တည္းလာေနတဲ့ ျပည္သူေတြ ကို ျပက္ရယ္ျပဳသလို ျဖစ္ေနသလို အစိုးရတစ္ဖြဲ႕အတြက္ပဲ စီးပြားေရး တိုးတက္ေနတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးက ပံုစံမွန္တဲ့ စီးပြားေရးတုိးတက္မႈလား ဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါ။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးစားေပးခဲ့တဲ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လည္း မေအာင္ျမင္၊ စီးပြားေရးမွာ လည္း ထင္သေလာက္ မေအာင္ျမင္ တဲ့အျပင္ ျပည္သူႏွစ္လိုမႈနည္းတဲ့ အခံကလည္း ရွိေနတာေၾကာင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အေထြေထြေရြးေကာက္ ပြဲမွာ ျပည္သူ႔လက္သန္းနဲ႔ ေတာက္ခ်ခံရၿပီး အာဏာရပါတီအျဖစ္က ဆင္းေပးလိုက္ရတာကို သင္ခန္းစာ မယူတတ္ဘူးလားလို႔ ေမးျမန္းရ ေလာက္ ေအာင္ကို  လက္ရွိအစိုးရက လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပဲ ဦးစားေပးၿပီး စီးပြားေရးကို ဟုတ္တိပတ္တိ လွည့္ မၾကည့္ဘဲ စာရြက္ေပၚက ကိန္း ဂဏန္းေတြနဲ႔ တကယ္က်ပ္တည္း လာေနတဲ့ ျပည္သူေတြကို ငဲ့မၾကည့္ဘဲ “စီးပြားေရးတိုးတက္ပါတယ္” တြင္တြင္ေအာ္ေနတာဟာ ျပည္သူ ေတြၾကားမွာ ရယ္ပြဲဖြဲ႕စရာလို ျဖစ္လာေနပါတယ္။

“စီးပြားေရးမူ၀ါဒ (၁၂) ခ်က္ ကေနၿပီးေတာ့ အစိုးရက ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြဆီ လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ အခ်က္ ၉၅ ခ်က္နဲ႔ အေသးစိတ္ညႊန္ၾကား ထားတာရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပည္ နယ္နဲ႔တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြက အဲဒီ အတုိင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ျပ ေနတာေပါ့။ အဲဒီမွာ ခက္ေနတာက ျပည္နယ္နဲ႔တုိင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြက ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲတယ္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ေအာက္ေျခမွာေတာ့ ႐ႈပ္ေနတုန္းပဲ။ ေအာက္ေျခက လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက တခ်ဳိ႕ဌာနေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အရင္အတုိင္းပဲရွိေသးတယ္။ ဆိုလိုတာက အဂတိလိုက္စားမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးဆိုၿပီး ေကာ္မရွင္ အသစ္ႀကီးဖဲြ႕ေပမယ့္ ငါးေသးေသးေလးေတြမွာ ဘာမွထူးျခားခ်က္မ ရွိဘူး။ ေျပာင္ပဲေတာင္းေနတာပဲ။ ေပးေနရတာပဲ။ အဲဒီလိုေပးၿပီးေတာ့ လုပ္ေနရတာဆိုေတာ့ ေႏွးတာေပါ့။ ေလးတာေပါ့။ တခ်ဳိ႕ကိစၥေတြဆုိလည္း ျဖစ္ျဖစ္ေျမာက္ေျမာက္လုပ္တာ မေတြ႕ရဘူး။ စီမံခန္႔ခြဲေရးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအပိုင္းရဲ႕ လစ္ဟာခ်က္၊ ေပ်ာ့ခ်က္၊ ည့ံခ်က္ေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဆိုလိုတာက Doing Business မွာ အရင္တုန္းက ၁၈၄ ႏုိင္ငံမွာ ၁၈၂ မွာ ရွိတယ္။  ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ  သမၼတႀကီးကိုယ္တိုင္က ၀န္ႀကီးဌာန ေတြ ျပင္ၾကဦးဆိုၿပီးလုပ္ေတာ့ ၁၇၀ ျဖစ္လာတယ္။ တိုးတက္လာတယ္။ ၁၇၀ ကေန ဒီအစိုးရတက္လာေတာ့ ၁၇၁  ျပန္ျဖစ္လာတယ္။ အခု ၁၇၁ ျပန္ျဖစ္လာတယ္။ ဆိုလိုတာက စင္ ကာပူက (၁) ပဲ။ ဒီမွာက ဒီေလာက္ေတာင္ ခက္ခက္ခဲခဲ ျဖစ္ေနတယ္ေပါ့။ ဗီယက္နမ္နဲ႔ယွဥ္ရင္ အမ်ား ႀကီးကြာေနတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ခက္ခက္ခဲခဲ လာလုပ္ေနရေတာ့ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကလည္း ေႏွးေန တယ္။ ေလးေနတယ္။ သိပ္မလာ ဘူး။ သူတို႔က တိုးတက္တယ္ေတာ့ ေျပာတယ္။ ဒါေပမဲ့ နည္းနည္းပဲလာတယ္။ အဲဒီလို နည္းနည္းေလး လာေနတာက ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို အေထာက္အကူ မျဖစ္ဘူး။ အေထာက္အကူ မျဖစ္ေတာ့ စီးပြားေရးပိုင္းက သိပ္ၿပီးေတာ့ မေအာင္ျမင္ဘူး” လို႔ စီးပြားေရး ေဆာင္းပါးရွင္ ေအာင္ခ်ိန္ဘြားက ဆိုပါတယ္။

အစိုးရတစ္ရပ္ အတြက္ပဲ စီးပြားေရးတိုး တက္ေနၿပီး ျပည္သူနဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ က်ပ္တည္းလာခ်ိန္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက မေရမရာနဲ႔ ေသခ်ာမႈ မရွိေသးတဲ့အခ်ိန္မွာ ျဖစ္သင့္တာက ျပည္သူေရာ၊ လုပ္ငန္းရွင္ေရာ၊ အစိုးရေရာ သံုးဦးသံုးဖလွယ္ စီးပြားေရး တုိးတက္တယ္လို႔ တစ္ေျပးညီ လက္ခံႏိုင္မယ့္ အေျဖတစ္ခုကို ရွာသင့္ခ်ိန္ပါ။ ဒီလိုအေျဖရွာသင့္ခ်ိန္မွာ အစိုးရက ျပည္သူ႔က်ပ္တည္းမႈ မသိခ်င္ဟန္ေဆာင္ၿပီး စီးပြားေရး တိုးတက္ပါတယ္လို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အမႊမ္းတင္ေနတာ အလြန္စိတ္ပ်က္ဖြယ္ရာ ေကာင္းေနၿပီး ကိုယ့္ဂုဏ္ ကိုယ္ေဖာ္သလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

“စီးပြားေရး တိုးတက္ေနတယ္။ ေကာင္းေနတယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ခက္တာက ဘယ္အစိုးရမဆို သူ႔ကိုယ္သူ အမႊမ္းတင္တယ္။ ဒါမဆန္းပါဘူး။ ခက္တာက အမႊမ္းတင္တာႀကီးကို သူတို႔က ယံုသြားလို႔ရွိရင္ ဒုကၡေရာက္တယ္။ အဲဒါမ်ဳိး ကြၽန္ေတာ္ မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ အမႊန္းတင္တာႀကီးက ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ေျပာရင္း ေျပာေနရင္း ယံုစားရင္ ဒုကၡေရာက္မယ္။ ဥပမာ ကြၽန္ေတာ္ေျပာရရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ထီးေတြ၊ နန္းေတြနဲ႔ ေနခဲ့တယ္ေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တုိင္းျပည္ႀကီးက ထီးနဲ႔ နန္းနဲ႔ ေနခ်ိန္မွာ စင္ကာပူက တံငါရြာေလး။ အခု စင္ကာပူနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ တစ္ဦးက် ၀င္ေငြေပါ့ဗ်ာ။ တစ္ဦးက်၀င္ေငြက ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ တိုးတက္တိုးတက္၊ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ တုိးတက္တုိးတက္ အခုလက္ရွိ စင္ကာပူ တစ္ဦးက်၀င္ေငြကိုမီဖို႔ ဘယ္ေလာက္ ၾကာမယ္ထင္လဲ။ အႏွစ္ ၃၀ ၾကာမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ကြၽန္ေတာ္ ေျပာခ်င္တာက သိပ္ၿပီးေတာ့ ဒါေတြကို ေလွ်ာက္ေလွ်ာက္ ေျပာမေနပါနဲ႔။ သိပ္ၿပီးလည္း အမႊမ္းတင္မေနပါနဲ႔။ နည္းနည္းပါးပါးေလးလည္း စဥ္းစားပါလို႔ ကြၽန္ေတာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္” လို႔ စီးပြားေရး ပညာရွင္ ေဒါက္တာဦးျမင့္က ေ၀ဖန္ပါတယ္။

 

အစိုးရအတြက္ပဲ တုိးတက္တဲ့ စီးပြားေရး

ႏိုင္ငံေရးတစ္ခုပဲ ေဇာက္ခ်မလုပ္ဘဲ စီးပြားေရးပါ တြဲလုပ္ဖို႔ NLD အစိုးရကို ပညာရွင္ေတြ၊ ေဆာင္းပါးရွင္ေတြက စတက္လာကတည္းက ေျပာထားၿပီးသားပါ။

ဒီလိုေျပာထားေပမဲ့လည္း NLD အစိုးရဟာ စီးပြားေရးကို အခုအခ်ိန္အထိ လွည့္မၾကည့္သေလာက္ ျဖစ္ေနဆဲပါ။ ဥပမာျပရရင္ က်ဆင္းေနတဲ့ ခရီးသြားက႑ အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ၿပီး ျပန္လည္ဆြဲတင္ဖို႔ တိုက္တြန္းတဲ့အဆိုမ်ဳိးကို လႊတ္ေတာ္မွာ မွတ္တမ္းပဲ တင္ခဲ့တာမ်ဳိးက ျမင္သာခဲ့သလို ကိုယ့္အစိုးရ၊ ကိုယ့္လႊတ္ေတာ္မို႔လို႔ အစိုးရ အက်ပ္အတည္းေတြ႕ေအာင္ မလုပ္ဘူးဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးကလည္း ျမင္ေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိးျဖစ္စဥ္ေတြက ျမန္မာ့စီးပြားေရးအေပၚ ေစာင့္ၾကည္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြကို ယံုၾကည္မႈပ်က္ေစသလို Check & Balance ေပ်ာက္ေနတဲ့ အေျခအေနကိုလည္း ပံုေဖာ္ၿပီးသား ျဖစ္ေစပါတယ္။

လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြက စီးပြားေရး က်ဆင္းေနတယ္လို႔ ယူဆေနခ်ိန္မွာ အစိုးရဘက္က ေျပာစကားေတြ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ “ႏိုင္င့ံစီးပြားေရး အလ်င္အျမန္ တိုးတက္ေနပါတယ္” ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အာဆီယံစီးပြားေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းမွာ ေျပာၾကားခဲ့မႈ “စီးပြားေရး တက္ေနတာကို ရပ္ေအာင္ လုပ္တာမဟုတ္ဘူး။ အရွိန္ကို ထိန္းေနတာ” ဆိုတဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းရဲ႕ စကားေတြဟာ ထင္ရွားသလို “ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ရက္ ၁၀၀ အတြင္း ဆြဲတင္မယ္။ ျမန္မာဟာ ႀကိဳးစားရင္ အာရွမွာ ေဂၚဇီလာလည္းျဖစ္တယ္၊ ဆင္လည္းျဖစ္တယ္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဂ်က္ပါ၀ါနဲ႔ ေျပးမယ္” ဆိုတဲ့ ေၾကြးေၾကာ္သံနဲ႔ စီမံ/ဘ႑ာ၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္၀င္းရဲ႕ ေျပာသံေတြကလည္း အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ တုိင္ၾကားခံရၿပီး ႏုတ္ထြက္သြားေပမဲ့ တိုင္းျပည္က ဘယ္ေလာက္ နစ္နာခဲ့တယ္ ဆိုတာကို ျပည္သူေတြ သိရွိခြင့္မရျခင္းနဲ႔ဘဲ အဆံုးသတ္သြားတာကို ေတြ႕ျမင္ရပါတယ္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရး တိုးတက္ေနတယ္။ ႏႈန္းအားျဖင့္ တုိးတက္ေနတယ္။ အာရွေဒသမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈ အျမင့္ဆံုးႏုိင္ငံ ျဖစ္တယ္လို႔ အစိုးရတာ၀န္ရွိသူေတြျဖစ္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ MIC ဥကၠ႒ ဦးေသာင္းထြန္း၊ စီမံ/ဘ႑ာ ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးေမာင္ေမာင္၀င္းတို႔ရဲ႕ စကားေတြက ဘယ္အခ်က္ေတြကို ျမစ္ဖ်ားခံသလဲ ဆိုတာကို ျပည္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဂ်ီဒီပီတိုးတက္မႈ၊  ေငြေဖာင္းပြမႈ ေလ်ာ့က်မႈ၊ LDC ဘ၀ကေန လြတ္ေျမာက္ဖို႔ လမ္းစေပၚလာမႈ၊ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြ ေဒၚလာငါးဘီလ်ံေက်ာ္ကေန ေလးဘီလ်ံေလာက္အထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္မႈ၊ ဆန္တင္ပို႔မႈနဲ႔ အထည္ခ်ဳပ္က႑က ပို႔ကုန္ရေငြျမင့္တက္မႈစတဲ့ က႑ေတြကို ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

NLD အစိုးရ စတင္တာ၀န္ယူစမွာ ဂ်ီဒီပီတုိးတက္မႈႏႈန္းက ၅ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ရွိခဲ့ေပမဲ့ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ႏွစ္ကု္ ခန္႔မွန္းေျခမွာ ၆ ဒသမ ၈ ျဖစ္လာပါတယ္။ ၂၀၁၈ ေျခာက္လ ဘ႑ာႏွစ္မွာ ၇ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တိုးလာ မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းလာႏိုင္ၿပီး ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္မွာ ၇ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တုိးတက္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားတယ္လို႔ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတဦး၀င္းျမင့္က ေျပာသြားပါ တယ္။  ဒီလို အခ်က္အလက္မ်ဳိးက ျမန္မာ့စီးပြားေရး တုိးတက္ေနပါ တယ္လို႔ စာရြက္ၾကည့္ေျပာလို႔ ရတဲ့ အခ်က္ဆိုေပမဲ့ ကမၻာ့ဘဏ္ ခန္႔မွန္း တာကေတာ့ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာ ႏွစ္မွာ ဂ်ီဒီပီတုိးတက္မႈႏႈန္းက ၆ ဒသမ ၈ ပဲရွိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ NLD အစိုးရလက္ထက္ ဂ်ီဒီပီတုိးတက္မႈ ႏႈန္းဟာ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္က တုိးတက္မႈႏႈန္းကိုလည္း မမီတာကို ေတြ႕ရၿပီး ၂၀၁၃- ၂၀၁၄ မွာ ျမန္မာ့ ဂ်ီဒီပီတိုးတက္မႈႏႈန္းက ၈ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။

အာဆီယံမွာ အဆင္းရဲဆံုး ႏိုင္ငံတစ္ခု၊ လာအိုကိုေတာင္ ေက်ာ္တက္ဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ခုက စီးပြားေရး အရွိန္အဟုန္နဲ႔ တက္ေ တယ္လို႔ ေျပာခ်င္တယ္ဆိုရင္ အနည္းဆံုးေတာ့ ဂ်ီဒီပီဟာ Two Digit မွာ ရွိရပါလိမ့္မယ္။ ဒီလို Two Digit မွာ မရွိဘဲ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးဖို႔ မလိုအပ္တဲ့ ဂ်ီဒီပီ တစ္ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ တက္တာကိုၾကည့္ၿပီး ဘယ္ႏိုင္ငံမွ ငါတို႔ေလာက္ မတုိးတက္ပါဘူးလို႔ စာရြက္ၾကည့္ၿပီး ေအာ္ေနရင္ေတာ့ ကိုယ့္အေျခအေန ကိုယ္နားမလည္တာ ၊ ဒါမွမဟုတ္ အေျခအေနမွန္ကို မသံုးသပ္တတ္တာလို႔ပဲ ေျပာရမွာပါ။

NLD အစိုးရအေနနဲ႔ ႏႈန္းအားျဖင့္ တက္ေနတယ္လို႔ ေၾကြးေၾကာ္ေနႏိုင္တဲ့ အျခားညႊန္းကိန္းေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ က်ဆင္းၿပီး Two Digit ကေန Single Digit  ျဖစ္လာတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈသာ က်တယ္ဆိုေပမဲ့ တြက္ခ်က္ပံု ေျပာင္းလဲထားတာ၊ ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္တဲ့ အမ်ဳိးအမည္ေတြ ထပ္တုိးထားတာ၊ အေျခခံႏွစ္ ေျပာင္းပစ္လိုက္တာနဲ႔ ျပည္သူေတြၾကားမွာ စား၀တ္ေနေရးပိုပိုၿပီး က်ပ္တည္းလာတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနေတြကို တုိင္းတာမယ္ဆိုရင္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြ ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ကေန ငါးရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္အထိ က်လာလည္း ျပည္သူေတြအတြက္ အက်ဳိးမျဖစ္ဘူးဆိုတာ သက္ေသခံပါတယ္။ ပိုၿပီးထင္ရွားတဲ့ သက္ေသက ဘဏ္တိုးႏႈန္းေတြ ေလွ်ာ့ခ်ပါလို႔ ေအာ္ေနခ်ိန္မွာ၊ ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ညႊန္းကိန္းက Annual မွာ ၄ ဒသမ ၆ နဲ႔ Year on Year မွာ ၆ ဒသမ ၄၅ လို႔ ေအာ္ေနေပမဲ့ ဒီညႊန္းကိန္းေတြကို ယံုၾကည္မ ႈမရွိတဲ့ပံုစံနဲ႔ ဘဏ္တုိးႏႈန္း မခ်ရဲတာေတြက သက္ေသခံပါတယ္။ ဒါေတြဟာ လက္ရွိကာလအထိ စာရင္းဇယား မမွန္ကန္ေသးတဲ့ ဆိုးက်ဳိးေတြနဲ႔ အထက္လူႀကီး သေဘာက်ေအာင္ တြက္ျပတဲ့ ဆုိးက်ဳိးေတြပါ။ ေငြေဖာင္းပြမႈက NLD အစိုးရ တြက္ျပေနသလို အမွန္တကယ္ က်ဆင္းလာသလား ဆိုတာကို ျမင့္တက္ေနတဲ့ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြက မွားယြင္းေနေၾကာင္း သက္ေသျပေနသလို ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး ဆိုးရြားစြာ က်ဆင္းေနမႈကလည္း သက္ေသျပမွာပါ။

တျခားႏိုင္ငံေတြလို သတ္မွတ္ခံရတာ မဟုတ္ဘဲ ကိုယ္တိုင္ေလွ်ာက္ၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအနည္းဆံုး LDC ႏိုင္ငံအျဖစ္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ LDC ဘ၀ကေန လြတ္ေျမာက္ဖို႔ လမ္းစေတာ့ ရွိေနၿပီျဖစ္ၿပီး LDC က လြတ္ေျမာက္ဖို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံႏႈန္းသံုးခုစလံုးနဲ႔  ပထမဆုံးအႀကိမ္ ကိုက္ညီခဲ့ပါတယ္။

ကုလသမဂၢ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရးေကာင္စီ (UNECOSOC) ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မူ၀ါဒဆိုင္ရာ ေကာ္မတီ (CDP) ရဲ႕ သံုးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပမႈအရ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ တစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ (Gross National Income – GNI) အေမရိကန္ေဒၚ လာ ၁၂၃၀ ထက္ေက်ာ္လြန္ဖို႔၊ လူသားအရင္းအႏွီး ညႊန္းကိန္း (Human Accesss Index HAI) ၆၆ ႏွင့္ အထက္ရွိဖို႔န႔ဲ စီးပြားေရး ထိခိုက္နစ္နာလြယ္မႈဆိုင္ရာ ညႊန္းကိန္း (Economic Vulnerability Index – EVI) ၃၂ ႏွင့္ ေအာက္ရွိဖို႔ဆိုတဲ့ လိုအပ္ခ်က္ သံုးခုစလံုးကို ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျပည့္မီခဲ့တာပါ။ CDP ရဲ႕ သံုးႏွစ္တစ္ႀကိမ္ အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ GNI အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၂၅၅၊ HAI ၆၈ ဒသမ ၅ ႏွင့္ EVI ၃၁ ဒသမ ၇ ရရွိခဲ့တာျဖစ္ၿပီး လာမယ့္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ Triennial Review မွာ စံႏႈန္းသံုးခုထဲက အနည္းဆံုးႏွစ္ခု ျပည့္မီမယ္ဆိုရင္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ရဲ႕ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအနည္းဆုံး ႏိုင္ငံမ်ားစာရင္းက လြတ္ေျမာက္မယ့္ လမ္းစပြင့္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ LDC ႏိုင္ငံဘ၀ကို ကိုယ္တိုင္ယူဖို႔ ေလွ်ာက္ထားခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ LDC ဘ၀ေၾကာင့္ပဲ မ်က္ႏွာငယ္ခဲ့ရတာ အႏွစ္ ၃၀ ေက်ာ္ေနခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်က္ႏွာငယ္မႈေတြက ရပ္တန္းက ရပ္ခ်ိန္တန္ေနၿပီမို႔လို႔ တိုးတက္မႈအရွိန္ကို ၂၀၂၁ အထိ ဆက္ထိန္းႏိုင္ပါေစလို႔ ေျပာရမယ့္ အေျခအေနပါ။

က႑အလိုက္ ေသးေသးမႊားမႊား တိုးတက္မႈေလးေတြရွိၿပီး အဂတိလိုက္စားမႈ ညႊန္းကိန္းမွာ တုိးတက္လာတယ္ ဆိုေပမဲ့ လာဘ္ေပးေနရဆဲ အေျခအေန၊ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး စံခ်ိန္တင္ က်ဆင္းမႈ၊ ခရီးသြားက်ဆင္းမႈ၊ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္လာမႈ၊ လိုအပ္တဲ့ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပံု ေငြစကၠဴ ႐ိုက္ထုတ္ၿပီး ေျဖရွင္းႏုိင္တယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေန၊ Doing Business မွာ အဆင့္က်ဆင္းမႈ၊ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္ ညႊန္းကိန္းေတြမွာ ရလဒ္မေကာင္းမႈ၊ ျပည္ပေၾကြးၿမီ ေဒၚလာတစ္ဘီလ်ံေက်ာ္ ျမင့္တက္လာမႈ၊   ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ က်ဆင္းမႈေတြနဲ႔  ျပန္ခ်ိန္ထုိးမယ္ဆိုရင္ အစိုးရအေနနဲ႔ စီးပြားေရး တိုးတက္ေနပါတယ္လို႔ ေၾကြးေၾကာ္သင့္တဲ့ အခ်ိန္ကာလ မဟုတ္ပါဘူး။

အထူးသျဖင့္ အစိုးရႏွစ္ႏွစ္ျပည့္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “ကြၽန္မတို႔ အစိုးရရဲ႕ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္ေတြထဲမွာ ျပည္သူမ်ားရဲ႕ လူမႈစီးပြားေရးဘ၀ တိုးတက္ျမင့္မားေရးလည္း ပါပါတယ္။ ဒီရည္မွန္းခ်က္ ဘယ္ေလာက္အထိ ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ ျပည္သူေတြကပဲ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ လမ္းေတြ ဘယ္ႏွစ္မိုင္ ေဖာက္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ တံတားေတြဘယ္ႏွစ္ခု တိုးတက္လာတယ္။ လွ်ပ္စစ္မီးရသြားတဲ့ ေက်းရြာေတြ၊ ၿမိဳ႕ေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားလာတယ္ စသည္ျဖင့္ ေမြးကင္းစမိခင္နဲ႔ ကေလး ဆံုး႐ံႈးမႈႏႈန္းက ဘယ္ေလာက္ ျမင့္ေန ေသးတယ္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဘယ္ ေလာက္နည္းေန ေသးတယ္။ ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈ ဘယ္ေလာက္ ရွိေနေသး တယ္။ ဒါေတြ ဒါေတြကို ကိန္းဂဏန္း ေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြကို တာ၀န္ သိစိတ္နဲ႔   ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကို အေလးထားတဲ့ အစိုးရပီပီ စဥ္ဆက္ မျပတ္အသိေပးဖို႔ ၀န္ႀကီးဌာန အားလံုးကို ညႊန္ၾကားထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ တိုးတက္မႈကို ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ ျပည္စံု ေအာင္ ေဖာ္ျပလို႔ မရပါဘူး။ တစ္ခါ တေလလည္း အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အၾကား ကိန္းဂဏန္း တြက္ခ်က္မႈ မတူတာေၾကာင့္ အေျဖမွန္ကို သိဖို႔ ခက္ပါတယ္။ ကိန္းဂဏန္းေတြက ျပေနတဲ့ အေျခအေနေတြဟာ ျပည္သူ မ်ားရဲ႕ လူမႈဘ၀စီးပြားအေပၚ ဘယ္ ေလာက္ အစစ္အမွန္ သက္ေရာက္မႈ ရွိလဲဆိုတာကသာ အဓိကပါ” လို႔ စာရြက္ေပၚက ကိန္းဂဏန္းေတြက ျပည္သူေတြရဲ႕ လူမႈစီးပြားဘ၀ကို ဘယ္ေလာက္ သက္ေရာက္မႈ ရွိ/မရွိ ဆိုတာကို ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ လက္ရွိမွာ အစိုးရက တက္ပါတယ္။ ေကာင္းပါ တယ္ေျပာေနတဲ့ စီးပြားေရးဟာ ျပည္သူလူထုအတြက္ေတာ့ မမွန္ ကန္ပါဘူး။ ဒီအေျခအေနေတြရဲ႕ အျဖစ္မွန္ကိုသိရွိဖို႔  အစိုးရအေနနဲ႔  ျပည္သူေတြနဲ႔ မ်ားမ်ားထိေတြ႕ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ျပည္သူေတြနဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အဆင္မေျပတဲ့ စီးပြားေရးမွာ ဘယ္သူအေျဖရွာမလဲ

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကစၿပီး စီးပြားေရး က်ဆင္းလာတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းလာၾကၿပီး တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ လုပ္ရကိုင္ရ ခက္လာတဲ့ အထဲမွာ ဒီ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္က အဆိုးဆံုးပဲလို႔ ကုန္သည္စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္လာတဲ့ေနာက္မွာ ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြ၊ ဟိုတယ္ေတြ၊ စကၠဴစက္႐ံုေတြနဲ႔ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုေတြ ပိတ္သိမ္းလာခဲ့ပါတယ္။

ဒီလို ပိတ္သိမ္းလာတဲ့အထဲမွာ ဟိုတယ္လုပ္ငန္းေတြကေတာ့ အျငင္းပြားမႈေတြနဲ႔ ၀င္ေငြက်ဆင္းမႈေတြေၾကာင့္ ပိတ္သိမ္းရတယ္ ဆိုေပမဲ့ ခရီးသြားလုပ္ငန္းနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္ေနတဲ့ Air Bagan၊ Apex၊ FMI စတဲ့ ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြ ရပ္နားမႈကေတာ့ စိတ္ပ်က္စရာ က်ဆင္းမႈျဖစ္ၿပီး Asian Wings ကလည္း ရပ္နားမယ္ဆိုတဲ့ ေကာလာဟလ ထြက္ခဲ့ပါေသးတယ္။

“လတ္တေလာ အေျခအေနမွာ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနေပမဲ့ ေနာင္ကာလေတြမွာ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္” လို႔ FMI ရဲ႕ CEO ဦးထြန္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။

FMI ေလေၾကာင္းလိုင္းေျပးဆြဲမႈနဲ႔ ေလယာဥ္စင္းလံုးငွား ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္မႈက FMI ကို ထိခိုက္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့သလို ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ ျပန္လည္ၿပီး လုပ္ငန္းလည္ပတ္မယ္ဆိုတာ ေျပာၾကားခဲ့ေပမယ့္ စတင္မယ့္ ကာလေတြနဲ႔ စီးပြားေရး ျပန္လည္ေကာင္းမြန္လာမယ့္ ကာလေတြကိုေတာ့ ေျပာၾကားႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။

အနည္းဆံုး အခေၾကးေငြ၊ ေအာ္ဒါမရရွိမႈ၊ ေျမေစ်းႀကီးျမင့္မႈ ေတြနဲ႔ အလုပ္သမားဆႏၵျပမႈေတြ ေၾကာင့္ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုေတြ ပိတ္သိမ္းခဲ့တာေတြကလည္း အခုအခ်ိန္မွာ ပိုၿပီးေတာ့ ဆိုးလာသလား ထင္စရာပါ။ တစ္ဖက္မွာလည္း USDP အစိုးရ လက္ထက္တုန္းက အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံု ၂၀၀ ေလာက္ပဲရွိၿပီးေတာ့ NLD အစိုးရ လက္ထက္မွာ ၆၀၀ ေလာက္ ျဖစ္လာၿပီလို႔ ရန္ကုန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ေျပာခဲ့တာေၾကာင့္ ပံုမွန္ပိတ္သိမ္းမႈေတြပဲလို႔ အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲ အျငင္းပြားပြား အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံု တစ္႐ံုဟာ အလုပ္သမ ရာေထာင္ခ်ီ အလုပ္အကိုင္ ေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံု ဆယ္ဂဏန္း ပိတ္သိမ္းတာနဲ႔တင္ အလုပ္လက္မဲ့ ေသာင္းဂဏန္းကို ျဖစ္လာေစမွာပါ။ ဒီလိုအေျခအေနဟာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ားမ်ား ေပးႏိုင္မဲ့ FDI ေတြ ခြင့္ျပဳေပးေနပါတယ္လို႔ ေၾကြးေၾကာ္ေနတဲ့ NLD အစိုးရအတြက္ေတာ့ စိတ္ပ်က္စရာ အေျခအေန ျဖစ္လာပါတယ္။

ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏီွးျမႇဳပ္ႏွံမႈ က်ဆင္းလို႔ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း ဖန္တီးမေပးႏိုင္ခ်ိန္မွာ လုပ္သားေပါင္းမ်ားစြာကို အလုပ္ေပးထားႏိုင္တဲ့ ခရီးသြားက႑ကလည္း က်ဆင္းေနတာဟာ ဆိုးရြားတဲ့ အေျခအေနပါ။ လုပ္ငန္းေတြ ရပ္တန္႔ကုန္သလို အ့ံၾသစရာအျဖစ္ ဆီဆိုင္အခ်ဳိ႕ ရပ္တန္႔ေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ စကားသံေတြလည္း စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ က်ယ္ေလာင္ေနပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း စီးပြားေရး ညႊန္းကိန္းေတြ စစ္တမ္းေတြက NLD အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈ စြမ္းရည္ဟာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရထက္ ည့ံဖ်င္းတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနေတြကိုလည္း ေဖာ္ျပေနပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိးေတြ ၾကံဳေတြ႕လာေနရခ်ိန္မွာ စီးပြားေရးမူ၀ါဒ (၁၂) ခ်က္ဟာ သံုးႏွစ္သက္တမ္း ျဖစ္လာတဲ့ NLD အစိုးရကို အေထာက္အကူ မေပးႏိုင္ဘဲ ေကာင္းမြန္တဲ့ မူ၀ါဒ မဟုတ္ဘူးလား၊  ဒီမူ၀ါဒ (၁၂) ခ်က္ကုိ တကယ္ေရာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနရဲ႕လား ေတြးစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း စီးပြားေရးမူ၀ါဒ (၁၂) ခ်က္ ရွိေနေပမယ့္ ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ဗ်ဳ႐ိုကေရစီယႏၲရားကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္မႈ မရွိတာ၊ စီမံခန္႔ခြဲေရးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ည့ံဖ်င္းတာေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး လည္ပတ္မႈက အစိုးရမွာ တက္ေနၿပီး လုပ္ငန္းရွင္မွာ က်လာေနတယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္လာပါတယ္။

“စီးပြားေရးအၾကံေပး အဖြဲ႕တုိ႔ ဘာတို႔ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ အၾကံေပး ဆိုတာကလည္း ႏုိင္ငံျခားသား ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒါေတြကလည္း ၾကည့္ရတာ တကယ္လက္ေတြ႕ ျဖစ္ေနတာနဲ႔ အၾကံျပဳေနတာ သိပ္ၿပီးကိုက္ညီေနပုံမရဘူး။ ဥပမာ ဇူလိုင္ ၈ ရက္က Bloomberg မွာ Sean Turnell က ေျပာတယ္။ “အေနာက္တုိင္းက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြလာတာ ေမွ်ာ္လင့္ေနတယ္။ တကယ္တမ္းက် လံုး၀မလာပါဘူး” တဲ့။ အဲဒါဘာလဲဆိုေတာ့ No Action Talk Only တဲ့။ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မရွိဘဲ ေျပာပဲေျပာေနတာ။ ေနာက္ၿပီး အေမရိကန္ကလည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာကိစၥနဲ႔ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈ စလုပ္လာတယ္။ ကုလ သမဂၢကလည္း ေျပာလာတယ္။ ဒီမွာတိုင္းရင္းသား မ်ဳိးႏြယ္စုကို လူမ်ဳိးသုန္းေအာင္ သတ္ျဖတ္တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကလည္း စီးပြားေရးကို အမ်ားႀကီး ထိခိုက္ေစတယ္။ နဂိုကမွ လာလုပ္မယ့္သူေတြက ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက စီးပြားေရးလုပ္လို႔ေကာင္းတဲ့ အကြက္အကြင္း ဘာမွမေတြ႕ဘဲနဲ႔ ျပည္တြင္း စစ္ေရွာင္ျပႆနာေတြကလည္း ရွိလာတာဆိုေတာ့ ပင္လံု ညီလာခံႀကီးကလည္း တစ္ဖက္မွာ က်င္းပေနတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း တိုက္ေနတယ္။ အပစ္အခတ္၊ အတုိက္အခိုက္၊ ရပ္စဲေရးဆိုတာေတြက တိုင္းရင္းသား အခ်ဳိ႕က လည္း စဥ္းစားမယ္ဆိုတဲ့အဆင့္ပဲ ရွိေသးတယ္။ ျပတ္ျပတ္သားသား မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ တုိင္းျပည္ တစ္ျပည္က စီးပြားေရးဆိုတာ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယ္၊ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးရယ္ အေပၚ မွာလည္း အမ်ားႀကီးမူတည္တယ္။ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရး ပဋိပကၡေတြ မရွိဖို႔ဆိုတာပါတယ္။ အဲဒါေတြက အားလံုးဒီမွာ ရွိေနတယ္။ အဲဒါေတြေၾကာင့္ စီးပြားေရးက မတက္တာ” လို႔ စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးလွေမာင္ က ေျပာပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ အေျဖရွာခ်ိန္ေရာက္ေနပါၿပီ။ အစိုးရဘက္မွာပဲ တိုးတက္ေနၿပီး လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြ က်ပ္ တည္းေနတဲ့ အေျခအေနဟာ ဘာျဖစ္လို႔လဲ။ ဘယ္သူေတြ က်ပ္တည္းေနတာလဲ။ ဘာလို႔ က်ပ္တည္းေနတာလဲ။ ဘယ္သူေတြက လုပ္ေနတာလဲဆိုတာ အစိုးရ တစ္ရပ္အတြက္ အေရးတႀကီး အေျဖရွာသင့္တဲ့ ကာလပါ။ တစ္ဖက္မွာလည္း က်ပ္ေငြတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈေတြ၊ တ႐ုတ္-အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲအတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္သင့္တဲ့ အေျခအေနပါ။ ကမၻာ့အေျခအေနနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ က်ပ္တည္းမႈက အစိုးရကို ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထား ဖို႔ ညႊန္ျပေနေပမယ့္ အစိုးရဘက္ကေတာ့ ေလးလံေနဆဲျဖစ္ေနတာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ေကာင္းမြန္တဲ့ အလားအလာ မဟုတ္ပါဘူး။

“တိုးတက္မႈ အေတာ္ေႏွးေကြးေနတယ္။ ေအာင္ျမင္မႈ အသီးအပြင့္ေတြ အလွမ္းေ၀းေနဆဲပဲ။ အားရမႈ မရွိဘူး။ Macroeconomic မွာ Indicator ကိန္းဂဏန္းပြိဳင့္စြန္းေလးေတြ တိုးတက္ေနတာကိုၾကည့္ၿပီး ေက်နပ္ေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ သာမန္မိသားစုေတြအတြက္ တိုးတက္ေနတယ္ဆိုတာ မဟုတ္ဘူး။ ၿပီးေတာ့ တ႐ုတ္- အေမရိကန္ရဲ႕ ကုန္သြယ္ ေရး အစမွာတင္ ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုးက်ဆင္းတဲ့ ဂယက္ေတြျဖစ္ခဲ့ ၿပီး ဒီကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲက ၂၀၁၉ မွာ ပိုအထိနာႏုိင္တယ္ သံုးသပ္ထားေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက လက္႐ွိထက္ ပိုအထိမနာႏုိင္ေအာင္ အစိုးရက ဘာေတြ ႀကိဳျပင္ ထားသင့္တယ္ထင္လဲဆိုရင္ ဒီစစ္ပြဲေၾကာင့္ ျမန္မာ အထိမနာႏိုင္ဘူး။ ျမန္မာက အသာစီးရမွာ။ တစ္ခ်က္ပဲ။ ေငြလဲႏႈန္း။ ဗဟိုဘဏ္ဟာ ျမန္မာ့ေငြေၾကးကို ေတာင့္တင္းခိုင္မာေအာင္ လုပ္ႏိုင္စြမ္းမရွိလို႔ ဒုကၡေရာက္မွာ။ အဲဒီေတာ့ ႀကဳိျပင္ထားႏုိင္မယ္လို႔ ထင္လားဆိုရင္ ႀကိဳျပင္ဖို႔ဆိုတာ အခုရွိတဲ့ အစိုးရအဖြဲ႕နဲ႔ ၀န္ႀကီးေတြက ႀကိဳျမင္မွႀကိဳျပင္ႏိုင္မွာ။ အခုရွိသူေတြက ပုဂၢလိကက႑က တြန္းလြန္းတာေတာင္ မေရြ႕ခ်င္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ အမ်ားႀကီး ေမွ်ာ္လင့္လို႔ မရႏိုင္ဘူး” လို႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက NLD အစိုးရ စြမ္းေဆာင္ရည္အေပၚ ေထာက္ျပပါတယ္။

လက္ရွိအစိုးရ စြမ္းေဆာင္ရည္နဲ႔ စီးပြားေရး တိုးတက္ဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ကူဘူးလို႔လည္း လုပ္ငန္းရွင္တခ်ဳိ႕က ထင္ျမင္ေနတာကို ေတြ႕ျမင္ေနရၿပီး Myanmar Insider စစ္တမ္းေတြမွာလည္း NLD အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈ စြမ္းရည္ေတြအေပၚ စစ္တမ္းေျဖဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြက အေကာင္းျမင္မႈ နည္းေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနေတြေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ လက္ရွိအစိုးရ လက္ထက္မွာ ျပန္ၿပီးတုိးတက္လာဖို႔ ဆိုတာ လက္ရွိအစိုးရ Capacity အရ မလြယ္ကူဘူးလို႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေနလင္းက ေျပာပါတယ္။

တုိင္းျပည္တစ္ျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈကို တုိင္းတာၿပီဆို င္ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ၊ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္း၊ ေစ်းကြက္တည္ၿငိမ္မႈစတဲ့ အေျခအေနေတြအေပၚမွာ ၾကည့္႐ႈၾကတာပါ။ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ ဒီညႊန္းကိန္းသံုးခုက အားလံုးေကာင္းတယ္လို႔ ဘယ္သူမွ အာမခံခ်က္ မေပးႏိုင္ပါဘူး။ လတ္တေလာမွာ ဆိုရင္လည္း NLD အစိုးရလက္ထက္ ဘယ္ေနရာေတြမွာ တိုးတက္ေျပာင္းလဲသြားလဲ။ ဘယ္ေနရာေတြမွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနေသးလဲ ဆိုတာကို  ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၂၉ ႏိုင္ငံနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီး အေသးစိတ္ ေလ့လာထားတဲ့ Bertelsman Stiftung’s Transformation Index (BTI) 2018 Myanmar Report မွာဆိုရင္ ၂၀၁၅ ေဖေဖာ္၀ါရီကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၃၁ ရက္အတြင္း ဒီမိုကေရစီအသြင္ေျပာင္းမႈ၊ စီးပြားေရးစနစ္ေကာင္း ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မႈ၊ အရည္အေသြး ျပည့္မီေသာ ႏိုင္ငံေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြကို အေသးစိတ္ ေလ့လာသံုးသပ္ ျပထားၿပီး ဒီစြမ္းေဆာင္ရည္ေတြမွာ လက္ရွိတာ၀န္ယူေနတဲ့ NLD အစိုးရက ေအာင္မွတ္မရခဲ့ပါဘူး။ အေျပာင္းအလဲမတုိင္ခင္ အေျခအေနေတြကိုပါ ေလ့လာသံုးသပ္ထားလို႔ ဘက္လိုက္မႈ ကင္းတယ္လို႔ ယူဆရတဲ့  BTI 2018 Myanmar Report  ရဲ႕ အေျချပအဆင့္က ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၂၉ ႏိုင္ငံမွာ အဆင့္ ၁၁၁ ျဖစ္ၿပီး ရမွတ္က ၁၀ မွတ္မွာ  ၃ ဒသမ ၃၈ ပဲရပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး ေျပာင္းလဲႏိုင္မႈမွာ အဆင့္ ၁၀၄ ျဖစ္ၿပီး ၃ ဒသမ ၅ မွတ္ပဲ ရပါတယ္။ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္မႈစြမ္းရည္က အနိမ့္ဆံုးျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၂၉ ႏိုင္ငံမွာ အဆင့္ ၁၁၄ ျဖစ္ၿပီး ရမွတ္ ၃ ဒသမ ၂၅ ပဲ ရပါတယ္။ အ စိုးရစြမ္းေဆာင္ရည္က ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၂၉ မွာ အဆင့္ ၉၂ ရၿပီး ရမွတ္ ၃ ဒသမ ၉၇ ျဖစ္ၿပီး စြမ္းေဆာင္ရည္ အားလံုးဟာ ည့ံဖ်င္းမႈျပယုဂ္အျဖစ္ တစ္ခုမွ ေအာင္မွတ္မရတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရရဲ႕ သုံးႏွစ္တာ ကာလနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီလႈိင္းဂ်ာနယ္ရဲ႕ ဒီစကားက႑မွာ “တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ဒီအစိုးရ သက္တမ္းသံုးႏွစ္သားပဲ ရွိေသးတယ္လို႔ ေဖာ့ၿပီးေျပာပါတယ္။ ကြၽန္မက ျပန္ေျဖလုိက္တယ္။ အေမရိကန္ သမၼတက တစ္ခါလွ်င္ ေလးႏွစ္ပဲ။ ျပန္အေရြးခံရပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္အတြင္းမွာ ျပည္သူေတြရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကို လံုေလာက္ေအာင္ေတာ့ ျဖည့္ဆည္းေပးရပါမယ္။ သံုးႏွစ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ သိသာထင္ရွားတဲ့ တုိးတက္မႈျဖစ္ဖို႔ အခ်ိန္နည္းလြန္းတယ္လို႔ မဆိုႏုိင္ပါ။ တုိးတက္မႈ ဆိုတာကလည္း ျပည္သူတို႔ရဲ႕ဘ၀ တုိးတက္မႈနဲ႔ ျပရမွာပါ” လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ဖူးပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာလည္း NLD အစိုးရ တာ၀န္ယူလာတာ သံုးႏွစ္သက္တမ္း ရွိလာပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ျပည္သူေတြ အၾကားမွာ သိသာထင္ရွားတဲ့ တုိးတက္မႈျဖစ္ဖို႔ေ၀းလို႔ စား၀တ္ေနေရး က်ပ္တည္းတယ္။ ကုန္ေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္တယ္ ဆိုတဲ့ အသံပဲ ထြက္ေနပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာ အစိုးရကလည္း စီးပြားေရး တက္ေနပါတယ္ဆိုၿပီး တစ္ဖက္သတ္ ကုိယ့္ဂုဏ္ ကိုယ္ေဖာ္ လုပ္ေနတာ ျမင္ေနရတာမို႔ အစိုးရပဲ တုိးတက္ေနတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ ပံုစံမွန္တဲ့ စီးပြားေရး ျဖစ္မေနဘူး ဆိုတာ သတိေပး ေျပာၾကားခ်င္ပါတယ္။

 

ေက်ာက္ျဖဴ၀ိေရာဓိ၊ ေရျမဳပ္တဲ့ လယ္ဧက ခုနစ္သိန္းေက်ာ္၊ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ဆြဲခ်ႏုိင္တဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္း

ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္း လုပ္ငန္းခြင္တစ္ခုကို ဇြန္လအတြင္းက ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေအာင္ရမၼာ)

စီးပြားေရးက်ပ္တည္းမႈေၾကာင့္ စား၀တ္ေနေရးခက္ခဲလာတဲ့ ျပည္သူေတြကို စံခ်ိန္တင္ၿပီးရင္း တင္ေနတဲ့ ေဒၚလာေစ်းက အခုဆိုရင္ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖိုး အက်ဆံုးအျဖစ္ တစ္ေဒၚလာ ၁၄၆၂ က်ပ္အထိ ဆိုးဆိုးရြားရြားျဖစ္ေနခဲ့ပါၿပီ။

ျပည္တြင္းေစ်းႏႈန္း တည္ၿငိမ္ေအာင္ လုပ္ကိုင္ႏုိင္စြမ္းမရွိတဲ့ ဗဟိုဘဏ္ဟာလည္း ထူးျခားတဲ့အေျပာင္းအလဲကို မဖန္တီးႏိုင္ဘဲ အစိုးရဘက္ကလည္း ဗဟိုဘဏ္ဥပေဒအရ ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္စြမ္း ကင္းမဲ့သလိုျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ကံဆိုးသူ ျပည္သူေတြကပဲ က်ပ္တည္းမႈဒဏ္ကို ခံစားေနရတာ တရားမွ်တတဲ့ အေျခအေနမဟုတ္တာ အေသအခ်ာပါ။ က်ပ္ေငြတန္ဖိုး စံခ်ိန္တင္ထိုးက်ေနတုန္းမွာ ေအာက္ေျချပည္သူလူထုကလည္း တရားဥပေဒရဲ႕ ဆိုးက်ဳိးေတြကို ရင္စည္းခံေနရၿပီး ေစာင္ႏွစ္ထည္ အေၾကြးယူမိရာက တရားစြဲဆိုခံရၿပီး အိမ္ေပၚက ဆင္းေပးရမယ့္ ျဖစ္စဥ္မ်ဳိး၊ ကိုယ့္ျခံကိုယ့္ေျမမွာေနရင္း လမ္းတံတားဥပေဒအရ တရားစြဲဆိုဖမ္းဆီးခံရတဲ့ အသက္ ၇၀ ေက်ာ္ အဘြားအိုနဲ႔ ေဒသခံျပည္သူေတြ၊ စား၀တ္ေနေရးက်ပ္တည္းမႈေၾကာင့္ သား၊ သမီးေျခာက္ဦးကို ထားခဲ့ၿပီး ဆြဲႀကိဳးခ်ေသသြားတဲ့ လင္မယား ႏွစ္ဦးျဖစ္စဥ္ေတြကို တာ၀န္ရွိသူေတြ ျမင္တတ္မယ္ဆိုရင္ ျပည္သူေတြဟာ စား၀တ္ေနေရး အက်ပ္အတည္းတင္မက တရားဥပေဒမလံုျခံဳမႈကိုပါ ရင္စည္းခံေနရတာ အထင္အရွားပါ။

တစ္ဖက္မွာလည္း ကခ်င္ျပည္နယ္ဘက္က သစ္ေမွာင္ခိုေတြ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈမရွိတာ၊ ဖားကန္႔ေျမၿပိဳမႈေတြအတြက္ ျပည္သူေတြရဲ႕ အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ စေတးေနရတာေတြနဲ႔ ျမန္မာ့စက္မႈ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းအေျခအေနေတြ ဆုတ္ယုတ္လာေနၿပီး ေငြလဲႏႈန္းျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ကုန္ၾကမ္းနဲ႔သြင္းကုန္ ကုန္က်စရိတ္ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးေတြ ျမင့္တက္လာၿပီး ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ျမင့္တက္လာတဲ့ အေျခအေနဆိုးေတြကို ဘာဆက္ျဖစ္လာၾကဦးမယ္မသိတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ပုဂၢိဳလ္ႏွစ္ဦးပါ၀င္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ လြတ္လပ္ေသာ စံုစမ္း စစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ကို အစိုးရဘက္က ဖြဲ႕စည္းမႈကလည္း ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္စရာျဖစ္ေနၿပီး ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီ ထုတ္ျပန္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ အစိုးရက ရဲတင္းလြန္းတယ္၊ ျဖစ္လာတဲ့ ျပႆနာေတြကို တာ၀န္ခံရမယ္ဆိုၿပီး ထုတ္ျပန္ထားတာေၾကာင့္ ဘာေတြဆက္ျဖစ္မလဲ ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္စရာပါ။

ဒီလိုမ်ဳိး ျဖစ္စဥ္ေတြ ျပည့္ေနေပမယ့္လည္း ဒီတစ္ပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရး သံုးသပ္ခ်က္မွာဆိုရင္ မၿပီးဆံုးႏိုင္ေသးတဲ့ ေက်ာက္ျဖဴ၀ိေရာဓိ၊ ေရႀကီးမႈဒဏ္ေၾကာင့္ နစ္ျမဳပ္ခဲ့တဲ့ လယ္ေျမဧက ခုနစ္သိန္းေက်ာ္နဲ႔ ဆက္လုပ္မွာလား၊ မလုပ္ဘူးလား မေသမခ်ာ ျဖစ္ေနတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္အေၾကာင္းေတြကို ဒီတစ္ပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးသံုးသပ္ခ်က္မွာ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။

■ ေက်ာက္ျဖဴ၀ိေရာဓိ

ေဒၚလာ ၇ ဒသမ ၃ ဘီလ်ံေက်ာ္ ကုန္က်မယ္ဆိုတဲ့ ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္းႀကီးကို ေဒၚ လာ ၁ ဒသမ ၃ ဘီလ်ံနဲ႔ စလုပ္မယ္ဆိုၿပီး မစားရ၀ခမန္း ေၾကြးေၾကာ္သံတစ္ခုကို တာ၀န္ရွိသူေတြကေျပာၾကားတယ္ဆိုၿပီး ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ေဖာ္ျပခ်က္ကို အတိအက်မဟုတ္ဘဲ လူမႈကြန္ရက္မွာ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

တကယ္တမ္းမွာေတာ့ စီမံကိန္းကုန္က်စရိတ္ကို အလံုးစံုေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္တာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ၇ ဒသမ ၃ ဘီလ်ံကုန္က်မယ့္ စီမံကိန္းကို အဆင့္ေလးဆင့္ခြဲမယ္။ ကနဦးကုန္က်စရိတ္က ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၃ ဘီလ်ံနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ၿပီး စီမံကိန္းေအာင္ျမင္မႈအလိုက္ အဆင့္ဆင့္ ေဆာင္ရြက္သြားမယ့္ ပံုစံမ်ဳိးဆိုတာကို ႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွာ ေရးသားထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ေၾကြးၿမီေထာင္ေခ်ာက္ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးဆိုၿပီး ေရွ႕က တာ၀န္ရွိသူတခ်ဳိ႕ ျငင္းဆိုခဲ့တာေတြနဲ႔ ကြဲလြဲၿပီး တ႐ုတ္ေၾကြးၿမီေထာင္ေခ်ာက္မွာ ျမန္မာျပည္ အထိမနာဖို႔ ဒီလိုမ်ဳိးလုပ္ခဲ့တာဆိုတာကို စီမံ/ဘ႑ာ ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးဆက္ေအာင္က ေျပာခဲ့တာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။

ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ အစိုးရလို႔ သာ ေၾကြးေၾကာ္ေနေပမယ့္ တကယ္တမ္းေတာ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ျပည္သူေတြသိေအာင္ တိတိပပ ေျပာျပတာမ်ဳိး လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာ အလြန္အားနည္းပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး အားနည္းတာေၾကာင့္လည္း ေဒၚလာငါးဘီလ်ံေက်ာ္ ကုန္က်မယ့္ LNG စီမံကိန္းမွာ Conflict Interest လက္သိပ္ထုိးေပးထားတယ္ဆိုတဲ့ရွိတဲ့ ေ၀ဖန္သံမ်ဳိး ထြက္လာတာပါ။

ဒီလိုမ်ဳိး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအားနည္းေနတဲ့ အစိုးရလုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္လည္း အရင္အစိုးရအဖြဲ႕မွာ ၾသဇာႀကီးတဲ့သူျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဦးစိုးသိန္းက NLD အစိုးရကို ပြင့္လင္းအစိုးရအဖြဲ႕၀င္ Open Government Partnership အဖြဲ႕၀င္ဖို႔ ျပန္လည္အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ေျပာခဲ့တာပါ။ OGP စံႏႈန္းအရဆိုရင္ NLD အစိုးရလုပ္ေဆာင္မႈေတြမွာ လစ္ဟာအားနည္းခ်က္ေတြရွိေနၿပီး အဆိုးဆံုးကေတာ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ လြတ္လပ္စြာသတင္းသိရွိ ပိုင္ခြင့္ဆံုး႐ံႈးေနမႈပါ။ ပိုၿပီးဆိုးတာက လက္ရွိသမၼတျဖစ္ေနတဲ့ ဦး၀င္းျမင့္ဟာ အတုိက္အခံလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ဘ၀မွာ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈခ်ျပဖို႔ အဆိုတင္ခဲ့ေပမယ့္ လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ တိတ္ဆိတ္ေနမႈပါ။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိးေတြဟာ လက္ညိႇဳးထိုးျပစရာျဖစ္တတ္တယ္ဆိုတာကို သတိမူမိေစခ်င္ပါတယ္။

■ ဘယ္သူကူမ,မလဲ ေရျမဳပ္လယ္ဧက ခုနစ္သိန္းေက်ာ္

တျခားေသာႏိုင္ငံေတြမွာ လူ ၂၀၀၀၀ ေလာက္ သဘာ၀ေဘးၾကံဳရင္ကို အေရးေပၚ အေျခအေနေၾကညာေပမယ့္ စူပါလူစြမ္းေကာင္းေတြရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကေတာ့ လူဦးေရ သိန္းနဲ႔ခ်ီ ေရေဘးသင့္ေနတာေတာင္ အေရးေပၚအေျခအေန မေၾကညာပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ကူပ့ံမႈ ရယူမႈမရွိပါဘူး။

ဒီလိုႏုိင္ငံတကာရဲ႕ အကူအညီ ရယူမႈမရွိခ်ိန္မွာ အစိုးရမွာလည္း ျမဳပ္သြားတဲ့လယ္ေတြနဲ႔ ပ်က္စီးသြားတဲ့ လယ္ဧကေတြအတြက္ ထူမစရာ ေငြေၾကးမရွိသလို ျပည္သူကို ျပည္သူက ျပန္ကူညီၾကပါလို႔ ေၾကြးေၾကာ္ ေနၾကေပမယ့္လည္း စား၀တ္ေနေရး က်ပ္တည္းေနတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ အသံက “ကူညီခ်င္ေပမယ့္ ကိုယ္လည္း အဆင္မေျပဘူး” ဆိုတဲ့ စီးပြားေရး က်ဆင္းျခင္း အက်ပ္အတည္းေအာက္က မခ်ိတင္ကဲ ညည္းတြားသံျဖစ္ေန ျပန္ပါတယ္။

မိုးဦးပဲရွိေသးတယ္လို႔ ေျပာလို႔ ရတဲ့ မိုးရာသီအစမွာ ေရျမဳပ္ခဲ့တာက ဧကခုနစ္သိန္းေက်ာ္ျဖစ္ေနၿပီး ႏွမ္းဧကႏွစ္သိန္းေက်ာ္နဲ႔ မိုးစပါး ဧကတစ္သိန္းေက်ာ္ ထိခိုက္ခဲ့တာပါ။ တစ္ဖက္မွာလည္း စာရင္းထုတ္ ျပန္ႏိုင္မႈမရွိေသးတဲ့ ပုစြန္ကန္၊ ငါး ကန္ေတြရဲ႕ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈကလည္း ရွိေနပါေသးတယ္။

၂၀၁၅၊ ၂၀၁၆၊ ၂၀၁၇ ကာလ သံုးခုမွာ ငါးကန္၊ ပုစြန္ကန္ေတြ နစ္ျမဳပ္မႈက က်ပ္ဘီလ်ံရာနဲ႔ခ်ီ ဆံုး႐ံႈးထားပါေသးတယ္။ ဒီလိုဆုံး႐ံႈးမႈေတြက ႏွစ္စဥ္ျဖစ္ေနၿပီး ဒီႏွစ္မွာလည္း ေအာက္တိုဘာလကုန္ေလာက္အထိ ရင္ဆုိင္ရဦးမယ့္ ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္မႈ သဘာ၀ေဘးဒဏ္က ေစာင့္ႀကိဳေနဦးမွာပါ။ အစိုးရကလည္း မထူႏုိင္၊ ျပည္သူကလည္း မ,မႏိုင္ေတာ့ရင္ ၾကံဳလာဦးမယ့္ ေရေဘးေတြအတြက္ ႏုိင္ငံတကာကို ခ်ိတ္ဆက္အကူအညီ ေတာင္းထားဖို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ျပည္နယ္နဲ႔ တုိင္း အကုန္လံုးနီးပါးမွာ လယ္ယာေတြ၊ ငါး၊ ပုစြန္ကန္ေတြ ေရျမဳပ္ပ်က္စီးခဲ့တဲ့ဂယက္ဟာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ နာလန္ျပန္မထူႏိုင္တဲ့ အ ခ်က္တစ္ခ်က္ဆိုတာ သတိျပဳမိမယ္ဆို ေရေဘးဟာ က်ဆင္းေနတဲ့ NLD အစိုးရလက္ထက္ စီးပြားေရးအတြက္ စိုးရိမ္စရာတစ္ခုပါ။

■ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္း

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ အစျပဳခဲ့ၿပီး ျပည္သူေတြကန္႔ကြက္ခဲ့တာေတာင္ NLD အစိုးရက ဆက္ၿပီးလုပ္ေနခဲ့တဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းဟာ မျဖစ္မေန တည္ေဆာက္မယ္ဆိုရင္ တုိင္းျပည္စီးပြားေရးကိုဆြဲခ်သြားၿပီး ဘယ္သူ႔အတြက္မွ အက်ဳိးမျပဳတဲ့ တေစၦၿမိဳ႕ေတာ္စီမံကိန္း ျဖစ္သြားမယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ကန္႔ကြက္သံ တညံညံနဲ႔ပါ။

လႈိင္သာယာလို ၿမိဳ႕သစ္ဟာ တံတားငါးစင္းေလာက္ျဖစ္လာခ်ိန္အထိ အလုပ္အကိုင္ဖန္တီးမေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ လုပ္သားေပါင္းသိန္းနဲ႔ခ်ီဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းဆီ ျပန္၀င္လာေနတာေၾကာင့္ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ ဆို႔မႈအက်ပ္အတည္းကို မေက်ာ္လႊားႏုိင္ခ်ိန္မွာ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းကို ႏွစ္သန္းအထိ ေပးႏိုင္ေအာင္ လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ မစားရ၀ခမန္း ေၾကြးေၾကာ္သံၾကားမွာ က်ဴးေက်ာ္ေတြအတြက္ ေနရာသစ္ရၿပီဆိုၿပီး အသံထြက္လာတဲ့အထိပါ။

ဒီေန႔တည္၊ ခ်က္ခ်င္းၿမိဳ႕သစ္ႀကီး ျဖစ္မလာႏိုင္ဘဲ ေျမေနရာအေနအထားအရ မျဖစ္ႏုိင္လို႔ အစိုးရအဆက္ဆက္ခ်န္ခဲ့တဲ့ေနရာကို ဘာတစ္ခုမွ စူးစမ္းေလ့လာမႈမရွိဘဲ တ႐ုတ္အစိုးရရဲ႕ CCCC လက္ထဲ တင္ဒါ မေခၚဘဲ ထုိးထည့္လိုက္တဲ့ ျဖစ္စဥ္မ်ဳိးက ေတာ္ေတာ့္ကို ဆုိးဆိုးရြားရြား လုပ္ရပ္ပါ။

YBS  ေက်ာင္းကားလို စူးစမ္း ေလ့လာမႈမရွိဘဲ ထၿပီး၀ယ္၊ ေခ်ာင္ထဲမွာ ပစ္ထားတဲ့ က်ပ္ဘီလ်ံေပါင္း မ်ားစြာနစ္နာေနတဲ့ စီမံကိန္းလိုမ်ဳိး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ဟာ မေအာင္ျမင္တာနဲ႔ ပစ္ထားလို႔မရဘဲ တုိင္းတစ္ပါး လက္ထဲမွာ ကိုယ့္ေျမကိုယ့္ေရကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အေၾကြးဆပ္သလို ေပးထားရမွာပါ။ တုိင္းျပည္ရဲ႕အခ်ဳပ္ အျခာအာဏာ၊ ေၾကြးၿမီ၊ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ဆြဲခ်ႏုိင္တဲ့အေျခအေန၊ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့စီမံကိန္းေနရာ၊ ရွိၿပီး သားၿမိဳ႕သစ္ေတြေတာင္ လူ႔အဆင့္အတန္းမမီလို႔ ေနထုိင္သူက်ဲပါးေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ကန္႔ကြက္သံေတြ ရွိေနလ်က္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ကိုလည္း မတင္ျပ၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ဆီလည္း အဆံုးအျဖတ္ခံယူမႈမရွိ၊ ယုတ္စြအဆံုး ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္မွာေတာင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ သိရွိနားလည္ေအာင္ ရွင္းျပမႈမရွိဘဲ ထင္ရာစိုင္းေနတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းဟာ ရပ္ဆုိင္းေတာ့မွာ လားဆိုတဲ့ တိုင္းျပည္အတြက္ ၀မ္းသာစရာအေျခအေနတစ္ခုကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္က ရန္ကုန္တုိင္းအစိုးရအဖြဲ႕နဲ႔ ေတြ႕ဆံုစဥ္မွာ ေျပာၾကားခဲ့တာေၾကာင့္ပါ။

“တည္ေဆာက္ၿပီးသား ၿမိဳ႕သစ္ေတြမွာေတာင္ လူမ်ား ေနထိုင္မႈမရွိေသးဘဲနဲ႔ ၿမိဳ႕သစ္ကို ေဖာ္မလား။ ဟိုဘက္မွာလည္း ၿမိဳ႕သစ္က ေဖာ္လိုက္တဲ့အခါ ဟိုမွာလည္း လူမရွိ၊ အရင္ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာလည္း လူမရွိ ေျခာက္တီးေျခာက္ကပ္ျဖစ္ေနမယ္။ ဒါေတြကိုေတာ့ သတိထားၿပီးေတာ့ စီမံေဆာင္ရြက္ပါဆိုတဲ့ဟာကို လမ္းညႊန္သြားတယ္။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ႀကီး တင္ျပတဲ့အခါမွာ ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကိုပဲ သူ ဦးတည္ေျပာပါတယ္။ အခုရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ေဟာင္းေတြမွာေရာ လူေတြေနပါလားလို႔ ေမးသြားတယ္။ လူမရွိသူ မရွိနဲ႔ ၿမိဳ႕သစ္ေတြတည္ၿပီး လူမရွိသူ မရွိနဲ႔ ေျခာက္တီးေျခာက္ကပ္ျဖစ္ေနမွာကို စိုးရိမ္တယ္။ မင္းတို႔ အဲဒါေတြ ၾကည့္ၿပီးေတာ့ စီမံပါဦးလို႔ ေျပာသြား တယ္” လို႔ ပုဂၢလိကမီဒီယာေတြ တက္ခြင့္မရခဲ့တဲ့ သမၼတနဲ႔  ရန္ကုန္တုိင္း အစိုးရေတြ႕ဆံုပြဲကို တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေက်ာ္ေဇယ်က ေျပာပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ တုိင္းျပည္မွာ မတည္ေဆာက္သင့္ေသးတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းဟာ သမၼတႀကီး လမ္းညႊန္ခဲ့သလိုမ်ဳိး ရပ္ကိုရပ္ဆိုင္းထားသင့္တဲ့ စီမံကိန္းလို႔ ထင္ျမင္ေၾကာင္း သံုးသပ္ေဖာ္ျပရင္း ဒီတစ္ပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရးသံုးသပ္ခ်က္ကို ရပ္နားလိုက္ပါတယ္။

ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းႏွင့္ စီးပြားေရး အတက္အက် မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားအား တံု႔ျပန္ႏုိင္သည့္ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ျခင္း စသည္တို႔ကို အေလးထား ေဆာင္ရြက္ရန္ ျမန္မာ့စဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈစီမံကိန္း ၂၀၁၈-၂၀၃၀ တြင္ ေဖာ္ျပ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုအတြင္း ေစ်းသည္တုိ႔၏ ျမင္ကြင္း (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏိုင္)

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈတြင္ မညီမွ်မႈမ်ား အခါအားေလ်ာ္စြာ ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိ၍ သတိထား ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းႏွင့္ စီးပြားေရး အတက္အက် မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားအား တံု႔ျပန္ႏုိင္သည့္ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ျခင္း စသည္တို႔ကို အေလးထား ေဆာင္ရြက္ရန္ ျမန္မာ့စဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈစီမံကိန္း ၂၀၁၈-၂၀၃၀ တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းသည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ေျခာက္ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္အထိ ရွိေနမည္ျဖစ္ၿပီး လာမည့္သံုးႏွစ္အထိ ယင္းရာခိုင္ႏႈန္း၏ အထက္တြင္သာ ရွိေနမည္ျဖစ္ေၾကာင္း “Cost of Doing Business in Myanmar Survey Report 2018 တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းသည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ၆ ဒသမ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနမည္ ျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ ၆ ဒသမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ရွိေနမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ေငြလဲလွယ္မႈႏႈန္းကို အေကာင္းဆံုး သတ္မွတ္ျခင္းႏွင့္ စီးပြားေရး တည္ၿငိမ္မႈကို က်ယ္ျပန္႔စြာ ျပန္လည္ ေဆာင္ၾကဥ္းျခင္း တို႔အတြက္ မဟာဗ်ဴဟာတစ္ခု ရွိလာေစရန္ ရည္ရြယ္၍ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား သတ္မွတ္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အဆိုပါ MSDP တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း အနိမ့္ဆံုးႏွင့္ ေငြေၾကးႏွင့္ ဘ႑ာေရး တည္ၿငိမ္မႈအရိွဆံုး အခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး ျပည္ပ ေၾကြးၿမီမွာ ေဒသတြင္း အနည္းဆံုးႏုိင္ငံ ျဖစ္ေနေၾကာင္းလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ႏုိင္ငံျခားေငြအရင္းအျမစ္မ်ား အကန္႔အသတ္ရွိျခင္းႏွင့္ ေငြေရးေၾကးေရးမူ၀ါဒ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ လမ္းေၾကာင္းမ်ား နည္းပါးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲလွယ္မႈႏႈန္းထား မတည္ၿငိမ္မႈႏွင့္ အႏုတ္ျပသည့္ ႏုိင္ငံျခား ေငြေပးေငြယူ ရွင္းတမ္းမ်ား ဆက္လက္တည္ရွိခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ျမဲၿပီး ဟန္ခ်က္ညီေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈစီမံကိန္း (Myanmar Sustainable Development Plan – MSDP) တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း အတက္အက် ျမင့္မားျခင္းသည္ ပုိ႔ကုန္တိုးတက္မႈ၊ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ စီး၀င္မႈႏွင့္ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈ တစ္ခုလံုးကို ထိခိုက္ေစေၾကာင္း၊ ထို႔နည္းတူစြာပင္ စီးပြားေရး၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈျပႆနာႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေဖာ္ထုတ္ရာ၌ ေငြေပးေငြယူ ရွင္းတမ္းမ်ားတြင္ လိုေငြဆက္တိုက္ ျဖစ္ေပၚေနျခင္းမွာ ေမခ႐ိုစီးပြားေရးကို ထိခိုက္ေစသည့္ ရလဒ္မ်ား ရရွိလာေစေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ တံခါးဖြင့္မူ၀ါဒေၾကာင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈမ်ား အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ တိုးတက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ကုန္သြယ္ေရးမူ၀ါဒမ်ားကို လြတ္လပ္သည့္ အေျခခံမူ၀ါဒမ်ား၊ ေဒသတြင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ ကတိက၀တ္မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈရွိေစရန္ ျပင္ဆင္ခဲ့ၿပီး ဆက္လက္၍လည္း ျပင္ဆင္မြမ္းမံ သြားမည္ျဖစ္သည္။

အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာသည္ႏွင့္အမွ် ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရး တည္ၿငိမ္မႈရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္မွာလည္း အေရးအႀကီးဆံုး အခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈ ရွိေစရန္အတြက္ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္စည္းလံုးညီညြတ္ေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ၿပီး စီးပြားေရး တိုးတက္ေစရန္အတြက္ ေမခ႐ိုစီးပြားေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈစနစ္ အားေကာင္းေစရန္ႏွင့္  ေကာင္းမြန္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ျဖစ္ေစရန္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာ့စဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈစီမံကိန္း ၂၀၁၈-၂၀၃၀ တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ႏုိင္ငံစီးပြားေရး က်ပ္တည္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အေနျဖင့္ လက္ရွိအေျခအေနကုိ ညည္းမေနဘဲ အဆင္ေျပေအာင္ေနႏိုင္ရန္ လုိအပ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္ ေျပာၾကား

ႏုိင္ငံစီးပြားေရး က်ပ္တည္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အေနျဖင့္   လက္ရွိအေျခအေနကုိ ညည္းမေနဘဲ အဆင္ေျပေအာင္ေနႏိုင္ရန္ လုိအပ္ေၾကာင္း ပါေမာကၡ ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္က ဆုိသည္။

အဆုိပါကိစၥအား အမ်ဳိးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟုိဌာန (NRPC) တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ PPP အစီအစဥ္မွ တစ္ဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ျမႇင့္တင္ေသာ စီးပြားေရး အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပဲြ၌ မီဒီယာမ်ားက လက္ရွိႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရး က်ပ္တည္းမႈအေပၚ သံုးသပ္ေပးရန္ ေမးျမန္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္က ေျပာၾကားသည္။

“စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ဆုိတာ ရွိတဲ့အေျခအေနကုိ အဆင္ေျပေအာင္ ေနတတ္ဖုိ႔လုိတယ္။ ညည္းေနလုိ႔ၿပီးမွာ မဟုတ္ဘူး။ ေျပာေနတာေတြရွိတယ္။ က်ပ္တည္းတာတုိ႔ က်ပ္တည္းတာ သူမ်ားက်ပ္တည္းတာ အေရးမႀကီး ကုိယ္မက်ပ္တည္းဖုိ႔လုိတယ္။ ဆရာတုိ႔ ကုမၸဏီတစ္ခုခ်င္းပဲ အားေပးခ်င္တယ္။ လုပ္ငန္းတစ္ခုပဲ အားေပးခ်င္တယ္။ မက္က႐ုိအေနနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ ဟုတ္တာေပါ့။ တစ္ႏုိင္ငံလံုး စီးပြားေရးက်တာ။ သူမ်ားစီးပြားေရးက်တဲ့ အခါမွာ ကိုယ့္ကုမၸဏီ စီးပြားေရးမက်ေအာင္ လုပ္လုိ႔ရတာပဲ။ ဆရာကေတာ့ ယံုၾကည္တာ တစ္ေယာက္ခ်င္း၊ တစ္ဦးခ်င္း၊ တစ္ဖဲြ႕ခ်င္းလုပ္မွ ရမယ္လုိ႔ ယံုၾကည္တယ္။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးျပင္ဖုိ႔ ဆိုတာကေတာ့ တစ္ပုိင္းေပါ့။ ျပင္ႏုိင္တာက တစ္ေယာက္ခ်င္း၊ တစ္ဦးခ်င္း၊ တစ္ဖဲြ႕ခ်င္း၊ တစ္ကုမၸဏီ ျပင္ဖုိ႔လုိပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာ ေအာင္ထြန္းသက္က ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရး အေျခအေန မေကာင္းသည္ကုိ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ သတိျပဳမိႏုိင္ရန္ ဟုိတယ္သံုးလံုး ပိတ္ပစ္ျခင္းျဖစ္ၿပီး တုိင္းျပည္စီးပြားေရး က်ပ္တည္းလာသျဖင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား လုပ္ကုိင္၍ မေကာင္းေၾကာင္းကုိ ဟုိတယ္လုပ္ငန္းရွင္ ဦးေဌးေအာင္က ၎၏ ဟုိတယ္သံုးလံုး အၿပီးပိတ္သိမ္းမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဇူလိုင္ ၁၇ ရက္က သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြတြင္ ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ ျမန္မာ့ေလေၾကာင္းလုိင္း က႑တြင္ စီးပြားေရးစိန္ေခၚမႈမ်ားစြာ ရွိေနၿပီး အဖန္ဖန္ ဆင္ျခင္သံုးသပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ FMI ေလေၾကာင္းလုိင္း၏ အက်ဳိးစီးပြားကုိ ေရွး႐ႈ၍ လုပ္ငန္းလည္ပတ္မႈမ်ားကုိ ေခတၱရပ္ဆုိင္းရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဇူလုိင္ ၂၀ က FMI ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

 

ဆက္လက္ရပ္တည္ႏုိင္စြမ္း မရွိသျဖင့္ လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံ အပါအ၀င္ စက္႐ုံ ၁၄ ႐ုံ သုံးလအတြင္း ပိတ္သိမ္းခဲ့ဟု သတင္းမ်ားထြက္ေပၚ

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ စက္မႈဇုန္ကုိ ေ၀ဟင္မွ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ေ၀လင္းေအာင္)

ဆက္လက္ရပ္တည္ႏုိင္စြမ္း မရွိသျဖင့္ လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံု အပါအ၀င္ စက္႐ံု ၁၄ ႐ုံ သုံးလအတြင္း ပိတ္သိမ္းခဲ့ရသည္ဟု သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚေနခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“ကြၽန္မတို႔ဆီကုိ စက္မႈဇုန္ဥကၠ႒က ပုိ႔ ထားတာပါ။ စက္႐ံုပိတ္သိမ္းတာ ဘာေၾကာင့္ ပိတ္သိမ္းတာလဲဆုိတာ ရွိပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ဟာေတြက ေခတ္နဲ႔မေလ်ာ္ညီေတာ့လုိ႔ ပိတ္သိမ္းရတာမ်ဳိးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေခတ္နဲ႔မေလ်ာ္ညီေတာ့ဘူး။ ၿပိဳင္ဘက္ေတြ ေရာက္လာတယ္။ ရပ္တည္ႏုိင္စြမ္းမရွိလုိ႔ ပိတ္သိမ္းတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ပိတ္သိမ္းသလဲ ဆုိတာကုိ သူတုိ႔က အေၾကာင္းျပခ်က္ ရွိပါလိမ့္မယ္။ ဒီလုိမ်ဳိး စက္႐ံုေတြ ပိတ္သိမ္းတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ရပ္တည္ႏုိင္စြမ္း မရွိဘူးဆုိတာ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိပါတယ္။ အလုပ္သမားေတြက လုပ္ခလစာနည္းလုိ႔ အျခားလုပ္ငန္းခြင္ကုိ ေျပာင္းသြားတာလား။ သူ႔အေနနဲ႔ ေခတ္မမီေတာ့တဲ့ အတြက္ ၿပိဳင္ဘက္ေတြကုိ မယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ေတာ့လုိ႔ လုပ္ငန္းေတြ ပိတ္သိမ္းတာလား။ သူတုိ႔ရဲ႕ ထုတ္လုပ္မႈစြမ္းအားက်လုိ႔ လုပ္ငန္းပိတ္သိမ္းတာလားဆုိတဲ့ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိပါတယ္။ ဘယ္လုိနည္းနဲ႔ ျဖစ္ျဖစ္ စက္႐ံုပိတ္သိမ္းတဲ့အတြက္ ကြၽန္မ စိတ္ပူမိတာက အလုပ္သမား ၃၇၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္းက ေလ်ာ့နည္းသြားတယ္ ဆုိတာက စုိးရိမ္စရာ ျဖစ္တယ္” ဟု ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ ဘ႑ာေရး၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး ေကာ္မတီဥကၠ႒ ေဒၚစႏၵာမင္းက ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ အစုိးရအေနျဖင့္ သတိျပဳမိပါက ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ရမည္မ်ားကုိ ဆုံးျဖတ္လိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခုကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဘ႑ာေရး၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး ေကာ္မတီက ေစာင့္ၾကည့္ေနေၾကာင္း၊ ေနာက္ထပ္ တင္ျပလာမည့္ ကိစၥမ်ားကုိလည္း ေစာင့္ၾကည့္ေနေၾကာင္း၊ ယခုကိစၥသည္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ေဆြးေႏြးရမည့္ ကိစၥတစ္ခုအျဖစ္ ျမင္ေၾကာင္း ေဒၚစႏၵာမင္းက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိ ပိတ္သိမ္းသြားသည့္ စက္႐ံုမ်ားသည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမ ၇ ရက္မွ ဇူလုိင္ ၁၀ ရက္အထိ စက္႐ံု ၁၄ ႐ံုရိွသည္ဟု သိရၿပီး ၎စက္႐ံုမ်ားသည္ မိေက်ာင္းပီနံအိတ္စက္႐ံု၊ ပုလဲအထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံု၊ ၀ါးဟားဟား ေရခဲမုန္႔ စက္႐ုံ၊ ျမတ္ပန္းေမႊး သနပ္ခါးစက္႐ုံ၊ ေရခဲေတာင္ အေအးခန္းစက္႐ုံ၊ Cham Zon အထည္ခ်ဳပ္ စက္႐ုံ၊ Success Time ဖိနပ္စက္႐ုံ၊ Beauty Place လူသုံးကုန္စက္႐ုံ၊ Kuwahara အထည္စစ္စက္႐ံုံ၊ TMP ငါးဖမ္းပုိက္ စက္႐ုံ၊ ၿမိဳ႕မဆင္ျဖဴေတာ္ ပဲသန္႔စင္စက္႐ုံ၊ United Knitting Myanmar Co.,Ltd. ေျခအိတ္စက္႐ုံ၊ Popular အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုႏွင့္ North Shore Group အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံု တုိ႔ျဖစ္ေၾကာင္း ထြက္ေပၚေနေသာ သတင္းမ်ားအရ သိရသည္။

အဆုိပါ မိေက်ာင္းပီနံအိတ္ စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၉၂ ဦး၊ ပုလဲအထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၉၆၃ ဦး၊ ၀ါးဟားဟား ေရခဲမုန္႔ စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၁၇ ဦး၊ ျမတ္ပန္းေမႊး သနပ္ခါးစက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၄၉ ဦး၊ ေရခဲေတာင္ အေအးခန္းစက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမားကိုးဦး၊ Cham Zon အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၃၈၀၊ Success Time ဖိနပ္စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၃၆၀၊ Beauty Place လူသုံးကုန္စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၁၈၅ ဦး၊ Kuwahara အထည္စစ္စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၃၅ ဦး၊ TMP ငါးဖမ္းပုိက္စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၅၆ ဦး၊ United Knitting Myanmar Co.,Ltd. ေျခအိတ္ စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၄၅၁ ဦး၊ Popular အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၄၅၁ ဦးႏွင့္ North Shore Group အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုတြင္ အလုပ္သမား ၆၈၆ ဦး စုစုေပါင္း ၃၇၃၉ ဦး အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ရသည္ဟု သိရသည္။

“စက္႐ံုေတြ ပိတ္တယ္လုိ႔ၾကားတယ္။ ပိတ္ဖုိ႔ရွိတယ္လုိ႔ ၾကားတယ္။ အဓိက,ကေတာ့ ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္း အလုပ္ေပါ့။ ထုတ္လုပ္မႈလုပ္တဲ့ အလုပ္႐ုံေတြက ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတာလည္း ရွိတယ္။ ျပည္တြင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတာလည္း ရွိတယ္။ ထုတ္လုပ္မႈ အပုိင္းမွာပဲ ႏုိင္ငံနဲ႔ ျပည္တြင္း ပူးေပါင္းလုိ႔ျဖစ္ေစ၊ ျပင္ပပုိ႔ ထုတ္လုပ္တာရွိတယ္။ ပိတ္သြားတဲ့ ႐ံုေတြထဲမွာ ေလ့လာရသေလာက္ ႏုိင္ငံျခားပုိင္တဲ့ လူ ၈၀၀၊ ၉၀၀ ေလာက္ရွိတဲ့႐ံုလည္း ပိတ္တယ္လုိ႔ ၾကားတယ္။ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းေလးေတြ ပိတ္တယ္လုိ႔လည္း ၾကားတယ္။ ေနာက္ဆုံး ေရခဲမုန္႔ထုတ္တဲ့ ျပည္တြင္း အလုပ္႐ံု ပိတ္တာလည္း ၾကားတယ္။ ထိခိုက္မႈက ဒီမွာပဲ ထိခိုက္တယ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔မရဘူး” ဟု ကုန္သည္စက္မႈ အသင္းခ်ဳပ္ (UMFCCI) မွ တြဲဖက္အတြင္းေရးမွဴး ေဒၚခုိင္ခုိင္ႏြယ္က ဆုိသည္။

ထုိ႔ျပင္ စက္႐ံု၊ အလုပ္႐ံုတစ္ခုအား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈသည္ မလြယ္ကူေၾကာင္း၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရာတြင္ ဥပေဒပုိင္းဆုိင္ရာမ်ား၊ အလုပ္သမားရရွိမႈႏွင့္ အေျခခံအေဆာက္အအုံ ပုိင္းမ်ားကုိ ေလ့လာရေၾကာင္း၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရာတြင္ တာ၀န္ယူရသည့္ အလုပ္သမားမ်ား၊ ဆက္ဆံရသည့္ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ေစ်းကြက္ ရရွိလာသည့္ အခ်ိန္တြင္ လုပ္ငန္းကို ရပ္ဆုိင္းရန္ မလြယ္ကူေၾကာင္း၊ စက္႐ုံမ်ား ပိတ္လုိက္ျခင္းသည္ ဆက္လက္ လုပ္ကုိင္ႏုိင္ျခင္း မရွိျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

“ႏုိင္ငံျခားနဲ႔ ျမန္မာ ဘာေတြကြာလဲဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတဲ့ သူေတြက သူမ်ားႏုိင္ငံကုိ လာလုပ္တဲ့အတြက္ တြက္ခ်က္တဲ့အခါမွာ သူတုိ႔ထုတ္တဲ့ ထုတ္ကုန္ရဲ႕ေစ်းကြက္ မခုိင္မာရင္ မလာဘူး။ အဲဒါကုိ သူတုိ႔ အရမ္းတြက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြက တုိင္းျပည္ကလည္း အကူးအေျပာင္း တစ္ခုဆုိေတာ့ အခ်ိန္က တကယ္ယူရမွာ။ ဒီလုိယူတဲ့ကာလမွာ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အေနနဲ႔က ေစ်းကြက္တစ္ခု ခုိင္ခုိင္မာမာ ရွိတဲ့သူလည္း ရွိတယ္။ မရွိတဲ့သူ ပုိမ်ားတယ္။ အထူးသျဖင့္ ထုတ္လုပ္မႈ အပုိင္းမွာ။ အဲဒီမွာတင္ကုိ ဟုိဘက္က ခုိင္မာတဲ့ ေစ်းကြက္ရွိတယ္။ ဒီဘက္က အခုမွ စ,စမ္းေနရတာရွိတယ္။ သူမ်ားကုိ မွီၿပီးေတာ့ရတဲ့ ေစ်းကြက္ရွိတယ္။ လြတ္လပ္မႈမရွိဘူး။ အဲဒါက ကုိယ့္မွာ အားနည္းခ်က္ျဖစ္တယ္” ဟု ေဒၚခုိင္ခုိင္ႏြယ္က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ Public Private Partnership (PPP) ျဖင့္ ျပဳလုပ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အစုိးရဘက္မွလည္း ဥပေဒ အေထာက္အပံ့မ်ားေပးရန္ လုိအပ္ေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားသည္ ၎တုိ႔လုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ရန္ ေခ်းယူထားသည့္ Interest Rate သည္ နည္းပါးေၾကာင္း၊ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္ အတြက္ ဘဏ္မ်ားမွ ေငြေခ်းရာတြင္ Interest Rate မ်ားေနေၾကာင္း ၎ကဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

“အရင္ထက္စာရင္ ေခ်းေငြေတြ ေတာ္ေတာ္ရေနတယ္လုိ႔ ၾကားတယ္။ ဒါေပမဲ့ Interest Rate ကုိၾကည့္တဲ့အခါမွာ မႏုိင္၀န္ ျဖစ္ေနတယ္။ ကုိယ္တုိင္ကလည္း ထုတ္လုပ္မႈမွာ လုပ္ေနတဲ့သူျဖစ္တယ္။ ဘဏ္အတုိးႏႈန္းျဖစ္တဲ့ တစ္ႏွစ္မွာ ၁၃ ရာခုိင္ႏႈန္း ဆုိတဲ့ဟာက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ကိုယ့္လုပ္ငန္း ကုိယ္ေျပာရင္ေတာင္ အျမတ္က တစ္ႏွစ္မွာ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ရဖို႔မလြယ္ပါဘူး။ ႏွစ္ရာခုိင္ႏႈန္းေတာင္ ရဖုိ႔မလြယ္တာေတြရွိတယ္။ အႏုတ္ျပသြားတဲ့ ဟာေတြေတာင္ရွိတယ္။ အႏုတ္ျပတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ အမ်ားႀကီး ၾကားေနတယ္။ အနည္းဆုံးေတာ့ အလုပ္သမားေတြကုိ အလုပ္ေပးႏုိင္ေသးတယ္ဆုိတဲ့ စိတ္နဲ႔ လုပ္ေနၾကတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျမတ္ဖို႔မလြယ္တဲ့ဟာကုိ Interest Rate ကုိ ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္း ၁၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ေပးရတဲ့ အခါက်ေတာ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြမွာ ဒီဟာေပးဖုိ႔ အတြက္ကုိ ၀န္ပုိပိတယ္။ အမွန္ေျပာရရင္ ဘယ္သူ႔ကုိမွ အျပစ္တင္ေနတာ မဟုတ္ဘူး။ အမွန္ကုိ ေျပာျပတဲ့ အေျခအေနပဲရွိတယ္။ အစုိးရရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈ အပုိင္းမွာေတာ့ လုပ္ေနၾကတာလည္း ျမင္တယ္။ လုိအပ္မႈက ႏွစ္ရွည္လမ်ား လုိအပ္တဲ့ လုိအပ္မႈ ျဖစ္ေနတာ။ အခုက စက္႐ံုပိတ္တာက တစ္ခုတည္းေၾကာင့္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လာတာက ခက္တယ္။ ျပန္ထြက္ဖုိ႔က ပိုခက္တယ္။ အျမတ္အစြန္း နည္းနည္းနဲ႔။ တစ္ခါတေလ အျမတ္အစြန္းေတာင္မရွိဘဲ အိတ္စုိက္လုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ရွိတယ္လုိ႔ ယုံၾကည္စြာ ေျပာရဲတယ္။ ျမတ္ၿပီးေတာ့ အက်ဳိးအျမတ္ မရွိဘဲနဲ႔ စက္႐ံုပိတ္ၿပီးေတာ့ ျပန္သြားတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ မရွိဘူး ဆုိတာကုိ ယုံၾကည္စြာ ေျပာရဲတယ္။ ေကာင္းေန ျမတ္ေနရင္ စီးပြားလုပ္ဖုိ႔ လာတဲ့သူက ဘာေၾကာင့္ ျပန္မွာလဲ။ အေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္သာ ျပန္တာျဖစ္တယ္” ဟု ေဒၚခုိင္ခုိင္ႏြယ္က ေျပာၾကားသည္။

ယခုကဲ့သုိ႔ စက္႐ံုမ်ား ပိတ္သိမ္းမည္ဟု သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အလုပ္သမား သမဂၢမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ပိတ္သိမ္းမည္ဟု သတင္းထြက္ေပၚေနသည့္ စက္႐ံု ၁၄ ႐ံုအနက္ အလုပ္သမား ၃၂၉၁ ဦးကုိ အလုပ္ခန္႔ထားေပးသည့္ စက္႐ံုေျခာက္႐ံုကုိ စံုစမ္းေလ့လာခဲ့ေၾကာင္း အလုပ္သမားသမဂၢ၏ လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အဆုိပါ ေဖာ္ျပခ်က္တြင္ United Knitting Myanmar Co., ေျခအိတ္စက္႐ံုသည္ မပိတ္သိမ္းဘဲ လက္ရွိ လည္ပတ္ေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ပိတ္ဖို႔အစီအစဥ္ ရွိသည္ကုိလည္း မၾကားရေၾကာင္း၊ Popular အထည္ခ်ဳပ္ စက္႐ံုသည္ လက္ရွိလည္ပတ္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ Success Time ဖိနပ္စက္႐ုံသည္ လုပ္ငန္းအၿပီး ပိတ္သိမ္းၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ရပ္ဆုိင္းျခင္း မဟုတ္ဘဲ စက္႐ံုေျမေနရာ ငွားရမ္းမႈ စာခ်ဳပ္ျပည့္ၿပီး ေရႊလင္ဗန္း စက္မႈဇုန္ (၅)သုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္းျဖစ္ကာ အလုပ္သမားမ်ားကုိလည္း စက္႐ံုေနရာသစ္သုိ႔ လုိက္ပါရန္ ခြင့္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း၊ North Shore  အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုသည္ လုပ္ငန္းအၿပီးပိတ္သိမ္းၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ရပ္ဆုိင္းျခင္း မဟုတ္ဘဲ မဂၤလာဒုံသုိ႔ စက္႐ံုေျပာင္းေရႊ႕ ဖြင့္လွစ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ပုလဲ အထည္ခ်ဳပ္ စက္႐ံုသည္ စက္႐ံုေျမေနရာ ငွားရမ္းမႈ အခက္အခဲ ရွိသည့္အတြက္ ပိုင္ရွင္တူ စက္႐ံုျဖစ္သည့္ လိႈင္သာယာ စက္မႈဇုန္ (၄) ထဲမွ ျမန္မာ အပရယ္ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုသုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ၿပီး အလုပ္သမားမ်ားေပါင္းကာ လုပ္ကုိင္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ Cham Zon အထည္ခ်ဳပ္ စက္႐ံုသည္ ေအာ္ဒါအရ နည္းသည့္အတြက္ လြန္ခဲ့သည့္ ေျခာက္လခန္႔မွစ၍ ပိတ္သြားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ပါရိွသည္။

 

စီးပြားေရး အေနအထားႏွင့္ အစိုးရ၏ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ

ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီး ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရးသည္ပင္လွ်င္ တည္ၿငိမ္သည္လည္း ရိွႏိုင္၊ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္သည္လည္း ရိွႏိုင္၏။ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္အတြင္း ျပည္သူလူထုက အစိုးရအား ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ၾကမည္မွာလည္း ဓမၼတာပင္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစေ၀ ဖန္ျပစ္တင္မႈမ်ား၏ ေနာက္မွေန၍ ေျဖရွင္းေပးရန္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ား လိုက္ပါ၍လာမည္သာ ျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕က အရင္းရွင္စီးပြားေရးစနစ္တြင္ အစိုးရက ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္းသည္ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္သြားလိမ့္မည္ဟု ေတြးႏုိင္သည္။ အမွန္တကယ္၌ အစိုးရအဖြဲ႕အေနျဖင့္ စီးပြားေရးကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ နည္းလမ္းမ်ားစြာျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သည္။

ဥပမာအားျဖင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈပံုစံတစ္ရပ္တြင္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ား ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္လာၿပီး ေငြေၾကးတန္ဖိုး က်ဆင္းသြားသည္ကို ေတြးၾကည့္ႏုိင္သည္။ ယင္းအေနအထား၌ အစိုးရက အခြန္ေငြကို ဆြဲတင္ကာ အသံုးအစြဲ ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ျခင္းမ်ဳိး  ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ ထိုအခါ ႏိုင္ငံအတြင္း၌ ေငြေၾကးထည့္သြင္းမႈ ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ေငြေၾကးတန္ဖိုး ျပန္လည္ျမင့္တက္လာကာ ေစ်းႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းသြားေစႏုိင္သည္။

ေစ်းႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းသြားၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းႏွင့္ရင္ဆုိင္ရကာ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္း အလြန္ျမင့္မားသည့္ အေနအထားကိုလည္း ေတြးၾကည့္ႏုိင္ သည္။ ထိုအခါ ယင္းျပႆနာကို ေျဖရွင္းရန္အတြက္ အစိုးရသည္ စီးပြားေရးအတြင္းသို႔ ေငြေၾကးပို၍ ထည့္သြင္းရမည္ျဖစ္ၿပီး အသံုးအစြဲကို ျမႇင့္တင္ရမည္ျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ အေနအထားမ်ား၌ အခြန္အတုတ္မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ရမည္ျဖစ္သည္။ ျပည္သူလူထု၏ လက္ထဲသို႔ ေငြေၾကးပိုမိုေရာက္ရိွေစျခင္းျဖင့္ ၎တို႔အား အသံုးအစြဲ ပိုမိုျမင့္တက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ထိုအခါ ကုန္ပစၥည္းႏွင့္၀န္ေဆာင္မႈ ၀ယ္လိုအားျမင့္တက္လာၿပီး လုပ္ငန္းမ်ားအား ေရာင္းလိုအားျမင့္တက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ရန္ လံႈ႔ေဆာ္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ေရာင္းလိုအား ျမင့္တက္ေအာင္ ထုတ္လုပ္သည့္အခါ လုပ္သားမ်ား ငွားရမ္းမႈ ျမင့္တက္လာမည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို ဖန္တီးပံုႏွင့္ စီးပြားေရးေရာင္နီသန္းလာေအာင္ ျပဳလုပ္ပံုျဖစ္သည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္းကဲ့သို႔ေသာ စီမံကိန္းမ်ားကို စတင္လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္လည္း အလုပ္လက္မဲ့မ်ားအား အလုပ္ရရိွေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ ယင္းသည္လည္း ျပည္သူလူထု၏ အိတ္ကပ္ထဲသို႔ ေငြေၾကးမ်ားထည့္ေပးျခင္းျဖစ္ၿပီး ၎တို႔အား ေငြေၾကးသံုးစြဲမႈျပဳလုပ္ရန္ အားေပးကာ စီးပြားေရးကို ေႏႊးေပးျခင္း ျဖစ္သည္။

၎အျပင္ ႀကီးမားေသာ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေရး မလံုေလာက္ေအာင္ ေသးငယ္လြန္းသည္ဟု ယူဆရေသာ အခ်ဳိ႕ေသာလုပ္ငန္းမ်ားမွ ကုန္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကို ၀ယ္ယူအားေပးသည့္ မူ၀ါဒမ်ဳိးကိုလည္း က်င့္သံုးႏုိင္သည္။ ယင္းသည္ အစိုးရက ၎တို႔အား ေငြေၾကးရရိွေရးအတြက္ ကူညီရန္ ရည္ရြယ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းကဲ့သို႔ အားေပးသင့္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားအား ေရြးခ်ယ္ရန္ တိက်သည့္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ရိွထားရမည္ ျဖစ္သည္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ ဥပမာမ်ားသည္ စီးပြားေရးအေနအထားအလုိက္ အစိုးရအေနျဖင့္ ၾသဇာသက္ေရာက္ကာ ၀င္ေရာက္ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ပံု နည္းလမ္းအနည္းငယ္မွ်သာ ျဖစ္သည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္၌ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ အေနအထားႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ မူ၀ါဒမ်ားခ်မွတ္ကာ အစိုးရက မျဖစ္မေန ေျဖရွင္းေပးရမည္သာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း The Daily Eleven  သတင္းစာက ေရးသားအပ္ပါသည္။

(ဇူလိုင္ ၂၁ ရက္ေန႔ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာ အယ္ဒီတာ အာေဘ္ာ)

ေဒၚလာေစ်းဂယက္၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္းအတက္ႏွင့္ ႐ုန္းထႏိုင္ရန္ မျမင္ေသးေသာ ျမန္မာ့စီးပြားေရး

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မတ္လေနာက္ပုိင္းမွစ၍ အတက္အက်နည္းပါး ခဲ့သည့္ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း ေဒၚ လာေစ်းသည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ဒုတိယပတ္မွစတင္ကာ ျပန္လည္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည္။ ကမၻာ့ေစ်းကြက္ တြင္ ေဒၚလာေစ်း အားေကာင္းေနေသာေၾကာင့္ ျပည္တြင္းေစ်းကြက္တြင္ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းႏွစ္ပတ္ ေက်ာ္အတြင္း က်ပ္ ၆၀ ခန္႔ျမင့္တက္ ခဲ့ၿပီး တစ္ေဒၚလာ ၁၄၀၇ က်ပ္အထိ ေရာက္ခဲ့ကာ စံခ်ိန္တင္ေစ်းႏႈန္းကုိ ခ်ဳိးႏုိင္ရန္ က်ပ္ ၃၀ ၀န္းက်င္သာ လုိေတာ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလမွစတင္ကာ ကမၻာ့ေဒၚလာေစ်းအညႊန္းကိန္း သိ သိသာသာ ျပန္လည္ျမင့္တက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာေငြေၾကး တန္ဖုိးမ်ားအေပၚ သက္ေရာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ေရြးေကာက္ပဲြ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလေနာက္ပုိင္း ၂၀၁၇ ဇန္န၀ါရီ ၃ ရက္တြင္ ၁၀၃ ဒသမ ၈၂  ပြိဳင့္ အထိျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န ၀ါရီ ၂၅ ရက္တြင္ ၈၈ ဒသမ ၆၃ ပြိဳင့္ အထိက်ဆင္းခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ငါးလအတြင္း အျမင့္ဆံုးျဖစ္ေပၚခဲ့ ေသာ ကမၻာ့ေဒၚလာေစ်းညႊန္းကိန္း မ်ားမွာ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ၉၄ ဒသမ ၁၈ ပြိဳင့္၊ ဇန္န၀ါရီလတြင္ ၉၂ ဒသမ ၃၆ ပြိဳင့္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ ၉၀ ဒသမ ၄၃ ပြိဳင့္၊ မတ္လတြင္ ၉၀ ဒသမ ၃၇ ပြိဳင့္၊ ဧၿပီလတြင္  ၉၁ ဒသမ ၇၁ ပြိဳင့္၊ ေမလတြင္ ၉၄ ဒသမ ၈၃ ပြိဳင့္ျဖစ္ၿပီး  ဇြန္ ၂၁ ရက္တြင္ ၉၅ ဒသမ ၁၆ ပြိဳင့္၀န္းက်င္၊ ဇြန္ ၂၈ ရက္ တြင္ ၉၅ ဒသမ ၂၁ ပိြဳင့္၀န္းက်င္သုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ျပည္တြင္းေစ်းကြက္၌ ငါးလအတြင္း လအလုိက္ျဖစ္ေပၚေသာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း အနိမ့္ဆံုးႏွင့္ အျမင့္ဆံုးႏႈန္းမ်ားမွာ ဇန္န၀ါရီတြင္ ၁၃၂၃-၁၃၅၄ က်ပ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ လတြင္ ၁၃၂၃-၁၃၃၁ က်ပ္၊ မတ္လ တြင္ ၁၃၂၆-၁၃၃၄ က်ပ္၊ ဧၿပီလ တြင္ ၁၃၂၄-၁၃၃၂ က်ပ္၊ ေမလတြင္ ၁၃၃၂-၁၃၅၁ တုိ႔ျဖစ္ၿပီး ဇန္န၀ါရီ တြင္ ကြာဟခ်က္အမ်ားဆံုးျဖစ္ေပၚ ခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လအတြင္း အ ျမင့္ဆံုးေစ်းႏႈန္းအျဖစ္ မတ္ ၂၁ ရက္ တြင္ ၁၃၃၄ က်ပ္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ေဒၚလာေစ်းသည္ မတ္ ၂၉ ရက္တြင္ ၁၃၂၈ က်ပ္အထိ၊ ဧၿပီလဆန္းတြင္ ၁၃၂၄ ၀န္းက်င္အထိ က်ဆင္းခဲ့ သည္။ ထုိ႔ ေနာက္ ဧၿပီလကုန္ပုိင္း ၂၈ ရက္တြင္ ၁၃၃၁  က်ပ္၊ ေမ ၂၁ ရက္ တြင္ ၁၃၅၁ က်ပ္အထိ ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး ဇြန္ ၁၁ ရက္တြင္ ၁၃၄၆ က်ပ္၊ ဇြန္ ၁၅ ရက္တြင္ ၁၃၅၅ က်ပ္၊  ဇြန္ ၁၆ ရက္ တြင္ ၁၃၆၅ က်ပ္၊ ဇြန္ ၂၀ ရက္တြင္  ၁၃၆၈ က်ပ္၊ ဇြန္ ၂၁ ရက္တြင္ ၁၃၇၅ က်ပ္၊ ဇြန္ ၂၆ ရက္တြင္ ၁၃၈၃၊ ဇြန္ ၂၇ ရက္တြင္ ၁၃၉၅၊ ဇြန္ ၂၈ ရက္တြင္ ၁၄၀၇ က်ပ္၀န္းက်င္ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၆ ရက္တြင္ သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ အျမင့္ဆံုး ေငြလဲႏႈန္းထားအျဖစ္ ၁၄၃၈ က်ပ္ အထိ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၂၈ ရက္တြင္ ျဖစ္ေပၚေသာ တစ္ ေဒၚလာ ၁၄၀၇ က်ပ္ ေစ်းႏႈန္းသည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာေနာက္ပုိင္း အျမင့္ဆံုးေစ်းႏႈန္းျဖစ္သည္။

ကမၻာ့ဘဏ္မွ ထုတ္ျပန္ထား ေသာ စီးပြားေရးဆုိင္ရာအစီရင္ခံ စာမ်ားအရ ျမန္မာႏုိင္ငံ ၏ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈႏႈန္းသည္ ၂၀၁၃ -၂၀၁၄ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ၈ ဒသမ ၄ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာႏွစ္ တြင္ ရွစ္ရာခုိင္ႏႈန္းရွိရာမွ ေရြးေကာက္ ပဲြႏွင့္ အစုိးရအေျပာင္းအလဲကာလ မ်ားျဖစ္ေသာ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘ႑ာ ႏွစ္တြင္ ခုနစ္ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ၅ ဒသမ ၉ ရာ ခုိင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းခဲ့ကာ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ၆ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္ တြင္ ၆ ဒသမ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ျပန္ လည္ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ ထုိသုိ႔ စီးပြား ေရးတုိးတက္မႈႏႈန္း  တက္ရိပ္ျပလာ ခ်ိန္တြင္ ေဒၚလာေစ်းျမင့္ တက္လာ ျခင္းေၾကာင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းႏွင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားလည္း ျမင့္တက္ကာ စီးပြားေရးတုိးတက္မႈႏႈန္းကုိ အားေပ်ာ့ေစႏုိင္သည္။

ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းအတက္ အက်သည္ ႏုိင္ငံျခားေငြ၀ယ္လုိအားႏွင့္ ေရာင္းလုိအားကုိ သက္ေရာက္ ေစႏုိင္ေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ား အ ေပၚတြင္ အေျခခံၿပီး အဓိကက်သည့္ အခ်က္မ်ားမွာ ႏုိင္ငံျခားေငြေၾကးေစ်း ကြက္အေျခအေန၊ ႏုိင္ငံ့ပုိ႔ကုန္သြင္း ကုန္ပမာဏ၊ ႏုိင္ငံ့စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတုိး တက္မႈႏႈန္း၊ ရသံုးမွန္းေျခေငြစာရင္း အေျခအေန၊ စီးပြားေရးစနစ္အတြင္း ရွိ ကုန္စည္ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းအေျခအေနတုိ႔ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လက္ရွိအေျခအေန မွာ ကုန္သြယ္ေရးလုိေငြ၊ ဘတ္ဂ်က္ လုိေငြမ်ားျပားေနသည့္အျပင္ စီးပြား ေရးတုိးတက္မႈႏႈန္းမွာလည္း ၂၀၁၆ မတုိင္ခင္ႏွစ္မ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ေလ်ာ့နည္းေနျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္း အခ်ိန္တြင္ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္မႈ ေၾကာင့္ သြင္းကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား၊ အထူး သျဖင့္ ေစ်းကြက္အတြင္းသံုးစြဲမႈမ်ား ျပားေသာ စက္သံုးဆီ၊ ဆက္သြယ္ေရး ပစၥည္း၊ ေဆး၀ါး၊ အစားအစာကဲ့သုိ႔ ကုန္စည္မ်ားကုိ ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ေစ ၿပီး ကုန္ေစ်းႏႈန္းႏွင့္ ေငြေၾကးေဖာင္း ပြမႈႏႈန္းကုိ ျမင့္တက္ေစမည္ျဖစ္သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ ပ်မ္း မွ်ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ၄ ဒသမ ၂၉ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိၿပီး ဧၿပီလတြင္ ျဖစ္ ေပၚခဲ့သည့္ ပ်မ္းမွ်ေငြ ေၾကးေဖာင္း ပြမႈႏႈန္းထက္ ရာခုိင္ႏႈန္းအနည္းငယ္ ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း ဗဟုိစာရင္းအင္း အဖြဲ႕မွ ထုတ္ျပန္သည့္စားသုံးသူေစ်း ဆႏႈန္းႏွင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း အေျခအေနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလအထိ တစ္ ႏွစ္အတြင္း ပ်မ္းမွ်ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ ႏႈန္းမွာ ၄ ဒသမ ၂၉ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ၿပီး  ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ ေငြေၾကးေဖာင္း ပြမႈႏႈန္း ၄ ဒသမ ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း အနည္းငယ္ ျပန္လည္ျမင့္တက္ လာျခင္းျဖစ္သည္။

တစ္ႏုိင္ငံလုံးအတြက္ ၂၀၁၂  ခုႏွစ္ အေျခခံႏွစ္ျဖင့္ စားသုံးသူေစ်း ဆႏႈန္းအေပၚ အေျခခံတြက္ခ်က္ထား ေသာ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလအထိ တစ္ႏွစ္ ပ်မ္းမွ် ၄ ဒသမ ၂၉ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလႏွင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလတုိ႔၏ ႏွစ္အလုိက္ေျပာင္းလဲမႈ ကုိႏႈိင္းယွဥ္ပါက (Year on Year Inflation) မွာ ၅ ဒသမ ၉ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္း မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ၈ ဒသမ ၅၁ ရာ ခုိင္ႏႈန္းျဖင့္ ပ်မ္းမွ်ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈႏႈန္း အျမင့္ဆုံးျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ၈ ဒသမ ၄၁ ရာခုိင္ ႏႈန္းျဖင့္ ဒုတိယအျမင့္ဆုံးျဖစ္ကာ ဧရာ၀တီတုိင္း ေဒသႀကီးတြင္ ၅ ဒသမ ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖင့္ တတိယအျမင့္ဆုံး ျဖစ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလအထိ ႏွစ္အလုိက္ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းမွာ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ၁၁ ဒသမ ၃၈ ရာခုိင္ ႏႈန္းျဖင့္ ေျပာင္းလဲမႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္ ေပၚခဲ့ၿပီး ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမ တြင္ ၂ ဒသမ ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖင့္ ေျပာင္းလဲမႈ ရာခုိင္ႏႈန္း အနည္းဆုံး ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

တစ္ႏုိင္ငံလုံးအတြက္ စားသုံးသူေစ်းဆႏႈန္းႏွင့္ ေငြေၾကးေဖာင္း ပြမႈႏႈန္းကုိ ေျပာင္းလဲတြက္ခ်က္တင္ ျပႏုိင္ရန္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလတြင္ ဗဟုိစာရင္းအင္းအဖြဲ႕သည္ အိမ္ ေထာင္စု၀င္ေငြႏွင့္ စားသုံးမႈစစ္တမ္းကုိ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၈၂ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ နမူနာအိမ္ေထာင္စုေပါင္း ၃၂ç၆၆၉ ကုိ စစ္တမ္းေကာက္ယူခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခင္က ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ကုိ အေျခခံ၍ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းကုိ တြက္ခ်က္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ စစ္တမ္းအေပၚ အေျခခံ၍ အေျခခံႏွစ္ (Base Year) အား ေျပာင္းလဲတြက္ခ်က္ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ေလ်ာ့က်ရန္ ဘ႑ာေရး၊ ေငြေၾကး၊ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားေငြထိန္းခ်ဳပ္ ေရးမူ၀ါဒမ်ားအေပၚ အေျခခံၿပီး မျဖစ္မေန ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အမ်ဳိးသားဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ဒုတိယကာလတုိ ငါးႏွစ္စီမံကိန္း (၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာႏွစ္မွ ၂၀၂၀ -၂၀၂၁ ဘ႑ာႏွစ္) တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းသည္ ပထမကာလတုိ ငါးႏွစ္စီမံကိန္း (၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာႏွစ္မွ ၂၀၁၅ -၂၀၁၆ ဘ႑ာႏွစ္အထိ) ကာလ တြင္ တုိးတက္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ဒုတိယကာလတုိငါးႏွစ္စီမံကိန္း (၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာႏွစ္မွ ၂၀၂၀- ၂၀၂၁ ဘ႑ာႏွစ္) တြင္ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေန သည့္  ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈႏႈန္းေလ်ာ့ က်ေစေရးအတြက္ ဘ႑ာေရးမူ ၀ါဒ၊ ေငြေၾကးမူ၀ါဒ၊ ကုန္သြယ္ေရး မူ၀ါဒႏွင့္  ႏုိင္ငံျခားေငြထိန္းခ်ဳပ္ေရး မူ၀ါဒမ်ားအေပၚအေျခခံ၍ ေငြ ေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ကိစၥရပ္မ်ားအား မျဖစ္မေနေဆာင္ ရြက္သြားမည္ဟု ဆုိေသာ္လည္း  လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ေလးရာခုိင္ႏႈန္း ေက်ာ္တြင္ တည္ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ တစ္ႏွစ္ပ်မ္းမွ် ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းသည္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ အေျခခံႏွစ္အရ ၂၀၁၁-၂၀၁၂  ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ၂ ဒသမ ၈၂ ရာခုိင္ ႏႈန္း၊ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘ႑ာ ႏွစ္တြင္ ၂ ဒသမ ၈၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ၅ ဒသမ ၇၂ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာ ႏွစ္တြင္ ၅ ဒသမ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္း၊  ၂၀၁၂  ခုႏွစ္ အေျခခံႏွစ္အရ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘ႑ာႏွစ္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ၁၀ ဒသမ ၆၀ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ေပၚခဲ့ သည္။ ယင္း ေနာက္ပုိင္းေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ ႏႈန္း တျဖည္းျဖည္းျပန္က်ခဲ့ရာ ၂၀၁၇ ခု ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ၄ ဒသမ ၆၁ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းခဲ့သည္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္လမွစ၍ ပ်မ္းမွ် ေငြေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ျပန္တက္ခဲ့ၿပီး ဧၿပီတြင္ ၄ ဒသမ ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၈ ခု ႏွစ္ ေမတြင္ ၄ ဒသမ ၂၉ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။

ထုိ႔အတူ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္ႏွင့္ ၾသဂုတ္တြင္ ႏွစ္အလုိက္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း (Year on Year Inflation) သံုးရာခုိင္ႏႈန္းေအာက္သာ ရွိရာမွ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာမွ စတင္ကာ ေလးရာခုိင္ႏႈန္းကုိ ေက်ာ္လြန္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီတြင္ ငါးရာခုိင္ႏႈန္းအထက္၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီႏွင့္ ေမတြင္ ေျခာက္ရာခုိင္ႏႈန္း နီးပါးအထိ ျမင့္တက္ခဲ့ကာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း၊ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္ခဲ့သည့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ျမင့္တက္ခဲ့သည့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားေၾကာင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ျမင့္တက္ေစဦးမည္ျဖစ္သည္။

စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးဌာန ဗဟုိစာရင္းအင္းအဖြဲ႕မွ ထုတ္ျပန္ေသာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလ အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စားသံုးသူ ေစ်းဆႏႈန္းႏွင့္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ ႏႈန္းအေျခအေနအရ ပ်မ္းမွ်ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈႏႈန္းမ်ားမွာ အစား အစာအုပ္စုတြင္ ၃ ဒသမ ၅၂ ရာ ခုိင္ႏႈန္း၊ အစားအစာမဟုတ္ေသာ အုပ္စုတြင္ ၅ ဒသမ ၆၇ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အစားအစာႏွင့္ ေလာင္စာဆီ မပါ၀င္ေသာ စားသံုးသူေစ်းဆႏႈန္း (Core CPI) ၄ ဒသမ ၁၄ ရာခုိင္ႏႈန္း  ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

အစားအစာအုပ္စုအလုိက္ အေနျဖင့္  ျဖစ္ေပၚေသာ ပ်မ္းမွ်ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈႏႈန္းထားမ်ားမွာ အေဖ်ာ္ယမကာႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီး ထြက္ပစၥည္း ၁၁ ဒသမ ၀၄ ရာခုိင္ ႏႈန္း၊ အ၀တ္အထည္ ၁ ဒသမ ၆၂ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အိမ္လခႏွင့္ အိမ္ျပင္ခ ၅ ဒသမ ၄၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အိမ္အသံုး အေဆာင္ပစၥည္းႏွင့္ ျပဳျပင္ထိန္း သိမ္းေရးစရိတ္ ၂ ဒသမ ၅၂ ရာခုိင္ ႏႈန္း၊ က်န္းမာေရး ၄ ဒသမ ၄၈ ရာ ခုိင္ႏႈန္း၊ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရး ၉ ဒသမ ၄၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ဆက္သြယ္ ေရး ၈ ဒသမ ၁၇ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အပန္း ေျဖျခင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ၀ ဒသမ ၈၁ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ပညာေရး ၀ ဒသမ ၉၁ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ျပင္ပအစားအေသာက္ ၆ ဒသမ ၃၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အေထြေထြ ကုန္ပစၥည္း ၃ ဒသမ ၈၅ ရာခုိင္ ႏႈန္းျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး အေဖ်ာ္ယမကာႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ပစၥည္း၊ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရး၊ ဆက္သြယ္ေရး၊ ျပင္ပအစားအေသာက္၊ အိမ္လခ၊ အိမ္ျပင္ခႏွင့္ က်န္းမာေရး က႑တုိ႔တြင္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ျမင့္မားေနျခင္းျဖစ္သည္။

ထုိ႔အတူ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလ အတြက္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအတြက္ စား သံုးသူေစ်းဆႏႈန္းမွာ အစားအစာ အုပ္စုအတြက္ ၁၅၁ ဒသမ ၈၂၊ အစားအစာ မဟုတ္ေသာ အုပ္စုအတြက္ ၁၂၃ ဒသမ ၉၄ ႏွင့္ အုပ္စုအားလံုး အတြက္ ၁၄၀ ဒသမ ၂၄ ရွိၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ (၁၃၉ ဒသမ ၈၂) ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၀ ဒသမ ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ စားသံုးသူ ေစ်းဆႏႈန္း၏ ႏွစ္အလုိက္ ေျပာင္းလဲမႈ အေျခအေနမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလ၏ စားသံုးသူေစ်းဆႏႈန္း မွာ ၁၄၀ ဒသမ ၂၄ ျဖစ္သျဖင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလ၏ အေျခအေန ၁၃၂ ဒသမ ၄၂ ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၅ ဒသမ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ အလားတူ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလ၏ အစားအစာႏွင့္ ေလာင္စာဆီ မပါ၀င္ေသာ စားသံုးသူေစ်းဆႏႈန္း (Core CPI)မွာ ၁၁၉ ဒသမ ၄၅ ျဖစ္ရာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလ၏ Core CPI အေျခအေန ၁၁၃ ဒသမ ၇၁ ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၅ ဒသမ ၀၅ ရာ ခုိင္ႏႈန္းျမင့္တက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ကုန္ေစ်းႏႈန္းအေပၚ သက္ေရာက္မႈ

ဇြန္လ ဒုတိယပတ္မွစတင္ကာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းမ်ား ႏွစ္ပတ္ခန္႔ ဆက္တိုက္ျမင့္တက္ခဲ့သျဖင့္ ျပည္တြင္း၌ ေဆး၀ါး၊ ျပည္ပမွ တင္သြင္းရသည့္ ကုန္စည္အခ်ဳိ႕ ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ခဲ့သည္။

“ျပည္တြင္းကထုတ္တဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြျဖစ္တဲ့ ဆန္၊ဆီ၊ ဆား၊ င႐ုတ္၊ ၾကက္သြန္ ျဖဴ/နီ၊ အာလူးတို႔ကေတာ့ အရမ္းႀကီးေစ်းထိုးတက္ သြားတာမရွိဘူး။ ျပည္ပကေနသြင္း ရတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြေတာ့ ေစ်း တက္တယ္။ ထိုင္းကလာတဲ့ မီးဖိုေခ်ာင္သုံး ကုန္ပစၥည္းေတြကေတာ့ ေစ်းတက္တယ္။ ျမန္မာေငြတန္ဖိုး က်လို႔လားေတာ့ မေျပာတတ္ဘူးေလ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ ဒိုင္က ၀ယ္တဲ့ ေစ်းထက္ေတာ့ ေစ်းနည္းနည္းတင္ၿပီး ေရာင္းတယ္။ ဒါမွလည္း အျမတ္ေငြက်န္မွာကိုး” ဟု တာေမြၿမိဳ႕နယ္ ကုန္စုံဆိုင္တစ္ခု၏ ဆိုင္ပိုင္ရွင္ျဖစ္သူက ေျပာၾကားသည္။

ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း ဆက္တုိက္ျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ေဆးေစ်းကြက္အတြင္း ေဆး၀ါးအမ်ားစုေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္ေနၿပီး လက္ကားေရာင္းခ်သူမ်ားက ျပည္ပမွတင္သြင္းသည့္ ေဆး၀ါးအခ်ဳိ႕ကို ကန္႔သတ္ေရာင္းခ်မႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း ေရႊျပည့္စံုေစ်းရွိ ေဆးလက္လီလက္ကား အေရာင္းဆုိင္မ်ားမွ သိရသည္။

လက္ရွိ ေဆးေစ်းကြက္အတြင္း ေဒၚလာေစ်းျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ေဆး ကုမၸဏီအခ်ဳိ႕က ေဆး၀ါးေရာင္းခ်မႈကို ရပ္ဆိုင္းထားၿပီး ကုမၸဏီဘက္မွ ေစ်းႏႈန္းအတက္ အက်ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆးေရာင္းခ်သူမ်ားအား ျပန္လည္ အသိေပးသြားမည္ဟု ေျပာၾကားထားေၾကာင္း ေရႊျပည့္စံုေစ်းရွိ ေဆးလက္ကား အေရာင္းဆိုင္မ်ားမွ သိရသည္။

“တစ္ေန႔က ေစ်းဆင္း၀ယ္ေတာ့ ျပည္ပက တင္သြင္းေဆးအခ်ဳိ႕ကို ၀ယ္သေလာက္ ဒုိင္ကမေရာင္း ဘူး။ ဘာလို႔လဲေမးေတာ့ ပစၥည္းနည္းေနတယ္။ ေစ်းတက္မယ္ေပါ့။ အခုက ေဒၚလာေစ်းေတြလည္း တက္ ေနေတာ့ ေဆးကိုလံုး၀မေရာင္းတာ မ်ဳိးမဟုတ္ေပမဲ့ ေခြၽေရာင္းတဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနတယ္။ လိုသေလာက္မရေတာ့ ပိုလိုခ်င္တဲ့သူက ေစ်းပိုေပးဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့။ ပံုမွန္အိမ္သံုး ေဆး၀ါးေတြကိုေတာ့ အဲလိုမလုပ္ဘူး။ ပံုမွန္အတိုင္း ေရာင္းပါတယ္” ဟု ျမတ္ေမတၱာမြန္ေဆးဆိုင္မွ ေဒၚျမင့္ရီက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိ ေဆးေစ်းကြက္အတြင္း ေဒၚလာေစ်းျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ေဆးကုမၸဏီအခ်ဳိ႕က ေဆး၀ါးေရာင္းခ်မႈကို ရပ္ဆိုင္းထားၿပီး ကုမၸဏီဘက္မွ ေစ်းႏႈန္းအတက္အက်ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆးေရာင္းခ်သူမ်ားအား ျပန္လည္ အသိေပးသြားမည္ဟု ေျပာၾကားထားေၾကာင္း ေရႊျပည့္စံုေစ်းရွိ ေဆးလက္ကား အေရာင္းဆိုင္မ်ားမွ သိရသည္။

“ေဒၚလာေစ်းတက္ရင္ ေဆးေတြကလည္း နည္းနည္းစီ တက္သြားၾကတာ။ တခ်ဳိ႕ကုမၸဏီေတြက မတက္ဘူးေလ။ ေဆးကေတာ့ အမ်ားသုံး ေဆးေတြပဲတက္တာ။ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့လည္း ကုမၸဏီေတြက အေရာင္းပိတ္သြားၾကတယ္။ ဒီလပုိင္းဆုိ အေရာင္းေတာ္ေတာ္ပါးတယ္။ မုိးတြင္းမုိ႔လည္း မဟုတ္ဘူး။ အေရာင္းက ပါးကုိပါးေနတာ။ ဆုိင္တုိင္းလုိလုိ ပါးေနတာ ေတြ႕ရတယ္” ဟုေရႊျပည့္စုံေစ်းမွ ႏုိင္ငံျခား ေဆးမ်ဳိးစုံ ေရာင္းခ်ေနသည့္ သူဇာေဆးဆုိင္မွ မသူဇာက ေျပာၾကားသည္။

ပုဂၢလိကႏုိင္ငံျခားေငြလဲေကာင္တာ တစ္ခုတြင္ ေငြေၾကးလဲလွယ္ေနသည္ကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ၾကည္ႏုိင္)

ေဆးေစ်းကြက္အတြင္း အေရာင္းအ၀ယ္ပါးေနသည္မွာ ကာလတစ္ခု ရွိခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနသည့္ ေငြလဲႏႈန္း အေျခအေနေၾကာင့္ ကုမၸဏီအခ်ဳိ႕က ေစ်းတက္ေရာင္းခ်င္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ လက္ရွိတြင္ အေရာင္းအ၀ယ္ ပါးေနသျဖင့္ မွိန္းၿပီးသာ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ ေနၾကရေၾကာင္း ေရႊျပည့္စံုေစ်းတြင္ ႏုိင္ငံျခားေဆးမ်ဳိးစံု ေရာင္းခ်ေနသူမ်ားက ဆိုသည္။

အခ်ဳိ႕ကုန္စည္မ်ား ေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္ခဲ့ေသာ္လည္း အခ်ဳိ႕မွာမူ ပံုမွန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား အတုိင္းသာ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။

“ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဆီေတြ စားေသာက္ကုန္အခ်ဳိ႕ေတာ့ ေစ်းမတက္ေသးပါဘူး” ဟု စမ္းေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနထိုင္သူ မသီရိက ေျပာ ၾကားသည္။

“ေဟာ့ေပါ့ဆုိင္ေတြမွာလည္း ေစ်းတက္တယ္။ အသားတစ္ပြဲကို ၂၀၀ တက္တယ္။ အသီးအရြက္ ၅၀ တက္တယ္” ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ၿပီးခ့ဲသည့္ ဧၿပီလဆန္းက သၾကၤန္မတုိင္ခင္ကာလ ျဖစ္သည့္အတြက္ အေျခခံစားေသာက္ကုန္ ေစ်းႏႈန္းမ်ား စတင္ျမင့္တက္လာခဲ့ရာ သၾကၤန္ေက်ာ္ကာလတြင္ သမၼတသစ္ဦး၀င္းျမင့္ တက္လာၿပီးေနာက္ ႏုိင္ငံ့၀န္ထမ္းမ်ားအား လစာတိုးျမႇင့္ေပးမည္ဆိုသည့္ သတင္းမ်ားေၾကာင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ခဲ့သည္။

စက္သံုးဆီေစ်း ျမင့္တက္လာျခင္း၊ ေဒၚလာေစ်း အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္လည္း  ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလအတြင္းက ျပည္တြင္း၌ ကုန္စည္အခ်ဳိ႕ ေစ်းႏႈန္းလိုက္ပါ ျမင့္တက္လာခဲ့သည္။

“စားဆီ၊ စက္သံုးဆီေစ်းေတြ တက္လာပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ တက္လာပါတယ္။ အျခား ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြကလည္း လစာတိုး အရွိန္နဲ႔ တက္လာၾကတယ္။ ၾကက္သြန္၊ မီးဖိုေခ်ာင္သံုးသီးႏွံေစ်းေတြ လည္းတက္ေနတယ္” ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္မွ တြဲဖက္အတြင္းေရးမွဴး ဦးေနလင္းဇင္က ေျပာၾကားသည္။

အေျခခံစားေသာက္ကုန္ အမ်ားစုမွာ ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ၿပီးေနာက္ ျပန္လည္က်ဆင္းေလ့ မရွိသျဖင့္ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ အတက္ေစ်းဘက္တြင္သာ ရွိေနခဲ့သည္။

သၾကၤန္ကာလ ကုန္ေစ်းႏႈန္းအေျခအေန

ၿပီးခဲ့သည့္လမ်ားအတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းမ်ားကို ေလ့လာၾကည့္ပါက သႀကၤန္ကာလ မတိုင္မီ ကုန္ေစ်းႏႈန္း ေစ်းကြက္အတြင္း အေျခခံ စားေသာက္ကုန္မ်ားျဖစ္သည့္ ဆန္၊ ဆီႏွင့္ သားငါး ေစ်းျမင့္တက္ခဲ့သည္။

ဆန္ေစ်းႏႈန္းအေနျဖင့္ ေရႊဘိုေပၚဆန္း တစ္ျပည္လွ်င္ ယခင္ က်ပ္ ၂၂၀၀-၂၅၀၀ မွ က်ပ္ ၂၃၀၀ -၂၉၀၀၊ ယခင္တစ္အိတ္လွ်င္ ၅၃၀၀၀ မွ ၆၉၀၀၀၊ ဖ်ားပံုဆန္သစ္ ရွယ္တစ္ျပည္လွ်င္ ယခင္က်ပ္ ၁၈၀၀ -၂၀၀၀ မွက်ပ္၁၉၀၀-၂၂၀၀၊ တစ္ အိတ္လွ်င္ ယခင္က်ပ္ ၄၅၀၀၀မွ က်ပ္ ၅၀၀၀၀ သို႔ အသီးသီး ေစ်းတက္ခဲ့သည္။

ဆန္ၾကမ္းေစ်း အေနျဖင့္ ဧည့္ မထဆန္တစ္အိတ္လွ်င္ ယခင္က်ပ္ ၂၄၀၀၀ မွ က်ပ္ ၃၁၀၀၀၊ ဇီရာဆန္ တစ္အိတ္လွ်င္ ယခင္က်ပ္ ၂၄၀၀၀ မွ က်ပ္ ၁၉၀၀၀ မွ ၃၀၀၀၀ က်ပ္သို႔ ေစ်းတက္ခဲ့သည္။

သား၊ ငါးေစ်းႏႈန္းမ်ားအေန ျဖင္႔ ေမြးျမဴေရးၾကက္ တစ္ပိႆာလွ်င္ ယခင္က်ပ္ ၅၀၀၀-၆၀၀၀ ၾကား ရွိရာမွ ယခုက်ပ္ ၆၀၀၀-၇၀၀၀၊ ဗမာၾကက္ တစ္ပိႆာလွ်င္ ယခင္ က်ပ္ ၇၀၀၀-၈၀၀၀ ၾကားမွ ၉၀၀၀ – ၁၀၀၀၀၊ ၀က္သားတစ္ပိႆာ လွ်င္ ယခင္က်ပ္ ၆၀၀၀- ၁၀၀၀၀ ၾကားမွ က်ပ္ ၇၀၀၀မွ ၁၂၀၀၀၊ အမဲသား တစ္ပိႆာလွ်င္ ယခင္က်ပ္ ၇၀၀၀-၉၀၀၀ၾကားရွိခဲ့ရာ က်ပ္ ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္အထိ ေစ်းတက္ခဲ့သည္။

ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားအေနျဖင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွ ေစ်းႏႈန္းသိသိသာသာ ျမင့္တက္လာျခင္းျဖစ္ၿပီး ေလးႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ေစ်းႏႈန္း ႏွစ္ဆ၊ သံုးဆခန္႔ေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္မႈ အေနျဖင့္ ၂၀၁၅ ႏို၀င္ဘာလ ေရြးေကာက္ ပြဲၿပီးကာလအတြင္းမွ စတင္ကာ သံုးႏွစ္တာ ကာလအတြင္း အေျခခံ စားေသာက္ကုန္ ေစ်းႏႈန္းမ်ားအေနျဖင့္ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၁၅ ႏို၀င္ဘာလမွ ထပ္မံစတင္ျမင္တက္ခဲ့သည့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားသည္၂၀၁၆ ဧၿပီ သႀကၤန္မတိုင္မီကာလတြင္ ေစ်းႏႈန္းထပ္မံ ျမင့္ခဲ့သည္။

အေျခခံစားေသာက္ကုန္စည္မ်ား အေနျဖင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ေစ်းႏႈန္းစတင္ ျမင့္တက္လာျခင္းျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၃- ၂၀၁၄ခုႏွစ္အတြင္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားအေနျဖင့္ ျမင့္တက္ခဲ့ေသာ္လည္း စံခ်ိန္တင္ ျမင့္တက္ခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။

သံုးႏွစ္တာကာလ ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္ျခင္း အေၾကာင္းအရင္းမ်ားမွာ ၀န္ထမ္းလစာတိုးျခင္း၊ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္ျခင္း၊ ကုန္ပစၥည္း အ၀င္နည္းျခင္းႏွင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး စသည့္အခက္အခဲ မ်ားေၾကာင့္ ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္း တစ္ဟုန္ထိုးျမင့္တက္သည့္ ဒဏ္ကို ၂၀၁၃ ဇြန္လမွစတင္၍ ခံစားလာရျခင္းျဖစ္သည္။

သံုးႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ျမင့္တက္ခဲ့သည့္ အေျခခံ စားေသာက္ကုန္စည္မ်ား အေနျဖင့္ တစ္ႀကိမ္တစ္ခါမွ ေစ်းႏႈန္းသိသိသာသာ ျပန္လည္က်ဆင္းျခင္း မရွိေသးဘဲ ေစ်းအနည္းငယ္ အတက္အက် ရွိ႐ံုမွ်သာ ရွိခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ အေကာက္ခြန္ႏႈန္းမ်ား ျပင္ဆင္သတ္မွတ္ လုိက္ျခင္းေၾကာင့္ ျပည္ပမွ တင္သြင္းသည့္ အေျခခံ စားေသာက္ကုန္အခ်ဳိ႕ အေကာက္ခြန္ ပုိမုိေပးရမည္ ျဖစ္သျဖင့္ တင္သြင္းသူမ်ားက ေစ်းတိုးေရာင္းခ် မည္ျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆုံးတြင္မူ စားသုံးသူျပည္သူမ်ားသာ  ေစ်းႏႈန္းႀကီး ျမင့္သည့္ဒဏ္ကုိ ခါးစည္းခံရမည္ ျဖစ္သည္ဟု ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေလ့လာသူမ်ားက သံုးသပ္ၾကသည္။

စားသံုးသူေစ်းဆႏႈန္း၏ လအလိုက္ ေျပာင္းလဲမႈ အေျခအေနမွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ အေျခခံႏွစ္ျဖင့္ တြက္ခ်က္ထားေသာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလအတြက္ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၏ စားသံုးသူ ေစ်းဆႏႈန္းမွာ အစားအစာအုပ္စု အတြက္ ၁၅၁ ဒသမ ၅၇၊ အစား အစာမဟုတ္ေသာ အုပ္စုအတြက္ ၁၂၃ ဒသမ ၂၉ ႏွင့္ အုပ္စုအားလံုး အတြက္ ၁၃၉ ဒသမ ၈၂ ရွိေၾကာင္း၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္လ၏အေျခအေန မွာ ၁၃၉ ဒသမ ၁၁ ရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါ က ၀ ဒသမ ၅၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာေၾကာင္း၊ Core Inflation တြက္ခ်က္ရန္ လိုအပ္သည့္ အစားအစာ အုပ္စုႏွင့္ ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္းမ်ား မပါ၀င္ဘဲ တြက္ခ်က္ထားေသာ စားသံုးသူေစ်းဆႏႈန္း (Core CPI) မွာ  ၁၁၉ ဒသမ ၀၈ ျဖစ္ရာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္လ၏ Core CPI ျဖစ္သည့္ ၁၁၈ ဒသမ ၈၃ ႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၀ ဒသမ ၂၁ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္ေၾကာင္း  စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာန၊ ဗဟိုစာရင္းအင္း အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

စားသံုးသူေစ်းဆႏႈန္း၏ ႏွစ္အလိုက္ ေျပာင္းလဲမႈ အေျခအေနမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ၏ စားသံုးသူေစ်းဆႏႈန္းမွာ ၁၃၉ ဒသမ ၈၂ ျဖစ္သျဖင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ၏ အေျခအေန ၁၃၂ ဒသမ ၀၇ ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၅ ဒသမ ၈၇ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာသည္။ အလားတူ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ၏ Core CPI မွာ ၁၁၉ ဒသမ ၀၈ ျဖစ္ရာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ၏ Core CPI အေျခအေန ၁၁၃ ဒသမ ၆၄ ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၄ ဒသမ ၇၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ အစားအစာအုပ္စု (Food) ၏ေစ်းဆႏႈန္း မွာ ၁၅၁ ဒသမ ၅၇ ျဖစ္သျဖင့္ ယခင္လကထက္ ၀ ဒသမ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာသည္။ အေျခခံ စားေသာက္ကုန္မ်ားျဖစ္သည့္ အမဲသားေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းလာေသာ္လည္း ဆန္ (ဧည့္မထ)၊ စားအုန္းဆီ၊ အသား ငါးေစ်းႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ၾကက္ဥေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာေၾကာင္း၊ အျခားမီးဖိုေခ်ာင္သံုး ကုန္ပစၥည္းျဖစ္သည့္ ပဲေစ်းႏႈန္းမ်ား၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ အာလူးႏွင့္ သၾကားေစ်းႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းလာေၾကာင္း၊ အသီးအႏွံႏွင့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားျဖစ္ေသာ သေဘၤာသီး၊ ေရွာက္သီး၊ သံပရာသီး၊ ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္၊ ပဲေတာင့္ရွည္သီး၊ သခြားသီး၊ ခရမ္းသီး၊ ေဂၚဖီႏွင့္ ခရမ္းခ်ဥ္သီး ေစ်းႏႈန္းမ်ားလည္း သိသိသာသာ ျမင့္တက္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ အစားအစာ မဟုတ္ေသာအုပ္စု (Non Food) ၏ ေစ်းဆႏႈန္းမွာ ၁၂၃ ဒသမ၂၉ ျဖစ္သျဖင့္ ယခင္လႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၀ ဒသမ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ယင္းအုပ္စုအတြင္းရွိ ေဆးေစ်းႏႈန္းမ်ား၊ ကြမ္းသီးႏွင့္ ကြမ္းရြက္ေစ်းႏႈန္းမ်ား သိသိသာသာ က်ဆင္းေနေသာ္လည္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးအုပ္စုတြင္ ပါ၀င္ေသာ ဓာတ္ဆီ၊ ဒီဇယ္ဆီႏွင့္ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္ ေစ်းႏႈန္းမ်ား၊ ေရႊထည္ပစၥည္း ေစ်းႏႈန္းမ်ား၊ အမ်ဳိးသမီး/အမ်ဳိးသား၀တ္ လံုခ်ည္မ်ား၊ ရွပ္အက်ႌ၊ တီရွပ္၊ စပို႔ရွပ္၊ အမ်ဳိးသမီး၀တ္အက်ႌ၊ ဖိနပ္မ်ား၊ အိမ္ျပဳျပင္ စရိတ္၊ ေရခဲေသတၱာႏွင့္ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းမ်ားစသည့္ ကုန္ပစၥည္း ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွ ယခင္လကထက္ ျမင့္တက္လာေၾကာင္း ဗဟိုစာရင္းအင္းအဖြဲ႕မွ ထုတ္ျပန္ထားသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီလအထိ ပ်မ္းမွ်ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း (Annual Rate of Inflation) မွာ ၄ ဒသမ ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္ၿပီး အစားအစာအုပ္စုႏွင့္ ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္းမ်ား မပါ၀င္ဘဲ တြက္ခ်က္ထားေသာ ပ်မ္းမွ်ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈႏႈန္း (Core Inflation) မွာ ၃ ဒသမ ၉၆ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ထိရွလြယ္ေနသည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး

အစိုးရသစ္ တက္လာၿပီးေနာက္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဦးေမာ့လာရန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ္လည္း ႏွစ္ႏွစ္တာ ကုန္လြန္သြားခ်ိန္၌ စီးပြားေရး တိုးတက္မလာသည့္အျပင္ ၿပိဳလဲမသြားေအာင္ပင္ ႐ုန္းကန္ေနရသည္။

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ အမ်ားစုက ျမန္မာ့စီးပြားေရး အနာဂတ္အတြက္ မွန္းဆရခက္ၿပီး ထိလြယ္ရွလြယ္ ျဖစ္ေနသည္ဟု ဆိုၾကသည္။

လက္ရွိ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ အေျခအေနတြင္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား လုပ္ရကိုင္ရ ပိုမိုခက္ခဲေနသည္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရး တိုးတက္မႈႏႈန္း ႀကီးႀကီးမားမား ေလ်ာ့နည္းသြားမည္ ဆိုပါက မက္ခ႐ိုစီးပြားေရး မတည္ၿငိမ္မႈ ႀကီးထြားလာႏုိင္ကာ ႏုိင္ငံ၏ အေထြေထြ မတည္ၿငိမ္မႈကို ျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ကမၻာ့ဘဏ္မွ ထုတ္ျပန္သည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေစာင့္ၾကည့္ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

“ဒီအခ်ိန္က ကုစားရင္ မီပါေသးတယ္။ လုပ္တဲ့သူေတြကို ဥပေဒနဲ႔ အကာအကြယ္ေပးပါ။ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးအရ Floating ျဖစ္ေနတာကို နားလည္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သဘာ၀မက်တဲ့ ဟာမ်ဳိးေတြကို ထိန္းညႇိေပးပါ။ ဒါဆိုရင္ရပါၿပီ။ ႏုိင္ငံေတာ္က ဘာမွကုန္က်စရာ မလိုပါဘူး။ လုပ္တတ္တဲ့သူကိုသာ ေခါင္းေဆာင္တင္ၿပီး လုပ္ခုိင္းပါ။ အရည္အခ်င္း ရွိတဲ့သူေတြ ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ဒီလူေတြကို တာ၀န္ေပးပါ။ ရန္ကုန္တုိင္းမွာ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ရန္ကုန္မွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေပါလို႔ ဒီမွာလာေနၾကပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြ အမ်ားႀကီး တိုးတက္ေအာင္ တျခားႏုိင္ငံေတြမွာ လုပ္ေပးေနတာေတြကို ေတြ႕ေနတာပဲဗ်ာ။ ဗီယက္နမ္ေတြ တိုးတက္သြားတယ္။ ကေမၻာဒီးယား တိုးတက္သြားတယ္ ဘာလုပ္ထားသလဲ။ သူတို႔အတုိင္း လိုက္လုပ္ေပး႐ံုပဲ။ ဒါကို ဆိုလိုတာ။ ကြၽန္ေတာ္က ဒါေလးေတာ့ ေမတၱာရပ္ခံပါရေစ” ဟု လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက ဆိုသည္။

ကုန္ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္မႈ၊ စား၀တ္ေနေရးခက္ခဲမႈ၊ ၀င္ေငြႏွင့္ အသံုးစရိတ္ မမွ်တမႈႏွင့္ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ ရပ္တန္႔ေနသည္ဟု ဆုိျခင္းထက္ က်ဆင္းေနသည္ဟု ေျပာဆိုရမည္ျဖစ္ၿပီး ထိုသို႔က်ဆင္းမႈတြင္ အစိုးရ၌ အဓိက တာ၀န္ရွိေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနတြင္ ဒုတိယ၀န္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့သူ ေဒါက္တာပြင့္ဆန္းက ဇြန္ ၂၉ ရက္တြင္ ေျပာၾကားသည္။

ႏိုင္င့ံစီးပြား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေနေၾကာင္း ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားအၿပီးတြင္ ျပည္သူလူထုအၾကား က်ပ္တည္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ရပ္တန္႔ေနေၾကာင္း သံုးသပ္မႈမ်ား ရွိေနၿပီး ထိုသို႔တန္႔ေနသည္ ဆိုေသာ္လည္း ကုန္ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္မႈ၊ စား၀တ္ေနေရးခက္ခဲမႈ၊ ၀င္ေငြႏွင့္ အသံုးစရိတ္ မမွ်တမႈႏွင့္ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ ရပ္တန္႔ေနသည္ ဆိုျခင္းထက္ က်ဆင္းေနသည္ဟု ေျပာဆိုရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု ၾက့ံခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီ၀င္လည္းျဖစ္သူ ေဒါက္တာပြင့္ဆန္းက သံုးသပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

“စီးပြားေရးက ရပ္တန္႔ေနတယ္။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြက ႀကီးျမင့္ေနတယ္။ စား၀တ္ေနေရး ခက္ခဲမႈေတြရွိတယ္။ ၀င္ေငြနဲ႔ အသံုးစရိတ္ေတြက မမွ်တဘူး။ ေဒၚလာေစ်းကလည္း စံခ်ိန္တင္ ျမင့္တက္သြားၿပီ (ေငြလဲလွယ္ႏႈန္းက)။ ဒါေတြက အမွန္ေတြပဲေပါ့။ ဒီျပယုဂ္ေတြ အေျခခံ ေၾကာင္းျခင္းရာေတြ ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး အေျခအေန မေကာင္းဘူး။ ရပ္တန္႔ေနတယ္ ဆိုတာထက္ကို က်ဆင္းေနတယ္လို႔ေတာင္ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ရပ္တန္႔ေနတာ မဟုတ္ဘူး က်ဆင္းေနတာပါ” ဟု ေဒါက္တာပြင့္ဆန္းက ဆိုသည္။

ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း အေနအထားမွာ ယခင္ႏွစ္ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ ေလ်ာ့က်သြားသည္ဟု ကမၻာ့ဘဏ္၏ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေလ့လာမႈ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုးမွာ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ အတြင္း အနည္းငယ္ တန္ဖိုးတက္လာသည္။ ၂၀၁၇ -၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္၏ ပထမႏွစ္၀က္ကာလတြင္ ေစ်းႏႈန္းမ်ားသည္ အသင့္အတင့္သာ ျမင့္တက္ခဲ့ေသာ္လည္း ဒုတိယႏွစ္၀က္ ကာလတြင္ ပိုမိုလ်င္ျမန္စြာ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္ခဲ့ရျခင္းမွာ အထူးသျဖင့္ ကမၻာ့ေလာင္စာဆီ ေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္ခဲ့၍ျဖစ္ေၾကာင္း အဆိုပါ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနသည့္ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ေနျခင္းက ျပည္သူအမ်ားစုအေပၚ သက္ေရာက္ေနသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ အမ်ားအားျဖင့္ သြင္းကုန္မ်ားအေပၚတြင္သာ အားထားသံုးစြဲ ေနရသျဖင့္ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္မႈႏွင့္ စက္သံုးဆီေစ်း ျမင့္တက္မႈမ်ားက ျပည္သူလူထုအေပၚ အႀကီးအက်ယ္ ႐ိုက္ခတ္လာႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။ ကမၻာ့ဘဏ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေစာင့္ၾကည့္အစီရင္ခံစာတြင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး တိုးတက္မႈႏႈန္း ႀကီးႀကီးမားမား ေလ်ာ့နည္းသြားမည္ ဆိုပါက မက္ခ႐ိုစီးပြားေရး မတည္ၿငိမ္မႈ ႀကီးထြားလာႏုိင္ကာ ႏုိင္ငံ၏ အေထြေထြ မတည္ၿငိမ္မႈကို ျဖစ္ေစႏုိင္ေၾကာင္း သံုးသပ္ခဲ့သည္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းေနသျဖင့္ ျပည္သူမ်ား၏ ၀ယ္ယူစားသံုးႏိုင္စြမ္း က်ဆင္းေနခ်ိန္တြင္ ေျမြပူရာ ကင္းေမွာင့္သကဲ့သုိ႔ ေဒၚလာေစ်း၊ စက္သံုးဆီေစ်းႏွင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္မႈမ်ားကသာ ထပ္ဆင့္ထိုးႏွက္ပါက က်ပ္တည္းလာသည့္ ျပည္သူမ်ားအၾကား ကမၻာ့ဘဏ္ သံုးသပ္ထားသကဲ့သို႔ အေထြေထြ မတည္ၿငိမ္မႈ ဆိုက္ေရာက္လာမည္ကို သတိျပဳျပင္ဆင္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း အၾကံျပဳလိုပါသည္။

ကမၻာ႔ႏုိင္ငံႀကီးေတြရဲ႕ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲၾကားမွာ စိုးရိမ္စရာျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာက်ပ္ေငြ အတက္အက်

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုတြင္ ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ ႏိုင္ငံျခားေငြေၾကးလဲလွယ္မႈျမင္ကြင္း (ဓာတ္ပံု – ေက်ာ္ဇင္ၿဖိဳး)

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၂၂ ရက္မွာ ေဒၚလာေစ်း ၁၃၇၆ က်ပ္၊ ပုိ႔ကုန္ရေငြ တစ္ေဒၚလာ ၁၃၈၄ က်ပ္အထိ ျမင့္ တက္ခဲ့ၿပီး ၁၀ ရက္အတြင္း တစ္ ေဒၚလာ က်ပ္ ၃၀ (၂ ဒသမ ၂၂ ရာ ခုိင္ႏႈန္း) ျမင့္တက္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းႏုိင္ငံျခားေငြေၾကး ေစ်းကြက္ဟာ ကာလအတန္ၾကာ တည္ၿငိမ္ေနခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အခုျမင့္တက္ခဲ့တဲ့ ေဒၚလာေစ်းဟာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မတ္လဆန္းေနာက္ပုိင္း အျမင့္ဆံုး ႏႈန္းထားျဖစ္ကာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တုန္း ကလုိ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း ဆက္တုိက္ျမင့္တက္ ဦးမလားဆုိတာ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမွာပါ။ နဂုိကတည္းက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကုန္သြယ္မႈလုိေငြ မ်ားျပားမႈ၊ ပုိ႔ကုန္နည္းပါးမႈ၊ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြ မ်ားျပားမႈ၊ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအ၀င္နည္းမႈ၊ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈႏႈန္း က်ဆင္းမႈ၊ ေစ်းကြက္အတြင္း ေဒၚလာလုိအပ္ခ်က္မ်ားျပားမႈ စတာေတြ ျဖစ္ေပၚေနခ်ိန္မွာ ကမၻာ့ေစ်းကြက္မွာ ေဒၚလာေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္မႈက ျပည္တြင္းႏုိင္ငံျခားေငြေၾကး ေစ်းကြက္ကုိ သိသိသာသာ ႐ုိက္ခတ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ေဒၚလာေစ်းကေတာ့ သူက ကမၻာသံုးေငြေၾကးပါ။ ႏုိင္ငံအမ်ား ဆံုးသံုးတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေငြေၾကးက ေဒၚလာပဲ။ တစ္ကမၻာလံုးမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ၀ယ္လုိအားေတြ ေရာင္းလုိအားေတြ အရ၊ အေမရိကန္အစုိးရရဲ႕ မူ၀ါဒ အေျပာင္းအလဲေတြအရ အတက္အက်ျဖစ္တယ္။ အခု အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ္႔နဲ႔ တ႐ုတ္ၾကားက အျပန္အလွန္ ကုန္သြယ္ေရး တားဆီးမႈေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြနဲ႔လည္း ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အဖုအထစ္ေလးေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အေမရိကန္ဗဟုိဘဏ္ရဲ႕ Inflation Target၊ သူက ႏွစ္ရာခုိင္ႏႈန္း ထားတယ္ဆုိ ႏွစ္ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့ Money Supply က ဘယ္လုိရွိမယ္၊ အခြန္စနစ္ေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ ေျပာင္းလဲရမယ္၊ Target ထားတယ္ ဆုိကတည္းက ဒီ Target ကုိ ျပည့္မီေအာင္၊ ထိန္းႏုိင္ေအာင္ တျခားလုိအပ္တဲ့မူ၀ါဒ အပုိင္းအစေလးေတြ ေပါင္းစပ္ၿပီးမွသာ Target ကုိ ထိန္းလုိ႔ရတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာမွ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေကာင္းျခင္းဆုိးျခင္းေတြ အမ်ား ႀကီးရွိတယ္။ သူတင္မဟုတ္ဘူး၊ သူ႔ႏုိင္ငံတင္ မဟုတ္ဘူး။ ကမၻာသံုးေငြ ေၾကးျဖစ္ေတာ့ အားလံုးအေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိတယ္” လုိ႔ မူ၀ါဒဆုိင္ရာ စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာေအာင္ကုိကုိက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

စီးပြားေရးပညာရွင္ ဦးလွေမာင္ကလည္း “အခုေဒၚလာေစ်းျမင့္တက္မႈက အေမရိကန္-တ႐ုတ္  ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပဲြ ျဖစ္ႏုိင္ေျခေပါ့။ အျပန္အလွန္သြင္းကုန္ခြန္ ေကာက္ခံမႈေတြျဖစ္လာတယ္။ အီးယူကလည္း ပါလာတယ္။ အဲဒီမွာ ေဒၚလာေစ်း က တျခားကမၻာ့ေငြေၾကးေတြနဲ႔ ယွဥ္ ရင္ ျမင့္လာတယ္။ တျခားေငြေၾကး ေတြေတာင္ တန္ဖုိးက်လာေတာ့ ျမန္မာက်ပ္ေငြလည္း ဘာခံႏုိင္မလဲ၊ လုိက္က်တာေပါ့။ အခ်ိန္တုိအတြင္း ခုဂဏန္းေတာင္မဟုတ္ဘူး၊ ဆယ္ ဂဏန္း လုိက္က်လာတယ္။ ၾကားထဲက ေရာင္ေတာ္ျပန္နဲ႔ ေငြေၾကးေစ်းကြက္ လုိက္ကစားတဲ့သူေတြေၾကာင့္ လည္းပါမွာေပါ့။ ေဒၚလာေစ်း တက္ ရင္ ပုိ႔ကုန္သမားေတြအတြက္ အခြင့္ အလမ္းေကာင္းေပမယ့္ အခြင့္အေရး ယူႏုိင္တဲ့သူပဲရမယ္။ သြင္းကုန္ေတြကေတာ့ ေဒၚလာေစ်းတက္ရင္ ေစ်း တက္မယ္၊ အခုလုိ စက္သံုးဆီေစ်း ျမင့္တဲ့အခ်ိန္ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္လာေတာ့ ေစ်းပုိတက္ႏုိင္ၿပီး ကုန္ေစ်းႏႈန္းနဲ႔ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းကုိ ျမင့္တက္ေစႏုိင္တယ္” လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမနဲ႔ ဇြန္ႏွစ္လ တာမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သိသိသာသာ အားျပန္ေကာင္းလာၿပီး သမုိင္း၀င္ ထရမ့္နဲ႔ ကင္ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြ ျပင္ဆင္ခ်ိန္ကတည္းက ေဒၚလာေစ်း အညႊန္းကိန္းက အတက္ဘက္မွာ အားေကာင္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္နဲ႔ ေျမာက္ကုိရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအန္တုိ႔ အစည္းအေ၀း အေပါင္းလကၡဏာ ရရွိခဲ့မႈ၊ အေမရိကန္ဗဟုိဘဏ္ FED က အတုိးႏႈန္းတုိးျမႇင့္မႈ၊ အတုိးႏႈန္းထပ္တုိးဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနမႈ၊ ဥေရာပဗဟုိဘဏ္ ECB က ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အထိ အတုိးႏႈန္းတုိးျမႇင့္ဖုိ႔ အစီအစဥ္မရွိေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္မႈ၊ အေမရိကန္နဲ႔ တ႐ုတ္ အၾကားအျပန္အလွန္ ေဒၚလာဘီလ်ံရာခ်ီ တန္ဖုိးရွိတဲ့ သြင္းကုန္ေတြ အခြန္ေကာက္ခံမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရး တင္းမာမႈတုိ႔ေၾကာင့္ ေဒၚလာေစ်း အညႊန္းကိန္း က ၁၁ လအတြင္း အျမင့္ဆံုးႏႈန္း အျဖစ္ ၉၅ ဒသမ ၂၀ ပြိဳင့္အထိ ေရာက္ရွိသြားခဲ့တာပါ။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ေရြးေကာက္ ပဲြျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလေနာက္ပုိင္း ၂၀၁၇ ဇန္န၀ါရီ ၃ ရက္မွ ေဒၚလာေစ်းအညႊန္းကိန္း ၁၀၃ ဒသ မ ၈၂  ပြိဳင့္အထိ ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၂၅ ရက္ တြင္ ၈၈ ဒသမ ၆၃ ပြိဳင့္အထိ က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ငါးလအတြင္း အျမင့္ဆံုး ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ကမၻာ့ေဒၚလာေစ်း ညႊန္းကိန္းေတြကေတာ့ ဒီဇင္ ဘာမွာ ၉၄ ဒသမ ၁၈ ပြိဳင့္၊ ဇန္န ၀ါရီမွာ ၉၂ ဒသမ ၃၆ ပြိဳင့္၊ ေဖ ေဖာ္၀ါရီမွာ ၉၀ ဒသမ ၄၃ ပြိဳင့္၊ မတ္မွာ ၉၀ ဒသမ ၃၇ ပြိဳင့္၊ ဧၿပီမွာ  ၉၁ ဒသမ ၇၁ ပြိဳင့္၊ ေမမွာ ၉၄ ဒသမ ၈၃ ပြိဳင့္ျဖစ္ၿပီး  ဇြန္ ၂၁ ရက္တြင္ ၉၅ ဒသမ ၂၀ ပြိဳင့္အထိ ေရာက္ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျမန္မာအပါအ၀င္ အာရွႏုိင္ငံအမ်ားစုရဲ႕ ေငြေၾကးတန္ဖုိးေတြ က်ဆင္းခဲ့ၿပီး နဂုိကတည္းက စီးပြားေရး တုိးတက္မႈ က်ဆင္းေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ က်ပ္ေငြတန္ဖုိးကေတာ့ က်ဆင္းမႈႏႈန္း ျမင့္မားတဲ့ ႏႈန္းထားမွာ ရွိေနပါတယ္။ ေဒၚလာေငြ မာလာတာေၾကာင့္ အာရွစီးပြားေရး အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ၾသစေၾတးလ်၊ အိႏၵိယ၊ ေတာင္ကုိရီးယားတုိ႔ရဲ႕ ေငြတန္ဖုိးေတြလည္း က်ဆင္းခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီ ၁၈ ရက္နဲ႔ ဇြန္ ၂၁  ရက္ ႏွစ္လေက်ာ္ အတြင္းမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အာရွေငြေၾကး တန္ဖုိးေတြကုိ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ စင္ကာပူေဒၚလာက ၃ ဒသမ ၆၆ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ထုိင္း ဘတ္က ၅ ဒသမ ၄၈ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ မေလးရွားက ၃ ဒသမ ၄၄ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ဗီယက္နမ္ ေဒါင္က ၀ ဒသမ ၄၄ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ လာအုိကစ္က ၁ ဒသမ ၂၉ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အင္ဒုိနီးရွား ႐ူပီယာက ၂ ဒသမ ၃၂  ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ဖိလစ္ပုိင္ပီဆုိက ၂ ဒသမ ၄၆ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ဘ႐ူႏုိင္းေဒၚလာက ၁၆ ဒသမ ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ကေမၻာဒီးယားရီယဲလ္ က ၁ ဒသမ ၄၄ ရာခုိင္ႏႈန္း တန္ဖုိး ေလ်ာ့က်ခဲ့ပါတယ္။

အာရွစီးပြားေရး အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ယြမ္က ၀ ဒသမ ၃၄ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ဂ်ပန္ယန္းက ၂ ဒသမ ၅၁ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အိႏၵိယ ႐ူပီးက ၃ ဒသမ ၄၁ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ေတာင္ကုိရီးယား၀မ္က ၂ ဒသမ ၉၇ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ၾသစေၾတးလ်ေဒၚလာက ၅ ဒသမ ၇၁ ရာခုိင္ႏႈန္းတန္ဖုိး က် ဆင္းခဲ့တာေတြ႕ရပါတယ္။ ျမန္မာ က်ပ္ေငြတန္ဖုိးက ဧၿပီ ၁၈ ရက္မွာ တစ္ေဒၚလာ ၁၃၂၅ က်ပ္ ေပါက္ ေစ်းရွိခဲ့ၿပီး ဇြန္ ၂၂  ရက္မွာ ၁၃၇၆ က်ပ္အထိျဖစ္ေပၚခဲ့တာေၾကာင့္ ႏွစ္ လေက်ာ္အတြင္း ၅၁ က်ပ္ျမင့္တက္ ခဲ့ၿပီး ရာခုိင္ႏႈန္းအေနနဲ႔ၾကည့္ရင္ ၃ ဒသမ ၈၄ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ တန္ဖုိး က်ဆင္းခဲ့တာပါ။ ဒီႏႈန္းထားေတြကုိ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ေဒၚလာနဲ႔ ယွဥ္ရင္ ႏုိင္ငံအမ်ားစုရဲ႕ ေငြေၾကးတန္ဖုိးေတြ အသီးသီး က်ဆင္းခဲ့တာကုိ ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ျပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာ အဓိက အေရာင္းအ၀ယ္လုပ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေငြေၾကးေတြရဲ႕ ဧၿပီ ၁၈ ရက္နဲ႔ ဇြန္ ၂၁ ရက္မွာျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ေပါက္ေစ်းေတြကုိ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ မယ္ဆုိရင္ အေမရိကန္ေဒၚလာက ၃ ဒသမ ၇၇ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ မေလးရွား ရင္းဂစ္က ၁ ဒသမ ၃၃ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ထုိင္းဘတ္က ၀ ဒသမ ၃၅ ရာခုိင္ ႏႈန္း၊ တ႐ုတ္ယြမ္က ၀ ဒသမ ၂၃ ရာ ခုိင္ႏႈန္းအထိ ျမင့္တက္ခဲ့ပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း ယူ႐ုိက ၂ ဒသမ ၉၃ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ၿဗိတိန္ေပါင္က ၃ ဒသမ ၁၈ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ဂ်ပန္ယန္းက ၁ ဒသမ ၂ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ၾသစေၾတး လ်ေဒၚလာက ၀ ဒသမ ၉၆ ရာခုိင္ ႏႈန္း၊ စင္ကာပူေဒၚလာက ၀ ဒသမ ၁၉ ရာခုိင္ႏႈန္း က်ဆင္းခဲ့တာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။

လက္ရွိ NLD အစုိးရ စတင္ တက္ေရာက္တဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁ ရက္မွာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း တစ္ ေဒၚလာ ၁၁၉၃ က်ပ္ျဖစ္ၿပီး အစုိးရ သက္တမ္း ၂၆ လေက်ာ္အတြင္း အနိမ့္ဆံုးေငြလဲႏႈန္းအျဖစ္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၂၄ ရက္မွာ ၁၁၅၃ က်ပ္၊ အျမင့္ဆံုး ေငြလဲႏႈန္းအျဖစ္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၆ ရက္မွာ ၁၄၃၈ က်ပ္ (ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ စံခ်ိန္တင္ႏႈန္းထား) အထိ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ အနိမ့္ဆံုးႏႈန္းနဲ႔ အျမင့္ဆံုးႏႈန္းေတြကုိ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ၂၈၅ က်ပ္ ျမင့္တက္ခ့ဲတာျဖစ္ၿပီး ရာခုိင္ႏႈန္း အေနနဲ႔ဆုိရင္ က်ပ္ေငြတန္ဖုိး ၂၄ ဒသမ ၇၁ ရာခုိင္ႏႈန္း က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ကာလအလုိက္ က်ပ္ေငြတန္ ဖုိးက်ဆင္းမႈကုိ ျပန္ၾကည့္ပါက ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာဒုတိယပတ္ ေနာက္ ပုိင္းမွ ဒီဇင္ဘာတတိယပတ္အတြင္း က်ဆင္းမႈႏႈန္း ပုိမုိျမင့္မားၿပီး တစ္ လေက်ာ္အတြင္း ၁၅၁ က်ပ္၀န္းက်င္ က်ဆင္းခဲ့ၿပီး ရာခုိင္ႏႈန္းအေနနဲ႔ၾကည့္ရင္ ၁၁ ဒသမ ၇၃ ရာခုိင္ ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။

ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ျမင့္တက္သလို လိုက္တက္ေနသည့္ အေျခခံစားေသာက္ကုန္မ်ား ေရာင္းခ်ေနသည့္ ျမင္ကြင္း

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မတ္လေနာက္ ပုိင္းမွစၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လဆန္းအထိ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းဟာ တစ္ေဒၚလာ ၁၃၂၀ ေက်ာ္မွ ၁၃၇၀ ေက်ာ္ ၾကားမွာရွိၿပီး လတစ္လအတြင္း အျမင့္ဆံုးေစ်းႏႈန္း ကြာျခားမႈကလည္း နည္းပါးခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လအတြင္းမွာ  ျပန္လည္လႈပ္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။

ျပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ငါးလအတြင္း လအလုိက္ျဖစ္ေပၚတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း အနိမ့္ဆံုးနဲ႔ အျမင့္ဆံုး ႏႈန္းေတြကေတာ့ ဇန္န၀ါရီမွာ ၁၃၂၃-၁၃၅၄ က်ပ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီမွာ ၁၃၂၃-၁၃၃၁ က်ပ္၊ မတ္မွာ ၁၃၂၆-၁၃၃၄ က်ပ္၊ ဧၿပီမွာ ၁၃၂၄-၁၃၃၂ က်ပ္၊ ေမမွာ ၁၃၃၂-၁၃၅၁ တုိ႔ျဖစ္ၿပီး ဇန္န၀ါရီမွာ ကြာဟခ်က္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေပၚခဲ့ တာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လအတြင္းမွာ အ ျမင့္ဆံုးေစ်းႏႈန္းအျဖစ္ မတ္ ၂၁ ရက္ မွာ ၁၃၃၄ က်ပ္ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ေဒၚ လာေစ်းဟာ မတ္ ၂၉ ရက္မွာ ၁၃၂၈ က်ပ္အထိ၊ ဧၿပီလဆန္းမွာ ၁၃၂၄ ၀န္းက်င္အထိ က်ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ဧၿပီလကုန္ပုိင္း ၂၈ ရက္ မွာ ၁၃၃၁  က်ပ္၊ ေမ ၂၁ ရက္မွာ ၁၃၅၁  က်ပ္အထိျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး ဇြန္ ၉ ရက္မွာ ၁၃၄၆ က်ပ္၊ ဇြန္ ၁၅ ရက္ မွာ ၁၃၅၅ က်ပ္၊  ဇြန္ ၁၆ ရက္မွာ ၁၃၆၅ က်ပ္၊ ဇြန္ ၂၀ ရက္မွာ  ၁၃၆၈ က်ပ္၊ ဇြန္ ၂၂ ရက္မွာ ၁၃၇၆ က်ပ္ အထိ ျမင့္တက္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း အနိမ့္ဆံုးျဖစ္ ေပၚခဲ့တဲ့ ၁၃၂၃ က်ပ္နဲ႔  အျမင့္ဆံုးျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ၁၃၇၆ က်ပ္တုိ႔ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ ၅၃ က်ပ္ (ေလးရာခုိင္ႏႈန္း) ျမင့္တက္ ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း အတက္အက်ဟာ ႏုိင္ငံျခားေငြ၀ယ္လုိအားနဲ႔ ေရာင္းလုိအားကုိ သက္ေရာက္ေစႏုိင္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြအေပၚ မွာ အေျခခံၿပီး အဓိကက်တဲ့အခ်က္ ေတြကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးေစ်းကြက္ အေျခအေန၊ ႏုိင္ငံ့ပုိ႔ကုန္ သြင္းကုန္ပမာဏ၊ ႏုိင္ငံ့စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အေျခအေန၊ ရသံုးမွန္းေျခ ေငြစာရင္းရွင္းတမ္း အေျခအေန၊ စီးပြားေရးစနစ္ အတြင္းရွိ ကုန္စည္နဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈေတြရဲ႕ ေစ်းႏႈန္း အေျခအေနတုိ႔ျဖစ္ၿပီး တစ္နည္းအားျဖင့္ စီးပြားေရး စနစ္ထဲမွာရွိတဲ့ အတြင္း/အျပင္ အေျခခံ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ဗဟုိဘဏ္က အႀကီးတန္း တာ၀န္ရွိသူ တစ္ဦးက ဆုိပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးေစ်းကြက္ အေျခအေနကေတာ့ ကမၻာ့ႏုိင္ငံႀကီးေတြအၾကား ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပဲြ အေျခအေနေၾကာင့္ ေဒၚလာေစ်းညႊန္းကိန္းက စင္ေပၚျပန္ေရာက္ေနၿပီး တျခားေငြေၾကး တန္ဖုိးေတြ က်ဆင္းေနပါတယ္။ ႏုိင္ငံ့ကုန္သြယ္ေရး အေျခအေနက ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္မွာ လုိေငြေဒၚလာ ၃၉၇၃  သန္းေက်ာ္ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ ႏုိင္ငံ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈအေျခ အေနကလည္း အရင္ႏွစ္ေတြထက္ ေလ်ာ့က်လာၿပီး ဘတ္ဂ်က္လုိေငြကလည္း ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း ျဖစ္ေပၚေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းေစ်းကြက္ထဲရွိ ကုန္စည္နဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈေစ်းႏႈန္း ေတြကလည္း ကုန္က်စရိတ္မ်ားျပားမႈနဲ႔အတူ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ျမင့္မားေနတာကလည္း က်ပ္ေငြ တန္ဖုိးကုိ က်ဆင္းေစပါတယ္။

အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ စီးပြားေရးေကာ္မတီ အဖြဲ႕၀င္ ဦးရဲမင္းဦးကလည္း  “ ျမန္မာႏုိင္ငံက သြင္းကုန္အမ်ားဆံုး ႏုိင္ငံလို ျဖစ္ေနတယ္။ ေဒၚလာေစ်းတက္ရင္ လူတုိင္းကို ထိခိုက္ႏုိင္တယ္။ ေဒၚလာေစ်းတက္ရင္ အဲဒါေတြ ေစ်းတက္မယ္။ အဲဒါေတြ ေစ်းတက္ရင္ လူတန္းစားအားလံုးကို ထိခိုက္မယ္၊ တစ္ႏုိင္ငံလံုး စီးပြားပ်က္မယ္။ အဲဒီအတြက္ သက္သာေအာင္၊ ခံသာေအာင္ ဘာလုပ္မလဲဆိုတာေတာ့ လုပ္လို႔ရတယ္။ ေစ်းမက်ေအာင္ေတာ့ လုပ္လို႔မရဘူး။ ဒါေပမဲ့ တက္သင့္ တက္ထိုက္တဲ့ ပမာဏထက္ မပိုေအာင္ေတာ့ လုပ္သင့္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက တက္တဲ့အတြက္ ကိုယ့္ႏုိင္ငံသားေတြ အထိမနာေအာင္ အေၾကာင္းအရာေလး ရွာဖို႔လိုတယ္” လုိ႔ ေျပာၾကားထားပါတယ္။

အခုအခ်ိန္မွာ တျခားေငြေၾကးေတြနည္းတူ ျမန္မာက်ပ္ေငြဟာ ေဒၚလာႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက က်ဆင္းေနၿပီး ကုန္သြယ္မႈက႑မွာ သြင္းကုန္ပမာဏက ပုိ႔ကုန္ပမာဏထက္ ပိုမ်ားေနသလို ကုန္သြယ္ေရးလုိေငြျပမႈ ကာလၾကာရွည္စြာ ျဖစ္ေပၚေနမႈေၾကာင့္  ေဒၚလာ၀ယ္လုိအား ျမင့္တက္ေစၿပီး ႏုိင္ငံ့ေငြတန္ဖုိးကုိ က်ဆင္းေစပါတယ္။

“ကုိယ့္ေငြတန္ဖုိး က်တဲ့အခ်ိန္မွာ အစုိးရအေနနဲ႔ ကုိယ့္အသံုးစရိတ္ ကုိ ျပန္ဆန္းစစ္သင့္တယ္။ ဘတ္ဂ်က္ေပါ့။ ႏွစ္တုိင္းလည္း လုိေငြျပ ေနေတာ့ ဒီအခ်ိန္မွာ မသံုးသင့္တာ မသံုး၊ မကုန္သင့္တာမကုန္ေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ရမယ္။ မလုပ္သင့္ မလုပ္ထုိက္ေသးတဲ့ စီမံကိန္းေတြကုိ ဆုိင္းငံ့သင့္တာဆုိင္းငံ့၊ ရပ္ဆုိင္းသင့္တာ ရပ္ဆုိင္းရမယ္။ ေငြကုန္ေၾကးက်မ်ားတဲ့ စစ္ပဲြေတြ မျဖစ္ေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးကလဲြလုိ႔ က်န္တဲ့အသံုးစရိတ္ေတြ စိစစ္ေခြၽတာသင့္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ၀င္ေငြတုိးေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ႏုိင္ငံတစ္ခုရဲ႕ ၀င္ေငြတုိးဖုိ႔ အဓိကနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ ပုိ႔ကုန္ရေငြတုိးေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ပုိ႔ကုန္ရေငြတုိးဖုိ႔အတြက္ ႏုိင္ငံအတြင္းမွာရွိတဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ အားေပးရမယ္၊ အခြင့္အလမ္းေတြ ရွာေဖြေပးရမယ္။ ၿပီးေတာ့ အခြန္ေကာက္ခံမႈမွာ လစ္ဟာမႈမရွိေအာင္ ႏုိင္ငံတကာ အဆင့္အတန္းနဲ႔အညီ ေကာက္ခံရမယ္။ အခြန္ေကာက္ခံမႈမွာ သူမ်ားႏုိင္ငံေတြ ဘယ္လုိေကာက္ခံေနသလဲ ၾကည့္ဖုိ႔ လုိသလုိ အခြန္ေကာက္ခံမႈဟာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အစုိးရအတြက္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အက်ဳိးရွိေအာင္ ျပင္ဆင္သြားရမယ္။ ၿပီးေတာ့ အစုိးရအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အစုိးရေတြ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြဆီကေန Fund ပုိရေအာင္ လုပ္ရမယ္၊ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပုိ၀င္ေအာင္ လုပ္ရမယ္၊ ဟုိတယ္နဲ႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြ တုိးတက္ေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ဒီလုိလုပ္ေဆာင္လုိ႔ ကုိယ့္ဂ်ီဒီပီ တက္လာတဲ့အခါ ကုိယ့္က်ပ္ေငြရဲ႕ တန္ဖုိးလည္း တက္လာမယ္။ ေငြတန္ဖုိးကုိ ဖိစီးေစတဲ့ သက္ေရာက္မႈဒဏ္ေတြကုိ ပုိၿပီးခံႏုိင္ရည္ ရွိလာပါမယ္” လုိ႔ ဦးလွေမာင္က သံုးသပ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံထဲကုိ ႏုိင္ငံျခားေငြေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္ စီး၀င္လာမယ္ဆုိရင္ ႏုိင္ငံျခားေငြ ေရာင္းခ်လုိတဲ့ ပမာဏမ်ားျပားလာၿပီး ႏုိင္ငံျခားေငြအေပၚ ၀ယ္လုိအားနဲ႔ ေရာင္းလုိအားတုိ႔ ညီမွ်ၿပီး ေငြလဲလွယ္ႏႈန္းေတြလည္း တည္ၿငိမ္သြားႏုိင္တာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံအတြင္းကုိ ႏုိင္ငံျခားေငြေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္ စီး၀င္ေစဖုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ဗဟုိဘဏ္အေနနဲ႔ သက္ဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ ေပါင္းစပ္ညႇိႏႈိင္း ေဆြးေႏြးေနဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔ ပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ႏုိင္ငံျခားေငြေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္ စီး၀င္လာဖုိ႔အတြက္  ေငြတန္ဖုိးတက္လြန္း၊ က်လြန္းမျဖစ္ဘဲ တည္ၿငိမ္တဲ့ႏႈန္းျဖစ္ ဖုိ႔လုိပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိေတာ့ အဓိကႏုိင္ငံျခားေငြစီး၀င္မႈလမ္း ေၾကာင္းျဖစ္တဲ့ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ၀င္ေရာက္မႈကေတာ့ အရင္ဘ႑ာႏွစ္ေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္ က်ဆင္းေနပါတယ္။ ကုန္သြယ္ေရးပုိေငြျပဖုိ႔၊ ပုိ႔ကုန္တုိးတက္ဖုိ႔ အတြက္လည္း အခ်ိန္ယူရဦးမယ့္ အေနအထား ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျပည္တြင္းေစ်းကြက္ကုိ ၾကည့္ရင္လည္း ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ျမင့္တာေၾကာင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ တက္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းကပါ မတည္မၿငိမ္ ျမင့္တက္ေနမယ္ဆုိရင္ အေျခခံစားေသာက္ကုန္၊ လူသံုးကုန္ ေစ်းႏႈန္းေတြလည္း ဆက္ျမင့္လာဦးမွာပါ။

အခုလုိ ေဒၚလာလဲႏႈန္း ျမင့္ တက္တဲ့အခါ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ေတြအားလံုး အခက္အခဲျဖစ္ေပၚေန ၿပီး ေနာက္ဆက္တဲြအေနနဲ႔ ေစ်းကြက္ ထဲမွာ သြင္းကုန္ေစ်းႏႈန္းနဲ႔ ကုန္ထုတ္ လုပ္မႈကုန္က်စရိတ္ ျမင့္မားမႈဒဏ္ ေတြ ႐ုိက္ခတ္လာႏုိင္ပါတယ္။ လုပ္ ငန္းရွင္ေတြ ခက္ခဲရင္ ၀င္ေငြနည္း ျပည္သူေတြ အက်ပ္အတည္းျဖစ္ေစ မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အစုိးရအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံ့စီးပြားေရးအေပၚ ထိခုိက္မႈနည္းေအာင္ ႀကိဳတင္စီမံထားသင့္ပါတယ္။

“အဲဒီေတာ့ ေဒၚလာေစ်းသည္ တက္ေစ်း၊ က်ေစ်း သူ႔ဟာသူေတာ့ ရွိမွာပဲ။ ႐ုတ္ျခည္းတက္သြားျခင္း၊ ႐ုတ္ခ်ည္းက်သြားျခင္းမျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လုိလုပ္မလဲဆုိတာေတာ့ ႏုိင္ငံ အစုိးရနဲ႔ သက္ဆုိင္သြားတာေပါ့။ ဗဟုိဘဏ္နဲ႔လည္း သက္ဆုိင္တာ ေပါ့။ စီးပြားေရးနဲ႔သက္ဆုိင္ေနတဲ့ စီမံ/ဘ႑ာတုိ႔၊ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ ေရး၀န္ႀကီးဌာနတုိ႔အျပင္ ေဆာက္လုပ္ေရးနဲ႔လည္း သက္ဆုိင္ေနတာပဲ။ လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိးေရးဆုိလည္း စီးပြားေရးနဲ႔ သက္ဆုိင္တာပဲ။ လယ္ယာထြက္ကုန္ေတြ ျပည္ပကုိ တင္ပုိ႔တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္ပက တင္သြင္းတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေဒၚလာနဲ႔ဆုိင္တာပဲ။ စက္မႈ၀န္ႀကီးဌာနလည္း သက္ဆုိင္ေနတာပဲ။ သြင္းကုန္ေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ ႏုိင္စြမ္းရွိတဲ့ ထုတ္ကုန္ေတြ ဘယ္လုိထုတ္မလဲ၊ ပုိ႔ကုန္ေတြ ဘယ္လုိျမႇင့္တင္မလဲ သူနဲ႔သက္ဆုိင္တာပဲ။ စီးပြားေရးနဲ႔ သက္ဆုိင္ေနတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြအကုန္လံုး၊ ဗဟုိဘဏ္လည္းပါတာေပါ့။ ဗဟုိဘဏ္နဲ႔ေပါင္း စပ္ၿပီးေတာ့ စီးပြားေရးနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနအားလံုး ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျခအေန၊ ကမၻာ့စီးပြားေရး အေျခအေနေတြကုိ အျမဲသံုးသပ္ေနဖုိ႔ လုိတာေပါ့။ ေဒၚလာေစ်းႏႈန္း အေျပာင္းအလဲေတြ၊ ေရနံေစ်းႏႈန္း အေျပာင္းအလဲေတြ၊ အခု တ႐ုတ္ OBOR ရဲ႕ အက်ဳိးဆက္ေတြ၊ တ႐ုတ္ယြမ္ေငြရဲ႕ က်ယ္ျပန္႔လာမႈေတြ၊ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ယြမ္ေငြက အခုထက္ အားေကာင္းလာတဲ့အခါ ကုိယ့္ႏုိင္ငံနဲ႔ တ႐ုတ္နီးစပ္မႈေတြ၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားဆံုး ႏုိင္ငံျဖစ္ေနမႈေတြက ကုိယ့္ႏုိင္ငံအတြက္ ဘယ္လုိေကာင္းက်ဳိးေတြ ျဖစ္လာမလဲ၊ ေဒၚလာနဲ႔ ယြမ္ၾကားက အားၿပိဳင္မႈေတြၾကားမွာ ကုိယ့္ႏုိင္ငံအတြက္ ဘယ္လုိအခြင့္အေရး ရယူမလဲဆုိတာ ျပင္ထားဖုိ႔ေတာ့ လုိမွာေပါ့” လုိ႔ ေဒါက္တာေအာင္ကုိကုိက သံုးသပ္ပါတယ္။

ေဒၚလာေစ်းျမင့္တက္ၿပီး ႏုိင္င့ံေငြတန္ဖုိး က်ဆင္းေစတဲ့ ကုန္သြယ္ေရးလုိေငြ၊ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ က်ဆင္းမႈ၊ ႏုိင္ငံျခား အရန္ေငြ နည္းပါးမႈ၊ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈႏႈန္း က်ဆင္းမႈ၊ ကုန္စည္ထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈ ေလ်ာ့နည္းမႈ၊ ႏုိင္ငံျခားေငြသံုးစဲြမႈဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္းေတြ အားနည္းမႈေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အားနည္းခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပက အေၾကာင္းတစ္ခုခုျဖစ္တုိင္း ႏုိင္ငံ့စီးပြားေရးအေပၚ သက္ေရာက္မႈအား ႀကီးမားေနတာ ျဖစ္တယ္။ လက္ရွိအစုိးရ တက္ေရာက္ခ်ိန္မွာ စီးပြားေရး ပုိၿပီးတုိးတက္မယ္လုိ႔ အားလံုးက ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ေပမယ့္ ႏုိင္ငံ့စီးပြားေရးကေတာ့  ခြၽတ္ျခံဳက်ေနဆဲဆုိေတာ့ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ အစုိးရ လက္က်န္သက္တမ္းမွာ စီးပြားေရး အားေကာင္းလာေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္မလား ေစာင့္ၾကည့္ရပါဦးမယ္။