ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ အိုဆာကာၿမိဳ႕တြင္ ျပင္းအား ၅ ဒသမ ၃ အဆင့္ရွိ ငလ်င္ေၾကာင့္ လူသံုးဦးေသဆံုးၿပီး လူ ၂၀၀ ေက်ာ္ဒဏ္ရာရ

ဇြန္ ၁၈ ရက္က အိုဆာကာစီရင္စုေျမာက္ဘက္ အီဘာရာကီၿမိဳ႕တြင္ ငလ်င္ေၾကာင့္ ၿပိဳက်ခဲ့ေသာ အိမ္တစ္လံုးေရွ႕မွ ျဖတ္သန္းသူမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo – AFP)

ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယအႀကီးဆံုးၿမိဳ႕ျဖစ္သည့္ အိုဆာကာတြင္ ဇြန္ ၁၈ ရက္၌ အင္အားျပင္းသည့္ ငလ်င္တစ္ခုလႈပ္ခတ္ခဲ့ရာ အသက္ကိုးႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္တစ္ဦးအပါအ၀င္ လူသံုးဦးေသဆံုးခဲ့ၿပီး လူ ၂၀၀ ေက်ာ္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ေၾကာင္း အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ လူႏွစ္သန္း၀န္းက်င္သြားလာေနသည့္  ႐ုံးတက္ခ်ိန္ နံနက္ ၈ နာရီတြင္ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ငလ်င္ေၾကာင့္ အေဆာက္အအံုမ်ားမွာ လႈပ္ရမ္းေနကာ ေရပိုက္မ်ားလည္း ေပါက္ထြက္ေနသည္ကို ႐ုပ္သံျပကြက္ဗီဒီယိုတြင္ ျပသခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးမႈႀကီးႀကီးမားမား မရွိခဲ့သလို ငလ်င္လႈပ္ခတ္ၿပီးေနာက္ ဆူနာမီ သတိေပးခ်က္ ထုတ္ျပန္ျခင္းလည္း မရွိခဲ့ေပ။ ေသဆံုးသူမ်ားထဲမွ အသက္ကိုးႏွစ္အရြယ္ မိန္းကေလးမွာ အိုဆာကာေျမာက္ပိုင္းရွိ တာကာဆူကီၿမိဳ႕တြင္ ေသဆံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ျပင္းအား ၅ ဒသမ ၃ အဆင့္ရွိ ငလ်င္ေၾကာင့္ နံရံၿပိဳက်ရာမွ ယင္းကေလးငယ္အေပၚ ပိမိ၍ ေသဆံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ က်န္ေသဆံုးသူ ႏွစ္ဦးမွာ အသက္ ၈၀ အရြယ္ရွိ အမ်ိဳးသား ႏွစ္ဦးျဖစ္ၿပီး တစ္ဦးမွာ နံရံၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးျခင္းျဖစ္ကာ အျခားတစ္ဦးမွာ စာအုပ္စင္ပိမိျခင္းေၾကာင့္ ေနအိမ္တြင္ပင္ ေသဆံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရပိုင္ မီဒီယာတစ္ခုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ငလ်င္ေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိသူ ၂၀၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း မီးေဘးႏွင့္သဘာ၀ ေဘးအႏၲရာယ္ ကာကြယ္ေရးေအဂ်င္စီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ငလ်င္ေၾကာင့္ က်ည္ဆန္ရထားအပါအ၀င္ ရထားလမ္း ပို႔ေဆာင္ေရး၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကို ရပ္ဆိုင္းထားရသည္။ ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ အဏုျမဴဓာတ္ေပါင္းဖိုမ်ားတြင္ ျပႆနာတစ္စံုတစ္ရာျဖစ္ေပၚခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္း၊ သို႕ေသာ္ Honda အပါအ၀င္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ကုမၸဏီမ်ားသည္ ၎တို႔၏ လုပ္ငန္းမ်ားအား ရပ္နားခဲ့ရေၾကာင္း ႏ်ဴကလီးယားထိန္းသိမ္းေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္သည္။

အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ျပည္သူမ်ား၏ အသက္အိုးအိမ္မ်ားကို ကယ္ဆယ္ေရးအတြက္ ပထမဦးစားေပးအေနျဖင့္ စည္းစည္းလံုးလံုး ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇိုအာေဘးက သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လာမည့္ ႏွစ္ရက္၊ သံုးရက္အတြင္း ေနာက္ဆက္တြဲအင္အားျပင္း ငလ်င္ငယ္မ်ား ထပ္မံလႈပ္ခတ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိေၾကာင္း အစိုးရေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ယိုရွီဟီဒီဆူဂါက ဆိုသည္။

ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသည္ ကမၻာ့အင္အားျပင္း ငလ်င္မ်ားႏွင့္ မီးေတာင္ေပါက္ကြဲမႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေသာ ပစိဖိတ္၏ Ring of Fire ဟု သမုတ္ခံထားရသည့္ ေနရာေပၚတြင္ တည္ရွိေနသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မတ္ ၁၁ ရက္တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံအား ဖြတ္ဖြတ္ညက္ညက္ေၾကေစခဲ့သည့္ ျပင္းအား  ၉  အဆင့္ရွိသည့္ ငလ်င္တစ္ခုလႈပ္ခတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆူနာမီလႈိင္းပါျဖစ္ပြားခဲ့ရာ အႀကီးအက်ယ္ ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးခဲ့ၿပီး အသက္အိုးအိမ္ ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာ ေသေၾကခဲ့သည္။

Ref ;AFP

ငလ်င္က့ဲသို႔ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္း၍မရေသာ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား က်ေရာက္ပါက အခ်ိန္ႏွင့္ တစ္ေျပးညီ အေရးေပၚ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးႏုိင္ရန္ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာန ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္

မတ္ ၈ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ ဥတၱရသီရိၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေျမငလ်င္ လႈပ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ၿပိဳက်ပ်က္စီးခဲ့သည့္ ေစတီေတာ္ကို ေတြ႕ရစဥ္

ငလ်င္ကဲ့သို႔ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္း၍ မရေသာ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား က်ေရာက္ပါက အခ်ိန္ႏွင့္တစ္ေျပးညီ အေရးေပၚ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးႏိုင္ရန္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား ျဖစ္ပြားသည့္အခါ ျပည္သူလူထုအား အေရးေပၚ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္အတြက္ က်န္းမာေရးက႑ လုပ္ငန္းညႇိႏႈိင္း အစည္းအေ၀းကို ေမ ၃ ရက္က က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနတြင္ က်င္းပခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ အစည္းအေ၀းတြင္ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးက ေဘးအႏၲရာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး အထူးသျဖင့္ ငလ်င္ကဲ့သို႔ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္း၍ မရႏုိင္ေသာ ေဘးအႏၲရာယ္ က်ေရာက္သည့္အခါ ျပည္သူလူထုအား အခ်ိန္ႏွင့္ တစ္ေျပးညီ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးရန္အတြက္ ယခင္ရွိခဲ့ေသာ လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္မ်ား၊ စီမံခ်က္မ်ားတြင္ ရရွိခဲ့ေသာ အေတြ႕အၾကံဳေပၚ မူတည္၍ အသစ္ျပဳျပင္ေရးဆြဲရန္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး အေရးေပၚ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္မည့္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမႇင့္တင္ရန္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ အခန္းက႑အလိုက္ သင္တန္းမ်ားေပးျခင္းႏွင့္ လူထုအား ေဘးအႏၲရာယ္ဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး အသိပညာတိုးျမႇင့္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားသည္လည္း အေရးႀကီးေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ျပင္ ေဘးအႏၲရာယ္ ျဖစ္စဥ္မ်ားအတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္ လိုအပ္ေသာ ဘ႑ာေငြမ်ားကို တြက္ခ်က္ေတာင္းခံရန္၊ ေဘးအႏၲရာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ခံႏုိင္ရည္ရွိ၍ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေသာ က်န္းမာေရးစနစ္ ေပၚေပါက္ေစေရး ေဆာင္ရြက္ရန္၊ ယခင္ေရးဆြဲ ထားရွိေသာ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ စီမံခ်က္မ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္မ်ား ရရွိႏုိင္ေသာ စြမ္းအားစု အရင္းအျမစ္မ်ားအေပၚ အေျခခံၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ေအာင္ ျပဳျပင္ေရးဆြဲႏုိင္ရန္ႏွင့္ အေရးေပၚ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား ပိုမိုထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္အတြက္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား သိရွိရန္ႏွင့္ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား ရရွိႏုိင္ရန္ ယခုလအတြင္း အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခု က်င္းပရန္ မွာၾကားခဲ့ေၾကာင္း  သိရသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ စစ္ကိုင္းငလ်င္ျပတ္ေရြ႕ေပၚတြင္ တည္ရွိၿပီး လူဦးေရ ထူထပ္ေသာ ေနျပည္ေတာ္၊ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးႏွင့္ ပဲခူးၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈလုပ္ငန္းမ်ား ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လတ္တေလာ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျပည္သူလူထု စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈ မရွိေစရန္၊ ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ က်ေရာက္လာပါက က်န္းမာေရးဌာနမ်ား၏ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာမႈ မရွိဘဲ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးႏုိင္ရန္၊ က်န္းမာေရးဌာနမ်ားတြင္ ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ ေလ်ာ့က်ေစရန္ႏွင့္ ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္သည့္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ား၊ တံု႔ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားႏွင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ႏွီးႏႊယ္ဌာနဆုိင္ရာမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္  ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ပိုမိုအားေကာင္းေစရန္ ‘ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္အေပၚ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းညႇိႏႈိင္း အစည္းအေ၀း’ ကို မတ္ ၁၅ ရက္က က်န္းမာေရးႏွင့္  အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနတြင္ က်င္းပၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပည္တြင္းကုိဗဟိုျပဳ၍ တစ္ရက္အတြင္း ငလ်င္သံုးႀကိမ္လႈပ္ခတ္

ျမန္မာႏုိင္ငံျပည္တြင္းကုိ ဗဟိုျပဳၿပီး တစ္ရက္အတြင္း ငလ်င္သံုးႀကိမ္လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

အဆုိပါငလ်င္မ်ားသည္ ဧၿပီ ၂၇ ရက္  ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ၉ နာရီ ၄၈မိနစ္ ၃၂ စကၠန္႔တြင္ ေညာင္ဦးေျမငလ်င္စခန္းမွ ေျမာက္- အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ၃၅ မုိင္ခန္႔ကြာေ၀းေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံျပည္တြင္း ၿမိဳင္ၿမိဳ႕၏ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ကိုးမုိင္ခန္႔အကြာ ေျမာက္လတီၱတြဒ္ ၂၁ ဒသမ ၆၉ ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ေလာင္ ဂ်ီတြဒ္ ၉၄ ဒသမ ၇၆ ဒီဂရီ၊ အနက္ ၁၃၀ ကီလုိမီတာကုိဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၃ ဒသမ ၆ အဆင့္ရွိ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း မိုးဇလက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ထုိ႔ျပင္ ဧၿပီ ၂၇ရက္ နံနက္ ၁၁ နာရီ ၅၅ မိနစ္တြင္ က်ဳိင္းတုံေျမငလ်င္စခန္းမွ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ မုိင္ ၅၀ ခန္႔ကြာေ၀းေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံျပည္တြင္း မုိင္းခတ္ၿမိဳ႕၏ ေျမာက္ဘက္ ၁၈ မုိင္ခန္႔အကြာ ေျမာက္လတီၱတြဒ္ ၂၁ ဒသမ ၉၆ ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၉၉ ဒသမ ၃၆ ဒီဂရီ၊ အနက္ ၁၀ ကီလုိမီတာကုိ ဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၄ ဒသမ ၄ အဆင့္ရွိ အင္အားအနည္းငယ္ရွိေသာ ေျမငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၂၇ ရက္ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ၁၇ နာရီ ၁၆ မိနစ္ ၅၆ စကၠန္႔တြင္ ဟားခါးေျမငလ်င္စခန္းမွ ေျမာက္-အေရွ႕ ေျမာက္ဘက္ မိုင္ ၉၀ ခန္႔ကြာေ၀းေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံျပည္တြင္း (တြန္းဇံၿမိဳ႕၏ ေျမာက္ဘက္ ၂၅ မိုင္ခန္႔အကြာ) ေျမာက္လတီၱတြဒ္ (၂၃ ဒသမ ၉၆) ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၉၃ ဒသမ ၇၁ ဒီဂရီ၊ အနက္ ၂၆ ကီလိုမီတာကို ဗဟိုျပဳ၍ အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၄ ဒသမ ၀ အဆင့္ရိွ အင္အားအနည္းငယ္ရိွ ေျမငလ်င္ တစ္ခုလႈပ္ရွားခဲ့ေၾကာင္း တိုင္းထြာရရိွခဲ့သည္။

ယခုလအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံျပည္တြင္းကုိ ဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားအသင့္အတင့္ရွိ ေျမငလ်င္ လႈပ္ခတ္မႈ အႀကိမ္ ၂၀ နီးပါးရွိၿပီျဖစ္သည္။

ေျမငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈသည္ ေက်ာက္သားထုခ်ပ္ႏွစ္ခု တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု တြန္းတုိက္မိရာမွ တစ္ခုမွ အျခားတစ္ခုေအာက္သုိ႔ ငုပ္လွ်ဳိး၀င္ေရာက္ၿပီး အေပၚတစ္ခုသည္ တြန္းတုိက္ခံရသည့္အတြက္ တြန္႔ေခါက္လာကာ အဆုိပါ တြန္းတုိက္သည့္ေနရာတြင္ အားမ်ား တျဖည္းျဖည္းစုစည္းလာၿပီး စုစည္းမိေသာအားမ်ား ႐ုတ္တရက္ ႐ုန္းကန္ျပန္႔ထြက္ၿပီး ေျမငလ်င္ လႈပ္ခတ္ျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအဖ်ားပုိင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ ပူတာအုိအနီးမွ စတင္ခဲ့ၿပီး မုတၱမ ပင္လယ္ေကြ႕အထိ ေျမာက္မွေတာင္အထိရွိေနသည့္ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕သည္ အဆုိးရြားဆုံး ငလ်င္ ေၾကာႀကီးတစ္ခုျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး ကေလး၀အနီး ေတာင္- ေတာင္ေျမာက္တန္းလ်က္တည္ရွိေနသည့္ ကေဘာ္ျပတ္ေရြ႕၊ ျပင္ဦးလြင္အနီးမွ စၿပီး ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕အနီး ေတာင္ေျမာက္တန္းလ်က္ တည္ရွိသည့္ ေက်ာက္ၾကမ္းျပတ္ေရြ႕၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း အေရွ႕၊ အေနာက္တန္းလ်က္တည္ရွိေနသည့္ မုိးမိတ္ျပတ္ေရြ႕မ်ားသည္ ငလ်င္ေၾကာႀကီးမ်ားျဖစ္သည္။ ငလ်င္ျပတ္ေရြ႕အေသး ၄၀ ခန္႔ရွိေသာေၾကာင့္ ငလ်င္ဒဏ္အား အခ်ိန္မေရြး ခံစားႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။ ကမၻာေပၚတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ အႀကီးမားဆံုး ႏုိင္ငံမ်ား စာရင္းတြင္ပါ၀င္ေနၿပီး ပမာဏႀကီးမားသည့္ အဓိက ေျမငလ်င္ေၾကာႀကီး ငါးခုရိွသည္။ ထို႔ျပင္ မၾကာခဏလႈပ္ရွားေနသည့္ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာမ်ားစြာလည္းရိွေနေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမငလ်င္ ေကာ္မတီမွ သိရသည္။

ကေလးၿမိဳ႕အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ၂၅ မုိင္ခန္႔အကြာကိုဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၅ ဒသမ ၃ အဆင့္ရွိ ငလ်င္လႈပ္

ကေလးၿမိဳ႕၏ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ၂၅ မုိင္ခန္႔အကြာကိုဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၅ ဒသမ ၃ အဆင့္ရွိ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း မုိးေလ၀သႏွင့္ဇလေဗဒညႊန္ ၾကားမႈဦးစီးဌာနမွ သိရသည္။

အဆုိပါ ငလ်င္သည္ ဧၿပီ ၂၄ ရက္ နံနက္ ၁၀ နာရီ ၃၉ မိနစ္တြင္ မႏၲေလးေျမငလ်င္စခန္းမွ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ၁၁၈ မုိင္ခန္႔ ကြာေ၀းေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပည္တြင္းကေလး၀ၿမိဳ႕၏ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ၂၅ မုိင္ခန္႔အကြာ ေျမာက္လတီၱတြဒ္ ၂၂ ဒသမ ၉၃ ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၉၄ ဒသမ ၅၅ ဒီဂရီ၊ အနက္ ၁၁၈ ကီလုိမီတာကုိ ဗဟိုျပဳၿပီး အင္အား ရစ္ခ်္တာစေကး ၅ ဒသမ ၃ အဆင့္ရွိ အင္အားအသင့္အတင့္ရွိေသာ ေျမငလ်င္လႈပ္ရွားသြားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“၅ ဒသမ ၃ နဲ႔ ငလ်င္လႈပ္သြားတာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီနားက စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕နဲ႔ မနီးဘူး။ အေနာက္ဘက္နားေလာက္မွာ လႈပ္သြားတာျဖစ္တယ္။ ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈကုိေတာ့ မုံရြာနဲ႔ ဟုမၼလင္းမွာ ခံစားလုိက္ရတယ္။ အဲဒီနားက အေနာက္ေျမာက္ဘက္အျခမ္းဆုိေတာ့ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕နဲ႔ မနီးဘူး။ ကေဘာ္ျပတ္ေရြ႕ကလည္း အေပၚက်တဲ့အတြက္ အဲဒီနားနဲ႔လည္း မနီးဘူး” ဟု မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ေျမငလ်င္ဌာနခြဲမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာယဥ္မ်ဳိးမင္းေထြးက ေျပာၾကားသည္။

ဧၿပီလအတြင္း ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈ ၁၄ ႀကိမ္အထိရွိခဲ့ၿပီး ျဖဴးၿမိဳ႕အနီး ဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္မႈ ေျခာက္ႀကိမ္ပါ၀င္ေၾကာင္း မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ေျမငလ်င္ဌာနခြဲမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာယဥ္မ်ဳိးမင္းေထြးက ေျပာၾကားထားၿပီး ယခုလႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္ပါထည့္သြင္းပါက ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈ ၁၅ ႀကိမ္ခန္႔ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ငလ်င္လႈပ္ခတ္ပါက အင္အား ၁ ရစ္ ခ်္တာစေကး ၁ မွ ၄ ဒသမ ၉ အထိ လႈပ္ခတ္ပါက အနည္းငယ္လႈပ္ခတ္ျခင္းျဖစ္ကာ ရစ္ခ်္တာစေကး ၅ မွ ၅ ဒသမ ၉ အထိ လႈပ္ခတ္မႈသည္ အင္အားအသင့္အတင့္ႏွင့္ ပ်က္စီးမႈ အနည္းအငယ္ရွိႏုိင္ၿပီး ရစ္ခ်္တာစေကး ၆ မွ ၇ ဒသမ ၅ အထိလႈပ္ခတ္ပါက အင္အားျပင္းအဆင့္သတ္မွတ္ၿပီး အပ်က္အစီးမ်ားကာ ရစ္ခ်္တာစေကး ၇ ဒသမ ၆ ႏွင့္ အထက္ လႈပ္ခတ္ေသာ ငလ်င္ကုိ အားအလြန္ျပင္း အျဖစ္သတ္မွတ္ၿပီး ႀကီးမားေသာ ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမႈမ်ား ျဖစ္ပြားႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ငလ်င္မ်ား လႈပ္ခတ္ရျခင္း၏ မူရင္းအေၾကာင္းခံမွာ အိႏၵိယသမုဒၵရာ ေျမထုခ်ပ္သည္ ျမန္မာေျမထုခ်ပ္ေအာက္သို႔ စိုက္၀င္တြန္းတိုက္ေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ယင္းေၾကာင့္ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ႏွင့္ အျခားငလ်င္ျပတ္ေရြ႕မ်ား ျဖစ္ေပၚလာရေၾကာင္း၊ ေျမထုခ်ပ္လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ ငလ်င္ငယ္မ်ား ဆက္ကာလႈပ္ရွားေနျခင္းသည္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ၀န္အား  (Strain) ေလ်ာ့က်သြားေစၿပီး ငလ်င္ႀကီးမ်ား ျဖစ္ေပၚေစရန္ အခြင့္အလမ္း နည္းပါးႏိုင္သည္ဟု ယူဆႏိုင္သကဲ့သို႔ ငလ်င္ႀကီးတစ္ရပ္ျဖစ္ေပၚရန္ အေျခအေန ရွိေနသည္ဟုလည္း ယူဆႏိုင္ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမငလ်င္ေကာ္မတီမွ သိရသည္။

ကေလး၀ၿမိဳ႕၏ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ၂၅ မုိင္ခန္႕အကြာကို ဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ္တာ စေကး ၅ ဒသမ ၃ အဆင့္ရွိ ငလ်င္လႈပ္ခတ္

Photo: မိုးေလဝသႏွင့္ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန

ကေလး၀ၿမိဳ႕၏ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ၂၅ မုိင္ခန္႔အကြာကိုဗဟိုျပဳျပီး အင္အားရစ္ခ္တာစေကး ၅ ဒသမ ၃ အဆင့္ရွိ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း မုိးေလ၀သႏွင့္ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာနမွ သိရသည္။

အဆုိပါငလ်င္သည္ ဧၿပီ ၂၄ ရက္ေန႔ နံနက္ ၁၀ နာရီ ၃၉ မိနစ္အခ်ိန္တြင္ မႏၲေလးေျမငလ်င္စခန္းမွ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ၁၁၈ မုိင္ခန္႔ကြာေ၀းေသာ ျမန္မာ ႏုိင္ငံ ျပည္တြင္း ကေလး၀ၿမိဳ႕၏ အေရွ႕ ေတာင္ဘက္ ၂၅ မုိင္ခန္႕အကြာ ေျမာက္လ တီၲတြဒ္ ၂၂ ဒသမ ၉၃ ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၉၄ ဒသမ ၅၅ ဒီဂရီ၊ အနက္ ၁၁၈ ကီလုိမီတာကုိ ဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ္တာစေကး ၅ ဒသမ ၃ အဆင့္ရွိ အင္အား အသင့္အတင့္ရွိေသာ ေျမငလ်င္ လႈပ္ရွားသြားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။

“ ၅ ဒသမ ၃ နဲ႔ ငလ်င္လႈပ္သြားတာ ျဖစ္တယ္။ အဲ့နားက စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕နဲ႕မနီးဘူး။ အေနာက္ဘက္နားေလာက္မွာ လႈပ္သြားတာျဖစ္တယ္။ ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈကုိေတာ့ မုံရြာနဲ႔ ဟုမၼလင္းမွာ ခံစားလုိက္ရတယ္။ အဲ့နားက အေနာက္ေျမာက္ဘက္ အျခမ္းဆုိေတာ့ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕နဲ႕မနီးဘူး။ ကေဘာ္ျပတ္ေရြ႕ကလည္း အေပၚၾကတဲ့အတြက္ အဲ့နားနဲကလည္းမနီးဘူး” ဟု မုိးေလ၀သႏွင့္ဇလေဗဒ ညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ေျမငလ်င္ဌာနခြဲမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာယဥ္မ်ိဳးမင္းေထြးကေျပာသည္။

ဧၿပီလအတြင္း ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈ ၁၄ ႀကိမ္အထိ ရွိခဲ့ျပီး ျဖဴးျမိဳ႕အနီး ဗဟိုျပဳ လႈပ္ခတ္မႈ ၆ ႀကိမ္ ပါ၀င္ေၾကာင္း မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ေျမငလ်င္ဌာနခြဲမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာယဥ္မ်ိဳးမင္းေထြးကေျပာၾကား ထားၿပီး ယခုလႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္ပါ ထည့္သြင္းပါက ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈ ၁၅ ႀကိမ္ခန္႔ ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဧၿပီလတစ္လအတြင္း တစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈ ၁၄ ႀကိမ္အထိရွိခဲ့ၿပီး ျဖဴးၿမိဳ႕အနီး ဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္မႈ ေျခာက္ႀကိမ္ပါ၀င္

ဧၿပီ ၁၈ရက္တြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္တည္ေနရာျပေျမပုံအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-မုိးဇလ)

ဧၿပီလတစ္လအတြင္း တစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈ ၁၄ ႀကိမ္အထိရွိခဲ့ၿပီး ျဖဴးၿမိဳ႕အနီး ဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္မႈ ေျခာက္ႀကိမ္ပါ၀င္ေၾကာင္း မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာန ေျမငလ်င္ဌာနခြဲမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာယဥ္မ်ဳိးမင္းေထြးက ေျပာၾကားသည္။

“ဧၿပီ ၂၃ ရက္မွာ ျဖဴးအနီး၀န္းက်င္ကုိ ဗဟိုျပဳၿပီးေတာ့ ငလ်င္ထပ္လႈပ္သြားတယ္။ အဲ့ငလ်င္က ယခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီမွာ လႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ငလ်င္ရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲငလ်င္ပဲျဖစ္တယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈ ၁၄ ႀကိမ္အထိရွိခဲ့တယ္။ လႈပ္ခတ္မႈထဲမွာမွ ျဖဴးမွာ လႈပ္ခတ္ခဲ့တာက ေျခာက္ႀကိမ္ပါ၀င္တယ္” ဟု ေဒါက္တာယဥ္မ်ဳိးမင္းေထြးက ေျပာၾကားသည္။

ဧၿပီ ၂၃ ရက္ နံနက္ ၂  နာရီ ၁ မိနစ္အခ်ိန္တြင္ ကမၻာေအးေျမငလ်င္စခန္းမွ ေျမာက္ဘက္ ၉၈ မုိင္ခန္႔ကြာေ၀းေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံျပည္တြင္း ျဖဴးၿမိဳ႕၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္ ၂၉မုိင္ခန္႔အကြာ ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၁၈ ဒသမ ၂၉ ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၉၆ ဒသမ ၀၅ ဒီဂရီ၊ အနက္ ၁၇ကီလုိ မီတာကုိ ဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ္တာစေကး ၅ ဒသမ ၁ အဆင့္ရွိ အင္အားအသင့္အတင့္ရွိေသာ ေျမငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ရွားသြားေၾကာင္း မုိးဇလက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ျဖဴးၿမိဳ႕အနီးကုိ ဗဟုိျပဳလႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္သည္ ဧၿပီ ၂၀ ရက္မွ ၂၃ ရက္အထိ ေလးရက္ဆက္တိုက္လႈပ္ခတ္ခဲ့ၿပီး လဆန္းပုိင္းတြင္လည္း ႏွစ္ၾကိမ္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၂၀၁၈ ဇန္န၀ါရီ ၁၂ ရက္တြင္ ျဖဴးၿမိဳ႕ အေနာက္-အေနာက္ေတာင္ဘက္ ၁၇ မုိင္ခန္႔ အကြာကုိဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၆ ဒသမ ၀ အဆင့္ရွိ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္မွ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္အႀကိမ္ ၆၀ ေက်ာ္ခန္႔ အထိလႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ေျမငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈသည္ ေက်ာက္သားထုခ်ပ္ႏွစ္ခု တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုတြန္းတုိက္မိရာမွ တစ္ခုမွ အျခားတစ္ခုေအာက္သုိ႔ ငုပ္လွ်ိဳး၀င္ေရာက္ၿပီး အေပၚတစ္ခုသည္ တြန္းတုိက္ခံရသည့္အတြက္ တြန္႔ေခၚလာကာ အဆုိပါ တြန္းတုိက္သည့္ေနရာတြင္ အားမ်ားတျဖည္းျဖည္း စုစည္းလာၿပီး စုစည္းမိေသာ အားမ်ား ႐ုတ္တရက္ ႐ုန္းကန္ကာ ျပန္႔ထြက္ၿပီး ေျမငလ်င္လႈပ္ခတ္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအဖ်ားပုိင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ ပူတာအုိအနီးမွ စတင္ခဲ့ၿပီး မုတၱမပင္လယ္ေကြ႕အထိ ေျမာက္မွ ေတာင္အထိ ရွိေနသည့္ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕သည္ အဆုိးရြားဆုံး ငလ်င္ေၾကာႀကီးတစ္ခုျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး၊ ကေလး၀အနီး ေတာင္ေျမာက္တန္းလ်က္တည္ရွိေနသည့္ ကေဘာ္ျပတ္ေရြ႕၊ ျပင္ဦးလြင္အနီးမွ စတင္ၿပီး ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕အနီး ေတာင္ေျမာက္တန္း လ်က္တည္ရွိသည့္ ေက်ာက္ၾကမ္းျပတ္ေရြ႕၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း အေရွ႕၊ အေနာက္တန္းလ်က္တည္ရွိေနသည့္ မုိးမိတ္ျပတ္ေရြ႕မ်ားသည္ ငလ်င္ေၾကာႀကီးမ်ားျဖစ္ေပသည္။ ငလ်င္ျပတ္ေရြ႕အေသး ၄၀ ခန္႔ရွိေသာေၾကာင့္ ငလ်င္ဒဏ္အား အခ်ိန္မေရြးခံစားႏုိင္သည္။ ကမၻာေပၚတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ အႀကီးမားဆံုးႏုိင္ငံမ်ား စာရင္းတြင္ ပါ၀င္ေနၿပီး ပမာဏႀကီးမားသည့္ အဓိက ေျမငလ်င္ေၾကာႀကီး ငါးခုရိွၿပီး မၾကာခဏလႈပ္ရွားေနသည့္ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာမ်ားလည္း ရိွေနေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံေျမငလ်င္ေကာ္မတီမွ သိရသည္။

သိသိသာသာ ခံစားရေသာ ငလ်င္ငယ္မ်ား ဆက္တုိက္လႈပ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ရန္ကုန္ ဘာေတြျပင္ဆင္သင့္ေနၿပီလဲ

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မတ္ ၁၃ ရက္က တုိက္ႀကီးၿမိဳ႕ကို ဗဟုိျပဳလႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္ေၾကာင့္ တုိက္တာမ်ား ပ်က္စီးမႈအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ခ်မ္းေ၀စိုး)

ဧၿပီလလယ္မွစတင္ကာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အနီးတစ္၀ုိက္ကုိ ဗဟိုျပဳၿပီး အင္အား အသင့္အတင့္ရွိသည့္ ငလ်င္ငယ္မ်ား ဆက္တုိက္လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုလႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္မ်ားသည္ အင္အားမျပင္းေသာ္လည္း တုိက္ခန္းမ်ား မ်ားျပားၿပီး လူေနထူထပ္ေနသည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အတြင္း ေနထုိင္သည့္သူမ်ားအေနျဖင့္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“အခုရက္ပုိင္းမွာ ရန္ကုန္အနီးတစ္၀ုိက္မွာ ငလ်င္လႈပ္တဲ့ အႀကိမ္အေရအတြက္ နည္းနည္းမ်ားလာတယ္။ ရန္ကုန္က အျခားျပတ္ေရြ႕ငယ္ေလးေတြ ရွိတာရယ္၊ ေနာက္တစ္ခုက စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕နဲ႔ နီးတာရယ္၊ ၂၀၁၈ ထဲမွာဆုိရင္လည္း လႈပ္တဲ့ အႀကိမ္အေရအတြက္က မ်ားလာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕အျပင္ အျခားငလ်င္ငယ္ေလးေတြရယ္၊ ၁၉၃၀ ပဲခူးငလ်င္ရယ္ အဲဒါေတြကုိေတာ့ အထူးသတိျပဳသင့္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ငလ်င္ဆုိတာက ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းလုိ႔ မရဘူး။ အျခားသဘာ၀ေဘးေတြလုိ မဟုတ္ဘူး၊ ႐ုတ္တရက္ ၾကံဳေတြ႕ရႏုိင္တဲ့ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ လႈပ္လာမယ္ဆုိရင္ ေတြးေၾကာက္ေနမယ့္အစား လႈပ္ခဲ့လုိ႔ရွိရင္ ဘယ္လုိျပင္ဆင္ ေနထုိင္သင့္သလဲဆုိတာ သိရွိၿပီးေတာ့ လုိက္နာ ေဆာင္ရြက္မယ္။ သတိျပဳၿပီးေတာ့ ေနထုိင္သင့္တယ္” ဟု မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ေျမငလ်င္ဌာနခြဲမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာယဥ္မ်ဳိးမင္းေထြးက ေျပာၾကားသည္။

ငလ်င္အႏၲရာယ္

ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈ ျဖစ္ပြားသည့္ႏွင့္ လူအမ်ားစု ထင္ျမင္ခ်က္သည္ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕မွ လႈပ္ခတ္သည္ဟု ယူဆသည္က မ်ားျပားၾကသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အင္အား ၆ အထက္လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္ေၾကာႀကီးငါးခုႏွင့္ အင္အား ၂ မွ ၅ ၀န္းက်င္အထိ လႈပ္ခတ္တတ္သည့္ ငလ်င္ငယ္ အခု ၄၀ ခန္႔ရွိၿပီး ငလ်င္အႏၲရာယ္သည္ အခ်ိန္မေရြး က်ေရာက္ႏုိင္သည့္ေနရာျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သည္ ငလ်င္ေၾကာႀကီးမ်ား ျဖတ္သန္းမႈ မရွိေသာ္လည္း၊ ၁၉၃၀ တြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ဖူးသည့္ ပဲခူးငလ်င္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သုိ႔ သက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး လူအေသအေပ်ာက္မ်ား ရွိခဲ့သည္ဟု သမုိင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ငလ်င္မ်ား လႈပ္ခတ္ရျခင္း၏ မူရင္းအေၾကာင္းခံမွာ အိႏၵိယသမုဒၵရာ ေျမထုခ်ပ္သည္ ျမန္မာေျမထုခ်ပ္ေအာက္သို႔ စိုက္၀င္တြန္းတိုက္ေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ယင္းေၾကာင့္ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ႏွင့္ အျခား ငလ်င္ျပတ္ေရြ႕မ်ား ျဖစ္ေပၚလာရေၾကာင္း၊ ေျမထုခ်ပ္ လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ ငလ်င္ငယ္မ်ား ဆက္ကာလႈပ္ရွားေနျခင္းသည္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ၀န္အား (strain) ေလ်ာ့က်သြားေစၿပီး ငလ်င္ႀကီးမ်ား ျဖစ္ေပၚေစရန္ အခြင့္အလမ္း နည္းပါးႏိုင္သည္ဟု ယူဆႏိုင္သကဲ့သို႔ ငလ်င္ႀကီးတစ္ရပ္ ျဖစ္ေပၚရန္ အေျခအေန ရွိေနသည္ဟုလည္း ယူဆႏိုင္ေၾကာင္း၊ ငလ်င္သည္ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္း၍မရေသာ ေဘးအႏၲရာယ္ တစ္ရပ္ျဖစ္႐ံုသာမက ငလ်င္ေၾကာင့္ လူမေသဘဲ လူမ်ားေဆာက္လုပ္ထားေသာ အေဆာက္အအံုမ်ားေၾကာင့္သာ လူတို႔ ထိခိုက္ပ်က္စီးရသည္ျဖစ္ရာ အေဆာက္အအံုမ်ားအား စစ္ေဆးျပင္ဆင္ျခင္း၊ မိသားစုတို႔ ေနထိုင္ရာေနရာမ်ားတြင္ ျပဳတ္က်ႏိုင္ေသာ ပရိေဘာဂမ်ားအား စစ္ေဆးျပင္ဆင္ျခင္း၊ အေရးၾကံဳလွ်င္ ထိခိုက္မႈ အနည္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ မည္သို႔ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ၾကမည္ကို စဥ္းစားထားျခင္း၊ အစိုးရဌာနမ်ားကလည္း မိမိတို႔၏ ကာကြယ္ကူညီေရးအဖြဲ႕မ်ား ယႏၲရားမ်ားကို စဥ္းစားသိရွိ သတိရွိျခင္းသည္ ယခုရက္မ်ားအတြင္း ျဖစ္ပြားေနေသာ ငလ်င္မ်ားအတြက္ မွန္ကန္ေသာ တုံ႔ျပန္မႈျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမငလ်င္ ေကာ္မတီမွ သိရသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမာက္ပုိင္းမွ မုတၱမပင္လယ္ေကြ႕အထိ ကီလုိမီတာ ၁၀၀၀ ခန္႔ အကြာအေ၀းႏွင့္ သြယ္တန္းေနသည့္ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕အနီးတြင္ တည္ရွိၿပီး ၁၉၃၀ ျပည့္တြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၇ အဆင့္ရွိ ငလ်င္ေၾကာင့္ ပဲခူးၿမိဳ႕တြင္ လူဦးေရ ၅၀၀ ခန္႔ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ လူဦးေရ ၅၀ ခန္႔ ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္း၊ ၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ လူဦးေရသည္ ေလးသိန္းခန္႔သာ ရွိေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ လူဦးေရ ေျခာက္သန္းေက်ာ္ ရွိလာေသာေၾကာင့္ ေျမငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခတ္ ဒဏ္ကုိခံစားရလွ်င္ ဆုံး႐ႈံးမႈႏွင့္ ပ်က္စီးမႈမ်ားကုိ မည္သူမွ် မခန္႔မွန္းႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ငလ်င္အရွိန္သည္ ငလ်င္ျဖစ္ရာ အရပ္ႏွင့္ အကြာအေ၀း၊ ငလ်င္ပမာဏ၊ မိမိတည္ရွိရာ ေျမသားအေပ်ာ့အမာ စသည့္အခ်က္မ်ားအေပၚလိုက္၍ အရွိန္ခံစားရမႈ ကြာႏုိင္ေၾကာင္း၊ ေ၀းလြန္းလွ်င္ အရွိန္ေလ်ာ့ ကာပမာဏ ေသးလွ်င္လည္း အရွိန္ေလ်ာ့ေၾကာင္း၊ ေျမေပ်ာ့လွ်င္မူ လိႈင္းခ်ဲ႕တတ္သည့္ သေဘာရွိေသာေၾကာင့္ ငလ်င္အရွိန္ ျပန္ျမင့္တက္သျဖင့္ ပိုခံရႏုိင္ေၾကာင္း၊ ငလ်င္အရွိန္ပ်ံ႕ႏွံ႔ပံုကိုၾကည့္လွ်င္ ရန္ကုန္ေတာင္ပိုင္း အရပ္မ်ားက ပို၍ခံရသည္ကုိ ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ ငလ်င္ခံရမႈ အတန္းအစားကို မြမ္းမံ မာကယ္လီအတန္းအစား ခြဲျခားနည္းအတိုင္း ခြဲျခားေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမငလ်င္ေကာ္မတီမွ သိရသည္။

ငလ်င္လႈပ္တုိင္း စုိးရိမ္ေနရသည့္ ရန္ကုန္

ဧၿပီ ၁၅ ရက္ႏွင့္ ၁၆ ရက္ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့မႈကုိ ရန္ကုန္တုိင္း အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ခံစားခဲ့ရၿပီး မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာနမွ ဧၿပီ ၁၅ ရက္ နံနက္ပုိင္းတြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္ႏွင့္ ဧၿပီ ၁၈ ရက္တြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္မ်ားကုိသာ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဧၿပီ ၁၅ ရက္ ညပုိင္းလႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္ႏွင့္ ဧၿပီ ၁၆ ရက္တြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္မ်ားသည္ အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၃ ေက်ာ္ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေဒသတြင္း မုိးေလ၀သဌာနမ်ားမွ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာနမွ ျပည္တြင္းတြင္ လႈပ္ခတ္သည့္ ေျမငလ်င္မ်ားအား အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၃ အထက္ ေက်ာ္လြန္မွသာ ထုတ္ျပန္ေလ့ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

လူဦးေရ ေျခာက္သန္းေက်ာ္ခန္႔ ေနထုိင္သည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သည္ မ်ားျပားသည့္ လူဦးေရမ်ား ေနထုိင္ႏုိင္ရန္အတြက္ အထပ္ျမင့္ အေဆာက္အအံုမ်ား တုိးခ်ဲ႕ေဆာက္လုပ္ခဲ့ၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ အခ်ဳိ႕ေသာ အထပ္ျမင့္ အေဆာက္အအံုမ်ားသည္ ေအာက္ခံေျမသား ခုိင္မာမႈမ်ားကုိ ေသခ်ာတြက္ခ်က္ တည္ေဆာက္မႈ မရွိသျဖင့္ အဆုိပါတုိက္မ်ားတြင္ ေနထုိင္ၾကသည့္သူမ်ားသည္ ငလ်င္လႈပ္ခတ္သည္ႏွင့္ စုိးရိမ္ေနၾကေၾကာင္း သိရသည္။

“ကြၽန္မေနတဲ့ တုိက္က နည္းနည္းေလး ေစာင္းေနတယ္။ အခုရက္ပုိင္းမွာလည္း ငလ်င္လႈပ္တာက စိတ္လာတာေၾကာင့္ စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနတယ္” ဟု လိႈင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေနထုိင္သည့္ ေဒၚၾကည္ၾကည္က ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္မွ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္အတြင္း တည္ေဆာက္ခဲ့သည့္ အေဆာက္အအံုမ်ားသည္ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏုိင္ရည္ရွိမႈကုိ ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္ တည္ေဆာက္ထားျခင္း မရွိေၾကာင္း ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာ ၈ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ မင္းဓမၼလမ္းရွိ MCC ခန္းမတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ေျမငလ်င္ဆုိင္ရာ ဖုိရမ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ အင္ဂ်င္နီယာဌာနမွ လက္ေထာက္အင္ဂ်င္နီယာ ေဒၚႏွင္းအိ၀င္းက ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမာက္ပုိင္းမွ မုတၱမပင္လယ္ေကြ႕အထိ ကီလုိမီတာ ၁၀၀၀ ခန္႔ အကြာအေ၀းႏွင့္ သြယ္တန္းေနသည့္ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕အနီးတြင္ တည္ရွိၿပီး ၁၉၃၀ ျပည့္တြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ အင္အား ရစ္ခ်္တာစေကး ၇ အဆင့္ရွိ ငလ်င္ေၾကာင့္ ပဲခူးၿမိဳ႕တြင္ လူဦးေရ ၅၀၀ ခန္႔ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ လူဦးေရ ၅၀ ခန္႔ ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္း၊ ၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ လူဦးေရသည္ ေလးသိန္းခန္႔သာ ရွိေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ေျခာက္သန္းခန္႔ ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ေျမငလ်င္ဆိုသည္မွာ ယခုအခ်ိန္ထိ ကမၻာေပၚတြင္ မည္သည့္ အခ်ိန္လႈပ္မည္။ မည္သည့္ေနရာတြင္လႈပ္မည္။ အင္အားပမာဏ မည္မွ်ႏွင့္လႈပ္မည္ကို မည္သည့္ပညာရွင္မွ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။ ေျမငလ်င္ႀကီးမ်ား လႈပ္ရွားၿပီးတိုင္း ေနာက္ဆက္တြဲ ေျမငလ်င္ငယ္ေလးမ်ား လႈပ္ေလ့ရွိပါသည္။ ေျမငလ်င္အတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားျခင္းသည္ အေကာင္းဆုံးေသာ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈ ျဖစ္ပါသည္။ မိမိတို႔သည္ ေျမငလ်င္ရပ္၀န္းအတြင္း ေနထိုင္ပါက မိမိတို႔ေနထိုင္ေသာ အေဆာက္အအုံမ်ားအား ေျမငလ်င္ ဒဏ္ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ ေဆာက္လုပ္ထားျခင္းသည္ အေကာင္းဆုံးေသာ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အင္အားျပင္း ေျမငလ်င္လႈပ္ၿပီးေနာက္ သူ႔ထက္ပိုမိုျပင္းထန္ေသာ ေျမငလ်င္လႈပ္ရန္ အလြန္ခဲယဥ္းလွပါသည္။ ျဖစ္တန္စြမ္းအေနျဖင့္ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိပါသည္။ ပထမေျပာခဲ့သလို ေျမငလ်င္သည္ ခန္႔မွန္း၍ မရႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အျခား မည္သူေျပာဆိုမႈကိုမွ် မယုံၾကည္သင့္ပါဘူး” ဟု မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ဦးေက်ာ္မုိးဦးက ေျပာၾကားသည္။

ဇန္န၀ါရီမွာ ျဖဴးကုိဗဟိုျပဳၿပီး လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္

ျဖဴးၿမိဳ႕၏ အေနာက္-အေနာက္ေတာင္ဘက္ ၁၇ မုိင္ခန္႔အကြာကုိ ဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၆ ဒသမ ၀ အဆင့္ရွိ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ ေနရာအခ်ဳိ႕တြင္ ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈကုိ သိသိသာသာ ခံစားခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။

အဆုိပါ ငလ်င္သည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီ ၁၂ ရက္၊ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ၀၀ နာရီ ၅၆ မိနစ္ ၂၃ စကၠန္႔တြင္ ကမၻာေအး ေျမငလ်င္စခန္းမွ ေျမာက္ဘက္ ၁၀၇ မိုင္ခန္႔ ကြာေ၀းေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံျပည္တြင္း (ျဖဴးၿမိဳ႕၏ အေနာက္-အေနာက္ေတာင္ဘက္ ၁၇ မိုင္ခန္႔အကြာ) ကို ဗဟိုျပဳ၍ အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး (၆ ဒသမ ၀)အဆင့္ရိွ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း မုိးဇလက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယင္းငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ လအတြင္းတြင္ပင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ေပါင္း အႀကိမ္ ၆၀ ခန္႔ လႈပ္ခတ္ခဲ့ၿပီး ယခုဧၿပီလတြင္လည္း အင္အား ၄ အေက်ာ္မွ ၅ ဒသမ ၂ အဆင့္ရွိ ငလ်င္ ငါးႀကိမ္ခန္႔ လႈပ္ရွားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“အခုလႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ ငလ်င္က ဇန္န၀ါရီမွာ အင္အားရစ္ခ်္တာ စေကး ၆ အဆင့္နဲ႔ လႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ ငလ်င္ရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲငလ်င္ျဖစ္တယ္။ စလႈပ္တဲ့လတုန္းကဆုိရင္ အဲဒီအနီးအနားမွာ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လႈပ္ခဲ့တယ္။ အခုထိ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္လႈပ္ေနတာ အခုလထိဆုိရင္ သုံးလေလာက္ရွိၿပီ၊ အဲဒီငလ်င္က အင္အားျပင္းေပမဲ့ အပ်က္အစီး မရွိတာေၾကာင့္ အမည္ေပးထားတာေတာ့ မရွိဘူး” ဟု မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ေျမငလ်င္ဌာနခြဲမွ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာယဥ္မ်ဳိးမင္းေထြးက ေျပာၾကားသည္။

ငလ်င္လႈပ္တိုင္း ဆူနာမီျဖစ္ႏုိင္သလား

ဖ်ာပုံၿမိဳ႕၏ အေရွ႕ေတာင္-အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ၃၅ မုိင္ခန္႔အကြာကို ဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ်္တာ စေကး ၄ ဒသမ ၂ အဆင့္ရွိ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့မႈအား ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ သိသိသာသာ ခံစားခဲ့ရသည္။ ယင္းလႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္ဗဟုိခ်က္ျပ ေျမပုံတြင္ ငလ်င္သည္ ျမန္မာ့ပင္လယ္ျပင္အတြင္း လႈပ္ခတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ျပည္သူမ်ားမွ ဆူနာမီျဖစ္ေပၚႏုိင္သလားဟုဆုိကာ မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန၏ လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ေမးျမန္းမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။

ဆူနာမီသည္ ပင္လယ္ဘက္တြင္ လႈပ္ရွားသည့္ အင္အားႏွင့္ အကြာအေ၀းေပၚမူတည္ၿပီး ဆူနာမီ အသိေပးႏိႈးေဆာ္ခ်က္၊ ဆူနာမီသတင္း၊ ဆူနာမီသတိေပးခ်က္ ႐ုတ္သိမ္းျခင္းမ်ားကုိ မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ေပးေၾကာင္း၊ ျမန္မာ့ကမ္း႐ုိးတန္းသုိ႔ သက္ေရာက္ခဲ့သည့္ ဆူနာမီေလးႀကိမ္ရွိေၾကာင္း၊ ဧၿပီ ၂ ရက္ ၁၇၆၂ ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႀကိမ္၊ ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္ ၁၈၈၁ ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႀကိမ္၊ ေနာက္တစ္ခုက ဇြန္ ၂၆ ရက္ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္တစ္ႀကိမ္ႏွင့္ ဒီဇင္ဘာ ၂၆ ရက္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ ဆူမားၾတား ဆူနာမီတို႔သည္ ျမန္မာ့ကမ္း႐ုိးတန္းကုိ သက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အနီးဆုံး ၂၀၀၄ တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဆူနာမီေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူ ၆၁ ဦး ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ရခုိင္ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသဘက္တြင္ ေျမငလ်င္ လႈပ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ဆူနာမီျဖစ္ေပၚခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀ ေက်ာ္ေနၿပီျဖစ္ၿပီး ထပ္မံျဖစ္ေပၚရန္ အလားအလာမ်ားသည့္အတြက္ သတိျပဳသင့္ေၾကာင္း ျပည္တြင္းႏွင့္ ျပည္ပပညာရွင္မ်ားက ဆိုထားသည္။

“ဆူနာမီနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ရခုိင္က Target ေပါ့။ ၁၇၆၂ ေနာက္ပုိင္း မလႈပ္တာ ႏွစ္က ၂၀၀ ေက်ာ္ ေနၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒီေဒသမွာ ငလ်င္တစ္ေက်ာ့ ျပန္လာႏုိင္တယ္ဆုိတာကို ျမန္မာျပည္က သာမက ကမၻာ႔ေျမငလ်င္ပညာရွင္ေတြ သူတို႔ကလည္း ဒီေဒသမွာ မၾကာခင္ အနာဂတ္ကာလမွာ မနက္ျဖန္၊ သန္ဘက္ခါလား သူတို႔လည္း ရက္အတိအက်မသိဘူး။ သူတို႔ေျပာထားတာ မၾကာခင္ အနာဂတ္ကာလမွာ ငလ်င္ႀကီးလႈပ္ႏုိင္တယ္လို႔ Focus ေပးထားတယ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳးမွာမွ ၁၇၆၂ က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အေထာက္အထားကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ဆူနာမီျဖစ္ခဲ့တယ္ဆုိတာမ်ိဳး ေတြ႕ရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္မို႔ ဒီေနရာမွာ ထပ္ၿပီးေတာ့ ငလ်င္မ်ား လႈပ္ခဲ့လို႔ရွိရင္ ဆူနာမီ ျဖစ္ႏုိင္တယ္ဆိုတာမ်ဳိးရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ရခုိင္ေဒသဆိုတာ ဆူနာမီဆုိရင္ ယခင္က ျဖစ္ထားတဲ့ ၁၇၆၂ ခုႏွစ္က Local Source ျဖစ္တယ္။ ေဒသတြင္း ဆူနာမီဆုိရင္ အခ်ိန္မရဘူး။ မိနစ္ပုိင္းေလာက္ပဲ ရတယ္။ ျပန္ၿပီး တြက္ခ်က္တဲ့အခါမွာဆုိရင္ ၀ ဒသမ ၅ မိနစ္ေလာက္မွာကိုပဲ လိႈင္းက ေရာက္ႏုိင္တယ္ဆုိတာမ်ဳိး ေတြ႕ရတယ္” ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံငလ်င္ေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာယဥ္မ်ဳိးမင္းေထြးက ေျပာၾကားသည္။

ယခင္က ေနာက္ဆံုးျဖစ္ပြားခဲ့သည့္မွာ ၁၇၆၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၂ ရက္က ျဖစ္ၿပီး ငလ်င္ႀကီးတစ္ခုသည္ ႏွစ္ ၁၀၀ ေက်ာ္လွ်င္ တစ္ေက်ာ့ျပန္လာႏုိင္ေၾကာင္း၊ ယခုလက္ရွိတြင္ ႏွစ္ ၂၅၀ ေက်ာ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ထို႔ေၾကာင့္ တအားနီးကပ္ေနေၾကာင္း ေဒါက္တာယဥ္မ်ဳိးမင္းေထြး၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

ငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈသည္ တျခားသဘာ၀ေဘးကဲ့သို႔ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ မည္မွ်ျပင္းအားျဖင့္ လႈပ္ခတ္မည္ဟု ႀကိဳတင္မခန္႔မွန္းႏိုင္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ျဖစ္ေပၚရန္ အလားအလာမ်ား လာသည့္အတြက္ေၾကာင့္ သတိျပဳသင့္ေၾကာင္း ၎က ဆုိသည္။

ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသရွိ ၿမိဳ႕ ၃၀ ကို ေရြးခ်ယ္ကာ ဆူနာမီႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေဟာေျပာေဆြးေႏြးမႈမ်ားကုိ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီးတြင္ င႐ုတ္ေကာင္းၿမိဳ႕သည္ ဆူနာမီေရလိႈင္း ျမန္ျမန္ေရာက္ႏုိင္ၿပီး လိႈင္းပုိျမင့္ႏုိင္သည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း သိရသည္။

“ရခုိင္ကမ္း႐ိုးတန္းနဲ႔ ဧရာ၀တီျမစ္၀ကြၽန္းေပၚဧရိယာ၊ တနသၤာရီကမ္း႐ိုးတန္း ပင္လယ္ဘက္နဲ႔ ထိစပ္ေနတဲ့ ေနရာေဒသက ၿမိဳ႕ႀကီးေတြကေတာ့ ဆူနာမီနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြ လုပ္ရမယ္ဆုိတဲ့ဟာက တကယ့္လိုအပ္တဲ့ဟာတစ္ခုေပါ့။ ၂၀၀၄ မွာလည္းပဲ ဆူမားၾတား ငလ်င္ေၾကာင့္ ဧရာ၀တီျမစ္၀ကြၽန္းေပၚမွာ ေတာ္ေတာ္သက္ေရာက္မႈ ျဖစ္ထားတယ္။ တနသၤာရီလည္း သက္ေရာက္ထားတယ္။ ေနာက္တခါ ရခုိင္ကမ္း႐ိုးတန္းဘက္က ၁၇၆၂ က လႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ ငလ်င္က ၇ ဒသမ ၅ အထက္ လႈပ္ခတ္ခဲ့တယ္လို႔ ယူဆတာေပါ့။ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္ေတြအရ ဆူနာမီျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ ယူဆတာေပါ့။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ဆုိေတာ့ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပန္ၿပီးေတာ့ ဒီအပုိင္းက လႈပ္မယ္ဆုိရင္လည္း အခြင့္အလမ္း ရွိတာေပါ့” ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံေျမငလ်င္ေကာ္မတီ ဒုတိယဥကၠ႒ ေဒါက္တာမ်ိဳးသန္႔က ေျပာၾကားသည္။

“ကုန္းတြင္းပုိင္းငလ်င္ေတြမွာ ဆူနာမီမျဖစ္ဖူး။ ပင္လယ္ကမ္း႐ုိးတန္းတစ္ေလွ်ာက္ ေနထုိင္တဲ့သူေတြၾကေတာ့ ပင္လယ္တြင္းမွာ ငလ်င္ႀကီးလႈပ္ၿပီးတဲ့အခါမွာ ပင္လယ္ေရေအာက္မွာလႈပ္တဲ့ ငလ်င္ကလည္း အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၇ ဒသမ ၅ နဲ႔အထက္၊ ေျမေအာက္ဗဟိုခ်က္ အနက္ကလည္း တိမ္ရမယ္။ လႈပ္တဲ့ပင္လယ္သမုဒၵရာ ေရေအာက္ၾကမ္းျပင္ကလည္း က်ယ္ျပန္႕ရမယ္။ ေနာက္ ေျမေအာက္ေရြ႕လ်ားမႈကလည္း အထက္ေအာက္ျဖစ္ရမယ္။ ကုန္းတြင္းပုိင္းမွာလႈပ္တဲ့ ငလ်င္ေတြကလည္း စုိးရိမ္စရာမရွိဘူး။ ဆူနာမီကေတာ့ ကမ္း႐ုိးတန္းမွာ ေနထုိင္တဲ့သူေတြ သတိျပဳသင့္တယ္။ ကုန္းတြင္းပုိင္းမွာ ေနထုိင္တဲ့သူေတြကေတာ့ ဆူနာမီနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စုိးရိမ္စရာမလုိပါဘူး။

ေလ့လာမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည့္ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕

စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕ေၾကာ အင္း၀အပုိင္းတြင္ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္းရာခ်ီ ၾကာျမင့္ေနၿပီျဖစ္သည့္အတြက္ ထပ္မံလႈပ္ခတ္ရန္ အခြင့္အလမ္းမ်ားသည့္အတြက္ ယင္းေနရာတြင္ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပပညာရွင္မ်ား ပူးေပါင္းကာ ေလ့လာမႈမ်ား ျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ငလ်င္ေကာ္မတီမွ သိရသည္။

“စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕ကေတာ့ Detail Mapping ေပါ့။ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ေတြ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ေပါင္းၿပီးေတာ့ အထူးသျဖင့္ ငလ်င္ႀကီး ႀကီးမားမားလႈပ္ႏုိင္တဲ့ အပုိင္းေတြေပါ့။ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕ေပၚမွာရွိတဲ့ ပဲခူးအပုိင္းကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးၿပီးၿပီဆုိေတာ့ လုပ္ထားၿပီးသေလာက္ ရွိေနၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေနာက္တေနရာ စိုးရိမ္တာက မႏၲေလး၊ အမရပူရ။ အင္း၀ငလ်င္ဆုိတာ ၁၈၃၉ ခုႏွစ္က လႈပ္ခဲ့တာ။ လႈပ္မယ္ဆုိရင္ ဒီေကာင္က ေတာ္ေတာ္ေလးကို အခြင့္အလမ္း မ်ားတယ္။ အဲဒီအပုိင္းကို သိပ္မသိၾကေသးဘူး။ အဲဒီအပုိင္းကို ၂၀၁၉ မွာ အဲဒီေနရာကို Focus လုပ္ၿပီးေတာ့ ေလ့လာဖို႔ သေဘာတူၾကတယ္” ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ ငလ်င္ေကာ္မတီဒုဥကၠ႒ ေဒါက္တာမ်ဳိးသန္႔က ေျပာၾကားသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ ေလ့လာမႈမ်ားတြင္ GPS ျဖင့္ ေလ့လာျခင္း၊ Air bomb lighter၊ Resolution ေကာင္းမြန္သည့္ ေကာင္းကင္ဓာတ္ပံုရဖို႔ရန္ ႐ိုက္ကူးျခင္း၊ Seismic Survey တို႔ ျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“အင္း၀က ေနာက္ဆံုးလႈပ္ခဲ့တာ ၁၈၃၉၊ သူ႔ကိုေရြးခ်ယ္လုိက္တာက အၾကမ္းဖ်င္း သူ႔ကိုသုေတသန လုပ္ၾကည့္လုိက္တာက အင္အား ၈ ေလာက္အထိ ရွိခဲ့လိမ့္မယ္လို႔ ယူဆတာေပါ့။ လႈပ္ခဲ့တာကလည္း ၾကာေနၿပီ။ ႏွစ္ေပါင္း ရာေတာင္ခ်ီသြားၿပီ။ အခုအခ်ိန္လႈပ္မယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ၇ ဒသမ ၆ ျပင္းအား တစ္ခုခုေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ အဲ့ဒီအပုိင္းကို ပုိၿပီးေတာ့ Focus လုပ္လုိက္တာပါ။ ဒီဘက္က ပဲခူးတို႔ဘာတို႔က ေတာ္ေတာ္ေလး အတန္အသင့္ေလ့လာ ၿပီးသေလာက္ ျဖစ္သြားတာေပါ့” ဟု ေဒါက္တာမ်ိဳးသန္႔က ေျပာၾကားသည္။

ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္းရွိ ေက်ာင္း ၁၀၀ ကုိ ငလ်င္ပညာေပးမ်ား ျပဳလုပ္

ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္းရွိ ငလ်င္ေဘး ျဖစ္ႏုိင္ေျခအမ်ားဆုံးရွိေသာ ေက်ာင္း ၁၀၀ ကုိ ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အသိပညာေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဧၿပီ ၄ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ Esperado Hotel ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ငလ်င္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ နားလည္သေဘာေပါက္မႈရွိေစရန္ အသိပညာမွ်ေ၀ျခင္း အလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲမွ သိရသည္။

ယင္းအသိပညာေပးမႈအား ဥေရာပသမဂၢမွ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ၿပီး လူမႈ၀န္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ငလ်င္ေဘးလႈပ္ခတ္မႈ ျဖစ္ႏုိင္ေျခမ်ားေသာ ေဒသမ်ားျဖစ္သည့္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး၊ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး၊ ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးတုိ႔တြင္ ငလ်င္အတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ျခင္းႏွင့္ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ မူလအေျခအေနသုိ႔ ျပန္လည္ေရွာက္ရွိေစျခင္း၊ ယင္းအစီအစဥ္အား ကုလသမဂၢ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိ႔ျပင္ စီမံကိန္း၏ လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားအနက္မွ တစ္ခုျဖစ္သည့္ သတင္း၊ အသိပညာေပးျခင္းႏွင့္ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ျခင္း လုပ္ငန္းတြင္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ရန္၊ ငလ်င္လႈပ္ေနစဥ္ႏွင့္လႈပ္ၿပီးေနာက္ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္မ်ားကုိ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အတြင္းမွ ငလ်င္ေဘးျဖစ္ႏုိင္ေျခ အမ်ားဆုံးေဒသရွိ ေက်ာင္း ၁၀၀ ကုိ အသိပညာေပးျခင္းတို႔ကုိ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ပထ၀ီအေနအထားအရ ကမၻာ့ငလ်င္ေၾကာႀကီးမ်ားအနက္မွ တစ္ခုျဖစ္ေသာ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕၊ ေက်ာက္ၾကမ္းျပတ္ေရြ႕၊ ကုလားတန္ျပတ္ေရြ႕ႏွင့္ ကေဘာ္ျပတ္ေရြ႕ စသည့္ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာ ေလးခုေပၚတြင္ တည္ရွိေနေၾကာင္း၊ မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးမွတ္တမ္းမ်ားအရ ႏုိင္ငံတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ ငလ်င္ႀကီးမ်ားသည္ ၎ျပတ္ေရြ႕ႀကီးတစ္ေလွ်ာက္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ လူေပါင္း ၈၀ နီးပါး ေသေက်ပ်က္စီးခဲ့ေသာ အင္အား ၆ ဒသမ ၈ အဆင့္ရွိ ငလ်င္တစ္ခုသည္ ရွမ္းျပည္နယ္ အေရွ႕ပုိင္းတြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕၏ ေျမာက္ဘက္ ၁၀၀ ကီလုိမီတာအကြာ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕ေပၚတြင္ ျပင္းအား ၆ ဒသမ ၈ အဆင့္ရွိ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ခဲ့ၿပီး လူ ၂၆ ဦး ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပြဲႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထုိ႕ျပင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး ေမာ္လုိက္ၿမိဳ႕အနီး ျပင္းအား ၆ ဒသမ ၉ အဆင့္ရွိ ငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ယင္းကဲ့သုိ႔ လႈပ္ခတ္ခဲ့ၿပီး ေလးလအၾကာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၂၀ ရက္တြင္ ျပင္းအား ၆ ဒသမ ၈ အဆင့္ရွိေသာ ေနာက္ထက္ ငလ်င္တစ္ခုသည္ မေကြးတုိင္းေဒသႀကီး၊ ေခ်ာက္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ထုိငလ်င္ေၾကာင့္ ပုဂံရွိ ဘုရားမ်ား ေစတီပုထုိးမ်ားစြာ ပ်က္စီးခဲ့ရေၾကာင္း၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ပုိင္းတြင္လည္း ထိခိုက္ဆုံး႐ႈံးမႈနည္းေသာ ငလ်င္မ်ားစြာ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕တစ္ေလွ်ာက္တြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ငလ်င္အႏၲရာယ္သည္ အခ်ိန္မေရြး က်ေရာက္ႏုိင္သည့္ သဘာ၀ေဘးတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္း တြက္ခ်က္လို႔မရေပ။ ငလ်င္ေၾကာင့္ လူမေသဘဲ လူမ်ားေဆာက္လုပ္ထားေသာ အေဆာက္အအံုမ်ားေၾကာင့္သာ လူတို႔ ထိခိုက္ပ်က္စီးရသည္ျဖစ္ရာ အေဆာက္အအံုမ်ားအား စစ္ေဆးျပင္ဆင္ျခင္း၊ မိသားစုတို႔ ေနထိုင္ရာ ေနရာမ်ားတြင္ ျပဳတ္က်ႏိုင္ေသာ ပရိေဘာဂမ်ားအား စစ္ေဆးျပင္ဆင္ျခင္း၊ အေရးၾကံဳလွ်င္ ထိခိုက္မႈ အနည္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ မည္သို႔ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ၾကမည္ကို စဥ္းစားထားျခင္း၊ အစိုးရဌာနမ်ားကလည္း မိမိတို႔၏ ကာကြယ္ကူညီေရးအဖြဲ႕မ်ား ယႏၲရားမ်ားကို စဥ္းစားသိရွိ သတိရွိျခင္းတို႔ကုိ ေဆာင္ရြက္ကာ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈျဖင့္ သတိအျမဲထားသင့္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပည္တြင္းကုိဗဟိုျပဳ၍ တစ္ရက္အတြင္း ငလ်င္ႏွစ္ႀကိမ္လႈပ္ခတ္

တစ္ရက္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံျပည္တြင္းကုိဗဟိုျပဳ၍ ငလ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း မုိးေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

အဆုိပါငလ်င္သည္ ဧၿပီ ၂၀ ရက္ ျမန္မာ စံေတာ္ခ်ိန္ ၁၀ နာရီ ၄၅ မိနစ္ ၂၂ စကၠန္႔တြင္ ကမၻာေအးေျမငလ်င္စခန္းမွ ေျမာက္-အေနာက္ေျမာက္ဘက္ မိုင္ ၁၀၀ ခန္႔ကြာေ၀းေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပည္တြင္း (ျဖဴးၿမိဳ႕၏ အ ေနာက္ေတာင္ဘက္ ၂၉ မိုင္ခန္႔အကြာ) ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၁၈ ဒသမ ၃၀ ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၉၆ ဒသမ ၀၃ ဒီဂရီ၊ အနက္ ၂၃ ကီလိုမီတာကို ဗဟိုျပဳ၍ အင္အား ရစ္ခ်္ တာစေကး ၄ ဒသမ ၈ အဆင့္ရိွ အင္အား အနည္းငယ္ရွိေသာ ေျမငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိ႔ျပင္ ဧၿပီ ၂၀ ရက္ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ၂ နာရီ ၅၈ မိနစ္တြင္ ကသာေျမငလ်င္စခန္း မွ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ၉၄ မုိင္ခန္႔ ကြာေ၀း ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပည္တြင္း (ထမံသီ၏အေရွ႕ ေတာင္ဘက္ ၁၀ မုိင္ခန္႔အကြာ) ေျမာက္ လတီၱတြဒ္ ၂၅ ဒသမ ၂၇ ဒီဂရီ၊ အေရွ႕ေလာင္ ဂ်ီတြဒ္ ၉၅ ဒသမ ၄၄ ဒီဂရီ၊ အနက္ ၁၆၄ ကီ လုိမီတာကုိ ဗဟိုျပဳၿပီး အင္အားရစ္ခ်္တာ စေကး ၄ ဒသမ ၅ အဆင့္ရွိ ငလ်င္လႈပ္ခတ္ ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၈ ဇန္န၀ါရီ ၁၂ ရက္တြင္ ျဖဴးၿမိဳ႕  အေနာက္-ေတာင္ဘက္ ၁၇ မုိင္ခန္႔အကြာကုိ ဗဟိုျပဳ၍ အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၆ ဒသမ ၀ အဆင့္ရွိ ငလ်င္လႈပ္ခတ္သည့္ ငလ်င္မွ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ အႀကိမ္ ၆၀ ေက်ာ္ခန္႔  လႈပ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ေျမငလ်င္လႈပ္ခတ္မႈသည္ ေက်ာက္သားထုခ်ပ္ႏွစ္ခု တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု တြန္းတုိက္မိရာမွ တစ္ခုမွ အျခားတစ္ခုေအာက္သုိ႔ ငုပ္လွ်ဳိး၀င္ေရာက္ၿပီး အေပၚတစ္ခုသည္ တြန္း တုိက္ခံရသည့္အတြက္ တြန္႔ေခါက္လာကာ အဆုိပါတြန္းတုိက္သည့္ေနရာတြင္ အားမ်ား တျဖည္းျဖည္း စုစည္းလာၿပီး စုစည္းမိေသာ အားမ်ား ႐ုတ္တရက္႐ုန္းကန္ျပန္႔ထြက္ကာ  ေျမငလ်င္လႈပ္ခတ္ျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအဖ်ားပုိင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ ပူတာအုိအနီးမွ စတင္ခဲ့ၿပီး မုတၱမပင္လယ္ေကြ႕အထိ ေျမာက္မွ ေတာင္အထိ ရွိေနသည့္ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕သည္ အဆုိးရြားဆုံးငလ်င္ ေၾကာႀကီးတစ္ခုျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး၊ ကေလး၀အနီး ေတာင္- ေျမာက္တန္းလ်က္တည္ရွိေနသည့္ ကေဘာ္ ျပတ္ေရြ႕၊ ျပင္ဦးလြင္အနီးမွစတင္ၿပီး ေတာင္ ႀကီးၿမိဳ႕အနီး ေတာင္ေျမာက္တန္းလ်က္တည္ ရွိသည့္ ေက်ာက္ၾကမ္းျပတ္ေရြ႕၊ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္း အေရွ႕-အေနာက္တန္းလ်က္ တည္ရွိေနသည့္ မုိးမိတ္ျပတ္ေရြ႕မ်ားသည္ ငလ်င္ေၾကာႀကီးမ်ားျဖစ္သည္။ ငလ်င္ျပတ္ ေရြ႕အေသး ၄၀ ခန္႔ရွိေသာေၾကာင့္ ငလ်င္ ဒဏ္အား အခ်ိန္မေရြးခံစားႏုိင္သည္။ ကမၻာ ေပၚ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ အႀကီးမားဆံုးႏုိင္ငံမ်ားစာရင္းတြင္  ပါ၀င္ေန ၿပီး ပမာဏႀကီးမားသည့္ အဓိကေျမငလ်င္ ေၾကာႀကီး ငါးခုရိွသည္။ ထို႔ျပင္ မၾကာခဏ လႈပ္ရွားေနသည့္ ျပတ္ေရြ႕ေၾကာမ်ားစြာရိွ ေနေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံေျမငလ်င္ ေကာ္မတီမွ သိရသည္။

 

 

ရန္ကုန္တုိင္းရွိ ငလ်င္ေဘး ျဖစ္ႏုိင္ေျခ အမ်ားဆုံးရွိေသာ စာသင္ေက်ာင္း ၁၀၀ တြင္ အသိပညာေပးမည္

ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္းရွိ ငလ်င္ေဘး ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အမ်ားဆုံးရွိေသာ စာသင္ေက်ာင္း ၁၀၀ တြင္ ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အသိပညာေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဧၿပီ ၄ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ Esperado ဟိုတယ္၌ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ငလ်င္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ နားလည္ သေဘာေပါက္မႈ ရွိေစရန္ အသိပညာမွ်ေ၀ျခင္း အလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲမွ သိရသည္။

ယင္း အသိပညာေပးမႈအား ဥေရာပသမဂၢမွ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ၿပီး လူမႈ၀န္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီးဌာနမွ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ငလ်င္ေဘးလႈပ္ခတ္မႈ ျဖစ္ႏုိင္ေျခမ်ားေသာ ေဒသမ်ားျဖစ္သည့္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသႀကီး၊ မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး၊ ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး တုိ႔တြင္ ငလ်င္အတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ျခင္း ႏွင့္ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ မူလအေျခအေနသုိ႔ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိေစျခင္း၊ ယင္း အစီအစဥ္အား ကုလသမဂၢ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအစီအစဥ္ႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိ႔ျပင္ စီမံကိန္း၏ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားအနက္မွ တစ္ခုျဖစ္သည့္ သတင္း၊ အသိပညာေပးျခင္းႏွင့္ ဆက္သြယ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း လုပ္ငန္းတြင္ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ရန္၊ ငလ်င္လႈပ္ေနစဥ္ႏွင့္ လႈပ္ၿပီးေနာက္ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္မ်ားကုိ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းမွ ငလ်င္ေဘး ျဖစ္ႏုိင္ေျခ အမ်ားဆုံးရွိသည့္ ေက်ာင္း ၁၀၀ ကုိ အသိပညာေပးျခင္းတုိ႔ကုိ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အဆိုပါ အခမ္းအနားမွ သိရသည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ဧရာ၀တီယဥ္ေက်းမႈ ၿမိဳ႕ျပဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အနာဂတ္အလားအလာမ်ားနွင့္ သမိုင္းထဲက ငလ်င္ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ငလ်င္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပ

ငလ်င္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈမ်ား ေဆြးေႏြးေနစဥ္

မႏၱေလးၿမိဳ႕တြင္ ဧရာ၀တီယဥ္ေက်းမႈ ၿမိဳ႕ျပဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အနာဂတ္အလားအလာမ်ားနွင့္ သမိုင္းထဲက ငလ်င္ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ငလ်င္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ေဆြးေႏြးပြဲအား မတ္ ၃ ရက္မြန္းလြဲပိုင္းက လမ္း ၈၀ ႏွင့္ ၃၅ လမ္းေထာင့္ရွိ ယခင္မႏၲေလးတကၠသိုလ္၊ ရတနာ ဘုမၼိနယ္ေျမရွိ ေအာင္ပင္လယ္ခန္းမတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ေဆြးေႏြးပြဲအား သဘာ၀စိမ္း သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕မွ ဦးေဆာင္က်င္းပျခင္းျဖစ္ကာ အတိတ္ကာလတြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားအပါအ၀င္ ေလ့လာသိရွိထားသည္မ်ားႏွင့္ ငလ်င္ႏွင့္ပတ္သက္ကာ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ႏုိင္ရန္အတြက္ ရည္ရြယ္က်င္းပျခင္းျဖစ္ကာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမငလ်င္အသင္းမွ ေဒါက္တာမ်ဳိးသန္႔၊ မႏၱေလးတကၠသိုလ္ ပထ၀ီဌာန ကထိက ေဒါက္တာ တင္မိုးလြင္၊ မႏၲေလးအေ၀းသင္တကၠသိုလ္မွ ေဒါက္တာ၀င္းေဆြႏွင့္ ဆရာႀကီး ဦးကိုေလး (အင္း၀ဂုဏ္ရည္) တို႔မွ ၾကံဳေတြ႕ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ငလ်င္မ်ားအေၾကာင္းအား ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

“သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ေတြ က်ေရာက္လာရင္ ရင္ဆိုင္ႏုိင္ဖို႔က နည္းလမ္းႏွစ္သြယ္ ရွိပါတယ္။ ဘယ္လိုလိုက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေအာင္ေနမလဲနဲ႔ ဘယ္လိုႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈ ျပဳမလဲဆိုတာပါ။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈျပဳျပင္ရင္း လိုက္ေလ်ာညီေထြေအာင္ ေနထိုင္ျခင္းနဲ႔ အနာဂတ္ဘ၀ေတြကို ဆက္လက္ရွင္သန္ႏုိင္ေအာင္ သယ္ေဆာင္ၾကရမွာျဖစ္တယ္။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈရွိႏုိင္ေအာင္ဆိုတာ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ တစ္ေယာက္တည္းသိေန႐ံုနဲ႔ မၿပီးပါဘူး။ ဒီလိုလိုအပ္ခ်က္ေတြ ျဖည့္ဆည္းႏုိင္ေအာင္ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းအပိုင္းေတြ၊ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းေတြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမွာပါ။ ငလ်င္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ ဖုန္းမက္ေဆ့ခ်္ေတြမွာလည္း အသိေပးေနတာေတြ ရွိတယ္။ မီဒီယာေတြကလည္း ႏိႈးေဆာ္ေရးသားေနတာေတြရွိတယ္။ ဒီလိုအေနအထားေတြမွာ လူထုအေနနဲ႔ ဘာေတြသိထားသလဲ ဘာေတြလုပ္ဖို႔လိုသလဲဆိုတာေတြ သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ေပါင္းစပ္ၿပီး လုပ္ငန္းလမ္းစဥ္ေတြ ခ်မွတ္ႏုိင္ဖို႔ရည္ရြယ္ၿပီး ဒီပြဲကို စီစဥ္က်င္းပရျခင္းျဖစ္တယ္” ဟု သဘာ၀စိမ္းသဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အဖြဲ႕မွ ဦးေမာင္ေမာင္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

“မႏၲေလးၿမိဳ႕ကလည္း ငလ်င္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အႏၲရာယ္ကရွိေနေတာ့ ေဆြးေႏြးျဖစ္တာပါ။ ေဆြးေႏြးတာကေတာ့ ငလ်င္နဲ႔ ငလ်င္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ဆိုးက်ဳိးမ်ားေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေဆြးေႏြးမွာပါ။ အဓိကကေတာ့ မႏၲေလးၿမိဳ႕အနီး၀န္းက်င္ အမရပူရ၊ အင္း၀၊ စစ္ကိုင္းမွာ အတိတ္ကာလက လႈပ္ခတ္ခဲ့ဖူးတဲ့ ငလ်င္ေတြအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးၿပီး အတိတ္က လႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ ငလ်င္အေတြ႕အၾကံဳေတြနဲ႔ အနာဂတ္မွာ ျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ ငလ်င္အလားအလာေတြနဲ႔ တကယ္လို႔ ျဖစ္ခဲ့ရင္ ၾကံဳေတြ႕ရမယ့္ ဆိုးက်ိဳးအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ဘယ္လိုေလွ်ာ့ခ်မလဲဆိုတာကို အဓိကထား ေဆြးေႏြးတာပါ” ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ ငလ်င္ေကာ္မတီ ဒုဥကၠ႒ ေဒါက္တာမ်ဳိးသန္႔က ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူမ်ားသိရွိႏုိင္ရန္အတြက္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ငလ်င္ေကာ္မတီႏွင့္ပူးေပါင္းကာ အသိပညာေပး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိၿပီး ငလ်င္လႈပ္ခတ္သည့္အခါ ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ရန္နည္းလမ္းမ်ား၊ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ရန္ နည္းလမ္းမ်ားကိုလည္း စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၊ တကၠသိုလ္မ်ားတြင္ သ႐ုပ္ျပေလ့က်င့္ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ မႏၲေလးမွာ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ႏွင့္ နီးကပ္စြာတည္ရွိသည့္အတြက္ အတိတ္ကာလလႈပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္ဒဏ္မ်ားအား ေလ့လာသံုးသပ္မႈမ်ားအရ ငလ်င္အႏၲရာယ္ရွိေသာ ၿမိဳ႕တစ္ခုျဖစ္သည့္အတြက္ အေဆာက္အအံုမ်ား ေဆာက္လုပ္ရာတြင္ အနာဂတ္ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားကို ႀကိဳတင္ထည့္တြက္စဥ္းစားကာ လုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားသည္။