မိုးတြင္​းကာလ​ ေရႀကီးမႈ​ေၾကာင္​့ မတၱရာ​ေဒသတြင္​ ကြမ္​းျခံမ်ားပ်က္​စီးၿပီး ကြမ္​းအထြက္​ႏႈန္​း ထက္​၀က္​ခန္​႔​ေလ်ာ့က်

မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး မတၱရာေဒသရွိ ကြမ္းျခံတစ္ခုအား ေတြ႕ရစဥ္

​ၿပီးခဲ့သည္​့ ​မိုးတြင္​းကာလတြင္​ ဆည္​ေတာ္​ႀကီး​ ေရလွ်ံမႈ​ေၾကာင္​့ မတၱရာ​ေဒသရွိ ကြမ္​းျခံမ်ား​ ေရ၀င္​နစ္​ျမဳပ္​မႈျဖစ္​​ေပၚခဲ့ကာ ပ်က္​စီးမႈမ်ား​ေၾကာင္​့ ကြမ္​းအထြက္​ႏႈန္​း​မွာ ထက္​၀က္​ခန္​႔​ ေလ်ာ့က်သြား​ေၾကာင္​း​ ေဒသခံမ်ားထံမွ သိရသည္​။

မတၱရာၿမိဳ႕နယ္​အတြင္​းရွိ ဆည္​​ေတာ္​ႀကီး​ ေရ​ေလွာင္​တမံ​ေခ်ာင္​းမႀကီး​ ေဘး၀ဲယာ ​ေက်းရြာမ်ားတြင္​ အဓိကစီးပြား​​ေရးအျဖစ္​ ကြမ္​းျခံစိုက္​ပ်ဳိးေရာင္​းခ်င္​း ​ေဆာင္​ရြက္​ၾကရာတြင္​ ၿပီးခဲ့သည္​့ မိုးတြင္​းကာလ ​ေခ်ာင္းေရလွ်ံ​ ေရတိုက္​စားကာ ကြမ္​းျခံမ်ား ​ေမ်ာပါပ်က္​စီးျခင္​း၊ ကြမ္​းျခံမ်ားအတြင္​း​ ေရ၀င္​ကာပ်က္​စီးျခင္​း ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ကြမ္​းစိုက္​ဧက အမ်ားအျပား ပ်က္​စီးျခင္​းမ်ား ျဖစ္​​ေပၚခဲ့ကာ လက္​ရွိတြင္​ ကြမ္​း​ေစ်းႏႈန္​း​ေကာင္းေသာ္လည္​း ပ်က္စီးမႈမ်ား​ေၾကာင္​့ ​ေတာင္​သူမ်ား ဆံုး႐ႈံးမႈမ်ားရွိ​ေၾကာင္​း သိရသည္​။

“ဒီႏွစ္​က ကြမ္​း​ေစ်းက တစ္​ပိႆာကို တစ္​​ေသာင္​း​ေအာက္​ကို မ​ေရာက္​ဘူး။ ​ေစ်း​ေကာင္​းတယ္​။ ဒါ​ေပမဲ့ အထြက္​က်​ေတာ့ ​​ေရမ၀င္​တဲ့ ျခံ​ေတြ​ေလာက္​ပဲ ရွိတဲ့အတြက္​​ ေတာ္​​ေတာ္​​ေလး က်သြားတယ္​။ ထြက္​ႏႈန္​းက အရင္​ ဒီခ်ိန္​ပိႆာခ်ိန္​ရာခ်ီရတဲ့သူက အခုမွ ပိႆာခ်ိန္​ ၂၀၊ ၂၅ ​ေလာက္​ပဲ ထြက္​တယ္​။ အခ်ဳိ႕အခင္​း​ေတြဆ္ို ​ေရ၀င္​ၿပီး ကြမ္​းပင္​​ေတြပါ​ေသကုန္​လို႔ ျပန္​မစိုက္​ႏိုင္​​ေသးတာ​ေတြရွိတယ္​။ ဒီႏွစ္​က ​ေရႀကီးၿပီး ကြမ္​းျခံ​ေတြပါ ပ်က္ကုန္လို႔ ကြမ္​းပင္​ကို မျမင္​ရသ​ေလာက္​ ျဖစ္​သြားၿပီ။ လက္​ရွိ​ေစ်း​ေကာင္​း​ေပမယ္​့လည္​း ကြမ္​းပင္​ျပန္​မစိုက္​ႏိုင္လို႔ အ႐ႈံးေပၚတဲ့သူ​ေတြမ်ားတယ္” ဟု မတၱရာၿမိဳ႕နယ္​ ဇီးျဖဴကုန္​း​ေက်းရြာ အုပ္​စုမွ ကြမ္​းစိုက္​​ေတာင္​သူ ဦးေက်ာ္​လင္​းက​ ေျပာၾကားသည္​။

လက္​ရွိတြင္​ မတၱရာ ကြမ္​း​ေစ်းကြက္​မွာ တစ္​ပိႆာလွ်င္​ က်ပ္​ ၁၄၀၀၀ ​ေစ်း​ေပါက္ၿပီး ယခင္​လပိုင္​းမ်ားအတြင္​း တစ္​ပိႆာလွ်င္​ က်ပ္​ ၁၅၀၀၀ ​အထက္​ထိ​ ေစ်းျမင္​့တက္​ခဲ့ကာ ယခုႏွစ္​မွာ စံခ်ိန္​တင္​ ကြမ္​း​ေစ်းျမင္​့တက္​ျခင္း ျဖစ္​​ေၾကာင္​း သိရသည္​။

မတၱရာၿမိဳ႕နယ္​ရွိ ကြမ္​းစိုက္​​ေတာင္​သူမ်ား အ​ေနျဖင္​့ ရြက္​ပါး​ေခၚ ကြမ္​းႏု၀ါ အမ်ဳိးအစားကြမ္​းအား စိုက္​ပ်ဳိးေရာင္းခ်ျခင္​းျဖစ္​ၿပီး ကြမ္​းျခံတစ္​ျခံလွ်င္​ အပင္​ ၃၅၀ အနည္းဆံုး စိုက္​ပ်ဳိးၿပီး တစ္​ပတ္​၊ ၁၀ ရက္​ တစ္​ႀကိမ္​ခူးယူ​ေရာင္​းခ်ရ​ေၾကာင္​း၊ ကြမ္​း​ေစ်းႏႈန္​းမွာ မိုးတြင္း၌ အနိမ္​့ဆံုး​ေစ်း ျဖစ္​​ေပၚ​ေလ့ရွိၿပီး ​ေဆာင္​းတြင္​းတြင္​ ျမင့္တက္ေလ့ရွိကာ အနိမ့္ဆံုး​ေစ်းအျဖစ္​ ၿပီးခဲ့သည္​့ ႏွစ္ႏွစ္​ခန္​႔က တစ္​ပိႆာလွ်င္​ က်ပ္​ ၃၀၀ ​ေစ်းအထိ က်ဆင္းဖူး​ေၾကာင္း သိရသည္​။

 

ျမန္မာႏုိင္ငံမွ တင္ပို႔သည့္ ကြမ္းသီးျခမ္းအား စားေသာက္ကုန္မ်ား တင္သြင္းျခင္းဆုိင္ရာ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္း မရွိဟုဆိုကာ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံက တင္သြင္းခြင့္တားျမစ္

ျမန္မာႏုိင္ငံမွတင္ပို႔သည့္ ကြမ္းသီးျခမ္းအား ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ၏ စားေသာက္ကုန္မ်ား တင္သြင္းျခင္းဆုိင္ရာ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္း မရွိဟုဆိုကာ ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံက တင္သြင္းခြင့္ တားျမစ္လိုက္ေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီး ဌာနမွ သိရသည္။

ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ ေရအရင္းအျမစ္၀န္ႀကီးဌာန အစားအေသာက္ ႏွင့္ သြင္းကုန္ဌာနသည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွ တင္ပို႔သည့္ ကြမ္းသီးျခမ္း ကုန္ပစၥည္း (Supari Half – Betel Nut) အေပၚတားျမစ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုသို႔တားျမစ္ရသည့္ အေၾကာင္းအရင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွတင္သြင္းလာေသာ ၎စားေသာက္ကုန္ အမ်ဳိးအစားသည္ ၾသစေၾတးလ် ႏိုင္ငံသို႔ တင္သြင္းရန္ တားျမစ္ထားသည့္ အပင္ႏွင့္ အပင္ထြက္ပစၥည္း အမ်ဳိးအစားတြင္ ပါ၀င္ေနၿပီး စားေသာက္ကုန္မ်ား တင္သြင္းျခင္းဆိုင္ရာ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္း မရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါ ကြမ္းသီးျခမ္းကုန္စည္သည္ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္က ျပ႒ာန္းခဲ့ေသာ အက္ဥပေဒေအာက္ရိွ Food Standards Code ပါ အပိုင္း 1.4: Contaminants and residues ၏ section 1.4.4 ရွိ အပင္ႏွင့္ အပင္ထြက္ပစၥည္းမ်ားကို တားျမစ္ကန္႔သတ္ထားသည့္  Prohibited and restricted plants and fungi တြင္ အက်ဳံး၀င္ၿပီး ၎ Section ၏ အဓိပၸာယ္အရ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ အပင္ႏွင့္အပင္ထြက္ပစၥည္းမ်ားကို တင္သြင္းခြင့္အား လုံး၀ ခြင့္မျပဳထားေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္ဟု  စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ေရအရင္းအျမစ္၀န္ႀကီးဌာန၏  အေၾကာင္းၾကားခ်က္အရ အနာဂတ္တြင္ ဤကြမ္းသီးျခမ္း ကုန္စည္ႏွင့္အလားတူ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံဖက္သို႔  တင္ပို႔ခဲ့ပါက ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ၏ အစားအေသာက္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ေလ်ာ္ညီေၾကာင္း တင္ျပႏုိင္ျခင္း မရွိခဲ့လွ်င္ ယခုကဲ့သို႔ပင္တားျမစ္မည္ျဖစ္ၿပီး ကြမ္းသီးျခမ္းတင္သြင္းမႈကို တားျမစ္လိုက္သည့္ကိစၥရပ္အား Online ေပၚတြင္ ဇန္န၀ါရီလအတြင္း၌ ထုတ္ျပန္ထားသည္ကို သိရေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

အခ်ိန္အခါမဟုတ္ မိုးရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ကြမ္းအထြက္ႏႈန္း က်ဆင္းၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္အတြင္း မႏၲေလး ကြမ္းေစ်းကြက္ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္

မတၱရာၿမိဳ႕နယ္မွ ကြမ္းျခံတစ္ျခံအား ေတြ႕ရစဥ္

အခ်ိန္အခါမဟုတ္ မိုးရြာသြန္းမႈ၊ ရာသီဥတုဒဏ္မ်ားေၾကာင့္ ကြမ္းအထြက္ႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းကာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္အတြင္းတြင္ မႏၲေလး ကြမ္းေစ်းကြက္ရွိ ကြမ္းရြက္ေစ်းမွာ စံခ်ိန္တင္ ျမင့္တက္ေနေၾကာင္း မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ ကြမ္းကုန္သည္မ်ားထံက သိရသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းကြၽတ္လက မုိးအဆက္မျပတ္ ရြာသြားခဲ့သည့္ဒဏ္ေၾကာင့္  ကြမ္းျခံမ်ား မိုးဒဏ္မခံႏုိင္သည့္အတြက္ ပ်က္စီးဆုံးရႈံးမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့မႈေၾကာင့္ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္ရွိ ကြမ္းျခံမ်ားမွ ကြမ္းရြက္မ်ား အထြက္ႏႈန္း နည္းပါးသျဖင့္ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ကြမ္းရြက္ေစ်း ျမင့္တက္ ေနရျခင္းျဖစ္ၿပီး ယမန္ႏွစ္က ယခုအခ်ိန္အခါတြင္ ကြမ္းရြက္ေစ်းမွာ မိုးသီးေၾကာင့္ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွာ မုိးသီးေတြက်ၿပီး ကြမ္းျခံမ်ား ပ်က္စီးခဲ့ေသာ္လည္း ကြမ္းေစ်း ယခုႏွစ္ေစ်းအထိ မေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ယမန္ႏွစ္က လက္လီေစ်းမွာ ယခုႏွစ္ လက္ကားေစ်းအထိ ေရာက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္အတြင္း ယခုႏွစ္က စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္သည္ဟု ဆုိ၍ရေၾကာင္း ကြမ္းလက္လီလက္ကား ေရာင္း၀ယ္သူ ကိုဖိုးသိုင္းက ေျပာၾကားခဲ့ သည္။

“ေခတ္ကာလအရေျပာရရင္ ကြမ္းေစ်းက အျမင့္ဆုံးေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္ဆို ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ကစၿပီး ကြမ္းအေရာင္းအ၀ယ္ လုပ္လာတာ ဒီေန႔ ေစ်းအထိ မေရာက္ခဲ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့လို႔ မႏွစ္ကဆိုရင္ ေရာက္ေတာ့ ေရာက္ခဲ့တယ္။ က်ပ္ ၁၂၅၀၀ အထိ ေရာင္းခဲ့ဖူးတယ္။ ျပန္ေပးေစ်းေပါ့။ ဒါေပမဲ့ လက္လီေရာင္းတဲ့ေစ်းက မသိရဘူး။ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ေစ်းေရာင္းၾကတာ မတူၾကတာဆိုေတာ့ မႏွစ္က မိုးသီးေတြက်ၿပီး ပ်က္စီးမႈမ်ားတာေတာင္ ဒီေစ်းအထိ မေရာက္ခဲ့ဘူး။ မိုးသီးေတြက်တယ္ ဆိုတာက အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္မွာ မိုးသီးေတြက်လို႔ ကြမ္းျခံေတြ ပ်က္စီးခဲ့ၾကတာေတာင္ ဒီေစ်းအထိ မေရာက္ခဲ့ဘူး။ က်ပ္ ၁၂၅၀၀ အထိပဲ ေရာက္ခဲ့တယ္။ လက္လီေစ်းေတာင္မွ ၁၃၀၀၀ နဲ႔ ၁၄၀၀၀ ပဲရွိတာ။ ဒီႏွစ္ကိုယ္ ျပန္ေပးတာေတာင္ ယေန႔ေစ်းေပါ့။ က်ပ္ ၁၄၅၀၀ ေပါ့။ မႏွစ္က လက္လီေစ်းေလာက္ ရွိတာေပါ့။ ဒီႏွစ္အတိုင္းအတာက ေျပာရရင္ ကြၽန္ေတာ္ ကြမ္းေရာင္းတဲ့ သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ စံခ်ိန္တင္တဲ့အထိ ရွိသြားတယ္။ ေစ်းကြက္ရွိသြားၿပီး ေစ်းကြက္ အရမ္းျမင့္သြားတယ္” ဟု ကိုဖိုးသိုင္းက ေျပာၾကားသည္။

လက္ရွိတြင္ မႏၲေလး ကြမ္းေစ်းကြက္သုိ႔ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္ရွိ ကြမ္းျခံမ်ားမွ ကြမ္းရြက္မ်ား ေန႔စဥ္ ၀င္ေရာက္လ်က္ရွိၿပီး အေရာင္းအ၀ယ္ ျဖစ္ေနေၾကာင္း၊ ကြမ္းရြက္မ်ားကုိ ေက်ာက္ဆည္ၿမိဳ႕ထြက္ ကြမ္းရြက္မ်ားကုိ မူတည္၍ ေရာင္းခ်သူမ်ားက ေစ်းျဖတ္ၾကသည္။ ႏွစ္စဥ္ ေဆာင္းရာသီတြင္ ကြမ္းထြက္ႏႈန္း နည္းပါးေသာ္လည္း ယခင္ႏွစ္ ကာလတူ ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ယခုႏွစ္တြင္ ကြမ္းထြက္ႏႈန္း ေလ်ာ့က်လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ကြမ္းျခံအမ်ားစုသည္ ကြမ္းရြက္မ်ားကုိ ရက္ေပါင္း ၁၅ ရက္ အတြင္းလွ်င္ တစ္ႀကိမ္ခူးၿပီး ေစ်းကြက္အတြင္း ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ် လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ကြမ္းပင္အေရအတြက္ ၅၀၀၀ ခန္႔ရွိသည့္ ကြမ္းျခံတစ္ျခံလွ်င္ ရာသီဥတု မေဖာက္ျပန္ပါက ပုံမွန္လွ်င္ ကြမ္းပိႆာခ်ိန္ ၅၀၀ ႏွင့္ ၇၀၀ ၾကားအထိ ထြက္ရွိေႀကာင္း ၎က ေျပာၾကားသည္။

 

ေဆးလိပ္၊ ကြမ္းယာနဲ႔ အရက္ ဘယ္လိုျဖတ္ၾကမလဲ

ဓာတ္ပုံ-ေအာင္မ်ဳိးသန္႔

စာေရးသူတို႔ ျမန္မာစကားမွာ “အတုျမင္ အတတ္သင္” ဆိုတာရွိပါတယ္။ လူေတြမွာ အရာရာကို အတုခိုးလိုၾကတဲ့ သေဘာ သဘာ၀ ရွိၾကတယ္။ အထူးသျဖင့္ မေကာင္းတဲ့အရာကို ေတြ႕ျမင္ရရင္ အတုခိုးလုပ္ေဆာင္ေလ့ ရွိတတ္ၾကတယ္။ အသိနဲ႔ သတိမရွိၾကရင္ လူတစ္ဦးခ်င္းက မေကာင္းတာကို လုပ္ေဆာင္ဖို႔ စိတ္ညႊတ္လြယ္ေစတဲ့သေဘာ ရွိပါတယ္။ ဒီကေန႔ စာေရးသူတို႔ ပတ္၀န္းက်င္ကို ေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္ရင္ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ၊ ကြမ္းစားသူ၊ အရက္ေသာက္သူေတြရဲ႕ ပမာဏက အင္မတန္မ်ားျပားလာေနတယ္ ဆိုတာကို သတိျပဳမိၾကမယ္ထင္ပါတယ္။ အသက္ ၁၂ ႏွစ္အရြယ္ေလာက္ကေန စတင္ၿပီး ေဆးလိပ္ေသာက္ေနတဲ့ လူငယ္ေတြ ေတြ႕ေနရတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ ေတြသာမက အရက္ေသာက္ေနတဲ့ လူငယ္ေတြကိုပါ ေတြ႕ေနရေတာ့ စာေရးသူကိုယ္တိုင္ေတြ႕ရင္ အက်ဳိးအေၾကာင္း ရွင္လင္းေျပာျပၿပီး မေသာက္ဖို႔ ေျပာမိတယ္။

တစ္ခါက ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္ စီးကရက္ေသာက္ေနတာေတြ႕လို႔ စာေရးသူက ဆရာ၀န္ျဖစ္ၿပီး ဘာလို႔ စီးကရက္ေသာက္ေနတာလဲလို႔ ေမးလိုက္ေတာ့ ခ်က္ခ်င္းပဲ စီးကရက္ကို မီးသတ္ၿပီး လႊင့္ပစ္လိုက္တာ ေတြ႕ဖူးတယ္။ ဆရာ၀န္ကိုယ္တိုင္ ကြမ္းစားေနတာလည္း ေတြ႕ဖူးတယ္။ သူတို႔ဆရာ၀န္ေတြ ကိုယ္တိုင္ ေဆးလိပ္၊ ကြမ္းယာေတြ ေသာက္ေန၊ ၀ါးေနမွေတာ့ က်န္တဲ့လူငယ္ေတြ ေသာက္တာ ဘာမွ်မဆန္းေတာ့ပါ။ အမွန္က ေဆးလိပ္၊ ကြမ္းယာ၊ အရက္ေတြကို မေသာက္မစားၾကေစဖို႔ အသိပညာေပးမႈေတြ၊ စည္းကမ္းနဲ႔ ကိုင္တြယ္တာေတြ လုပ္သင့္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လူသြားလူလာမ်ားတဲ့ ေနရာေတြမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္တဲ့ အတြက္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္အေငြ႕က အနီးပတ္၀န္းက်င္က ေဆးလိပ္မေသာက္သူေတြကို တိုက္႐ိုက္မေသာက္ေပမယ့္ Passive Smokers လို႔ေခၚတဲ့ သြယ္၀ိုက္ေသာက္သူေတြအျဖစ္ သူတို႔လည္း ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြနည္းတူ ေရာဂါရရွိေစတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အနာဂတ္ကို မေမွ်ာ္ေတြးဘဲ စီးကရက္စက္႐ံုေတြ၊ အရက္စက္႐ံုေတြကို ေနရာမ်ားစြာမွာ တည္ေဆာက္ထုတ္လုပ္တာက လြဲမွားတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္လို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္တာေၾကာင့္ အဓိကျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ေရာဂါကေတာ့ အဆုတ္ကင္ဆာ ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ ကြမ္းစားတဲ့အတြက္ ရရွိႏိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ ပါးေစာင္ကင္ဆာ၊ လွ်ာကင္ဆာ၊ လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အရက္ကေတာ့ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းေတြ ေတြ႕ဆံုၾကရင္ အေပ်ာ္အေနနဲ႔ ေသာက္သံုးၾကရင္း ၾကာေတာ့ အရက္စြဲသြားၿပီး အရက္နဲ႔ဆက္စပ္တဲ့ေရာဂါေတြ ရရွိေစတာျဖစ္ပါတယ္။ အဓိက,ကေတာ့ အရက္က ေက်ာက္ကပ္နဲ႔ ႏွလံုးကို ထိေစတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

လူေတြရဲ႕သေဘာက မလုပ္ဖူးတာေတြကို စမ္းၿပီးလုပ္ၾကည့္ခ်င္ၾကတဲ့သေဘာ ရွိပါတယ္။ ေဆးလိပ္၊ ကြမ္းနဲ႔ အရက္ေတြကလည္း ဒီသေဘာေတြ မ်ားစြာပါပါတယ္။ စာေရးသူကိုယ္တိုင္လည္း တကၠသိုလ္ေရာက္ခ်ိန္မွာ အျခားသူေတြ ေသာက္တာကို ေတြ႕ျမင္ရၿပီး ငါလည္း စတိုင္က်ေအာင္ စမ္းေသာက္ၾကည့္ဦးမွပဲဆိုတဲ့ အေတြးနဲ႔ ေသာက္လိုက္တာ စြဲသြားခဲ့တယ္။ သို႔ေပမယ့္ စာေရးသူက စာဖတ္ထားတဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးေၾကာင့္ ေဆးလိပ္ရဲ႕ဆိုးက်ိဳးကို သိတာေၾကာင့္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ေမ ၃၀ ရက္မွာ တစ္ေနကုန္ တစ္၀ေသာက္လိုက္တာ ည ၈ နာရီ မိနစ္ ၃၀ မွာ ေဆးလိပ္ေတြ ကုန္သြားတယ္။ ဒါေသာ္မွ စိတ္က ေခတၱေလာက္ ေတြေ၀သြားခဲ့ေသးတယ္။ သို႔ေပမဲ့ ယတိျပတ္ျဖတ္မယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ထားတာေၾကာင့္ ေနာက္ရက္ကစၿပီး ေဆးလိပ္ေသာက္တာ ျပတ္သြားတယ္။ ငါးသံုးလံုးစီးကရက္ေတြ လာေပးလည္း မေသာက္ေတာ့ပါ။ ေဆးလိပ္ျဖတ္လိုက္တဲ့အတြက္ အထူးျခားဆံုးရရွိတဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးတစ္ခုကေတာ့ အေမာခံႏိုင္သြားေစတာ ျဖစ္ပါတယ္။ စာေရးသူက ရွစ္လႊာမွာေနတာျဖစ္လို႔ အတက္အဆင္း ေလွကားထစ္ အတက္ ၁၀၀၊ အဆင္း ၁၀၀ ရွိပါတယ္။ တစ္ရက္ကို အနည္းဆံုး ႏွစ္ေခါက္ေလာက္ အတက္၊ အဆင္း ရွိပါတယ္။ အခ်ဳိ႕ရက္ေတြကို ေလးခါ၊ ငါးခါေလာက္ အတက္၊ အဆင္း ရွိပါတယ္။ အေပၚကို တက္လာတိုင္း သတိထားမိတာက မေမာဘူးဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွလံုးခုန္တာ ပံုမွန္အတိုင္းျဖစ္ေနတာကို သတိထားမိပါတယ္။

အရက္ကလည္း မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ေတြ႕ရင္ ရံဖန္ရံခါေသာက္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ သို႔ေပမဲ့ အရက္ကိုလည္း စိတ္နဲ႔ပဲ လံုး၀ျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ ကြမ္းကေတာ့ စားေလ့စားထ မရွိတာေၾကာင့္ မူလကတည္းက ျပတ္ၿပီး သားျဖစ္သြားတယ္။ ကြမ္းစားတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စာေရးသူရဲ႕မိတ္ေဆြတစ္ဦး (အခုေတာ့ ဆံုးသြားပါၿပီ) ကြမ္းဆိုဘူးနဲ႔ထည့္ၿပီး တစ္ေနကုန္စားတယ္။ မိဘေတြေပးစားသူနဲ႔ အိမ္ေထာင္က်ေတာ့ ျပႆနာက မဂၤလာဦးညမွာ ကြမ္းစားျခင္းရဲ႕ အက်ဳိးကိုခံစားရေတာ့တာ ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ရပ္က ပန္းေသသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စာေရးသူက ကြမ္းစားေနသူေတြကိုေတြ႕ရင္ အထူးသျဖင့္ တကၠစီယာဥ္ေမာင္းေတြအမ်ားစုက ကားေမာင္းရင္ အိပ္ငိုက္မႈ မရွိေအာင္ဆိုၿပီး ကြမ္းေတြ၀ါးေနၾကတယ္။ စာေရးသူကေတာ့ ကြမ္းစားသူေတြကိုေတြ႕ရင္ မစားၾကဖို႔ သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ျဖစ္ရပ္ကို ဥပမာနဲ႔ ေျပာျပတယ္။ တကၠစီယာဥ္ေမာင္းက သူကိုယ္တိုင္ပန္းေသေနတာကို ၀န္ခံေျပာၾကားပါတယ္။ အဲဒီလိုေျပာျပတာေတာင္မွ အေတာ္မ်ားမ်ားက ပန္းေသရင္ ေသပါေစ ကြမ္း၊ ေဆးလိပ္ေတာ့ မျဖတ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနျဖစ္ေနၾကတယ္။ လူတစ္ဦးခ်င္းအေနနဲ႔ ေဆးလိပ္၊ ကြမ္းနဲ႔ အရက္ဆိုတဲ့ ျဖတ္သံုးျဖတ္ကို ျဖတ္ႏိုင္ၾကေစဖို႔ အေရးႀကီးဆံုးက မိမိစိတ္ကိုမိမိ အႏိုင္ယူဆံုးျဖတ္ၿပီး စိတ္နဲ႔ယတိျပတ္ျဖတ္လိုက္တဲ့နည္း ျဖစ္ပါတယ္။

စာေရးသူတို႔ ႏိုင္ငံမွာ စည္းကမ္းလိုက္ နာေဘးကင္းကြာလို႔ ဆိုထားေပမယ့္ စည္းကမ္းမလိုက္နာသူေတြ မ်ားေနတယ္။ ျမက္ခင္းေပၚမနင္းရလို႔ စာကပ္ထားေပမယ့္ နင္းေနၾကတယ္။ ဤေနရာ အမိႈက္မပံုရလို႔ ဆိုင္းဘုတ္ေရးထားေပမယ့္ အဲဒီစာတန္းအနားမွာေသာ္မွ အမိႈက္ေတြ ပံုထားတာေတြ႕ဖူးပါတယ္။

အခုေဆာင္းပါးေရးေနစဥ္မွာ မႏၲေလး က်ံဳးပတ္လည္မွာ ၀ိုင္းဖြဲ႕ၿပီးအရက္ေသာက္ စားေနသူေတြကို စီမံခ်က္နဲ႔အေရးယူဖမ္းဆီးရာမွာ ၁၁၁ ဦး ရွိတယ္လို႔သိရတယ္။ ဒါကလည္း ႏွစ္ရက္အတြင္း ဖမ္းဆီးမိတဲ့ အရက္ေသာက္သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္က ဘယ္ေလာက္အထိ ရွိခဲ့သလဲ မသိႏိုင္ပါ။ မႏၲေလးတစ္ၿမိဳ႕တည္းသာ ရွိေသးတာ။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ဆိုရင္ တစ္ရက္ တစ္ရက္ အရက္ေသာက္တဲ့သူဦးေရ ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲ။ ေသာက္သံုးတဲ့အရက္ပမာဏ ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲ သုေတသနလုပ္ၾကည့္ရင္ သိႏိုင္ပါတယ္။ အရက္ေသာက္ရာကေန တစ္ဖက္မွာ ရာဇ၀တ္မႈေတြလည္း ထူေျပာလာေစတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ မိမိႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အနာဂတ္ကိုေမွ်ာ္ေတြးၿပီး ေဆးလိပ္ျဖတ္ေစ လိုတယ္ဆိုရင္ အဲဒီပစၥည္းသံုးခုကို အခြန္တိုးေကာက္တဲ့နည္းလမ္း၊ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ ေဆးလိပ္မေသာက္ရ၊ ကြမ္းမစားရ၊ အရက္မေသာက္ရဆိုတဲ့ အမိန္႔ကို ထုတ္ျပန္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါမယ္။ ဒါနဲ႔ တစ္ဆက္တည္းမွာလည္း ဒီသံုးခုကေန လူတစ္ဦးခ်င္းကိုက်ေရာက္လာေစႏိုင္မယ့္ ေရာဂါေတြကို ေဆးပညာ႐ႈေထာင့္ကေန ထင္သာျမင္သာျဖစ္ေအာင္ အသိပညာေပးတာေတြ လုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။ အသက္အရြယ္အရ ေဆးလိပ္ေသာက္တဲ့သူေတြအတြက္ ေဆးလိပ္မေသာက္ရမယ့္ေနရာေတြကို သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းေပးၿပီး စည္းကမ္းမလိုက္နာသူေတြကို တင္းက်ပ္တဲ့အေရးယူေဆာင္မႈေတြ လုပ္ေပးဖို႔လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာင္းေတြနဲ႔ နည္းစပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ ေဆးလိပ္၊ ကြမ္းနဲ႔ အရက္ေတြ မေရာင္းခ်ေစဖို႔လည္း တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ လုပ္ေဆာင္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စည္းကမ္းက လူတစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ဘ၀မွာ တန္ဖိုးျဖစ္တဲ့အတြက္ တန္ဖိုးရွိတဲ့သူေတြ ျဖစ္ေအာင္ ေနထိုင္တတ္ၾကဖို႔ကို အသိပညာေပးတာေတြ လုပ္ေဆာင္မႈေတြကေန ေဆးလိပ္၊ ကြမ္းနဲ႔ အရက္ကို ျဖတ္ႏိုင္ဖို႔လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္တယ္လို႔ ဆိုခ်င္ေၾကာင္းပါ။