ႀကိဳတင္ကာကြယ္၍ ရႏုိင္ေသာေရာဂါျဖင့္ ေသဆုံးသူ ၁၀ ဦးတြင္ ေျခာက္ဦးသည္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ည့ံဖ်င္းျခင္းေၾကာင့္ ေသဆုံးခဲ့ရ

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္ ၁၃ ရက္တြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ေလ်ာင္နင္းျပည္နယ္ ရွန္းယန္ရွိ တ႐ုတ္ေဆးတကၠသိုလ္၏ ပထမေဆး႐ုံအတြင္းပုိင္းကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ကုသမႈမ်ားအား လုံေလာက္စြာ မရရွိျခင္းထက္ ပိုမိုဆိုးရြားေသာ အရည္အေသြး နိမ့္ပါးသည့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ စနစ္ေၾကာင့္ ၀င္ေငြနိမ့္ႏွင့္ အလယ္အလတ္ရွိေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏုိင္သည့္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ေသဆုံးမႈ ၁၀ ဦးတြင္ ေျခာက္ဦးထက္မနည္း ေသဆုံးခဲ့ရေၾကာင္း Lancet ေဆးပညာဂ်ာနယ္တြင္ စက္တင္ဘာ ၅ ရက္၌ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ေလ့လာမႈတစ္ခုတြင္ သုေတသနပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားထားသည္။

ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း ထိုႏုိင္ငံမ်ားတြင္ စံမမီေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ စနစ္ေၾကာင့္ လူငါးသန္းခန္႔ ေသဆုံးေနရေၾကာင္း ထိုေလ့လာမႈတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ယင္းသည္ ကုသႏုိင္ေသာ အေျခအေနမ်ား၌ စုစုေပါင္း ေသဆုံးမႈ ၈ ဒသမ ၆ သန္းထဲတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လုံး၀မရရွိျခင္းေၾကာင့္ ေသဆုံးခဲ့မႈ ၃ ဒသမ ၆ သန္းထက္ ပိုမိုမ်ားျပားေနေၾကာင္း ယင္းအစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ျခံဳငုံေျပာရလွ်င္ ကုသႏုိင္ေသာ အေျခအေနမ်ား၌ ေသဆုံးရမႈမ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္တည္း၌ ကမၻာ့စီးပြားေရးကို ေဒၚလာ ၆ ထရီလ်ံခန္႔အထိ ဆုံး႐ႈံးေစခဲ့ေၾကာင္း ထိုပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ စနစ္သည္ အရည္အေသြးျမင့္ ေစာင့္ေရွာက္မႈအား လုံေလာက္ေသာ အာ႐ုံစုိက္မႈမရွိဘဲ ထိုေစာင့္ေရွာက္မႈအား လူအမ်ား ပိုမိုလက္လွမ္းမီႏုိင္ေရးအတြက္သာ အာ႐ုံစုိက္ခဲ့ၾကေၾကာင္း ထိုအစီရင္ခံစာကို ပူးတြဲေရးသားသူႏွင့္ Lancet Global Health Commission ပူးတြဲဥကၠ႒လည္းျဖစ္သူ မူဟာမက္ပိတ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အနိမ္ဆုံး အရည္အေသြးကို အာမ,မခံႏုိင္ဘဲ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေပးျခင္းသည္ ထိေရာက္မႈမရွိ၊ အခ်ည္းႏွီးႏွင့္ က်င့္၀တ္ႏွင့္မညီေၾကာင္း၊ အရည္အေသြးနိမ့္ေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားသည္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနေၾကာင္း ၎က သတိေပးခဲ့သည္။

စံမမီေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားသည္ ႏွလုံးႏွင့္ေသြးေၾကာဆုိင္ရာ ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈမ်ား၏ ၈၄ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ကာကြယ္ေဆးျဖင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏုိင္သည့္ ေရာဂါမ်ားျဖင့္ ေသဆုံးမႈ ၈၄ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ကေလးေမြးၿပီးေနာက္ ေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈမ်ား၏ ၆၁ ရာခုိင္ႏႈန္းကို ကုိယ္စားျပဳေနေၾကာင္း သိရသည္။ စံမမီေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ စနစ္ေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈမ်ားသည္ အိႏၵိယတြင္ အျမင့္ဆုံးျဖစ္ၿပီး တစ္ႏွစ္လွ်င္ ခန္႔မွန္းေျခ ေသဆုံးမႈ ၁.၆ သန္းအတြက္ တာ၀န္ရွိေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

Ref: AFP

စင္ကာပူ- ျမန္မာ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္သည့္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရရွိမႈမွ ျပန္လည္သန္စြမ္းေရးဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈစီမံကိန္းတြင္ အနည္းဆံုး လူနာ ၃၀၀၀၀ အက်ိဳးေက်းဇူးခံစားႏိုင္မည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္း

စင္ကာပူႏွင့္ ျမန္မာ့က်န္းမာေရးဆုိင္ရာ ပညာရွင္မ်ား ပူးေပါင္း၍ ထိခုိက္ဒဏ္ရာ ရရွိမႈမွ ျပန္လည္သန္စြမ္းေရးဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအား ရန္ကုန္တြင္ အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ အဆင့္ျမႇင့္တင္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး Singapore International Foundation  ၏ Singapore Health Services ႏွင့္ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးတို႔ႏွင့္အတူ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မႈမွ အနည္းဆံုး လူနာေပါင္း ၃၀၀၀၀ ကို အက်ဳိးေက်းဇူးခံစား ႏိုင္မည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္းထားေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေဆး႐ံုရွိေဆးကုသမႈ ခံယူေနမႈမ်ား၏ သိသာထင္ရွားေသာ ရာခိုင္ႏႈန္းတစ္ခုသည္ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျပဳတ္က်ျခင္းေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ လုပ္ငန္းခြင္၌ ထိခုိက္မိျခင္းေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ရရွိေသာ ထိခုိက္ဒဏ္ရာမ်ား ျဖစ္သည္။

ထုိကဲ့သို႔ေသာ ကိစၥရပ္မ်ား ျဖစ္ပြားမႈ ျမင့္မားလာပါက လက္ရွိထိခိုက္ဒဏ္ရာ ကုသမႈ အေထာက္အကူျပဳပစၥည္းမ်ားႏွင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ပညာရွင္မ်ားအတြက္ ၀န္ပုိ၍ အခက္အခဲျဖစ္ေစႏုိင္သည္။ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိေသာ လူနာမ်ားအတြက္ ပို၍ေစ်းႏႈန္းသက္သာၿပီး ျပန္လည္သန္စြမ္းေရး ၿပီးျပည့္စံုေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကို လိုအပ္လ်က္ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးတြင္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ေဆးကုသမႈခံယူရန္ ေဆး႐ံုတက္ေရာက္လာသူ ေန႔စဥ္ပ်မ္းမွ် အေယာက္ ၃၀ ရွိၿပီး ထိခုိက္ဒဏ္ရာ ကုသမႈဌာနတြင္ ေန႔စဥ္ ပ်မ္းမွ် လူနာဦးေရ ၂၀၀ ကို လက္ခံကုသေပးႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

“ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈမွ ျပန္လည္သန္စြမ္းေရး ၿပီးျပည့္စံုေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈစီမံကိန္း သံုးႏွစ္တာကာလအတြင္း  ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပန္လည္သန္စြမ္းေရးဆိုင္ရာ  က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ စနစ္ေကာင္းတစ္ရပ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကနဦးအကဲျဖတ္မႈေတြ၊ ေဆးကုသမႈေတြ အပါအ၀င္ အျပည့္အ၀ ျပန္လည္သန္စြမ္းသည္အထိ အက်ဳံး၀င္မွာျဖစ္ပါတယ္။ သံုးႏွစ္တာကာလ ေက်ာ္လြန္ၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ၊ ၀န္ေဆာင္မႈ အပါအ၀င္ လူနာအေယာက္ ၃၀၀၀၀ ေက်ာ္ အတြက္ အက်ိဳးျပဳေပးႏိုင္မယ့္ ဆရာ၀န္ ၁၈၀ ဦးကို အရည္အေသြးျမႇင့္တင္မႈေပးမယ့္ က႑ေတြမွာ ကြၽန္မတို႔ အတူတကြ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။ ေဆးပညာနယ္ပယ္မွာ ၎တို႔သင္ယူရရွိခဲ့တဲ့ အရည္အေသြးမ်ားနဲ႔ ဗဟုသုတေတြကို ျပန္လည္မွ်ေ၀ဖို႔အတြက္ ထူးခြၽန္တဲ့ ဆရာ၀န္ ၆၀ ကို ထပ္မံေရြးခ်ယ္ သြားဦးမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လုပ္ေဆာင္မႈ နည္းလမ္းေတြကေနတစ္ဆင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ လုပ္ႏိုင္စြမ္းေတြကို ျမႇင့္တင္ၿပီး စီမံကိန္းကို ေရရွည္စဥ္ဆက္မျပတ္တိုးတက္ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု  SIF ၏ Executive Director MS JEAN TAN က ေျပာၾကားသည္။

SIF  ၏ Volunteer Cooperation (VC) ပ႐ိုဂရမ္မ်ားသည္ အာရွတြင္ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ၊ ေရရွည္တည္တံ့ေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္ကာျပဳလုပ္ထားေသာ ပ႐ိုဂရမ္မ်ားျဖစ္သည္။ ထိုပ႐ိုဂရမ္တြင္ စင္ကာပူႏိုင္ငံသား ေစတနာ့ ၀န္ထမ္းမ်ားသည္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားမွေစတနာ့ ၀န္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းလက္တြဲကာ အေတြ႕အၾကံဳမ်ား၊ ကြၽမ္းက်င္မႈမ်ားကို ျပန္လည္မွ်ေ၀ေပးၿပီး ေကာင္းမြန္ေသာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားရရွိႏုိင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္ကာ တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ သဘာ၀မ်ားကို အျပန္အလွန္ နားလည္သေဘာ ေပါက္လာေစရန္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ယူျခင္း ျဖစ္သည္။ SIF အေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏုိင္ငံတကာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈစီမံကိန္းမ်ားကို ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ကတည္းကပင္ စတင္ကူညီေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွစ၍ SIF သည္ ပညာေရးနယ္ပယ္၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ နယ္ပယ္ႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ နယ္ပယ္မ်ားတြင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ၎စီမံကိန္းမ်ားထဲတြင္ မူလတန္းႀကိဳကေလးမ်ားအတြက္ အဂၤလိပ္စာသင္ၾကားေပးျခင္း (၂၀၁၃ – ၂၀၁၆)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူမႈ၀န္ထမ္း ဦးစီးဌာနႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ေရွးဦးအရြယ္ ကေလးသူငယ္ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား (၂၀၀၄ – ၂၀၁၅)၊ ဗဟိုအမ်ဳိးသမီးေဆး႐ံုႀကီးႏွင့္ပူးေပါင္းကာ သားဖြားႏွင့္ မီးယပ္က်န္းမာေရး

ေစာင့္ေရွာက္မႈ (၁၉၉၉ – ၂၀၀၁)၊ အမ်ဳိးသား က်န္းမာေရးဓာတ္ခြဲမႈဆိုင္ရာဌာနႏွင့္ အမ်ဳိးသားေသြးဌာနတို႔ ပူးေပါင္းကာ ေသြးအုပ္စုမ်ားကို စစ္ေဆးျခင္း (၂၀၀၇ – ၂၀၁၅)၊ မဂၤလာျမန္မာႏွင့္ပူးေပါင္းကာ Water for Life (၂၀၁၃ -၂၀၁၆) ႏွင့္ လက္ရွိလုပ္ေဆာင္မည့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈမွ ျပန္လည္သန္စြမ္းေရး ၿပီးျပည့္စံုေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ (၂၀၁၈-၂၀၂၀) တို႔ ပါ၀င္သည္။

 

အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္ လူ႕စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ လိုအပ္မႈ၊ အေျခခံအေဆာက္အအံုႏွင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္ ႀကီးမားေနၿပီး ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္

အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္၀င္းအတြင္း တစ္ေနရာအား ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေအာင္မ်ဳိးသန္႔)

ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ လိုအပ္မႈ၊ အေျခခံအေဆာက္အအံုႏွင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ႀကီးမားေနၿပီး ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအတြင္း လိုအပ္ေနသည့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ေထာက္ပ့ံကူညီေနသည့္ 3MDG အဖြဲ႕မွ သိရသည္။

အက်ဥ္းေထာင္မ်ားႏွင့္ ရဲဘက္စခန္းမ်ားတြင္ အက်ဥ္းသားဦးေရကို ၀င္ဆံ့ႏုိင္သည္ထက္ ပိုမိုလက္ခံေနရသည့္အတြက္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား တစ္ဦးမွတစ္ဦးသို႔ ကူးစက္ႏုိင္ေျခ မ်ားေနေၾကာင္း သိရသည္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲကမွ လက္ရွိ အင္းစိန္၊ ျမစ္ႀကီးနား၊ လား႐ိႈးနဲ႔ မႏၲေလး အက်ဥ္းေထာင္ေတြမွာ လိုအပ္ေနတဲ့ က်န္းမာေရးအေျခခံ အေဆာက္အအံုေတြကို တည္ေဆာက္တာ၊ ျပန္လည္ျပင္ဆင္တာေတြ လုပ္ေဆာင္ေပးေနပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အက်ဥ္းေထာင္ေတြမွာ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ လိုအပ္မႈေတြ၊ အေျခခံ အေဆာက္အအံု လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ႀကီးမားေနၿပီး ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။ အခု အင္းစိန္ေထာင္မွာလည္း ဓာတ္ခြဲခန္း တိုးခ်ဲ႕ျပင္ဆင္တာေတြအတြက္ ရန္ပံုေငြေတြ ပံ့ပိုးေပးေနပါတယ္။ အခုေဆာက္လုပ္မယ့္ အေဆာက္အအံုေတြက အက်ဥ္းသားေတြနဲ႔ အက်ဥ္းေထာင္ ၀န္ထမ္းေတြအတြက္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ပိုမိုရရွိႏုိင္ဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ေထာက္ပံ့ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု 3MDG ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ အႀကီးအကဲျဖစ္သူ Tomas Lundstrom က ေျပာၾကားသည္။

အက်ဥ္းေထာင္မ်ားႏွင့္ ရဲဘက္စခန္းမ်ားတြင္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈျမႇင့္တင္ရန္ 3MDG သည္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၏ အမ်ဳိးသား ခုခံက်/ကာလသားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္း၊ အမ်ဳိးသားတီဘီေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးစီမံကိန္း၊ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနတို႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ UNODC, UNAIDS, WHO ႏွင့္ အစိုးရ မဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

လက္ရွိ လား႐ႈိးအက်ဥ္းေထာင္တြင္ တည္ေဆာက္လ်က္ရွိေသာ ေဆးခန္းမွာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္တြင္ ၿပီးစီးမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားၿပီး အဆိုပါ က်န္းမာေရး အေျခခံ အေဆာက္အအံုမ်ားကို အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီး သီးသန္႔ေဆာက္လုပ္ထားမည္ျဖစ္ၿပီး စီမံခန္႔ခြဲေရး႐ံုးခန္းလည္း ပါ၀င္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အမ်ဳိးသားတီဘီ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးစီမံကိန္း၏ ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ အင္းစိန္ႏွင့္ မႏၲေလး အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္ တီဘီေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းသို႔ေဆာင္ရြက္ရန္ အေျခခံအေဆာက္အအံု ျမႇင့္တင္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားမွာလည္း ဦးစားေပး အစီအစဥ္တြင္ ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ 3MDG သည္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ အက်ဥ္းေထာင္ႏွင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ကေလးၿမိဳ႕ အက်ဥ္းေထာင္ရွိ အက်ဥ္းသား ၃၅၀၀ ခန္႔ႏွင့္ ရဲဘက္စခန္းႏွစ္ခုရွိ အက်ဥ္းသား ၂၀၀ ခန္႔အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ လက္တြဲ၍ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးရန္ AHRN အဖြဲ႕ကို ရန္ပံုေငြပံ့ပိုးေပးလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ၎လုပ္ငန္းမ်ားကို ေရွ႕ေျပးစမ္းသပ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး အစိုးရ၏ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား အျပည့္အ၀ လႊမ္းျခံဳႏုိင္ရန္ ႀကိဳးစားေနဆဲအခ်ိန္တြင္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက သက္ဆိုင္ရာက်န္းမာေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ လက္တြဲ၍ ယာယီျဖည့္ဆည္း ေဆာင္ရြက္ေပးေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ႏုိင္ငံ၏ ထိခိုက္အလြယ္ဆံုးႏွင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားမွ အလွမ္းေ၀းကြာေနေသာသူမ်ားထဲတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားရွိ အက်ဥ္းသားမ်ားပါ၀င္ၿပီး အရည္အေသြးျပည့္၀ေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ မရရွိၾကျခင္းေၾကာင့္ အက်ဥ္းသားမ်ားအတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးႏုိင္ရန္ အက်ဥ္းေထာင္အတြင္း လိုအပ္ေနေသာ က်န္းမာေရး အေျခခံအေဆာက္အအံုေလးခုကို တည္ေဆာက္ရန္ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း 3MDG ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕၏ အခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။

ေျမာက္ကိုရီးယားတြင္ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား တုိးတက္လာခဲ့ဟု ကုလသမဂၢ ေျပာၾကား

ဇူလိုင္ ၁၀ ရက္တြင္ KCNA က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ဓာတ္ပံု၌ ဆမ္ဂ်ီယြန္ေကာင္တီတြင္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္တစ္ခုအား စစ္ေဆးေနသည့္ ကင္ဂ်ဳံအြန္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

ေျမာက္ကိုရီးယားတြင္ မၾကာေသးခင္ႏွစ္မ်ားအတြင္း ျပည္သူမ်ားအား စားနပ္ရိကၡာ ေထာက္ပံ့မႈႏွင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈတုိ႔ သိသိသာသာ တုိးတက္လာခဲ့ေၾကာင္း သို႔ေသာ္လည္း ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းေသာ ေရွ႕ခရီးက ေစာင့္ႀကိဳေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈေရးရာ အႀကီးအကဲ မာ့က္လုိေကာ့က ဇူလိုင္ ၁၂ ရက္ တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လုိေကာ့၏ ခရီးစဥ္သည္ ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈေရးရာႏွင့္ အေရးေပၚကယ္ဆယ္ေရးဆုိင္ရာ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး၏ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ခရီးစဥ္ေနာက္ပိုင္း ပထမဆံုး ေျမာက္ကိုရီးယားခရီးစဥ္ျဖစ္ခဲ့သည္။

“လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ ကို ျပန္ၾကည့္လိုက္ရင္ ဒါမွမဟုတ္ အလြန္ႀကီးမားတဲ့ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ ျပႆနာေတြေၾကာင့္ လူ႔အသက္ေတြ အေျမာက္အျမား ဆံုး႐ံႈးခဲ့ပါတယ္။ မၾကာေသးခင္ ကာလမွာေတာ့ တုိးတက္မႈေတြ ရွိလာေနပါတယ္” ဟု လုိေကာ့က ျပံဳယမ္းတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ အငတ္ေဘး မၾကာခဏ ၾကံဳေနရၿပီး ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားက အငတ္ေဘးေၾကာင့္ လူသန္းႏွင့္ခ်ီ၍ ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု ဆုိၾကသည္။

ေျမာက္ကိုရီးယား ကေလးငယ္ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈကို ခံစားေနရၿပီး ယခုအခါ ထိုအေရအတြက္သည္ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်ဆင္းသြားခဲ့သည္ဟု လိုေကာ့က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း လက္ရွိစာရင္းအင္းမ်ားသည္ပင္လွ်င္ ျမင့္မားေနသည့္ ကိန္းဂဏန္းတစ္ခု ျဖစ္ေၾကာင္း လိုေကာ့က ၀န္ခံေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေျမာက္ကိုရီးယား လူဦးေရ ၂၅ သန္းတြင္ ၁၀ ဒသမ ၆ သန္းခန္႔သည္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီမ်ား လိုအပ္ေနသည္ဟု ကုလသမဂၢက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိ႔ျပင္ ၿမိဳ႕ျပႏွင့္ ေက်းလက္ေဒသၾကား အေျခခံက်န္းမာေရး ၀န္ေဆာင္မႈရရွိျခင္း၌ ကြာဟခ်က္ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနေၾကာင္းလည္း ကုလသမဂၢက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေျမာက္ကိုရီးယားတြင္ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈ တုိးတက္ရန္ က်န္းမာေရးႏွင့္ သန္႔ရွင္းမႈဆုိင္ရာ အေျခအေနမ်ား တုိးတက္ေရးတုိ႔အတြက္ ကူညီရန္ ေဒၚလာ ၁၁၁ သန္း အကူအညီ လိုအပ္သည္ဟု ကုလသမဂၢက ယခုႏွစ္အေစာပိုင္းတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထုိေတာင္းဆုိမႈ၏ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏုိင္ခဲ့ျခင္း မရွိေသးေပ။

လိုအပ္ေနေသာ စားနပ္ရိကၡာ၊ ေဆး၀ါးႏွင့္ အျခားက်န္းမာေရးအေထာက္အပ့ံမ်ား ပံ့ပိုးေပးမႈသည္ ထိပ္တန္း ဦးစားေပးျဖစ္ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း အကူအညီရွင္ႏုိင္ငံမ်ားမွ လက္ခံလွ်င္ လူ႔အသက္မ်ားကို ကယ္ဆယ္ႏုိင္ၿပီး ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္မည္ဟု လိုေကာ့က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေျမာက္ကိုရီးယား စီးပြားေရးသည္ ခြၽတ္ျခံဳက်ေနၿပီး ၎၏ ျပည္သူမ်ားကို ေကြၽးေမြးရန္ ႐ုန္းကန္ေနရသည္မွာ ၾကာၿပီျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ဒံုးႏွင့္ ႏ်ဴကလီးယား စမ္းသပ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ၏ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားကိုလည္း ရင္ဆုိင္ေနရသည္။

Ref: AFP

ေဆး႐ံုသံုး စက္ပစၥည္မ်ား ပ်က္စီးပါက ျပင္ဆင္စရိတ္ ေတာင္းသေလာက္ ေပးေနရၿပီး ဂ်ပန္အကူအညီျဖင့္ သင္ၾကားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနရေၾကာင္း က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေျပာၾကား

ေဆး႐ုံသုံး စက္ပစၥည္းမ်ား ပ်က္စီးပါက ျပင္ဆင္စရိတ္ ေတာင္းသေလာက္ ေပးေနရၿပီး ဘာမွမသိသည့္အတြက္ ဂ်ပန္အကူအညီျဖင့္ သင္ၾကားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနရေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ဇြန္ ၁၄ ရက္က မြန္ျပည္နယ္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ တကၠသုိလ္၀န္းအတြင္း ျပဳလုပ္ေသာ “ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ ေဒသခံျပည္သူမ်ား စကား၀ုိင္းေဆြးေႏြးပြဲ” တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အဆုိပါ စကား၀ုိင္း ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေဆြးေႏြးသူ တစ္ဦးက မြန္ျပည္နယ္တြင္ CT Scan (ဓာတ္မွန္႐ုိက္ျခင္း) ပ်က္စီးေနသည့္အတြက္ လူငယ္မ်ား ယာဥ္မေတာ္တဆမႈ ျဖစ္ပြားပါက ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာ႐ုံေၾကာဆုိင္ရာ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္ျခင္းအေပၚ ေဆြးေႏြေမးျမန္းရာတြင္ ယင္းကဲ့သုိ႔ ေျဖၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕မွာ CT Scan ပ်က္ေနတယ္ဆိုၿပီး သိန္း ၃၇၀ ေတာင္းပါတယ္။ သိန္း ၃၇၀ ေတာင္းတဲ့ဟာသည္ နည္းနည္းၾကာမွ ဗဟုိကုိ ေရာက္လာတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ကုိ ဖုန္းဆက္ၿပီး ေျပာပါတယ္။ ဆရာ သိန္း ၃၇၀ ေတာင္းထားတာ မရေသးဘူလား။ ကြၽန္ေတာ္ေပးလုိက္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ ဒီမွာ ဘာၾကည့္လဲဆုိေတာ့ ျပင္ဆင္စရိတ္သည္ ျပင္တဲ့သူက သိန္း ၇၀၀ ေတာင္းရင္လည္း ေပးရမွာ။ သိန္း ၈၀၀ ေတာင္းရင္လည္း ေပးရမယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဘာမွမသိပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အရင္အပတ္ကပဲ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ OKAYAMA University ကလာၿပီး Diploma Medical Engineering ဂ်ပန္ ပါေမာကၡေတြ ကုိယ္တုိင္ လာေရာက္သင္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဆီက ၁၈ ေယာက္ တက္ေနတယ္”ဟု ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ေျပာၾကားသည္။

အဆုိပါ တက္ေရာက္ သင္ၾကားေနသည့္ လူငယ္ ၁၈ ေယာက္မွာ BE Electrical Electronic ၊ BE Mechanical စသည့္တုိ႔ ျဖစ္ၿပီး ယင္းလူငယ္မ်ားသည္ သင္တန္းၿပီးစီးပါက ေဆး႐ုံ၊ ေဆးခန္းမ်ားရွိ စက္မ်ားကုိ ျပင္ဆင္ႏုိင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စက္ပစၥည္း ျပင္ဆင္စရိတ္သည္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ အမ်ားအျပား ကုန္က်မႈရွိၿပီး ေတာင္းသေလာက္ ေပးေနရေၾကာင္း ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ေျပာၾကားသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာ တစ္ႏွစ္ တစ္ႏွစ္ကုိ စက္ပစၥည္း ျပင္ဆင္စရိတ္ေတြက အမ်ားႀကီးကုန္တယ္။ ေတာင္းသေလာက္ ေပးေနရတယ္။ မေပးရင္လည္း CT Scan မ႐ုိက္လုိ႔ လူနာေသသြားရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ဒုကၡေရာက္မယ္။ CT Scan အကုန္လုံးကုိ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အရင္အပတ္က ေမၿမိဳ႕မွာ ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းဦးစီးမွဴးမ်ား အားလုံးကုိ ေခၚၿပီးေတြ႕ပါတယ္။ သူတုိ႔ကုိ လုပ္ပုိင္ခြင့္ဆုိရင္ စီမံခန္႔ခြဲေရး ေငြသုံးစြဲေရးကုိ ကြၽန္ေတာ္ အမ်ားႀကီးေပးလုိက္ပါတယ္။ ဒီ ၃၇၀ ကိစၥမွာ ျပည္နယ္ တုိင္းဦးစီးမွဴးကုိသာ ဆုံးျဖတ္လုိက္ရင္ တစ္ရက္အတြင္း ပုိက္ဆံ ထုတ္ေပးလုိ႔ ရပါတယ္”ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

“ယာဥ္မေတာ္ဆမႈ ျဖစ္တဲ့လူနာ ေဆး႐ုံကုိ လာတယ္။ CT Scan ပ်က္တယ္ ဘယ္လုိလုပ္မလဲ။ ကြၽန္ေတာ္ ဒီေနရာမွာ ေမတၱာရပ္ခံခ်င္တာက ယာဥ္မေတာ္တဆ လူနာတစ္ေယာက္ ဦးထုပ္မေဆာင္းဘဲ ေဆး႐ုံ ေရာက္လာတယ္။ ေခါင္းကုိ ထိခုိက္ရင္ ဦးေႏွာက္ခြဲစိတ္ ဆရာ၀န္၊ အျခားေနရာမွာ တစ္ခုခုျဖစ္သြားရင္ အေထြေထြ ခြဲစိတ္ကုဆရာ၀န္ လုိတယ္။ အ႐ုိးက်ဳိးရင္ အ႐ုိးကုဆရာ၀န္ နဲ႔ ျပရမယ္။ ခြဲစိတ္ဖုိ႔လိုရင္ ခြဲစိတ္ရမယ္။ System အလုပ္႐ႈပ္မယ္။ သူနာျပဳေတြ အလုပ္႐ႈပ္မယ္။ အရမ္းကုိ အလုပ္႐ႈပ္တဲ့အျပင္ တုိင္းျပည္မွာလည္း အရမ္းပုိက္ဆံ အကုန္အက်မ်ားမယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

မကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ တိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားကို ျမန္မာအပါအ၀င္ မဟာမဲေခါင္ေဒသတြင္းႏုိင္ငံမ်ား ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မည္

ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ မဟာမဲေခါင္ေဒသတြင္းရွိ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ မကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားႏႈန္းမွာ ျမင့္တက္လ်က္ရွိျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားကို ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာမႈႏွင့္အတူ ေနာက္ဆက္တြဲအေနျဖင့္ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးထိခိုက္မႈမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ေရာဂါျဖစ္ပြားေသဆံုးမႈ၏ ထက္၀က္ေက်ာ္မွာ မကူးစက္ႏုိင္ေသာေရာဂါမ်ား (ဆီးခ်ဳိ၊ ေသြးခ်ဳိ၊ ေသြးတိုး၊ ကင္ဆာ၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုစသည္) ေၾကာင့္ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ ယင္းေရာဂါမ်ားႏွင့္ပတ္သက္သည့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ေက်းရြာအေရာက္ လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

မကူးစက္ႏုိင္ေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ မကူးစက္ႏုိင္ေသာေရာဂါမ်ား ကာကြယ္ႏွိမ္ႏွင္းေရးဌာနခြဲ၊ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ Help Age International တို႔ပူးေပါင္း၍ ‘မကူးစက္ႏုိင္ေသာေရာဂါမ်ား ကာကြယ္ကုသေရးဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသားမဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္း (၂၀၁၇-၂၀၂၁)’ ကို ေရးဆြဲလုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ေရာဂါျဖစ္ပြားေသဆံုးမႈ၏ ရာခိုင္ႏႈန္း ၆၀ ခန္႔သည္ မကူးစက္ႏုိင္ေသာေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ကာကြယ္တိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုသာမက မကူးစက္ႏုိင္ေသာေရာဂါမ်ား ကာကြယ္ကုသေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုပါ ပိုမိုတိုးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း၊ စီမံကိန္းေရးဆြဲရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းအသီးသီး၏ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈျဖင့္ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္အတြက္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ႀကီးက ခ်မွတ္ေပးထားသည့္ မကူးစက္ႏုိင္ေသာေရာဂါမ်ားဆိုင္ရာ Target မ်ားျပည့္မီေရးအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္လုပ္ငန္းမ်ား ေဖာ္ထုတ္ေရးဆြဲသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းစီမံကိန္းအား အမ်ဳိးသားက်န္းမာေရးစီမံကိန္း (၂၀၁၇-၂၀၂၁) တြင္လည္း ေပါင္းစပ္ထည့္သြင္း လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္ (ေျမာက္ပိုင္း)၊ ကခ်င္ႏွင့္ ကယားျပည္နယ္ရွိ ေဒသအခ်ဳိ႕တြင္ မိခင္ႏွင့္ မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရး အပါအ၀င္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္လိုေၾကာင္း က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနထံ UNFPA အဆိုျပဳ

ရန္ကုန္ကေလးေဆး႐ံုႀကီးတြင္ ကေလးငယ္မ်ားအား ကာကြယ္ေဆး လာေရာက္ထိုးႏွံေပးေနသည့္ မိသားစု၀င္မ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-အိသဥၨာေက်ာ္)

ရွမ္းျပည္နယ္ (ေျမာက္ပိုင္း)၊ ကခ်င္ႏွင့္ ကယားျပည္နယ္ရွိ ေဒသအခ်ဳိ႕တြင္ မိခင္ႏွင့္ မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရး အပါအ၀င္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိုေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနထံ UNFPA အဆိုျပဳထားေၾကာင္း သိရသည္။

ေမ ၁၈ ရက္က က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးႏွင့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢအဖြဲ႕၏ Assistant Secretary-General Ms. Laura Londen ဦးေဆာင္၍ UNFPA Asia-Pacific Regional Director Mr. Bjorn Andersson ႏွင့္ UNFPA ျမန္မာႏိုင္ငံ ဌာေနကိုယ္စားလွယ္ Ms. Janet Jackson တို႔ ပါ၀င္ေသာအဖြဲ႕ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ကုလသမဂၢ လူဦးေရရန္ပုံေငြ UNFPA အဖြဲ႕သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ မိခင္ႏွင့္ မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရး၊ မိသားစုသားဆက္ျခား စီမံကိန္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိသည့္အျပင္ လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ အလုပ္သမား၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးတို႔ႏွင့္လည္း ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး စီမံကိန္း (Sustainable Development Plan) ႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြမႈရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ ေထာက္ပံ့ကူညီမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ျပင္ Sustainable Development Plan တြင္ မိခင္ေသဆုံးမႈ မရွိေရး (Zero Maternal Mortality)၊ မလိုလား၊ မရည္ရြယ္ေသာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မရွိေရး (Zero Unintended Pregnancy)၊ က်ား/မ အေျချပဳ အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ အႏၲရာယ္ေပးေသာ အေလ့အက်င့္မ်ား မရွိေစေရး (Zero gender-based violence and harmful practices) ႏွင့္ UNFPA ၏ Strategic Plan (၂၀၁၈-၂၀၂၁)မ်ားကို SDG-2030 target မ်ား ရရွိေအာင္ သက္ဆိုင္ရာဌာနမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ သေႏၶတားနည္းလမ္းမ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးဌာနမ်ား၏ မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရးႏွင့္ မိသားစု သားဆက္ျခားေရးဆိုင္ရာ ေဆးႏွင့္ ေဆးပစၥည္း အေျခအေန ေလ့လာဆန္းစစ္မႈ စစ္တမ္းမွ ေပၚထြက္လာေသာ ေတြ႕ရွိ ခ်က္မ်ားကို သုံးသပ္၍ လိုအပ္သလို ျဖည့္ဆည္း ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ေရး စသည့္ကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ၀န္ႀကီးဌာန၏ က်န္းမာေရး အသိပညာျမင့္တက္ေရးလုပ္ငန္းႏွင့္ ေရာဂါကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၌ အေလးထား၍ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို အသိအမွတ္ျပဳပါေၾကာင္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္(ေျမာက္ပိုင္း)၊ ကခ်င္ႏွင့္ ကယားျပည္နယ္ရွိ ေနရာေဒသအခ်ဳိ႕တြင္ မိခင္ႏွင့္မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရး အပါအ၀င္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ပိုမိုလက္လွမ္းမီရရွိႏိုင္ေရးအတြက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္လိုေၾကာင္းႏွင့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢႏွင့္ PA တို႔မွ မိခင္ႏွင့္ မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရး၀န္ေဆာင္မႈ က႑မ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာ ရန္ပုံေငြႏွင့္ အျခားေထာက္ပံ့ကူညီမႈမ်ား ဆက္လက္ေပးအပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစား၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးက မိခင္ေသဆုံးမႈ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္းႏွင့္ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ျခင္း (Maternal Death Surveillance and Response) မွ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္အလိုက္ ဆန္းစစ္သုံးသပ္၍ လိုအပ္သလို တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျပည္သူလူထု၏ က်န္းမာေရးအသိပညာ စာတတ္ေျမာက္မႈ ျမင့္မားလာေရးအတြက္ မိခင္ႏွင့္မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရးအပါအ၀င္ အျခားက်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ား ပါ၀င္ေသာ စံျပဳက်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္စာအုပ္ (Standardized Health Messages) မ်ားကို ထုတ္ေ၀၍ အေျခခံက်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားထံ ျဖန္႔ေ၀ထားရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ကမၻာ႔မိသားစုဆရာ၀န္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ‘က်န္းမာမႈလမ္းညႊန္ မိသားစုဆရာ၀န္’ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ေဆြးေႏြးပြဲျပဳလုပ္

ကမၻာ့မိသားစုဆရာ၀န္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာ၀န္မ်ားအသင္း႐ံုးတြင္ ေမ ၁၉ ရက္ မြန္းလြဲပိုင္းက က်န္းမာမႈလမ္းညႊန္ မိသားစုဆရာ၀န္ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ စကား၀ိုင္းေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပခဲ့သည္။

ေမ ၁၉ ရက္တြင္ က်ေရာက္ေသာ ကမၻာ့မိသားစုဆရာ၀န္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ က်င္းပျခင္းျဖစ္ကာ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပခဲ့သည္မွာ တတိယႀကိမ္ေျမာက္ျဖစ္ၿပီး ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေခတ္သံုးေခတ္ မိသားစုဆရာ၀န္ စကား၀ိုင္းအျဖစ္ ေဒါက္တာတင္တင္၀င္း (ဂ်ဴး)၊ ေဒါက္တာစိုး၀င္း (ဂ်ဳိးေဇာ္) ႏွင့္ ေဒါက္တာျမင့္ေဇာ္ (MB.,BS.,Dip.Med.Sc-Family Medicine) တို႔က ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

“ဒီေန႔ ဒီပြဲေလးလုပ္ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဆရာ၀န္အသင္းနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္ေတြမွာ သင္ယူခြင့္ေပးေနၾကၿပီဆိုတာကို ဆရာ၀န္ေတြကို သိေစခ်င္တယ္။ ဆရာ၀န္ေတြလို႔ဆိုတဲ့အခါမွာ အထူးသျဖင့္ မိသားစုဆရာ၀န္ေတြေပါ့။ သူတို႔ရဲ႕အရည္အေသြးေတြ ျမင့္တက္လာမွလည္း တိုင္းျပည္ရဲ႕ျပည္သူေတြ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ျမင့္တက္လာမွာျဖစ္သလို ဒီလိုအရည္အေသြးေတြ ျမင့္တက္ဖို႔လည္း ႏုိင္ငံရပ္ျခားက ဆရာႀကီးေတြက လာၿပီးေတာ့ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ေနတာေတြကို မိသားစုက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေပးတဲ့ ဆရာ၀န္ေတြသိေအာင္နဲ႔ ဆရာ၀န္ေတြအေနနဲ႔ တက္ၾကြစြာပါ၀င္လာေအာင္ ရည္ရြယ္လုပ္ျဖစ္တာပါ” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံဆရာ၀န္အသင္း (မႏၲေလး) မွ ေဒါက္တာ ေဒၚမိုးမိုးခိုင္က ေျပာၾကားသည္။

ကမၻာ့မိသားစုဆရာ၀န္ေန႔မွာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ စတင္သတ္မွတ္ကာ အထိမ္းအမွတ္ေန႔အျဖစ္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံအသီးသီးတြင္ ပြဲမ်ားက်င္းပလ်က္ရွိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္လည္း က်င္းပခဲ့ျခင္းျဖစ္ကာ တစ္ႏွစ္တစ္ခါ ေခါင္းစဥ္ေဆာင္ပုဒ္အလိုက္ ေဟာေျပာေဆြးေႏြးဖလွယ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခုႏွစ္အတြက္ ေဆာင္ပုဒ္မွာ က်န္းမာမႈလမ္းညႊန္ မိသားစုဆရာ၀န္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ မိသားစုက်န္းမာေရး ေဆးပညာအေၾကာင္းအရာမ်ား၊ မိသားစုဆရာ၀န္ဘ၀ အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ ေခတ္အလိုက္ မိသားစုဆရာ၀န္ စကား၀ိုင္းမ်ားလည္း ထည့္သြင္းက်င္းပခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈ ဘက္စံုကုသေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားကို အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္ေန

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈ ဘက္စံုကုသေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားကို အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္ေနၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဘက္မွ ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာသူမ်ားတြင္ ပါ၀င္လာမည့္ ကေလးႏွင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ားအတြက္လည္း က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားေပးႏုိင္ရန္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

၀န္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈ ဘက္စံုကုသေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားကို အထူးဦးစားေပး လုပ္ငန္းတစ္ခုအေနျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေနၿပီး လိုအပ္ေသာ အစားအေသာက္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ World Food Program (WFP) ႏွင့္ပူးေပါင္းကာ လုပ္ေဆာင္ေနၿပီး ျဖည့္စြက္စာမ်ား၊ ဗီတာမင္မ်ား စသည္တို႔ကိုလည္း WFP က ေထာက္ပံ့ကူညီေပးလ်က္ရွိေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

“အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈကိုျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုက သန္ေကာင္၊ တုတ္ေကာင္၊ Infestation & JUInfection ေတြပါ။ ဒါေတြအတြက္ ပံုမွန္သန္ခ်တဲ့လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေနတာေတြလည္းရွိတယ္။ အခုျပန္၀င္လာမယ့္သူေတြမွာ ပါ၀င္လာမယ့္ ကေလးေတြနဲ႔ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြအတြက္လည္း အာဟာရနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့လုပ္ငန္းေတြ၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းေတြကိုလည္း ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။ ျပည္နယ္အတြင္း အာဟာရရရွိမႈအပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စစ္တမ္းေတြ၊ လိုအပ္တဲ့ ကိုယ္အရပ္တိုင္းတာ၊ အေလးခ်ိန္တိုင္းတာေတြကိုလည္း ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသြားမွာပါ” ဟု က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အာဟာရျပည့္၀မႈႏႈန္းသည္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ အနိမ့္ဆံုးအေျခအေနတြင္ရွိေနၿပီး ကေလးသူငယ္မ်ား၏ ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈနိမ့္က်ကာ ၃၄ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ရွိသင့္သေလာက္ မရွိသည္ကို ေတြ႔ရေၾကာင္း၊ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈမ်ား ပိုမိုျမင့္မားလာသည့္အတြက္ေၾကာင့္ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈမ်ား အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ျဖစ္ေပၚေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာန၊ အာဟာရဌာနခြဲမွ ေရးဆြဲေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ‘လတ္တေလာ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈ ဘက္စံုကုသေစာင့္ေရွာက္ျခင္း’ စီမံခ်က္အား အျခားတိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္မ်ားနည္းတူ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ရရွိေနသည့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအဆင့္သည္ နိမ့္က်ေနၿပီး ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႀကီးက ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံတြင္ ထိေရာက္သည့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ စနစ္တစ္ခုရွိရန္အတြက္ လူတစ္ေသာင္းလွ်င္ က်န္းမာေရးလုပ္သား အနည္းဆံုး ၂၂ ဦးရွိရန္ လိုအပ္သည္ဟု အၾကံျပဳထားေၾကာင္း၊ တစ္ႏုိင္ငံလံုး၏ ပ်မ္းမွ်ႏႈန္းအရ ျမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလံုး၌ က်န္းမာေရးလုပ္သားအင္အားသည္ လူတစ္ေသာင္းလွ်င္ ၁၆ ဦးခန္႔ရွိေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ လူတစ္ေသာင္းလွ်င္ က်န္းမာေရးလုပ္သား ငါးဦးသာရွိေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ကေလးေသႏႈန္းသည္လည္း တစ္ႏုိင္ငံလံုး၏ ပ်မ္းမွ်ႏႈန္းထက္ ျမင့္ေနေၾကာင္း၊ ကေလးေမြးဖြားသည့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ ၁၉ ရာခိုင္ႏႈန္းသာလွ်င္ ကြၽမ္းက်င္သည့္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားရွိသည့္ ေဆး႐ုံေဆးေပးခန္းမ်ားတြင္ ေမြးဖြားၾကေၾကာင္းႏွင့္ ကာကြယ္ေဆးထိုး႐ံုျဖင့္ ကာကြယ္ႏုိင္သည့္ေ ရာဂါအမ်ားအျပား မၾကာမီႏွစ္မ်ားအတြင္းက အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္ တစ္ျပည္လံုးတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ သုေတသနစစ္တမ္းတြင္ ပါ၀င္ေျဖဆိုခဲ့သူမ်ား၏ ၅၂ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ၎တို႔အေနျဖင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈကို လံုေလာက္စြာရရွိျခင္းမရွိေၾကာင္း ေျဖဆိုခဲ့သည္။

မကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ နည္းပညာအကူအညီမ်ား ေပးလိုေၾကာင္း က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနထံ Defect-NCD Partnership ႏွင့္ UNOPS အဖြဲ႕ အဆိုျပဳ

ေတာ္၀င္လူငယ္ဆရာ၀န္အဖြဲ႕က ၿမိဳ႕နယ္အခ်ဳိ႕တြင္ အခမဲ့က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးေနစဥ္

မကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ နည္းပညာအကူအညီမ်ား ေပးလိုေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနထံ Defect-NCD Partnership ႏွင့္ UNOPS အဖြဲ႕က အဆိုျပဳထားေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

Defect-NCD အဖြဲ႕အေနျဖင့္ ၀င္ေငြနည္းၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈနည္းေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ မကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ အသိပညာ၊ နည္းပညာမ်ား၊ ဘ႑ာေရး၊ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမႇင့္တင္ေရး က႑မ်ားတြင္ သက္ဆိုင္ရာႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ မိတ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းအေနျဖင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း၊ မကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ျမဲၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္ေသာလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ခ်မွတ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ေရး၊ စြမ္းအားစုမ်ားႏွင့္ ဘ႑ာေငြရရွိႏုိင္ေရး၊ လူထုကိုယ္တိုင္ ပူးေပါင္းပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေသာ လုပ္ငန္းပံုစံမ်ဳိးျဖစ္လာေရး၊ အစိုးရႏွင့္ ပုဂၢလိကအဖြဲ႕အစည္းမ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည့္ နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ေရးႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ေရးတို႔အတြက္ နည္းပညာမ်ားႏွင့္ အျခားအကူအညီမ်ား ေပးလိုေၾကာင္းႏွင့္ Defect-NCD Partnership Program ကို က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာ ေရးထိုး၍ ေဆာင္ရြက္လိုေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးက ၀န္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ မကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ား အထူးသျဖင့္ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ဳိေရာဂါမ်ားကို ဦးစားေပးလုပ္ငန္းတစ္ရပ္အေနျဖင့္ အေလးထား၍ အားျဖည့္ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း၊ တစ္ႏုိင္ငံလံုးရွိ ေက်းလက္က်န္းမာေရးဌာနမ်ားတြင္ အပတ္စဥ္ ဗုဒၶဟူးေန႔တိုင္း၌ Community Health Clinic မ်ား ဖြင့္လွစ္၍ မကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္ေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးအသိပညာ ျမႇင့္တင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံ၏ မကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ား၏ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးပမာဏႏွင့္ ကာကြယ္ကုသေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို အျမန္ဆန္းစစ္သိရွိရန္အတြက္ Rapid Need Assessment Tool မ်ားႏွင့္ နည္းပညာမ်ား ေပးေစလိုေၾကာင္းႏွင့္ Defect-NCD Partnership အဖြဲ႕က ၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာေရးထိုး၍ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိုေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ အမ်ဳိးသားႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၌ မကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈစာရင္းအရ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေနၿပီး ရာခိုင္ႏႈန္း ၄၀ ေက်ာ္အထိ ရွိေနေၾကာင္း WHO Global Health Estimates တြင္ ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ သိရသည္။

မကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ားအနက္ ျမန္မာအမ်ဳိးသားမ်ားတြင္ ေသဆံုးမႈႏႈန္းအမ်ားဆံုး ေရာဂါမ်ားမွာ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ ၃၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ကင္ဆာေရာဂါ ၂၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အျခားနာတာရွည္ေရာဂါမ်ား ၂၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ နာတာရွည္အဆုတ္ႏွင့္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိ ေလးရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိၿပီး အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါမွာ ၄၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ကင္ဆာ၊ နာတာရွည္အဆုတ္ႏွင့္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းစီ၊ အျခားနာတာရွည္ေရာဂါမ်ား ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ဳိ ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိေၾကာင္း သိရသည္။