ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အမုန္းတရားမ်ား ျဖန္႔ခ်ိမႈအတြက္ ကုလသမဂၢက Facebook ကို ျပစ္တင္ေ၀ဖန္

ကုလသမဂၢမွ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ရိွေသာ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ၌ အမုန္းတရားမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစျခင္းျဖင့္ Facebook သည္ အဓိကက်ေသာ အခန္းက႑မွ ပါ၀င္သည္ဟု မတ္ ၁၂ ရက္တြင္ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုမွတ္ခ်က္စကားအတြက္ Facebook က လတ္တေလာတံု႔ျပန္မႈ မရိွေသးေသာ္လည္း Facebook သည္ ယခင္က ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အမုန္းတရားမ်ား ျဖန္႔ခ်ိမႈကို ဖယ္ရွားရန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ယင္းကဲ့သို႔ ျဖန္႔ခ်ိသူမ်ားကို ပိတ္ပင္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ဖူးသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လက လံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ ႏွိမ္နင္းမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ေစခဲ့သည့္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚၿပီးေနာက္ပိုင္း ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ (မူရင္း၌ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ) ၆၅၀,၀၀၀ ေက်ာ္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခုိင္ျပည္နယ္မွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးသြားခဲ့ၾကသည္။ ၎တို႔ထဲမွ လူမ်ားစြာတို႔က ျမန္မာလံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ လူသတ္မႈမ်ားႏွင့္ မုဒိမ္းမႈမ်ားကို က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သက္ေသခံ ထြက္ဆိုခဲ့ၾကသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္အတြင္း ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အႀကီးအကဲက လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ လုပ္ရပ္မ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု ၎အေနျဖင့္ အႀကီးအက်ယ္ သကၤာမကင္း ျဖစ္မိသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ အၾကံေပးပုဂၢိဳလ္က ထင္ရွားသည့္သက္ေသ အေထာက္အထားျပရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ၏ လြတ္လပ္ေသာ ႏိုင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးမစ္ရွစ္အဖြဲ႕ဥကၠ႒ မာဇူကီဒါ႐ုစမန္က လူမႈမီဒီယာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အဆံုးအျဖတ္ေပးႏုိင္ေသာ အခန္းက႑တစ္ရပ္၌ ရိွေၾကာင္း သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“လူထုအတြင္းမွာ ခင္ဗ်ား ဆႏၵရိွရင္ အမ်က္ေဒါသ၊ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ သေဘာကြဲလြဲမႈနဲ႔ ပဋိပကၡေတြ အဆင့္ေရာက္ေအာင္ Facebook က ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖန္႔ခ်ိေပးပါတယ္။ အမုန္းစကားေတြဟာ အဲ့ဒါေတြရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္ တကယ္ကို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေနအထားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ လူမႈမီဒီယာဆိုတာ Facebook၊ Facebook ဆုိတာ လူမႈမီဒီယာပါပဲ” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ၏ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴး ယန္ဟီးလီက Facebook သည္ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာ၊ အရပ္ဘက္ဆိုင္ရာႏွင့္ ပုဂၢလိကဆိုင္ရာ ဘ၀မ်ားအတြက္ ႀကီးမားေသာ အစိတ္အပိုင္း တစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး အစိုးရသည္ပင္လွ်င္ ျပည္သူလူထုထံသို႔ အခ်က္အလက္မ်ား ျဖန္႔ေ၀ရန္ Facebook ကို အသံုးျပဳေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရာရာကို Facebook ကေနတစ္ဆင့္ လုပ္ေနတာပါ” ဟု ယန္ဟီးလီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူက Facebook သည္  ဆင္းရဲသည့္ႏိုင္ငံကို ကူညီခဲ့ေသာ္လည္း အမုန္းတရားမ်ား ျဖန္႔ခ်ိရန္ အတြက္လည္း အသုံးျပဳခံရသည္ဟု ဆုိသည္။

“အမ်ားျပည္သူနဲ႔ဆိုင္တဲ့ မက္ေဆ့ခ်္ေတြကို ေဆာင္ၾကဥ္းေပးဖို႔ Facebook ကို သံုးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ဳိးသားေရး အစြန္းေရာက္ေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္ Facebook အေကာင့္ေတြရိွၿပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒါမွမဟုတ္ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ အမုန္းတရားေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ေအာင္ အမွန္တကယ္ ေသြးထိုးေပးေနပါတယ္” ဟုလည္း ယန္ဟီးလီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“မူလက ရည္ရြယ္ထားသလို မဟုတ္ဘဲ Facebook ဟာ အခုမေကာင္းဆိုးရြားေကာင္ႀကီးအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားတာကို ကြၽန္မ စိုးရိမ္မိပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သေဘာထား တင္းမာသည့္ ျမန္မာအမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားထဲမွ အထင္ရွားဆံုးျဖစ္သူ ဦး၀ီရသူက သူ၏ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး စကားမ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္မႈ မရိွေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လြန္ခဲ့သည့္လက ဦး၀ီရသူ၏ အေကာင့္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးျမန္းမႈအား ေျဖၾကားရာတြင္ အမုန္းတရားကို လံႈ႔ေဆာ္သည့္ ပို႔စ္တစ္ခုအား အဆက္မျပတ္ Share လွ်င္ မည္သူ႔ကိုမဆို ရပ္ဆိုင္းပစ္ၿပီး တစ္ခါတစ္ရံတြင္ အေကာင့္ကို ဖယ္ရွားပစ္သည္ဟု Facebook က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref : The Guardian

ဖိလစ္ပိုင္သမၼတဒူတာေတး စိတ္ေရာဂါအတြက္ စစ္ေဆးမႈခံယူသင့္ဟု ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး အႀကီးအကဲ ေျပာၾကား

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆ ရက္က ဂ်ီနီဗာတြင္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အစည္းအေ၀း၌ Zeid က မိန္႔ခြန္းေျပာေနစဥ္ (Photo: AFP)

ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးသူမ်ားအား ဆက္ဆံမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ကုလသမဂၢႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္အစုိးရတုိ႔အၾကား အခ်င္းမ်ားေနၾကစဥ္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာအႀကီးအကဲ Zeid Ra’ad Al Hussein က ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ႐ိုဒရိဂိုဒူတာေတးသည္ စိတ္ေရာဂါအတြက္ စစ္ေဆးမႈ ခံယူရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း မတ္ ၉ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္အစုိးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ကြန္ျမဴနစ္အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားဟု သံသယရွိသူ ၆၀၀ စာရင္းတြင္  ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္ အေရးဆိုင္ရာ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူတစ္ဦးလည္း ထည့္သြင္းခံခဲ့ရမႈေၾကာင့္ ကုလသမဂၢက ေဒါသထြက္ခဲ့သည္။ အစိုးရကို အားနည္း ေအာင္လုပ္ေဆာင္ရန္ အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္မ်ားကို အသံုးျပဳမႈအတြက္ ထိုသံသယရွိသူမ်ားအား သူပုန္မ်ားအျဖစ္ စာရင္းသြင္းရန္ လိုလားေၾကာင္း ဖိလစ္ပုိင္တရားေရးဌာနက ၿပီးခဲ့ေသာလတြင္ မနီလာရွိတရား႐ံုးတစ္႐ံုး ို ေလွ်ာက္ထားခဲ့သည္။ တုိင္းရင္းသားမ်ား ၏အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းရသည့္ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Victoria Tauli -Corpuz ကုိ ေမာ္သူပုန္အဖဲြ႕၏ထိပ္တန္းအဖဲြ႕၀င္အျဖစ္ အဆိုပါစာရင္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္တြင္ လူမက္ တုိင္းရင္းသားမ်ား တုိက္ခုိက္ခံခဲ့ရမႈႏွင့္ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရမႈမ်ားသည္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ဆုိင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းအား ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု မၾကာေသးမီက ေ၀ဖန္ခဲ့သည့္  Tauliကို လက္တံု႔ျပန္မႈအျဖစ္ ဖိလစ္ပုိင္က ယခုကဲ့သို႔စြပ္စဲြခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ ဟု ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ဒူတာေတးအစိုးရ၏လုပ္ရပ္မ်ားအား ႐ႈတ္ခ်လ်က္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး Zeid က ဒူတာေတး သည္ စိတ္ေရာဂါအတြက္ စစ္ေဆးမႈအခ်ဳိ႕ကို ခံယူရန္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခုကဲ့သုိ႔ မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ လက္သင့္ခံႏိုင္စရာ မေကာင္းေၾကာင္း၊ ထုိတုိက္ခုိက္မႈမ်ားအား မေျဖရွင္း၍ မရဘဲ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ က ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္သင့္ေၾကာင္း ေျပာ ၾကားခဲ့သည္။ Zeid ၏ စိုးရိမ္မႈမ်ားအား ထင္ ဟပ္လ်က္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ဆုိင္ ရာ လႈပ္ရွားသူမ်ား၏အေျခအေနအတြက္ အစီရင္ခံစာတင္သြင္းရသည့္ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Michel Forst ကလည္း ဖိလစ္ပိုင္သမၼတသည္ ကုလအထူးကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား လူသိရွင္ၾကား ၿခိမ္းေျခာက္ေနေၾကာင္း ေ၀ဖန္ခဲ့ၿပီး ယင္းကဲ့သုိ႔ အေျခအျမစ္မရွိေသာ စြပ္စဲြခ်က္မ်ားအား ဖိလစ္ပိုင္အစုိးရက ႐ုပ္ သိမ္းရန္ ၎က ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္အစုိးရ၏ လူေသဆံုးမႈမ်ားေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းေရးစစ္ပဲြအား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေ၀ဖန္ခဲ့သည့္ တရားလက္လြတ္ သတ္ျဖတ္မႈဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာတင္သြင္းရသည့္ ကုလသမဂၢအထူးကိုယ္စားလွယ္  Agnes Callamard ကိုလည္း ဒူတာေတးက ေစာ္ကားေျပာဆုိလ်က္ ပါး႐ိုက္ပစ္မည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ေၾကာင္း ၿပီးခဲ့ေသာႏို၀င္ဘာတြင္ သတင္းမ်ား၌ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။