ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ရခုိင္အေရး မိန္႔ခြန္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏုိင္ငံတကာမွ ေ၀ဖန္မႈမ်ား ထြက္ေပၚ

စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္က အူခီယာခ႐ုိင္အနီးရွိ ဘာလူခါလီ ဒုကၡသည္စခန္းအနီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားက ဒုကၡသည္မ်ားကို ရွင္းလင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းေနစဥ္ (Photo : AFP)

နယူးေယာက္ၿမိဳ႕တြင္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံ၌ ျမန္မာႏုိင္ငံအား ျပင္းထန္စြာ  ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ဖြယ္ ရွိမႈကို အခ်ိန္ကုိက္ လက္ဦးမႈရယူလ်က္ စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က မိန္႔ခြန္းေျပာၾကား ခဲ့သည္ဟု ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားမွ ေ၀ဖန္မႈမ်ား ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ဒုကၡသည္အခ်ဳိ႕ကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထား ေပးမည္ဟု  ကတိျပဳ ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာတပ္မေတာ္က ဦးေဆာင္လ်က္ လူမ်ဳိးစုလုိက္ သုတ္သင္မႈ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္ ဟူေသာ ကုလသမဂၢ၏ ေျပာၾကားမႈကို အဆုံးသတ္ရန္ ေျဖရွင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းမရွိဟု ဆိုသည္။

လူအခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ (HRW) မွ ဖီးေရာဘတ္ဆန္က “သူဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ေတြ႕တာနဲ႔ကို မႀကိဳက္တဲ့ ျမန္မာေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္တို႔ေၾကာင့္ ဘယ္လိုအခက္ေတြ႕ရတယ္ဆိုတာ မ်ားမ်ားစားစား မေျပာဘဲ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းရဲ႕ ယုံၾကည္မႈကို တစ္စုံတစ္ရာ အတုိင္းအတာအထိ ျပန္ရဖို႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ား အေစာပုိင္းတြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ သေဘာတူညီထားေသာ စစ္ေဆးအတည္ျပဳျခင္းဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္အညီ ဒုကၡသည္မ်ားကို ျပန္လည္လက္ခံသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အေရအတြက္မည္မွ် ျပန္လည္လက္ခံေရးအတြက္ သတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္ ျပည့္မီမည္ကို ေရေရရာရာ သိရွိရျခင္းမရွိဟု ဆုိသည္။

“ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ျပန္လည္လက္ခံမည္ဆိုတဲ့ ကတိက အသစ္ျဖစ္ၿပီး အေရးႀကီးပါတယ္” ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံအေျခစုိက္ လြတ္လပ္ေသာ သုံးသပ္သူ တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ရစ္ခ်က္ေဟာ့ေဆးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူက ယင္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ျဖစ္ျခင္းထက္စာလွ်င္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေနထုိင္သူျဖစ္ေၾကာင္း သက္ေသျပႏုိင္သူမ်ားကို ျပန္လက္ခံမည့္ သေဘာဟု ရွင္းျပခဲ့သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တပ္မေတာ္၏ ရွင္းလင္းမႈ စစ္ဆင္ေရးမ်ားသည္ စက္တင္ဘာ ၅ ရက္တြင္ ၿပီးဆုံးခဲ့ၿပီဟု အခုိင္အမာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေအအက္ဖ္ပီ သတင္းေထာက္မ်ားက ယင္းေနာက္ပုိင္း ရက္မ်ားတြင္ မီးေလာင္ေနေသာ အိမ္မ်ားကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္ဟု ဆုိသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာေသာ ဒုကၡသည္မ်ားကလည္း ယင္းစစ္ဆင္ေရးမ်ား ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု သက္ေသခံ ထြက္ဆိုခဲ့ၾကသည္ဟု ဆုိသည္။

မည္သည့္အဖြဲ႕ကိုမွ် အမည္မတပ္ဘဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာ၊ လူမ်ဳိး၊ ႏုိင္ငံေရး ရပ္တည္ခ်က္တို႔ႏွင့္ မဆုိင္ဘဲ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိသည့္ မည္သူ႔ကုိမဆို အျပစ္ေပးသြားမည္ဟု  ကတိေပးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာတပ္မေတာ္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ အရပ္ဘက္မွ ႀကီးၾကပ္မႈမပါဘဲ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး လုံျခံဳေရးဆုိင္ရာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ား အားလုံးကိုလည္း တပ္မေတာ္က ခ်မွတ္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေ၀ဖန္ၾကသည္။

၎အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အုပ္စုဖြဲ႕ကာ အင္အားျဖင့္ လႊမ္းမိုးတတ္သည့္ စိတ္ထားမ်ဳိး ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီး ကုလသမဂၢ၊ ႏုိင္ငံတကာ NGO မ်ားႏွင့္ ျပည္ပမီဒီယာမ်ားကို ဘက္လုိက္သည္ဟုဆုိကာ ေဒါသတႀကီး ပစ္မွတ္ထားၾကသည္ဟုလည္း ေအအက္ဖ္ပီ၏ သတင္း၌ ေ၀ဖန္ေရးသားထားသည္။

အေမရိကန္မွ CNN သတင္းဌာနက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မိန္႔ခြန္းမွ မယုံၾကည္ရေသာ အခ်က္ငါးခ်က္ဟူ၍ ေကာက္ႏုတ္ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။ CNN က အဘယ္ေၾကာင့္ လူမ်ားအစုလုိက္ အျပံဳလုိက္ ထြက္ခြာခဲ့ရသည္ကို ရွင္းမျပျခင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာက စစ္ေဆးစိစစ္မည္ကို စိုးရိမ္မႈမရွိ ဟုဆိုျခင္း၊ ျပည္ပသို႔ ထြက္ေျပးရသူမ်ားထဲတြင္ လူမ်ားစု ရခုိင္လူမ်ဳိးမ်ား မပါ၀င္ျခင္း၊ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ လူအားလုံး ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ရရွိသည္ ဆိုျခင္းႏွင့္ စက္တင္ဘာ ၅ ရက္ ေနာက္ပုိင္း လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ စစ္ဆင္ေရး မရွိေတာ့ဟုဆုိျခင္းတို႔ကို ေထာက္ျပေ၀ဖန္ခဲ့သည္။

Ref : AFP

ရခုိင္ျပည္နယ္၌ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား အဆုံးသတ္ရန္အတြက္ ခ်က္ခ်င္းလုပ္ေဆာင္ၾကရန္ ကုလသမဂၢ လုံျခံဳေရးေကာင္စီ တုိက္တြန္း

စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္က ကုလသမဂၢတြင္ အေထြေထြညီလာခံ မစတင္မီ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံဥကၠ႒ မီ႐ိုဆလက္လက္ကက္ (ယာ) ႏွင့္ စကားေျပာေနေသာ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဂူတာရက္ (Photo : AP)

ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား အဆံုးသတ္ရန္အတြက္ ခ်က္ခ်င္းလုပ္ေဆာင္ၾကရန္ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရး ေကာင္စီက စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္တြင္ တုိက္တြန္းခဲ့ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္၏ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ျပဳလုပ္မႈအတြင္း အင္အားအလြန္အကြၽံ အသံုးျပဳခဲ့မႈအား စိုးရိမ္မိေၾကာင္းလည္း ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာမွ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ (မူရင္းတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပ။) ၃၈၀၀၀၀ နီးပါးသည္ နယ္စပ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္၍ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ ထြက္ေျပးခဲ့မႈ ျဖစ္ေစခဲ့သည့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအား တံု႔ျပန္ရန္အတြက္ လံုျခံဳေရးေကာင္စီက တံခါးပိတ္ အစည္းအေ၀းျပဳလုပ္ခဲ့အၿပီး ယင္းေၾကညာခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ လံုျခံဳေရးေကာင္စီက ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ယင္းအၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအား ႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၿပီး ယင္းေဒသရွိ အကူအညီ လိုအပ္ေနသူမ်ားထံ လူသားခ်င္းစာနာမႈအကူ အညီေပးေရး ၀န္ထမ္းမ်ား သြားေရာက္ ကူညီေပးႏုိင္ရန္အတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ေဆာင္မႈအတြင္း အင္အားအလြန္အကြၽံ သံုးစဲြမႈမ်ားအတြက္ ေကာင္စီအဖဲြ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားက စိုးရိမ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ၾကၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ရပ္ဆုိင္းရန္အတြက္ ခ်က္ခ်င္းလုပ္ေဆာင္ၾကရန္ တိုက္တြန္းခဲ့ေၾကာင္း ယင္းအစည္းအေ၀း အၿပီးတြင္ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ အလွည့္က် ဥကၠ႒ရာထူး ထမ္းေဆာင္ေနေသာ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အီသီယိုးပီးယား သံအမတ္ႀကီး တီကီဒါအလီမူက သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဘဂၤါလီ (မူရင္းသတင္းတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပထား။) ၃၈၀၀၀၀ နီးပါးအား ႏိုင္ငံမွ ထြက္ေျပးေစခဲ့သည့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ ႏွိမ္နင္းမႈကို အဆံုးသတ္ရန္အတြက္ ေတာင္းဆိုရန္ ဆီြဒင္ႏွင့္ ၿဗိတိန္တုိ႔က စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္တြင္ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီကို တုိက္တြန္းခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ရခိုင္တြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ ျပႆနာအား ေဆြးေႏြးရန္ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီက စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္၌ တံခါးပိတ္ ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ျပင္းထန္ေသာ တံု႔ျပန္မႈမ်ားအား တ႐ုတ္ႏွင့္ ႐ုရွားတို႔က ဆန္႔က်င္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရေၾကာင္း သံတမန္မ်ားက အေစာပုိင္းတြင္ ေျပာၾကားထားခဲ့သည္။

အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား အဆံုးသတ္မႈအား ျမင္ေတြ႕ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာျပည္သူမ်ားႏွင့္ ရခုိင္ျပည္သူမ်ားအား လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီမ်ား ခ်က္ခ်င္းႏွင့္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေပးႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢဆုိင္ရာ ၿဗိတိန္လက္ေထာက္ သံအမတ္ႀကီး Jonathan Allen က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ လတ္တေလာ ျဖစ္ေပၚေနမႈမ်ားအတြက္ လိုအပ္သည့္ ညီညြတ္ေသာ ရလဒ္ႏွင့္ ရွင္းလင္းေသာ သတင္းစကားမ်ား ပါးႏိုင္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ဆီြဒင္သံအမတ္ႀကီး Olof Skoog ကလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၎တို႔ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရေသာ စစ္ေရးအရ ႏွိမ္နင္းမႈအား ရပ္ဆိုင္းရန္ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူသားခ်င္း စာနာမႈဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ားအား အျပည့္အ၀ ေလးစားလုိက္နာရန္ တိုက္တြန္းသည့္ သတင္းစကားမ်ား ျဖစ္သင့္ေၾကာင္း Skoog က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးအတြက္ ၿပီးခဲ့ေသာ သီတင္းပတ္ ႏွစ္ပတ္ခန္႔က တံခါးပိတ္ အစည္းအေ၀း တစ္ခုအား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း လံုျခံဳေရးေကာင္စီက တရား၀င္ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းမရွိခဲ့ဘဲ ယခုတစ္ႀကိမ္ အစည္းအေ၀း ျပဳလုပ္ရန္ ၿဗိတိန္ႏွင့္ ဆီြဒင္တုိ႔က ေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

Ref : AFP

ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံသို႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မတက္ေရာက္သည့္ အေၾကာင္းရင္း ေလးခ်က္ရိွေၾကာင္း ဦးေဇာ္ေဌး ေျပာၾကား

ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံသို႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မတက္ေရာက္သည့္ အေၾကာင္းရင္း ေလးခ်က္ရိွေၾကာင္း ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

စက္တင္ဘာ ၁၃ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ရွိ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတအိမ္ေတာ္ သတင္းစာ ရွင္းလင္းေဆာင္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ခရီးစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ံုး ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက မီဒီယာမ်ားအား ယင္းကဲ့သို႔ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ဦးေဇာ္ေဌးက “နံပါတ္တစ္က ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသ ARSA အၾကမ္းဖက္သမားေတြ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္မႈ ျဖစ္သြားတယ္။ ျဖစ္သြားတဲ့ဟာမွာ မြတ္စလင္ဘာသာ၀င္ေတြေရာပါတယ္။ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြ၊ ဟိႏၵဴ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြပါတယ္။ ေနာက္ ဒုိင္းနက္၊ ၿမိဳ၊ ေဒသခံ ဟိုးအရင္က ေနထုိင္လာတဲ့ ဌာေနတုိင္းရင္းသားေတြ ေသေၾကရတယ္။ ပ်က္စီးရတယ္။ ေနာက္ ထြက္ေျပးရတယ္။ အဲဒီလုိ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္မႈေတြ ျဖစ္သလိုပဲ ဘဂၤါလီေတြလည္း ေျမာက္ဘက္ကိုေျပးတယ္။ ေျပးတဲ့အခါမွာ ဒီျဖစ္စဥ္ကို ျပန္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ဘဂၤါလီေတြက ေျမာက္ဘက္ကို ေျပးတယ္။ တုိင္းရင္းသားေတြက ေတာင္ဘက္ကို ေျပးတယ္။ ဘယ္အထိ ေျပးလဲဆိုေတာ့ စစ္ေတြဘက္အထိ ေျပးၾကတယ္။ ေျပးသြားတဲ့ ဟာေတြမွာ အခု ခုနစ္ေနရာ ျပန္စုစည္းၿပီး လက္ခံဖုိ႔ လုပ္ထားတယ္။ တုိင္းရင္းသားေတြကိုေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ ရြာေတြမွာ ထားထားတယ္။ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေနရာခ်ထားတယ္။ အဲဒါေတြအျပင္ လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားမႈေတြ ခ်က္ခ်င္းလုပ္ရမွာေပါ့။ အဲဒါေတြလုပ္ဖို႔ရွိတယ္။ အဲဒါ နံပါတ္တစ္။ နံပါတ္ႏွစ္ အခ်က္က ျပည္တြင္းမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပည္တြင္းမွာ အစိုးရကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ဆႏၵျပမႈေတြရွိတယ္။ ဆႏၵျပမႈေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရးဘက္ကို ဆြဲသြားတဲ့ ပဋိပကၡ ဖန္တီးမႈေတြလည္းရွိတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေတာင္တြင္းႀကီးျဖစ္စဥ္မွာ ေတြ႕ခဲ့ရသလို။ အဲဒီေတာ့ ျပည္တြင္းမွာ တည္ၿငိမ္မႈအတြက္ အထူးအေလးထားၿပီး လုပ္ေနရတဲ့ အေနအထား ရွိပါတယ္။ ေနာက္ တတိယအခ်က္က အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္မႈေတြ လုပ္ႏုိင္တယ္ဆိုတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ ေတြရွိတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္မယ္ဆိုတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ ေတြရတယ္။ အဲဒါကလည္း လံုျခံဳေရးအရ အထူးအေလးထား ေဆာင္ရြက္ေနရတဲ့ အေနအထားရွိတယ္။ ေနာက္ နံပါတ္ေလးအခ်က္က ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး ဦးထင္ေက်ာ္က ထုိင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္မွာ ေဆး၀ါးကုသထားတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ခြဲစိတ္ကုသမႈ ေအာင္ျမင္ေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီမွာေတာ့ သမၼတႀကီး ေဆး႐ံုတက္ေနတယ္ မရွိဘူးေပါ့။ ဒီေန႔အခ်ိန္အထိ ေဆးရံုမွာရွိေနတယ္။ ဒီအခ်က္ ေလးခ်က္အရ ႏုိင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က မူလက သြားဖုိ႔ရည္ရြယ္ထားတယ္။ အဲဒီမွာလည္း ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြ လုပ္ထားၿပီးၿပီ။ အေျခအေန အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ မသြားျဖစ္ေတာ့ဘူး။ မသြားျဖစ္ေတာ့ဘဲနဲ႔ ဒုတိယ သမၼတသြားမယ္” ဟု ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာၾကားသည္။

ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဆုိင္ရာ အထူးအစီရင္ခံစာတင္သြင္းသူ မစၥယန္ဟီးလီ၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အား ျပင္းထန္စြာကန္႔ကြက္ေၾကာင္း အေရးႀကီးအဆုိ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အတည္ျပဳ

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ဇူလုိင္ ၂၁ ရက္တြင္ ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဆုိင္ရာ အထူးအစီရင္ခံစာ တင္သြင္းသူ မစၥယန္ဟီးလီ၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အား ျပင္းထန္စြာကန္႔ကြက္ေၾကာင္း အေရးႀကီးအဆုိကုိ ဇူလုိင္ ၂၅ ရက္တြင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳခဲ့သည္။

၎အေရးႀကီးအဆုိကုိ ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီး အိမ္မဲမဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ေဒၚသႏၲာက ဇူလုိင္ ၂၄ ရက္တြင္တင္သြင္းခဲ့ၿပီး အေရးႀကီးအဆုိႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဇူလုိင္ ၂၅ ရက္တြင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ၁၃ ဦးက ေထာက္ခံအၾကံျပဳ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္၏ အၾကံျပဳခ်က္အတုိင္း ေက်ာက္ျဖဴ၊ ေပါက္ေတာ၊ ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း၌ရွိသည့္ ဒုကၡသည္စခန္းသုံးခု ပိတ္သိမ္းႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ အိမ္ေထာင္စု  ၅၅ ခုကုိလည္း ဥပေဒႏွင့္အညီ ေရြးခ်ယ္ကာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထုိင္ခြင့္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း၊ ေမြးစာရင္း ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ကုိလည္း ထုတ္ေပးခဲ့ေၾကာင္း၊ အထူးကုိယ္စားလွယ္ မစၥယန္ဟီးလီ၏ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ျပည္သူလူထု အလြန္စုိးရိမ္ေနသည့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း၌ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ မတည္ၿငိမ္မႈျပႆနာ၏ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္သည့္ ေမယုေတာင္တန္းေပၚတြင္ ေတြ႕ရွိရသည့္ လူလုပ္ဥမင္လုိဏ္ေခါင္း၊ လက္နက္မ်ား၊ ေလ့က်င့္ေရးစခန္းမ်ား ေတြ႕ရွိမႈမ်ားကုိ ထိမ္ခ်န္ထားခဲ့ျခင္းကုိ စိတ္မေကာင္းဖြယ္ ၾကားသိရေၾကာင္း၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းမွာျဖစ္ခဲ့သည့္ မတည္ၿငိမ္မႈမွတစ္ဆင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ အစြန္းေရာက္သမားမ်ားအတြက္ ေျခကုပ္ယူစရာ ျဖစ္သြားမလားဆုိသည္ကုိ ရခုိင္ျပည္နယ္သာမက ျမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလုံး အလြန္စုိးရိမ္ေနသည့္အခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အစြန္းေရာက္မ်ား၏ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ အျပစ္မဲ့ျပည္သူမ်ား အသက္အုိးအိမ္ ဆုံး႐ႈံးေနရမႈကုိလည္း မစၥယန္ဟီးလီအေနျဖင့္ ေျပာၾကားသြားျခင္း လုံး၀မရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ၏ ႏွစ္ဖက္လူ႔အသုိင္းအ၀ုိင္းအား လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈပံ့ပုိးမႈမ်ားကုိ လုံး၀ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းမရွိေၾကာင္းကုိ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ေဒၚသႏၲာက အဆုိတင္သြင္းစဥ္က ေျပာၾကားထားသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ဇူလုိင္ ၂၁ ရက္ ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဆုိင္ရာ အထူးအစီရင္ခံစာတင္သြင္းသူ မစၥယန္ဟီးလီ၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစုိးရကေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရးကုိ မ်က္ကြယ္ျပဳျခင္း၊ ကုလသမဂၢ၏ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနမႈမ်ားကုိ လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားျခင္း၊ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ ပကတိအေျခအေနမွန္မ်ားကုိ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားမႈမရွိေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားက ေထာက္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

“၂၀၁၇ ခုႏွစ္ဇူလုိင္ ၂၁ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနဆုိင္ရာ အထူးအစီရင္ခံစာတင္သြင္းသူ မစၥယန္ဟီးလီရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ေတြဟာ ကြၽန္မတုိ႔အဆုိရွင္ရဲ႕ က်ဳိးေၾကာင္းေဖာ္ျပခ်က္ထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့အတုိင္းပါပဲ။ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့ ပကတိအေျခအေနေတြနဲ႔ ကင္းကြာၿပီးေတာ့ ျပည့္စုံစြာေဖာ္ျပျခင္းမရွိတာ။ လက္ရွိျမန္မာႏုိင္ငံ အစုိးရအေနနဲ႔ အားသြန္ခြန္စုိက္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး အပါအ၀င္ အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကုိ လ်စ္လ်ဴ႐ႈေနတာ။ ကြၽန္မတုိ႔ ယခုလက္ရွိမွာ ကုလသမဂၢနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတုိ႔ တက္ၾကြစြာပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္အလုံးစုံကုိ မ်က္ကြယ္ျပဳထားတာေတြအျပင္ မစၥယန္ဟီးလီသည္ သူမရဲ႕ မိခင္အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တဲ့ ကုလသမဂၢက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ၊ ေရရွည္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈပန္းတုိင္ေတြကုိ ေလွ်ာက္လွမ္းေနတဲ့ ကြၽန္မတုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လမ္းခရီးကုိပင္ အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတဲ့ အတားအဆီးျဖစ္ေစတဲ့ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ဳိးကုိ ျပဳလုပ္ခဲ့တယ္လုိ႔ ကြၽန္မကျမင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မစၥယန္ဟီးလီရဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚမွာ ကြၽန္မတုိ႔ လာမယ့္ေအာက္တုိဘာမွာ က်င္းပမယ့္ ကုလသမဂၢရဲ႕ အေထြေထြညီလာခံမွာ ဒီသတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚမူတည္၍ သူမရဲ႕အစီရင္ခံစာအေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ကြၽန္မတုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ လုံျခံဳေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ေရရွည္ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးေတြအတြက္ အေႏွာင့္အယွက္အဟန္႔အတားျဖစ္ေစမယ့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တစ္စုံတစ္ရာမ်ဳိး ေပၚလာမွာကုိ ကြၽန္မတုိ႔အထူးပဲ စုိးရိမ္ေၾကာင့္ၾကလ်က္ရွိပါတယ္” ဟု ေရႊဘုိမဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာေအဇင္လတ္က ေဆြးေႏြးေျပာၾကားသည္။

ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနဆုိင္ရာ အထူးအစီရင္ခံစာ တင္သြင္းသူ မစၥယန္ဟီးလီသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ေျခာက္ႀကိမ္ လာေရာက္ထားသည္။

ထုိ႔ေနာက္ အေရးႀကီးအဆုိအေပၚ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ား၏ ေဆြးေႏြးမႈအၿပီးတြင္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္က “ကမၻာေပၚမွာ လူ႔အခြင့္အေရးမွတ္တမ္း လုံး၀ဥႆုံ ျပည့္စုံေကာင္းမြန္တယ္ဆုိတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံမွမရွိပါဘူး။ အဲဒီလုိပဲ ဒီမုိကေရစီအသြင္ ကူးေျပာင္းခါစ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္းပဲ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ စိန္ေခၚမႈေတြအေျမာက္အျမား ရင္ဆုိင္ေနရသည္ကုိ သူမအေနျဖင့္ ေကာင္းစြာနားလည္မႈရွိရန္ လုိအပ္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေရးေဆာင္ရြက္ရာမွာ အသုိင္းအ၀ုိင္း တစ္ခုတည္းကသာမကဘဲ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ က်ား၊ မ မခြဲျခား၊ လူမႈအသုိင္းအ၀ုိင္းအားလုံးရဲ႕ အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေရးကုိ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအစုိးရအေနနဲ႔ အေမြဆက္ခံခဲ့ရတဲ့ လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးအယူအဆ ကြဲျပားမႈေတြ၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးေနာက္က်မႈနဲ႔ ဆင္းရဲမႈအပါအ၀င္ စိန္ေခၚမႈအေျမာက္အျမားကုိ ေျဖရွင္းေရးအတြက္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြၾကားမွာ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရးနဲ႔ ကြဲျပားျခားနားမႈမ်ားကုိ အင္အားအျဖစ္ေျပာင္းလဲရန္ အေလးထား ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိအေရးႀကီးတဲ့အခ်ိန္အခါမ်ဳိးမွာ လူ႔အသုိင္းအ၀ုိင္းတစ္ခုတည္းရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမႇင့္တင္ေရးကုိသာ အာ႐ုံစုိက္ၿပီး မမွ်မတေျပာၾကားခ်က္မ်ားဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အသုိင္းအ၀ုိင္းမ်ားၾကားမွာ စိတ္၀မ္းကြဲမႈေတြ ပုိမုိျဖစ္ေပၚလာေစၿပီးေတာ့ ျပႆနာကုိ ပုိမုိ႐ႈပ္ေထြးၿပီးေတာ့ မတည္ၿငိမ္မႈေတြ ျဖစ္ပြားလာႏုိင္တယ္လုိ႔ သုံးသပ္ရပါတယ္” ဟု အဆုိအေပၚ ရွင္းလင္းေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ဇူလုိင္ ၂၁ ရက္တြင္ ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဆုိင္ရာ အထူးအစီရင္ခံစာတင္သြင္းသူ မစၥယန္ဟီးလီ၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အား ျပင္းထန္စြာကန္႔ကြက္ေၾကာင္း အေရးႀကီးအဆုိကုိ ႀကိဳဆုိေထာက္ခံပါေၾကာင္း ႏုိင္ငံျခားေရး ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္က လႊတ္ေတာ္သုိ႔ တင္ျပခဲ့သည္။

ထုိ႔ေနာက္ အေရးႀကီးအဆုိကုိ အဆုိရွင္ေဒၚသႏၲာကလည္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳေပးရန္တင္ျပခဲ့ၿပီး လႊတ္ေတာ္ကလည္း ကန္႔ကြက္သူမရွိ အတည္ျပဳခဲ့သည္။

Writer:
ၿငိမ္းေဇာ္လင္း၊ မ်ဳိးမင္းထက္