ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ဒုကၡသည္မ်ားက ၎တို႔၏ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ကို အာမခံေပးထားျခင္းမရွိဟုဆိုကာ ကုလသမဂၢ-ျမန္မာ သေဘာတူညီခ်က္အား ပယ္ခ်

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ဒုကၡသည္ အသိုင္းအ၀ိုင္းေခါင္းေဆာင္မ်ားက ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ထြက္ေျပးသြားခဲ့ၾကေသာ ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လာေရးအတြက္ ကုလသမဂၢႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရတို႔အၾကား သေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္ကို ပယ္ခ်ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ေပါက္ၾကားခဲ့ေသာ လွ်ဳိ႕၀ွက္သေဘာတူညီခ်က္ပါ စာသားအရ ယင္းသည္ ၎တို႔ ၏ကိစၥကို ေျပလည္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးထားျခင္း မရွိသကဲ့သို႔ ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္ လက္ခံေရးကိုလည္း အေထာက္အကူျပဳေစ လိမ့္မည္မဟုတ္ဟု ဒုကၡသည္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

“သေဘာတူညီခ်က္က ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ သူတို႔ေနရပ္ေတြကို ျပန္ဖို႔နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာပါ။ ထူးဆန္းတာက သေဘာတူညီခ်က္ မတုိင္မီ သူတို႔က ႐ိုဟင္ဂ်ာအသုိင္းအ၀ိုင္းေတြနဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးဖို႔ စိတ္႐ႈပ္မခံခဲ့ပါဘူး။ သေဘာတူညီခ်က္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔  ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ေနအိမ္ေတြကို ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာ ျပန္ဖို႔အတြက္ ႀကိဳတင္အေျခအေနတစ္ရပ္အျဖစ္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ အဓိက ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ ျမန္မာအစိုးရထံက ဘာကတိမွ မပါ၀င္ပါဘူး။ ဒါဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားနဲ႔ ဆန္႔က်င္ပါတယ္” ဟု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေျခစိုက္ ဘဂၤါလီအေရး ႏိုင္ငံေရးတက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူ  ကိုကိုလင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဇြန္လအတြင္းက ျမန္မာအစိုးရသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ဒုကၡသည္မ်ားကို ျပန္လည္ လက္ခံေရး လုပ္ငန္းစဥ္ လ်င္ျမန္ေစရန္အတြက္ ကုလသမဂၢႏွင့္ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ ယင္းသေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လက္မွတ္ေရးထုိးထားေသာ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာကို လွ်ဳိ႕၀ွက္သာ ထားရွိခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ အဆိုပါ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာတြင္ ပါရွိသည့္စာသားမ်ားသည္ အြန္လိုင္း၌ ေပါက္ၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဒုကၡသည္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူမ်ားက ယင္းသေဘာတူညီခ်က္သည္ ဒုကၡသည္မ်ား၏ အဓိကျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းေပးႏုိင္ရန္ ပ်က္ကြက္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ မျပန္ခင္ ျမန္မာအစိုးရထံကေန ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ကို  အာမခံေပးမႈတစ္ရပ္ ရရွိဖို႔ အၾကာႀကီး ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာမွာ ဒီႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ အေၾကာင္းအရာကို သူတို႔က ေရွာင္ရွားခဲ့ပါတယ္။ အစိုးရက ဒီ အဓိကေတာင္းဆိုခ်က္ကို လက္မခံခဲ့ဘူးဆိုရင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျပန္လည္လက္ခံမယ့္အစီအစဥ္ဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ေအာင္ျမင္မႈရမွာ မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ကိုကုိလင္းက Guardian သတင္းစာသုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံအေျခစိုက္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္အေရး တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူ ဦးထြန္းခင္က သေဘာတူညီခ်က္ မူၾကမ္းေရးဆြဲျခင္းမျပဳမီ ဒုကၡသည္ အသုိင္းအ၀ိုင္းမ်ားအား ပါ၀င္ခြင့္ မျပဳျခင္းသည္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ကုလသမဂၢ ေအဂ်င္စီမ်ားဘက္မွ က်င့္၀တ္ႏွင့္မညီခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေနနဲ႔ ျပန္လည္လက္ခံျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္၊ ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရး ျပန္ေပးမႈ၊ ျပန္လည္နာလန္ထေရး ျပန္လည္ ေပါင္းစည္းေရးနဲ႔ ဘူဒိုဇာျဖင့္ အထိုးခံရတဲ့ သူတုိ႔ေနအိမ္ေတြ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ အနာဂတ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သေဘာတူညီခ်က္ အေသးစိတ္ေတြအေၾကာင္း သိခြင့္ရွိပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္း၀င္ေတြဟာ ေပါက္ၾကားလာတ့ဲ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာပါ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သိရတဲ့အခါ အလြန္အမင္း ေဒါပြၿပီး စိတ္ပ်က္ေနၾကပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရဟာ သေဘာတူညီခ်က္ အေသးစိတ္အခ်က္ေတြကို လူသိရွင္ၾကား မထုတ္ျပန္တာေၾကာင့္လည္း သူတို႔ ေဒါသထြက္ေနၾကပါတယ္” ဟု ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံရွိ  ျမန္မာ ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္အဖြဲ႕အစည္း၏ ဥကၠ႒ ဦးထြန္းခင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားအား တားျမစ္ဆန္႔က်င့္သည့္ ကုလသမဂၢ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (UNCAT) ကုိ အစုိးရက လက္မွတ္ေရးထုိး က်င့္သုံးလာေစေရး အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ေတာင္းဆုိ

ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရသူမ်ားကို ကူညီေထာက္ပံ့ေရး အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာေန႔ အခမ္းအနားအား နာ/ကူအသင္းတြင္ ျပဳလုပ္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏိုင္)

ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားအား တားျမစ္ဆန္႔က်င့္သည့္ ကုလသမဂၢ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (UNCAT) ကုိ အစုိးရက လက္မွတ္ေရးထုိး က်င့္သုံးလာေစေရး အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေတာင္းဆုိလိုက္သည္။

ဇြန္ ၂၆ ရက္က ေျမာက္ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္ရွိ နာေရးကူညီမႈအသင္း (ရန္ကုန္) တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ ခံရသူမ်ားကို ကူညီေထာက္ပံ့ေရး အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာေန႔ အခမ္းအနားတြင္ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ (WLB) မွ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ေလြးပိုးငယ္က “စစ္ပြဲေတြ ဆက္ျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနဦးမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ ရပ္တန္႔ႏိုင္ဖို႔ ပေပ်ာက္ဖို႔က စစ္ပြဲေတြရပ္ဖို႔ ဆိုတာကိုလည္း ကြၽန္မတို႔ ေတာင္းဆိုတာ ျဖစ္တယ္။ ကြၽန္မတို႔ ျမန္မာျပည္မွာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈက အပိုင္းႏွစ္ပိုင္း ေတြ႕ရတယ္။ တိုင္းရင္းသားေဒသဘက္မွာ တစ္ပိုင္း၊ ျမန္မာ ျပည္မႀကီးမွာဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ၾကံဳေတြ႕ရတဲ့ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြက တစ္ပိုင္း ေတြ႕ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အလုပ္သမားေတြၾကား၊ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ အိမ္အကူမ်ား အၾကမ္းဖက္ ႏွိပ္စက္ခံရတာေတြ အားလံုးက ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈထဲမွာပါတယ္။ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ က်ဴးလြန္တဲ့သူ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ကြၽန္မတို႔က ေတာင္းဆိုတယ္။ ဒီေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို တကယ္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္ဖို႔ ကမၻာ့ကုလသမဂၢက ထုတ္ထားတဲ့ UNCAT စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ထိုးၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္” ဟု အခမ္းအနားတြင္ ေျပာၾကားသည္။

အမ်ိဳးသမီးမ်ား အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ (WLB)၊ လူ႔အခြင့္အေရး မွတ္တမ္းကြန္ရက္ (ျမန္မာႏုိင္ငံ) (ND-Burma)၊ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP)၊ ၀ိမုတၱိအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕ (VWO) ႏွင့္ အာရွတရားမွ်တမႈႏွင့္ အခြင့္အေရးဆုိင္ရာအဖြဲ႕ (AJAR) စသည့္ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႕အစည္း ငါးခုမွ ပူးေပါင္း၍ အဆုိပါ အခမ္းအနားကုိ က်င္းပကာ ေတာင္းဆုိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထုိ႔ျပင္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ ခံရသူမ်ားကို ကူညီေထာက္ပံ့ေရး အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာေန႔ အခမ္းအနားကုိ ရည္ရြယ္ခ်က္ သုံးခ်က္ျဖင့္ က်င္းပခဲ့ရာ အတိတ္ကာလ တုိင္းရင္းသား ျပည္သူလူထုမ်ားအား လူမဆန္စြာ ဆုိးရြားရက္စက္ေသာ ဖိႏွိပ္ညႇဥ္းပန္းမႈမ်ားကုိ သင္ခန္းစာယူၿပီး ေနာင္အနာဂတ္တြင္ ထပ္မျဖစ္ေစရန္၊ ေခတ္အဆက္ဆက္ ယုံၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ လူမဆန္စြာ ဆုိးရြားရက္စက္လွေသာ ဖိႏွိပ္ညႇဥ္းပန္းမႈမ်ား ခံစားခဲ့ၾက၍ အသက္ဆုံး႐ႈံး ခဲ့ၾကသူမ်ားႏွင့္ နစ္နာခဲ့သူမ်ား၏ မိသားစု၀င္မ်ားအတြက္ ေပ်ာက္ဆုံးေနေသာ  အမွန္တရားႏွင့္ တရားမွ်တမႈမ်ား ျပန္လည္ရရွိရန္တုိ႔ကုိ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဆက္လက္၍ အစုိးရအေနျဖင့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ ဥပေဒမ်ား၊ ကုလသမဂၢမွ ထုတ္ျပန္ထားသည့္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈႏွင့္ အျခားရက္စက္၍ လူမဆန္ေသာ (သုိ႔) လူ႔ဂုဏ္သိကၡာကုိ က်ဆင္းေစေသာ ဆက္ဆံမႈ (သုိ႔) ျပစ္ဒဏ္ေပးမႈ ဆန္႔က်င္ေရး ႏုိင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈဆုိင္ရာ စာခ်ဳပ္စာတမ္းမ်ား၊ ဥပေဒမ်ားအားျခြင္းခ်က္မရွိ လက္မွတ္ထုိးက်င့္ သုံးလာေစရန္ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း သိရသည္။

၎အခမ္းအနားကို ေလးႀကိမ္ေျမာက္ က်င္းပျခင္းျဖစ္ၿပီး အခမ္းအနားတြင္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP) က ဘာသာျပန္ ထုတ္ေ၀ထားေသာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားအား တားျမစ္ဆန္႔က်င့္သည့္ ကုလသမဂၢ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (UNCAT) စာအုပ္မ်ား ျဖန္႔ေ၀ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ ရပ္တန္႔ေရး အထိမ္းအမွတ္ တီရွပ္မ်ား ေ၀ငွျခင္း၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုင္ရာ ကဗ်ာမ်ား ရြတ္ဖတ္ျခင္းႏွင့္ ေတးသံရွင္မ်ားက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သီခ်င္းမ်ား သီဆိုမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

UNCAT စာခ်ဳပ္အား အစိုးရမွ လက္မွတ္ေရးထိုးရန္အတြက္ ၿပီးခဲ့သည့္ လႊတ္ေတာ္သက္တမ္းတြင္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာေအာင္မိုးညိဳ (လက္ရွိ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္) မွ အဆိုတင္သြင္းရာ လႊတ္ေတာ္မွ ေထာက္ခံအတည္ျပဳခဲ့ျပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက လက္မွတ္ေရးထိုးမည္ဟု ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း အစိုးရသက္တမ္း ကုန္ဆံုးသည္အထိ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္း သိရသည္။

 

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္တုိ႔ ေတြ႕ဆုံၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္အေရး ေဆြးေႏြး

Photo: Ministry of Foreign Affairs Myanmar

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္၊ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ခရစၥတင္းရွာေနး ဘာဂ်န္နာအား ဇြန္ ၁၃ ရက္ နံနက္ ၁၀ နာရီတြင္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန၌ လက္ခံေတြ႕ဆုံခဲ့ေၾကာင္း ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္သည္။

ထိုသို႔ ေတြ႕ဆုံရာတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ အထူးကိုယ္စားလွယ္တို႔က ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရင္ဆိုင္ေနရေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းေရးတြင္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ အထူးကိုယ္စားလွယ္႐ုံး တို႔အၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား၊ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္တို႔ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ျမန္မာအစိုးရ၏ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈမ်ားအေပၚ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္မႈတြင္ ပါရွိသည္။

ထုိ႔ျပင္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္က ခရီးစဥ္ လာေရာက္ျခင္းမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ကိစၥ ေျဖရွင္းေရးတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ကုလသမဂၢအၾကား အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား တိုးျမႇင့္ႏိုင္ရန္အတြက္ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အသိုက္အ၀န္း ႏွစ္ခုအား ပိုမိုနီးကပ္လာေစရန္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္တို႔အား အေထာက္အကူျပဳရန္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု သတင္းထုတ္ျပန္မႈတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထုိ႔အတူ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျမျပင္ အေျခအေနႏွင့္ နက္နဲ ႐ႈပ္ေထြးမႈမ်ား၏ ပကတိအေျခအေနမ်ားကို သိရွိနားလည္ၿပီး အမွန္တရားဘက္မွ ရပ္တည္ရန္၊ အေျခအေနမွန္မ်ားအား ႏိုင္ငံတကာ အသိုက္အ၀န္းမွ သိရွိႏိုင္ေစရန္ ေဆာင္႐ြက္ေပးႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ အထူးကိုယ္စားလွယ္အေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ကုလသမဂၢတို႔အၾကား အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ ပံ့ပိုးမႈမ်ားျဖင့္ ေပါင္းကူး ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

အဆုိပါ အစည္းအေ၀းသို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္၊ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန အၿမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးျမင့္သူႏွင့္ အဆင့္ျမင့္အရာရွိႀကီးမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ညေနပိုင္းတြင္ အထူးကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ အဖြဲ႕အား ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္က သဂၤဟဟိုတယ္တြင္ ညစာျဖင့္ တည္ခင္းဧည့္ခံခဲ့ၿပီး ညစာသုံးေဆာင္ျခင္း မျပဳမီ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ကုလသမဂၢတို႔ အၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ျမႇင့္တင္ေရးအေပၚ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၊ OIC နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာ

ေနျပည္ေတာ္၌ ေမ ၁ ရက္က ျပဳလုပ္ေသာ ကုလသမဂၢလုံၿခံဳေရးေကာင္စီ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕၏ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-စုိးမင္းထုိက္)

(၁) ရခိုင္အေရးမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ဖိအားက သက္ေရာက္မႈႀကီးေနတယ္ဆိုတာ ကုလသမဂၢလုံၿခဳံေရးေကာင္စီ အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ရဲ႕ ႏွစ္ရက္တာ ခရီးစဥ္က သက္ေသခံေနပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ အၿမဲတမ္းအဖြဲ႕၀င္ငါးႏိုင္ငံနဲ႔ အလွည့္က်အဖြဲ႕၀င္ ၁၀ ႏိုင္ငံက သံတမန္ ၂၆ ဦးပါတဲ့ အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ဟာ ဧၿပီ ၂၈ ရက္ကေန ေမ ၁ ရက္အထိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ အေနနဲ႔ ဧၿပီ ၂၈ ရက္မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ေရာက္ရွိၿပီး ေကာ့ဘဇားဘဂၤါလီဒုကၡသည္ စခန္းကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့သလို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွိတ္ခ္ဟာဆီနာနဲ႔လည္း ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ေတြ႕ရာမွာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ထြက္ေျပးဘဂၤါလီေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရးအတြက္ ျမန္မာအစိုးရကို ဖိအားေပးဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႕ကို တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ အေနနဲ႔ ဧၿပီ ၃၀ ရက္ မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္တို႔နဲ႔ သီးျခားစီ ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ ေတြ႕ဆံုရာမွာ ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ထိခိုက္ခံ အသိုက္အ၀န္းမ်ားကို လူသားခ်င္းစာနာၿပီး အကူအညီေပးအပ္မႈ၊ အသိုက္အ၀န္းၾကား ယုံၾကည္မႈ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး လိုအပ္မႈ၊ ႏိုင္ငံသားျပဳေရးကိစၥ၊ IDP စခန္းမ်ား ပိတ္သိမ္းေနမႈ၊ National Verification Card (NVC) မ်ား ထုတ္ေပးတဲ့ကိစၥ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနမႈ၊ ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္နိမိတ္မ်ဥ္းေပၚမွာ ေနထိုင္သူေတြရဲ႕ ျပႆနာ၊ အၾကမ္းဖက္မႈ အခ်ိန္မေရြး ျပန္လည္ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေျခရွိမႈ၊ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရတဲ့ အေၾကာင္းဇာစ္ျမစ္ကို ရွာေဖြေျဖရွင္းေနမႈ၊ အမုန္းတရားျပန္႔ပြားေစတဲ့ ေျပာၾကားမႈမ်ား ကာကြယ္တားဆီးေရးကိစၥ၊ အတန္းပညာေရး သင္ၾကားမႈ တိုက္တြန္းေပးေရးကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

ဒီေဆြးေႏြးမႈအေပၚ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ုံးက ထုတ္ျပန္ရာမွာ ကုလသမဂၢနဲ႔ မိတ္ဖက္အျဖစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ ေအဂ်င္စီေတြနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ထိေတြ႕ေဆာင္ရြက္ျခင္းက ဒုကၡသည္ေတြ လံုလံုၿခံဳၿခံဳနဲ႔ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမရွိဘဲ ျပန္လည္၀င္ေရာက္ႏိုင္ေရးအတြက္ အစိုးရေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕နဲ႔ ေတြ႕ဆံုရာမွာ ေျပာၾကားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ကုလသမဂၢဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အစီအစဥ္ (UNDP) နဲ႔ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR) နဲ႔ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာတစ္ရပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးသြားႏိုင္ဖို႔ ေဆြးေႏြးေနသလို အဖြဲ႕အစည္းေတြ အေနနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီ ေထာက္ပံ့ေရး၊ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းနဲ႔ ျပည္နယ္ထဲက လူထုအားလုံးအတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ အခ်ိန္ေရာက္ၿပီလို႔ ယုံၾကည္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ုံးရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ပါရွိပါတယ္။

ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္တို႔နဲ႔ ေတြ႕ဆံုရာမွာ အဆင္ေျပေပမဲ့ ညပိုင္းမွာ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္ေတြနဲ႔ ထပ္ေတြ႕ရာမွာ ေဆြးေႏြးမႈမၿပီးခင္ အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕က ထျပန္မယ့္ပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးက ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ေနမႈေတြကို ရွင္းလင္း ေျပာၾကားေနခ်ိန္မွာ ထျပန္ဖို႔လုပ္တဲ့ အျပဳအမူေတြေၾကာင့္ ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕အေပၚ အစည္းအေ၀းတက္သူတခ်ိဳ႕က ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကပါတယ္။

(၂) ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲဲ႕အေနနဲ႔ ေမ ၁ ရက္မွာေတာ့ ေနရပ္စြန္႔ခြာသူေတြအတြက္ ျပန္လည္လက္ခံေရးစခန္းေတြကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ၿပီး ေနရပ္စြန္႔ခြာမႈမရွိတဲ့ ဘဂၤါလီေက်းရြာေတြ၊ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ အသတ္ခံခဲ့ရတဲ့ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြ၊ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။

“ဒီခရီးစဥ္ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ပဋိပကၡေၾကာင့္ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံကို ေရာက္ေနတဲ့ မြတ္စလင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မၾကာခင္မွာ မိုးရြာေတာ့မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ မိုးရြာရင္ ဒုကၡေရာက္ေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားကို ေတြ႕တဲ့အတြက္ ဒီဥစၥာကို အေရးေပၚ ဘယ္လိုကူညီလို႔ရမလဲ။ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္လို႔ရမလဲ။ လက္ရွိအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လာေရာက္ၾကည့္႐ႈျခင္း ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ဦးတင္ေမာင္ေဆြက ေျပာပါတယ္။

အထူးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ အေနနဲ႔ ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲလက္ခံေရး စခန္း၊ လွဖိုးေခါင္ယာယီၾကားစခန္း၊ ေရႊဇားေက်းရြာ၊ ပန္းေတာျပင္ ဘဂၤါလီေက်းရြာေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြကိုလည္း ဆက္လက္ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။

(၃) ေနျပည္ေတာ္မွာ ေမ ၁ ရက္က ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ ဘဂၤါလီေတြကို ဖိႏွိပ္မႈစြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက မွန္မွန္ကန္ကန္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေပးရမယ္လို႔ ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“တာ၀န္ခံမႈရွိဖုိ႔ဆုိရင္ မွန္မွန္ကန္ကန္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ ရွိရပါမယ္” လို႔ ၿဗိတိန္ရဲ႕ ကုလသမဂၢဆုိင္ရာ သံအမတ္ႀကီး ကာရင္ပီယာ့စ္က မီဒီယာေတြကို ေျပာပါတယ္။

အျပည့္အ၀ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖို႔ နည္းလမ္းႏွစ္ခု ရွိတဲ့အနက္ တစ္ခုက အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈခံု႐ံုးကို လႊဲေျပာင္းေပးမႈျဖစ္ၿပီး အျခားနည္းလမ္းတစ္ခုက ျမန္မာအစိုးရကိုယ္တုိင္ ျပည့္ျပည့္စံုစံု က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ကာရင္ပီယာ့စ္က ဆိုပါတယ္။

“အေျခခံက်က် လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းႏွစ္ရပ္ရွိပါတယ္။ ပထမတစ္နည္းက ႏုိင္ငံတကာရာဇ၀တ္မႈတရား႐ုံး (ICC) ကုိ လႊဲအပ္ဖုိ႔ပါ။ ဒုတိယကေတာ့ ျမန္မာအစုိးရကုိယ္တုိင္ အဲဒါကုိ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ပါ” လို႔ ကာရင္ပီယာ့စ္က ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈခံု႐ံုး (ICC) ရဲ႕ အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံမဟုတ္တဲ့အတြက္ အေရးယူလို႔ မရပါဘူး။ ICC ရဲ႕ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္က ခံု႐ံုးတရားစီရင္ေရးကို ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ခ်ဲ႕ထြင္ႏုိင္ဖို႔ ရွိ မရွိ စဥ္းစားေပးဖို႔ ICC တရားသူႀကီးေတြကို ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။

(၄) ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီကုိ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္မွာ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး အက်ပ္အတည္းစီမံေရး ပင္မအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ အဖြဲ႕၀င္ ၁၉၃ ႏိုင္ငံရွိၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လံုၿခံဳေရးၿခိမ္းေျခာက္မႈကို အကဲျဖတ္ဖို႔၊ ျပည္တြင္းစစ္၊ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္၊ လက္နက္ထိန္းခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈစတဲ့ကိစၥေတြကို ကိုင္တြယ္ဖို႔ အၿမဲတမ္းအဖြဲ႕၀င္ငါးႏိုင္ငံနဲ႔ အလွည့္က် ေရြးေကာက္ထားတဲ့ အဖြဲ႕၀င္ ၁၀ ႏိုင္ငံက ပံုမွန္ေတြ႕ဆံုေလ့ ရွိပါတယ္။

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္၊ ႐ုရွားနဲ႔ တ႐ုတ္တို႔က အၿမဲတမ္းအဖြဲ႕၀င္ ငါးႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ဗီတိုအာဏာကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၀င္ ႏိုင္ငံျဖစ္ဖို႔အတြက္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကေတာ့ ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးထိန္းသိမ္းမႈ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈထိန္းသိမ္းေရး၊ စစ္ဆင္ေရးမွာ တပ္ဖြဲ႕၀င္နဲ႔ ေငြေပးပို႔မႈ၊ လံုၿခံဳေရးကိစၥရပ္ေတြမွာ ေခါင္းေဆာင္ပါ၀င္မႈတို႔ ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ ေဒသဆိုင္ရာ ကိုယ္စားျပဳမႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အာဖရိကအုပ္စုက အဖြဲ႕၀င္ သုံးေနရာ၊ အာရွ-ပစိဖိတ္အုပ္စုက ႏွစ္ေနရာ၊ အေရွ႕ဥေရာပအုပ္စုက တစ္ေနရာ၊ လက္တင္အေမရိကနဲ႔ ကာေရဘီယံအုပ္စုက ႏွစ္ေနရာ၊ အေနာက္ဥေရာနဲ႔ အျခားအုပ္စုက ႏွစ္ေနရာဆိုၿပီး လုံၿခဳံေရးေကာင္စီမွာ ကိုယ္စားျပဳခြင့္ကို ၁၉၆၅ ေနာက္ပိုင္းမွာ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ေကာင္စီလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို အကူအညီေပးဖို႔ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အေထာက္အကူျပဳ ေကာ္မတီေတြကေတာ့ အေရးယူမႈ ေကာ္မတီ၊ အၾကမ္းဖက္မႈတန္ျပန္ေရးေကာ္မတီ၊ ႏ်ဴကလီးယား၊ ဇီ၀နဲ႔ ဓာတုလက္နက္ေကာ္မတီ စတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမျပင္စစ္ဆင္ေရးေတြကိုေတာ့ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္႐ံုးထဲမွာရွိတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈထိန္းသိမ္းေရး စစ္ဆင္ေရးဌာနနဲ႔ ေျမျပင္အေထာက္အကူျပဳေရးဌာနတို႔က စီမံပါတယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အျငင္းပြားမႈေတြ ျဖစ္လာရင္ေတာ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ကုလသမဂၢပဋိညာဥ္ အခန္း ၆ နဲ႔အညီ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းဖို႔ ရည္မွန္းထားေပမယ့္ အဲဒီနည္းလမ္းမေအာင္ျမင္ပါက အခန္း ၇ အရ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈ ခ်မွတ္ျခင္း၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈနဲ႔ တည္ၿငိမ္မႈထိန္းသိမ္းေရး၊ ျပန္လည္တည့္မတ္ေရးအတြက္ စစ္အင္အား အသုံးျပဳခြင့္ကို ခြင့္ျပဳေပးပါတယ္။

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက မၾကာခဏ အသံုးျပဳေနတဲ့ အေရးယူမႈကေတာ့ ကုလသမဂၢပဋိညာဥ္ အပိုဒ္ ၄၀ ပါ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ကစလို႔ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အထိ လူပုဂၢိဳလ္ ၆၆၄ ဦး၊ အဖြဲ႕အစည္း ၃၈၂ ခုကို အေရးယူ ပိတ္ဆို႔ထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အေရးယူပိတ္ဆို႔ရာမွာ အလံုးစံုမူကို မက်င့္သံုးဘဲ လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို သီးသန္႔ပစ္မွတ္ထားၿပီး လက္နက္ေရာင္းခ်မႈ ပိတ္ဆို႔ျခင္း၊ ခရီးသြားလာမႈ ပိတ္ဆို႔ျခင္း၊ ပိုင္ဆိုင္မႈသိမ္းျခင္း၊ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ကုန္စည္မ်ား ပို႔ခြင့္၊ သြင္းခြင့္ ပိတ္ဆို႔ျခင္းေၾကာင့္ ထိေရာက္မႈ ပိုရွိလာပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႔ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ၊ စစ္ရာဇ၀တ္မႈ၊ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ျခင္းစတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြကိုလည္း အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇ၀တ္မႈ တရား႐ုံးကို လႊဲေျပာင္းေပးပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ကာကြယ္ေပးေရးတာ၀န္ရွိမႈ (R2P) ေပၚထြက္လာပါတယ္။ အဲဒီအယူ၀ါဒကို ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံက စတင္က်င့္သံုးခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံအတြင္း ေနထိုင္သူအားလံုးကို လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ျခင္းကေန ကာကြယ္ေပးဖို႔ တာ၀န္ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး တာ၀န္ကို သိသာထင္ရွားစြာ ပ်က္ကြက္ပါက အတင္းအက်ပ္ နည္းလမ္းမ်ဳိးစံုကို အားလုံးစုေပါင္း အသုံးျပဳသင့္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတာေၾကာင့္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ပါလာၿပီဆိုတာနဲ႔ ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္လာပါတယ္။

ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္ရွိ ေတာင္ၿပိဳ-လက္၀ဲ ရွင္းလင္းေဆာင္သို႔ ကုလသမဂၢလုံၿခံဳေရးေကာင္စီ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ ေမ ၁ ရက္က ေရာက္ရွိလာစဥ္ (ဓာတ္ပံု – ၀င္းေမာင္)

(၅) ကုလသမဂၢလုံၿခံဳေရးေကာင္စီ အေနနဲ႔ ဘဂၤါလီပဋိပကၡကုိ အေျဖရွာဖို႔ ခ်ဥ္းကပ္ရာမွာ ဌာေနတုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ မူလအခြင့္အေရးနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကုိ ေလးစားတန္ဖုိးထားဖို႔ ရခိုင္အမ်ဳိးသားပါတီ (ANP) က ေမ ၈ ရက္က ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ဒီေၾကညာခ်က္ကို ANP ပါတီ ဗဟုိဌာနခ်ဳပ္မွာ ေမ ၇ ရက္ကေန ၈ ရက္အထိျပဳလုပ္တဲ့ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီ၀င္ေတြနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ပါ၀င္တဲ့ အစည္းအေ၀းအၿပီးမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။

ကုလသမဂၢလုံၿခံဳေရးေကာင္စီ အထူးကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕က ဧၿပီ ၂၉ ရက္ကေန ေမ ၁ ရက္အထိ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသက ဘဂၤါလီေတြ၊ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့ၿပီး ဘဂၤါလီအေရးတစ္ခုတည္းကုိသာ ဦးစားေပး ေျပာဆုိေလ့လာမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနတာေၾကာင့္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ (ANP) နဲ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ ထုတ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

“သူတုိ႔က ဟုိဘက္ကုိသြားၿပီးရင္ တစ္ဖက္က စကားကုိ ပုံေသကားခ်ပ္လုိ လက္ကုိင္ထားၿပီးေတာ့ ဒီဘက္ကေျပာတာဟူသမွ် တစ္စက္မွ လက္မခံဘဲနဲ႔ ေစာ္ကားေမာ္ကား အျပဳအမူေတြ အေျပာအဆုိေတြ ၿခိမ္းေျခာက္တာေတြ လုပ္တာမ်ဳိးကေတာ့ UN အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုရဲ႕ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းနဲ႔ လုံး၀မညီတဲ့ အေနအထားေတြ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမင္တယ္။ ကြၽန္မတုိ႔ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကုိ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ၿပီးေတာ့ ၿခိမ္းေျခာက္တယ္ဆုိတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးေတြ ျဖစ္တယ္။ လူႀကီးလူေကာင္းမဆန္ဘူးလုိ႔ ဒီလုိပဲ ႐ႈျမင္ပါတယ္” လို႔ ရခုိင္အမ်ဳိးသားပါတီ ဒုတိယဥကၠ႒ ေဒၚေအးႏုစိန္က ဆိုပါတယ္။

(၆) ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ဧၿပီ ၂၈ ရက္မွ ေမ ၁ ရက္အထိ ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ခရီးစဥ္ႏွင့္ပတ္သက္လို႔ ေမ ၁၀ ရက္က ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ဒီထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ဒုကၡသည္ျပႆနာ ေျဖရွင္းေရး၊ ဒုကၡသည္မ်ား အႏၲရာယ္ကင္းစြာ ေနရပ္ျပန္လာႏိုင္ေရး၊ အေျခအေနေကာင္းမ်ား ဖန္တီးဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႕၀င္မ်ားက ျမန္မာ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရအဖြဲ႕ေတြအျပင္ ကုလသမဂၢ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ခရစၥတိန္းရွရာနာ ဘာဂီနာတို႔နဲ႔ ေကာင္စီက ဘယ္လိုပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မလဲဆိုတာကို လာမယ့္ရက္ပိုင္းအတြင္း ေဆြးေႏြးဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ၂၀၁၇ ႏို၀င္ဘာ ၆ ရက္ထုတ္ ေကာင္စီဥကၠ႒ ေၾကညာခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ တိုက္တြန္းထားၿပီး လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အဖြဲ႕၀င္ေတြက လက္ရွိအေျခအေနေၾကာင့္ မ်ားစြာစိုးရိမ္ေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အဖြဲ႕၀င္ေတြ အေနနဲ႔ ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လက္ခံေရးမွာ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ေနမႈေတြကို သတိျပဳမိသလို လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ဖန္တီးရာမွာ အရွိန္ျမႇင့္တင္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြအရ ျပႆနာ အရင္းအျမစ္ေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ တိုက္တြန္းထားၿပီး ကုလသမဂၢနဲ႔ လက္တြဲေဆာင္ရြက္မယ့္ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ကတိေတြကို ႀကိဳဆိုတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

မုတ္သုံရာသီႏွင့္ ဆိုင္ကလုန္း ရာသီမတိုင္မီ အေရးေပၚ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီအဖြဲ႕၀င္ေတြက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရကို ဆက္လက္တိုးျမႇင့္ ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေတြကို တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရၾကား နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာ လက္မွတ္ေရးထိုးဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႕၀င္ေတြက ႀကိဳဆိုတဲ့အျပင္ ကုလသမဂၢေအဂ်င္စီေတြ၊ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႕ေတြကို လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီေပးခြင့္ ခြင့္ျပဳဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

(၇) ဒီၾကားထဲ အစၥလာမၼစ္ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC) က ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ကမၻာက ဖိအားေပးေစေရးအတြက္ စည္း႐ံုးလႈပ္ရွားဖို႔ ေကာ္မတီသစ္တစ္ရပ္ကို ေမ ၆ ရက္က ဖြဲ႕စည္းလိုက္ပါတယ္။ အစၥလာမၼစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC) ရဲ႕ အဖြဲ႕၀င္ ၅၃ ႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ သံတမန္ေတြက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဒါကာမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ႏွစ္ရက္ၾကာ ေဆြးေႏြးမႈအၿပီးမွာ စည္း႐ံုးလႈပ္ရွားေရး ေကာ္မတီတစ္ရပ္ကို ထူေထာင္ခဲ့တာပါ။

OIC အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ယူဆက္ဘင္အာမက္အယ္ေအာ္သမင္းက ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ၇၀၀,၀၀၀ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ ထြက္ေျပးခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ အက်ပ္အတည္းတစ္ရပ္ အဆံုးသတ္သြားေစေရးကို ေရွး႐ႈတဲ့ အဓိက ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

အစၥလာမၼစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC) အေနနဲ႔ ေကာ္မတီသစ္ဖြဲ႕စည္းၿပီး ဖိအားေပးလာတဲ့အေပၚမွာ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ုံးညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက “OIC ကေတာ့ အရင္ကတည္းက ဖိအားေပးေနတာပဲ။ အဓိက,ကေတာ့ ထြက္သြားတဲ့သူေတြကုိ ျပန္လက္ခံဖုိ႔ပဲ။ အဲဒီအတြက္လည္း တစ္ဖက္ႏုိင္ငံကုိ ထြက္ခြာသြားတဲ့သူေတြကုိ ျပန္လည္လက္ခံဖုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က အားလုံးျပင္ဆင္ထားတယ္။ စိစစ္မယ္။ လက္ခံမယ္။ အဲဒီအေပၚမွာေတာ့ ဟုိဘက္က ျပန္ပုိ႔မွပဲ၊ ျပန္လာမွပဲ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က စိစစ္လက္ခံလုိ႔ရမွာ။ ကုိယ္က ဘယ္ေလာက္ပဲ စိစစ္ခ်င္တယ္၊ လက္ခံခ်င္တယ္ေျပာလည္း ဟုိဘက္က ျပန္မပုိ႔မခ်င္း အခုျပႆနာတက္ေနတာ။ ဒီလူေတြ ျပန္မပုိ႔ဘဲနဲ႔ ဟုိဘက္ဒီဘက္ အဲဒီလုိမ်ဳိး ေျပာေနတဲ့ဟာက အခုဆုိရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကုိ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဖိအားေတြေပးတယ္။ ျပန္လက္ခံဖုိ႔ လုပ္ပါဆုိၿပီးေတာ့ေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ျပန္လက္ခံဖုိ႔ လုပ္ထားၿပီးၿပီ။ အဲဒီျပန္လက္ခံရမယ့္လူေတြ နာမည္စာရင္းကအစ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ျပည့္ျပည့္စုံစုံမရတာက ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ျပႆနာျဖစ္ေနတယ္။ ျပန္လက္ခံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ မစတင္ႏုိင္ေသးဘူး။ ျပန္လက္ခံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ စတင္ႏုိင္ၿပီဆုိရင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာလည္း သူတုိ႔၀န္ထုပ္၀န္ပုိး ေလ်ာ့သြားမယ္။ ဒီမွာလည္း သူတုိ႔ကုိ မူလေနရာ ဒါမွမဟုတ္ မူလေနရာနဲ႔ အနီးဆုံးေနရာေတြမွာ ျပန္ေရာက္ရင္ သူ႔ဘာသာသူ အဆင္ေျပသြားမယ္ေပါ့။ ဖိအားေပးေနတဲ့ အဓိကျပႆနာက ဘာလဲဆုိေတာ့ အဲဒီလူေတြ ျပန္လက္ခံဖုိ႔။ အဲဒီအတြက္ တစ္ဖက္ႏုိင္ငံကုိ ထြက္သြားတဲ့သူေတြကုိ ျပန္လက္ခံဖုိ႔ကေတာ့ ႏွစ္ႏုိင္ငံ သေဘာတူထားတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္အတုိင္း ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ နားလည္မႈရွိရွိနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔အေပၚမွာပဲ မူတည္ေနပါတယ္” လို႔ ေျပာၾကားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကို အစၥလာမၼစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC) ရဲ႕ ေနာက္ထပ္ထိုးႏွက္ခ်က္ကေတာ့ ရခိုင္ျဖစ္စဥ္မွာ လူမ်ဳိးစုသုတ္သင္ ရွင္းလင္းမႈ၊ အစိုးရအားေပးတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈစတဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြပါတဲ့ ဒါကာေၾကညာခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တာ၀န္မဲ့စြာ ေဖာ္ျပမႈအေပၚ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ျပတ္သားစြာ ပယ္ခ်တယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေမ ၉ ရက္က သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

အစၥလာမၼစ္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC) ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ၊ တရားမွ်တမႈ ကင္းမဲ့တဲ့အျပင္ လက္ရွိႀကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အေျခအေနေတြကို စတင္ျဖစ္ပြားေစခဲ့တဲ့ Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA) အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ရဲ႕ ရက္စက္စြာ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြကိုမူ ႐ႈတ္ခ်ျခင္းမရွိတာကို ေတြ႕ရတယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ေနရပ္စြန္႔ခြာသူေတြ မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ ေဘးကင္းစြာနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ ေနရပ္ျပန္လာႏိုင္ေရး အတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ အဆင္သင့္ရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

(၈) ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္နဲ႔ အစၥလာမၼစ္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အဖြဲ႕ (OIC) ရဲ႕ ဒါကာေၾကညာခ်က္ကိုၾကည့္ရင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ အတြက္သာ စဥ္းစားၿပီး ထုတ္ျပန္ထားတာကို ေတြ႕ရမွာပါ။ လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီအေနနဲ႔ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးကို လာေရာက္ေလ့လာခဲ့ေပမဲ့ အစီရင္ခံစာအရ အခြင့္အေရးပိုင္းမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အသာမရခဲ့ပါဘူး။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကသာ လိုက္ေလ်ာေပးရမယ့္ အေျခအေနေတြက မ်ားျပားေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢ၊ အေနာက္အုပ္စုႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႀကိဳးပမ္းမႈတခ်ဳိ႕ဟာ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ပို႔ေရးနဲ႔ ျပႆနာေျဖရွင္းေရးကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး ႏိုင္ငံသားျပဳမႈ၊ ၈၂ ႏိုင္ငံသားဥပေဒစတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္မႈနဲ႔ နယ္ေျမတည္တံ့မႈကို ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္သလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒုကၡသည္ေတြ ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ ျပန္လာေရးလို႔ဆိုရာမွာ ၈၂ ႏိုင္ငံသားဥပေဒက ႏိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္မႈျဖစ္တာေၾကာင့္ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ဖို႔ မသင့္တဲ့ ကိစၥလို႔ ရခိုင္အေရးေလ့လာသူေတြက ဆိုပါတယ္။ ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံထဲမွာလည္း လက္ရွိ အေနအထားအရ တ႐ုတ္နဲ႔ ႐ုရွားကသာ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္မွာ ရပ္တည္ေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရာဇ၀တ္ခံု႐ံုး (ICC) ပို႔မယ့္ကိစၥသာမက R2P နဲ႔ပါ ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရပါတယ္။

လက္ရွိအေျခအရ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီနဲ႔ အစၥလာမၼစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC) ရဲ႕ ညစ္လံုးေျခာက္လံုးေတြရဲ႕ဒဏ္ကို အလူးအလဲခံေနရတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီနဲ႔ OIC ဟာ ျမန္မာ့အခ်ဳပ္အျခာကို စနစ္တက် ဟန္ခ်က္ညီညီနဲ႔ လႊမ္းမိုးျခယ္လွယ္ႏိုင္ဖို႔ ခ်ိန္သားကိုက္လႈပ္ရွားေနတဲ့ ပံုစံမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒီလိုျဖစ္ေနရတဲ့ကိစၥမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ပေယာဂလည္း မကင္းတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနသူေတြ အတြက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ျပန္လည္လက္ခံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

မၾကာခင္ မုတ္သံုရာသီ ေရာက္ေတာ့မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြက လံုၿခံဳမႈမရွိတဲ့အျပင္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကလည္း အားနည္းတာေၾကာင့္ ၀မ္းေရာဂါ အပါအ၀င္ တျခားေရာဂါေတြ ျဖစ္ပြားလာပါက ႏိုင္ငံတကာဖိအားဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚမွာပဲ ပိုမိုမ်ားျပားလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ နဂိုကတည္းက လူမ်ဳိးစု သုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈေတြ ရွိေနတယ္ဆိုၿပီး ႏိုင္ငံတကာစြပ္စြဲမႈေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ မနည္းခုခံေခ်ပေနရခ်ိန္မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာမႈေတြေၾကာင့္ မိုးရာသီမတိုင္မီ ျပန္လည္လက္ခံေရးကိစၥက အေကာင္အထည္ မေဖာ္ျဖစ္ခဲ့ရင္ေတာ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီနဲ႔ OIC တို႔က ေအာက္လံုးေျခာက္လံုးေတြနဲ႔ ျမန္မာ့အခ်ဳပ္အျခာကို လိုသလို ထပ္ၿပီးဖိအားေတြေပးေနဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ုံး ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက “စုိးရိမ္တာက ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ မုိးရာသီေရာက္လုိ႔ ဟုိဘက္က ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာရွိတဲ့လူေတြက မလုံမၿခံဳတဲ့မိုးထဲမွာ ကေလးေတြ ဖ်ားမယ္နာမယ္။ ေရနဲ႔ျဖစ္တတ္တဲ့ ၀မ္းေရာဂါေတြျဖစ္မယ္။ ၿပီးေတာ့ Humanitarian Crisis ဆုိတာမ်ဳိးေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္။ အဲဒီလုိ ဟုိဘက္က စခန္းေတြမွာ ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္က်ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ဖိအားေတြ မ်ားလာမွာကုိ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ႀကိဳျမင္တယ္” လို႔ ဆိုပါတယ္။

 

ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္တုိ႔ကုိ တုိက္ခုိက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ ကုလသမဂၢ၌ ၿဗိတိန္၏ ႀကိဳးပမ္းမႈကုိ တ႐ုတ္က ကန္႔ကြက္

Photo: AFP

 

ဘဂၤါလီမြတ္စလင္တုိ႔ကုိ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားအတြက္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံအား ေတာင္းဆုိသည့္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ေရး ကုလသမဂၢလုံျခံဳေရးေကာင္စီ၌ ၿဗိတိန္၏ ႀကိဳးပမ္းမႈကုိ တ႐ုတ္က ကန္႔ကြက္ျငင္းဆန္ခဲ့ေၾကာင္း ေမ ၈ ရက္ တြင္ရရွိခဲ့သည့္ ေၾကညာခ်က္မူၾကမ္းတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည္ဟု ေအအက္ဖ္ပီက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္တြင္ ျမန္မာ ႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကုိ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ လုံျခံဳေရးေကာင္စီသည္ ဘဂၤါလီ မြတ္စလင္ အက်ပ္အတည္းေျဖရွင္းမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ရန္ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းေနသည္။

လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ ခုိင္မာၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေဆာင္ရြက္ရန္ အေရးႀကီးေၾကာင္းႏွင့္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားအတြက္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားကုိ အေရးယူရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံအား တုိက္တြန္းသည့္ စာသားမ်ားပါ၀င္ေသာ ေၾကညာခ်က္မူၾကမ္းကုိ ၿဗိတိန္က ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္တြင္ ျဖန္႔ေ၀ခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံက ေမ ၇ ရက္တြင္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ထားသည့္ ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ကုိ တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ယင္းေၾကညာခ်က္တြင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈႏွင့္ အေရးယူမႈတုိ႔အား ရည္ညႊန္းသည့္အေၾကာင္းအရာအားလုံး ပယ္ဖ်က္ထားခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။

တ႐ုတ္၏ ေၾကညာခ်က္မူၾကမ္းတြင္ ျပႆနာ၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းမ်ားကုိ ေျဖရွင္းရန္လုိအပ္ေၾကာင္း အေလးထား ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈမွတစ္ဆင့္ တည္ၿငိမ္မႈရရွိရန္ ရခုိင္ျပည္နယ္၌ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ေရးကုိ ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။ တ႐ုတ္က ျပင္ဆင္ခဲ့ေသာ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားကုိ အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္တုိ႔၏ ေထာက္ခံမႈျဖင့္ ၿဗိတိန္က ပယ္ခ်ခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းမ်ား ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း သံတမန္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လုံျခံဳေရးေကာင္စီက ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား ေဘးကင္းစြာ ျပန္လာခြင့္ျပဳရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ တုိက္တြန္းထားၿပီး ဆယ္စုႏွစ္ႏွင့္ခ်ီ၍ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ားကုိ အဆုံးသတ္ရန္ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ေရးအတြက္ တုိက္တြန္းခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ အဖြဲ႕၀င္မ်ား ရခိုင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ယခုလအတြင္း လာေရာက္မည္

ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ အဖြဲ႕၀င္မ်ား ရခိုင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ယခုလအတြင္း လာေရာက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာမ်ား၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။ အဆုိပါ ခရီးစဥ္အတြင္း ႏိုင္ငံ့အႀကီးအကဲမ်ားႏွင့္လည္း ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ား လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဧၿပီလအတြက္ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီဥကၠ႒ျဖစ္ေသာ Peru ႏိုင္ငံကိုယ္စားလွယ္ Gustavo Meza_Cuadra က လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့္ရွ္ႏိုင္ငံမ်ားအား သြားေရာက္ေလ့လာရန္ ေသခ်ာၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ခရီးစဥ္အတြက္ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္မ်ားကို အစိုးရအသီးသီးႏွင့္ ညိႇႏိႈင္းေနဆဲျဖစ္သည္ဟု ဧၿပီ ၂ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

Meza_Cuadra ဦးေဆာင္ေသာအဖြဲ႕သည္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ညိႇႏႈိင္းမႈမ်ား အဆင္ေျပပါက ႏိုင္ငံ့အႀကီးအကဲမ်ားနဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီး ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ေသာ ေနရာမ်ားသို႔ ကြင္းဆင္းေလ့လာသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ျမန္မာခရီးစဥ္အၿပီး ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ အဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ ဘဂၤါလီဒုကၡသည္အမ်ားစု စုေ၀းေနထိုင္ေနေသာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ေကာ့ဘဇားၿမိဳ႕သုိ႔ သြားေရာက္ ေလ့လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာမီဒီယာမ်ား၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။

ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ဒုတိယအဆင့္ အႀကီးအကဲ အာရ္ဆူလာျမဴ လာသည္လည္း ဧၿပီ ၂ ရက္မွ ၈ ရက္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ပဋိပကၡမ်ားစြာျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ရခိုင္၊ ကခ်င္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္မ်ားအား ကြင္း ဆင္းေလ့လာမႈမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး အကူအညီေပးေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါ၀င္သည့္ မိတ္ဖက္အ ဖြဲ႕အစည္းအားလံုးႏွင့္ ေတြ႕ဆံုလ်က္ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားအား တိုးတက္ေစမည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ေဆြးေႏြးသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္ႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ျပဳလုပ္မည့္ အစည္းအေ၀းမ်ား ပါ၀င္မည့္အျပင္ လူသားခ်င္း စာနာမႈဆိုင္ရာ မိတ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုသြားႏိုင္ရန္ ေနရပ္စြန္႔ ခြာတိမ္းေရွာင္သူ စခန္းမ်ားသို႔ သြားေရာက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း United Nation OCHA Myanmar က ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားသည္။

အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ လူဦးေရႏွစ္သန္းအထက္ ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားသို႔ ေရာက္ေနၿပီး အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၃၉ ႏွစ္၀န္းက်င္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္သည့္လူငယ္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေန

ရန္ကုန္ၿမိ္ဳ႕ရွိ ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္ ထုတ္ေပးေရးအဖြဲ႕႐ုံးတြင္ ပတ္စ္ပို႔စာအုပ္ လာေရာက္ျပဳလုပ္သူမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပုံ-ေန၀န္းထက္)

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ လူဦးေရႏွစ္သန္းအထက္မွာ ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားသို႔ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ေရာက္ရွိေနၿပီး အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၃၉ ႏွစ္၀န္းက်င္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္သည့္အရြယ္ လူငယ္မ်ားမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေနေၾကာင္း ကုလသမဂၢ လူဦးေရ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕က သိရသည္။

လက္ရွိ အိမ္ေထာင္စု၀င္ ႏွစ္သန္းခန္႔မွာ ႏုိင္ငံျခားတြင္ေရာက္ရွိ ေနထိုင္လ်က္ရွိၿပီး အဆိုပါ လူဦးေရတြင္ အမ်ဳိးသား ၁ ဒသမ ၂ သန္း ( ၆၁ရာခိုင္ႏႈန္း) ပါ၀င္ေနၿပီး ႏုိင္ငံျခားတြင္ ေရာက္ရွိေနသူမ်ားအနက္ ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၇၀ ခန္႔၊ မေလးရွားႏုိင္ငံတြင္ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ႏွင့္ က်န္ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ အျခားျပည္ပ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ေရာက္ရွိေနထုိင္လ်က္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ လူဦးေရ ႏွစ္သန္းအနက္ ၁ ဒသမ ၇ သန္းခန္႔မွာ အလုပ္လုပ္ႏုိင္သည့္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၃၉ ႏွစ္ (၈၃ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔) အတြင္း ရွိသူမ်ားျဖစ္ၿပီး ယင္းလူဦးေရတြင္ ၁ ဒသမ ၁ သန္းခန္႔သည္ အမ်ဳိးသားမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ပါ၀င္ၿပီး အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း၊ ပဋိပကၡစစ္ပြဲမ်ားႏွင့္ သဘာ၀ေဘး အႏၲရာယ္မ်ားေၾကာင့္ အဓိက ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ ေနရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ခန္႔မွန္းေျခအားျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားဦးေရ သိန္းခ်ီရွိသည္ဟု ဆိုေသာ္လည္း စာရင္းအတိအက် ေကာက္ယူထားျခင္း မရွိသည့္အတြက္ ယခုထက္ပိုမိုရွိေၾကာင္း၊ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားတြင္ ႏုိင္ငံသားမ်ား အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံသား မဟုတ္သူမ်ားလည္း ပါ၀င္ေၾကာင္းႏွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းသူမ်ားသည္ ျပည္တြင္း၌ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္ျခင္းမ်ားသာမက အလုပ္အကိုင္ႏွင့္ ပညာေရး အခြင့္အလမ္းေပၚ မူတည္၍ ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈမ်ားလည္း ရွိေနေၾကာင္း ကမၻာ့ဘဏ္၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

ထို႔ျပင္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူဦးေရႏွင့္ အိမ္အေၾကာင္းအရာ သန္းေခါင္စာရင္းတြင္ ထုတ္ျပန္ထားခ်က္အရ ယခင္ေနထုိင္ခဲ့သည့္ အရပ္မွ လက္ရွိေနျမဲအရပ္သို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလာသည့္ ၅၃ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်ားမအုပ္စု ႏွစ္ခုစလံုးတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းရသည့္ အဓိကအေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ ‘မိသားစုေနာက္လိုက္၍’ ႏွင့္ ‘အလုပ္ေၾကာင့္/အလုပ္ရွာရန္’ တို႔ေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး မိသားစုေနာက္လိုက္၍ ေျပာင္းေရႊ႕ရျခင္းတြင္ အမ်ဳိးသား ၃၂ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ၄၉ ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမိုမ်ားျပားေနၿပီး အလုပ္ေၾကာင့္ အလုပ္ရွာရန္အတြက္ ေရႊ႕ေျပာင္းမႈတြင္ အမ်ဳိးသားမ်ား ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္းက အမ်ဳိးသမီး ၂၃ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ ပိုမိုမ်ားျပားေနေၾကာင္း သိရသည္။

ကမၻာတစ္၀န္းတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူဦးေရ တစ္ဘီလ်ံခန္႔ရွိၿပီး တစ္ႏုိင္ငံမွ တစ္ႏုိင္ငံသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမွာ၂၁၄ သန္း ႏွင့္ ႏုိင္ငံတြင္း ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ၾကသူမွာ သန္း ၇၄၀ ခန္႔ရွိေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမွ သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၆၄ ႏွစ္အတြင္း အလုပ္လုပ္ႏိုင္သည့္အရြယ္ ၃၂ သန္းခန္႔ ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းအုပ္စုသည္ လူဦးေရ စုစုေပါင္း၏ ၆၅ ဒသမ ၆ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

 

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္၏ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ မွတ္ခ်က္မ်ားကို ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က ျပစ္တင္ေ၀ဖန္

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ား (မူရင္း၌ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ) သည္ အျခားတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ားႏွင့္ မည္သည့္အရာမွ် တူညီျခင္းမရိွဟု ေၾကညာခဲ့ၿပီးေနာက္ မတ္ ၂၆ ရက္တြင္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ အန္တိုနီ႐ိုဂူတာရက္စ္က ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္၏ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ေတြ႕ဆံုပြဲတစ္ရပ္၌ ေျပာၾကားခဲ့ေသာ မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ သတင္းမ်ားေၾကာင့္ ၎အေနျဖင့္ အံ့ၾသတုန္လႈပ္ရေၾကာင္း ဂူတာရက္စ္က ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး အမုန္းတရားမ်ား လံႈ႔ေဆာ္မႈကို ဆန္႔က်င္ရာ၌ တစ္သားတည္းရပ္တည္ၾကရန္ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ အဆင္ေျပညီညြတ္မႈရိွေအာင္ ျမႇင့္တင္လုပ္ေဆာင္ရန္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

မတ္ ၂၆ ရက္က ကခ်င္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ေတြ႕ဆုံပြဲေနာက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္သည္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား (ျပည္ပသတင္းဌာန၏ ေဖာ္ျပခ်က္) ကို ဘဂၤါလီမ်ားဟု ရည္ညႊန္းေခၚဆိုခဲ့သည္။ ယင္းအေခၚအေ၀ၚအရ ၎တို႔သည္ ႏိုုင္ငံျခားသားမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။ ၎အျပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ဘဂၤါလီမ်ားသည္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ စ႐ိုက္လကၡဏာမ်ားအရလည္းေကာင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈအရလည္းေကာင္း တူညီျခင္းမရိွေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ဘဂၤါလီေတြက ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ေတာင္းဆိုတာေၾကာင့္ တင္းမာမႈေတြ မီးေမႊးသလိုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္” ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း Dhaka Tribune က ေဖာ္ျပသည္။

ကုလသမဂၢက လူမ်ဳိးစုလိုက္သုတ္သင္မႈ ေျမာက္ႏုိင္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့ေသာ တပ္မေတာ္၏ အဓိကစစ္ဆင္ေရးတစ္ရပ္ေၾကာင့္ ၾသဂုတ္လအေႏွာင္းပိုင္းကတည္းက ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ (မူရင္း၌ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ) ၇၀၀,၀၀၀ ခန္႔သည္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကသည္။

ယင္းစစ္ဆင္ေရးသည္ အစြန္းေရာက္မ်ားကို အျမစ္ျဖတ္ေခ်မႈန္းေရးအတြက္သာ ရည္ရြယ္သည္ဟု ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အရပ္သားအစိုးရအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားဘက္မွ ကာကြယ္ေျပာၾကားရန္ ပ်က္ကြက္ေသာေၾကာင့္ ကမၻာ့စင္ျမင့္၌ သူ႔အေပၚ ဒီမိုကေရစီအိုင္ကြန္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခံထားရမႈကို ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရသည္။

ဂူတာရက္စ္က “႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ သူတို႔သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာရိွစြာ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေရးေသခ်ာေစဖို႔ အေျခအေနရပ္ေတြ ေနသားတက်ရိွေရးဟာ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္” ဟုေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီက ဒုကၡသည္အက်ပ္အတည္းကို ပထမဆံုးၾကည့္႐ႈရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ သြာေရာက္ေရးကို ေမွ်ာ္လင့္ေနေသာ္လည္း ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားက ယင္းခရီးစဥ္အတြက္ ယခုတိုင္ မီးစိမ္းျပျခင္းမရိွေသးေပ။

ဂူတာရက္စ္သည္ ႏုိင္ငံတကာမီးေမာင္းမ်ားေအာက္၌ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္တို႔၏ အတိဒုကၡမ်ားကို ေဖာ္ျပေပးမည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးသံတမန္တစ္ဦး ခန္႔အပ္ရန္ကိစၥကို လေပါင္းအတန္ၾကာ ခ်ိန္ဆေနခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အမုန္းတရားမ်ား ျဖန္႔ခ်ိမႈအတြက္ ကုလသမဂၢက Facebook ကို ျပစ္တင္ေ၀ဖန္

ကုလသမဂၢမွ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ရိွေသာ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ၌ အမုန္းတရားမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစျခင္းျဖင့္ Facebook သည္ အဓိကက်ေသာ အခန္းက႑မွ ပါ၀င္သည္ဟု မတ္ ၁၂ ရက္တြင္ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုမွတ္ခ်က္စကားအတြက္ Facebook က လတ္တေလာတံု႔ျပန္မႈ မရိွေသးေသာ္လည္း Facebook သည္ ယခင္က ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အမုန္းတရားမ်ား ျဖန္႔ခ်ိမႈကို ဖယ္ရွားရန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ယင္းကဲ့သို႔ ျဖန္႔ခ်ိသူမ်ားကို ပိတ္ပင္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ဖူးသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လက လံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ ႏွိမ္နင္းမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ေစခဲ့သည့္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚၿပီးေနာက္ပိုင္း ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ (မူရင္း၌ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟုေဖာ္ျပ) ၆၅၀,၀၀၀ ေက်ာ္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခုိင္ျပည္နယ္မွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးသြားခဲ့ၾကသည္။ ၎တို႔ထဲမွ လူမ်ားစြာတို႔က ျမန္မာလံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားသည္ လူသတ္မႈမ်ားႏွင့္ မုဒိမ္းမႈမ်ားကို က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သက္ေသခံ ထြက္ဆိုခဲ့ၾကသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္အတြင္း ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အႀကီးအကဲက လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ လုပ္ရပ္မ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု ၎အေနျဖင့္ အႀကီးအက်ယ္ သကၤာမကင္း ျဖစ္မိသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ အၾကံေပးပုဂၢိဳလ္က ထင္ရွားသည့္သက္ေသ အေထာက္အထားျပရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ၏ လြတ္လပ္ေသာ ႏိုင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးမစ္ရွစ္အဖြဲ႕ဥကၠ႒ မာဇူကီဒါ႐ုစမန္က လူမႈမီဒီယာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အဆံုးအျဖတ္ေပးႏုိင္ေသာ အခန္းက႑တစ္ရပ္၌ ရိွေၾကာင္း သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“လူထုအတြင္းမွာ ခင္ဗ်ား ဆႏၵရိွရင္ အမ်က္ေဒါသ၊ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ သေဘာကြဲလြဲမႈနဲ႔ ပဋိပကၡေတြ အဆင့္ေရာက္ေအာင္ Facebook က ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖန္႔ခ်ိေပးပါတယ္။ အမုန္းစကားေတြဟာ အဲ့ဒါေတြရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္ တကယ္ကို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေနအထားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ လူမႈမီဒီယာဆိုတာ Facebook၊ Facebook ဆုိတာ လူမႈမီဒီယာပါပဲ” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ၏ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴး ယန္ဟီးလီက Facebook သည္ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာ၊ အရပ္ဘက္ဆိုင္ရာႏွင့္ ပုဂၢလိကဆိုင္ရာ ဘ၀မ်ားအတြက္ ႀကီးမားေသာ အစိတ္အပိုင္း တစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး အစိုးရသည္ပင္လွ်င္ ျပည္သူလူထုထံသို႔ အခ်က္အလက္မ်ား ျဖန္႔ေ၀ရန္ Facebook ကို အသံုးျပဳေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရာရာကို Facebook ကေနတစ္ဆင့္ လုပ္ေနတာပါ” ဟု ယန္ဟီးလီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူက Facebook သည္  ဆင္းရဲသည့္ႏိုင္ငံကို ကူညီခဲ့ေသာ္လည္း အမုန္းတရားမ်ား ျဖန္႔ခ်ိရန္ အတြက္လည္း အသုံးျပဳခံရသည္ဟု ဆုိသည္။

“အမ်ားျပည္သူနဲ႔ဆိုင္တဲ့ မက္ေဆ့ခ်္ေတြကို ေဆာင္ၾကဥ္းေပးဖို႔ Facebook ကို သံုးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ဳိးသားေရး အစြန္းေရာက္ေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္ Facebook အေကာင့္ေတြရိွၿပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒါမွမဟုတ္ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ အမုန္းတရားေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ေအာင္ အမွန္တကယ္ ေသြးထိုးေပးေနပါတယ္” ဟုလည္း ယန္ဟီးလီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“မူလက ရည္ရြယ္ထားသလို မဟုတ္ဘဲ Facebook ဟာ အခုမေကာင္းဆိုးရြားေကာင္ႀကီးအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားတာကို ကြၽန္မ စိုးရိမ္မိပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သေဘာထား တင္းမာသည့္ ျမန္မာအမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားထဲမွ အထင္ရွားဆံုးျဖစ္သူ ဦး၀ီရသူက သူ၏ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး စကားမ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္မႈ မရိွေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လြန္ခဲ့သည့္လက ဦး၀ီရသူ၏ အေကာင့္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးျမန္းမႈအား ေျဖၾကားရာတြင္ အမုန္းတရားကို လံႈ႔ေဆာ္သည့္ ပို႔စ္တစ္ခုအား အဆက္မျပတ္ Share လွ်င္ မည္သူ႔ကိုမဆို ရပ္ဆိုင္းပစ္ၿပီး တစ္ခါတစ္ရံတြင္ အေကာင့္ကို ဖယ္ရွားပစ္သည္ဟု Facebook က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref : The Guardian

ဖိလစ္ပိုင္သမၼတဒူတာေတး စိတ္ေရာဂါအတြက္ စစ္ေဆးမႈခံယူသင့္ဟု ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး အႀကီးအကဲ ေျပာၾကား

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆ ရက္က ဂ်ီနီဗာတြင္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ အစည္းအေ၀း၌ Zeid က မိန္႔ခြန္းေျပာေနစဥ္ (Photo: AFP)

ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးသူမ်ားအား ဆက္ဆံမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ကုလသမဂၢႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္အစုိးရတုိ႔အၾကား အခ်င္းမ်ားေနၾကစဥ္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာအႀကီးအကဲ Zeid Ra’ad Al Hussein က ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ႐ိုဒရိဂိုဒူတာေတးသည္ စိတ္ေရာဂါအတြက္ စစ္ေဆးမႈ ခံယူရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း မတ္ ၉ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္အစုိးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ကြန္ျမဴနစ္အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားဟု သံသယရွိသူ ၆၀၀ စာရင္းတြင္  ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္ အေရးဆိုင္ရာ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူတစ္ဦးလည္း ထည့္သြင္းခံခဲ့ရမႈေၾကာင့္ ကုလသမဂၢက ေဒါသထြက္ခဲ့သည္။ အစိုးရကို အားနည္း ေအာင္လုပ္ေဆာင္ရန္ အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္မ်ားကို အသံုးျပဳမႈအတြက္ ထိုသံသယရွိသူမ်ားအား သူပုန္မ်ားအျဖစ္ စာရင္းသြင္းရန္ လိုလားေၾကာင္း ဖိလစ္ပုိင္တရားေရးဌာနက ၿပီးခဲ့ေသာလတြင္ မနီလာရွိတရား႐ံုးတစ္႐ံုး ို ေလွ်ာက္ထားခဲ့သည္။ တုိင္းရင္းသားမ်ား ၏အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းရသည့္ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Victoria Tauli -Corpuz ကုိ ေမာ္သူပုန္အဖဲြ႕၏ထိပ္တန္းအဖဲြ႕၀င္အျဖစ္ အဆိုပါစာရင္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္တြင္ လူမက္ တုိင္းရင္းသားမ်ား တုိက္ခုိက္ခံခဲ့ရမႈႏွင့္ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရမႈမ်ားသည္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ဆုိင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းအား ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု မၾကာေသးမီက ေ၀ဖန္ခဲ့သည့္  Tauliကို လက္တံု႔ျပန္မႈအျဖစ္ ဖိလစ္ပုိင္က ယခုကဲ့သို႔စြပ္စဲြခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ ဟု ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ဒူတာေတးအစိုးရ၏လုပ္ရပ္မ်ားအား ႐ႈတ္ခ်လ်က္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး Zeid က ဒူတာေတး သည္ စိတ္ေရာဂါအတြက္ စစ္ေဆးမႈအခ်ဳိ႕ကို ခံယူရန္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခုကဲ့သုိ႔ မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ လက္သင့္ခံႏိုင္စရာ မေကာင္းေၾကာင္း၊ ထုိတုိက္ခုိက္မႈမ်ားအား မေျဖရွင္း၍ မရဘဲ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ က ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္သင့္ေၾကာင္း ေျပာ ၾကားခဲ့သည္။ Zeid ၏ စိုးရိမ္မႈမ်ားအား ထင္ ဟပ္လ်က္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ဆုိင္ ရာ လႈပ္ရွားသူမ်ား၏အေျခအေနအတြက္ အစီရင္ခံစာတင္သြင္းရသည့္ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Michel Forst ကလည္း ဖိလစ္ပိုင္သမၼတသည္ ကုလအထူးကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား လူသိရွင္ၾကား ၿခိမ္းေျခာက္ေနေၾကာင္း ေ၀ဖန္ခဲ့ၿပီး ယင္းကဲ့သုိ႔ အေျခအျမစ္မရွိေသာ စြပ္စဲြခ်က္မ်ားအား ဖိလစ္ပိုင္အစုိးရက ႐ုပ္ သိမ္းရန္ ၎က ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။

ဖိလစ္ပိုင္အစုိးရ၏ လူေသဆံုးမႈမ်ားေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွိမ္နင္းေရးစစ္ပဲြအား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေ၀ဖန္ခဲ့သည့္ တရားလက္လြတ္ သတ္ျဖတ္မႈဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာတင္သြင္းရသည့္ ကုလသမဂၢအထူးကိုယ္စားလွယ္  Agnes Callamard ကိုလည္း ဒူတာေတးက ေစာ္ကားေျပာဆုိလ်က္ ပါး႐ိုက္ပစ္မည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ေၾကာင္း ၿပီးခဲ့ေသာႏို၀င္ဘာတြင္ သတင္းမ်ား၌ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။