ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေနသည့္ ယာဥ္ပိုင္ရွင္မ်ား သြင္းကုန္၊ ပို႔ကုန္နည္းေနျခင္းေၾကာင့္ အခက္ေတြ႕

ၾသဂုတ္ ၃၀ ရက္က မိုးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္မွ စီးဆင္းလာသည့္ နန္႔စလီးေခ်ာင္းမွာ ႐ုတ္တရက္ ေရျမင့္တက္လာခဲ့ကာ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕အထြက္ ကားလမ္း သံုးေပခန္႔အထိ ေရေက်ာ္ခဲ့စဥ္

ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ကုန္ပို႔ေဆာင္ေနသည့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ပိုင္ရွင္မ်ား သြင္းကုန္၊ ပို႔ကုန္ နည္းပါးျခင္းေၾကာင့္ အခက္ေတြ႕ေနေၾကာင္း ကားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာၾကားသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈ ျပဳလုပ္ေနသည့္ တရား၀င္လမ္းေၾကာင္းမွာ ျမစ္ႀကီးနား-၀ိုင္းေမာ္-ကန္ပိုင္တည္ လမ္းေၾကာင္းႏွင့္ ဗန္းေမာ္-မိုးေမာက္- လြယ္ဂ်ယ္ လမ္းပုိင္းတို႔ျဖစ္ၿပီး ဗန္းေမာ္-မိုး ေမာက္ လြယ္ဂ်ယ္ လမ္းပိုင္းမွာ လမ္းပိုင္းပ်က္စီးမႈေၾကာင့္ ၁၀ ဘီးအထက္ယာဥ္မ်ားကို ခြင့္ျပဳခ်က္ မရေသာေၾကာင့္ ရပ္နားထားရေၾကာင္း သိရသည္။

ျမစ္ႀကီးနား-ကန္ပုိင္တည္ လမ္းေၾကာင္းတြင္ ကုန္တင္ယာဥ္ရွစ္စီးျဖင့္ ေျပးဆြဲေနသည့္ ကုန္သည္ေဒၚတူးက “ကားလုပ္ငန္းေတြ ဒီလမ္းပိုင္းမွာ ရပ္နားရတာက သံုးလေက်ာ္သြားၿပီ။ အဓိက,က အရင္ႏွစ္ေတြက သြင္းကုန္ေတြထဲမွာ ဘိလပ္ေျမေတြကို တစ္လအစီး ၁၀၀ ေလာက္တင္ရတယ္။ ဒီကထြက္ေတာ့ ေျပာင္း၊ ဆန္ေပါ့။ အခုက ဘိလပ္ေျမေတြက တ႐ုတ္ဘက္က မ၀င္ေတာ့ဘူး။ ျမန္မာဘက္က အလံုအေလာက္ ထြက္ေနၿပီ။ ဒီကထြက္ကုန္ျဖစ္တဲ့ ေျပာင္းက်ေတာ့ ငွက္ေပ်ာခင္းေတြ ျဖစ္ကုန္တယ္။ စပါးက်ေတာ့ မထြက္ေသးဘူး။ ကန္ပိုင္တည္ဘက္ထြက္တဲ့ ကုန္ကားလုပ္ငန္းရွင္ေတြအားလံုး ဒုကၡေရာက္ေနၾကတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ဒီမွာလာစိုက္တဲ့ ငွက္ေပ်ာခင္းေတြကလည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေန တိုက္႐ိုက္ေတြခ်ည္း ၀င္ေနေတာ့ ဒီကဘာမွ ၀င္လို႔မရဘူး။ အစိုးရအဖြဲ႕ကလည္း ဒီျပႆနာေတြကို တင္ျပေပမယ့္ ဘာမွမလုပ္ေပးႏိုင္ဘူး။ ကြၽန္မတို႔ အခုေဆြးေႏြး ေနၾကတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဗန္းေမာ္ခ႐ိုင္မွ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္း ျဖစ္သည့္ ဗန္းေမာ္-မုိးေမာက္-လြယ္ဂ်ယ္ လမ္းပိုင္းပ်က္စီးေနမႈေၾကာင့္ ၁၀ ဘီးႏွင့္ အထက္ယာဥ္မ်ား ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္မွစတင္ကာ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္အထိ သြားလာခြင့္ ပိတ္ထားဆဲျဖစ္သည္။

ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕မွ ကားဆရာ ဦးထြန္းက “ဒီမွာက ၁၀ ဘီးနဲ႔အထက္ယာဥ္ မွတ္ပံုတင္ထားတာ ၁၈၀ ေလာက္ရွိတယ္။ လြယ္ဂ်ယ္လမ္းကပိတ္ေတာ့ အားလံုးအလုပ္ပ်က္ကုန္တာ။ ဗန္းေမာ္က ကားဆရာေတြ ကံဆိုးတဲ့ႏွစ္ပါ။ ကုန္သည္ေတြက်ေတာ့ အ၀တ္အထည္တို႔၊ သံထည္တို႔ သြင္းတာကို ေနျပည္ေတာ္မွာ ဂ်ဴတီႀကိဳေဆာင္ ထားရတယ္။ အခုလမ္းပ်က္ေတာ့ အခ်ိန္ထပ္ေပးဖို႔ စာေတာ့တင္တယ္။ ဘာမွေတာ့ အေၾကာင္းမၾကား ရေသးဘူး။ အခုက တ႐ုတ္ကလာတဲ့ ၂၁ ေပ၊၂၇ ေပ တုန္ဖုန္း၀စ္ေသာက္ (လိုင္စင္မဲ့) ေတြနဲ႔ ေမွာင္ခိုသယ္ေနၾကတယ္။ လမ္းပိုင္အေၾကာင္းကေတာ့ ေျပာင္းဖူးေက်ာက္စီလမ္းကုိ တ႐ုတ္လက္ကေန ျမန္မာဘက္က လႊဲယူေတာ့ ပ်က္တာပဲ။ တ႐ုတ္လက္ထဲမွာ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုလံုးကို လူႏွစ္ေယာက္ထဲက ေက်ာက္စခန္း-စိန္လံုတစ္ျဖတ္၊ စိန္လံု-လြယ္ဂ်ယ္တစ္ျဖတ္ ႏွစ္ေယာက္ထဲလုပ္တာ။ အားလံုး အုိေကပဲ။ ကုန္သည္ေရာ၊ ကားဆရာေတြေရာ အားလံုးက တ႐ုတ္လက္ထဲပဲ ျပန္အပ္ေစခ်င္တယ္။ ကြန္ကရစ္လမ္းေတြ၊ ကတၱရာလမ္းေတြထက္ ဒီလမ္းပိုင္းက ေတာင္တက္၊ ေတာင္ဆင္း၊ အေကြ႕ေတြမ်ားေတာ့ ေျပာင္းဖူးေက်ာက္စီ လမ္းက အေကာင္းဆံုးပဲ။ မေခ်ာေတာ့ဘူး။ တာယာေတာ့ ပါးတာေပါ့” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ ဘ႑ာ၊ အခြန္၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး၀န္ႀကီး ဦးေ၀လင္းက နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈတြင္ ဘိလပ္ေျမမ်ား ျပည္တြင္းထုတ္ ပိုမိုရရွိလာသျဖင့္ နယ္စပ္မွ တင္သြင္းမႈ ေလ်ာ့က်ခဲ့ေၾကာင္း၊ အျခားေသာ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းသံုး ပစၥည္းမ်ား၊ လူသံုးကုန္မ်ား တင္သြင္းရေၾကာင္း၊ တစ္႐ွဴးငွက္ေပ်ာ စိုက္ခင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ငွက္ေပ်ာတင္ တြဲကားမ်ားကိုသာ အစားထိုးမႈ မလုပ္ႏိုင္သျဖင့္ သီးသန္႔၀င္ခြင့္ ျပဳထားၿပီး အျခားေသာယာဥ္ အမ်ဳိးအစားမ်ားကို လြန္ခဲ့ေသာလကတည္းက ၀င္ခြင့္မျပဳေတာ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

 

ေမာင္ေတာနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ ငါးျမစ္ခ်င္းဆက္လက္တင္ပို႔ေနရၿပီး ၾသဂုတ္လအတြင္း ငါးျမစ္ခ်င္းအပါအ၀င္ ပို႔ကုန္စုစုေပါင္း ေဒၚလာရွစ္သိန္းရွစ္ေသာင္းေက်ာ္ဖိုး တင္ပို႔ခဲ့

ေမာင္ေတာနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္းမွ ငါးျမစ္ခ်င္းမ်ား တင္ပို႔ေနစဥ္

ေမာင္ေတာနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႕ ငါးျမစ္ခ်င္းကိုဆက္လက္တင္ပို႔ေနရၿပီး  ၾသဂုတ္လအတြင္း ငါးျမစ္ခ်င္း အပါအ၀င္ ပို႕ကုန္စုစုေပါင္း အေမရိကန္ေဒၚလာ ရွစ္သိန္းရွစ္ေသာင္းေက်ာ္ဖိုး တင္ပို႔ခဲ့ရေၾကာင္း၊ ၾသဂုတ္လအတြင္း ငါးျမစ္ခ်င္း ကီလို သံုးသိန္းကိုးေသာင္းေက်ာ္ တင္ပို႔ခဲ့ရေၾကာင္းလည္း ေမာင္ေတာနယ္စပ္ကုန္သည္မ်ားအသင္းမွ သိရသည္။

“ခ်င္း (ဂ်င္း) ကီလို ကိုးသိန္းေက်ာ္ ပို႔ခဲ့တယ္။ ခ်င္းသီးက ကီလိုတစ္သိန္းေက်ာ္၊ ဆန္က ကီလို ၂၀၀၀ သြားတယ္။ ငါးျမစ္ခ်င္းက သံုးသိန္းကိုးေသာင္းကိုးေထာင္ေက်ာ္ တင္ပို႔ခဲ့ရတယ္။ေနာက္ နႏြင္း၊ ငါးေျခာက္၊ ဆီးသီးေျခာက္ အဲဒီလို ကုန္ေတြကိုလည္းနည္းနည္းစီ ပို႔ခဲ့ရတယ္” ဟု ေမာင္ေတာနယ္စပ္ ကုန္သည္မ်ားအသင္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးေအာင္စံသိန္းက ဆုိသည္။

ငါးျမစ္ခ်င္းကို ရန္ကုန္မွ အေအးခန္းကားမ်ားျဖင့္ ေမာင္ေတာနယ္စပ္သို႔ တိုက္႐ိုက္ပို႔ေဆာင္တင္ပို႔ျခင္းျဖစ္ၿပီး ဇြန္လအတြင္းက ငါးျမစ္ခ်င္းကီလို ကိုးေသာင္းေက်ာ္၊ ဇူလိုင္လထဲတြင္  ငါးျမစ္ခ်င္း ကီလို ႏွစ္သိန္းႏွစ္ ေသာင္းေက်ာ္ကို တင္ပို႔ခဲ့ရေၾကာင္းႏွင့္ ၾသဂုတ္လတြင္ ပိုမိုတင္ပို႔လာရျခင္းျဖစ္သည္။

“ၾသဂုတ္လအတြင္းကေတာ့ ပို႔ကုန္စုစုေပါင္း တန္ဖိုး အေမရိကန္ေဒၚလာရွစ္သိန္းရွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဇူလိုင္လကဆိုရင္ ရွစ္သိန္း ရွစ္ေထာင္ေက်ာ္ ပဲရွိခဲ့ေတာ့ ကုန္သြယ္မႈနည္းနည္းတိုးတက္ပါတယ္။ အဓိက ပို႔တာက ငါးျမစ္ခ်င္းနဲ႔ ခ်င္းကို ပို႔တယ္။ အခုဆိုရင္ တစ္ရက္ကို စက္ေလွ ႏွစ္စင္းကေန ေလးစင္းထိေတာ့ ပို႔ေနရတယ္။ အခုက မိုးမ်ားေတာ့ လမ္းနည္းနည္း ပ်က္တာရွိလို႔ ကုန္သြယ္မႈနည္းေပမယ့္  ပြင့္လင္းရာသီဆိုရင္ ပိုၿပီးကုန္သြယ္မႈ ျမင့္လာမယ့္ သေဘာရွိတယ္” ဟု ေမာင္ေတာနယ္စပ္ ကုန္သည္မ်ားအသင္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးေအာင္စံသိန္းက ဆုိသည္။

ေမာင္ေတာနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးျဖင့္ ဧၿပီႏွင့္ ေမလတြင္ ပို႔ကုန္စုစုေပါင္း ေဒၚလာတစ္သန္းေက်ာ္ထိ တင္ပို႔ခဲ့ေသာ္လည္း ဇြန္လတြင္ ေဒၚလာ ငါးသိန္းေက်ာ္ ၊ ဇူလိုင္လတြင္ ရွစ္သိန္းေက်ာ္ ပုိ႔ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ၾသဂုတ္လတြင္ ေဒၚလာ ကိုးသိန္းနီးပါးပုိ႔ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အေမရိကန္-တ႐ုတ္ ကုန္သြယ္ေရးတင္းမာမႈ အရွိန္ျမင့္တက္လာျခင္းေၾကာင့္ ေဒၚလာျပန္မာလာၿပီး ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း တစ္ေဒၚလာ က်ပ္ ၁၅၄၀ အထိျပန္တက္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲလွယ္ေရာင္း၀ယ္ေရးေကာင္တာတစ္ခုကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

အေမရိကန္-တ႐ုတ္ ကုန္သြယ္ေရး တင္းမာမႈအရွိန္ ျမင့္တက္လာျခင္းေၾကာင့္ ကမၻာ့ေစ်းကြက္တြင္ ေဒၚလာေစ်းျပန္မာလာၿပီး ျပည္တြင္းေစ်းကြက္တြင္ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း တစ္ေဒၚလာ က်ပ္ ၁၅၄၀ အထိ ျပန္လည္ျမင့္တက္ခဲ့ေၾကာင္း ႏုိင္ငံျခားေငြေၾကး ေရာင္း၀ယ္သူမ်ားထံမွ သိရသည္။

ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္တြင္ ကမၻာ့ေဒၚလာေစ်း အညႊန္းကိန္း ၉၄ ဒသမ ၃၆  ပြိဳင့္အထိ က်ဆင္းခဲ့ေသာ္လည္း အေမရိကန္က တ႐ုတ္ကုိ သြင္းကုန္ခြန္တုိးျမႇင့္ေကာက္ခံမႈသတင္းႏွင့္အတူ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးေစ်း ကြက္ မေရရာမႈမ်ားျဖစ္ေပၚလာျခင္းေၾကာင့္ ေဒၚလာေစ်းအညႊန္းကိန္းသည္ ၉၅ ပြိဳင့္အထက္ျပန္ေရာက္ၿပီး ၉၅ ဒသမ ၀၅ ပြိဳင့္ျဖင့္ တစ္ပတ္တာေစ်းပိတ္ခဲ့သည္။

တ႐ုတ္သြင္းကုန္ ေဒၚလာ ဘီလ်ံ ၂၀၀ ဖုိးကုိ အေမရိကန္က စက္တင္ဘာ ၅ ရက္ တြင္အခြန္ေကာက္ခံမည္ဟု သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလ်က္ရွိၿပီး လတ္တေလာတြင္ တူရကီႏွင့္ အာဂ်င္တီးနားေငြေၾကးတန္ဖုိးမ်ား က်ဆင္းမႈဒဏ္၏ သက္ေရာက္မႈေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာေငြေၾကးတန္ဖုိးမ်ား မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ေပၚေနသည္။ လာမည့္တစ္ပတ္တြင္ အေမရိကန္က တ႐ုတ္ကုိ သြင္းကုန္ခြန္အမွန္ တကယ္ေကာက္ခံျဖစ္ပါက ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္လာဖြယ္ရွိၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာေငြေၾကးတန္ဖုိးမ်ား အတက္အက် ျပင္းထန္ေစဦးမည္ျဖစ္သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္တပတ္အတြင္း ကမၻာ့ေဒၚလာေစ်း က်ဆင္းလာေသာ္လည္း ျမန္မာ က်ပ္ေငြတန္ဖုိးသည္ ထုိင္းဘတ္၊ တ႐ုတ္ ယြမ္ႏွင့္ စင္ကာပူေဒၚလာ စသည့္ေငြေၾကးမ်ားႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ဆက္လက္အားေပ်ာ့ေနဆဲျဖစ္သည္။

ျပည္တြင္းေစ်းကြက္တြင္ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္း ဇြန္လမွစတင္ကာ သိသိသာသာျမင့္တက္ခဲ့ရာ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၆ ရက္တြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ တစ္ေဒၚလာ ၁၄၃၈ က်ပ္စံခ်ိန္ကုိ ဇူလုိင္ ၃၀ ရက္တြင္ က်ပ္ ၁၄၄၀  ျဖင့္ ခ်ဳိးခဲ့ၿပီး စံခ်ိန္တင္ေစ်းႏႈန္းမ်ားဆက္တုိက္ျဖစ္ေပၚခဲ့ကာ ၾသဂုတ္ ၁၆ ရက္တြင္ က်ပ္ ၁၅၇၀  ျဖင့္ အျမင့္ဆံုးစံခ်ိန္တင္ထားသည္။ ေဒၚလာေစ်းသည္ ၾသဂုတ္ ၂၀ ရက္တြင္ က်ပ္ ၁၄၈၀ အထိက်ဆင္းခဲ့ေသာ္လည္း ၾသဂုတ္ ၂၈ ရက္တြင္ က်ပ္ ၁၅၆၀ အထိ ျပန္တက္ခဲ့ကာ စက္တင္ဘာ ၁ ရက္တြင္ က်ပ္ ၁၅၄၀ ၀န္းက်င္ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၁၁ ရက္တြင္ ျဖစ္ေပၚေသာ တစ္ေဒၚလာ ၁၃၄၆ က်ပ္ႏွင့္ ၾသဂုတ္ ၁၆ ရက္တြင္ျဖစ္ေပၚေသာ တစ္ေဒၚလာ ၁၅၇၀ က်ပ္ႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါက ႏွစ္လေက်ာ္အတြင္း ၂၂၄ က်ပ္၊ ၁၆ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္အထိ က်ပ္ေငြတန္ဖုိး က်ဆင္းခဲ့သည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလမွစတင္ကာ ကမၻာ့ ေဒၚလာေစ်းအညႊန္းကိန္း သိသိသာသာျပန္ လည္ျမင့္တက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး  ျပည္တြင္းေစ်းကြက္၌ ငါးလအတြင္း လအလုိက္ျဖစ္ေပၚေသာ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲႏႈန္းအနိမ့္ဆံုးႏွင့္ အ ျမင့္ဆံုးႏႈန္းမ်ားမွာ ဧၿပီတြင္ ၁၃၂၄-၁၃၃၂ က်ပ္၊ ေမတြင္ ၁၃၃၂-၁၃၅၁ က်ပ္၊ ဇြန္တြင္ ၁၃၄၅-၁၄၀၇၊ ဇူလုိင္တြင္ ၁၃၈၄-၁၄၄၃၊ ၾသဂုတ္တြင္ ၁၄၄၂-၁၅၇၀ တုိ႔ျဖစ္ၿပီး ၾသဂုတ္လတြင္ ကြာဟခ်က္အမ်ားဆံုးျဖစ္ခဲ့သည္။ ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္ တြင္ ဗဟုိဘဏ္ရည္ညႊန္း ေငြလဲႏႈန္းမွာ တစ္ေဒၚလာ ၁၅၁၂ က်ပ္ျဖစ္သည္။

ျပည္တြင္းေစ်းကြက္အတြင္း စက္တင္ဘာ ၁ ရက္တြင္ျဖစ္ေပၚေသာ အျခားႏုိင္ငံျခား ေငြေၾကးမ်ား၏ လဲလွယ္မႈႏႈန္းထားမ်ားမွာ ယူ႐ုိ ၁၇၆၀ က်ပ္၊ စင္ကာပူေဒၚလာ ၁၁၂၀ က်ပ္၊ မေလးရွားရင္းဂစ္ ၃၇၀ က်ပ္၊ ထုိင္းဘတ္ ၄၇ က်ပ္၊ တ႐ုတ္ယြမ္ ၂၂၂  က်ပ္၊ ဂ်ပန္ ယန္း ၁၃ ဒသမ ၈၀ က်ပ္၊ ေတာင္ကုိရီးယား၀မ္ ၁ ဒသမ ၄၀ က်ပ္ျဖစ္သည္။

ဘ႑ာႏွစ္ၾကားကာလ ေလးလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပည္ပကုန္သြယ္မႈ ယခင္ႏွစ္ကာလတူထက္ ေဒၚလာ သန္း ၁,၃၀၀ ေက်ာ္ ပိုမုိရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ကုန္သြယ္မႈလိုေငြ ေဒၚလာ သန္း ၉၈၀ ရွိ

ဘ႑ာႏွစ္ၾကားကာလ ေလးလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပည္ပကုန္သြယ္မႈသည္ ယခင္ႏွစ္ကာလတူထက္ ေဒၚလာ သန္း ၁,၃၀၀ေက်ာ္ ပိုမိုရရွိခဲ့ေသာ္လည္း  ကုန္သြယ္မႈလိုေငြ အေမရိကန္ေဒၚလာသန္း ၉၈၀ အထိ ရွိေနေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

ဘ႑ာႏွစ္ၾကားကာလ ဧၿပီ ၁ ရက္မွ ဇူလိုင္လအကုန္အထိ ျပည္ပကုန္သြယ္မႈပမာဏ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၁,၉၂၄ သန္း အထိရရွိထားၿပီး ယခင္ႏွစ္ကာလတူတြင္မႈ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀၅၇၇ သန္းသာ ရရွိထား သျဖင့္ ယခုဘ႑ာႏွစ္ၾကားကာလ ေလးလအတြင္း ျပည္ပကုန္သြယ္မႈပမာဏသည္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၃၄၇ သန္း အထိ ပိုမိုရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

သု႔ိေသာ္လည္း ဘ႑ာႏွစ္ ၾကားကာလ ဧၿပီ ၁ ရက္မွ ဇူလိုင္လအကုန္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ျပည္ပသို႔ တင္ပို႔ထားသည့္ ပို႔ကုန္ပမာဏမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅,၄၇၂ သန္းရရွိ ထားၿပီး သြင္းကုန္ပမာဏမွာ ေဒၚလာ ၆,၄၅၂  သန္းအထိ တင္သြင္းထားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ သြင္းကုန္ပမာဏသည္ ပို႔ကုန္ပမာဏထက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၉၈၀ အထိပိုမိုတင္သြင္းထားသည့္အတြက္ ကုန္သြယ္မႈလုိေငြ (Trade Deficit) ပမာဏသည္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၉၈၀ အထိရွိေနသည္။

လာမည့္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ႏွစ္အလိုက္ေစ်းႏႈန္းအရ ျပည္ပပို႔ကုန္ကို က်ပ္ဘီလ်ံႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ တင္ပို႔ႏိုင္ရန္ႏွင့္ ျပည္ပသြင္းကုန္ကို က်ပ္ဘီလ်ံႏွစ္ေသာင္း တစ္ေထာင္ေက်ာ္ တင္သြင္းသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္၊ အမ်ဳိးသားစီမံကိန္းဥပေဒၾကမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္ ၊ အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းဥပေဒၾကမ္းတြင္ ႏွစ္အလိုက္ေစ်းႏႈန္းအရ ျပည္ပပို႔ကုန္ကို က်ပ္၂၀,၈၀၈ ဘီလ်ံတင္ပို႔ရန္ႏွင့္ ျပည္ပသြင္းကုန္ကို ၂၁,၄၈၈ တင္သြင္း သြားမည္ျဖစ္သည္။

ယခုႏွစ္ပို႔ကုန္က႑တြင္ လယ္ယာထြက္ပစၥည္း သစ္ေတာထြက္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ အျခားပစၥည္းစသည့္က႑မ်ားတြင္ ယခင္ႏွစ္မ်ားထက္ တင္ပို႔မႈေလ်ာ့က်ခဲ့ေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန၏ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ထို႔အတူ သြင္းကုန္က႑တြင္မႈ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ လုပ္ငန္းသံုးကုန္ၾကမ္းပစၥည္းမ်ား၊ လူသံုးကုန္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ စက္သံုးဆီစသည္တို႔ကို အဓိကတင္သြင္းေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

သြင္းကုန္က႑တြင္မႈ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ လုပ္ငန္းသံုးကုန္ၾကမ္း ပစၥည္းမ်ား၊ လူသံုးကုန္ပစၥည္းမ်ား စသည့္ က႑မ်ားတြင္ ယခင္ႏွစ္ထက္ ပိုမိုတင္သြင္းထားေၾကာင္း သိရသည္။

သံုးလေက်ာ္အတြင္း ကုန္သြယ္မႈပမာဏ ေဒၚလာ ၁၁ ဒသမ ၅ ဘီလ်ံေက်ာ္ ရရွိထားၿပီး ယခင္ႏွစ္ကာလတူထက္ ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၅ ဘီလ်ံေက်ာ္ ပိုမိုရရွိထားသျဖင့္ ယခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျပည္ပကုန္သြယ္မႈ အလားအလာေကာင္းေနဟုဆို

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဗုိလ္တေထာင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကုန္သြယ္ေရးဆိပ္ကမ္းတစ္ခုကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ၾကည္ႏုိင္)

၂၀၁၈ခုႏွစ္ သံုးလေက်ာ္အတြင္း ကုန္သြယ္မႈပမာဏ ေဒၚလာ ၁၁ ဒသမ ၅ ဘီလ်ံ ေက်ာ္ရရွိထားၿပီး ယခင္ႏွစ္ကာလတူထက္ ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၅ ဘီလ်ံေက်ာ္ ပိုမိုရရွိထားသျဖင့္ ယခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျပည္က ကုန္သြယ္မႈအေနအထားမွာ အလားအလာေကာင္းေနေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးရန္ ႏုိင္ထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

“လက္ရွိကာလတူ ႏွစ္ခုမွာ မႏွစ္ကကာ လ တူထက္ ၁ ဒသမ ၅ ဘီလ်ံပိုရထားတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီႏွစ္မွာ ကုန္သြယ္မႈ အေျခအေနက ေကာင္းေနတယ္” ဟု ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးရန္ႏုိင္ထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

၂၀၁၈ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လကုန္ပိုင္းအထိ ျပည္ပကုန္သြယ္မႈပမာဏ ေဒၚလာ ၁၁၅၇၀ ဒသမ ၇၈၉ သန္း ရရွိထားသည္။ ၂၀၁၇- ၂၀၁၈ ဘ႑ာႏွစ္ ကာလတူအထိမူ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ ေဒၚလာ ၉၉၃၇ ဒသမ ၁၀၄ သန္းရရွိခဲ့သျဖင့္ ယခုႏွစ္လက္ရွိအခ်ိန္အထိမွာ ယခင္ႏွစ္ကာလတူထက္ ေဒၚလာ ၁၆၃၃ ဒသမ ၆၈၅သန္း ပိုမိုရရွိထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္သည့္ ကုန္သြယ္မႈဆုိင္ရာ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ယခုႏွစ္အတြင္း ပို႔ကုန္က႑မွ ေဒၚလာ ၅၂၉၀ ဒသမ ၉၄၄ သန္းရရွိခဲ့ၿပီး ပင္လယ္ေရေၾကာင္းကုန္သြယ္မႈမွ ေဒၚလာ ၃၆၃၂ ဒသမ ၀၆၈ သန္း၊ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ားမွ ေဒၚလာ ၁၆၅၀ ဒသမ ၈၇၆ သန္းအထိ ကုန္သြယ္မႈ ျပဳလုပ္ထားသည္။

သြင္းကုန္က႑တြင္မူ ေဒၚလာ ၆၂၇၉ ဒသမ ၈၄၅သန္းရရွိထားၿပီး ပင္လယ္ေရေၾကာင္းကုန္သြယ္မႈမွ ေဒၚလာ၅၃၅၃ ဒသမ ၈၆၅သန္း၊ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ားမွ ေဒၚလာ ၉၂၅ ဒသမ ၉၈၀ သန္း ကုန္သြယ္မႈ ျပဳလုပ္ထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လက္ရွိအေျခအေနသည္ ႏုိင္ငံတည္ေဆာက္ဆဲကာလျဖစ္သည့္အတြက္ ႏုိင္ငံတကာမွ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားကို ဖိတ္ေခၚေနသည္။ ၀င္ေရာက္လာသည့္ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားမွ လိုအပ္သည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္းမႈမ်ားျပားေနျခင္းေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရးလိုေငြျဖစ္ေပၚေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးရန္ႏုိင္ထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

“မႏွစ္ကဆိုရင္ ၃ ဒသမ ၈ ဘီလ်ံရွိ တယ္။ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြဟာ ရွိေနတယ္။  ဘာလို႔ကုန္သြယ္မႈလိုေငြက ရွိေနလဲဆိုေတာ့ ပထမတစ္ခ်က္ကေတာ့ ႏုိင္ငံဟာ တည္ေဆာက္ေနဆဲ ကာလျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြ လက္ခံေနတယ္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈျမႇင့္တင္ဖို႔ကိုလည္း ႀကိဳးစားေနတယ္။ အဲလိုႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္လာတဲ့အခါ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအတြက္လိုအပ္တဲ့ Commodity ေတြသြင္းလာတဲ့အတြက္  ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအရ လိုအပ္တဲ့လုပ္ငန္းေတြအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရတဲ့ ေငြေတြပိုမိုကုန္က်လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အဲဒီလို ကုန္က်လာတဲ့ေငြေတြဟာ တစ္ဖက္က Capital Income အေနနဲ႔ ၀င္လာတာ ျဖစ္တယ္။ ကုန္သြယ္မႈပမာဏတစ္ခုတည္း ၾကည့္လို႔မရဘူး” ဟု ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးရန္ႏုိင္ထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

ျပည္ပကုန္သြယ္မႈတြင္ လယ္ယာထြက္ပစၥည္း၊ သစ္ေတာထြက္ပစၥည္း၊ သတၱဳပစၥည္း၊ ေရထြက္ပစၥည္း၊ တိရစၦာန္ထြက္ပစၥည္း၊ စက္မႈကုန္ေခ်ာပစၥည္းမ်ားႏွင့္ အျခားပို႔ကုန္မ်ား တင္ပို႔ေနျခင္းျဖစ္သည္။

သြင္းကုန္က႑တြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ကုန္ပစၥည္း၊ လုပ္ငန္းသံုးကုန္ၾကမ္းပစၥည္း၊ လူသံုးကုန္ပစၥည္းစသည္တို႔ကို တင္သြင္းေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

 

စားေသာက္ကုန္၊ လူသံုးကုန္၊ ေဆးႏွင့္ ေဆးပစၥည္းအပါအ၀င္ ဦးစားေပးကုန္ပစၥည္းအုပ္စုစာရင္း ၂၄ စုကုိ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီႏွင့္ အက်ဳိးတူဖက္စပ္ကုမၸဏီမ်ားအား လက္လီလက္ကားေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳ

စားေသာက္ကုန္ႏွင့္ လူသံုးကုန္မ်ားေရာင္းခ်လ်က္ရွိသည့္ ေစ်း၀ယ္စင္တာတစ္ခုကုိ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-အိသဥၹာေက်ာ္)

စားေသာက္ကုန္၊ လူသံုးကုန္၊ ေဆးႏွင့္ ေဆးပစၥည္းအပါအ၀င္ ဦးစားေပးကုန္ပစၥည္း အုပ္စုစာရင္း ၂၄ စုအား ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီ၊ ႏုိင္ငံသားႏွင့္ႏုိင္ငံျခားသားေပါင္းစည္းေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ကုမၸဏီမ်ားအား လက္လီလက္ကား ေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳေၾကာင္း ကုန္သြယ္ေရး ဦးစီးဌာနမွ သတင္းထုတ္ျပန္လိုက္သည္။

ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီ၊ ႏုိင္ငံသားႏွင့္ႏုိင္ငံျခားသား ေပါင္းစည္းေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ကုမၸဏီမ်ားအား လက္လီလက္ကားေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳသည့္ ဦးစားေပးကုန္ပစၥည္းစာရင္းတြင္ အ၀တ္အထည္၊ နာရီ၊ အလွကုန္ပစၥည္းမ်ား ပါ၀င္သည့္ လူသံုးကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ ေၾကြထည္၊ ေျမထည္၊ ဖန္ႏွင့္ဖန္ထည္ပစၥည္းမ်ားပါ၀င္သည့္ အိမ္သံုးကုန္ပစၥည္းမ်ား ပါ၀င္သည္။

စားေသာက္ကုန္ပစၥည္းမ်ားတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ လိုအပ္ခ်က္အရ တင္သြင္းေရာင္းခ်ခြင့္ မျပဳေသာပစၥည္းမ်ားမွအပ လယ္ယာထြက္ကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ ေရထြက္ကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ တိရစၦာန္ထြက္ကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ အသင့္စားသံုးႏိုင္သည့္ စားေသာက္ကုန္မ်ား၊အခ်ဳိရည္ အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ျပည္တြင္းတြင္ထုတ္လုပ္ေသာ ယမကာမ်ား ပါ၀င္သည္။

မီးဖိုေခ်ာင္သံုးကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ ေဆးႏွင့္ ေဆးပစၥည္း၊ ေဆး႐ံုသံုးကိရိယာမ်ား၊ တိရစၦာန္အစာႏွင့္ တိရစၦာန္ေဆး၀ါးမ်ား၊ စာေရးကိရိယာမ်ား၊ ပရိေဘာဂပစၥည္းမ်ား၊ အားကစားပစၥည္းမ်ား၊ ကင္မရာ၊ ဖုန္း အပါအ၀င္ ဆက္သြယ္ေရးပစၥည္းမ်ား၊ အီလက္ထေရာနစ္ပစၥည္း မ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းသံုး ပစၥည္းမ်ား ႏွင့္ ကိရိယာမ်ား၊ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းမ်ား၊ စက္မႈကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းသံုး ဓာတုပစၥည္းမ်ား၊ မ်ဳိးေစ့၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးသြင္းအားစုမ်ားႏွင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးသံုး ပစၥည္းမ်ား၊ လယ္ယာသံုးစက္ကိရိယာမ်ား၊ စက္ပစၥည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ဆက္စပ္ပစၥည္း အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔ ပါ၀င္သည္။

ထို႔ျပင္ စက္ဘီးအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ပစၥည္းအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ကေလးကစားစရာပစၥည္းမ်ား၊ ပန္းႏွင့္အပင္မ်ား အပါအ၀င္ အိမ္အလွဆင္ပစၥည္းမ်ား၊ အမွတ္တရ လက္ေဆာင္ပစၥည္းႏွင့္ လက္မႈပစၥည္းအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ အႏုပညာပစၥည္းမ်ား၊ တူရိယာပစၥည္းမ်ား ႏွင့္ဆက္စပ္ပစၥည္းမ်ား (ေရွးေဟာင္းပစၥည္းမ်ား မပါ၀င္) စသည္တို႔ ျဖစ္သည္။

လက္လီလက္ကားေရာင္းခ်ခြင့္မွတ္ပံုတင္ျဖင့္ ေဖာ္ျပပါပစၥည္းမ်ား ေရာင္းခ်ရာတြင္  ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္မ်ားကို တန္ဖိုးျမႇင့္ျပဳျပင္ ထုတ္လုပ္၍ ဦးစားေပးေရာင္းခ်ရမည္၊ ျပည္ပမွ တင္သြင္းေရာင္းခ်ရာတြင္ ကုန္ပစၥည္းအလိုက္သက္ဆိုင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနမ်ား၏ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းသတ္မွတ္စည္း မ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားႏွင့္အညီ  ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဦးစားေပးေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳသည့္ ကုန္ပစၥည္းအုပ္စုစာရင္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏုိင္ငံေတာ္၏လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္အညီ ျပင္ဆင္ သတ္မွတ္ထုတ္ျပန္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနမွ  ထုတ္ျပန္ထားသည္။

လက္လီလက္ကား ေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳသည့္  ဦးစားေပးကုန္ပစၥည္းစာရင္းအား ႏုိင္ငံေတာ္၏ လိုအပ္ခ်က္အေပၚ မူတည္၍ အခါအားေလ်ာ္စြာျပန္လည္သံုးသပ္၍ ျပင္ဆင္ထုတ္ျပန္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီ၊ ႏုိင္ငံသားႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားသားေပါင္းစည္းေဆာင္ရြက္သည့္ကုမၸဏီမ်ားအား ျပည္တြင္းတြင္ လက္လီလက္ကားေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳေၾကာင္း  လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရန္ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ ခ်က္မ်ားႏွင့္တကြ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမ ၉ ရက္စြဲ ပါ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာအမွတ္ ၂၅/၂၀၁၈ျဖင့္  အသိေပးထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

 

 

ကုန္သြယ္ေရးတင္းမာမႈျမင့္တက္စဥ္ ZTE အား ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ားကို အေမရိကန္က တရား၀င္ဖယ္ရွား

အေမရိကန္သည္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီ ZTE အား အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ေစခဲ့ေသာပို႔ကုန္ ပိတ္ပင္မႈကို ဇူလိုင္ ၁၃ ရက္က တရား၀င္ ဖယ္ရွားေပးလိုက္ၿပီျဖစ္သည္။ အဓိကပါ၀င္ပစၥည္းမ်ား ၀ယ္ယူခြင့္ ပိတ္ပင္ခံရၿပီးေနာက္ ၿပိဳလဲလုနီးပါးျဖစ္ခဲ့ရသည့္ စမတ္ဖုန္းထုတ္လုပ္သည့္လုပ္ငန္း ZTE အား အေမရိကန္ က ျပန္လည္ကယ္တင္လိုက္ျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အီရန္ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔အေပၚ အေမရိကန္၏ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ားကို ZTE အေနႏွင့္ ေနာက္ထပ္ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား မလုပ္ေဆာင္ေစရန္ ဆက္လက္ေစာင့္ ၾကည့္သြားမည္ျဖစ္သည္ဟု အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ZTE အေပၚ ခ်မွတ္ထားသည့္ ျပင္းထန္ေသာ ျပစ္ဒဏ္မ်ားကို အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ မရမကေတာင္းဆိုမႈေၾကာင့္ ဖယ္ရွားလိုက္ရျခင္းျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားမွာမူ အလြန္ ေဒါသထြက္ေနၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ZTE အား ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈကို ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ရန္ ကြန္ဂရက္တြင္လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိၾကၿပီး အေမရိကန္ ဥပေဒကို ထပ္တလဲလဲခ်ဳိးေဖာက္၊ အာဏာပိုင္မ်ားကို လိမ္ညာ၊ သူလွ်ဳိအမႈမ်ားထဲ၌ ပါ၀င္ခဲ့ေသာ ကုမၸဏီတစ္ခုကို ထရန္႔က အက်ဳိးခံစားခြင့္ေပးခဲ့ေၾကာင္း စြပ္စြဲေနၾကသည္။

ZTE ကို ကယ္တင္ရန္ လမ္းေၾကာင္း ေျပာင္းလိုက္ျခင္းသည္ အေမရိကန္ႏွင့္ တ႐ုတ္အစိုးရတို႔ၾကား၌ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ အရွိန္ျမင့္တက္လာမႈအေျခအေနႏွင့္လည္း ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီးဆန္႔က်င္ေနသည္။ ZTE အေပၚ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ားကို ဖယ္ရွားေပးရန္ သေဘာတူညီခ်က္ကို ၿပီးခဲ့သည့္လ ကတည္းက ရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ZTE အား အေရးပါသည့္ အစိတ္အပိုင္းမ်ား မေရာင္းၾကရန္ အေမရိကန္ကုမၸဏီမ်ားကို ကုန္သြယ္ေရးဌာနက ဧၿပီလတြင္ ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။

 

 

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျပည္ပကုန္သြယ္မႈပမာဏ ေဒၚလာရွစ္ဘီလ်ံေက်ာ္ရွိၿပီး ကုန္သြယ္မႈလုိေငြ ေဒၚလာတစ္ဘီလ်ံေက်ာ္ျဖစ္ေပၚ

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ျပည္ပကုန္သြယ္မႈပမာဏ ေဒၚလာရွစ္ဘီလ်ံေက်ာ္ရွိၿပီး ကုန္သြယ္မႈလုိေငြ ေဒၚလာတစ္ဘီလ်ံေက်ာ္ျဖစ္ေပၚေနေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္သည့္ ကုန္သြယ္မႈ ဆုိင္ရာစာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁ ရက္မွ ဇြန္ ၂၉ ရက္ အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျပည္ပကုန္သြယ္မႈပမာဏမွာ ေဒၚလာ ၈၈၆၈ ဒသမ ၈၂၄ သန္းရွိၿပီး ယခင္ႏွစ္ကာလတူထက္ ေဒၚလာ ၁၃၂၆ ဒသမ ၁၀၃ သန္း ပုိမုိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၂၉ ရက္အထိ ျပည္ပ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ ေဒၚလာ ရွစ္ဘီလ်ံေက်ာ္တြင္ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းကုန္သြယ္မႈမွ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏ ေဒၚလာ ၆၈၄၂ ဒသမ ၃၂၆ သန္းႏွင့္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏေဒၚလာ ၂၀၂၆ ဒသ မ ၄၉၈ သန္းပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းကုန္သြယ္မႈ ပမာဏမွာ ယခင္ႏွစ္ကာလတူထက္ ေဒၚလာ ၁၀၈၁ ဒ သမ ၆၆၇ သန္းပုိမုိခဲ့ၿပီး နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏမွာမူ ယခင္ႏွစ္ကာလတူထက္ ေဒၚလာ ၂၄၄ ဒသမ ၄၃၆ သန္းပိုမုိခဲ့ေၾကာင္း စီးပြားေရး ႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ သိရသည္။

ကုန္သြယ္မႈပမာဏ ေဒၚလာရွစ္ဘီလ်ံ ေက်ာ္တြင္ ပုိ႔ကုန္တန္ဖုိး ေဒၚလာ ၃၈၇၃ ဒသမ ၄၇၆သန္း၊ သြင္းကုန္တန္ဖုိး ေဒၚလာ ၄၉၉၅ ဒသမ ၃၄၈ သန္းပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။ သြင္းကုန္တန္ဖုိးမွာ ပုိ႔ ကုန္တန္ဖုိးထက္ မ်ားျပားေနသျဖင့္ ကုန္သြယ္မႈလုိေငြေဒၚလာ ၁၁၂၁ ဒသမ ၈၇၂သန္းျဖစ္ေပၚေနေၾကာင္း သိရသည္။ ယခင္ႏွစ္ကာလတူတြင္မူ ကုန္သြယ္မႈလုိေငြမွာ ေဒၚလာ ၁၄၇၃ ဒသမ ၂၁၁ သန္းျဖစ္ေပၚခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ကုန္သြယ္မႈေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ လယ္ယာထြက္ကုန္မ်ား၊ တိရစၦာန္ထြက္ပစၥည္းမ်ား၊ သတၱဳတြင္းထြက္မ်ား၊ သစ္ေတာထြက္ကုန္မ်ား၊ စက္မႈကုန္ေခ်ာမ်ား တင္ပုိ႔ခဲ့ၿပီး လူသုံးကုန္ပစၥည္း၊ လုပ္ငန္းသုံးကုန္ၾကမ္းမ်ား၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကုန္ပစၥည္းမ်ားကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ တင္သြင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္ကုိ လာမည့္ ေအာက္တုိဘာလတြင္မွစတင္မည္ျဖစ္ရာ လက္ရွိၾကားကာလ ေျခာက္လအတြင္း ျမန္မာ ႏုိင္ငံ၏ ကုန္သြယ္မႈပမာဏကုိ ေဒၚလာ ၁၃ ဘီလ်ံခြဲရရွိရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားသည္။

ဗဟုိစာရင္းအင္းအဖြဲ႔မွ ထုတ္ျပန္သည့္ ကုန္သြယ္မႈစာရင္းမ်ားအရ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ကုန္သြယ္မႈလုိေငြ ေဒၚလာ ၉၁ ဒသမ ၉ သန္း၊ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ကုန္သြယ္မႈလုိေငြ ေဒၚလာ ၂၅၅၅ ဒသမ ၅ သန္းရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ကုန္သြယ္မႈ လုိေငြမွာ ေဒၚလာ ၄၉၁၂ ဒသမ ၅၅၉ သန္းရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

တ႐ုတ္ကို ကုန္သြယ္ေရး ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ား ခ်မွတ္ရန္ ထရန္႔က ျပင္ဆင္ေန

တ႐ုတ္အေရွ႕ဘက္ က်န္စုျပည္နယ္ရွိ လ်န္ယြမ္ကန္ဆိပ္ကမ္း၌ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁၀ က ကုန္ေသတၱာမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)

အေမရိကန္၏ ဥာဏပစၥည္းမူပိုင္ခြင့္မ်ား ခိုးယူမႈအတြက္ တ႐ုတ္ကို ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ား ခ်မွတ္ရန္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က မတ္ ၂၂ ရက္တြင္ ေၾကညာဖြယ္ရွိသည္။ အေမရိကန္နည္းပညာမ်ားႏွင့္ ဥာဏပစၥည္းမ်ားကို ခိုးယူရန္ တ႐ုတ္အစိုးရက ဦးေဆာင္၍ ေစ်းကြက္ကို ဖိအားေပးမႈမ်ားအတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ၿပီးေနာက္ သမၼတထရန္႔သည္ တ႐ုတ္ကို ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ား ေၾကညာမည္ဟု အိမ္ျဖဴေတာ္ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ရာ့ဂ်္ရွားက ေအအက္ဖ္ပီကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီး ဌာနကလည္း ႀကိဳတင္လက္ဦးမႈရယူ၍ သတိေပးခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္၏ တရား၀င္ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ အက်ဳိးစီးပြားကို ကာကြယ္ရန္ လိုအပ္သည့္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈအားလံုး ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း မတ္ ၂၂ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္သည့္ ေၾကညာခ်က္၌ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံျခားမွ ထုတ္လုပ္တင္သြင္းသည့္ သံမဏိမ်ားႏွင့္ အလူမီနီယံတုိ႔ကို စည္းၾကပ္ခြန္မ်ားေကာက္ခံရန္ ထရန္႔က ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ သီတင္းပတ္အနည္းငယ္အၾကာတြင္ တ႐ုတ္ကို ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ား ခ်မွတ္ရန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္ေနၾကခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ လီခယ္က်င္းက စိတ္ခံစားမႈျဖင့္ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို မေဆာင္ရြက္ရန္ ထရန္႔အား မတ္ ၂၀ ရက္တြင္ သတိေပးခဲ့သည္။

တ႐ုတ္သြင္းကုန္မ်ားကို စည္းၾကပ္ခြန္ ေဒၚလာ ၃၀ ဘီလ်ံ ေကာက္ခံရန္ အၾကံျပဳထားသည့္ အစီအစဥ္သည္ သမၼတ၏ စားပြဲေပၚတြင္ ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ ကုန္သြယ္ေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ ေရာဘတ္လိုက္သီဇာက ေျပာၾကားထားသည္။

အေမရိကန္၏ ကုန္သြယ္ေရး မိတ္ဖက္မ်ားက လွည့္ဖ်ားေနမႈမ်ားကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တံု႔ျပန္မည္ဟု ထရန္႔က ကတိေပးထားသည္။ တ႐ုတ္ႏွင့္ ကုန္သြယ္ရာတြင္ အေမရိကန္၏ ကုန္သြယ္ေရးလိုေငြျပမႈသည္ ယမန္ႏွစ္က ေဒၚလာ ၃၇၅ ဘီလ်ံထိ စံခ်ိန္တင္ရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္သို႔ အေမရိကန္၏ ပို႔ကုန္တင္ပို႔မႈသည္လည္း ယမန္ႏွစ္က စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္ခဲ့သည္။

ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးဆုိင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ဥာဏပစၥည္းမူပိုင္ခြင့္မ်ားကို အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ားက လႊဲေျပာင္းေပးမွသာ တ႐ုတ္တြင္ လုုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ႏုိင္သည့္ အေျခအေနမ်ဳိး တ႐ုတ္အစိုးရက ဖန္တီးေနသည္ဟု ၀ါရွင္တန္က စြပ္စြဲထားသည္မွာ ၾကာၿပီျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္သည္ အေမရိကန္ကြန္ရက္မ်ားကို တရားမ၀င္ ထုိးေဖာက္၀င္ေရာက္ၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို သူလွ်ဳိေဆာင္ရြက္ကာ အေမရိကန္၏ ဥာဏပစၥည္း မူပိုင္ခြင့္မ်ားကို ခုိးယူရန္ ႀကိဳးပမ္းေနေၾကာင္း အေမရိကန္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက စြပ္စြဲထားသည္။

Ref: AFP

အေမရိကန္မပါ၀င္ေသာ ပစိဖိတ္လြတ္လပ္စြာကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ကို ႏုိင္ငံ ၁၁ ႏိုင္ငံက လက္မွတ္ေရးထိုး

မတ္ ၈ ရက္က ခ်ီလီတြင္ CPTPP သေဘာတူညီခ်က္အား လက္မွတ္ထိုးၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံ ၁၁ ႏိုင္ငံမွ ကုန္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးမ်ား စုေပါင္းဓာတ္ပံု႐ိုက္ေနစဥ္ (Photo: AP)

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ႏုတ္ထြက္သြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအနားသတ္မွ ႏုိင္ငံ ၁၁ ႏုိင္ငံသည္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ထားသည့္ လြတ္လပ္စြာကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို မတ္ ၈ ရက္က လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။

Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pcific Partnership(CPTPP) ဟု ယခုအခါ သတ္မွတ္ခဲ့ေသာ ပစိဖိတ္လြတ္လပ္စြာကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္သည္ ကုန္သြယ္မႈကို ပိုမို လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕ေစၿပီး အေကာက္ခြန္မ်ား ေလ်ာ့က်ေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေထာက္ခံသူမ်ားက ေျပာၾကားၾကသည္။

ခ်ီလီႏုိင္ငံတြင္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ေသာ CPTPP သေဘာတူညီခ်က္တြင္ ၾသစေၾတးလ်၊ ဘ႐ူႏိုင္း၊ ကေနဒါ၊ ခ်ီလီ၊ ဂ်ပန္၊ မေလးရွား၊ မကၠဆီကို၊ နယူးဇီလန္၊ ပီ႐ူး၊ စင္ကာပူႏွင့္ ဗီယက္နမ္တို႔ ပါ၀င္ၿပီး ကမၻာ့စီးပြား ေရး၏ ၁၃ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ကိုယ္စားျပဳမည္ျဖစ္သည္။ ယင္း ၁၁ ႏုိင္ငံ၏ ေစ်းကြက္တြင္ လူဦးေရ သန္း ၅၀၀ ရိွမည္ျဖစ္ၿပီး ဥေရာပသမဂၢထက္ ပို၍ႀကီးေသာ ေစ်းကြက္ျဖစ္မည္ ျဖစ္သည္။

ေဒၚနယ္ထရန္႔က အေမရိကန္သို႔တင္သြင္းေသာ သံမဏိႏွင့္ အလူမီနီယံတို႔ကို စည္းၾကပ္ခြန္မ်ားေကာက္ခံရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လက္မွတ္မေရးထိုးမီ CPTPP ကို လက္ မွတ္ေရးထိုးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယခုသေဘာတူညီခ်က္သည္ ကမၻာကို ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အခ်က္ျပမႈေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္ျဖစ္ၿပီး CPTPP သည္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ကို သတင္းေပးပို႔လိုက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ခ်ီလီ၏ ကုန္သြယ္ေရး ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းေရးမွဴး ဖိလစ္ပီလိုပီယန္ဒီယာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

CPTPP သည္ ေဒသတြင္းစီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားအတြက္ စံႏႈန္းသစ္ခ်မွတ္ေပးမည္ျဖစ္ၿပီး အနာဂတ္တြင္ ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႕၊ ေအပက္တို႔ႏွင့္ ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းမႈမ်ားအတြက္လည္း စံမ်ားခ်မွတ္ေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ခ်ီလီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။