ျမင့္ျမတ္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း

အႏုပညာေလာကမွ ေတာက္ပတဲ့အႏုပညာ ၾကယ္ပြင့္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ေအာင္ျမင္မႈေတြ၊ ပရိသတ္ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္ အားေပးမႈေတြ အမ်ားအျပားနဲ႔ ရပ္တည္ေနတဲ့ အႏုပညာရွင္တစ္ဦးကေတာ့ ျမင့္ျမတ္ပါ။ သူ႕ရဲ႕သ႐ုပ္ေဆာင္မႈေတြကို ပရိသတ္ေတြက ခ်ီးမြမ္းရသူတစ္ဦးျဖစ္သလို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ထဲမွာ ႐ံုတင္ျပသခဲ့တဲ့ ျမင့္ျမတ္ရဲ႕႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားေတြကလည္း ေအာင္ျမင္မႈေတြ မ်ားစြာရရွိခဲ့သလို ဗီဒီယိုဇာတ္ကားေတြကလည္း ပရိသတ္ေတြၾကားမွာ ေရပန္းစားခဲ့တဲ့ သ႐ုပ္ေဆာင္မႈဟန္ပန္ေတြ၊ အသံေတြ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္ကစၿပီး ႏုိင္ငံတ၀န္းက ႐ုပ္ရွင္႐ံု အမ်ားအျပားမွာ ႐ံုတင္ျပသေတာ့မယ့္ ဇြတ္က်ား ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမွာလည္း ျမင့္ျမတ္ရဲ႕ထူးျခားတဲ့ သ႐ုပ္ေဆာင္မႈကိုျမင္ေတြ႕ရဦးမွာျဖစ္လို႔ ျမင့္ျမတ္ရဲ႕ လတ္တေလာ အႏုပညာလႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔ ဇြတ္က်ား ဇာတ္ကားနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အမွတ္တရေတြ သ႐ုပ္ေဆာင္မႈေတြအေၾကာင္းကို ေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္ . . . . . .

 

ေမး – လက္တေလာ အႏုပညာ လႈပ္ရွားမႈေတြကို အရင္သိပါရေစ။

ေျဖ – လက္ရွိမွာက ‘မဂၤလာရွိတဲ့အရပ္’ ႐ုပ္သံ ဇာတ္လမ္းတြဲအတြက္ လက္က်န္ဇာတ္၀င္ခန္းေတြကို ၿပီးေအာင္ ႐ိုက္ကူးေနပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ‘ဇြတ္က်ား’ ႐ုပ္ရွင္ကားကိုလည္း ပရိသတ္ေတြ ၾကည့္ရေတာ့မွာပါ။ ေနာက္ထပ္႐ုပ္ရွင္ ဇာတ္ကားေတြလည္း ႐ိုက္ကူးသြားဖို႔ရွိပါတယ္။

 

ေမး – ဇြတ္က်ား ဇာတ္ကားမွာပါ၀င္ရတဲ့ ဇာတ္ေကာင္စ႐ိုက္ေလးကိုလည္း ေျပာျပေပးပါဦး။

ေျဖ – ဇြတ္က်ား ဇာတ္ကားမွာေတာ့ ငယ္ငယ္ကတည္း မိန္းမ စိတ္၀င္ေနခဲ့ၿပီး ႀကီးေတာ့လည္း အေျခာက္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ ထိုင္းမွာ သြားၿပီး မိန္းမအျဖစ္ ခြဲစိတ္ခ်င္ေပမယ့္ ေငြေၾကး မတတ္ႏိုင္ဘူးျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ဦးေလးျဖစ္သူက ေပးမယ့္အေမြေတြကိုမက္ၿပီး ေယာက်္ားတစ္ေယာက္လို ဇြတ္က်ားၿပီး မိန္းကေလးကိုလုိက္ၿပီး ပိုးပန္းရတဲ့ ဇာတ္႐ုပ္မ်ဳိးပါ။

 

ေမး – ဇြတ္က်ား ဇာတ္ကားထဲမွာလည္း သ႐ုပ္ေဆာင္တဲ့ပံုစံက ႏွစ္မ်ဳိးကြဲသြားတယ္ေနာ္။ ေနာက္ၿပီး မတူတဲ့ပံုစံႏွစ္ခုကို အခ်ိန္တိုေလးအတြင္းမွာ အေျပာင္းအလဲ လုပ္ရတာေတြလည္း ရွိေတာ့ အဲဒီသ႐ုပ္ေဆာင္မႈေတြမွာ အခက္အခဲၾကံဳရတာ ရွိလား။

ေျဖ – အဲဒါကလည္း ေျခာက္ေနတဲ့သူ တစ္ေယာက္ကေနၿပီး ဇြတ္က်ား ခ်င္ဟန္ေဆာင္ရတာဆိုေတာ့ အဲဒီႏွစ္ခုမွာ ပံုစံေလးကြဲေအာင္ သ႐ုပ္ေဆာင္ရတာမ်ဳိးပါ။ က်ားေနရာကေန ႐ုတ္တရက္ ေျခာက္တဲ့ပံုစံေပါက္သြားတာမ်ဳိး၊ ေျခာက္ေနရာကေန ႐ုတ္တရက္ ေယာက်္ားပံုစံ ဖမ္းရတဲ့အခန္းေတြမွာ ႐ိုက္ကူးတုန္းက နည္းနည္း လြဲတာေလးေတြ ရယ္စရာေလးေတြ ျဖစ္ခဲ့တာကလြဲလို႔ ခက္ခဲတယ္ ဆိုတာမ်ဳိးေတာ့ မရွိခဲ့ဘူး။

 

ေမး – ဗိုလ္ေအာင္ဒင္ခ်စ္ေသာ မိန္းမမ်ားဇာတ္ကားထဲက ဇာတ္ေကာင္ပံုစံ နဲ႔ အသံလိုမ်ဳိးပဲ ဇြတ္က်ားမွာလည္းမတူတဲ့ ေလသံ လုပ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္းကုိလည္း သိပါရေစ။

ေျဖ – အဲဒါကေတာ့ ကိုယ့္ဘက္ကေန စဥ္းစားတာေပါ့။ ေျခာက္ေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္က ေယာက်္ားတစ္ေယာက္လို ဇြတ္က်ားမယ္ဆိုရင္ ပံုစံကတစ္မ်ဳိးေတာ့ ျဖစ္ေနမွာပဲေလ။ အဲဒါေလးကို စဥ္းစားၿပီး ဇာတ္လမ္းထဲမွာ အတင္းကို ေရာ့ခ္ကာပံုစံမ်ဳိးဖမ္းၿပီး စကားေျပာတဲ့ အသံကလည္း ေယာက်္ားလိုျဖစ္ေအာင္ အတင္းလုပ္ေျပာရတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးလုပ္ဖို႔ စဥ္းစားၿပီး လုပ္ျဖစ္ခဲ့တာပါ။

ေမး – ဗိုလ္ေအာင္ဒင္ခ်စ္ေသာ မိန္းမမ်ားထဲက ဂ်င္းေကာင္လို ေလသံမ်ဳိးက ပရိသတ္ေတြၾကား အရမ္းေပါက္ခဲ့သလိုပဲ ဇြတ္က်ားမွာ သံုးတဲ့ ေလသံမ်ဳိးကေရာ ပရိသတ္ၾကား ေရပန္းစားလာဦးမယ္လို႔ ထင္လား။

ေျဖ – အဲဒီလိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ႀကိဳမသိႏိုင္ပါဘူး။ အမွန္အတိုင္း ေျပာရရင္ ဗိုလ္ေအာင္ဒင္ခ်စ္ေသာ မိန္းမမ်ားဇာတ္ကားတုန္းကလည္း လုပ္သာလုပ္ခဲ့တာ ပရိသတ္ေတြက ႀကိဳက္ပါ့မလား ဘယ္လိုေတြေ၀ဖန္ၾကမလဲဆိုၿပီး စိတ္ပူခဲ့ရတာပဲ ရွိပါတယ္။ ဇြတ္က်ားဇာတ္ကားနဲ႔ အဲဒီဇာတ္ကား ႐ိုက္ကူးတဲ့ အခ်ိန္ေတြက သိပ္ၿပီးမကြာခဲ့ေတာ့ ဇြတ္က်ားမွာလည္း ေလသံတစ္မ်ဳိးနဲ႔ သ႐ုပ္ေဆာင္ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ဇြတ္က်ားဇာတ္ကားထဲက ကိုယ့္ရဲ႕သ႐ုပ္ေဆာင္မႈကို ပရိသတ္က ဘယ္လို တံု႔ျပန္မလဲဆိုတာေတာ့ ကြၽန္ေတာ္လည္း ရင္ခုန္ပါတယ္။

 

ေမး – ျမင့္ျမတ္အေနနဲ႔ မိန္းမလ်ာလို သ႐ုပ္ေဆာင္ရတဲ့ ဇာတ္ေကာင္ စ႐ိုက္မ်ဳိးနဲ႔ ဇာတ္ကားေတြ မ်ားလာတဲ့အေပၚ ပရိသတ္ေတြ အထင္လြဲမွာ စိုးရိမ္မိလား။

ေျဖ – အဲဒီလိုမ်ဳိးေတာ့ မရွိပါဘူး။ ကိုယ္ဆီေရာက္လာတဲ့ ဇာတ္ကို ပရိသတ္ေတြႏွစ္သက္မယ့္ ဇာတ္မ်ဳိးကို ႐ိုက္ခဲ့တာပါပဲ။ ဇာတ္လမ္းမွာ ပါတဲ့ ဇာတ္ေကာင္စ႐ိုက္အတိုင္း ကြၽန္ေတာ္က လုပ္ခဲ့တာပါပဲ။ ဇာတ္လမ္းအေနနဲ႔ ကလည္း ကြၽန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ ဇာတ္ေကာင္စ႐ိုက္ စံုပါတယ္။ ပရိသတ္ေတြကလည္း အႏုပညာတစ္ရပ္အေပၚမွာ နားလည္ေပးၾကပါတယ္။

 

ေမး – လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ရဲ႕သ႐ုပ္ေဆာင္မႈေတြကို ပရိသတ္ေတြက အရမ္းကိုသေဘာက် ႏွစ္သက္ၾကတယ္ဆိုေတာ့ ကိုယ္တိုင္ကေရာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ဘယ္ေလာက္ထိ ေက်နပ္မႈရွိလဲ။

ေျဖ – သ႐ုပ္ေဆာင္အႏုပညာကို လုပ္တိုင္းမွာ ကြၽန္ေတာ့္ဘက္က အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ အျမဲႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ ပရိသတ္ေတြက ႏွစ္သက္အားေပးတယ္ ကိုယ့္ရဲ႕ႀကိဳးစားမႈကို အသိအမွတ္ျပဳတယ္ဆိုတဲ့အတြက္ ၀မ္းသာေက်နပ္ရတယ္။ အားလည္းျဖစ္တယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုလည္း ေက်နပ္မႈေတာ့ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း သ႐ုပ္ေဆာင္ပညာဆိုတာ သင္ယူလို႔မၿပီးဆံုးႏိုင္တဲ့ ပညာတစ္ခုပါပဲ။ အဲဒီအတြက္ ကြၽန္ေတာ့္ဘက္က အျမဲတမ္းႀကိဳးစား သင္ယူေနပါတယ္။ သင္ယူစရာေတြလည္း ရွိေနပါေသးတယ္။

 

ေမး – ပရိသတ္ေတြကို ေျပာခ်င္တဲ့စကားရွိရင္။

ေျဖ – အားေပးခ်စ္ခင္တဲ့ ပရိသတ္ေတြကို ကြၽန္ေတာ္ အျမဲေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ဘက္ကလည္း အျမဲႀကိဳးစားသြားမွာပါ။ မၾကာခင္႐ံုတင္ေတာ့မယ့္ ‘ဇြတ္က်ား’ ဇာတ္ကားကိုလည္း ပရိသတ္ေတြ လာၾကည့္ဖို႔ ဖိတ္ေခၚပါတယ္။ ပရိသတ္ေတြအတြက္ ေပ်ာ္ရႊင္စရာ ဇာတ္ကားတစ္ကားျဖစ္မွာပါ။

ဒါ႐ိုက္တာ၀ိုင္းႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း

“အစည္းအ႐ံုး၀င္ ကတ္ျပားဆိုတာကလည္း ေလာကသား မဟုတ္တဲ့သူေတြဆီမွာ အမ်ားႀကီး ေတြ႕ေနရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီလူေတြဒီလူေတြခ်ည္းပဲ ျဖစ္ေနတဲ့အရာကလည္း နည္းမွန္လမ္းမွန္ မဟုတ္ဘူးလို႔ ယံုၾကည္တယ္”

စက္တင္ဘာ ၂၃ ရက္ႏွင့္ ၂၄ ရက္မ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုး အမႈေဆာင္သစ္ေရြးေကာက္ပဲြအား က်င္းပျပဳလုပ္ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ လြတ္လပ္ေသာ အဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ဖဲြ႕စည္းခဲ့ၿပီးေနာက္ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားမ်ားအား ကိုယ္စားျပဳ အဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္လာေစရန္ ရည္ရြယ္ခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရိွအခ်ိန္အထိ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားမ်ားႏွင့္ အစည္းအ႐ံုးတို႔ၾကားတြင္ သေဘာထား ကဲြလဲြမႈမ်ားျဖစ္ေပၚေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။ မၾကာမီျပဳလုပ္ေတာ့မည့္ ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုး အမႈေဆာင္သစ္ေရြးေကာက္ပဲြႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ႐ုပ္ရွင္ေလာကအက်ဳိးအတြက္ အမွန္တကယ္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သူအား မဲေပးေရြးခ်ယ္ႏုိင္ရန္အတြက္ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသား အခ်င္းခ်င္း တိုက္တြန္းႏိႈးေဆာ္လ်က္ရိွ ေနၾကေပသည္။ ဒါ႐ိုက္တာ အကယ္ဒမီ၀ိုင္းကလည္း ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုး ေရြးေကာက္ပဲြႏွင့္ပတ္သက္၍ ၎၏ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္၊ အေတြးအျမင္မ်ားအား လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာထက္တြင ္ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္ကုိ ေတြ႕ျမင္ရပါသည္။ အကယ္ဒမီ ဒါ႐ိုက္တာ၀ိုင္းႏွင့္ေတြ႕ဆံုျဖစ္သည့္အခိုက္ ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုး ေရြးေကာက္ပဲြအေပၚ ထင္ျမင္ယူဆမႈမ်ားကို ေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါသည္။

 

ေမး – မၾကာခင္ လုပ္ေတာ့မယ့္ ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုး ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစ္ကုိ႔ရဲ႕ အျမင္ကို အရင္သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ – ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အမွန္အတိုင္းေျပာရရင္ သိပ္အယံုအၾကည္မရိွဘူး။ ေရြးေကာက္ပဲြ တစ္ခုလုပ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ စာနယ္ဇင္း မီဒီယာေတြကတစ္ဆင့္ ေလာကသားေတြအတြက္ အသိေပး ရွင္းလင္းရတာပဲေလ။ အဲဒါကို အခုခ်ိန္အထိမလုပ္ဘူး။ မဲေပးပံု နည္းစနစ္ေတြကလည္း ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ကတည္းက ျပ႒ာန္းလာခဲ့တာ အခုထိမွားေနတယ္။ အစည္းအ႐ံုး၀င္ ကတ္ျပားဆို တာကလည္း ေလာကသား မဟုတ္တဲ့သူေတြဆီမွာ အမ်ားႀကီးေတြ႕ေနရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီလူေတြဒီလူေတြခ်ည္းပဲ ျဖစ္ေနတဲ့အရာကလည္း နည္းမွန္လမ္းမွန္ မဟုတ္ဘူးလို႔ ယံုၾကည္တယ္။ ဒီပဲြသည္ တရားမွ်တၿပီး မွ်တတဲ့စည္းမ်ဥ္းဥပေဒ ေအာက္မွာယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ အစ္ကိုေတာ့ျမင္တယ္။

 

ေမး – ၾကားထဲမွာလည္း အခ်ိန္ေလးငါးရက္ေလာက္ ရေသးေတာ့ တရားမွ်တတဲ့ေရြးေကာက္ပဲြ ျဖစ္လာဖို႔ ဘာေတြဆက္လုပ္သြားမလဲ။

ေျဖ – အစ္ကိုတို႔ကေတာ့ ေတာင္းဆိုေနတာပဲေလ။ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္က အစကတည္းက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း အသိမေပးဘူး။ သတင္းစာကေန ေၾကညာတာပဲရိွတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒါ႐ိုက္တာအလႊာမွာ ၁၇၅ ေယာက္စာရင္း ရိွတယ္ဆိုတာ ဘယ္လိုမွမျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ဒါကို စစ္ခြင့္ေပးပါဆိုတာကို စစ္ခြင့္မေပးဘူး။ ႐ိုးသားမႈရိွတယ္ဆိုရင္ အလႊာတိုင္းကို စာရင္းေတြကို စစ္ခြင့္ေပး သင့္တယ္။ မွားေနတယ္ဆိုရင္လည္း ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈရိွသင့္တယ္။ စာနယ္ဇင္းရွင္းလင္းပဲြ မလုပ္ဘူးဆိုကတည္းက တစ္ခုခုကိုထိန္ခ်န္ခ်င္လို႔ ဒါမွမဟုတ္ ေရြးေကာက္ပဲြကို စိတ္ပါ၀င္စားမႈ နည္းေစခ်င္လို႔ ယူဆတယ္။

 

ေမး – လက္ရိွမွာ ေရြးေကာက္ခံမယ့္သူ စာရင္းလည္း ထုတ္ျပန္ထားၿပီးၿပီဆိုေတာ့ ပါ၀င္ေရြးခ်ယ္ခံမယ့္သူေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ ဘယ္လိုျမင္လဲ။

ေျဖ – အဓိက,ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒကိုျပင္ရမယ္။ အစ္ကိုတို႔က ဖလင္ေခတ္ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေခတ္ကို သြားေနၿပီ။ ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုးမွာ လက္ရိွ ေနရာယူထားတဲ့သူအမ်ားစုက ေလာကသားေတြရဲ႕ ဒုကၡ၊ အခက္အခဲကို ေသခ်ာမသိေသးဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဘာထူးမွာလဲ ေနရာယူထားတာပဲ အဖတ္တင္တယ္ေလ။ အဲဒီလိုျဖစ္ေနတာပါ။ အဓိက,ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြစည္းမ်ဥ္း ဥပေဒကိုျပင္ရမယ္။ ေျပာေနတာလည္း သံုးေလးႏွစ္ ရိွေနၿပီ။ ေျပာရတာ ေတာ္ေတာ္ခက္ပါတယ္။

 

ေမး – ေရြးေကာက္ပဲြ လုပ္ျဖစ္တဲ့အခါ ရလာတဲ့ရလဒ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လိုဆက္လုပ္သြားမလဲ။

ေျဖ – ထြက္ေပၚလာမယ့္ရလဒ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစ္ကိုတို႔ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားမွာေတြေတာ့ ရိွပါတယ္။ ႐ုပ္ရွင္ အစည္းအ႐ံုးနဲ႔ မပတ္သက္ေတာ့ဘဲ လြတ္လပ္တဲ့ ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားအေနနဲ႔ ရပ္တည္တာမ်ဳိးလုပ္မယ့္သူေတြလည္း ရိွတယ္။ အကယ္ဒမီလိုပဲြမ်ဳိးကို ကန္႔ကြက္တာမ်ဳိး ၀ိုင္းလုပ္တာမ်ဳိးလည္း လုပ္လို႔ရတာရိွတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ အစည္းအ႐ံုးကလုပ္တဲ့ ႐ုပ္ရွင္သက္ ႀကီးပူေဇာ္ပဲြဆိုတာမ်ဳိးကို ဘယ္သူမွမလာၾကဘူး။ အဲဒီထဲက ယံုၾကည္မႈဘယ္ေလာက္ က်ဆင္းတယ္ဆိုတာ စဥ္းစားသင့္တယ္။

 

ေမး – နယ္ထြက္ၿပီး ဇာတ္ကား႐ိုက္ေနတဲ့သူေတြ မဲေပးလို႔ရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ေျဖ – တကယ္ေတာ့ ဒီလိုအခ်က္ေတြက အရင္ကတည္းက ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ စဥ္းစားၿပီးေဆာင္ရြက္ထားသင့္တာ။ အခုလိုအခ်ိန္ကပ္ၿပီး လုပ္ေတာ့ ဘယ္လိုစည္းကမ္းစည္းမ်ဥ္းေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္တာလဲ။ ဒါကိုဘယ္ သူမွနားမလည္ႏိုင္ဘူး။ ကိုယ္မဲေပးတာတစ္ေယာက္၊ သူတို႔ျပန္ထည့္တာ ၁၀ ေယာက္ျဖစ္ေနရင္ေရာ ဘယ္လုိလုပ္မလဲ။ ဒါက စဥ္းစားစရာပါ။

 

ေမး – အစ္ကိုကိုယ္တိုင္ေရာ မဲေပးျဖစ္မလား။

ေျဖ – အစ္ကို႔အေနနဲ႔ေတာ့ ၅၀-၅၀ ပါပဲ။ ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လို ဆက္ျဖစ္မလဲဆိုတာေစာင့္ၾကည့္ၿပီး မဲေပးသင့္၊ မေပးသင့္ ဆံုးျဖတ္သြားပါမယ္။

 

ေမး – အစည္းအ႐ံုးေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစ္ကို႔ရဲ႕ေ၀ဖန္မႈကို ဥကၠ႒ကိုလူမင္းက တံု႔ျပန္ထားတာလည္းရိွေတာ့ အဲဒီအေပၚ ဘာမ်ားေျပာခ်င္ေသးလဲ။

ေျဖ – ဘာေျပာခ်င္လဲဆိုေတာ့ မဲေပးမႈ ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀ မေက်ာ္ရင္ အသိအမွတ္ မျပဳဘူးဆိုတာကို ဘယ္စာအုပ္မွာမွ မဖတ္ဖူးဘူးလို႔ ျပန္ေရးထားတာေတြ႕ရပါတယ္။ ၂၀၁၂ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ညေန ၄ နာရီခဲြေက်ာ္မွ ရာခိုင္ႏႈန္း ၅၀  မေက်ာ္လို႔ သ႐ုပ္ေဆာင္ေတြကိုေခၚၿပီး မဲေပးခိုင္းခဲ့ရတာကို ဦးစိုးမိုး (ပန္းခ်ီ စိုးမိုး) တို႔၊ ဘဘ ဗိုလ္ကေလးတင့္ေအာင္တို႔ေတာ့ မွတ္မိၾကမွာပါ။ ကိုလူမင္းက ဥကၠ႒ျဖစ္သြားလို႔ ေမ့သြားရင္ေတာ့လည္း မေျပာတတ္ပါဘူး။

 

ေမး – ႏို၀င္ဘာ လေလာက္ကစၿပီး ႐ံုရွင္ ကားရွင္ ညိႇႏိႈင္းရမယ့္ စနစ္သစ္ကို ဘယ္လိုေမွ်ာ္လင့္ထားလဲရွင့္။

ေျဖ – အစ္ကိုကေတာ့ ဒီလိုေျပာင္းလဲမႈက ေကာင္းတယ္လို႔လက္ခံတယ္။ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈရိွလာရင္ ခံစားရမွာက ပရိသတ္ပဲေလ။ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈရိွတဲ့အတြက္ အရည္အေသြး တိုးတက္လာမယ္ေလ။ ပရိသတ္က သူတို႔ေပးတဲ့ပိုက္ဆံ၊ အခ်ိန္ေတြနဲ႔ထိုက္တန္တဲ့ ဇာတ္ကားမ်ဳိးေတြ ၾကည့္ခြင့္ရလာမွာပါ။

 

ေမး – ဇာတ္ကား အရည္အေသြးကိုၾကည့္ၿပီး ႐ံုတင္ခြင့္ေပးမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ တခ်ဳိ႕ဇာတ္ကားေတြ အတြက္ေရာ အခက္အခဲ ျဖစ္သြားႏိုင္လား။

ေျဖ – ဒါကေတာ့ စီးတီးမတ္မွာ င႐ုတ္သီးေၾကာ္ ေရာင္းခ်င္တယ္ဆိုရင္ သူတို႔ သတ္မွတ္တဲ့ အရည္အေသြးျပည့္မီရပါမယ္။ မျပည့္မီပဲနဲ႔ေတာ့ ေရာင္းခ်င္လို႔ မရပါဘူး။ အဲဒီလိုပါပဲ ဇာတ္ကား အရည္အေသြးျပည့္မီရင္ေတာ့ ႐ံုတင္ျပသခြင့္ ရမွာပါပဲ။

ဒါ႐ိုက္တာ အကယ္ဒမီ စည္သူၾကည္စိုးထြန္းႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း

 

ျမန္မာ့ ႐ုပ္ရွင္ေလာကရဲ႕ ထူးခြၽန္တဲ့ ဒါ႐ိုက္တာႀကီးတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္က ခ်ီးျမႇင့္တဲ့ စည္သူဘြဲ႕ကိုလည္း လက္ခံရရွိထားသူကေတာ့ အကယ္ဒမီမ်ားရွင္ ဒါ႐ိုက္တာ ၾကည္စိုးထြန္းပါ။ ႏွစ္ကာလ အတန္ၾကာ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ႐ိုက္ကူးမႈေတြကိုနားထားခဲ့ေပမယ့္ ျမန္မာ့႐ုပ္ျမင္သံၾကားအတြက္ ဇာတ္လမ္းတိုေလးေတြ ႐ိုက္ကူးေပးခဲ့ၿပီး ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ မွတ္သားဖြယ္ရာ အစီအစဥ္ေတြကိုလည္း ပံုမွန္တင္ဆက္ေနသူတစ္ဦးပါ။ မၾကာခင္မွာေတာ့ ဒါ႐ိုက္တာ အကယ္ဒမီ စည္သူၾကည္စိုးထြန္းရဲ႕ ပထမဆံုး ႐ုပ္သံဇာတ္လမ္းတြဲကို ႐ိုက္ကူးေတာ့မွာျဖစ္လို႔ ႐ုပ္သံဇာတ္လမ္းတြဲနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ လက္ရွိလုပ္ေဆာင္ျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္ . . .

 

ေမး – လက္ရွိလုပ္ျဖစ္ေနတဲ့ အႏုပညာ လႈပ္ရွားမႈေတြကို အရင္သိပါရေစ။

ေျဖ – လက္ရွိမွာကေတာ့ ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုးအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၀ိုင္းကူညီေနတာေလးေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး စံုေထာက္ႀကီး ဦးထင္ေက်ာ္အေၾကာင္း ဇာတ္လမ္းတြဲ႐ိုက္ကူးဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတာေလးေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး အမ်ဳိးသားယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ အႏုပညာတကၠသိုလ္မွာ အဂၤါေန႔တိုင္းမွာ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကား တစ္ကားစီျပၿပီး အဲဒီဇာတ္ကားအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္တာေတြ လုပ္ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီအစီအစဥ္ေလးက ေက်ာင္းရဲ႕႐ုပ္ရွင္ဌာနအတြက္ အႏုပညာလႈပ္ရွားမႈ အစီအစဥ္ေလးတစ္ခုအျဖစ္ လုပ္ေပးျဖစ္တာပါ။ ေနာက္ၿပီး စာေပေဟာေျပာပြဲေလးေတြလည္း သြားျဖစ္တယ္။

 

ေမး –  ျမန္မာ့႐ုပ္ျမင္သံၾကားအတြက္ လုပ္ျဖစ္ေနတဲ့ အစီအစဥ္ေလးေတြကိုလည္း ေျပာျပေပးပါဦး။

ေျဖ – ျမန္မာ့႐ုပ္ျမင္သံၾကားအတြက္က “မွတ္မွတ္ထင္ထင္ ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္” အစီအစဥ္ကို ပံုမွန္တင္ဆက္ေပးျဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္ၿပီး Forever နဲ႔ ဇာတ္လမ္းတြဲတစ္ခုအတြက္ ျပင္ဆင္ေနတာလည္း ေတာ္ေတာ္ၾကာၿပီ။ အဲဒီဇာတ္လမ္းတြဲလည္း ႐ိုက္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတယ္။

 

ေမး – စံုေထာက္ႀကီး ဦးထင္ေက်ာ္ ဇာတ္လမ္းတြဲအတြက္ ျပင္ဆင္ထားတာေတြကိုလည္း သိပါရေစ။

ေျဖ – ဆရာႀကီး ဒဂုန္ေရႊမွ်ားရဲ႕ စံုေထာက္ႀကီး ဦးထင္ေက်ာ္၀တၳဳေတြကို ဇာတ္လမ္းတြဲအျဖစ္ ႐ိုက္ကူးဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတာၾကာေနပါၿပီ။ ဆရာႀကီးရဲ႕ ၀တၳဳေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိေပမယ့္ အဲဒီ စံုေထာက္ဦးထင္ေက်ာ္ ၀တၳဳေတြထဲကေန ဇာတ္ လမ္းတြဲ ႐ိုက္ကူးဖို႔အတြက္ ဇာတ္လမ္း ၂၀ ေတာ့ ေလာေလာဆယ္ ေရြးထားပါတယ္။ အဲဒီဇာတ္လမ္းေတြက အဂၤလိပ္ေခတ္ေလာက္တုန္းက ဇာတ္ျဖစ္လို႔ အဲဒီေခတ္က အ၀တ္အစား၊ အသံုးအေဆာင္၊ ယာဥ္ စတာေတြစံုေအာင္ရဖို႔က ခက္တယ္။ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ အဲဒီဇာတ္လမ္းတြဲအတြက္ လိုအပ္တဲ့ ပစၥည္းေတြကို လိုက္ၿပီးစုေနတယ္။ အဲဒီပစၥည္းေလးလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ရၿပီ။ တခ်ဳိ႕ပစၥည္းေတြက်ေတာ့ ပံုတူ လုပ္ခိုင္းရတယ္။  ဇာတ္ကားအတြက္ အဲဒီေခတ္က ျမင္းရထား၊ စီးကရက္ဘူးကအစ စစ္တုရင္ ႐ုပ္ေလးေတြ အထိ ေသခ်ာမွာၿပီး ပံုတူလုပ္ခိုင္းရတယ္။ စီးမယ့္ ကားကိုလည္း ဆက္တင္သေဘာမ်ဳိး လုပ္ဖို႔ စဥ္းစားထားတယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဇာတ္ညႊန္းပိုင္း အေခ်ာသပ္ၿပီးတဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြကို စၿပီး႐ိုက္ဖို႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ အဲဒီ ဇာတ္လမ္းတြဲက ဇာတ္လမ္းတစ္ပိုင္းကို ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ ျဖစ္မွာဆိုေတာ့ အဲဒီအတြက္ သ႐ုပ္ေဆာင္ေတြ အမ်ားအျပား ပါ၀င္မယ္။ အဓိက ဇာတ္ေဆာင္ျဖစ္တဲ့ ဦးထင္ေက်ာ္နဲ႔ ဦးတင္ေမာင္ ဇာတ္ေကာင္ေတြကိုေတာ့  Laurel Art Academy  ကေလးေတြနဲ႔ပဲ ႐ိုက္ကူးသြားမွာပါ။ ကိုယ္႐ိုက္ခ်င္တဲ့ ႐ႈတင္အိမ္ကလည္း သြားၿပီး ျပင္ဆင္ရမွာေလးေတြရွိေနတာလည္း ျပင္ဆင္ေနတယ္။ အားလံုးကေတာ့ ၿပီးသေလာက္ ရွိေနပါၿပီ။

 

ေမး – စံုေထာက္ႀကီး ဦးထင္ေက်ာ္ ဇာတ္လမ္းတြဲကိုေရာ ဘယ္ေတာ့ေလာက္စၿပီး ႐ုိက္ျဖစ္မလဲ။

ေျဖ – ျပင္ဆင္စရာရွိတာေလးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း ျပည့္စံုေနၿပီဆိုေတာ့ ဒီမိုးရာသီ အကုန္ေလာက္မွာ စၿပီး႐ိုက္ေတာ့မယ္။

 

ေမး – ႐ုပ္ရွင္အတြက္ သင္႐ိုးညႊန္းေတြ ေရးေနတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ အဲဒီသင္႐ိုးညႊန္းတမ္းေတြကေရာ ဘယ္ေလာက္ၿပီးသြားၿပီလဲ။

ေျဖ – သင္႐ိုးညႊန္းတန္းေတြက ေရးေတာ့ေရးေနတာပဲ ဒါ႐ိုက္တာဘက္ကို ေရးလိုက္ ဇာတ္ညႊန္းဘက္ေရးလိုက္ အျပင္႐ိုက္ကူးေရးေတြလုပ္နဲ႔ အၿပီးမသတ္ႏိုင္ေသးတာ။

 

ေမး – ႐ုပ္ရွင္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္းေတြ ေရးျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းကိုလည္း ေျပာေပးပါဦး။

ေျဖ – အဲဒီသင္႐ိုးညႊန္းတမ္းေတြက ရွိကိုရွိမွ ျဖစ္မွာေလ။ ျမန္မာမွာက ႐ုပ္ရွင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေရးဆြဲထားတဲ့ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္း ဆိုတာမ်ဳိးက မရွိေသးဘူး။ ႐ုပ္ရွင္အစည္းအ႐ံုးကေနၿပီး ၁၉၈၀ ေလာက္က ေရးဆြဲထားတဲ့ သင္႐ိုးညႊန္း တမ္းတစ္ခုရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါကလည္း အၾကမ္းပဲရွိေသးတယ္။ အဲဒီအၾကမ္းကလည္း သ႐ုပ္ေဆာင္အတြက္ပဲ ရွိေသးတယ္။ ေရးျဖစ္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္က တို႔ဆီမွာ ရွိသင့္တဲ့လိုအပ္တဲ့ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္းေလးေတြကို ကိုယ့္အေနနဲ႔ ေက်ာ႐ိုးေလးေလာက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရးသြားခ်င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ စာအုပ္တစ္အုပ္ျဖစ္ဖို႔ ေသခ်ာေရးေနတာ။

 

ေမး – ႐ုပ္ရွင္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လိုအေၾကာင္းအရာေတြကို အဓိကထားၿပီး ေရးေနလဲ။

ေျဖ – ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကား တစ္ကားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သိကိုသိရမယ့္ အခ်က္အလက္ေတြကို ေဖာင္ေဒးရွင္းျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို အဓိကထားၿပီး ေရးေနတယ္။

 

ေမး –  ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ဘဘရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတြက သုေတသနလို႔ေျပာလို႔ရသလို မွတ္တမ္းလို႔လည္း ေျပာလို႔ရတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီအလုပ္ေတြလုပ္ရတဲ့ ခံစားခ်က္နဲ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ေလးကို သိပါရေစ။

ေျဖ – ႐ုပ္ရွင္နယ္ပယ္ထဲမွာ ကိုယ္၀ါသနာပါတဲ့ ကိုယ္လုပ္ခ်င္တဲ့ အလုပ္ကို လုပ္ေနရတဲ့အတြက္ စိတ္ခ်မ္းသာတာေပါ့။ ရည္ရြယ္ခ်က္အေနနဲ႔ကေတာ့ ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္ ႏွစ္တစ္ရာျပည့္ေတာ့မယ္။ အဲဒီလို ႏွစ္တစ္ရာျပည့္တဲ့အခ်ိန္မွာ ႐ုပ္ရွင္သမိုင္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ခိုင္ခိုင္မာမာျဖစ္တဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္ကေတာ့ ရွိသင့္တယ္ေလ။ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္းက သူမ်ားလုပ္ခ်င္လုပ္ႏိုင္ေပမယ့္ ႐ုပ္ရွင္သမိုင္း စာအုပ္ကေတာ့ ကိုယ္တိုင္က ဒီအစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ေနတာ ျဖစ္လို႔ အဲဒီစာအုပ္ေလးကိုလည္း ၿပီးေအာင္ေရးဖို႔လည္း ျပင္ဆင္ေနတယ္။

 

ေမး – ႐ုပ္ရွင္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘာေတြဆက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ ျပင္ဆင္ထားလဲ။

ေျဖ – ႐ုပ္ရွင္ေတြေရာ ဇာတ္လမ္းတြဲေတြေရာ ဆက္ၿပီး႐ိုက္ကူးသြားဖို႔ စီစဥ္ထားတယ္။  လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ေတြကိုလည္း ေရးေနတဲ့ စာေတြလည္း ၿပီးစီးေအာင္ တတ္ႏိုင္သမွ် လုပ္သြားရမွာေပါ့။

 

 

ရခိုင္အမ်ဳိးသားနယ္ေျမ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး အေထာက္အကူျပဳ ေကာ္မတီ (ယာယီ) ၏ အလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဥကၠ႒ သမိုင္းပညာရွင္ ေဒါက္တာေအးခ်မ္းႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းျခင္း

ဘက္ေပါင္းစံု ပ်က္စီးၿပိဳကြဲေနေသာ အေနာက္ဘက္နယ္စပ္ေဒသ ရခိုင္အမ်ဳိးသားနယ္ေျမကို အခိုင္အမာ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ထင္ရွားသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ပါ၀င္ေသာ အေနာက္ဘက္နယ္စပ္ေဒသ ရခိုင္အမ်ဳိးသားနယ္ေျမ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး အေထာက္အကူျပဳ ေကာ္မတီ (ယာယီ) ကို အဖြဲ႕၀င္ ၂၅ ဦးျဖင့္ စက္တင္ဘာ ၄ ရက္က စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ အဆိုပါ အေနာက္ဘက္နယ္စပ္ေဒသ ရခိုင္အမ်ဳိးသားနယ္ေျမ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး အေထာက္အကူျပဳ ေကာ္မတီ (ယာယီ) ၏ အလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဥကၠ႒ သမိုင္းပညာရွင္ ေဒါက္တာေအးခ်မ္းကို လက္ရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းထားသည္ကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

“၁၉၄၂ ခုႏွစ္ကေန ဒီကေန႔အထိ သူတို႔ရဲ႕ လူေနမႈဘ၀ဟာ လံုျခံဳမႈ မရွိခဲ့ဘူး။ အျမဲတမ္း ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရတယ္။ အျမဲတမ္း အၾကမ္းဖက္ျခင္း ခံေနရတယ္”

ေမး ■ ဆရာအေနနဲ႔ ဒီအေနာက္ဘက္ နယ္စပ္ေဒသ ရခိုင္အမ်ဳိးသားနယ္ေျမ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး အေထာက္အကူျပဳ ေကာ္မတီ (ယာယီ) ရဲ႕ လုပ္ငန္းစဥ္ေလးေတြကို ေျပာေပးပါ။
ေျဖ ■ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေကာ္မတီရဲ႕ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္က ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ပ်က္စီးယိုယြင္းလာတဲ့ အေနာက္ဘက္ နယ္ျခားေဒသက ရခိုင္လူေနမႈဘ၀ေတြ၊ ရခိုင္အမ်ဳိးသားနယ္ေျမကို ျပန္လည္တည္ေဆာက္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆယ္စုႏွစ္ မ်ားစြာလို႔ အသံုးအႏႈန္းကို ဘယ္လိုေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္သံုးရသလဲ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီျပႆနာဟာ ေလာေလာလတ္လတ္ ျဖစ္လာတဲ့ ျပႆနာ မဟုတ္ဘူး။ ဒီျပႆနာဟာ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ကာလပ်က္တဲ့အခ်ိန္ အဂၤလိပ္အထြက္ ဂ်ပန္အ၀င္မွာ ေသြးေခ်ာင္းစီးမႈျဖစ္တယ္။ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာမွာ လူမ်ဳိးသုဥ္း သန္႔စင္ေအာင္ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြကို သတ္ျဖတ္တဲ့ ကိစၥတစ္ခု ေပၚခဲ့တယ္။ အဲဒီအျဖစ္အပ်က္ကေန စၿပီးေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ မူဂ်ာဟစ္ သူပုန္ေတြ ထတယ္။ လြတ္လပ္ေရးရတဲ့ အခါမွာ မူဂ်ာဟစ္ သူပုန္ထတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာ လႈပ္ရွားမႈဆိုတာ ေပၚလာတယ္။ အမ်ဳိးမ်ဳိး ရခိုင္အမ်ဳိးသားေတြဟာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ခံရတယ္။ အဲဒါေတြ မကဘဲနဲ႔ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းမွာ ႏိုင္ငံတကာ အၾကမ္းဖက္မႈ အဖြဲ႕ေတြက ႏိုင္ငံတကာ ကြန္ရက္တစ္ခုကို တည္ေဆာက္ၿပီးေတာ့ ရခိုင္လူေနမႈဘ၀ေတြကို ပ်က္စီးေအာင္ ရခိုင္ေတြကို ဒီေနရာမွာ မေနႏိုင္ေအာင္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ လူဦးေရအရ တြန္းထုတ္တဲ့ ဗ်ဴဟာေတြကို သံုးလာတယ္။ လူလႈိင္းစစ္ဆင္ေရးဆိုတာ သံုးလာတယ္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၇ ခုအထိ ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြဟာ အုိးပစ္အိမ္ပစ္ သုံးႀကိမ္တိတိ ေျပးရၿပီ။ ဒီအတြက္ ရခိုင္လူထုဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ စိတ္ဒဏ္ရာေတြ အမ်ားႀကီး ခံစားခဲ့ရတယ္။ လူေနမႈ ဘ၀ေတြဟာလည္း ပ်က္စီးခဲ့ရတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈ ဘ၀ေတြ ပ်က္စီးခဲ့ရတယ္။ ဒါေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ တည္ေဆာက္ဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႀကိဳးပမ္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွစ္ခု ခ်ထားတယ္။ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးလာရတဲ့ ရခိုင္ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔၊ သူတို႔မွာ ကိုယ့္အိုးကိုယ့္အိမ္နဲ႔ ေနရာကေန အခု ဒုကၡသည္စခန္း။ ဒုကၡသည္စခန္း ဆိုတာကလည္း အတည္တက်ေနရာ မဟုတ္ဘူး။ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းလို ေနရာမ်ဳိး၊ စာသင္ေက်ာင္းလို ေနရာမ်ဳိးမွာ ေနရတာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီဟာကလည္း အေျခအေန တည္ၿငိမ္သြားလို႔ စာသင္ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္တယ္ဆိုရင္ ဒါ ဖယ္ေပးရမယ္။ စာသင္ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္တဲ့ အခ်ိန္မွာ တကယ္လို႔ ဟိုဘက္က သူတို႔ အိုးအိမ္ ျပန္ေနလို႔၊ ျပန္အေျခခ်လို႔ မရတဲ့ အေနအထားဆိုရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ ဒါေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ စဥ္းစားမယ္။ လိုအပ္တဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမႈေတြ လုပ္ေပးမယ္။ စိတ္ပိုင္းအရ၊ ႐ုပ္ပိုင္းအရ ပံ့ပိုးကူညီသြားဖို႔ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ကေန ဒီကေန႔အထိ သူတို႔ရဲ႕ လူေနမႈဘ၀ဟာ လံုျခံဳမႈ မရွိခဲ့ဘူး။ အျမဲတမ္း ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရတယ္။ အျမဲတမ္း အၾကမ္းဖက္ျခင္းခံေနရတယ္။ လူဦးေရအားနဲ႔ တြန္းထုတ္ျခင္း ခံေနရတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြကို သူတို႔က ျပန္ၿပီးေတာ့ ခုခံႏိုင္ေအာင္ စြမ္းအင္တစ္ခုရေအာင္ သူတို႔ကို ကာကြယ္ေပးမယ့္ ခြန္အားတစ္ခု တည္ေဆာက္ေပးႏိုင္ေအာင္၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႀကိဳးပမ္းသြားၾကရမယ္။ တကယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္က အားလံုးမွာ တာ၀န္မယူႏိုင္ဘူးဆိုရင္ သူတို႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို သူတို႔ ကာကြယ္ႏိုင္ေလာက္တဲ့ အေျခအေန တစ္ခုကို ဖန္တီးေပးဖို႔ လိုတယ္လိ႔ု ကြၽန္ေတာ္တို႔ အဲဒီလိုျမင္ပါတယ္။

ေမး ■ ဖြဲ႕စည္းထားၿပီဆိုေတာ့ ဆရာတို႔ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈေတြက စတင္ပါၿပီလား။
ေျဖ ■ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရွ႕အပတ္ကစၿပီးေတာ့ ကြင္းဆင္းၿပီး ေလ့လာမယ္။ ဒီ အခု အထူးသျဖင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စစ္ေတြ၊ ေျမာက္ဦး၊ ရေသ့ေတာင္၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာရွိတဲ့ ေဒသခံေတြကို သူတို႔ ဘာလိုမလဲ။ ဘယ္လိုေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာရသလဲ။ ဘယ္လိုေၾကာင့္ ဒီအေျခအေန ျဖစ္သလဲ။ သူတို႔ ထင္ျမင္ခ်က္ေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ နားေထာင္မယ္။ သူတို႔ဆႏၵကို ကြၽန္ေတာ္တို႔က တတ္ႏိုင္သေလာက္ ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ ႀကိဳးစားမယ္။ အဲဒါ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လုပ္မယ္။ စၿပီးလုပ္ဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိပါတယ္။

ေမး ■ လတ္တေလာ အေျခအေနမွာ ဘဂၤါလီေတြဟာ တစ္ဖက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို တိမ္းေရွာင္ေနတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုမွတ္ခ်က္ ေပးလိုပါသလဲ။
ေျဖ ■ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားၾကတယ္ ဆိုတာမွာ ဒီလူေတြဟာ အမွန္တကယ္ပဲ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရၿပီး ထြက္ေျပးသလား၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ျပစ္မႈတစ္ခုခုကို က်ဴးလြန္လို႔ ထြက္ေျပးသြားတာလား။ အဲဒါကို စဥ္းစားရမယ္။ အခု လူလႈိင္းစစ္ဆင္ေရးဆိုၿပီး ကြၽန္ေတာ္ အဲဒီစကားကို သံုးတယ္။ တကယ့္ လူလႈိင္းနဲ႔ လူေထာင္ခ်ီၿပီးေတာ့ ရခိုင္ရြာ ေသးေသးေလးေတြကို ညာသံေပးၿပီးေတာ့ ၿခိမ္းေျခာက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ရဲစခန္းေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္တယ္။ ေနာက္ေန႔က်ေတာ့ ဒီလူေတြ ဘယ္သူပါလဲဆိုတာ အကုန္လံုးသိတယ္။ ရြာတစ္ရြာက လူ ၁၀၀၀ ထြက္လာတယ္။ အိမ္ေျခ ၁၀၀၀ ေတာင္ မရွိတဲ့ ရြာတစ္ရြာက လူ ၁၀၀၀ ေတာင္ ထြက္လာတယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ လူတိုင္းလိုလို ဒီလႈပ္ရွားမႈမွာ ပါေနတယ္။ ဒါကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ ဘယ္လိုအေရးယူမလဲ အခ်က္ကို အေတာ့္ကို ခက္ခဲတဲ့ ျပႆနာ။ အဲဒီေတာ့ ဒီလိုထြက္ေျပးသြားတဲ့ လူေတြဟာ ကြၽန္ေတာ့္အထင္မွာ ေျပာရလို႔ရွိရင္ ဒီမွာျပစ္မႈ တစ္ခုခု၊ ရာဇ၀တ္မႈ တစ္ခုခု က်ဴးလြန္ၿပီးမွ ထြက္ေျပးသြားတဲ့လူေတြ အမ်ားဆံုး ပါတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္တယ္။ အေၾကာက္တရားနဲ႔ ထြက္ေျပးတဲ့ လူေတြလည္း မပါဘူးလို႔ မဆို ပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါကို ခြဲျခားၿပီးျမင္ဖို႔ လိုတယ္။

ေမး ■ လက္ရွိ ေမာင္ေတာအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာကေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြကေရာ စြပ္စြဲခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိး ေပးေနတဲ့ အေပၚမွာ ဆရာဘယ္လို ေျပာလိုပါသလဲ။
ေျဖ ■ ႏိုင္ငံတကာမွာက ဒီအခ်က္ေတြကို စြပ္စြဲမယ္ဆိုရင္ မ်က္ျမင္သက္ေသ လိုတယ္။ ဒီဟာ မ်က္ျမင္သက္ေသ ရွိသလား။ သူတို႔ကေတာ့ ေျပာတာေပါ့။ ဒီႏိုင္ငံတကာက သတင္းေထာက္ေတြ၊ မီဒီယာေတြ ၀င္ခြင့္မျပဳဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီမီဒီယာေတြ ကိုယ္တိုင္က ဘက္လိုက္တဲ့ မီဒီယာေတြ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီ ဘက္လိုက္တဲ့ မီဒီယာေတြ ၀င္သြားလို႔ရွိရင္ ပိုဆိုးမယ္။ အရင္တုန္းကလည္း ဘာမွ မဟုတ္တဲ့ ကိစၥေလးေတြကို ပံုႀကီးခ်ဲ႕ၿပီးေတာ့ ကမၻာကို ၀ါဒျဖန္႔ခဲ့တာ မ်ားၿပီ။ ေနာက္တစ္ခုက ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဘာအဖြဲ႕၊ ညာအဖြဲ႕ ဆိုတာေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိး လုပ္ၾကံၿပီးေတာ့ ဓာတ္ပံုေတြ၊ တိဘက္မွာ လူေတြေသတဲ့ ဓာတ္ပံုေတြကို ရခိုင္ျပည္မွာ ဘုန္းႀကီးေတြကသတ္တဲ့ ဓာတ္ပံုေတြ လုပ္လိုလုပ္။ အဲဒီလို လိမ္ညာေနတဲ့ အဖြဲ႕ေတြျဖစ္တယ္။ အေျခအေနကို ပိုၿပီး ႐ႈပ္ေထြးသြားေစႏိုင္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရက မီဒီယာေတြကို ၀င္ခြင့္မေပးတာ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ အခု အဲဒီမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ လူမ်ဳိးသုဥ္း သတ္ျဖတ္မႈလို႔ ေျပာရေလာက္ေအာင္ ဘယ္လုိ သက္ေသအေထာက္အထား ရွိသလဲ။ သတ္ေနတာကို ျမင္သလား သို႔တည္းမဟုတ္ ဘယ္လိုသတင္းေတြ၊ ဘယ္လိုအခ်က္အလက္ေတြကို ရသလဲ။ အဲဒါကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မျပႏိုင္လို႔ရွိရင္ လူမ်ဳိးသုဥ္း သတ္ျဖတ္တယ္ ေခၚလို႔မရဘူး။

ေမး ■ လက္ရွိ ေမာင္ေတာေဒသမွာ ေက်းရြာေတြ မီး႐ႈိ႕ၿပီးေတာ့ ရြာသားေတြ ထြက္ေျပးေနတဲ့ အေနအထားကိုေရာ ဆရာအေနနဲ႔ ဘယ္လိုသိရွိထားပါသလဲ။
ေျဖ ■ ကြၽန္ေတာ္ ၾကားရသေလာက္ကို ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ သူတို႔ ဆုတ္ခြာတယ္ဆိုတဲ့ အခါမွာ ေျမလွန္စနစ္နဲ႔ ဆုတ္ခြာတယ္။ သူတို႔ ပစၥည္းေတြ အကုန္လံုးကို ဖ်က္ဆီးၿပီးေတာ့ ရခိုင္ေတြ သံုးလို႔မရေအာင္၊ က်န္တဲ့လူေတြ ဘာမွလုပ္လို႔ မရေအာင္ အဲဒါ ေျမလွန္စနစ္လို႔ ေခၚတယ္။ အကုန္မီး႐ႈိ႕ၿပီးေတာ့ ထြက္သြားတယ္။ ဒါက ရခိုင္ရြာသားေတြ ပါမလား။ လံုျခံဳေရး တာ၀န္ယူေနတဲ့ သူေတြပါမလား။ အဲဒါေတြကေတာ့ ေျပာဖို႔ အေတာ္ခက္တယ္။ ေျပာလို႔လည္း မရဘူး။ တစ္ခု စဥ္းစားရမယ့္ အခ်က္က ကိုယ့္ခႏၶာမွာ ဗံုးပတ္ၿပီးေတာ့ အေသခံၿပီးေတာ့ ဗံုးခြဲတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ အိမ္ေလာက္ကို မီး႐ႈိ႕ဖို႔ ၀န္ေလးလိမ့္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါ သူတို႔အလုပ္ပဲ။

ေမး ■ လက္ရွိအေျခအေနမွာ ရခိုင္လူမႈဘ၀ေတြ ၿပိဳပ်က္ၿပီး ထြက္ေျပးေနရတဲ့ အေျခအေနကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ထူေထာင္ေရးလုပ္တဲ့ အခါမွာ ဆရာတို႔ ေကာ္မတီကေရာ အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ ရွိလား။
ေျဖ ■ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခြင့္ ရွိတယ္ဆိုရင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ္။ မရဘူး ဆိုရင္လည္း ကြၽန္ေတာ့္ဘာသာ သက္သက္လုပ္မယ္။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လို႔ ရမယ္ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အၾကံေပးမယ္။ လံုျခံဳေရးကို အဓိကထားမယ္။ ၿပီးေတာ့ ရခိုင္ရြာေတြ သူတို႔ဘာသာသူတို႔ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့အား၊ လံုျခံဳေရးစနစ္ ဒါေတြကိုလည္းပဲ ပံ့ပိုးကူညီၿပီးေတာ့ ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ အစီအစဥ္ေတြ ရွိပါတယ္။